ontwerp bestemmingsplan Landelijk Gebied, herinrichting Havikerwaard 8A en omgeving

5.2

Opzet bestemmingsplan Deze paragraaf geeft een toelichting op het juridisch plangedeelte van dit bestemmingsplan; de planregels en de verbeelding.

5.2.1 Verbeelding In de digitale omgeving zijn de bestemming en de daarbij geldende regels reeds gekoppeld. Daarnaast kan gebruik worden gemaakt van een verbeelding op papier. Nadat op de verbeelding de locatie is opgezocht waarover informatie wordt gewenst, kan in de regels worden nagelezen welke mogelijkheden zijn vastgelegd. Uit het samenstel van de verbeelding en de regels blijkt wat wordt toegelaten. De digitale versie is bindend bij een verschil met de papieren versie. Op de verbeelding zijn alle functies zodanig bestemd, dat het direct mogelijk is om met het bijbehorende renvooi (verklaring van de bestemmingen) te zien welke bestemmingen aan de gronden binnen het plangebied zijn gegeven. Uitgangspunt daarbij is dat de verbeelding zoveel mogelijk informatie bevat.

5.2.2 Regels De regels bevatten de gebruiksmogelijkheden van de gronden, de bouwmogelijkheden en de gebruiksmogelijkheden van de aanwezige en/of op te richten bebouwing. De toelichting heeft weliswaar geen bindende werking, maar heeft wel een belangrijke functie bij de weergave en onderbouwing van het bestemmingsplan en bij de uitleg van de verbeelding en regels. De regels zijn gebaseerd op de regels uit het bestemmingsplan 'Gebiedsontwikkeling Havikerwaard Zuid' en 'Landelijk Gebied, Locatie, Havikerwaard 8a' en op de Standaard Vergelijkbare Bestemmingsplannen (SVBP 2012). De regels zijn onderverdeeld in 4 hoofdstukken, te weten: Hoofdstuk 1: Inleidende regels; Hoofdstuk 2: Bestemmingsregels; 59 Landelijk Gebied, herinrichting Havikerwaard 8A en omgeving (ontwerp)

Hoofdstuk 3: Algemene regels; Hoofdstuk 4: Overgangs- en slotregels.

Hoofdstuk 1 Inleidende regels In Artikel 1 ('Begrippen') is een omschrijving gegeven van de in het bestemmingsplan gebruikte begrippen. Deze worden opgenomen om interpretatieverschillen te voorkomen. Vervolgens is in Artikel 2 ('Wijze van meten') een omschrijving gegeven van de te gebruiken wijze van meten. Hoofdstuk 2 Bestemmingsregels De regels in verband met de bestemmingen kennen allen een gelijke opbouw (voor zover van toepassing). De bestemmingsomschrijving betreft de centrale bepaling van elke bestemming. Het betreft een omschrijving waarin limitatief de functies worden genoemd, die binnen de bestemming zijn toegestaan. De bouwregels zijn direct gerelateerd aan de bestemmingsomschrijving. Ook het gebruik van grond en bebouwing is gekoppeld aan de bestemmingsomschrijving. In de bouwregels staan uitsluitend bepalingen die betrekking hebben op het bouwen. Bouwregels zijn dan ook alleen van toepassing bij de toetsing van het aanvragen van een omgevingsvergunning. Door middel van een omgevingsvergunning kan het bevoegd gezag afwijken van enkele bouwregels. De specifieke gebruiksregels vormen een nadere concretisering van het toegestane gebruik. Aan de gronden in het plangebied zijn de volgende bestemmingen toegekend: Artikel 3 Bedrijf Een deel van het plangebied heeft in de bestaande situatie al een bedrijfsfunctie.

Daarnaast krijgt een deel van het plangebied in de toekomst ook een bedrijfsfunctie. Het deel van de bestaande bedrijfsfunctie dat behouden blijft in de toekomst en het deel dat in de toekomst een bedrijfsfunctie krijgt hebben in dit bestemmingsplan de bestemming 'Bedrijf' gekregen, met de daarbij behorende funtieaanduidingen. Artikel 4 Natuur Een deel van het plangebied krijgt in de toekomst de functie natuur. Deze bestemming is op de verbeelding opgenomen, omdat dit de eindbestemming van de betreffende gronden betreft en deze bestemming de komende jaren gerealiseerd wordt. Artikel 5 Water Binnen deze bestemming zijn naast water ook watergerelateerde functies toegestaan, zoals vaarwegen ten behoeve van de scheeps- en recreatievaart, oevers, waterstaatkundige kunst- en waterstaatswerken (voor de beheersing van het oppervlaktewater en alles wat daarin voorkomt), extensief recreatief medegebruik. Daarnaast is deze bestemming gericht op het behoud en de versterking van de natuur- en ecologische waarden. Tot slot is ter plaatse van de aanduiding 'aanlegsteiger' nog een aanlegsteiger ten behoeve van de aangrenzende bedrijfsbestemming toegestaan. Gebouwen zijn binnen deze bestemming niet toegestaan.

Artikel 6 Waarde - Archeologie 2 en Artikel 7 Waarde - Archeologie 3 Bij deze dubbelbestemming wordt de bescherming van de archeologische waarden 60 Landelijk Gebied, herinrichting Havikerwaard 8A en omgeving (ontwerp)

geregeld via een omgevingsvergunning voor het uitvoeren van een werk, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden (oude aanlegvergunning). Zonder een dergelijke vergunning mag niet zomaar de grond worden geroerd, en daardoor blijven de (mogelijke) archeologische waarden in de grond onaangeroerd. De vergunningsplicht ziet er op toe dat één inzicht ontstaat in de mogelijke waarde van de bodem, waarna, op basis van een afweging, alsnog een vergunning afgegeven kan worden voor het roeren van de bodem. Om inzicht in de mogelijke waarde van de bodem op het gebied van archeologie te verkrijgen is onderzoek nodig. Dit onderzoek zal vaak een archeologisch bureauonderzoek zijn. Het onderzoek dient uitgevoerd te worden door deskundige onderzoekers die voldoen aan de benodigde certificeringen. Op basis van het onderzoek kan vervolgonderzoek nodig zijn. Indien aangetoond kan worden dat binnen (bepaalde delen van) het te onderzoeken gebied geen archeologische waarden meer aanwezig kunnen zijn, kan (met betrekking tot deze delen) worden afgezien van archeologisch onderzoek. De oppervlakte van de bodemingreep en de diepte ervan bepalen of een omgevingsvergunning nodig is. De diepte is daarbij maatgevend op het diepste punt (dus een ingreep boven de maatgevende oppervlakte en op één punt dieper dan de maatgevende diepte is vergunningplichtig).

Voor de dubbelbestemming Waarde - Archeologie 2 geldt dat er onderzoek nodig is bij bodemingrepen groter dan 250 m2 én dieper dan 30 cm. Voor de dubbelbestemming Waarde - Archeologie 3 geldt dat er onderzoek nodig is bij bodemingrepen groter dan 2.500 m2 én dieper dan 30 cm. Artikel 8 Waterstaat - Waterkering De zomerkade heeft een dubbelbestemming 'Waterstaat - Waterkering' gekregen ter bescherming van de waterkering. Artikel 9 Waterstaat - Waterstaatkundige functie Bij de dubbelbestemming 'Waterstaat - Waterstaatkundige functie' heeft deze bestemming voorrang boven de andere voorkomende bestemmingen (basisbestemmingen). De dubbelbestemming "Waterstaat - Waterstaatkundige functie" betreft gebieden die een waterbergende en/of stroomvoerende functie hebben voor het hoogwater van de IJssel. Deze gebieden vallen in het kader van het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) onder het stroomvoerend regime. Hier gelden beperkingen ten aanzien van bouwwerken en werken en geldt de vergunningplicht in het kader van het Waterbesluit. Bescherming middels een omgevingsvergunningenstelsel is opgenomen in deze regels. Bij werkzaamheden binnen de zones van de kering dient daarmee eerst contact opgenomen te worden met het waterschap.

Hoofdstuk 3 Algemene regels In hoofdstuk 3 van de regels is een aantal standaardregelingen van de gemeente Rheden opgenomen te weten, de anti-dubbeltelregel, algemene bouwregels, algemene gebruiksregels, algemene aanduidingsregels en algemene afwijkingsregels. De gebiedsaanduiding 'geluidzone - industrie' is opgenomen in de algemene aanduidingsregels. Deze zone is niet gewijzigd ten opzichte van het voorgaande plan. Binnen deze zone mogen geen nieuwe geluidgevoelige bestemmingen worden gerealiseerd. Hoofdstuk 4 Overgangs- en slotregels In het laatste hoofdstuk van de regels is het (standaard) overgangsrecht uit het 61 Landelijk Gebied, herinrichting Havikerwaard 8A en omgeving (ontwerp)

Besluit ruimtelijke ordening en de slotregel opgenomen.

62 Landelijk Gebied, herinrichting Havikerwaard 8A en omgeving (ontwerp)

Hoofdstuk 6 Economische en maatschappelijk uitvoerbaarheid

6.1

Economische uitvoerbaarheid Gelet op het bepaalde in artikel 3.1 Wro moet in het kader van een bestemmingsplan onder andere inzicht worden verschaft in de economische uitvoerbaarheid van het plan. In verband daarmee is onderzocht of voor het bestemmingsplan op grond van artikel 6.12 lid 1 Wro de verplichting bestaat om een of meer exploitatieplannen vast te stellen. Artikel 6.12 lid 1 van de Wro geeft aan dat de gemeenteraad een exploitatieplan vaststelt voor gronden waarop een bij algemene maatregel van bestuur aangewezen bouwplan is voorgenomen. Bedoelde bouwplannen worden beschreven in artikel 6.2.1 Bro. Het Bbk-verondiepingsproject is meegenomen in de anterieure grondexploitatieovereenkomst, die op 24 december 2015 is ondertekend (overeenkomst uitvoeringszekerheid project 'Havikerwaard' K3 Delta BV - Gemeente Rheden). De anterieure overeenkomst biedt uitvoeringszekerheid, waarmee de economische uitvoerbaarheid van het project kan worden gegarandeerd. Daarnaast wordt er (vóór de vaststelling van voorliggend bestemmingsplan) een nieuwe anterieure grondexploitatieovereenkomst gesloten tussen de gemeente en de initiatiefnemer voor wat betreft de ontwikkelingen die in dit bestemmingsplan mogelijk worden gemaakt. Het kostenverhaal is hiermee anderszins verzekerd.

6.2

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

6.2.1 Proces De tervisielegging van het ontwerpbestemmingsplan met de daarbij behorende stukken en het ontwerpbesluit moet worden gepubliceerd waarbij de gelegenheid wordt geboden om zienswijzen in te dienen bij de gemeenteraad. Nadat de gemeenteraad een besluit over de vaststelling van dit bestemmingsplan heeft genomen, ligt het plan wederom ter inzage. Belanghebbenden kunnen dan in beroep gaan bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Het bestemmingsplan treedt vervolgens daags na afloop van de tervisielegging in werking als geen beroep is ingesteld en is dan onherroepelijk. Indien er wel beroep is ingesteld dan treedt de herziening ook in werking, tenzij naast het indienen van een beroepschrift ook om een voorlopige voorziening is gevraagd. De schorsing van de inwerkingtreding eindigt indien de voorlopige voorziening wordt afgewezen. De procedure eindigt met het besluit van de Afdeling op het beroepschrift.

63 Landelijk Gebied, herinrichting Havikerwaard 8A en omgeving (ontwerp)

6.2.2 Overleg en participatie De gemeente kent op grond van de Gemeentewet een inspraakverordening. Deze verordening verplicht niet tot het geven van inspraak bij de voorbereiding van bestemmingsplannen. In het kader van het vooroverleg als bedoeld in artikel 3.1.1 van het Besluit ruimtelijke ordening heeft overleg plaatsgevonden omtrent het bestemmingsplan. Het vooroverleg heeft plaatsgevonden met de volgende instanties: Rijkswaterstaat; Provincie Gelderland; Waterschap Rijn en IJssel; Gemeente Zevenaar; Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden; Hieronder worde de vooroverlegreacties samengevat en van een reactie voorzien. 6.2.2.1

Rijkswaterstaat Het bestemmingsplan is akkoord bevonden door Rijkswaterstaat met inachtneming van het laten terugkeren van de dubbelbestemming waterstaat-waterstaatskundige functie. Reactie gemeente: Deze dubbelbestemming is opgenomen in het bestemmingsplan.

6.2.2.2

Provincie Gelderland 1. GNN Dat geen alternatieve locatie beschikbaar is, is evident. Er heeft echter geen toetsing plaatsgevonden van de effecten van de voorgenomen plannen op de kernkwaliteiten en ontwikkelingsdoelen van het GNN in het gebied. Als alle negatieve effecten binnen hetzelfde plan volledig gecompenseerd worden is het mogelijk een herbegrenzing van de GNN aan te vragen. Houdt bij het compensatieplan tevens rekening met ons beleid voor de Groene Ontwikkelingszone (GO). Geef daarbij aan of de oppervlakte van de bestemming bedrijf per saldo gelijk blijft, kleiner wordt, of wordt uitgebreid. 2. GO Wij adviseren u te toetsen aan de kernkwaliteiten en een versterkingsplan uit te werken. In de Groene Ontwikkelingszone (GO) is plaats voor ruimtelijke ontwikkelingen, als die gekoppeld worden aan een investering in natuur en landschap. Bij een ruimtelijke ontwikkeling in GO moeten de kernkwaliteiten van het betreffende gebied per saldo en naar rato worden versterkt. GS hebben nadere regels vastgesteld voor de versterking in GO. 3. Ganzenrustgebied Voer een toetsing uit van de effecten van de voorgenomen plannen op de functionaliteit van het ganzenrustgebied. 4. Stikstof en Natura 2000 Wij adviseren u om voor dit plan een AERIUS-berekening uit te voeren. Volgt uit die

64 Landelijk Gebied, herinrichting Havikerwaard 8A en omgeving (ontwerp)

berekening dat er meer dan 0,00 mol/ha/jaar stikstofdepositie is in een Natura 2000-gebied, dan is een ecologische voortoets nodig om vast te stellen dat er geen significante effecten zijn. Wij worden in dat geval graag betrokken. Meer zicht op het effect van de ontwikkeling op Natura 2000 is nodig om de uitvoerbaarheid van uw plan te kunnen onderbouwen. 5. Bedrijventerrein Een aanpassing van een bedrijventerrein dient ter kennisgeving aan het Intergemeentelijk overleg werklocaties te worden voorgelegd. Reactie gemeente: Ad 1 GNN Het plan voorziet niet in het verwijderen van GNN. In de landschappelijke notitie hebben we toegelicht hoe we concreet het gebied gaan inrichten. Daarbij is een voorwaardelijke verplichting opgenomen voor de nieuwe inrichting. De oppervlakte van het bedrijfsterrein neemt iets af (0,5 hectare). Ad 2 GO Bij de inrichting van het gebied is rekening gehouden met een inrichting passend voor het gebied en passend binnen de doelen die de provincie heeft opgesteld voor GNN en GO. In dit geval zal een deel van het gebied ingericht worden als glanshaverhooiland. Qua beheer zal worden aangesloten bij de richtlijn die door de provincie is opgesteld met betrekking tot glanshaverhooiland. In de voorwaardelijke verplichting is geborgd dat de te realiseren landschapsmaatregelen in stand gehouden dienen te worden.

Ad 3 Ganzenrustgebied Het areaal aan ganzenrustgebied neemt niet af met het voorliggend bestemmingsplan. Met de gedeeltelijke verlegging van de bedrijfsbestemming gaat netto geen ganzenrustgebied verloren. Sterker nog, door een betere clustering van de bedrijfsbestemming is de wijziging vooral positief. Ad 4 Stikstof en Natura 2000 Voor dit plan is op 20 juli 2023 een positieve weigering afgegeven door de provincie. Zie hetvoor het besluit met kenmerk: 2020-014955. Ad 5 Bedrijventerrein Het plan concentreert de ontgronding gerelateerde activiteiten op het hoogwatervrije terrein Havikerwaard 8a. Het oppervlakte met bedrijfsbestemming neemt, mede door herinrichting, licht af (-0,47 hectare). Op het overigens ook geluidgezoneerde terrein worden geen nieuwe bedrijfsactiviteiten toegestaan. Dit zal ter kennisgeving aan het intergemeentelijk overleg werklocaties worden voorgelegd. 6.2.2.3

Waterschap Rijn en IJssel 1.

In het plangebied is ook een deel van de zomerkade gelegen. Dit graag als

bestemming opnemen en in de toelichting aangeven dat bij werkzaamheden binnen de zones van de kering eerst contact met het waterschap moet worden opgenomen. 2.

Aanplanten van bomen in de zones van keringen zijn niet gewenst.

65 Landelijk Gebied, herinrichting Havikerwaard 8A en omgeving (ontwerp)

3.

Het verplaatsen van een verondieping heeft geen effect op de kering.

4.

Het toepassen van de grond (of verplaatsing) valt onder het Bbk. Voor de plas

is het waterschap in deze niet het bevoegde gezag, wel als er zodanig materiaal wordt toegepast een geloosd wordt op de Middachter Beek. 5.

Het is onduidelijk wat het effect is van het verplaatsen van de opvulgrond voor

de natuurwaarden, omdat bijvoorbeeld het eiland een vaste landverbinding krijgt en de vorm en koppeling van de noord- en zuidplas verandert. Wordt er geen onrecht gedaan wordt aan doelen van het ontwerp van het oorspronkelijke plan "Havikerwaard Zuid 2016"? 6.

Zorgt het niet opvullen van de over aan de zuidkant van de Bingerdenseplas,

niet voor een negatief effect op de kwelstroom van/naar de Ijssel? Reactie gemeente: Ad 1. Zomerkade Deze zal met een dubbelbestemming worden geregeld. Het bestemmingsplan wordt aangepast op dit punt (toelichting, regels, verbeelding). Ad 2 Bomen in zones van keringen De aanplant in de zones van de keringen valt niet onder de voorwaardelijke verplichting. De aanplant gebeurt enkel in afstemming met het waterschap. Voor de bomen die weggehaald moeten worden, zal een keurvergunning bij het waterschap worden aangevraagd. Hierover heeft afstemming plaatsgevonden met het waterschap. De waterkering wordt ook als zone weergegeven in het bestemmingsplan. Ad 3 Verplaatsen verondieping Voor kennisgeving aangenomen. Ad 4 Bevoegd gezag Voor kennisgeving aangenomen. Ad 5 Maken landverbinding Zowel in het inrichtingsplan als in de landschappelijke notitie en ecologische onderzoeken en monitoring is toegelicht wat voor waarde het verplaatsen van het BBK project voor de natuur heeft. Ook wordt ingegaan op de doelen die gesteld zijn in de visie Havikerpoort en hoe hier met dit initiatief aan bijgedragen wordt. Ad 6 De IJssel Door de verplaatsing van het BBK binnen de plas vinden geen negatieve effecten plaats op de kwelstroom van en naar de IJssel. Voor de verplaatsing van het BBK project is een waterwetvergunning afgegeven door RWS.

66 Landelijk Gebied, herinrichting Havikerwaard 8A en omgeving (ontwerp)

6.2.2.4

Gemeente Zevenaar De gemeente Zevenaar is benieuwd hoe de voorwaarden gesteld vanuit akoestisch oogpunt juridisch geborgd gaan worden. Wordt dit via een voorwaardelijke verplichting in de regels, of juist via een overeenkomst? Het gaat om de volgende voorwaarden: De breker wordt voorzien van een geluidsisolerende omkasting en er wordt geïnvesteerd in een stille loskraan(en) bij de haven (LW = 106 dB(A). In de nachtperiode wordt geen grind verladen vanaf de laadbrug in het schip.

Reactie gemeente Het is niet nodig een voorwaardelijke verplichting op te nemen in het bestemmingsplan of overeenkomst. Aan de nog te verlenen revisievergunning voor milieu zullen voorwaarden worden gesteld. Het voornemen bij Havikerwaard 8A heeft overigens, los daarvan een niet of te verwaarlozen akoestisch effect op het grondgebied van de gemeente Zevenaar. Bovendien is er in het akoestisch zonemodel van het terrein een marge opgenomen.

6.2.2.5

Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden De VVGM concludeert dat er geen aanvullingen nodig zijn voor bluswater en bereikbaarheid. Reactie gemeente: Voor kennisgeving aangenomen.

67 Landelijk Gebied, herinrichting Havikerwaard 8A en omgeving (ontwerp)

Velp | Rheden | De Steeg | Ellecom | Dieren Spankeren | Laag-Soeren | Landelijk gebied

Gemeentehuis Hoofdstraat 3 | 6994 AB De Steeg | postbus 9110 | 6994 ZJ De Steeg T 026 4976911 | F 026 4976518 | E gemeente@rheden.nl | www.rheden.nl

gemeente Rheden

Bestemming Landelijk Gebied, herinrichting Havikerwaard 8A en omgeving Bijlagen Bij Toelichting

Velp

Rheden

De Steeg

Ellecom

Dieren

Spankeren

Laag-Soeren

Landelijk gebied

Landelijk Gebied, herinrichting Havikerwaard 8A en omgeving

2 Landelijk Gebied, herinrichting Havikerwaard 8A en omgeving (ontwerp)

Inhoudsopgave

Bijlagen bij Toelichting

5

Bijlage 1 Aanpassing verondiepingsproject BBK zuidoever Plas Bingerden Havikerwaard (Adri Voorwinden, 09-05-2023

7

Bijlage 2 Landschappelijke notitie Havikerwaard, K3 Delta, 06-11-2023

23

Bijlage 3 Beplantingsplan voorwaardelijke verplichting (K3 Delta, 31-10-2023

39

Bijlage 4

Akoestisch onderzoek (LBP Sight, 01-12-2021)

41

Bijlage 5

Nota bodembeheer (Sweco, 05-01-2021)

171

Bijlage 6

Natuurtoets (Kurstjens, 10-01-2022)

187

Bijlage 7 Monitoring beschermde soorten Havikerwaard, Kurstjens, 21-06-2023

199

Bijlage 8

209

Onderzoek stikstofdepositie (Sweco, 22-02-2023)

Bijlage 9 Aanmeldingsnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling, Sweco, 27-11-2023

317

Bijlage 10 Rivierkundige beoordeling (WSP, 05-05-2021)

333

Bijlage 11 Watertoets (Sweco, 24-11-2023)

367

3 Landelijk Gebied, herinrichting Havikerwaard 8A en omgeving (ontwerp)

4 Landelijk Gebied, herinrichting Havikerwaard 8A en omgeving (ontwerp)

Bijlagen bij Toelichting

5 Landelijk Gebied, herinrichting Havikerwaard 8A en omgeving (ontwerp)

6 Landelijk Gebied, herinrichting Havikerwaard 8A en omgeving (ontwerp)

Bijlage 1 Aanpassing verondiepingsproject BBK zuidoever Plas Bingerden Havikerwaard (Adri Voorwinden, 09-05-2023

7 Landelijk Gebied, herinrichting Havikerwaard 8A en omgeving (ontwerp)

Aanpassing verondiepingsproject BBK zuidoever Plas Bingerden

HAVIKERWAARD

9 mei 2023 1

verplaatsen van het vergunde BBKproject Plas Bingerden

K3 Delta Gebiedsontwikkeling BV Iwan Reerink Marloes Srong-Ariëns

Adri Voorwinden, ruimtelijk vormgeving en landschap info@adrivoorwinden.nl 06-51723242 2

opentope

opgesteld door:

INHOUD

INHOUD

1. 2. 3. 4.

INLEIDING VISIE HAVIKERPOORT GEBIEDSONTWIKKELINGSPLAN HERSITUERING EN RECONSTRUCTIE

5 6 7 9

9 mei 2023 3

1

4

INLEIDING

1

INLEIDING

huidige oever van de Plas Bingerden

De Havikerwaard is een prachtig

plannen het vertrekpunt. Sinds juni 2017

hoogwatervrij gebied dat rivierkundig

uiterwaardengebied van de IJssel nabij

wordt gewerkt aan de realisatie van dit

beter gestroomlijnd is. Een goede

De Steeg in Gelderland. Vanaf 2001

gebiedsontwikkelingsplan.

beheerbaarheid is het doel.

gebiedspartners aan de realisatie van de

Dit voorliggende initiatief is een

De verondieping heeft tot op heden nog

Gebiedsvisie Havikerpoort.

optimalisatie van het plan BBK Plas

niet plaatsgevonden. De uitgangspunten

De Havikerpoort is een detailuitwerking

Bingerden en Gebiedsontwikkelingsplan

van het pilot BBKproject, namelijk het

van de beleidsnota ‘Veluwe 2010’. In

Havikerwaard Zuid.

realiseren van nieuwe natuur, blijven nu

werken grondeigenaren en overheden als

ongewijzigd. Het oppervlak te realiseren

deze Provinciale visie is de Havikerpoort als een van de ecologische poorten van

Het betreft enerzijds het verleggen

de Veluwe aangeduid.

van het verondiepingsproject van

moeras neemt iets toe.

de zuidoever Plas Bingerden, naar het

De hersituering van dit project past in

Gebiedsontwikkeling Havikerwaard

midden van de huidige Havikerwaard

de visie Havikerpoort, zoals verwoord

Zuid is een plan dat in 2013 tot stand

Plas en anderzijds de rivierkundige

hoofdstuk 3. De essentie van deze vise en

is gekomen. BBK Plas Bingerden is een

optimalisatie door de reconstructie

de consequenties voor de Havikerwaard

pilot verondiepingsplan dat vooruitlopend

van het hoogwatervrije bedrijventerrein

zijn opgenomen in deze rapportage.

op Gebiedsontwikkeling Havikerwaard

waarop de bedrijven Valerwaard en

Zuid werd aangevraagd en vergund

IJsselbeton zijn gevestigd. Door dit

Dit initiatief blijkt een significante

(2013). In deze rapportage zijn deze

terrein te verleggen, ontstaat één formeel

verbetering voor de Havikerwaard. 5

Beimerwaard

Dorpskernen / Stedelijk gebied

2

Fraterwaard

Landelijke bebouwing

VISIE HAVIKERPOORT Bedrijventerreinen Wegen Spoorlijn Fiets- en wandelpaden

Middachterbroek

Wateren Doorlaatwerk

De Steeg

Bossen Laanbeplanting en bomenrijen Moeraszones en rietvelden Havikerwaard

Bloemrijke graslanden Hoogwatervrije vluchtplaatsen Doesburg Ecopassages Landbouwgronden Beheers-/natuur-inclusieve landbouw

La n

Natuurontwikkelings-as

dgoed Middachten

Parken en buitenplaatsen

Vlu

chtro

ter utes bij hoogwa

Aanle g nevengeul

Fie

tspa tes den en wandelrou

fragment folder Havikerpoort 2017 De Havikerpoort is een gebied waar

veilige plek vinden op de hoger

natuur, landschap en landbouw nauw

gelegen delen in het gebied.

met elkaar zijn verweven. De natuur op de Veluwezoom is via passages onder wegen en groenstroken verbonden met de natuur in de rivierdelta. Hierdoor vormt de infrastructuur niet langer een harde barrière voor dieren. Er wordt langs de IJssel een nevengeul gecreëerd, die op termijn bij hoge waterstanden kan meestromen met de rivier. De geul krijgt natuurlijke oevers en de huidige zandwinplas is beter ingepast in het landschap. De Havikerwaard is zo ingericht, dat dieren bij opkomend hoog water een 6

fragment folder Havikerpoort 2017 6

3

7.0 0 8.00 + +

8.4 0+

8.0 0 7.0 + 0+

vogelobservatiepost

zachthout ooibos

ONTWIKKELINGSPLAN

projectgrens kruidenrijke grasvegetatie

fiets-/wandelroute op kade

0+ 9.8

10.00 +

projectgrens

6.9 0+ 7.5 0+

7.0 7.5 0+ 0+

8.40+

6.6 0+

9.80+

7.50 +

hardhout ooibos

+ 10.00

12.00+

HVP

moeraszone

12.00+

8.00 + 7.50 +

9.00+

+ 6.60

hardhout ooibos

6.60+

7.00+

kruidenrijke grasvegetatie Profi el

el 7 Profi

9.00+

moeraszone

7.5 0+ 6.90 +

+ 8.00 + 6.90

9.00+

7.0 0 8.0 + 0+

9.80+

9.80+ 6.90 +

moeraszone

HVP

+ 8.40

6.60 +

+ 9.80

hercultivering agrarische gronden

Pro fi

el

3

6

moeraszone

zachthout ooibos

zanddepot

6.75+

laaden loswal 7.00+

bestaande haven

7.50+ 8.00+

el 1

fi Pro

Pro zandplaten fie l2

6.75+ 7.00+

stroomgeulen

7.50+

Open water Waterdiepte groter dan 2 meter, zodanig dat zich geen moeras- en of oevervegetatie zal ontwikkelen, noch dat er verlandingsprocessen op gang komen.

8.00+

zanddepot H av ik

d er wa ar

Periodiek droogvallende zandplaten Eilandachtige zandplaten die door golfwerking en langdurige inundatie naar verwachting lang vrij zullen blijven van opgaande vegetatie. Deze zone omvat zeer ondiep water (nooit droogvallend), incidenteel droogvallende (enkele weken per jaar), frequent droogvallende (rond mediaan peil) langdurig droogvallende zandplaten. Moeraszones Ondiep water, of deels droogvallende platen, waarop zich een riet- en/of andere moerasvegetatie ontwikkelt. Op de overgangen naar de hogere gronden zal hier ook deels zachthoutooibos tot ontwikkeling komen (els wilg, populier).

transport band

laaden loswal

Kruidenrijke grasvegetatie Zones waar door maaiveldverlaging een schraal substraat aan de oppervlakte komt en waar zich een bloemrijke grasvegetatie (stroomdalflora) ontwikkelt. Hier vindt extensief beheer plaats in de vorm van hooibouw, of jaarrond begrazing. Zachthoutooibos De lagere gronden met een relatief hoge overstromingsfrequentie zullen zich bij een vrije ontwikkelingsgang ontwikkelen tot zachthoutooibos; hierbij moet worden gedacht aan de oeverlanden en eilanden. In de boomlaag komen soorten voor als wilg, els en populier. Hardhoutooibos Op de hogere gronden en met name op de hoogwatervrije vluchtplaatsen voor het wild, ontwikkelt zich structuurrijk hardhoutooibos. Hier wordt de boomlaag bepaald door soorten als es, eik en iep.

Ontwikkelingsplan Havikerwaard Zuid 2013 p ro jec t

o n d erd eel p ro jec t n u mmer

0

20

40

60

O nt w i k k e l i n g s p l a n H av i k e r wa a rd Zu i d Voorkeursalternatief 006-011 d at u m

het benutten van overtollige secundaire

waarin de Lamme IJssel (ten oosten

ontwikkelingsplan uit 2013 dat, als

grondstromen conform Besluit Bodem

van het plangebied) ligt. Voor een

onderdeel van de totaalvisie Havikerpoort

Kwaliteit;

goede natuurontwikkeling worden

een langjarige instandhouding van

de door de zandwinning ontstane

Landgoed Middachten.

plassen verondiept. Daarvoor wordt

Havikerwaard Zuid is het 80

100 m

200 m

sinds 2017, wordt uitgevoerd. Het verondiepingsproject Plas Bingerden liep

•

•

d ecem ber 2 0 1 3

de niet vermarktbare fractie van

hier als zelfstandig pilot op vooruit, maar past naadloos in de totaalvisie.

Landbouwkundig gebruik,

het gewonnen zand benut uit de

De realisatie van de nevengeul langs de

natuurontwikkeling, recreatie en veiligheid

winning in het plangebied zelf en van

IJssel door zandwinning behoort daar

worden geïntegreerd. Het huidige

overtollige (niet vermarktbare) grond

tot de totaalvisie. Het project heeft als

plassencomplex dat is ontstaan door

en waterbodem van elders. Op de

doelen:

zandwinning, wordt omgevormd door

van nature hogere gronden langs de

•

verruiming van de bergingscapaciteit

middel van ontzanding, maaiveldverlaging

Eikenstraat en langs de restgeulen rond

en het stroomprofiel in het winterbed;

en berging van overtollige herbruikbare

de Lamme IJssel worden met behulp

•

natuur- en landschapsontwikkeling;

grond en waterbodem. De vormgeving

van vrijkomende bovengrond lokaal

•

het realiseren van recreatieve fiets- en

van de zandwinning is gericht op het tot

verhogingen aangebracht waardoor

wandelroutes;

stand brengen van een stelsel van geulen,

een aaneengesloten gordel van

het realiseren van duurzaam

welke de richting van het rivierenlandschap

hoogwatervrije vluchtplaatsen wordt

grondstoffengebruik;

volgt. Met deze geulvormige plassen

gerealiseerd. Hier wordt de ontwikkeling

wordt aansluiting gezocht bij de laagte

van zachthoutooibos nagestreefd.

•

7

8

4

HERSITUERING EN RECONSTRUCTIE

Het verleggen van het BBKproject

bestaande haven en transport en

maakt tevens de reconstructie van het

verwerking van en naar uitgebreide

hoogwatervrije bedrijventerrein van

bedrijventerrein;

Valewaard en IJsselbeton mogelijk.

•

het verbinden van het

Het initiatief faciliteert de volgende

bedrijventerrein en het ooiboseiland

aspecten:

ten oosten daarvan door middel van

•

verondiepen oevers hoogwatervrij

een nieuw moeras. Hierdoor wordt

bedrijventerrein;

een fysieke scheiding gerealiseerd

het doorstroombaar maken terrein

van de noordelijke en de zuidelijke

ten oosten van bestaande haven:

plas;

•

optimaliseert de rivierkundige • •

•

•

het versmallen van de noordelijke

doorstroming van Havikerwaard 8A;

geul, waardoor deze duidelijk minder

optimaliseren van de rivierkundige

breed wordt dan de rivier de IJssel

doorstroming in de zuidelijke geul;

zelf;

herinrichting hoogwatervrij

•

het behoud van de rust op de

bedrijventerrein Valerwaard en

zuidplas en op de bestaande

IJsselbeton-Havikerwaard;

zuidoever Plas Bingerden, met name

optimaliseren van de logistiek:

voor de bewoners van Havikerwaard

laden en lossen van schepen in de

16. 9

4

HERSITUERING EN RECONSTRUCTIE

De uitgangspunten van het BKKproject, met alle natuurdoelen, blijven gehandhaafd. Het oppervlak van het vergunde nog niet gerealiseerde BBk project betreft circa 6 hectare te ontwikkelen natuur. De hier besproken locatie betreft 6,6 hectare natuur. Wanneer we de totaalvisie Gebiedsontwikkeling Havikerpoort beschouwen, dan sluit deze herziening van de gebiedsontwikkeling Havikerwaard Zuid hierop aan: •

de nieuwe nevengeul wordt in de aangepaste versie ruimtelijk van Plas Bingerden gescheiden; %LQJHUGHQJHVFKHLGHQ

•

de nieuwe nevengeul wordt qua dimensionering passend: smaller dan de rivier en daardoor herkenbaar

aangepaste visie Havikerpoort

anders dan de hoofdstroom; DQGHUVGDQGHKRRIGVWURRP •

het nieuwe moeras sluit aan op het natuurlijke eiland aan de oostzijde.

Legenda bedrijventerrein loswal oeverzone riviermoeras kruidenrijk grasland/glanshaverhooiland overgangszone ooibos slikkige oever ondiep water diep water

10

hersituering en reconstructie ingetekend op het ontwikkelingsplan Havikerwaard Zuid 11

Verbeterde landschappelijk perspectief:

Ecologisch perspectief:

•

•

• •

ruimtelijk scheiden van de nieuwe

de beoogde natuurlijke doelen van

nevengeul van Plas Bingerden,

het BBK project Bingerden Zuid

daardoor versterken van de

blijven gehandhaafd, zij het op een

verschillende geulen onderling;

andere plek;

herkenbare verschillen tussen

•

door de koppeling met het

hoofdstroom en nevengeulen;

natuureiland, ontstaat een groot

hoogwaardig moeras ontwikkelen

(zelfs qua oppervlakte iets groter)

in stroomschaduw van het

oppervlak natuur, met een goede

geoptimaliseerde bedrijventerrein.

overgang van ooibos, via een natuurlijke oever naar natte moerasnatuur en onderwaternatuur.

Rivierkundig: •

geoptimaliseerde zuidelijke geul;

•

goed te beheren doorstroombaar

Economisch:

overwegend grazig terrein naast de

•

haven (Havikerwaard 8A); •

toekomstgericht efficient bedrijventerrein met goede logistiek.

een goed beheersbaar hoogwatervrij bedrijventerrein. principe aanleg natuurzone om bedrijventerrein

12

AHN3 13

21 Landelijk Gebied, herinrichting Havikerwaard 8A en omgeving (ontwerp)

22 Landelijk Gebied, herinrichting Havikerwaard 8A en omgeving (ontwerp)

Bijlage 2 Landschappelijke notitie Havikerwaard, K3 Delta, 06-11-2023

23 Landelijk Gebied, herinrichting Havikerwaard 8A en omgeving (ontwerp)

Landschappelijk notitie Havikerwaard 8a

Toelichting en onderbouwing van de landschappelijke inpassing

Havikerwaard 8a K3Delta Postbus 200 6660 AE Elst (Gld) T +31 (0)24 348 88 00 Samenstelling K3Delta Uitgave November 2023

Landschappelijke notitie d.d. 6 november 2023

ACHTERGROND

1 Achtergrond

1 207000.000

207200.000

447000.000

206800.000

De initiatiefnemer wil op verzoek van de eigenaar van de plas het (vergunde) Bbk Verondiepingsproject verplaatsten in noordelijke richting, dichter tegen het bedrijventerrein Havikerwaard 8a aan. Daarnaast is er vanuit Rijkswaterstaat 2 3 4 5 (RWS) verzocht om een rivierkundige optimalisatie van het bedrijventerrein6 aan de Havikerwaard 8a ten behoeve van de doorstroming. Voor dit bedrijventerrein geldt het bestemmingsplan ‘Landelijk Gebied, Locatie Havikerwaard 8A’. 207400.000

207600.000

207800.000

208000.000

208200.000

208400.000

208600.000

208800.000

209000.000

209200.000

7

209400.000

209600.000

209800.000

210000.000

209400.000

209600.000

209800.000

210000.000

446800.000

A

446600.000

De herinrichting vindt plaats in het zuidelijk deel van de Havikerwaard, rondom het installatieterrein. Zie de onderstaande afbeelding.

446000.000

446200.000

446400.000

De rode contour betreft het plangebied B

445000.000

445200.000

D

445400.000

445600.000

445800.000

C

E

206800.000

207000.000

F

1

2 Doel

207200.000

207400.000

207600.000

207800.000

208000.000

208200.000

208400.000

208600.000

208800.000

209000.000

209200.000

De verplaatsing van het verondiepingsproject, dichter tegen het bedrijventerrein Havikerwaard 8a aan, biedt gelijktijdig kansen om het bedrijventerrein te herstructureren om zo de huidige logistiek op het bedrijventerrein aan te passen. De optimalisatie van het terrein heeft als bijkomen voordeel dat 6er 2 3 4 5 meer natuur wordt toegevoegd aan het gebied en zorgt daarnaast voor een rivierkundige optimalisatie en doorstroming.

Landschappelijk Het voorliggend beplantingsvoorstel heeft als doel om de verschillende inrichtingsplan delen landschappelijk in te passen door een passende en gebiedseigen beplanting. Verdere invulling hiervan wordt in woord en beeld beschreven in de notitie ‘Aanpassing verondiepingsproject BBK zuidoever plas Bingereden’, door Adri Voorwinden (9 mei 2023). In deze landschappelijke notitie is rekening gehouden met het huidige landschap, de (toekomstige, verwachtte) hoogteligging, de (a-)biotische factoren en klimaat. De soortensamenstelling is hierop afgestemd.

Landschappelijke notitie Havikerwaard 8a

1

7