MJPB 2023-2026 De Connectie (def) 20220722
Tekst van het document
Meerjarenprogrammabegroting 2023-2026
22 juli 2022
1
Inhoudsopgave 1. Inleiding
3
1.1. Inleiding
3
1.2. Leeswijzer
4
2. Missie, visie, uitgangspunten en kernwaarden
5
2.1. Missie
5
2.2. Visie
5
2.3. Uitgangspunten
5
2.4. Kernwaarden De Connectie
5
3. Programmaplan
6
3.1. Programma Bedrijfsvoering gemeenten
6
3.2 Programma Belastingen gemeenten
16
3.3 Overzicht Algemene dekkingsmiddelen en overhead
18
3.4 Bedrag heffing vennootschapsbelasting
20
4. De Paragrafen
21
4.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
21
4.2 Financiering
28
4.3 Bedrijfsvoering
30
5. Overzicht van baten en lasten en toelichting
33
5.1 Uitgangspunten voor de begroting
33
5.2 Grondslagen voor de ramingen
34
5.3 Ontwikkeling begroting 2023 en meerjarenraming
35
5.4 Baten en lasten per programma
41
5.5 Bijdragen gemeenten
43
5.6 Incidentele baten en lasten
47
6. Financiële positie en toelichting
48
6.1. Geprognosticeerde eindbalans
48
6.2. Investeringsprogramma
50
6.3. EMU-saldo
51
6.4. Financiering
52
6.5. Stand en verloop van de reserves
52
6.6. Jaarlijks terugkerende arbeidskosten met een vergelijkbaar volume
53
7. Bijlagen Bijlage 1: Taakvelden
54 54
2
1. Inleiding 1.1.
Inleiding
Voor u ligt de Meerjarenprogrammabegroting 2023-2026 (MJPB 2023-2026) van De Connectie. De belangrijkste uitgangspunten voor de MJPB 2023-2026 zijn het reeds bekende financiële meerjarenbeeld zoals deze is opgenomen in de MJPB 2022-2025 en de structurele doorwerking van besluiten die het bestuur bij de eerste bestuursrapportage 2022 neemt over de algemene financiële en beleidsmatige kaders voor het komende jaar. Daarnaast is dit jaar voor het eerst een aparte perspectiefbrief aan de raden aangeboden. Door dit instrument ook voor De Connectie in te zetten, wordt beoogd om de begroting van De Connectie meer volgend te laten zijn aan het perspectief dat de gemeenten hierop hebben. MJPB 2022-2025 De belangrijkste grondslag voor de MJPB 2022-2025 is het eerste deel van het zogeheten Ontwikkelperspectief. De Connectie vindt het, net zoals de gemeenten, belangrijk dat er een ontwikkelperspectief is voor de komende jaren. De Connectie wil de komende jaren toegroeien, via een organisatie met de focus op de basis op orde, naar een servicegerichte organisatie. Daarna verschilt het per afdeling en taakveld welke fase het eindstation is, in het ultieme geval dé partner in bedrijfsvoering. Dit eindstation wordt samen met de gemeenten bepaald.
Het eerste deel van het Ontwikkelperspectief is vertaald naar de programma’s uit de MJPB 2022-2025 en is hiermee onderdeel geworden van de beleidscyclus van De Connectie. Eerste bestuursrapportage 2022 De eerste bestuursrapportage is een afwijkingenrapportage ten opzichte van de begroting van het lopende jaar, zowel programmatisch als financieel. Correcties in kader, bijvoorbeeld naar aanleiding van bestuurlijke besluitvorming of als gevolg van maat- en meerwerk, zijn in de eerste bestuursrapportage verwerkt. Dit geldt ook voor autonome ontwikkelingen in de begroting, bijvoorbeeld als gevolg van de nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) voor Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties. De structurele effecten hiervan zijn eveneens vertaald naar en opgenomen in deze MJPB 2023-2026. Perspectiefbrief 2023 De thema’s uit de perspectiefbrief worden tussen de gemeenten onderling en met De Connectie verkend en vertaald naar uitgangspunten voor het beleid. De resultaten hiervan zullen worden voorgelegd aan het nieuwe gemeentebestuur, zodat deze kunnen worden betrokken bij de integrale afwegingen die de voor de begrotingsjaren 2023 en verder moeten worden gemaakt. Keuzes volgend uit het gemeentelijk beleid zullen met de eerstvolgende begrotingswijziging worden meegenomen. Uitzondering hierop vormen (wettelijke) autonome ontwikkelingen die als onontkoombaar moeten worden beschouwd.
Deze zijn verwerkt in de (primitieve) MJPB 2023-2026. Resumerend kan worden gesteld dat de primitieve meerjarenprogrammabegroting (MJPB) 2023-2026 van De Connectie beleidsarm van aard is en wordt gevoed door de algemene uitgangpunten voor loonen prijsontwikkelingen, ontwikkelingen in de lopende jaar met een structurele doorwerking naar het opvolgende jaar en door (wettelijke) autonome ontwikkelingen die als onontkoombaar moeten worden beschouwd.
3
1.2.
Leeswijzer
De begroting ontleent haar indeling in grote mate aan de voorschriften uit het Besluit Begroting en Verantwoording voor Provincies en Gemeenten (BBV). Het beleidsmatige deel van de begroting bestaat uit het programmaplan en de, voor De Connectie, verplichte paragrafen. Deze vindt u in de hoofstukken 3 en 4. De financiële begroting bestaat uit een overzicht van baten en de uiteenzetting van de financiële positie. Deze zijn opgenomen in de hoofdstukken 5 en 6. In de bijlagen is de verplichte indeling van de begroting naar taakvelden opgenomen.
4
2. Missie, visie, uitgangspunten en kernwaarden 2.1. Missie Door De Connectie kunnen de klanten zich volledig richten op inwoners, bedrijven en toeristen. 2.2. Visie De Connectie is de partner in bedrijfsvoering. Bij de dienstverlening van De Connectie staat de klant altijd centraal. De dienstverlening is efficiënt, kwalitatief en kostenbewust. Hierdoor kunnen klanten zich voor 100% richten op hun inwoners, bedrijven en toeristen. 2.3. Uitgangspunten De Connectie denkt en werkt vanuit de klant en zet de klant altijd centraal. De Connectie levert producten en diensten tegen een gezamenlijk afgesproken kwaliteit. De Connectie investeert in medewerkers en biedt hen kansen zich te ontwikkelen. De Connectie kent de trends en ontwikkelingen, speelt daarop in en vertaalt deze, in samenwerking met de klant, naar haar bedrijfsvoering. Hierdoor zijn partners in staat om zich volledig te richten op hun inwoners, bedrijven en toeristen. Ze zijn daardoor minder kwetsbaar. Door producten en diensten te harmoniseren en te digitaliseren werkt De Connectie efficiënter. Dit leidt ertoe dat de kosten voor de partners omlaag gaan. 2.4. Kernwaarden De Connectie De Connectie ontwikkelt zich naar een flexibele, open en daadkrachtige organisatie die zich makkelijk aanpast aan nieuwe ontwikkelingen.
De kernwaarden die hierbij horen, het fundament waar energie en inspiratie uit worden gehaald, zijn: Professioneel: service, verantwoordelijk, kennis, kwaliteit, resultaatgericht, dienstverlenend. Betrokken: samen, verbindend, nieuwsgierig, werkplezier, omgevingsbewust, energiek, leergierig. Integer: duidelijk, betrouwbaar, open, eerlijk, transparant, afspraken nakomen.
5
3. Programmaplan 3.1. Programma Bedrijfsvoering gemeenten Wat willen we bereiken? De Connectie wil zich onderscheiden in de dienstverlening aan aangesloten gemeenten. Dit betekent dat ze uitstekende vakinhoudelijke kennis heeft en een kwalitatief hoogstaande partner in de bedrijfsvoering van de gemeenten wil zijn. Om de missie en visie te realiseren is het allereerst nodig dat de organisatie zich ontwikkelt. In de periode 2020-2024 gaat De Connectie daarom in drie fases die parallel lopen aan het volwassen worden van de organisatie aan de slag, namelijk: 1. De Connectie, een uitvoeringsorganisatie met focus op de basis op orde brengen. 2. De Connectie, een servicegerichte organisatie. 3. De Connectie, dé partner in bedrijfsvoering. De basis op orde brengen betekent het creëren van de minimale voorzieningen die nodig zijn om de afgesproken producten en diensten betrouwbaar en voorspelbaar te leveren. Volgens de definitie van het platform Overheid is de basis op orde: de organisatie is kostenbewust, betrouwbaar, open en zorgt goed voor haar medewerkers. De Connectie wil tenminste een servicegerichte organisatie worden. Dat zijn we wanneer zij in staat is om behoeften, wensen en verwachtingen van klanten te vertalen naar succesvolle producten, diensten en dienstverlening. Klanten merken in deze fase dat er meegedacht en gestuurd wordt op de veranderende behoeften van de klanten.
Er wordt gedacht en gehandeld vanuit de klant. Om een partner in bedrijfsvoering te kunnen zijn is het noodzakelijk dat er een goede samenwerkingsrelatie is tussen de klant en De Connectie. Specialisten van De Connectie zien welke opgaven op de gemeenten en andere partners afkomen. Ze zijn in staat om te zien wat dit voor de bedrijfsvoering betekent. Doordat De Connectie de markt en het maatschappelijk veld in de gaten houdt, kan zij haar partners actief bedienen. Deze fases overlappen elkaar deels. Waar de ene afdeling nog volop inzet op de basis op orde brengen, draagt de andere afdeling al volledig bij aan een servicegerichte organisatie. Het streven is dat alle afdelingen in 2024 servicegericht zijn. Dit programmaplan richt zich op wat er nodig om dat niveau van dienstverlening te behalen. Per afdeling verschilt echter welke fase het eindstation is. Het eindstation is afhankelijk van de behoefte van de klant en wordt samen met de gemeenten bepaald. Daarnaast zijn er een aantal trends en ontwikkelingen op het gebied van bedrijfsvoering waarneembaar. Deze trends en ontwikkelingen zult u herkennen uit de Perspectief 2023 van De Connectie.
De resultante van de dialoog tussen de gemeenten en mét De Connectie hierover vormt een belangrijke basis voor de wijze waarop De Connectie haar dienstverlening programmeert, het bijbehorende kostenniveau en sturing op de hieraan gerelateerde risico’s.
6
Huisvesting/ Hybride werken Als gevolg van de coronacrisis is het tijd- en plaatsonafhankelijk werken in een stroomversnelling geraakt. Technische en facilitaire voorzieningen zijn in overleg met de gemeenten uitgeleverd om het thuiswerken mogelijk te maken. Inmiddels wordt ook voorzien in hybride overlegruimten (met Audiovisuele (AV-) middelen) en wordt onderzocht hoe medewerkers structureel het beste kunnen worden gefaciliteerd in hun werk. Daarnaast is de gemeente Arnhem in beraad over haar toekomstige huisvesting, zal de gemeente Renkum naar verwachting binnen een aantal jaar renovatiewerkzaamheden laten uitvoeren aan het gemeentehuis en heeft de gemeente Rheden inmiddels de tijdelijke huisvesting betrokken in aanloop naar het ontwerp en de realisatie van een nieuw gemeentehuis. Dit heeft, samen met de effecten en ervaringen van de coronapandemie, grote impact op ruimtegebruik, de mate en wijze van thuiswerken en daarmee samenhangende (digitale) dienstverlening. De termijn waarin al deze onderwerpen zijn beslag krijgen beslaat naar verwachting een periode van ongeveer drie tot vier jaar vanaf heden. De Connectie is ondersteunend in de keuzes die gemeenten maken rondom huisvesting en hybride werken. Op dit moment zijn de beleidsmatige kaders nog onvoldoende helder om planmatig invulling aan dit thema te geven.
Regionale Informatievisie en -strategie Eind 2021 heeft het Opdrachtgeversoverleg (OGO) een Regionale Informatievisie en -strategie besproken. Deze visie en strategie zijn van belang voor een goed functionerende en op de gemeente afgestemde informatievoorziening. Daarvoor is het van belang om te kijken naar de technieken die hiervoor beschikbaar zijn. Een belangrijk deel van de informatievoorziening vertaalt zich naar ICToplossingen die bij en met De Connectie kunnen worden gerealiseerd. Een Regionale Informatievisie en -strategie dient als regionaal kader voor de ontwikkelingen op het gebied van de informatievoorziening voor de komende drie tot vijf jaar. Hierbij is het belangrijk te realiseren dat niet alles in één keer helemaal gerealiseerd kan worden. Niettemin zijn er een aantal trends en ontwikkelingen die nu al vragen om een ambtelijke en bestuurlijke afweging. Hierbij valt te denken aan de trend dat dat inwoners en bedrijven steeds meer verwachten van gemeenten op het gebied van digitale dienstverlening en mate en wijze waarop er verder gedigitaliseerd kan worden. Hiervoor zijn ook de belangrijkste technologische trends en ontwikkelingen in beeld gebracht, zoals Big data, Business Analytics, Kunstmatige intelligentie en Cloud computing.
Common Ground is een streefbeeld voor de toekomst waarbij gemeenten gezamenlijk de informatievoorziening eenvoudiger, sneller en slimmer inrichten en hiermee een mensgerichte, regelarme en doorzichtige dienstverlening op kunnen zetten. Daarnaast is informatie een onmisbaar instrument geworden en is essentieel voor het bereiken van de (strategische) beleidsdoelen. Informatiegestuurd werken staat als strategisch thema benoemd in de Regionale Informatievisie en -strategie. Voor de realisatie daarvan is het van belang om de gemeentelijke behoeften op het gebied van informatiegestuurd werken goed in beeld hebben, zodat er een vertaling kan worden gemaakt naar de gewenste infrastructuur en instrumentarium.
7
Tot slot is harmonisatie al bij de vorming van De Connectie benoemd als één van de belangrijkste succesfactoren. Door het applicatielandschap van de gemeenten te vereenvoudigen en het beheer te stroomlijnen ontstaan uiteindelijk efficiencyvoordelen, minder kwetsbaarheid en kan er meer focus zijn op kwaliteit en innovatie. Dit in navolging van de harmonisatie die al heeft plaatsgevonden van de applicaties voor de primaire processen van De Connectie. De Connectie biedt gemeenten ondersteuning bij het feitelijk realiseren van een geharmoniseerd applicatielandschap. Rekening moet worden gehouden met de onomkeerbaarheid van voornoemde ontwikkelingen en de weerslag hiervan op de gemeentefinanciën. Niettemin zijn de gemeenten aan zet om hier een integrale afweging en uiteindelijk ook keuzes in te maken. Wettelijke ontwikkelingen De grootste wetswijziging, de Omgevingswet, is opnieuw uitgesteld naar invoering per 1 oktober 2022 of 1 januari 2023. Met de Omgevingswet wil de overheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen en samenvoegen. Deze wetswijziging raakt ook de wijze van dienstverlening van De Connectie aan de gemeenten. In eerste instantie valt te denken aan de dienstverlening op het gebied van Basisregistraties, maar de nieuwe Omgevingswet raakt ook het archiefbeheer en de ondersteuning vanuit ICT.
Van belang is om een regionaal beeld te vormen van de gemeentelijke ambities in dit kader en de keuzes ten aanzien van de uitwerking en toepassing van de Omgevingswet, waaronder de positionering van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). De Wet open overheid (Woo) heeft als doel overheden en semi-overheden transparanter te maken. De wet moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. Deze wet vervangt de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Het grote verschil tussen het initiatiefwetsvoorstel Woo (2012) en de huidige Wob betreft de actieve openbaarmaking van overheidsinformatie. De wet treedt in werking op 1 mei 2022. De jaren daarna moeten steeds meer soorten overheidsinformatie actief openbaar worden gemaakt. Dit vraag om een onderling goed afgestemd plan van aanpak, met oog op de invloed hiervan op het documentbeheer en de aan De Connectie gemandateerde taken.
Wat gaan we daarvoor doen? ICT Sinds de start van De Connectie zijn de ICT-omgevingen overgedragen vanuit de aangesloten gemeenten. Het betreft met name de basis-infrastructuur. Het eigenaarschap van veel business applicaties is bij de gemeenten gebleven. De Connectie wil op een veilige, betrouwbare manier meekomen in dit digitale tijdperk. Enerzijds omdat in dit digitale tijdperk de samenwerking tussen overheden steeds meer centraal staat, maar ook om een aantrekkelijke werkgever te blijven die werkt met moderne middelen.
8
Onder het programma 1!Connect is de basis op orde gebracht. Dit programma is een belangrijke basis voor het wegwerken van de technische achterstand en het borgen van de continuïteit en het sterk verbeteren van de informatiebeveiliging geweest. Aangezien het takenpakket van onze klanten, de wet- en regelgeving, de technologische mogelijkheden en hun kansen en bedreigingen continu in beweging zijn, is de basis op orde echter een dynamisch evenwicht dat telkens om nieuwe investeringen vraagt. Met de ontwikkeling van de nieuwe geharmoniseerde werkplekomgeving, GemICT genaamd, is een aanzienlijke verbetering bewerkstelligd. Dankzij GemICT maken onze klanten gebruik van een up-todate, veilige en eenvoudige werkomgeving. Bovendien zorgt dit voor een vermindering van de beheerlast; in plaats van vier afzonderlijke omgevingen met ieder zijn eigen opzet en configuratie gaan we over naar één uniforme omgeving. Inmiddels is dit project in een volgende fase beland. In 2021 zijn de gebruikers van gemeente Renkum, Rheden, Arnhem en De Connectie gemigreerd naar de nieuwe omgeving. Naar verwachting zullen eind 2022 alle applicaties gemigreerd zijn, worden de oude omgevingen opgeruimd en is het project daarmee afgerond. Het jaar 2023 zal daarmee in het teken staan van beheer van de nieuwe werkplekomgeving. De volgende stap is het harmoniseren van de businessapplicaties.
Dit vraagt bij de uitvoering om een gedeelde visie en focus van onze eigenaren. Er zullen een aantal lastige keuzes gemaakt moeten worden voor het behalen van de doelstellingen. Het opdrachtgeversoverleg (OGO) heeft het regionale Chief Information Officers (CIO’s) -overleg de opdracht gegeven om tot een plan van aanpak voor de harmonisatie van de businessapplicaties te komen. Zodra deze zogeheten harmonisatie-agenda bekend is, kan De Connectie gericht ondersteuning bieden bij de totstandkoming van een geharmoniseerd en gerationaliseerd applicatielandschap. De wens en noodzaak om meer servicegericht te zijn naar onze klanten is ook groot. Dit vraagt onder andere om een duidelijke focus op het ontwikkelen van de daarvoor noodzakelijke competenties bij onze medewerkers. De noodzaak voor onze medewerkers om zich continu te ontwikkelen is hoog. Nieuwe ICT-technologieën bieden kansen en bedreigingen. Bovendien zien we een trend dat deze technologische ontwikkelingen steeds sneller gaan. We moeten daarom blijven leren en ontwikkelen zodat we hier mee om kunnen gaan. Ook is er de urgentie om een hoger kwaliteitsniveau van dienstverlening te leveren.
Om die reden zijn een set van ICT-basisprocessen (zoals in de Baseline Informatiebeveiliging Overheid opgenomen) en een set overige processen gekozen om de kwaliteit van zowel beheersing als uitvoering naar een marktconform niveau te brengen. We maken dit aantoonbaar door gebruik te maken van het Capability Maturity Model (CMM). Een belangrijk trend die De Connectie heeft onderzocht, zijn de mogelijkheden van cloud computing. Hardware, software en gegevens worden hierbij op aanvraag beschikbaar gesteld via een netwerk, vergelijkbaar met elektriciteit uit het lichtnet. Dit betekent uiteindelijk dat bij De Connectie steeds minder behoefte zal zijn aan eigen rekencentra en eigen capaciteit om deze te beheren. Samen met onze leveranciers is een haalbaarheidsstudie uitgevoerd. Dit heeft geleid tot een regionaal gedragen cloudstrategie, die zich niet alleen richt op de technische migratie, maar vooral op het realiseren van maximale waarde voor de business. Hier wordt in 2022 en 2023 vervolg aan gegeven.
9
Parallel hieraan wordt nu al op natuurlijke vervangingsmomenten naar de ‘cloud’ gemigreerd. Hierbij hanteren we het principe “We kiezen voor Software as a Service (SaaS), tenzij”. Een concreet voorbeeld hiervan is de migratie van onze mailserver naar Exchange Online. Autonome ontwikkelingen De coronacrisis heeft het thuiswerken definitief op de kaart gezet en nog meer nadruk gelegd op het belang van flexibele ICT. De verwachting is dat dit een blijvend effect zal hebben. Deze ontwikkeling vraagt om security die om kan gaan met deze flexibiliteit is en niet gebonden is aan traditionele structuren zoals vaste werkplekken. Schaalbaarheid, wendbaarheid en betrouwbaarheid zijn daarbij drie belangrijke elementen. Dit vraagt om een maatgerichte security-aanpak. Bovendien neemt het belang van informatieveiligheid onverminderd toe. In 2022 is gebleken hoe ook geopolitieke onrust zorgt voor een toename van digitale aanvallen welke ook impact kunnen hebben op Nederlandse organisaties. De gemeentelijke Informatiebeveiligingsdienst adviseert gemeenten daarom dan ook continu om hun digitale weerbaarheid op orde te hebben en te houden. Documentaire Informatievoorziening De huidige situatie van Documentaire Informatievoorziening (DIV) is complex.
De informatie wordt zowel fysiek als digitaal beheerd, op drie locaties en met vier verschillende inrichtingen gericht op de bedrijfsvoering van de individuele deelnemers. Met de toenemende digitalisering krijgt de informatiehuishouding van overheden daarentegen een steeds belangrijkere positie. Dit vraagt om een gedegen strategie en investeringen voor het beheer om de informatiepositie voor burgers, bedrijven en de overheid zelf op orde te hebben en te houden. In regionaal verband is daarom, met als basis de Regionale informatievisie en -strategie, de ambitie uitgesproken om te komen tot een geharmoniseerde archiefoplossing. De implementatie van deze geharmoniseerde archiefoplossing zal in 2023 gestart worden. Er is hierna sprake van één gecentraliseerde opslag van documenten, waarbij de omgevingen van elkaar gescheiden blijven. Het is daarbij de bedoeling om documenten zoveel mogelijk geautomatiseerd toe te voegen aan het archiefsysteem, waarmee een efficiënter proces ontstaat en medewerkers van de gemeenten én van afdeling DIV worden ontzorgd. Een geharmoniseerde archiefoplossing helpt in het uniformeren en standaardiseren van de processen en werkwijzen van de afdeling. De ontwikkeling naar servicegerichte afdeling hangt nauw samen met de harmonisatie van het centraal digitaal archief.
Na realisatie van deze ontwikkeling wordt verder ingezet op het proactief adviseren, meedenken en inrichten van de processen en applicaties van gemeenten die moeten aansluiten op het digitaal archief. Een nauwe samenwerking tussen gemeenten en DIV is nodig om het archiefbeheer goed in te richten en in te regelen. Autonome ontwikkelingen Het aannemen van de wijzigingen op de Wet Open Overheid (Woo) vraagt om aanpassingen in de informatiehuishouding van gemeenten. De wet moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. Hierin wordt in belangrijke mate voorzien met de hierboven beschreven ontwikkeling naar een centraal digitaal archief. Het verbeteren van de vindbaarheid van informatie en het actief openbaar maken hiervan, kan namelijk middels een centraal digitaal archief worden gerealiseerd.
10
In de regionale businesscase voor een centraal digitaal archief wordt ook expliciet aandacht besteed aan de achterstanden die zijn ontstaan in het fysieke en digitale archiefbeheer, om zo te kunnen voldoen aan de eisen die in de Woo worden gesteld. De resultaten van de businesscase zullen met een begrotingswijziging worden verwerkt. De impact van de Omgevingswet op het archiefbeheer is op dit moment onbekend. Het is onduidelijk of de nieuwe wet invloed zal hebben op de werkzaamheden van de afdeling DIV dan wel of dit een veranderende inzet vraagt. Samen met het Gelders Archief en de gemeenten is de afdeling continu in gesprek om de mogelijke impact te monitoren. Basisregistraties De dienstverlening van het team Basisregistraties richt zich op het voldoen aan wettelijke eisen vanuit de Wet BAG, de Wet BGT, de Wet WOZ en de Wet Publiekrechtelijke beperkingen voor de basisregistraties waar de gemeenten bronhouders van zijn. De basis op orde betekent voor basisregistraties dat gegevens volledig, actueel en juist zijn. Kwaliteit is belangrijk voor het Stelsel van Basisregistraties. De gegevens uit basisregistraties worden namelijk veel en verplicht gebruikt in allerlei belangrijke (overheids-) processen.
Door het samenbrengen van de genoemde basisregistraties binnen het stelsel van basisregistraties zal de kwaliteit van deze registraties toenemen en zal deze worden doorontwikkeld tot een samenhangende objectenregistratie (SOR). Tezamen met Belastingen sorteert Basisregistraties als uitvoeringsorganisatie voor op deze samenhangende objectregistratie. Dat betekent dat objecten in samenhang moeten en worden geregistreerd ten behoeve van het stelsel. Het bevordert het ‘ketengericht’ werken en doelmatige processen. De gegevens worden daarmee continu gemonitord. Vanuit een gezamenlijke werkomgeving, waar zowel De Connectie als haar inliggende gemeenten in werken, wordt grip gehouden op het beheer van de relevante BAG, WOZ -en BGT-gegevens en daarmee de actualiteit, juistheid en tijdigheid geborgd. Doordat medewerkers de behoefte van inwoners en opdrachtgevers (leren) kennen, kan dienstverlening worden geboden met toegevoegde waarde. De data die De Connectie in beheer heeft, wordt gedeeld met de gemeenten via de diverse gemeentelijke GEO-viewers en gebruikt om proactief te adviseren en services aan te bieden. Uit de data is informatie te halen, die te gebruiken is voor bijvoorbeeld datagedreven beleidsvorming op diverse gemeentelijke terreinen (bijvoorbeeld beheer en onderhoud openbare ruimten, energietransitie etc.).
Autonome ontwikkelingen Zowel de Omgevingswet als het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) hebben impact op de kwaliteitseisen die worden gesteld aan de tijdigheid, juistheid en actualiteit van de Basisregistraties. Vanuit de Omgevingswet zullen minder regels, minder verplichte vergunningsaanvragen en meer vergunningsvrije bouwwerken voortkomen. Deze vergunningsvrije bouwwerken komen niet voorbij in ons administratieve proces, maar moeten wel worden opgenomen in de basisregistraties. Dit vraagt een andere inzet van het team en afstemming met de gemeenten. Het DSO waarborgt samenhangende, eenduidige en toegankelijke informatie van goede kwaliteit.
11
Facilitaire Zaken Facilitaire Zaken is ondersteunend aan het primaire proces van de partnerorganisaties en De Connectie zelf. De partnerorganisaties staan centraal bij de invulling van de werkprocessen. Door de processen en de te leveren diensten van Facilitaire Zaken goed in beeld te hebben, te zorgen voor de juiste gesprekspartners voor diverse facilitaire onderwerpen, proactief informatie te verstrekken en de resultaatafspraken helder te hebben, bouwt Facilitaire zaken verder aan een servicegerichte klantrelatie. De dienstverlening van Facilitaire Zaken wordt steeds flexibeler, zonder dat dit inboet op de kwaliteit. Facilitaire contracten zijn in belangrijke mate geharmoniseerde en de afdeling ontwikkelt zich naar een regieafdeling, om sneller in te kunnen spelen op veranderende vragen vanuit de klant. Hybride werken is een belangrijk thema binnen de gemeentelijke organisaties. Dit is ook zichtbaar in de huisvestings- en hybride werkenvraagstukken bij de klantorganisaties. Gezien de nog openstaande vragen op het gebied van huisvesting, bij zowel De Connectie als haar klanten, wordt terughoudend omgegaan met het doen van (vervangings-) investeringen. In de Regionale Informatievisie- en strategie is echter wel het principe van tijd- en plaatsonafhankelijk werken door de gemeenten omarmt.
De dienstverlening van Facilitaire zaken is er daarom op gericht om de huidige dienstverlening en ook de toekomstige wensen rondom huisvesting van de kantoorwerkplek én ook de thuiswerkplek te kunnen faciliteren. Autonome ontwikkelingen Inmiddels is bekend geworden dat er in heel Nederland vanaf 2024 geen gebruik meer mag worden gemaakt van wegwerpbekers op de werkvloer. Daar waar nu nog gebruik wordt gemaakt van wegwerpbekers wordt in 2023 gezocht naar een alternatief. Frontoffice De resultaten van het Connectie-brede evaluatierapport van Berenschot hebben drie verbeterpunten opgeleverd waaraan verder invulling wordt gegeven. De rol van de Frontoffice is daarin onontbeerlijk. De Frontoffice is immers het eerste portaal en gezicht als het gaat om de contacten met de klant. Om de klantvraag beter én sneller te kunnen oppakken en de dienstverlening verder te verbeteren, wordt ingezet op het inrichten van efficiënte en samenhangende kanalen (click-call-face) die elkaar versterken. Waarbij zoveel mogelijk informatie door de klant zelf online kan worden gevonden (click) en dit de behoefte om te bellen (call) doet afnemen. Het verder optimaliseren van de dienstverlening vraagt om een goede samenwerking tussen de Frontoffice en alle (backoffice-) afdelingen van De Connectie.
De uitgewerkte klantreizen laten zien dat veel diensten niet binnen de verantwoordelijkheden van één afdeling worden afgehandeld. Om de doorlooptijd van meldingen te verbeteren, wordt er bij de Frontoffice ingezet op het managen van de meldingen. Hier wordt invulling aan gegeven door het ondersteunen en monitoren van alle opdrachten en klantcontacten vanaf opdrachtverstrekking tot en met oplevering en door de klant actief op de hoogte te houden van de vorderingen. Bovendien is het van belang om kennis van de vakafdelingen te verankeren bij de Frontoffice waarmee de Frontoffice in staat wordt gesteld om de regisserende rol te kunnen vervullen.
12
In 2023 wordt een nieuw ticketsysteem, voor het organiseren en distribueren van inkomende verzoeken voor klantondersteuning, in gebruik genomen. Het is van belang een systeem te selecteren dat de klant ondersteunt in het gebruik en de Frontoffice ondersteunt bij monitoren van de meldingen, het rapporteren over doorlooptijden. Daarnaast moet het systeem bijdragen aan het opbouwen van een gedegen kennisbank die zowel raadpleegbaar is voor klanten als Frontofficemedewerkers. Voor het terugdringen van de wachttijden aan de telefoon bestaat echter een grote afhankelijkheid van de klant. De veelheid aan vragen die regelmatig en herhaaldelijk voortkomen uit onvoldoende kennis en kunde op het gebied van techniek, zorgen voor grotere wachtrijen en langere wachttijden. Dit vraagt om een gezamenlijke aanpak met de partnerorganisaties. Autonome ontwikkelingen Op dit moment worden geen autonome ontwikkelingen verwacht bij de Frontoffice die de MJPB 20232026 raken. Administratie & Beheer Het standaardiseren, digitaliseren en harmoniseren van financiële processen zijn belangrijke randvoorwaarden om het rendement van samenwerking zo optimaal mogelijk te laten zijn.
Het geharmoniseerde financiële systeem en de nieuwe werkwijze vormen de basis om ook de andere ambities uit het bedrijfsplan waar te maken: het leggen van een relatie met het inkoopproces, het optimaliseren van het verplichtingengebruik en het terugdringen van de betaaltermijnen voor facturen. Het team Administratie & beheer wil zich ontwikkelen via de inhoud door te denken en acteren vanuit de keten. Ook zijn de persoonlijke ontwikkeling van medewerkers en ontwikkeling van teams belangrijke ingrediënten om de dienstverlening op het niveau van servicegerichtheid te brengen. Daarnaast wordt onderzocht hoe automatisering kan worden ingezet om een kwaliteit en de betrouwbaarheid van de dienstverlening te vergroten. Gebruik maken van automatisering zal bijdragen aan verdere ontwikkeling naar een servicegericht team waarbij de klant beter kan worden ontzorgd. De drie gemeenten maken gebruik van hetzelfde systeem voor personeelsinformatie, salarisadministratie en e-HRM. In 2021 is een Europees Aanbestedingstraject gestart voor een e-HRM systeem waarmee invulling kan geven aan de eisen en wensen van de gemeenten Arnhem, Renkum en Rheden en De Connectie. Dit systeem zal in 2023 in gebruik worden genomen. Autonome ontwikkelingen Door voortdurend wijzigende regelgeving speelt fiscaliteit binnen gemeenten een steeds grotere rol.
Zowel kansen als bedreigingen op fiscaal vlak worden substantieel hoger, waardoor er specialistische kennis nodig is om deze ontwikkeling het hoofd te kunnen bieden.
13
Inkoop & Aanbesteding Het team Inkoop en Aanbesteding bouwt samen met de drie gemeenten verder aan het standaardiseren, harmoniseren en professionaliseren van de inkoopprocessen. Rechtmatigheid en doelmatigheid spelen hierbij een belangrijke rol. Inkoop en Aanbesteding richt zich steeds meer op samenwerking met de gemeenten en in aansluiting op maatschappelijke ontwikkelingen zal de aandacht bij inkoop- en aanbestedingstrajecten uitgaan naar thema’s als duurzaamheid, circulariteit, social return on investment, inclusie en lokale economie en de betekenis hiervan bij de inkoop en aanbesteding van werken, leveringen en diensten. Samen met de gemeenten zal gestuurd worden op het verder vergroten van het inkoopbewustzijn. De adviseurs van team Inkoop en Aanbesteding zullen afhankelijk van de wens van de klant hun expertise hiervoor inzetten en de klantorganisatie adviseren bij de te nemen verbeteracties. Alle inkopen moeten contractueel onderbouwd zijn. Daarbij wordt een zichtbare relatie gelegd tussen het contractbeheer, de verplichtingenadministratie en facturatieproces. Deze activiteiten zullen samen met de drie gemeenten worden opgepakt. Om de beoogde zichtbare relatie te leggen, moet er bij de gemeenten een inhaalslag gemaakt worden op contractbeheer.
Autonome ontwikkelingen Een van de focuspunten voor 2023 richt zich op de huidige onvoorspelbaarheid van prijzen en de onzekerheden in de toeleveringsketen. Het belang van het maken en naleven van goede afspraken met leveranciers is hierdoor toegenomen. Verzekeringen De processen rondom verzekeringen zijn samen met de drie gemeenten gestandaardiseerd en geharmoniseerd. De applicatie Assurantie Applicatie voor Gemeenten (AAG) is geïmplementeerd en voorziet in een optimale ondersteuning t.b.v. het gemeentelijk verzekerings- en schademanagement. Samen met de contactpersonen van de gemeenten zal gestuurd worden op het verder optimaliseren van de verzekeringsprocessen. De medewerkers van team Verzekeringen zullen afhankelijk van de wens van de klant hun expertise hiervoor inzetten en de klantorganisatie adviseren bij de te nemen verbeteracties. Autonome ontwikkelingen Het aantal aanbieders op de verzekeringsmarkt wordt steeds minder. De overgebleven verzekeraars stellen steeds strengere eisen aan de te verzekeren objecten en de premies worden hoger. Deze ontwikkeling raakt niet zozeer het verzekeringenbeheer, maar de verzekerde (i.c. de gemeenten). Managementsupport De afdeling Managementsupport (MAS) levert dienstverlening voor professionele, bestuurlijke en ambtelijke ondersteuning op drie niveaus. De ondersteuners willen proactief samenwerken met de opdrachtgevers.
De uitdaging voor de managers zit steeds meer in het verwerken van alle informatie die op hen afkomt. Goede kennis van applicaties waarmee gewerkt wordt is hiervoor essentieel, zodat het werk op een snelle en efficiënte manier gedaan kan worden. Management Support blijft met de opdrachtgevers in gesprek voor een optimale samenwerking. Uiteindelijke resultaat is: waarborging kwaliteit, continuïteit en flexibiliteit in de professionele bestuurlijke en ambtelijke secretariële dienstverlening. 14
Autonome ontwikkelingen Op dit moment worden geen autonome ontwikkelingen verwacht binnen Managementsupport die de MJPB 2023-2026 raken. Beleidsindicatoren Als gevolg van wijzigingen in de BBV maken beleidsindicatoren verplicht deel uit van begroting en verantwoording. Hiermee wordt het beter mogelijk om de prestaties van gemeenten onderling met elkaar te vergelijken. Het merendeel van de beleidsindicatoren van De Connectie vallen onder het taakveld Bestuur en Ondersteuning en worden vanuit praktische overwegingen onder het Overzicht van Algemene dekkingsmiddelen en overhead gepresenteerd. Wat mag het kosten? Bedragen x 1.000 euro PROGRAMMA BEDRIJFSVOERING GEMEENTEN Lasten Baten Saldo baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo na reserves
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
41.657 -3.750 37.907 -357 37.551
39.258 -590 38.668 -75 38.593
40.131 -316 39.816 39.816
2024
meerjarenraming 2025
38.858 -270 38.588 38.588
38.457 -270 38.188 38.188
2026
38.457 -270 38.187 38.187
Ten opzichte van voorgaand jaar neemt de begroting van dit programma toe met 1,2 mln. Belangrijke ontwikkelingen die hieraan hebben bijgedragen zijn de reguliere loon- en prijsontwikkelingen. Daarbij is er sprake van een bovengemiddelde kostenontwikkeling bij ICT, zowel ten aanzien van de kosten van toeleveranciers als van personeel. Ook kan de in de begroting opgenomen taakstellende afbouw van de formatie voor applicatiebeheer nog niet in 2023 worden gerealiseerd. De (financiële) onderbouwing en uitwerking van de zogeheten harmonisatie-agenda is bepalend voor de haalbaarheid van deze taakstellende afbouw. Het is nog te vroeg om te stellen dat op applicatiebeheer kan worden bespaard en zo ja, in welke mate. Ook is het denkbaar dat, mede als gevolg van de harmonisatie, nieuwe behoefte ontstaat aan andersoortige rollen. Derhalve is deze taakstelling met een jaar getemporiseerd. Daarnaast is er sprake van een aantal noodzakelijke en onontkoombare investeringen in informatieveiligheid. De Baseline Informatieveiligheid Overheid schrijft het inrichten van een monitorings- en detectieomgeving (SOC/SIEM) voor. Dit alles gericht op het verhogen van de cyber weerbaarheid en het tijdig inzicht krijgen in beveiligingsmeldingen en -incidenten met betrekking tot de informatievoorziening.
Daarnaast dient de organisatie medewerkers te faciliteren in het wachtwoordgebruik, veilig mailen en veilig samenwerken in de Cloud. Ook is het noodzakelijk om de positie van de CISO te versterken met ruimte en middelen om de gemeenten weerbaarder te maken tegen huidige en toekomstige digitale dreigingen. Lagere opbrengsten worden veroorzaakt doordat er, in tegenstelling tot voorgaand jaar, nog geen afspraken met de gemeenten zijn gemaakt over de toekenning van budgetten voor kleine klantverzoeken (KKV’s).
15
3.2 Programma Belastingen gemeenten Wat willen we bereiken? Het voor de deelnemende gemeenten realiseren van een zo volledig mogelijke gewenste belastingopbrengst middels een optimale dienstverlening en tegen zo laag mogelijke kosten. Dit geldt ook voor de uitvoering van nieuwe belastingsoorten. De Connectie wil minimaal een servicegerichte organisatie worden. Dat zijn we wanneer we in staat zijn om behoeften, wensen en verwachtingen van klanten te vertalen naar succesvolle producten, diensten en dienstverlening. Klanten merken in deze fase dat er meegedacht en gestuurd wordt op de veranderende behoeften van de klanten. Er wordt gedacht en gehandeld vanuit de klant. In 2023 is een controleraamwerk in gebruik genomen waarmee de opzet en het bestaan van de interne beheersing onafhankelijk en objectief kan worden aangetoond. Daarnaast is er een gedeeld beeld met de deelnemende gemeenten over de standaard en gewenste dienstverlening. Naast dat er aandacht is voor de interne beheersing worden ook de brieven en aanslagen gemoderniseerd. Daarmee wordt de servicegerichtheid naar vooral de inwoners en belastingplichtigen verbeterd. Belasting betalen doe je niet voor niets. In deze tijd van stijgende huizenprijzen en onzekere omstandigheden is het van belang om aandacht te hebben voor een goede uitleg en onderbouwing van de belastingheffing.
Dat zit enerzijds in het tijdigheid en juistheid van onze processen, maar zeker ook de wijze van dienstverlening en communicatie. Wat gaan we daarvoor doen? Voor het optimaliseren van werkprocessen wordt verder gewerkt aan kwaliteitsplannen voor verschillende teams van Belastingen. De vakgroepen beschikken inmiddels over handleidingen, protocollen en capaciteitsplanningen. Daarmee is het werkproces beter beheersbaar. Voor het komende jaar komt de focus te liggen op kwalitatieve managementinformatie en het controleraamwerk. Daarin zal samengewerkt worden met Basisregistraties waarmee het ketengericht werken kan wordt gestimuleerd. Dit controleraamwerk zal worden getoetst op opzet, bestaan (en aansluitend ook op werking) door een onafhankelijke auditor. Het oordeel van de Waarderingskamer verschilt (van oudsher) per gemeente, ondanks dat de belastingprocessen zijn geharmoniseerd. Daarover gaan we in gesprek met deze gemeenten, want er zit ook een verschil in de kwaliteit van de gegevens tussen de gemeenten. De huidige beoordeling van de Waarderingskamer willen we minimaal behouden en waar mogelijk verbeteren. In 2023 beschikken we voor de waardering van objecten over een verantwoordingsdocument. Daarin staat voor belanghebbenden transparant de wijze waarop we waarderen en hoe de waarde tot stand komt.
Doordat medewerkers de behoefte van inwoners en opdrachtgevers (leren) kennen, kan dienstverlening worden geboden met toegevoegde waarde. De medewerkers zijn in staat om vanuit de ‘klant’ (inwoner of opdrachtgever) te denken en zijn bereid een stapje extra te nemen. Zo verzorgt belastingen vanaf 2021 doorlopend, in samenwerking met een externe partner, maatwerk voor inwoners die de belastingaanslag (nog) niet betaald hebben. Deze werkwijze vervangt de ‘vroegsignalering’, die vanwege AVG-regelgeving niet meer kan worden uitgevoerd. Inwoners worden gebeld en er wordt samen gezocht naar een oplossing als de betaling van de belastingschuld lastig blijkt.
16
Autonome ontwikkelingen Belastingen ontvangt aanhoudend meer bezwaren dan voorgaande jaren. Dit is het gevolg van een landelijke trend waarin No cure No pay -bureaus in toenemende mate de WOZ-beschikkingen aanvechten. Ook voor de komende jaren verwachten we een groei van deze bezwaren. Dit zorgt voor hogere proceskostenvergoedingen als ook meer inzet van het team. De in de coronacrisis gegeven uitstellen van betaling voor gemeentelijke belastingen vinden de komende periode haar nasleep. De periode van uitstel beslaan meerdere jaren waardoor dit effect ook meerjarig merkbaar is voor zowel de personele inzet als de inkomsten uit dwanginvorderingen. Met beide ontwikkelingen is rekening gehouden bij het begroten van de kosten. Beleidsindicatoren Als gevolg van wijzigingen in de BBV maken beleidsindicatoren verplicht deel uit van begroting en verantwoording. Hiermee wordt het beter mogelijk om de prestaties van gemeenten onderling met elkaar te vergelijken. De beleidsindicatoren die een (in)directe relatie hebben met de uitvoering van de gemeentelijke belastingen komen tot uitdrukking in de begrotingen van de gemeenten. De overige beleidsindicatoren van De Connectie vallen onder het taakveld Bestuur en Ondersteuning en worden vanuit praktische overwegingen onder het Overzicht van Algemene dekkingsmiddelen en overhead gepresenteerd.
Wat mag het kosten? Bedragen x 1.000 euro PROGRAMMA BELASTINGEN GEMEENTEN Lasten Baten Saldo baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo na reserves
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
4.135 -732 3.403 3.403
3.350 -308 3.042 3.042
3.624 -268 3.357 3.357
2024
meerjarenraming 2025
3.626 -308 3.318 3.318
3.624 -308 3.317 3.317
2026
3.624 -308 3.317 3.317
De toename van de begroting wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door hogere proceskostenvergoedingen. Het aantal bezwaren stijgt door een aanhoudende groei van ‘No-Cure NoPay’ bureaus en hiermee ook de proceskostenvergoedingen die uitgekeerd moeten worden. Deze trend is niet of nauwelijks beïnvloedbaar gebleken. Het is aan de gemeenten om te onderzoeken wat dit betekent voor de belastingtarieven. Daarentegen nemen de opbrengsten uit aanmaningen en dwangbevelen juist (tijdelijk) af als gevolg van uitstel van betalingen die door verschillende gemeenten is verleend aan de getroffen doelgroepen van de coronamaatregelen. Sinds de start van De Connectie is het aantal objecten (areaaluitbreiding) toegenomen. Er wordt veel nieuw gebouwd. We voorzien in de toekomst (met de ontwikkelingen rond de Groene Metropoolregio) verdere toename van het aantal objecten. Met de gemeenten zullen het lopende jaar afspraken moeten worden gemaakt over de effecten van de areaaluitbreiding voor de waardering hiervan door het team Belastingen. Hier is in deze begroting nog geen rekening mee gehouden.
17
3.3 Overzicht Algemene dekkingsmiddelen en overhead De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit de reguliere bijdragen voor de dienstverlening van De Connectie, zonder een specifieke bestemming. De geraamde kosten van de overhead betreffen alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van het primaire proces. Hiervan is het volgende overzicht te geven:
Bedragen x 1.000 euro ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN OVERHEAD Lasten Baten Saldo Toevoeging aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo na reserves
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
5.599 -46.832 -41.232 424 -221 -41.029
4.148 -45.799 -41.651 149 -155 -41.656
5.744 -49.087 -43.342 149 -43.193
2024
meerjarenraming 2025
6.079 -48.156 -42.076 149 -41.927
6.260 -47.810 -41.550 25 -41.526
2026
6.116 -47.641 -41.526 -41.526
Algemene dekkingsmiddelen Naast de reguliere bijdragen vanuit de deelnemende gemeenten, worden ook opbrengsten van derden onder de algemene dekkingsmiddelen verantwoord. Het karakter van deze opbrengsten is niet anders dan de reguliere bijdragen vanuit de deelnemende gemeenten, namelijk als dekkingsmiddel voor onze reguliere dienstverlening. Kosten van de overhead De kosten van de overhead bestaan onder andere uit kosten die samenhangen met de huisvesting van De Connectie, P&O en arbozorg, accountants- en adviesdiensten en uit de kosten van de formatie voor het Bedrijfsbureau. De kosten van de overhead zijn toegenomen als gevolg van het weer in verhouding brengen van het budget voor leren en ontwikkelen met de ontwikkeling van de formatie en de loonsom. Prijscompensatie De indexatie voor de autonome prijsontwikkelingen is tevens op dit programma opgenomen. Deze middelen staan initieel op dit programma begroot en worden vervolgens functioneel toegewezen. Dit verklaart in belangrijke mate de hogere lasten ten opzichte van voorgaand jaar.
18
Beleidsindicatoren Onderstaand wordt inzicht gegeven in de beleidsindicatoren van De Connectie conform BBV vereisten. Dit biedt de mogelijkheid voor een betere onderlinge vergelijkbaarheid van prestaties van gemeenten. Het merendeel van de beleidsindicatoren van De Connectie vallen onder het taakveld Bestuur en Ondersteuning en worden vanuit praktische overwegingen onder het programma algemene dekkingsmiddelen en overhead gepresenteerd. Eenheid Beleidsindicatoren Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur Overhead
FTE per 1.000 inwoners FTE per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van de totale loonsom inclusief inhuur % van de totale lasten
De Connectie
€
1,46 1,33 207,05 3,4% 86,8%
Bron
Eigen gegevens Eigen gegevens Eigen begroting Eigen begroting Eigen begroting
Formatie Het gaat om de toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari, dus niet om de werkelijke bezetting. Het gaat om formatieplaatsen ongeacht of die worden ingevuld door iemand met een vaste aanstelling, een tijdelijke aanstelling of nog openstaan in de vorm van een vacature. Een FTE is het equivalent van een 36-urige werkweek. De toegestane formatie, peildatum 1 januari 2023, volgt het vastgestelde formatieplan. Bezetting Het gaat om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is, dus niet om de toegestane formatieve omvang. Het is niet gebruikelijk om de werkelijke bezetting voor een toekomstig begrotingsjaar in te schatten. Derhalve is uitgegaan van de werkelijke bezetting in fte op 1 januari van het vorige begrotingsjaar (i.c. 1 januari 2022). Apparaatskosten Dit betreffen de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen) en materieel voor de uitvoering van de organisatorische taken. Het betreft dus alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie. Externe inhuur Dit betreft de begrote kosten voor het uitvoeren van werkzaamheden door middel van het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen organisatie en de daarbij ingezette personen aan ten grondslag ligt.
Overhead Onder overhead wordt verstaan: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Voor De Connectie zijn dit vrijwel alle kosten. Enige substantiële uitzondering zijn de kosten voor de Belastingdienstverlening. Deze vallen onder een ander taakveld.
19
3.4 Bedrag heffing vennootschapsbelasting Samenwerkingsverbanden zijn vrijgesteld voor de vennootschapsbelasting, ingeval aan drie cumulatieve voorwaarden is voldaan: 1. De activiteiten van het samenwerkingsverband moeten worden verricht voor de onmiddellijk of middellijk participerende publiekrechtelijke rechtspersonen; 2. De activiteiten zouden bij de participanten in het samenwerkingsverband niet tot belastingplicht hebben geleid of zouden zijn vrijgesteld als zij de activiteiten zelf zouden hebben verricht; 3. De participanten moeten naar evenredigheid van de afname van de activiteiten van het samenwerkingsverband bijdragen in de kosten van het samenwerkingsverband. Bij een gemeenschappelijke regeling wordt geacht hieraan te zijn voldaan. Nadrukkelijk is deze vrijstelling bedoeld voor activiteiten aan of ten behoeve van de deelnemers aan een samenwerkingsverband en niet voor activiteiten ten behoeve van of aan een derde partij. De vrijstelling heeft alleen betrekking op de winst die wordt gerealiseerd door levering aan de deelnemende gemeenten. Wanneer er winst wordt gerealiseerd in verband met de levering aan derden moet hierover in beginsel Vpb betaald worden. De Belastingdienst heeft geconcludeerd dat De Connectie voor derden vooral werk voor “activiteiten verricht in verband met de uitoefening van een overheidstaak of van een publiekrechtelijke bevoegdheid”.
Daarbij worden de werkzaamheden kostendekkend uitgevoerd. Gezien het geringe fiscale belang en om praktische redenen (administratieve last) heeft de Belastingdienst besloten om De Connectie geen aangiftebiljet vennootschapsbelasting toe te zenden. Ingeval de werkzaamheden voor derden aanzienlijk gaan toenemen of aanzienlijke winsten zouden gaan opleveren, is De Connectie verzocht opnieuw contact te zoeken met de Belastingdienst.
20
4. De Paragrafen 4.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het doel van het weerstandsvermogen is het bepalen of tegenvallers die zich kunnen voordoen opgevangen kunnen worden zonder dat de normale bedrijfsgang daardoor wordt verstoord. Hiervoor is het van belang dat er periodiek een inventarisatie plaatsvindt van risico's die zich kunnen voordoen. Aangezien De Connectie maar zeer beperkt beschikking heeft over eigen weerstandscapaciteit, is het des te meer van belang om het risicoprofiel zorgvuldig op te stellen. Immers, wanneer risico’s zich daadwerkelijk voordoen, moeten de gemeenten hiervoor worden aangesproken. Verwacht wordt dat zij (pro rata) weerstandscapaciteit voor organiseren. De Connectie onderschrijft de principes van het risicogestuurd werken. Dit houdt in dat risico's gekoppeld worden aan de doelstellingen en dat maatregelen worden genomen om de risico’s te beheersen. De komende jaren gaan we verder met het doorontwikkelen van het risicomanagement door te investeren in het risicobewustzijn binnen de organisatie en het cyclisch en systematisch borgen van het risicomanagement. Inventarisatie weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit van De Connectie bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover beschikt kan worden om niet-voorziene uitgaven (tegenvallers) te dekken.
In de onderstaande tabel is de begrote weerstandscapaciteit (per jaar) in beeld gebracht. Rekening 2021 Bedragen x 1.000 euro Weerstandscapaciteit Algemene reserve Saldo exploitatie Frictie ivm afbouw Totaal
-472 76 204 -192
Begroting 2022
Begroting 2023
-323 21 204 -98
-174 21 -153
2024
meerjarenraming 2025 2026
-25 21 -3
-
21
-
21 -
21
21
De Connectie heeft vooralsnog geen beschikking over een eigen algemene reserve waarmee algemene risico's kunnen worden opvangen. Het negatieve saldo van de Algemene reserve zal de komende jaren worden aangevuld vanuit de vrijgevallen kapitaalslastenbudgetten. De Connectie heeft in 2021 en 2022 nog beschikking over een post voor personele fricties als gevolg de voorziene afbouw van formatie. De saldi van de overige bestemmingsreserves zijn niet meegenomen in de berekening van de weerstandscapaciteit. Immers, deze zijn niet bestemd voor het afdekken van algemene of specifieke risico’s, maar voor kosten die samenhangen met een specifieke opgave.
21
Inventarisatie risico’s Het risicoprofiel is voor de programmaverantwoording 2021 integraal beoordeeld en geactualiseerd. Hierin zijn alleen risico’s meegenomen met een financiële impact. Risico’s die zijn afgedekt door een bestemmingsreserve, een voorziening of verzekering zijn niet meegenomen in deze inventarisatie. Dit geldt ook voor begrotingsrisico’s. In onderstaande tabel staan de belangrijkste geactualiseerde risico’s met een financiële impact, afgezet tegen de risicoscore uit de MJPB 2022-2025. Nr.
Risico/ gebeurtenis
Kans
Impact
Risicoscore MJPB 2022
1a.
1b.
2. 3.
4.
5.
6.
7.
8.
9. 10.
Er is onvoldoende veranderkracht voor de harmonisatie, standaardisatie en digitalisering van werkprocessen. Kansen om te harmoniseren en te standaardiseren blijven onbenut, waarmee besparingspotentieel wordt misgelopen. Achterstanden in de kwaliteit van de overgekomen dienstverlening. De Connectie is afhankelijk van (duurdere) inhuur voor het continueren van de dienstverlening. Er wordt door de gemeenten meer van De Connectie verwacht dan wat er op basis van de ingebrachte middelen kan worden geleverd. Door het ontbreken van een goed functionerende governance en onvoldoende aansluiting met de beleidscyclus van de gemeenten komt de opgave van De Connectie onder druk te staan. Het afschalen/ ontvlechten van dienstverlening aan derden leidt tot een volumeafname bij De Connectie. Totdat interventies in ICT geëffectueerd zijn, zijn de continuïteitsrisico’s groot. Door de nieuwe eisen aan het werk van De Connectie ontstaan kwalitatieve personele fricties. Effecten coronacrisis Toenemende dreiging op het gebied van Informatieveiligheid en privacy. TOTAAL
MJPB 2023
Gemiddeld
Groot
€ 525.000
€ 375.000
Groot
Groot
€ 675.000
€ 525.000
Groot
Groot
€ 750.000
€ 525.000
Groot
Groot
€ 262.500
€ 525.000
Gemiddeld
Gemiddeld
€ 187.500
€ 187.500
Groot
Groot
€ 1.050.000
€ 525.000
Groot
Groot
€ 525.000
€ 525.000
Groot
Groot
€ 375.000
€ 525.000
Groot
Gemiddeld
€ 337.500
€ 262.500
Groot
Gemiddeld
€ 525.000
€ 262.500
Gemiddeld
Zeer groot
€ 750.000
€ 750.000
€ 5.962.500
€ 4.837.500
22
De risicoscore is tot stand gekomen door de kans en impact van het risico met elkaar in verband te brengen. Hiervoor zijn de kansen en risico’s onderverdeeld in de volgende categorieën: Kans Categorie zeer klein klein gemiddeld groot zeer groot
Impact Klasse 0 - 20% 20 - 40% 40 - 60% 60 - 80% 80 - 100%
Gemiddeld 10 % 30 % 50 % 70 % 90 %
Categorie zeer klein Klein gemiddeld groot zeer groot
Klasse € 0 - € 100.000 € 100.000 - € 250.000 € 250.000 - € 500.000 € 500.000 - € 1.000.000 > € 1.000.000
Gemiddeld € 50.000 € 175.000 € 375.000 € 750.000 € 1.500.000
Ontwikkeling risicoprofiel De risicoscore laat overall een dalende tendens zien. In het hiernavolgende wordt deze ontwikkeling per risico/ gebeurtenis nader toegelicht. Ad 1a. Bij de vorming van De Connectie in 2017 is veel innovatiekracht (in personele zin) achtergebleven bij de gemeenten. Inmiddels is de harmonisatie, standaardisatie en digitalisering van werkprocessen in volle gang en voor een deel ook voltooid (zoals het financieel systeem en het belastingpakket). Tegelijkertijd is een ontwikkeling waarneembaar waarbij zowel de omgevingsfactoren als de klantvraag aan verandering onderhevig is. De verwachtingen zijn hoog en doen een aanzienlijk appèl op onze organisatie. Als gevolg hiervan komen de geplande doelstellingen onder druk te staan. Voornoemde ontwikkeling vraagt om een heroriëntatie op doelstellingen en financiën waarmee deze in een beter evenwicht met elkaar worden gebracht. Hiertoe heeft het bestuur, als onderdeel van de bestuursopdracht, het initiatief genomen. Tegelijkertijd wordt binnen De Connectie gestuurd op strategische personeelsplanning om aan de veranderende omgeving en klantvraag te kunnen voldoen. De verwachting is dat hierdoor op termijn het risico verder kan worden teruggebracht. Ad 1b. Het harmoniseren en standaardiseren van de dienstverlening is belangrijk om de -financiële en inhoudelijke- doelstellingen van De Connectie te behalen.
Het risico bestaat dat lokale vraagstukken en de lokale politiek boven deze doelen komen te staan. Mede afhankelijk van de bereidheid van de gemeenten om over te gaan tot verdere harmonisatie en standaardisatie, zoals bijvoorbeeld in het applicatielandschap, het formuleren van collectieve opdrachten, of het volgen van het standaardproces, is de verwachting dat dit risico in de loop van de tijd naar beneden kan worden bijgesteld. Hier is met de ontwikkeling van een Regionale Informatievisie en -strategie een eerste belangrijke stap in gemaakt. Ad 2. Het risico bestaat dat er discussies ontstaan over kwalitatieve achterstanden doordat geen ‘foto’ kon worden gemaakt van de overgedragen dienstverlening bij de start van De Connectie. Er zijn aanvullende middelen beschikbaar gesteld voor achterstanden in de ICT-omgeving en bij Basisregistraties, die volop zijn ingezet voor het wegwerken van deze achterstanden. Zodra de achterstanden daadwerkelijk zijn ingelopen en er geen nieuwe achterstanden worden geconstateerd, neemt dit risico significant af. Echter zien we, als gevolg van financiële en personele schaarste, nu een toenemende achterstand in de ontwikkeling van de bedrijfsvoering van De Connectie zelf. 23
Voor het op niveau brengen en houden van de eigen bedrijfsvoering is De Connectie afhankelijk van het beschikbare kader. Rekening houdend met de financiële situatie van de gemeenten, doet De Connectie binnen dit kader het maximaal mogelijke. Ad 3. In algemene zin is de afhankelijkheid van inhuur voor het uitvoeren van onze reguliere dienstverlening een risico dat de afgelopen jaren in steeds mindere mate aan de orde is. Door het actief sturen op het invullen van formatie met eigen mensen, is het percentage inhuur de afgelopen jaren gedaald. Niettemin blijft inhuur nodig, ook voor het uitvoeren van projecten, maat- en meerwerk en voor vervanging bij ziekte. Door toenemende schaarste op de arbeidsmarkt is het lastig om vacatures in te vullen of tijdelijke krachten aan te trekken. Daarbij zien we dat zowel de tarieven voor inhuur als de salarissen voor specialistisch personeel substantieel aan het toenemen zijn, waardoor we in concurrentie vaak het onderspit delven. Regionale samenwerking op het gebied van arbeidsmarktbenadering en recruitment kan hierin een oplossing bieden. Op dit punt is de gewenste samenwerking met de gemeenten nog niet bereikt. Ad 4. Doordat de verwachtingen van de gemeenten (in kwalitatieve en kwantitatieve zin) hoger liggen dan De Connectie op basis van het beschikbaar gestelde kader kan leveren ontstaat er een risico.
Hiertoe is besloten om de systematiek rondom het afsluiten van maat- en meerwerk te verbeteren. Daarnaast is bij de MJPB 2022-2025 voorgesteld om de compensatie van autonome prijsontwikkelingen te herzien. Hiermee worden deze voorspelbaarder voor de gemeenten en zekerder voor De Connectie. Niettemin moet blijvend aandacht worden besteed aan het risico dat autonome ontwikkelingen niet worden doorvertaald naar de bedrijfsvoering. Dit risico is inherent aan het op afstand organiseren van de bedrijfsvoering. Hier zullen nieuwe mechanismen voor moeten worden ontwikkeld. Het bestuur ziet dit als onderdeel van de door te voeren verbeteringen in de governance in het kader van de bestuursopdracht. Hier zal De Connectie samen met de gemeenten een andere invulling aan moeten geven om dit risico verder af te kunnen bouwen. Ad 5. Er is nog steeds behoefte aan meer proactieve, strategische en tactische sturing vanuit het collectief opdrachtgeverschap van de gemeenten. Dit is een lastige opgave gebleken, ondanks de inspanningen die zijn geleverd om hier verbetering in aan te brengen. Steeds manifester wordt dat de beleidscyclus van De Connectie onvoldoende aansluit bij die van de gemeenten. Er is een toenemende noodzaak om de bestuurlijke cycli beter op elkaar aan te laten sluiten, niet alleen planningstechnisch, maar vooral ook inhoudelijk.
Een fundamenteel vernieuwde werkwijze moet ervoor zorgen dat de perspectiefnota en de begroting van De Connectie meer volgend worden aan de perspectiefnota’s en begrotingen van de gemeenten als eigenaren en opdrachtgevers. Voor het terugdringen van dit risico is de afhankelijkheid van omgevingsfactoren minder groot, maar vraagt dit vooral iets van de intergemeentelijke afstemming, in dit geval specifiek bij de totstandkoming van het beleid. Het bestuur heeft dit erkent en voor de begrotingscyclus 2023-2026 zijn inmiddels interventies gepleegd om beleidsdocumenten beter op elkaar aan te laten sluiten.