Ontwerp Meerjarenprogrammabegroting 2024-2027 De Connectie (23.44).pdf
Tekst van het document
Dit heeft tot gevolg dat er hogere kosten gemaakt worden dan wanneer een functie vast wordt ingevuld. Ook moet er vaker kennis over gedragen worden, en verdwijnt opgebouwde kennis vaker en sneller uit de organisatie. Dit risico is significant toegenomen ten opzichte van de MJPB 2023-2026. Regionale samenwerking op het gebied van hoe we de arbeidsmarkt benaderen en het zoeken naar nieuw personeel (recruitment) kan hierin een oplossing bieden. Gesprekken met de gemeente Arnhem over samenwerking op het gebied van arbeidsmarktbenadering en recruitment zijn in een vergevorderd stadium. Ad 4. De meeste aandacht van De Connectie ligt op het zijn en worden van dé partner in bedrijfsvoering voor de gemeenteneigenaren. Om dat doel te bereiken is ontwikkelcapaciteit nog steeds cruciaal. Verdere ontwikkeling is ook nodig door nieuwe wet- en regelgeving en steeds veranderende omstandigheden. Er dreigt een tekort aan ontwikkelcapaciteit om twee redenen. De eerste reden is de krapte op de arbeidsmarkt. De tweede reden is dat onze medewerkers niet altijd de juiste kennis en vaardigheden hebben die nodig zijn om te kunnen ontwikkelen. Ook het inhuren van personeel met de juiste kennis en vaardigheden om deze slag te kunnen maken is niet altijd mogelijk. Hetzelfde geldt voor achtervang op (cruciale) functies.
De Connectie probeert dit risico te verminderen door in te zetten op strategische personeelsplanning en samenwerking op het gebied van arbeidsmarktbenadering en recruitment.
23
Ad 5. De aanwezigheid van een goed werkende demand- en supplyorganisatie is erg belangrijk voor de dienstverlening van De Connectie. Het demand- en supplymanagement is het onderdeel van de organisatie dat zorgdraagt voor de overdracht van vragen en wensen en de naleving van de gemaakte afspraken tussen de vragende organisatie (demand) en de leverende organisatie (supply). Er is een werkgroep opgericht met als opdracht om een voorstel te doen voor een nieuwe inhoudelijke invulling en structuur van de demand- en supplyorganisatie. Met het creëren van de werkgroep is een belangrijke stap gezet in het verbeteren van de demand- en supplyorganisatie, maar dit heeft nog niet geleid tot grote verandering in de samenwerking. Dit geldt zowel voor de samenwerking tussen de demandorganisaties als met de supplyorganisatie. Tot die tijd is er nog sprake van risico’s wat betreft het duidelijk beschrijven van de opdracht en een effectieve en efficiënte invulling van de klantvraag. Als het lukt hier in regionaal verband vervolgstappen in te zetten, kan dit risico worden verlaagd. Ad 6. Er is nog steeds behoefte aan meer proactieve strategische en tactische sturing vanuit het collectief opdrachtgeverschap van de gemeenten. Dit is een lastige opgave gebleken, ondanks de inspanningen die zijn geleverd om hier verbetering in aan te brengen.
Er is een toenemende noodzaak om de bestuurlijke cycli beter op elkaar aan te laten sluiten. Niet alleen op het gebied van planning, maar vooral ook inhoudelijk. Het bestuur is het hier mee eens en vanaf de begrotingscyclus 2023-2026 zijn inmiddels aanpassingen gedaan om beleidsdocumenten beter op elkaar aan te laten sluiten. Toch heeft dit nog niet geleid tot regionale beleidsuitgangspunten voor de bedrijfsvoering zoals deze aan De Connectie is uitbesteed. Ook buiten de beleidscyclus om is er nog onvoldoende invulling gegeven aan het collectief opdrachtgeverschap vanuit de gemeenten. Onderzoeksbureau Berenschot is door het RCIOO, in opdracht van de gemeentesecretarissen, gevraagd een onderzoek te doen naar centralisering het opdrachtgeverschap in de Informatievoorzienings- (IV) keten. Berenschot onderzoek ook de mogelijke inrichtingsvarianten en de gevolgen daarvan. De opvolging van dit onderzoek kan een belangrijke impuls geven aan het verbeteren van het collectief opdrachtgeverschap. Dit voorkomt vertraging doordat er met de verschillende gemeenten apart moet worden afgestemd. De verbetering zorgt ook dat we beter gebruik kunnen maken van de mogelijkheden die onze samenwerking biedt en betere regionale prioritering van werkzaamheden. Ad 7. De continuïteitsrisico’s binnen de ICT-omgeving waren aanzienlijk, zo is gebleken uit diverse onafhankelijke onderzoeken.
Vanaf 2019 zijn aanvullende middelen beschikbaar gesteld om de benodigde acties uit te voeren. Het uitvoeren van dergelijke verbeteracties kost tijd. De verwachting is dat naarmate de ingezette projecten worden afgerond en maatregelen zijn genomen, het risico zal afnemen. Maar, als gevolg van de toenemende digitale afhankelijkheid en complexiteit van het digitale landschap zullen de hieraan verbonden risico’s continu mee moeten worden gewogen. Ad 8. Al een aantal jaren zien we landelijk een stijging van het aantal bezwaren tegen de WOZ-waarde. Deze stijging komt door de toename van het aantal No Cure No Pay bureaus en het verdienmodel dat zij hanteren. De bureaus dienen namens inwoners kosteloos bezwaar in tegen de WOZ-waarde. De bureaus verdienen aan de verplicht uit te betalen proceskostenvergoedingen. De combinatie van de stijging van de woningmarkt en een agressieve mediacampagne van de No Cure No Pay bureaus leidt tot een enorme stijging van het aantal bezwaren. Het Opdrachtgeversoverleg (OGO) heeft besloten om voor 2023 incidenteel middelen voor beschikbaar te stellen voor de kosten van de additionele personele inzet voor uit te keren proceskostenvergoedingen. De kans is groot dat in 2024 (en verder) ook extra kosten gemaakt door een hoog aantal bezwaren. Het meegenomen risico betreft dan ook alleen het structurele risico.
Voor het jaar 2023 zullen de incidenteel toegekende middelen naar verwachting toereikend zijn. Inmiddels is er vanuit de landelijke politiek ook aandacht voor dit probleem en wordt overwogen of wet- en regelgeving met betrekking tot de vergoedingen kan worden aangepakt. Als dit gebeurt wordt dit risico daarmee gedeeltelijk of geheel verminderd. De Connectie maakt zich via de samenwerkende belastingorganisaties sterk voor een aanpassing van de wet. Ad 9. In de bestuursopdracht is vastgelegd dat er wordt een pas op de plaats wordt gemaakt voor wat betreft de groeiambitie. De Connectie richt zich niet meer op groei door het aantrekken van nieuwe opdrachtgevers/klanten. De groeiambitie van De Connectie is meer gericht op het verbeteren van de kwaliteit. Met andere woorden: in eerste instantie gericht op de ontwikkeling naar een servicegerichte organisatie, aansluitend op de visie op dienstverlening van de gemeenteneigenaren. Het opgenomen risico betreft de extra kosten die mogelijke verdere ontvlechting van derden met zich mee kan brengen.
24
Ad 10. De dreiging op het gebied van informatiebeveiliging en privacy neemt toe. De ervaring uit incidenten bij andere organisaties leert dat de gevolgen groot zijn. Ook kan de financiële afwikkeling van schade soms moeizaam verlopen. Dit leidt tot risico’s ten aanzien van het herstel van vitale processen. De Connectie stuurt erop het risico op cyberincidenten zo laag mogelijk te houden door, waar mogelijk samen met onze ketenpartners, blijvend te investeren in informatieveiligheid. De VNG adviseert gemeenten om een stroppenpot voor cyber/ informatieveiligheid-incidenten aan te houden. Op dit moment is regionaal nog niet besloten tot het aanleggen hiervan. Totdat er een besluit genomen is zal De Connectie dit risico zichtbaar maken in het risicoprofiel. Frauderisico’s Een organisatie loopt altijd het risico op frauduleuze handelingen door medewerkers of bestuurders. De Connectie is hier geen uitzondering in. Bij de jaarlijkse risicoactualisatie worden frauderisico’s ook meegenomen. Daarom is het belangrijk beheersmaatregelen te nemen. Dit is op diverse manieren gedaan. Zo is de administratieve organisatie zo ingericht dat risico’s beheerst worden. Denk hierbij aan het waar nodig gebruiken van een vier-ogen principe en functiescheiding. Bij het opstellen van de budgethoudersregeling en mandaatregeling is ook rekening gehouden met frauderisico.
In de personeelsregeling is aandacht voor wat De Connectie verstaat onder integer en ethisch werken. Er is een meldpunt en er zijn vertrouwenspersonen als er misstanden vermoed worden. Ook in de ISAE3402 is er aandacht voor het voorkomen van fraude. Onze processen die zorgen voor logische en fysieke toegangsbeveiliging worden meegenomen in de controle. Door al deze beheersmaatregelen schatten wij de kans op en gevolgen van fraudeleuze handelingen op zeer klein. Gevolgen Voornoemde risico’s hebben tot gevolg dat: 1. De organisatiedoelstellingen van De Connectie onder druk komen te staan; 2. Belangrijk potentieel van de samenwerking onbenut blijft. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen drukt de mate uit waarin de organisatie in staat is om met de beschikbare risicodekking (weerstandscapaciteit) de benodigde risicodekking te matchen. De huidige inventarisatie van de weerstandscapaciteit leidt, tot een negatief saldo. De weerstandcapaciteit is hiermee nihil. De geïnventariseerde risico’s tellen op tot een risicoscore van € 5.375.000. Tot het moment dat er evenwicht is tussen weerstandscapaciteit en risicoprofiel, geldt dat wanneer risico’s zich voordoen waar geen weerstandcapaciteit tegenover staat, de gemeenten hiervoor moeten worden aangesproken. Dit betekent dat de gemeenten hiervoor, pro rata,weerstandscapaciteit moeten organiseren.
De ontwikkeling van het weerstandsvermogen zal periodiek met de gemeenten, op ambtelijk en bestuurlijk niveau, worden besproken, met als doel grip te houden op de aard en omvang hiervan. Ratio’s kengetallen Rekening 2022 Financiële kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte
20,97% 20,97% 4,74% 0,29%
25
Begroting 2023
Begroting 2024
16,08% 16,08% 4,71% 0,04%
8,06% 8,06% 7,07% 0,04%
2025
meerjarenraming 2026
2,07% 2,07% 9,20% 0,04%
-2,05% -2,05% 11,26% 0,04%
2027
-4,19% -4,19% 13,05% 0,04%
4.2.
Financiering
Beleidsvoornemen financieringsfunctie De financieringsfunctie van De Connectie is alleen gericht op ondersteuning van de publieke taak. Het beheer heeft een voorzichtig en risicomijdend karakter. In het geval financiering nodig is, vindt de uitvoering daarvan plaats binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) en hetgeen door het bestuur van De Connectie aan kaders is vastgesteld in de financiële verordening. Zo worden voor het aantrekken van financieringen met een looptijd van langer dan één jaar tenminste twee prijsopgaven bij verschillende financiële instelling gevraagd en wordt geen gebruik gemaakt van financiële derivaten als bedoeld in artikel 1, onder c, van de Wet Fido. In de financiële verordening is eveneens bepaald dat de directie zorgdraagt voor de interne regels voor taken en bevoegdheden, de verantwoordingsrelaties en de bijbehorende informatievoorziening van de financieringsfunctie. Met het vaststellen van een Treasurystatuut is hier invulling aan gegeven. Risicoprofiel De begroting van De Connectie wordt grotendeels door de deelnemende gemeenten gedragen. Afspraken over de bevoorschotting voor het lopende jaar zijn erop gericht om de kortlopende liquiditeitsbehoefte af te dekken en liquiditeitsoverschotten zoveel mogelijk te voorkomen.
Door het matchen van de inkomende en uitgaande geldstromen is de financieringsbehoefte en het daarmee samenhangende renterisico zeer klein. Investeringen van De Connectie worden gefinancierd met geldleningen, die qua looptijd zoveel mogelijk overeenstemmen met de levensduur van de activa. Gezien de aard en activiteiten van De Connectie is het risicoprofiel ten aanzien van de financiering hiervan beperkt. Omslagrente In de BBV is een wijziging doorgevoerd ten aanzien van het berekenen van de omslagrente. De omslagrente wordt berekend door de werkelijke aan de taakvelden toe te rekenen rente te delen door de boekwaarde per 1 januari van de vaste activa die integraal zijn gefinancierd. De omslagrente moet vervolgens op consistente en eenduidige wijze worden toegerekend aan de individuele activa. Het bij de begroting berekende omslagrentepercentage mag binnen een marge van 0,5% worden afgerond. In de MJPB 2023-2026 is de omslagrente afgerond naar 0,5%. Dit percentage is gelijk aan waarmee is gerekend in de MJPB 2022-2025. Leningenportefeuille Rekening 2022 Bedragen x 1.000 euro Leningportefeuille Looptijd 2 jaar 3 jaar 4 jaar 5 jaar 6 jaar 7 jaar 10 jaar Totaal
1.600 1.733 3.450 5.804 1.500 700 2.940 17.727
Begroting 2023
Begroting 2024
500 1.033 2.175 3.800 1.200 600 2.450 11.758
333 900 2.380 900 500 1.960 6.973
meerjarenraming 2026
2025
0 450 960 600 400 1.470 3.880
200 300 300 980 1.780
2027
200 490 690
Voor de financiering van de materiële vaste activa zijn leningen afgesloten. In bovenstaand overzicht is nog geen rekening gehouden met de gewijzigde boekwaarde van de activa per einde 2022 en de geplande investeringen voor het eerste halfjaar van 2023. Dit zal leiden tot het aantrekken van nieuwe leningen. Op de al lopende leningen is conform aflossingsschema afgelost. Het monitoren van de financieringsbehoefte ten opzichte van de looptijd van de activa en nieuwe investeringen is een continu proces.
26
Leningenportefeuille Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
2025
meerjarenraming 2026
2027
Bedragen x 1.000 euro Kasgeldlimiet Begrotingstotaal (euro's) Toegestaan kasgeldlimiet (%) Toegestaan kasgeldlimiet (euro's)
52.572 8,2% 4.311
55.595 8,2% 4.559
50.949 8,2% 4.178
50.687 8,2% 4.156
50.539 8,2% 4.144
50.539 8,2% 4.144
Vlottende schuld Vlottende middelen Netto-vlottende schuld
7.463 -7.463
9.642 -9.642
9.642 -9.642
9.642 -9.642
9.642 -9.642
9.642 -9.642
Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)
11.774
14.200
13.820
13.798
13.786
13.786
De kasgeldlimiet geeft aan hoeveel De Connectie kort mag financieren als percentage van de begroting. De toegestane kasgeldlimiet bedraagt 8,2% van het begrotingstotaal. Voor 2024 betekent dit dat De Connectie gemiddeld per kwartaal, maximaal € 4,2 miljoen aan kortlopende gelden mag opnemen. Komt de netto vlottende schuld voor een periode langer dan één kwartaal boven dit bedrag, dan moet dit worden omgezet in een langlopende geldlening. Naar verwachting zal De Connectie de kasgeldlimiet niet overschrijden, maar biedt deze nog voldoende ruimte voor kortlopende financiering. Renterisiconorm Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
2025
meerjarenraming 2026
2027
Bedragen x 1.000 euro Renterisiconorm Toegestaan renterisico (%) Toegestaan renterisico (euro's)
20% 10.514
20% 11.119
20% 10.190
20% 10.137
20% 10.108
20% 10.108
Bedrag waarover renterisico wordt gelopen
4.886
5.969
4.785
3.093
2.100
1.090
Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)
5.629
5.150
5.405
7.044
8.008
9.018
De renterisiconorm is een instrument voor de beheersing van het risico van een rentewijziging bij herfinanciering. Over de langlopende schuld mogen de jaarlijkse aflossingen en renteherzieningen niet meer bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. Het renterisico beperkt zich tot de jaarlijkse aflossing op de huidige leningenportefeuille. De renterisiconorm zal de komende jaren niet worden overschreden.
27
4.3.
Bedrijfsvoering
In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de stand van zaken en de uitvoering van de beleidsvoornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering. De bedrijfsvoering van De Connectie zelf wordt voor een deel verzorgd door medewerkers van het Bedrijfsbureau. Daarnaast maakt De Connectie gebruik van de diensten van haar eigen afdelingen. Organisatiestructuur In 2019 is de sturingsfilosofie van De Connectie voor het laatst aangepast. Een belangrijk onderdeel van deze aanpassing was het invoegen van een extra laag leidinggevenden (teamleiders) in de organisatiestructuur. Hierdoor is de span of attention voor de leidinggevenden beter in balans gekomen. De afdeling Belastingen en de afdeling Basisregistratie en de afdeling Inkoop en Aanbestedingen en de afdeling Administratie en Beheer zijn samengevoegd. Het samenvoegen van deze afdelingen draagt bij aan het optimaliseren van de dienstverlening. Het doel van de sturingsfilosofie is om De Connectie een toekomstbestendige organisatie te maken met een goede dienstverlening in samenwerking met de deelnemende organisaties. Dit doel wordt versterkt door naast uitvoerende capaciteit ook (beleids-)adviserende capaciteit op de verschillende vakgebieden binnen De Connectie te realiseren. In 2023 wordt er gewerkt aan een herziening van de sturingsfilosofie.
In overleg tussen bestuur en gemeentesecretarissen is vastgesteld dat er een aanscherping nodig is op het gezamenlijk opdrachtgeverschap van de drie gemeenten met zoveel mogelijk als resultaat één opdracht voor De Connectie, onder meer op het gebied van IV/ICT. De verwachting is dat dit de kwaliteit van dienstverlening verbetert. Berenschot is door het RCIOO, in opdracht van de gemeentesecretarissen, gevraagd om onderzoek te doen naar centralisering van dit IV/ICT opdrachtgeverschap, mogelijke inrichtingsvarianten en de impact daarvan. Sturing op de organisatiedoelstellingen Het realiseren van het bedrijfsplan gebeurt onder regie van de directie. De afdelingen stellen resultaten ontwikkelplannen (ROP’s) op waarin de activiteiten zijn benoemd die bijdragen aan de uitvoering van de opgaven. Deze ROP’s vormen het hele jaar door onderwerp van gesprek tussen de directie en het management. De gesprekkencyclus met de medewerkers van De Connectie sluiten daarbij aan. Met het maken van individuele resultaat- en ontwikkelafspraken met de medewerkers wordt bijgedragen aan het halen van de organisatiedoelstellingen. Halverwege het jaar wordt de voortgang hiervan besproken en waar nodig doelstellingen bijgesteld of aangepast. Aan het einde van het jaar vindt evaluatie plaats over de behaalde resultaten.
Binnen de huidige structuur wordt steeds meer vormgegeven aan het begrip zelforganisatie. De kracht ligt in het wederzijds vertrouwen. Leidinggevenden maken resultaatafspraken met teams en faciliteren hen om deze doelen waar te maken. De medewerkers bepalen zelf binnen het team de weg naar dit resultaat. Leidinggevenden begeleiden en faciliteren de medewerkers vanuit gelijkwaardigheid bij hun ontwikkeling. Medewerkers en leidinggevenden zoeken elkaar op als daar behoefte aan is. Er hoeft niet te worden gewacht op de (formele) momenten in de gesprekkencyclus om met elkaar in gesprek te gaan. HR-beleid De Connectie wil een inclusieve en diverse organisatie te zijn, waar de medewerkers en potentiële medewerkers zich welkom, veilig en verbonden voelen. Ongeacht wie je bent, waar je in gelooft, hoe je eruitziet: iedereen doet ertoe! We kijken naar talent, kennis en kunde om samen nog beter te worden. De ontwikkeling van kansen voor alle medewerkers is bij ons belangrijk. We stellen beleid op over Inclusie en diversiteit. In dit beleid worden ambities en aandachtsgebieden benoemd. Aansluitend vindt een nulmeting plaats op basis van de ‘Barometer culturele diversiteit’ van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Met als doel om inzicht te krijgen waar De Connectie nu staat en hoe dat zich verhoudt tot onze ambities.
Het sollicitatie-, aanname-, en doorstroombeleid wordt herijkt vanuit de optiek van diversiteit en inclusie en zullen bij het nieuw te vormen beleid aansluiten. Ook worden diverse andere stappen genomen. Zo sluit De Connectie zich aan bij het diversiteitsnetwerk ‘Diversiteitsreis’ wordt de samenwerking intensiever met het Werkgeverservicepunt (WSP), en gaat De Connectie een partnerschap aan met Stichting Jinc. Met als doel om jongeren die een afstand tot de arbeidsmarkt hebben, meer kansen te bieden.
28
We besteden op diverse momenten en manieren aandacht aan integriteit, zodat integer handelen een kenmerkend onderdeel van onze werkcultuur blijft. De ontwikkeling van kansen voor alle medewerkers is bij ons belangrijk. Daarvoor hebben wij het programma Leren & Ontwikkelen. Dit programma heeft als doel invulling te geven aan de ‘K’ van Kansen en om de organisatieontwikkeling te ondersteunen. Uitgangspunt daarbij is om het leren te koppelen aan de dagelijkse werkpraktijk van de medewerker. De Connectie geeft ruimte en verantwoordelijkheid en investeert in mensen. Omgekeerd zijn de medewerkers zich bewust van hun talenten en competenties (en die van elkaar) en blijven zij die ontwikkelen om de dienstverlening van De Connectie te optimaliseren. Het doel is dat iedereen zoveel mogelijk op de juiste plek zit. Hoe meer het werk past bij iemands talenten en ambitie, hoe groter het werkplezier en hoe beter de prestaties. Medewerkers en leidinggevenden kijken samen wat de juiste plek is voor een medewerker en hoe deze daar kan komen. Daarnaast willen we ook inzetten op de ontwikkeling van medewerkers van wie functies en rollen veranderen of zelfs helemaal verdwijnen. De Connectie heeft een strategische personeelsplanning (SPP), zodat we voorbereid zijn op de toekomst. Om ons heen zien we dat veranderingen elkaar steeds sneller opvolgen en de uitdagingen complexer worden.
Er is een veranderende blik op politiek en overheid. Digitalisering speelt een grote rol, de klantvraag verandert en er is een schaarste aan gekwalificeerd personeel. Strategische personeelsplanning helpt om de juiste match tussen vraag naar en aanbod van arbeid te behouden, zodat er geen personeelstekorten ontstaan die impact hebben op de dienstverlening aan de gemeenten. De Connectie monitort de ingezette interventies naar aanleiding van de SPP en tegelijkertijd wordt hier continue op bijgestuurd door jaarlijks de SPP te herijken. We sturen op duurzame inzetbaarheid van mensen. Dit doen we door leren en ontwikkelen, het bieden van ruimte en verantwoordelijkheid en door aandacht te schenken aan vitaliteit. Managers en teamleiders kunnen zich verder ontwikkelen door teamgerichte trainingen en maatwerkafspraken. Ook sturen we actief op het terugdringen van het ziekteverzuim en verwachten hiermee het (langdurig) verzuim verder terug te kunnen brengen. Daarnaast wordt ingezet op preventiebeleid waarbij aandacht is voor vitaliteit, de gezonde werkplek en een veilige werkomgeving. Administratieve organisatie Aan de hand van een Service Organisatie Control (SOC) Rapport toont De Connectie aan op welke wijze zij voldoet aan de eisen als het gaat om de opzet, het bestaan en de werking van de interne beheersorganisatie over de verslagperiode.
Dit rapport is gebaseerd op de internationale ISAE 3402-standaard die door de nationale beroepsorganisaties wordt gehanteerd. Dit maakt dat de klantorganisaties en hun accountants kunnen steunen op het assurancerapport van de onafhankelijke auditor bij voornoemd rapport. Dit leidt tot een efficiënt controleproces bij zowel De Connectie, als bij de klantorganisaties. De opzet, het bestaan en de werking van de interne beheersorganisatie wordt jaarlijks getoetst door een externe auditor. Hierbij wordt jaarlijks een ISAE 3402, type 2 assurancerapport afgegeven. Voornoemde rapportages over 2021 en 2022 hebben zich gericht op de financiële werkprocessen en bijbehorende algemene IT-beheersmaatregelen. Het doel is dat de rapportage en controle in 2023 wordt uitgebreid met een type 1 audit (naar opzet en bestaan van processen) voor de belastingprocessen. Vanaf 2024 worden deze processen dan ook onderdeel van de type 2 audit en rapportage. Na de afronding van de implementatie van het nieuwe E-hrm systeem volgen de PSA-processen. Outputsturing en -verrekening In 2020 heeft De Connectie een model voor integrale kostprijsberekening ontwikkeld, waarmee verder invulling gegeven wordt aan een systematiek van outputfinanciering en -verrekening met de deelnemers. Deze systematiek gaat nader inzicht en begrip opleveren van productprijzen en -volumes.
Dit stelt zowel de gemeenten als De Connectie in staat de kosten van bedrijfsvoering beter te sturen en te beheersen. Belangrijk uitgangspunt van outputsturing en -verrekening, aan de hand van een kostprijsmodel, is dat de gebruiker betaalt. Voorzien was dat al eerder met het model zou kunnen worden ‘geoefend’ waarmee aannames in het model konden worden gevalideerd en de herverdeeleffecten als gevolg van de nieuwe systematiek geanalyseerd. Een accurate werking van het kostprijsmodel vraagt echter om aansluiting van een veelheid aan bronnen op de kostprijssystematiek en stelt eisen aan de betrouwbaarheid en continue beschikbaarheid van de gegevens uit deze bronnen. In 2023 wordt de werking van het kostprijsmodel en de effecten van de nieuwe systematiek geanalyseerd. Op basis van de resultaten hiervan, wordt samen met de gemeenten, een invoeringsstrategie voor 2024 en verder opgesteld.
29
Business continuity management (BCM) Het doel van een Business Continuity Management System (BCMS) is het in stand houden van de bedrijfsvoering ingeval van verstoringen of calamiteiten. Hierbij valt te denken aan uitval van systemen en applicaties, maar bijvoorbeeld ook de gevolgen van cyberincidenten of brand. De gemeenten hebben de ambitie uitgesproken om in regionaal verband op te willen trekken bij het verder vormgeven van het continuïteitsmanagement. Daarbij is het doel te komen tot de implementatie van een BCMS volgens de NEN-EN-ISO 22301 standaard. Huisvestingsbeleid De Connectie maakt gebruik van de huisvesting van de gemeente Arnhem. Hiervoor is een huurovereenkomst gesloten tussen De Connectie en de gemeente Arnhem. De Connectie wordt in dit kader gecompenseerd voor de huisvestingslasten. De gemeente Arnhem denkt op dit moment na over haar toekomstige huisvestingssituatie waarbij verschillende scenario’s worden onderzocht. De Connectie heroverweegt ook haar huisvesting en betrekt daarbij de huisvestingsvraagstukken van de drie gemeenten en in het bijzonder die van de gemeente Arnhem. Hierbij wordt ook rekening gehouden met het concept van tijd- en plaatsonafhankelijk werken. Informatievoorziening en Business Intelligence Eind 2021 is een Regionale Informatievisie en -strategie uitgewerkt.
Deze visie en strategie is van belang voor een goedwerkende en op de gemeente afgestemde informatievoorziening en daarnaast ook voor het blijvend voldoen aan de veranderende wet- en regelgeving. Een belangrijk deel van de informatievoorziening vertaalt zich naar ICT-oplossingen die bij en met De Connectie kunnen worden gerealiseerd. De Regionale Informatievisie en -strategie dient als regionaal kader voor de ontwikkelingen op het gebied van de informatievoorziening voor de komende drie tot vijf jaar. Harmonisatie is een thema uit de voornoemde strategie dat wordt gezien als één van de belangrijkste succesfactoren. Door het applicatielandschap van de gemeenten te vereenvoudigen en het beheer te stroomlijnen ontstaan uiteindelijk efficiencyvoordelen, minder kwetsbaarheid en kan er meer focus zijn op kwaliteit en innovatie. Dit in navolging van de harmonisatie die al heeft plaatsgevonden van de applicaties voor de primaire processen van De Connectie. De Connectie biedt gemeenten ondersteuning bij het realiseren van een geharmoniseerd applicatielandschap. Op het gebied van Business Intelligence (BI) wordt samengewerkt met de gemeente Arnhem. Er wordt geleidelijk een goed functionerend stelsel van kritische performance indicatoren (KPI’s) opgebouwd in de nieuwe BI omgeving.
Een expliciete rol voor BI ligt hierbij in het ontsluiten van deze data en het genereren van sturings- en verantwoordingsinformatie. Informatieveiligheid en privacy Het regionaal strategisch informatieveiligheidsbeleid moet, samen met een hiervoor ondersteunend managementsysteem, de basis vormen voor een projectmatige aanpak voor de ISO27001 en BIO-implementatie. In de praktijk blijkt het lastig om hier beleidsmatig op te harmoniseren, mede door het ontbreken van een regionale governance-structuur. Daarnaast is er beperkte capaciteit beschikbaar binnen de vier organisaties. De gemeente Arnhem is nu, als grootste stakeholder, gevraagd hier het initiatief in te nemen. De aanbesteding voor ondersteunende managementsysteem (ISMS) is inmiddels in gang gezet. In 2022 (en deels eind 2021) heeft De Connectie samen met de gemeente Arnhem een nulmeting op Informatieveiligheid en Privacy uit laten voeren. Onafhankelijk onderzoek geeft hierbij aan dat een programma ter verbetering noodzakelijk is, naast een uitbreiding van de formatie voor dit thema. Dit is meegenomen in de Perspectiefbrief 2023 en uiteindelijk vertaald naar de MJPB 2023-2026. De verbeterprogramma’s Informatieveiligheid (2022) en Privacy (2023) worden samengetrokken en starten in 2023. Hierbij wordt wederom samen opgetrokken met dezelfde ontwikkeling die is ingezet bij de gemeente Arnhem.
Daarbij staat 2023 vooral in het teken van beleidsvorming en voorbereiding. De feitelijk uitvoering van het programma krijgt vooral in 2024 zijn beslag.
30
Juridische zaken De Connectie hecht er groot belang aan om zich zeker te stellen dat ze voldoet aan alle geldende wet- en regelgeving. Als De Connectie niet compliant is, kan dit financiële-, juridische- en imagorisico’s met zich meebrengen. Daarom is het beleid erop gericht om altijd actueel inzicht te hebben in de vigerende wet- en regelgeving en de naleving hiervan cyclisch te borgen. Verschuiving van de rechtmatigheidsverantwoording naar het bestuur benadrukt het belang hiervan. Door de organisatie wordt hierop voorgesorteerd door het normen- en toetsingskader nadrukkelijk onderdeel te maken van het interne controleplan. Communicatie Communicatie blijft zich ontwikkelen tot een interactief proces waarbij De Connectie, haar klanten en medewerkers informatie uitwisselen. Ook in de keuze van communicatiemiddelen wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met de behoefte van medewerkers, klanten en andere geïnteresseerden zoals leveranciers, potentiële werknemers en de media. Sinds eind 2021 zijn twee portalen van De Connectie veranderd. De website www.connectie.nl is compleet vernieuwd. Dit realiseert de wens om een aansprekend visitekaartje te hebben voor (potentiële) werknemers, (nieuwe) klanten, inwoners, leveranciers, media en overige geïnteresseerden. Daarnaast is het interne communicatiekanaal info.connectie. nl vervangen door een nieuwe, moderne intranetomgeving.
De drie gemeenten gebruiken dezelfde omgeving. Dit vervult de behoefte aan één, integraal intranet. Daarnaast heeft De Connectie haar activiteiten op LinkedIn uitgebreid. Voorheen gebruikte De Connectie dit kanaal alleen voor het delen van vacatures. Sinds kort experimenteert De Connectie ook met het gericht werven via LinkedIn. Daarnaast geeft de LinkedIn-pagina met enige regelmaat inkijk in hoe het is om bij De Connectie te werken. Ook intern worden verschillende middelen ingezet om de interactie binnen de organisatie te vergroten. Denk hierbij aan Coffietijd, waarin het management de organisatie bijpraat en met hen in gesprek gaat. Ook ons halfjaarlijkse magazine ‘’Connect’’ is er om medewerkers te informeren, te binden en te boeien. Door medewerkers te enthousiasmeren, te faciliteren en waar mogelijk deelgenoot te maken van het proces wordt de organisatiecultuur van De Connectie versterkt.
31
4.4.
Paragraaf Wet Open Overheid
Informatiehuishouding en de Wet open overheid Transparantie van overheidsinformatie staat volop in de maatschappelijke belangstelling. De invoering van de Wet Open Overheid (Woo), op 1 mei 2022, geeft een impuls aan de informatiehuishouding en het actief beschikbaar stellen van informatie. Ook De Connectie valt als gemeenschappelijke regeling onder deze wet. Woo-verzoeken kunnen zowel direct bij De Connectie binnenkomen als via de gemeenten uiteindelijk bij De Connectie terechtkomen. De transparantie van het overheidshandelen vraagt van onze organisatie snel te kunnen laten zien wat, wanneer met wie gecommuniceerd is, en welke acties zijn uitgevoerd. Inzicht in de communicatie en besluitvorming is nodig vanwege de af te leggen verantwoording en bij mogelijke juridische geschillen. De Connectie en haar medewerkers zijn zich bewust van het belang van transparantie. Afhandeling van Woo-verzoeken Iedereen kan om informatie vragen die bij de gemeente berust. Landelijk is er een stijgende trend van het aantal verzoeken om informatie. Met de inwerkingtreding van de Woo is de maximale afhandeltermijn verkort van acht naar zes weken. De Connectie streeft er naar Woo-verzoeken zo snel mogelijk, en binnen de wettelijke termijn van antwoord te voorzien. De afhandeling van Woo-verzoeken is een bewerkelijke taak, en zal dat waarschijnlijk blijven.
Om een tijdige afhandeling te halen moet ook de informatiehuishouding van onze organisatie op orde te zijn. Voor Woo-verzoeken die via de gemeenten bij De Connectie terecht komen is het cruciaal dat deze tijdig bij De Connectie terechtkomen en in afstemming en samenwerking met de gemeente(n) beantwoord worden. De Connectie heeft in de beantwoording van deze verzoeken een faciliterende rol in en de gemeente(n) een leidende rol. Informatiehuishouding als randvoorwaarde Informatiehuishouding betreft de vindbaarheid en volledigheid van (een enorme hoeveelheid) gegevens. De stroom aan digitale en deels nog papieren informatie is heel groot. Ook de variatie in verschijningsvormen is groot: documenten, gegevensbestanden, e-mail, data, sms, audio- en videobeelden, en zo meer. Goede informatiehuishouding vraagt om professioneel beheer op alle relevante informatie, in alle verschijningsvormen. Hiervoor worden verschillende zaaksystemen gebruikt. Voor een goed beheer is bovendien samenhang nodig met openbaarheid, privacybescherming en informatiebeveiliging. Met de inzet van verschillende zaaksystemen moet scherp zijn welke invloed dit heeft op het documentbeheer en de aan De Connectie (gemandateerde) taken. Zo moet het bijvoorbeeld helder zijn wiens taak en verantwoordelijkheid het wordt om documenten te openbaren en op welke wijze deze openbaarstelling dient plaats te vinden.
Daarnaast is de rol van De Connectie om tot geharmoniseerde oplossingen te komen en de aansluiting op een centraal, regionaal RMA (Record Management Applicatie) mogelijk te maken. Voor de zomer van 2023 moet er meer zicht zijn op de keuzes ten aanzien van een RMA en de financiële gevolgen hiervan. Ook zet onze organisatie in op bewustwording bij alle medewerkers, zodat zij zorgvuldig met gegevens en informatie omgaan en zorgen voor juiste dossiervorming. Zo is in 2022 de week van de weerbaarheid georganiseerd waarin ook aandacht was voor deze onderwerpen. In 2023 en verder zal hier regionaal vervolg aan worden gegeven. Dit alles leidt tot het beschikbaar en vindbaar maken van informatie, die bovendien volledig en veilig wordt bewaard.
32
5.
Overzicht van baten en lasten en toelichting
5.1.
Uitgangspunten voor de begroting
De belangrijkste uitgangspunten voor de MJPB 2024-2027 zijn het al bekende financiële meerjarenbeeld zoals deze is opgenomen in de MJPB 2023-2026, de structurele doorwerking van besluiten die het bestuur bij de eerste bestuursrapportage 2023 heeft genomen en de (wettelijke) autonome ontwikkelingen uit de perspectiefnota die als onontkoombaar moeten worden beschouwd. Aanvullend hierop zijn de volgende, meer algemene, uitgangspunten van toepassing: Loonontwikkelingen De loonkostenbudgetten worden aangepast op basis van de reële loonkostenontwikkeling op grond van Cao-afspraken en premieontwikkelingen. Prijsontwikkelingen Voor het begroten van de effecten van (autonome) prijsontwikkelingen wordt de prijsindexatie voor de materiële overheidsconsumptie gehanteerd. De raming hiervan wordt gepubliceerd in de Macro Economische Verkenning (MEV) en in het Centraal Economisch Plan (CEP). Overige (wettelijke) autonome ontwikkelingen Gemeenten ‘reserveren’ middelen voor de noodzakelijke en wenselijke aanpassingen in de bedrijfsvoering naar aanleiding autonome (wettelijke) ontwikkelingen. Het aandeel in de activiteiten en kosten die door De Connectie als uitvoeringsorganisatie moeten worden gemaakt, worden met de eerstvolgende begrotingswijziging in de primitieve begroting van De Connectie verwerkt.
Omslagrente De omslagrente wordt berekend door de werkelijk aan de taakvelden toe te rekenen rente te delen door de boekwaarde per 1 januari van de vaste activa die integraal zijn gefinancierd. De omslagrente moet vervolgens op consistente en eenduidige wijze worden toegerekend aan de individuele activa. Het bij de begroting gecalculeerde omslagrentepercentage mag binnen een marge van 0,5% worden afgerond. In de MJPB 2024-2027 is de omslagrente afgerond naar 0,5%. Dit percentage is gelijk aan waarmee is gerekend in de MJPB 2023-2026. Verrekensystematiek De bijdrage van de deelnemers voor de basisdienstverlening is gebaseerd op de verdeelsleutel zoals deze in de financiële onderbouwing van het bedrijfsplan is opgenomen. Grondslag voor de verdeling is de inbreng van de gemeenten in De Connectie. Omdat de bijdragen per jaarschijf (pro-rata) enigszins verschillen komt de verdeelsleutel voor 2024 uit op: Arnhem: 71,73% Renkum: 10,77% Rheden: 17,50% In de context van het toewerken naar outputsturing- en verrekening, zullen in de toekomst zoveel mogelijk producten en diensten worden afgerekend op basis van werkelijk verbruik. In gevallen waar dit niet mogelijk is, zal worden teruggegrepen op bovenstaande verdeelsleutel.
Maat- en meerwerk De financiële effecten van structureel maat- en meerwerk worden verwerkt in het begrotingjaar volgend op het jaar waarin de maat- of meerwerk overeenkomst tot stand is gekomen.
33
5.
Overzicht van baten en lasten en toelichting
5.1.
Uitgangspunten voor de begroting
De belangrijkste uitgangspunten voor de MJPB 2024-2027 zijn het al bekende financiële meerjarenbeeld zoals deze is opgenomen in de MJPB 2023-2026, de structurele doorwerking van besluiten die het bestuur bij de eerste bestuursrapportage 2023 heeft genomen en de (wettelijke) autonome ontwikkelingen uit de perspectiefnota die als onontkoombaar moeten worden beschouwd. Aanvullend hierop zijn de volgende, meer algemene, uitgangspunten van toepassing: Loonontwikkelingen De loonkostenbudgetten worden aangepast op basis van de reële loonkostenontwikkeling op grond van Cao-afspraken en premieontwikkelingen. Prijsontwikkelingen Voor het begroten van de effecten van (autonome) prijsontwikkelingen wordt de prijsindexatie voor de materiële overheidsconsumptie gehanteerd. De raming hiervan wordt gepubliceerd in de Macro Economische Verkenning (MEV) en in het Centraal Economisch Plan (CEP). Overige (wettelijke) autonome ontwikkelingen Gemeenten ‘reserveren’ middelen voor de noodzakelijke en wenselijke aanpassingen in de bedrijfsvoering naar aanleiding autonome (wettelijke) ontwikkelingen. Het aandeel in de activiteiten en kosten die door De Connectie als uitvoeringsorganisatie moeten worden gemaakt, worden met de eerstvolgende begrotingswijziging in de primitieve begroting van De Connectie verwerkt.
Omslagrente De omslagrente wordt berekend door de werkelijk aan de taakvelden toe te rekenen rente te delen door de boekwaarde per 1 januari van de vaste activa die integraal zijn gefinancierd. De omslagrente moet vervolgens op consistente en eenduidige wijze worden toegerekend aan de individuele activa. Het bij de begroting gecalculeerde omslagrentepercentage mag binnen een marge van 0,5% worden afgerond. In de MJPB 2024-2027 is de omslagrente afgerond naar 0,5%. Dit percentage is gelijk aan waarmee is gerekend in de MJPB 2023-2026. Verrekensystematiek De bijdrage van de deelnemers voor de basisdienstverlening is gebaseerd op de verdeelsleutel zoals deze in de financiële onderbouwing van het bedrijfsplan is opgenomen. Grondslag voor de verdeling is de inbreng van de gemeenten in De Connectie. Omdat de bijdragen per jaarschijf (pro-rata) enigszins verschillen komt de verdeelsleutel voor 2024 uit op: Arnhem: 71,73% Renkum: 10,77% Rheden: 17,50% In de context van het toewerken naar outputsturing- en verrekening, zullen in de toekomst zoveel mogelijk producten en diensten worden afgerekend op basis van werkelijk verbruik. In gevallen waar dit niet mogelijk is, zal worden teruggegrepen op bovenstaande verdeelsleutel.
Maat- en meerwerk De financiële effecten van structureel maat- en meerwerk worden verwerkt in het begrotingjaar volgend op het jaar waarin de maat- of meerwerk overeenkomst tot stand is gekomen.
34
5.2.
Grondslag voor de ramingen
De begroting is opgesteld met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het BBV en de verordening ex artikel 212 Gemeentewet, waarin door het bestuur de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede de regels voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn vastgesteld. De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij de desbetreffende balanspost anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. Activa worden gewaardeerd op basis van de verkrijgingsprijs. De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten. Op de materiële activa wordt lineair afgeschreven. Over investeringen gedurende het lopende boekjaar wordt een half jaar afgeschreven. De afschrijvingstermijnen zijn vastgelegd in de verordening ex artikel 212 Gemeentewet. Samengestelde activa met een verkrijgingsprijs < € 10.000 worden niet geactiveerd. In 2017 vormden de overgenomen activa van de gemeenten hier een uitzondering op.
Voorzieningen worden gevormd ingeval er sprake is van verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs in te schatten óf voor op de balansdatum bestaande risico’s ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is in te schatten. Dotaties aan een voorziening worden als last in het betreffende jaar verantwoord. Onttrekkingen aan een voorziening vinden rechtstreeks ten laste van de voorziening plaats, zonder de exploitatie hiervoor te belasten. Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. De gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling zijn gebaseerd op de continuïteitsveronderstelling van De Connectie.
35
5.3.
Ontwikkeling begroting 2024 en meerjarig Begroting 2023
Begroting 2024
49.649 -49.670 -21 51.774 -51.795 -21
48.712 -48.733 -21 47.744 -47.766 -21
48.366 -48.387 -21 47.398 -47.419 -21
48.209 -48.230 -21 47.241 -47.262 -21
48.209 -48.230 -21 47.241 -47.262 -21
S S S S
1.284 36 1.720 748
1.276 36 1.665 724
1.266 36 1.652 718
1.266 36 1.641 714
1.266 36 1.641 714
Veranderopgave Personele frictiekosten -/- Vrijval bestemmingsreserves Veranderopgave
I I
205 -205
-
-
-
-
Veranderopgave ICT -/- Vrijval bestemmingsreserves Veranderopgave
I I
60 -60
-
-
-
-
Plan van aanpak Basisregistraties -/- Vrijval bestemmingsreserves Basisregistraties
I I
15 -15
-
-
-
-
I I I I I
40 35 50 -75 -50 3.788 55.966 -55.987 -21
-
-
-
-
3.701 51.445 -51.466 -21
3.673 51.071 -51.092 -21
3.657 50.899 -50.919 -21
3.657 50.899 -50.919 -21
Bedragen x 1.000 euro MJPB 2023-2026 Totaal lasten Totaal baten Primitieve begroting na interne kaderwijzigingen Totaal lasten na kadercorrecties Totaal baten na kadercorrecties Primitieve begroting na kadercorrecties Ontwikkeling begroting 2024 en meerjarenraming Loon- en prijsontwikkelingen CAO stijging Onderhoudsronde HR21 Autonome prijsontwikkelingen 2022 Autonome prijsontwikkelingen 2023
Informatieveiligheid Audits informatieveiligheid Awarenessprogramma informatieveiligheid Project basis op orde informatieveiligheid -/- Vrijval bestemmingsreserves informatieveiligheid -/- Vrijval jaarrekeningresultaat Totaal ontwikkeling begroting 2024 en meerjarenraming Totaal lasten Totaal baten Saldo baten en lasten
2025
meerjarenraming 2026 2027
I/S
Loonontwikkelingen als gevolg van Cao-akkoord (€ 1.276.000) Op 5 april 2023 is de nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) voor Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties definitief goedgekeurd. Deze nieuwe CAO gaat met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2023 in. De brutosalarissen stijgen met € 240 op basis van een 36-urige werkweek en vervolgens met 2% over het nieuwe totaal. De gemeentelijke bijdragen worden op deze ontwikkeling aangepast. Onderhoudsronde HR21 (€ 36.000) Binnen De Connectie vindt jaarlijks een onderhoudsronde HR21 plaats, waarin getoetst wordt of de organisatiefunctiematrix en de gekozen normfuncties voldoende aansluiten bij de werkzaamheden van de medewerkers en de (verandering in de) doelstelling. De resultaten van deze onderhoudsronde worden op basis van de richtlijnen (procedureregeling) voorgelegd aan een gecertificeerd HR21-specialist van Bureau Leeuwendaal. De onderhoudsronde heeft zodoende geen gevolgen voor de totale formatie, maar wel voor de totale loonsom. De ingeschatte kosten van de laatste onderhoudsronde bedragen structureel € 7.000.
36
Autonome prijsontwikkelingen 2022 (€ 1.665.000) In de MJPB 2023-2026 zijn de materiële budgetten geïndexeerd op basis van de raming uit het Sociaal Econonomisch plan (CEP) van het CPB van maart 2022. Op basis van deze raming bedroeg de indexatie 4,1%. Deze indexatie is in 2022 via de exploitatie met de gemeenten verrekend. De structurele doorwerking is verwerking in de MJPB 2023-2026. De raming van het CPB van augustus 2022 kwam uit op 11,4%. Ook deze indexatie is in 2022 via de exploitatie met de gemeenten verrekend. Het verschil van 7,3%-punt wordt met deze aanvullende begrotingsaanpassing gecorrigeerd. Autonome prijsontwikkelingen 2023 (€ 724.000) De meest recente raming van de prijsindex voor de materiële overheidsconsumptie komt uit CEP van maart 2023. Op basis hiervan zijn de materiële budgetten vanaf 2023 met 2,9% geïndexeerd ten opzichte van het prijspeil 2022.
37
5.4.
Baten en lasten per programma Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
2025
Meerjarenraming 2026
2027
Bedragen x 1.000 euro PROGRAMMA BEDRIJFSVOERING GEMEENTEN Lasten Baten Saldo baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo na reserves
44.619 -6.740 37.878 75 37.954
44.112 -316 43.797 193 -75 43.915
41.338 -270 41.068 329 41.396
40.886 -270 40.617 342 40.959
40.884 -270 40.615 342 40.957
40.884 -270 40.615 342 40.957
PROGRAMMA BELASTINGEN GEMEENTEN Lasten Baten Saldo baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo na reserves
4.141 -603 3.538 3.538
5.999 -2.313 3.686 12 3.699
3.858 -308 3.550 12 3.562
3.856 -308 3.549 12 3.561
3.856 -308 3.548 12 3.561
3.856 -308 3.548 12 3.561
ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN OVERHEAD Lasten Baten Saldo baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo na reserves
3.812 -47.054 -43.242 1.580 -251 -41.913
5.484 -52.938 -47.454 149 -330 -47.635
5.754 -50.883 -45.129 149 -44.980
5.944 -50.509 -44.565 25 -44.540
5.798 -50.336 -44.538 -44.538
5.798 -50.336 -44.538 -44.538
Totaal saldo baten en lasten Totaal saldo na reserves
-1.825 -421
29 -21
-511 -21
-400 -21
-375 -21
-375 -21
De ontwikkeling van de begroting 2024 en de meerjarenraming zoals geschetst in de vorige paragraaf leiden tot het bovenstaande overzicht op programmaniveau. Samengevat zijn dit de belangrijkste financiële ontwikkelingen per programma: Programma Bedrijfsvoering gemeenten Ten opzichte van voorgaand jaar neemt de begroting van dit programma af met € 2,5 mln. Belangrijke ontwikkelingen die hieraan bijdragen zijn de incidenteel beschikbaar gestelde budgetten in 2023 voor E-HRM, het Project digitale werkplek, de implementatie van Microsoft E5-licenties en de implementatie van het project informatieveiligheid monitoring en detectie. Deze middelen zijn niet meer beschikbaar voor 2024. Daarnaast is er sprake van administratieve wijziging tussen het programma Bedrijfsvoering gemeenten en het programma Algemene dekkingsmiddelen en overhead. Zo staat het opleidingsbudget voor 2024 nog centraal begroot. Deze zal, op basis van het opleidingsplan, met een begrotingswijzing op een later moment worden verdeeld. De hogere toevoeging aan de reserves is het gevolg van de vorming van een Egalisatiereserve voor SAAS-oplossingen. De kosten voor SAAS-oplossingen dienen anders te worden verwerkt op basis van de BBV. Het investeringsprogramma is aangepast op deze ontwikkeling. Een deel van de vrijgevallen kapitaalslasten wordt gebruikt om een egalisatiereserve SAAS te vormen voor o.a.
implementatiekosten die bij een SAAS-oplossing niet meer geactiveerd kunnen worden. De onttrekking aan de egalisatiereserve is nog niet opgenomen in de begroting. Deze zullen met een begrotingswijziging aan het bestuur worden voorgelegd wanneer SAAS-oplossingen worden vervangen en budget voor implementatie beschikbaar moet komen. Programma Belastingen gemeenten Ten opzichte van voorgaand jaar neemt de begroting van dit programma af met € 0,1 mln. Deze afname wordt veroorzaakt door een administratieve wijziging tussen het programma Belastingen gemeenten en het programma Algemene dekkingsmiddelen en overhead. Zo staat het opleidingsbudget voor 2024 nog centraal begroot. Deze zal, op basis van het opleidingsplan, met een begrotingswijzing op een later moment worden verdeeld.
38
De afname van zowel de lasten als de baten ten opzichte van 2023 wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de incidentele middelen die in 2023 beschikbaar zijn gesteld voor hogere uitgaven die moeten worden gemaakt door de exponentiële toename van het aantal WOZ-bezwaren. Voor De Connectie betekent de stijging van het aantal bezwaren vooral een toename van de werklast en de te vergoeden proceskosten. Het Opdrachtgeversoverleg (OGO) heeft besloten hier voor 2023 incidenteel middelen voor beschikbaar te stellen, te weten € 795.000 voor additionele personele inzet en € 1.249.000 voor uit te keren proceskostenvergoedingen. Dit in afwachting van een eventuele wijziging in wet- en regelgeving waarmee deze landelijke ontwikkeling kan worden gekeerd. Algemene dekkingsmiddelen en overhead Naast de reguliere bijdragen vanuit de deelnemende gemeenten, worden ook opbrengsten van derden onder de algemene dekkingsmiddelen verantwoord. Het karakter van deze opbrengsten is niet anders dan de reguliere bijdragen vanuit de deelnemende gemeenten, namelijk als dekkingsmiddel voor onze reguliere dienstverlening. Ten opzichte van voorgaand jaar nemen de begrote baten van dit programma af met € 2,1 mln. De oorzaak hiervan ligt hoofdzakelijk in het feit dat in 2023 nog incidentele opbrengsten waren begroot, welke in 2024 wegvallen.
Daarnaast is er een afname van opbrengsten waarneembaar als gevolg van het afschalen of stopzetten van dienstverlening aan derden. De kosten van de overhead bestaan onder andere uit kosten die samenhangen met de huisvesting van De Connectie, HR en arbozorg, accountants- en adviesdiensten en uit de kosten van de formatie voor het Bedrijfsbureau. Als gevolg van het terugbrengen van een groot deel van de dienstverlening aan de gemeente West Maas en Waal, is ook de formatie en bezetting bij HR hierop aangepast. Dit heeft geleid tot een lager kostenniveau. Het opleidingsbudget voor 2024 staat nog centraal begroot. Deze zal, op basis van het opleidingsplan, met een begrotingswijzing op een later moment worden verdeeld. Dit verklaart in belangrijke mate de hogere lasten ten opzichte van voorgaand jaar, waarbij deze budgetten al wel functioneel zijn begroot.
39
5.5.
Bijdragen gemeenten
De bijdrage van de deelnemers voor de basisdienstverlening is gebaseerd op de verdeelsleutel zoals deze in de financiële onderbouwing van het bedrijfsplan is opgenomen. Omdat de bijdragen per jaarschijf (pro-rata) enigszins verschillen wordt de verdeelsleutel jaarlijks aangepast. De bijdragen van de gemeenten kunnen als volgt worden gespecificeerd: Gemeente Arnhem Begroting 2024 Bedragen x 1.000 euro Arnhem Primitieve begroting
2025
meerjarenraming 2026 2027
I/S 32.963
32.720
32.712
32.712
Kadercorrecties agv (bestuurlijke) besluitvorming E-HRM licentiekosten E-HRM toekomstige vervangingen
S S
105 40
105 40
105 40
105 40
Kadercorrecties agv maat- en meerwerk Structurele doorwerking levering devices Structurele doorwerking maat- en meerwerk ICT Formatie Inkoop & Aanbesteding Dienstverlening Middelgraaflaan Functioneel beheer Netive
S S S S S
123 232 107 12 -7
123 232 107 12 -7
123 232 107 12 -7
123 232 107 12 -7
S
53 665 33.628
53 665 33.385
53 665 33.377
53 665 33.377
Overige kaderwijzigingen Structurele doorwerking levering devices De Connectie Totaal Kadercorrecties Totaal
Begroting 2024 Bedragen x 1.000 euro Arnhem Bijdrage MJPB 2021-2024 Primitieve begroting Kadercorrecties B-rap 1 Primitieve begroting na kadercorrecties
2025
meerjarenraming 2026 2027
I/S
Ontwikkeling begroting 2024 en meerjarenraming Loon- en prijsontwikkelingen CAO stijging Onderhoudsronde HR21 Autonome prijsontwikkelingen 2022 Autonome prijsontwikkelingen 2023 Totaal Ontwikkelingen begroting 2024-2027 Totaal
S S S S
40
32.963 32.963 665 33.628
32.720 32.720 665 33.385
32.712 32.712 665 33.377
32.712 32.712 665 33.377
917 26 1.196 520 2.659 36.288
910 26 1.187 516 2.639 36.024
910 26 1.179 513 2.628 36.005
910 26 1.179 513 2.628 36.005
Gemeente Renkum Begroting 2024 Bedragen x 1.000 euro Renkum Primitieve begroting
2025
meerjarenraming 2026 2027
I/S 4.747
4.710
4.709
4.709
Kadercorrecties agv (bestuurlijke) besluitvorming E-HRM licentiekosten E-HRM toekomstige vervangingen
S S
16 6
16 6
16 6
16 6
Kadercorrecties agv maat- en meerwerk Structurele doorwerking levering devices Structurele doorwerking maat- en meerwerk ICT Formatie Management Support
S S S
40 -27 112
40 -27 112
40 -27 112
40 -27 112
S
8 154 4.902
8 154 4.864
8 154 4.863
8 154 4.863
Overige kaderwijzigingen Structurele doorwerking levering devices De Connectie Totaal Kadercorrecties Totaal
Begroting 2024 Bedragen x 1.000 euro Renkum Bijdrage MJPB 2021-2024 Primitieve begroting Kadercorrecties B-rap 1 Primitieve begroting na kadercorrecties
2025
meerjarenraming 2026 2027
I/S
Ontwikkeling begroting 2024 en meerjarenraming Loon- en prijsontwikkelingen CAO stijging Onderhoudsronde HR21 Autonome prijsontwikkelingen 2022 Autonome prijsontwikkelingen 2023 Totaal Ontwikkelingen begroting 2024-2027 Totaal
S S S S
41
4.747 4.747 154 4.902
4.710 4.710 154 4.864
4.709 4.709 154 4.863
4.709 4.709 154 4.863
136 4 178 77 395 5.297
135 4 176 77 392 5.257
135 4 175 76 391 5.254
135 4 175 76 391 5.254
Gemeente Rheden Begroting 2024 Bedragen x 1.000 euro Rheden Primitieve begroting
2025
meerjarenraming 2026 2027
I/S 7.766
7.706
7.704
7.704
Kadercorrecties agv (bestuurlijke) besluitvorming E-HRM licentiekosten E-HRM toekomstige vervangingen
S S
26 10
26 10
26 10
26 10
Kadercorrecties agv maat- en meerwerk Structurele doorwerking levering devices Structurele doorwerking maat- en meerwerk ICT Formatie Inkoop & Aanbesteding
S S S
24 14 107
24 14 107
24 14 107
24 14 107
S
13 193 7.958
13 193 7.899
13 193 7.897
13 193 7.897
Overige kaderwijzigingen Structurele doorwerking levering devices De Connectie Totaal Kadercorrecties Totaal
Begroting 2024 Bedragen x 1.000 euro Rheden Bijdrage MJPB 2021-2024 Primitieve begroting Kadercorrecties B-rap 1 Primitieve begroting na kadercorrecties
2025
meerjarenraming 2026 2027
I/S
Ontwikkeling begroting 2024 en meerjarenraming Loon- en prijsontwikkelingen CAO stijging Onderhoudsronde HR21 Autonome prijsontwikkelingen 2022 Autonome prijsontwikkelingen 2023 Totaal Ontwikkelingen begroting 2024-2027 Totaal
S S S S
42
7.766 7.766 193 7.958
7.706 7.706 193 7.899
7.704 7.704 193 7.897
7.704 7.704 193 7.897
223 6 291 126 646 8.605
221 6 288 125 641 8.540
221 6 287 125 639 8.535
221 6 287 125 639 8.535
Derden Begroting 2024 Bedragen x 1.000 euro Bijdragen derden Sociale Wijkteams Gemeente Rozendaal MGR DRAN Sportbedrijf Arnhem Gemeente West Maas en Waal
2025
meerjarenraming 2026 2027
I/S S S S S S S
43
862 142 112 57 38 16 1.226
862 142 112 57 38 16 1.226
862 142 112 57 38 16 1.226
862 142 112 57 38 16 1.226
5.6.
Incidentele baten en lasten Rekening 2022
Bedragen x 1.000 euro Totaal lasten Totaal Baten Totaal mutaties in reserves SALDO TOTALE BATEN EN LASTEN PROGRAMMA BEDRIJFSVOERING GEMEENTEN Lasten Baten PROGRAMMA BELASTINGEN GEMEENTEN Lasten Baten ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN OVERHEAD Lasten Baten SALDO INCIDENTELE BATEN EN LASTEN MUTATIES IN RESERVES Reserves toevoeging Reserves onttrekking SALDO INCIDENTELE MUTATIES RESERVES Totaal incidentele lasten Totaal incidentele baten Totaal incidentele mutaties in reserves SALDO INCIDENTELE BATEN EN LASTEN TotaaL structurele lasten Totaal structurele baten Totaal structurele mutaties in reserves SALDO STRUCTURELE BATEN EN LASTEN
Begroting 2023
Begroting 2024
52.572 -54.397 1.404 -421
55.595 -55.566 -50 -21
50.949 -51.461 490 -21
660 -127
909 -46
110 -
meerjarenraming 2026
2025
2027
50.687 -51.086 379 -21
50.539 -50.914 354 -21
50.539 -50.914 354 -21
39 -
-
-
-
2.045 -2.005
-
-
-
-
-113 -2.200 -1.670
412 -1.060 256
41 -229 -149
-25 -25
-
-
1.655 -251 1.405 657 -2.327 1.405 -265 51.915 -52.070 -156
149 -405 -256 3.366 -3.111 -256 -0 52.229 -52.455 206 -21
149 149 80 -229 149 50.869 -51.232 341 -21
25 25 -25 25 50.687 -51.062 354 -21
-
-
-
50.539 -50.914 354 -21
50.539 -50.914 354 -21
Volgens het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is het verplicht om een overzicht te presenteren van de incidentele baten en lasten. Op die manier kan beoordeeld worden of en in hoeverre er sprake is van een sluitende begroting. Uitgangspunt is dat structurele lasten zoveel als mogelijk gedekt worden door structurele baten. De incidentele lasten in 2024 bestaan bij het programma Bedrijfsvoering gemeenten uit incidenteel te maken kosten voor de verbetering van de dienstverlening. Bij programma Belastingen gemeenten zijn er geen incidentele lasten of baten begroot. Bij de Algemene dekkingsmiddelen en overhead staan de baten en lasten voor de inrichting van een Privacy Management System en de dekking van de incidenteel te maken kosten voor de verbetering van de dienstverlening begroot. Daarnaast wordt de komende jaren de negatieve Algemene reserve aangevuld uit de vrijval van kapitaalslasten. Dit is het gevolg van verschuivingen van investeringsprojecten naar exploitatieprojecten in 2020. Tegenover de overige incidentele lasten staan eveneens incidentele opbrengsten. De Commissie BBV adviseert in haar Notitie Structurele en incidentele baten en lasten, de financiële verordening (artikel 212 Gemeentewet) op te nemen vanaf welke omvang incidentele baten en lasten afzonderlijk gespecificeerd worden in het overzicht incidentele lasten en baten.
Hiertoe zal nog een voorstel worden gedaan aan het bestuur bij de herziening van de financiële verordening.
44
6.
Financiële positie en toelichting
6.1.
Geprognosticeerde eindbalans
ACTIVA
Realisatie 2021 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
2025
meerjarenraming 2026
2027
Bedragen x 1.000 euro Vaste activa Materiele vaste activa (economisch nut)
14.599
14.122
13.921
18.390
17.336
19.476
25.464
Totaal vaste activa
14.599
14.122
13.921
18.390
17.336
19.476
25.464
17.212
22.027
15.498
15.498
15.498
15.498
15.498
13.477 3.669 66
7.386 14.589 53
9.367 6.025 106
9.367 6.025 106
9.367 6.025 106
9.367 6.025 106
9.367 6.025 106
Liquide middelen
27
77
274
274
274
274
274
Overlopende activa
4.582
3.507
4.516
4.516
4.516
4.516
4.516
Totaal vlottende activa
21.821
25.612
20.289
20.289
20.289
20.289
20.289
TOTAAL ACTIVA
36.420
39.734
34.210
38.679
37.625
39.765
45.753
Vlottende activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar - Uitzettingen in 's Rijks schatkist - Vorderingen op openbare lichamen - Overige vorderingen
Volgens het BBV bevat de uiteenzetting van de financiële positie een geprognosticeerde eindbalans, die tenminste de posten bevat om het EMU-saldo te berekenen (paragraaf 6.3). Voor de prognose van de ontwikkeling van de balans, wordt doorgaans gebruik gemaakt van historische gegevens. Voor De Connectie zijn deze nog maar in beperkte mate beschikbaar. De ontwikkeling van de omvang van de materiële vaste activa (MVA) is geprognosticeerd aan de hand van het meerjareninvesteringsprogramma (MIP) en de huidige staat van activa. De ontwikkeling van de vlottende activa is gebaseerd op het gemiddelde van de gerealiseerde balanswaarde over de afgelopen jaren. Door deze systematiek aan te houden, ontstaat er een steeds nauwkeuriger beeld
45
PASSIVA Bedragen x 1.000 euro Vaste passiva Eigen vermogen - Algemene reserve - Egalisatiereserve SAAS - Bestemmingsreserve Prijsontwikkelingen - Bestemmingsreserve Veranderopgave - Bestemmingsreserve Informatieveiligheid - Bestemmingsreserve Veranderopgave BR - Bestemmingsreserve effecten soc. plan - Resultaat voor bestemming