Jaarstukken 2021 (22.59)

2 (B)

2 (R)

3 (B)

3 (R)

4 (B)

4 (R)

5 (B) 5 (R)

6 (B)

Op 1 maart 2021 is het regionale digitale scheidingsloket in het perspectief van de jeugd gelanceerd. Bij het loket kan iedereen uit de regio Centraal Gelderland die gaat scheiden of uit elkaar gaat, terecht voor praktische informatie en ondersteuning tijdens het gehele scheidingsproces of voor een luisterend oor. Ook kinderen van ouders in scheiding kunnen (anoniem) chatten en bellen om hun vraag te stellen. We verlenen een opdracht aan zorgaanbieders voor lokale maatwerkvoorzieningen jeugdhulp om vanuit het Rhedens model met passende jeugdhulp duurzame resultaten te boeken waarbij het aantal jeugdigen met geïndiceerde jeugdhulp afneemt richting het landelijk gemiddelde. Vanaf 2021 zijn 12 zorgaanbieders gestart met het lokaal verzorgen van passende gespecialiseerde hulp. Terugkijkend kunnen we spreken van een overgangs- en opbouwjaar. Overgang want, een deel van de jeugdigen waarvan de zorg nog doorliep (de zachte landing) vanuit 2020, heeft in 2021 nog zorg ontvangen bij de oude aanbieder(s). Opbouw, want naast het bieden van de zorg is er gewerkt aan de samenwerking tussen partijen en netwerkpartners. We zien binnen deze opdracht nog ruimte voor groei van samenwerking en ontwikkeling van vraaggerichte hulp in samenhang met de sociale basis en hooggespecialiseerd zorgaanbod.

Wij zetten in op het bewustmaken bij derden/verwijzers (huisartsen, jeugdartsen, e.d.) op de maatschappelijke effecten die wij met de aanbestedingen willen bereiken en geven hen inzicht in de mogelijkheden die er binnen de sociale basis zijn. In 2021 is ingezet op samenwerking met netwerkpartners zoals huisartsen, jeugdartsen met de mogelijkheden die geboden kunnen worden aan laagdrempelige (preventieve) ondersteuning vanuit de sociale basis als passend alternatief voor geïndiceerde ondersteuning. Een belangrijke schakel hierin is de Ondersteuner Jeugd en Gezin GGZ. We maken afspraken met onderwijs-jeugdhulp-jeugdgezondheidszorg over gezamenlijke ambities zoals het verbeteren aanpak verzuim en voortijdig schoolverlaten. Met de samenwerkingsverbanden en Regionaal Bureau Leerplicht zijn gesprekken gevoerd over de aanpak van thuiszitters, verzuim en voortijdig schoolverlaten. In 2022 zetten we dit voort en zorgen we gezamenlijk voor een praktische uitwerking van de aanpak. In samenwerking met huisartsen is in Velp, Dieren en Rheden zetten we een Ondersteuner Jeugd in binnen de huisartsenpraktijk. Vanaf 1 juni 2021 is de pilot Ondersteuner Jeugd & Gezin (OJG) voor de huisartsen gestart in de gemeente Rheden. In Dieren werkt de OJG vanuit de huisartsenpraktijk. In Rheden en Velp vanuit een andere locatie. In de periode juni 2021 t/m januari 2022 heeft de OJG 176 jeugdigen geholpen.

In 33% van de gevallen was een verder traject na hulp van de OJG niet nodig, 10% werd door OJG verwezen naar een voorziening in de sociale basis, 33% verwijzing OJG naar lokale jeugdhulpaanbieder en 9% verwijzing naar regionale aanbieder. In 2022 volgt de evaluatie van de pilot en besluitvorming over voortzetting daarvan. Het aantal pleegouders vergroten met 15% door de landelijke en regionale campagne lokaal in te zetten. Hierbij houden wij rekening met de tien beschermende factoren van het Nederlands Jeugdinstituut, die bijdragen aan gezond en veilig opgroeien in de gemeente Rheden.

26

6 (R)

Als gevolg van corona is er minder contact mogelijk geweest om de ambitie tot het vergoten van het aantal pleegouders te halen. De gemeente Rheden heeft meegedaan aan de Week van de Pleegzorg en er zijn informatiepakketen over de pleegzorg uitgedeeld vanuit het regionale project om pleegouders te behouden en nieuwe pleegouders te werven.

Thema: Volwaardige maatschappelijke deelname Taakveld(en) Bijdrage aan SDG* • 6.2 Wijkteams • 17-16, 17-17, 17-18, 17-19 • 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) • 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ * Sustainable Development Goals, zie SDG-bijlage voor een nadere toelichting

1. Wat hebben we bereikt? Ondanks dat 2021 vooral in het teken stond van Corona en de maatregelen, zien we dat de maatregelen die zijn ingezet voor het vergroten van de zelf- en samenredzaamheid zijn vruchten af begint te werpen. We zien dit terug in zowel de toename van zelfredzaamheid als in de kosten. Het is voor onze inwoners van belang dat zij, op een manier die bij hun past, kunnen deelnemen aan de samenleving. In 2021 was onze inzet er op gericht om samen met onze partners inwoners te ondersteunen om hun eigen kracht en zelfredzaamheid te behouden of te versterken. De ingezette lijn van normalisatie van ondersteuning zien we op verschillende onderdelen terug, maar nog niet op het totaal van de begrotingspost. Door de opdracht sociale basis die is ingegaan op 1 januari 2021 zien we een daling in het gebruik van de maatwerkvoorzieningen begeleiding, dagbesteding basis en dagelijkse ondersteuning. In 2021 is de indicatie voor basisbegeleiding van 89% van de inwoners overgenomen door Incluzio. Dit heeft geleid tot een forse uitbreiding van het aanbod van algemene voorzieningen en activiteiten voor volwassenen in de gemeente Rheden door vele partijen uit de sociale basis en/of Incluzio. Tegelijkertijd zien we ook een toename van de inzet van trajecten bemoeizorg dagbesteding zwaar / GGZ.

Deze grotere inzet van deze, veelal duurdere en intensieve trajecten, is verklarend voor de overschrijding op de begrotingspost en is een direct gevolg van de extramuralisering van de zorg. Doordat meer mensen met een gering arbeidspotentieel zijn gaan deelnemen aan vormen van activerend werk zien we ook een (financiële) toename van dit product. De voorbereidingen zijn getroffen om in 2022 de Participatiewet meer te borgen in de sociale basis. Voor het onderdeel Hulp bij het huishouden zien we een verdere autonome groei. Dit wordt veroorzaakt door de verdergaande vergrijzing, het langer thuis wonen van ouderen en – niet in de laatste plaats – door het verplichte abonnementstarief waardoor ook kapitaalkrachtige inwoners voor een voor hen relatief laag tarief een beroep op huishoudelijke hulp kunnen doen. Op het gebied van woningaanpassingen tenslotte zien we een scherpe stijging van de uitgaven. Ook deze uitzetting is het gevolg van een toenemende vraag van inwoners die vanwege ouderdom, ziekte of handicap een woningaanpassing nodig hebben. Vanwege het langer zelfstandig wonen door ouderen én het gebrek aan passende woningen in onze gemeente zien wij aan deze stijging vooralsnog geen einde komen.

27

2. Wat hebben we hiervoor gedaan? Nr. 1 (B)

1 (R) 2 (B) 2 (R)

3 (B) 3 (R) 4 (B)

4 (R)

5 (B) 5 (R)

Actie (in termen van %, aantallen, bedragen) of kwalitatieve prestaties Na een eerste evaluatie implementeren van de nieuwe Hulp bij huishouden als algemene voorziening in een passende vorm: • via schoonmaakdienst als dat voldoende is • via zorgondersteuning als dat nodig is Wij zetten een schoonmaakbedrijf in als een algemene voorziening. In het jaar 2021 hebben 440 inwoners gebruik gemaakt van deze voorziening. Wij introduceren Powerful Ageing, waarbij wij 120 senioren stimuleren om fit te blijven onder begeleiding van een fysiotherapeut. De pilot Powerful Ageing die wij als gemeente in jaar 2020 zijn gestart, is in jaar 2021 verlengd tot en met juli 2022. In het jaar 2021 is met 90 inwoners een intakegesprek gehouden. Hiervan hebben 49 inwoners gebruik gemaakt van één van de onderdelen van deze algemene voorziening. Vanwege corona was het niet het hele jaar mogelijk om deze groepstrainingen uit te voeren. Dit heeft effect gehad op het aantal deelnemers dat aan een vervolgtraject na de intakefase heeft deelgenomen. Wij zorgen voor levering van Wmo-hulpmiddelen (na een nieuwe aanbesteding) De aanbesteding voor de bruikleen van Wmo hulpmiddelen is aanbesteed tot en met 2026. Via de aanbieder worden hulpmiddelen verstrekt aan onze inwoners.

Wij implementeren nieuwe werkwijzen voor verwijzers, consulenten en inwoners: • nieuwe routing • training • herindicering • communicatie naar alle betrokkenen Het sociaal meldpunt heeft een betere centrale positie gekregen binnen onze gemeentelijke organisatie. Alle meldingen met betrekking tot zorg en ondersteuning komen hier binnen en van hieruit vindt verdeling van vragen onder consulenten plaats. Daarnaast heeft voor de lichte vormen van Wmo-begeleiding en dagbesteding het meldpunt van Incluzio een prominente rol gekregen in onze gemeente. Inwoners kunnen hier laagdrempelig en snel terecht met hulp- en ondersteuningsvragen en ze kunnen hier direct geholpen worden. Waar nodig kan Incluzio een inwoner ondersteuning bieden bij het formuleren van een aanvraag voor een Wmo-maatwerkvoorziening. Medewerkers van de toegang zijn geïnstrueerd en ook via diverse brieven aan zorgaanbieders en betrokken professionals is de nieuwe werkwijze kenbaar gemaakt. Wij participeren in het koploperstraject onafhankelijke cliëntondersteuning Gemeente Rheden is koplopersgemeente Onafhankelijke Cliëntondersteuning. Hierin werkt de gemeente samen met formele en informele partijen die onafhankelijke cliëntondersteuning bieden. Gezamenlijk is ingezet op het vergroten van de bekendheid.

Thema: Armoedebestrijding en financiële hulpverlening Taakveld(en) Bijdrage aan SDG* • 6.3 Inkomensregelingen • 1-2, 1-3, 2-1 * Sustainable Development Goals, zie SDG-bijlage voor een nadere toelichting

1. Wat hebben we bereikt? In februari 2021 is het beleidskader 'Minima en schuldhulpverlening 2021-2024 Iedereen doet mee!' vastgesteld. Rheden zet met het nieuwe beleidskader in op laagdrempelige toegang en optimalisatie van het gebruik van de regelingen en voorzieningen. De nadruk komt daarnaast te liggen op preventie en vroegsignalering in het voorkomen en bestrijden van schulden en armoede, met speciale aandacht voor het voorkomen van kinderarmoede. Armoede heeft grote effecten op

28

de cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkelingen van kinderen. Wij willen kansenongelijkheid aanpakken en zetten daarom in op de bestrijding kinderarmoede. We willen dat kinderen op en buiten school zo veel mogelijk mee kunnen komen met hun leeftijdgenootjes. We weten immers dat een goede start in de jeugd, grotere kans biedt op stabiele, (ook financieel) gezonde volwassenen. Het doel van het minima- en schuldhulpverleningsbeleid is alle inwoner in staat te stellen mee te doen in de samenleving. Ook de inwoners van Rheden die financieel kwetsbaar zijn (<120% van de bijstandsnorm) en hiervoor zelf (dan wel binnen hun omgeving) onvoldoende mogelijkheden vinden. In 2021 is er ingezet op de integrale aanpak van multiproblemcasussen via de Doorbraakmethode. De pilot is in 2021 afgerond. Uw raad is geïnformeerd over de uitkomsten van deze pilot. In 2021 is de 0-meting minimaregelingen uitgevoerd. De resultaten zijn in december met uw raad gedeeld. De verwachte effecten van de coronacrisis op het gebruik van onze voorzieningen zijn beperkt gebleven. De ambities uit het beleidskader ‘Iedereen doet mee!’: • Alle inwoners zijn in staat zelf (met hulp) hun financieel situatie op orde te houden door stabiele inkomsten en overzicht op administratie • De gemiddelde schuld van een inwoner die een schuldentraject start daalt van ca.

€43.000 in 2019 naar €40.000 in 2022 en uiteindelijk naar €38.000 in 2024, doordat wij er eerder bij zijn • In 2024 is het gebruik van het kindpakket gestegen van 78% in 2019 naar 85% in 2024 • Onze hulpverlening leidt tot succesvolle uitstroom uit formele schuldhulptrajecten • Inwoners zijn bekend met alle ondersteuningsmogelijkheden en beoordelen deze met een 7 in 2024.

2. Wat hebben we hiervoor gedaan? Nr. 1 (B)

Actie (in termen van %, aantallen, bedragen) of kwalitatieve prestaties In 2021 is er een vernieuwde GelrePas die aantrekkelijker en toegankelijker is voor inwoners en tegelijk effectiever in de uitvoering. We streven naar een betere benutting van de pas c.q. toename in gebruik door (bestaande) pashouders, met name door oudere kinderen/jongeren (12-18 jaar). De benutting laat zich uitdrukken in de verhouding pashouders/pasgebruik.

1 (R)

leeftijd

2019

2021

pashouder/pasgebruik%

2 (B)

2 (R)

4 tm 11

54

87

12 tm 17

39

76

18 tm 64

24

68

65 en ouder

16

31

totaal gemiddeld 30

65

Het pasgebruik is aanzienlijk toegenomen, t.o.v. de oude GelrePas, onder alle groepen. We voeren een nulmeting uit naar de tevredenheid onder de deelnemers van de minimaregelingen. Hiermee brachten wij in beeld in hoeverre de regelingen bijdragen aan de actieve maatschappelijke participatie van inwoners. De nulmeting is in de zomer van 2021 uitgevoerd. De gebruikers beoordeelden de regelingen (o.a. op bijdrage tot participatie) gemiddeld op een 8, de maatschappelijke partners op een 6,7.

29

3 (B) 3 (R) 4 (B)

4 (R) 5 (B)

5 (R)

6 (B)

6 (R) 7 (B) 7 (R) 8 (B)

8 (R)

9 (B)

9 (R)

In het schooljaar 2020/2021 bieden wij via het Kindpakket, aan 70 brugklassers (uit gezinnen met een inkomen <120% bijstandsnorm) een smartphone aan. In 2021 is er als gevolg van corona minder contact met de doelgroep geweest en zijn er 56 smartphones uitgegeven. Wij versterken de lokale regie op armoede en schulden samen met de lokale partijen, door het stimuleren van de samenwerking tussen de verschillende partijen. Dit doen wij door minimaal 2 keer per jaar de werkgroep armoede te faciliteren. De werkgroep Armoede is in 2021 drie maal bijeen gekomen. We stellen samen met de scholen een ‘strategische onderwijsagenda’ op waarin ‘kansenongelijkheid’ een belangrijk thema is. Onderdeel van de onderwijsagenda is het in beeld brengen van instrumenten die wij in kunnen zetten om meer kinderen gelijke kansen te kunnen geven voor een goede start in hun leven. De focus van de scholen lag in 2021 op de continuïteit van het (digitale) onderwijs en grip op achterstanden (zowel op cognitief als sociaal emotioneel gebied). De Strategische Agenda is hierdoor doorgeschoven op de planning van het onderwijsbestuur. We zetten door vanuit het project Vroegsignalering. Zoals met de nieuwe wet bepaald wordt vanaf 2021 op alle signalen van betalingsachterstanden actie ondernomen. Wij nodigen alle inwoners met betalingsachterstanden uit voor een gesprek.

In de periode april 2019 tot en met maart 2020 ging het gemiddeld om 275 signalen per maand. Op alle ontvangen signalen vanuit het project Vroegsignalering is actie ondernomen. Gemiddeld hebben we in 2021 95 signalen per maand ontvangen. Per jaar begeleidt de financieel jongerencoach 50 jongeren intensief. Daarnaast is zij bereikbaar voor jongeren met een enkelvoudige vraag. In 2021 heeft de financieel jongerencoach 36 jongeren intensief begeleid. Daarnaast hebben nog 23 adviestrajecten gelopen. Door uitvoering te geven aan het te sluiten convenant met bewindvoerders zetten we in op het vergroten of behouden van zelfredzaamheid van inwoners met (een risico op) financiële problematiek. Met het convenant zorgen we ervoor dat het middel van beschermingsbewind alleen wordt ingezet wanneer nodig en er ook gekeken wordt naar afbouw wanneer dit kan. We lichten het zittende bestand van inwoners met bijzondere bijstand voor bewindvoering door. Het aantal inwoners met bijzondere bijstand voor bewindvoering blijft hierdoor gelijk, ondanks stijgende schuldenproblematiek. We hebben in 2021 gebruik gemaakt van het Adviesrecht Schuldenbewind. Door prioritering (o.a. uitvoering TONK en TOZO) is er nog geen convenant afgesloten en is het bestand nog niet geanalyseerd. Gezinnen maken gebruik van meer voorzieningen dan ze kunnen overzien, zonder structurele verbetering in de situatie.

Met de 'Doorbraakmethode Kind Centraal' passen we maatwerk toe en zetten doelmatigheid voorop binnen 10 multiprobleem gezinnen. De casussen worden geselecteerd op basis van de hoeveelheid voorzieningen die worden ingezet bij een gezin en op basis van de kosten. De aanpak leidt tot een hogere kwaliteit van leven en lagere maatschappelijke kosten. Met de opbrengsten van de eerste 10 casussen wordt een revolverend fonds gestart om bij gebleken succes een vervolg te kunnen geven aan de methode. In 2021 is uitvoering gegeven aan de pilot voor de Doorbraakmethode. In de raadsbrief van januari 2022 is de raad geïnformeerd over de effecten van de pilot en het vervolgtraject.

30

Thema: Volksgezondheid Taakveld(en) Bijdrage aan SDG* • 7.1 Volksgezondheid • 3-4, 3-5, 3-6, 3-7, 3-8, 3-9, 17-17 • 7.5 Begraafplaatsen en crematoria * Sustainable Development Goals, zie SDG-bijlage voor een nadere toelichting

1. Wat hebben we bereikt? Corona heeft een grote impact gehad op de gezondheid en het welzijn van inwoners, op allerlei terreinen: financiële gezondheid, mentaal welzijn, eenzaamheid, participatie en gezonde leefstijl. In 2021 ontvingen we van het rijk middelen om inwoners waarbij de impact van corona groot is extra te helpen. We ontwikkelden daar in 2021 en nu in 2022 plannen voor en zijn al gestart met de uitvoering of starten in 2022 daarmee. We hebben in 2021 van de GGD een nieuwe Gezondheidsmonitor Volwassenen ontvangen met cijfers over 2020. Het percentage volwassenen en ouderen (18+) dat zijn/haar gezondheid als (zeer) goed ervaart, was in 2020 78%. In 2016 was dit 75%. In 2022 ontvangen we ook nieuwe cijfers over de jeugd (0-18 jaar) van het jaar 2021. In 2021 sloten we met een groep van organisaties en inwoners een Preventieakkoord voor de gemeenten Rheden en Rozendaal: een gezamenlijk plan met concrete acties om preventief aan een goede gezondheid te werken. Met 3 focuspunten: lekker in je vel (gezonde leefstijl), wijs met geld (financiële gezondheid) en samen sterker (minder eenzaamheid en meer ontmoeten). In 2021 startten door het Preventieakkoord 6 nieuwe initiatieven. We sloten ons in 2021 aan bij het Schone Luchtakkoord om kennis te vergaren (op o.a. nadelige gezondheidseffecten houtrook) en subsidiemogelijkheden in beeld te brengen.

2. Wat hebben we hiervoor gedaan? Nr. 1 (B)

1 (R) 2 (B)

2 (R)

3 (B)

Actie (in termen van %, aantallen, bedragen) of kwalitatieve prestaties Samen met zorgverzekeraar Menzis, sportaanbieders en zorgverleners organiseren wij voor 75 inwoners met een lagere sociaaleconomische status een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI). Met dit programma worden inwoners begeleid naar een gezonde leefstijl waarin voldoende bewegen en gezonde voeding centraal staan. In 2021 namen 145 inwoners deel aan de GLI in Velp, Dieren en Rheden. Wij voeren het programma Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG) uit. Speerpunten 2021: a. wij ondersteunen minimaal 10 scholen bij het ontwikkelen van beleid en activiteiten gericht op voldoende bewegen en gezonde voeding (Gezonde School); b. wij helpen minimaal 3 peuterspeelzaal/ kinderdagverblijf-locaties om sportactiviteiten en gezonde voeding structureel in het dagprogramma te organiseren. c. minimaal 75 kinderen (4-19 jaar) met (ernstig) overgewicht worden via het programma Gezond Onderweg! gecoacht naar een gezonde leefstijl. d. wij ondersteunen minimaal 5 verenigingen bij het inrichten van een gezonde sportkantine. a. 7 Basisscholen zijn 'Gezonde School' en hebben daarvoor vignetten op de thema's voeding en bewegen behaald of gecontinueerd. b. 11 peuterspeelzalen (locaties voor Vroeg- en Voorschoolse Educatie) zijn gestart met het programma gymkids: extra bewegingsonderwijs gecombineerd met taalontwikkeling. c.

40 kinderen werken aan een gezond gewicht en gezonde leefstijl door deelname aan het programma Gezond Onderweg (GO!). d. Met 2 sportverenigingen werken we momenteel toe naar een gezonde sportkantine. Wij vormen lokale en regionale coalities in het kader van Kansrijke Start, met als doel concrete samenwerkingsafspraken met lokale en regionale, medisch en sociale partners.

31

3 (R)

4 (B) 4 (R)

5 (B) 5 (R)

6 (B) 6 (R)

In de regio werken de coalities rondom Kansrijke Start al langer samen. In 2021 zijn we gestart om ook de lokale coalities beter met elkaar te verbinden. Incluzio zal hiervoor de verbindende partner worden en samen met de gemeente, VGGM en de verloskundigen de projectgroep vormen. In 2022 werken we dit verder uit en zullen we alle betrokken partijen rondom kinderen in de leeftijd van voor geboorte tot en met de basisschoolleeftijd met elkaar verbinden, zodat kinderen de beste start krijgen om gezond en veilig op te groeien. Wij voeren het programma Nu Niet Zwanger uit. Doel: minder ongeplande en onbedoelde zwangerschappen. Nu Niet Zwanger (NNZ) biedt hulpverleners concrete middelen om hun cliënten (vrouw én man) in een open en eerlijk gesprek te laten nadenken over hun kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. In 2020 startte Nu Niet Zwanger als pilot. In 2021 hebben we dit samen met de VGGM verder uitgewerkt en volgden een aantal hulpverleners van Incluzio en consulenten van de gemeente de training voor aandachtsfunctionaris. Zo kunnen zij hun kwetsbare cliënten een betere voorlichting geven over hun kinderwens en (het moment van) zwangerschap. Wij zetten deskundigheidsbevordering voor professionals en lichte hulpverlening voor alle inwoners in op het gebied van middelengebruik en verslavingen.

In 2021 organiseerden we 2 online trainingen over middelengebruik en verslavingen voor ca. 50 zorgverleners en professionals uit het sociaal domein. Iriszorg bood ondersteuning aan inwoners met beginnende problematiek op het vlak van middelengebruik en verslaving. Wij geven voorlichting aan inwoners over de gezondheidseffecten van houtrook en maatregelen voor beperking van deze effecten en overlast. We organiseerden een cursusavond over hout stoken met minder overlast in Ellecom. We maakten een video over hout stoken met minder overlast. Op dit moment is de video op YouTube 14.000 keer bekeken. Daarnaast hebben we in 2021 artikelen in de lokale media en posts op social media geplaatst over de gezondheidseffecten van houtrook en beperken van overlast.

Thema: Sport & Bewegen Taakveld(en) Bijdrage aan SDG* • 5.1 Sportbeleid en activering • 3-4, 17-17 • 5.2 Sportaccommodaties * Sustainable Development Goals, zie SDG-bijlage voor een nadere toelichting

1. Wat hebben we bereikt? Door corona is de sportdeelname sterk gedaald. Inmiddels is de maatschappij weer volledig open en is er volop mogelijkheid om te sporten. In coronatijd hebben we nauw contact gehouden met alle sportaanbieders in de gemeente. Rondom iedere persconferentie hebben we hen geïnformeerd over de nieuwe corona-regels en mogelijkheden voor (financiële ondersteuning). Ook hebben we geregeld persoonlijk contact opgenomen met de clubs om te horen hoe het hen verging en waar we konden helpen. Inmiddels ligt de focus weer volledig op het stimuleren van meedoen aan sporten en bewegen. Het Sport- en beweegakkoord is een succesvolle werkwijze en samenwerking tussen clubs, scholen, gemeente, onderwijs en meer partijen. In de periode zomer 2020 t/m januari 2022 zijn er via het Sportakkoord 17 nieuwe initiatieven gestart om mensen aan het bewegen te krijgen en sportaanbieders te ondersteunen. We ontvingen in 2021 de Volwassenmonitor (GGD) met cijfers over 2020. Daaruit blijkt dat 54% van de 18 plussers voldoet aan de beweegrichtlijn (dagelijks minimaal een half uur matig-intensief

32

bewegen). Dat was in 2016 nog 51%. De helft van de volwassenen sport wekelijks (vergelijkbaar met 2016. In 2022 ontvangen we nieuwe cijfers van de jeugd over 2021 (deze liggen over het algemeen een stuk hoger dan volwassenen). Jongeren op gezond gewicht (JOGG) De gemeente Rheden is sinds 2015 JOGG-gemeente. Tussen 2011 en 2019 zien wij een dalende trend in het percentage jongeren met overgewicht. De percentages van kinderen met ernstig overgewicht zijn de laatste jaren relatief gelijk gebleven. In 2020 en 2021 blijkt uit landelijk onderzoek dat Nederlanders als gevolg van corona minder zijn gaan bewegen en ook ongezonder zijn gaan eten.

2. Wat hebben we hiervoor gedaan? Nr. 1 (B)

1 (R)

2 (B)

2 (R) 3 (B)

3 (R)

4 (B) 4 (R)

5 (B)

5 (R)

6 (B) 6 (R)

Actie (in termen van %, aantallen, bedragen) of kwalitatieve prestaties We helpen minimaal 15 basisscholen met het organiseren van sportactiviteiten op en na school, gericht op voldoende en goed bewegen. Focuspunt is om met een aantal scholen de motorische vaardigheden op een laagdrempelige, positieve manier te monitoren. 17 basisscholen maakten in 2021 gebruik van activiteiten en ondersteuning op gebied van sport uit een keuzemenu van Sportbedrijf Rheden. Voorbeelden zijn het verzorgen van kleutergym, organiseren van sportdagen, organiseren van naschoolse sportactiviteiten. Daarnaast is er met alle basisscholen in de gemeente op het vlak van sport & bewegen contact en samenwerking. Voor alle cijfers en projecten, bekijk de factsheet van Sportbedrijf Rheden. We helpen minimaal 400 inwoners (55+ jr) een geschikte sport- of beweegactiviteit te vinden en in beweging te komen met: persoonlijke hulp van een beweegcoach, een vitaliteitstest, beweegchallenges en beweeggroepen op locatie. Met de inzet van beweegcoaches hebben we 340 inwoners geholpen om in beweging te komen. 40% daarvan via individuele hulp en 60% via beweegactiviteiten in een groep. We ontwikkelen samen met partners van het Sport- en beweegakkoord een platform voor flexibel sportaanbod. Via het platform kunnen inwoners deelnemen aan sportactiviteiten zonder direct lid te hoeven worden.

Het platform Rheden Ontdekt (www.rhedenontdekt.nl) is gerealiseerd. In de week van 25 februari 2022 was de officiële lancering. Gedurende het hele jaar worden er communicatie-acties uitgezet om inwoners te stimuleren mee te doen. We ontwikkelen samen met partners van het Sport- en beweegakkoord een beweegchallenge app voor jongeren (12 t/m 18 jaar) Dit plan is na overleg met de werkgroep van het Sport- en beweegakkoord voorlopig niet gerealiseerd. De werkgroep heeft besloten eerst te starten met het platform Rheden Ontdekt. We brengen sport- en beweegactiviteiten voor ouderen in de gemeente Rheden en Rozendaal in kaart en stimuleren inwoners om aan deze activiteiten deel te nemen. Via een platform (doorontwikkeling van de activiteitengids senioren), nemen in 2021 minimaal 250 inwoners deel aan deze activiteiten. We hebben het platform Rheden Ontdekt gerealiseerd, hierop staan sportieve en culturele activiteiten voor alle leeftijden (0-100 jaar). Via communicatie en acties stimuleren we verschillende doelgroepen (zo ook senioren) om deel te nemen aan activiteiten. In 2022 kunnen we aangeven hoeveel senioren inwoners via het platform hebben deelgenomen aan activiteiten. We organiseren samen met zorg- en welzijnspartners wekelijks minimaal 8 groepen voor therapeutisch zwemmen in het Biljoenbad.

Na de heropening van het zwembad (periode sep t/m dec 2021) zijn er 10 groepen voor therapeutisch zwemmen in het Biljoenbad actief. Het gaat om zwemmen met artrose, reuma, MS, chronische pijn, dementie en therapiegroepen van fysiotherapeuten.

33

Thema: Cultuur Taakveld(en) Bijdrage aan SDG* • 5.3 Cultuurpresentatie, • 4-7, 8-9, 12-B cultuurproductie en cultuurparticipatie • 5.6 Media * Sustainable Development Goals, zie SDG-bijlage voor een nadere toelichting

1. Wat hebben we bereikt? In 2019 is de Cultuurnota Spelender-wijs 2019-2026 vastgesteld. Rheden kiest ervoor om kunst en cultuur als middel in te zetten om inwoners gezond, veilig en relatief gelukkig te laten wonen, werken en recreëren, jong te laten zijn en ouder te laten worden. Het doel van cultuurbeleid is om alle inwoners van alle leeftijden in staat te stellen zich spelenderwijs te blijven ontplooien en elkaar te ontmoeten door middel van cultuurparticipatie (actief en passief). In 2021 is de tweemeting uitgevoerd via het inwonerspanel 'Rheden spreekt'. De resultaten zijn met uw Raad gedeeld, alsook de factsheet cultuur 2020. De resultaten zijn positief en de inwoners zijn cultuur in deze coronaperiode nog meer gaan waarderen. In 2021 is er een subsidieregeling corona voor de culturele organisaties uitgevoerd voor de geleden schade in 2020. Van deze subsidieregeling hebben 26 culturele organisaties gebruik gemaakt. In 2021 is ook een subsidieregeling voor de geleden schade in 2021 opgestart die afloopt in 2022. De ambities uit de cultuurnota Spelender-wijs: • De actieve cultuurparticipatie is in 2026 op hetzelfde niveau als de nulmeting in 2018: 26% actief en 36% enigszins actief. Uit de 2-meting 2021 blijkt dat 37% actief is en 41% enigszins actief is.

• In 2026 is 65% van de inwoners actief lid van vereniging, club of gezelschap (40% in 2018) Uit de 2 meting 2021 blijkt dat 59% actief lid is van een vereniging, club of gezelschap. • In 2026 vindt meer dan 75% van de inwoners cultuureducatie op scholen belangrijk (91% in 2018) Uit de 2-meting 2021 blijkt dat 93% cultuureducatie op scholen belangrijk is. • In 2026 bezoekt 79% van de inwoners een cultuurinstelling/evenement binnen de gemeente Rheden (79% in 2018) Uit de 2-meting 2021 blijkt dat 58% geen cultuurinstelling/evenement binnen de gemeente Rheden heeft bezocht en 42% heeft dat wel. Dit is aanmerkelijk minder dan in 2018 (79%) en corona is hier de oorzaak van.

2. Wat hebben we hiervoor gedaan? Nr. 1 (B)

1 (R)

2 (B)

2 (R)

Actie (in termen van %, aantallen, bedragen) of kwalitatieve prestaties Wij subsidiëren onze culturele basisinstellingen (Cultuurbedrijf RiQQ en Bibliotheek Veluwezoom) en bieden een podiumvoorziening aan voor programmeurs (film en theater) en amateurgezelschappen die cultureel programmeren (minimaal 20 voorstellingen). De basisinstellingen Cultuurbedrijf RiQQ en Bibliotheek Veluwezoom zijn gesubsidieerd. De Podiumvoorziening is uitgevoerd in 2021 met in totaal 10 i.p.v. 20 amateurvoorstellingen. Als gevolg van coronamaatregelen zijn er minder voorstellingen uitgevoerd. Wij realiseren samen met Cultuurbedrijf RiQQ, Bibliotheek Veluwezoom en Sportbedrijf Rheden culturele talentontwikkeling voor alle leeftijden via o.a. naschoolsaanbod (Sjors Creatief) en cursusaanbod/presentatie in de activiteitengids senioren. In 2021 is naschools cultuuraanbod voor basisschoolleerlingen (Sjors creatief) aangeboden. De activiteitengids senioren is als gevolg van corona in 2021 niet uitgegeven.

34

3 (B)

3 (R)

4 (B) 4 (R)

5 (B) 5 (R)

Wij subsidiëren Cultuurbedrijf RIQQ in om de cultuurparticipatie (actief en passief) te bevorderen bij de inwoners van Rheden en maken hier prestatieafspraken over. Wij bieden elk jaar een factsheet cultuur aan met de geleverde prestaties. Binnen de geboden coronamogelijkheden is de cultuurparticipatie (actief en passief) gestimuleerd. De resultaten zijn met een factsheet cultuur 2020 gepresenteerd aan de gemeenteraad. Wij onderzoeken met de provincie en collega-gemeenten hoe wij een levensvatbare en toekomstbestendige culturele infrastructuur in stand houden. Binnen de groene metropoolregio is in 2021 een toekomstdocument culturele infrastructuur voor de gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen opgesteld en aangeboden aan de provincie Gelderland. Wij presenteren een factsheet cultuur met de behaalde resultaten uit het voorgaande jaar (2020) Een factsheet cultuur 2020 is in 2021 gedeeld met de gemeenteraad.

Thema: Erfgoed Taakveld(en) Bijdrage aan SDG* • 5.5 Cultureel erfgoed • 11-4 * Sustainable Development Goals, zie SDG-bijlage voor een nadere toelichting

1. Wat hebben we bereikt? In 2017 heeft de gemeenteraad in de Erfgoednota Verbindend Verleden uitgesproken dat het cultuurhistorisch erfgoed (historisch landschap, archeologie, historische bouwkunst en de verhalen) van cruciaal belang is voor de ruimtelijke en sociale identiteit van Rheden. Allereerst willen wij dit cultuurhistorisch erfgoed in goede staat doorgeven aan volgende generaties. Daarnaast willen wij ons erfgoed inzetten als (hulp-) motor om onze economische, sociale en klimatologische doelen te bereiken en als verbindende schakel tussen gemeente brede beleidsdoelstellingen. Naast de kerntaak van erfgoed - instandhouding - is de focus gericht op het behalen van de gemeentebrede doelen op het gebied van klimaat, toerisme & recreatie en het sociale domein. De instandhouding van erfgoed is van groot belang voor de verbondenheid die de inwoners voelen met de gemeente. Ook blijkt uit tal van onderzoeken (o.a. Vrije Universiteit) dat erfgoed ook economisch van groot belang is. Zo zijn woningen in de buurt van cultureel erfgoed meer waard en trekt de aanwezigheid van cultuurhistorisch erfgoed meer hoogopgeleide huishoudens en bedrijven. In 2021 hebben we: • de database voor erfgoed ingericht; 54% van de monumenten staat klaar voor import in de database.

Daarnaast is provinciale subsidie verkregen (€9.000) voor de verbetering van de website Rheden op de Kaart (gerund door vrijwilligers). Daarmee ontsluiten we de data voor inwoners, initiatiefnemers, bezoekers, gemeentelijke medewerkers en onderzoekers. • 206 adviezen gegeven voor erfgoed op bouw-, aanleg en bestemmingsplannen en 319 plannen aan de Commissie Cultuurhistorie voorgelegd om advies, en deze adviezen verwerkt. We hebben 11 subsidieaanvragen voor landgoederen behandeld en 45 voor gemeentelijke monumenten. • 65 aanvragen voor de verduurzaming van monumenten in behandeling genomen in het kader van Maatwerk voor Monumenten. In 2021 is met 50 eigenaren daarvan een adviesgesprek in hun woning gevoerd door de DuMocoach. Verder hebben we €120.000 provinciale subsidie gekregen voor het maken van energiescans en een gebiedsgericht verduurzamingsproject. Dit gebiedsproject wordt door inwoners van Ellecom getrokken.

35

•

•

•

• •

het regionale projectplan Veluwezoom Vol Verhalen vastgesteld. Daarin hebben de zes Veluwezoomgemeenten samen met ondernemers uit het gebied een onderlegger gemaakt voor concrete projecten die bijdragen aan de beleving van de (landgoederen aan de) Veluwezoom. met alle eigenaren van de religieuze gebouwen en kerkhoven gesproken over hun toekomstverwachtingen. Ook is een enquête via Rheden Spreekt gehouden onder een representatief deel van onze inwoners waarin zij zich uitspreken over de toekomst van de kerken. de fundamenten van het voormalige kasteel Overhagen in Velp met subsidie van de gemeente en onder begeleiding van onze archeoloog (deels) blootgelegd en geïnteresseerden op het terrein rondgeleid. het landelijke erfgoedsymposium Verbindend Verleden succesvol georganiseerd. in het kader van de provinciale wedstrijd Steengoed Challenge de monumentale Willem Köllingschool in Dieren verkocht aan een woongroep die de school geschikt herbestemt voor een woonfunctie waarbij het pand wordt gerestaureerd en daarnaast verduurzaamd en de omgeving vergroend.

2. Wat hebben we hiervoor gedaan? Nr. 1 (B) 1 (R)

2 (B) 2 (R)

3 (B)

3 (R)

Actie (in termen van %, aantallen, bedragen) of kwalitatieve prestaties Stimuleren van onderhoud en restauratie van minimaal 95% van de 750 beschermde monumenten door middel van advies en subsidie. We hebben ook in 2021 weer provinciale cofinanciering aangevraagd voor de subsidies voor gemeentelijke monumenten en landgoederen. Daarmee ondersteunen we de eigenaren bij het onderhoud en restauratie van hun monument door de inzet van -zo mogelijk- lokale bedrijven. In het eerste kwartaal van 2022 verwachten we de positieve- provinciale beschikkingen. We hebben 206 adviezen gegeven voor erfgoed op bouw-, aanleg en bestemmingsplannen en 319 plannen aan de Commissie Cultuurhistorie voorgelegd om advies, en deze adviezen verwerkt. We hebben 11 subsidieaanvragen voor landgoederen behandeld en 45 voor gemeentelijke monumenten. In het kader van de provinciale wedstrijd Steengoed Challenge hebben we de monumentale Willem Köllingschool in Dieren verkocht aan een woongroep die de school geschikt herbestemd voor een woonfunctie waarbij het pand wordt gerestaureerd en daarnaast verduurzaamd en de omgeving vergroend. Samen met de vrijwilligers van Rheden op de Kaart 100% van het beschermde erfgoed opnemen in een digitale gebiedsatlas en monumentendatabase. We hebben de database ingericht en 54% van de monumenten staat nu klaar voor import in de database.

Daarnaast is provinciale subsidie verkregen (€9.000) voor de verbetering van de website Rheden op de Kaart. Via deze site (die door vrijwilligers wordt beheerd), ontsluiten we de data voor inwoners, initiatiefnemers, bezoekers, gemeentelijke medewerkers en onderzoekers. Voor de gebiedsatlas is een plan van aanpak gemaakt vanuit de beleidsvelden Landschap, Erfgoed en Water en is additionele financiering verkregen (€47.432) voor de uitvoering ervan (via de Erfgoeddeal). Uitvoering van het duurzaamheidsproject Maatwerk voor Monumenten in het kader waarvan wij 100 maatwerkscans maken op grond waarvan de monumenten bouwtechnisch verantwoord worden verduurzaamd. De eigenaren worden bij de uitvoering daarvan begeleid. De gerealiseerde verduurzamingen dienen tevens als voorbeeld en aanjager voor de verduurzaming van andere historische panden (beschermd en onbeschermd). Met de provincie is de afspraak gemaakt om een substantiële bijdrage te leveren aan dit project. De Subsidieverordening is aangepast om de uitvoering van het project mogelijk te maken. Er zijn daarna 65 aanvragen voor een bezoek van de DuMocoach in behandeling 36

4 (B) 4 (R)

5 (B)

5 (R)

6 (B) 6 (R)

genomen. In 2021 is met 50 eigenaren daarvan een adviesgesprek in hun woning gevoerd door de DuMocoach. Daarvan stroomt ca. 20% door naar een maatwerkscan en subsidie op de uitvoering. De provincie draagt €120.000 bij aan het opstellen van maatwerkscans en een gebiedsgericht project dat de verduurzaming van historische gebouwen beoogt in Ellecom. Opstellen van een (100% door het rijk gefinancierde) Kerkenvisie. Met alle eigenaren van kerken, andere religieuze gebouwen en kerkhoven (40 totaal) zijn gesprekken gevoerd over hun toekomstverwachtingen en er is een enquête uitgezet via Rheden Spreekt over de toekomst van kerken in Rheden. Deze heeft een representatieve respons opgeleverd. Het regionale projectplan Veluwezoom Vol Verhalen is vastgesteld. Daarin hebben de zes Veluwezoomgemeenten samen met ondernemers uit het gebied een onderlegger gemaakt voor concrete projecten die bijdragen aan de beleving van de (landgoederen aan de) Veluwezoom. Vanwege de coronamaatregelen kon het festival niet doorgaan zoals gepland en is alleen het landgoedtheater (dragend deel van het festival) uitgevoerd door Muziektheater De Plaats, samen met plaatselijke amateurmusici en -acteurs. Het regionale plan van aanpak Veluwezoom Vol Verhalen is vastgesteld en samen met de andere gemeenten en ondernemers uit het gebied wordt nu gewerkt aan de uitvoering ervan. Het project Innocastle is afgerond.

50% van de leerlingen van de basisscholen in Rheden kennis laten maken met de geschiedenis van de gemeente via het educatieproject Reizen in de Tijd. In verband met corona de lessen in het educatieprogramma Reizen in de Tijd tot 2022 moeten opschorten. Wel is de handreiking ‘Beleef wat je leert’ gelanceerd (door onze partner RIQQ) waarmee leerkrachten in het basisonderwijs bezoeklessen in de omgeving inhoudelijk kunnen koppelen aan het vak wereldoriëntatie. Verder zijn 18 rondleiders van lokale erfgoedinstellingen- aanbieders en musea opgeleid en wordt met Gazelle gesproken over bezoeklessen bij het Experience Centre. Tenslotte is met het prijzengeld van de BNG Bank Erfgoedprijs een stripboek uitgebracht over de historie van Rheden voor (o.a.) leerlingen van het basisonderwijs.

Verbonden partijen Voor het bereiken van de doelstellingen van het programma, in het bijzonder de beoogde maatschappelijke effecten, heeft de gemeente Rheden zich met een aantal partijen verbonden waarin zij een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Het gaat hier om de volgende organisaties: • Modulair Gemeentelijke Regeling Sociaal Domein regio Centraal Gelderland (MGR); • Veiligheids- Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM); • Stichting Veilig Thuis; • Vervoersorganisatie regio Arnhem Nijmegen (DRAN); In de paragraaf Verbonden Partijen wordt nader inzicht gegeven in de beleidsmatige en financiële betrokkenheid en risico's van de gemeente in deze organisaties.

37

Wat heeft het gekost? Programma 2. Welzijn Rekening

Primi- Gewijzigtieve de begrobegroting ting

Rekening

Saldo

2021

2021

(Bedragen x € 1.000) 2020

2021

2021

Lasten 5.1 Sportbeleid en activering

298

336

336

291

44

2.951

2.951

3.370

3.676

-306

5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic.

651

707

707

955

-248

5.5 Cultureel erfgoed

394

199

199

762

-564

5.6 Media

964

912

912

910

3

3.295

3.513

3.499

3.251

248

689

660

583

619

-37

6.3 Inkomensregelingen

22.489

20.454

20.000

20.744

-743

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

2.237

2.249

2.240

2.213

27

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

14.474

13.645

14.977

15.656

-678

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

15.205

12.914

14.184

13.470

715

118

501

501

980

-479

1.461

1.671

1.671

1.421

251

5.2 Sportaccommodaties

6.1 Samenkracht en burgerparticip. 6.2 Wijkteams

6.82 Geëscaleerde zorg 187.1 Volksgezondheid 7.5 Begraafplaatsen en crematoria subtotaal

917

770

770

810

-41

66.144

61.483

63.949

65.756

-1.807

Baten 5.1 Sportbeleid en activering

65

21

21

3

-18

5.2 Sportaccommodaties

992

915

1.087

1.185

98

0

0

0

0

0

248

0

0

467

467

0

0

0

0

0

128

142

142

305

163

0

0

0

46

46

19.246

15.780

15.652

16.569

916

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

431

474

1.271

1.301

30

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

0

0

5

152

147

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

25

22

22

22

0

6.82 Geëscaleerde zorg 18-

0

0

0

0

0

7.1 Volksgezondheid

5

0

0

8

8

892

806

806

805

-1

22.033

18.160

19.006

20.861

1.856

-44.112

-43.323

-44.944

-44.895

49

0

0

497

467

30

5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic. 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 6.1 Samenkracht en burgerparticip. 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen

7.5 Begraafplaatsen en crematoria subtotaal Saldo van baten en lasten Reserves Toevoeging Onttrekking

1.182

0

40

97

57

Resultaat

-42.930

-43.323

-45.401

-45.265

137

38

Belangrijkste afwijkingen Ten opzichte van de gewijzigde begroting 2021 is het financieel effect van de mutaties in de jaarstukken 2021 per saldo € 0,1 mln voordelig. De belangrijkste mutaties kunnen als volgt worden toegelicht. 2. Welzijn Taakveld (afwijkingen per taakveld => 50.000 saldo baten en lasten) 5.1 Sportbeleid en activering

Bedrag in € 1.000

Inc. / Struct.

26

I

De op dit taakveld verantwoorde personeelskosten zijn lager dan begroot (€ 99 k). Voor sportstimulering zijn extra uitgaven gedaan in het kader van de Covid-19 steunmaatregelen en is aan sportverenigingen € 39 k aan subsidies verstrekt. De vergoeding die de gemeente ontvangt van het Rijk om deze steun te verstrekken is als bate verantwoord onder programma 6. 5.2 Sportaccommodaties

-208

I /S

Het resultaat is samengesteld uit een aantal componenten die elkaar per saldo compenseren. Te noemen zijn: De op dit taakveld verantwoorde personeelslasten zijn lager dan begroot (+/+ € 52 k) Lagere inkomsten zwemlessen en entreegelden door Corona-beperkingen (-/- € 102 k) Lagere inkomsten uit verhuur en ter beschikking stellen van sportaccommodaties door met name Corona-beperkingen (-/- € 290 k) Ontvangen compensatie van Ministerie van VWS voor gederfde huuropbrengsten en openhouden van zwembaden (+/+ € 326 k), waarvan een deel met terugwerkende kracht over 2020 Met betrekking tot exploitatie zwembaden is sprake van een nadeel van € 194 k. Dit wordt veroorzaakt door: Nadeel van € 151 k kosten regulier onderhoud (€ 135 k over 2021 en € 16 k correctie over 2020); het meerjarige onderhoudscontract Biljoenbad is dit jaar, met terugwerkende kracht, verwerkt in de administratie. Gebleken is dat per abuis in de primaire begroting alleen de kosten voor groot onderhoud zijn geraamd (€ 300 k) en geen rekening was gehouden met regulier onderhoud. Lagere kapitaallasten ad € 66 k (als gevolg van een andere afschrijvingsmethodiek voor het Biljoenbad: alles afschrijven in 40 jaar i.p.v. de componentenmethode) Te laag begrote lasten OZB Biljoenbad, nadeel van € 27 k. Op begrotingsbasis is uitgegaan van een besparing op exploitatielasten van € 89 k. Deze besparing is niet gerealiseerd.

Overige afwijkingen, per saldo € 7 k voordeel Van het totale nadeel ad € 194 k is € 27 k structureel; in de begroting 2022 is voor een groot deel al rekening gehouden met de hogere exploitatielasten. 5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic.

-248

I

De overschrijding op dit taakveld bestaat voornamelijk uit: • een beperktere inzet van de post Cultuur-uitbreiding vanuit het Coalitieakkoord (+/+ € 106 k) • verstrekte subsidies aan cultuurinstellingen in het kader van de Covidsteunmaatregelen (-/- € 330 k). De vergoeding die de gemeente ontvangt van het Rijk om deze steun te verstrekken is als bate verantwoord onder programma 6. 5.5 Cultureel erfgoed

-97

I

Er zijn kosten gemaakt voor o.a. de Kerkenvisie, BNG Erfgoedsymposium en Omgevingswet. De middelen voor deze projecten zijn in het verleden (jaarstukken 2019)

39

per abuis verkeerd verwerkt en terecht gekomen in het saldo van de jaarrekening. Daardoor is er nu op dit taakveld sprake van een overschrijding. Daarnaast is sprake van een kleine overschrijding (11k) voor de herbegraving van archeologische botresten. 5.6 Media

3

I

411

I

Geen nadere toelichting. 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

Er zijn lagere uitgaven voor Algemene Diensten & Toegang (€ 180 k) en voor Leefbaarheid en Activering (€ 161 k). Dit komt onder andere door de inzet van Sociale Basis waarin ook welzijnsopdrachten zijn meegenomen en het later opstarten van projecten. Verder zijn de op dit taakveld verantwoorde personeelskosten lager dan begroot (€ 67 k). Voorgesteld zal worden om vanuit het bedrag van de onderschrijding voor de (uitgestelde) Doorstroommakelaar budget in de vorm van een bestemmingsreserve naar 2022 mee te nemen (€ 112 k); de start van de pilot is vertraagd en zal i.p.v. 2021 in 2022 plaatsvinden. 6.2 Wijkteams

9

I

173

I

Geen nadere toelichting. 6.3 Inkomensregelingen

De onderschrijding van het budget is opgebouwd uit een aantal posten: • de vastgestelde definitieve Rijksbijdrage BUIG is lager (-/- € 145 k ) • de uitgaven BUIG zijn lager (-/- € 225 k) door minder uitgaven IOAW en IOAZ, terwijl de uitgaven voor bijstand en loonsubsidies in lijn zijn met de begroting • de lasten van kwijtscheldingen zijn hoger dan begroot (-/- € 42 k) • de uitgaven voor bijzondere bijstand zijn hoger dan begroot (-/- € 82 k), waarvan een deel uitgaven de TONK-regeling betreft ( € 59 k). De vergoeding die de gemeente ontvangt van het Rijk om deze steun te verstrekken is als bate verantwoord onder programma 6 • een bijdrage in de uitvoeringskosten TOZO (+/+ € 143 k) • de op dit taakveld verantwoorde personeelslasten zijn lager dan begroot (+/+ € 96 k) 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

58

I/S

De onderschrijding is opgebouwd uit een aantal posten waarvan de belangrijkste zijn: • de lasten van het Wmo-vervoer (als onderdeel van het doelgroepenvervoer dat door de BVO DRAN wordt uitgevoerd) zijn door de Corona-beperkingen en ontwikkelingen lager dan begroot (+/+ € 336 k) Voor het doelgroepenvervoer is overeenkomstig de VNG-richtlijnen en in afstemming binnen de regio een bedrag van € 97 k aan omzetcompensatie betaald. Deze kosten zijn in de lasten van het doelgroepenvervoer meegenomen. • hogere lasten voor woonvoorzieningen, met name door meer en omvangrijkere woningaanpassingen en de gestegen prijzen van met name materialen (-/- € 267 k). Van deze overschrijding dient € 150 k als structurele overschrijding te worden aangemerkt. 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

-531

I/S

De overschrijding is op te splitsen in de volgende posten: • lagere lasten voor Huishoudelijke Hulp/Dagelijkse Ondersteuning (+/+ € 282 k) • hogere lasten Gelrepas (-/- € 91 k) Van deze overschrijding geldt €49 k als structureel en de rest is op te vangen door de inzet van een deel van het budget voor Kinderarmoede (Taakveld 6.3) • hogere lasten Schulddienstverlening (-/- € 29 k), ), die worden gecompenseerd door onttrekking DU Armoede & Schuld (zie taakveld 0.10) 40

• •

•

•

• •

• •

lagere lasten Coördinatie thuiszorg / mantelzorg (+/+ € 73 k) hogere lasten Activerend Werk / Module 8 (-/- € 121 k), die worden gecompenseerd door de inzet van middelen Beschut Werk (zie Programma 1 taakveld 6.4) de lasten collectief vervoer dagbesteding (als onderdeel van het doelgroepenvervoer dat door de BVO DRAN wordt uitgevoerd) zijn door de Corona-beperkingen en -ontwikkelingen lager dan begroot ( +/+ € 45 k) de lasten van ZiN (Zorg in Natura) – Begeleiding (inclusief aandeel Sociale Basis) zijn hoger dan begroot (-/- € 540 k). In de lasten van ZiN is een bedrag opgenomen voor meerkosten bij zorgaanbieders als gevolg van Coronabeperkingen (€ 69 k). De vergoeding die de gemeente ontvangt van het Rijk om deze steun te verstrekken is als bate verantwoord onder programma 6 hogere lasten voor Pgb (-/- € 83 k) lagere lasten voor LVB (+/+ € 150 k), doordat rekening is gehouden met een hier verantwoord deel van de te ontvangen ambulantiseringsmiddelen Beschermd Wonen 2021, waarbij in totaal € 940 k is toegezegd per saldo lagere lasten voor uitvoering, transformatie en innovatie (+/+ € 153 k) de op dit taakveld verantwoorde personeelslasten zijn hoger dan begroot (-/- € 532 k)

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

715

I

De onderschrijding is op te splitsen in de volgende posten: • de lasten collectief vervoer instellingen (als onderdeel van het doelgroepenvervoer dat door de BVO DRAN wordt uitgevoerd) zijn door de Corona-beperkingen en daardoor minder jeugdigen in één voertuig hoger dan begroot ( -/- € 16 k) • de lasten van ZiN (Zorg in Natura) – Jeugdzorg (inclusief aandeel Sociale Basis ern Lumpsum-afspraken) zijn lager dan begroot (+/+ € 507 k). In de lasten van ZiN is een bedrag opgenomen voor meerkosten bij zorgaanbieders als gevolg van Corona-beperkingen (€ 74 k). De vergoeding die de gemeente ontvangt van het Rijk om deze steun te verstrekken is als bate verantwoord onder programma 6 • lagere lasten voor Pgb (+/+ € 76 k) • per saldo lagere lasten voor uitvoering, transformatie en innovatie (+/+ € 130 k) • de op dit taakveld verantwoorde personeelslasten zijn lager dan begroot (+/+ € 16 k) 6.82 Geëscaleerde zorg 18-

-479

I

Op dit taakveld zijn opgenomen de lasten van jeugdzorg gericht op bescherming en veiligheid (€ 933 k) en de kosten van aanvullende afspraken met een tweetal zorgaanbieders, zgn. addenda (€ 43 k). 7.1 Volksgezondheid

258

I

De onderschrijding komt voornamelijk voort uit de lagere lasten voor collectieve preventie GGZ (+/+ € 76 k) doordat er minder subsidies zijn verstrekt en uit lagere lasten voor Jeugdgezondheidszorg (+/+ 126 k) doordat de bijdrage aan VGGM fors minder is. 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

-42

I

88

I

Geen nadere toelichting. 0.10 Mutaties reserves

Het saldo van de onderschrijding bestaat uit: • niet verwerkte begrote onttrekking reserves Sportbedrijf (-/- € 40 k) • niet begrote onttrekking DU Armoede & Schuld (RNTBGB) (+/+ € 29 k) • per saldo lagere storting bestemmingsreserve Hulpmiddelen dan begroot (+/+ € 30) • niet begrote onttrekking Pilot Plusbus (RNTBGB) (+/+ € 30 k)

41

• Totaal

niet begrote onttrekking Ellecom CA (RNTBGB) (+/+ € 38 k) 137

42

3 Gebiedsontwikkeling

Wat vindt de Gemeenteraad belangrijk? Wij werken aan een duurzame en kwalitatieve woon- en leefomgeving in elk van de zeven dorpen en het buitengebied. Samen met inwoners, bedrijven en organisaties bepalen we wat de voorwaarden zijn voor een aantrekkelijke en gezonde omgeving waar iedereen zich thuis voelt. We blijven de historische karakteristieken van dorpen en buitengebieden koesteren. De relevante beleidsthema’s hierbij zijn: Gemeentelijk vastgoed, Mobiliteit, infra en beheer openbare Ruimte, Natuur en landschap, Ruimtelijk kader en ondersteunen initiatieven en Wonen. Wij dragen met ons beleid bij aan de volgende Global Goals: • industrie, innovatie en infrastructuur • veilige en duurzame steden en gemeenschappen • bescherming van zeeën en oceanen • herstel ecosystemen en behoud biodiversiteit • klimaatacties • goede gezondheid • deel en geef door

Thema: Gemeentelijk vastgoed Taakveld(en) Bijdrage aan SDG* • 0.3 Beheer overige gebouwen en • 12-6, 12-7 gronden • 4.2 Onderwijshuisvesting * Sustainable Development Goals, zie SDG-bijlage voor een nadere toelichting

1. Wat hebben we bereikt? Het gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed is primair een middel om het beleid en de daaruit voortvloeiende activiteiten te faciliteren. Dit vastgoed dient functioneel, duurzaam en in toenemende mate circulair te zijn binnen kosten-efficiënte kaders. In het Rhedens vastgoedkader zijn de panden in de vastgoedportefeuille verdeeld in categorieën; Beleidsvolgend vastgoed, Eigen huisvesting en Overig Vastgoed. Van deze laatste categorie is het doel om deze verder te minimaliseren. Dit kan in sommige gevallen door verkoop, in andere gevallen zou dit betekenen dat deze panden in een andere categorie worden ondergebracht. In 2021 is ook de start gemaakt om inzicht te krijgen in opdrachtgeverschap binnen de organisatie, zowel voor het beleidsvolgend vastgoed als eigen huisvesting. Met name voor de beantwoording: voor welk beleid of welke bedrijfsvoering wordt dit pand ingezet? Hierdoor kan er gerichter gekeken worden of bepaalde panden onder Overig Vastgoed geplaatst kunnen worden. Hiermee kunnen eventuele kosten voor onderhoud en exploitatie mee verminderd worden en ontstaat er een helder beeld van vraag en aanbod.

43

Daarnaast gaan we in 2022 verder met het doorvoeren van de kostprijsdekkende huur om hiermee de kosten van het vastgoed verder inzichtelijk te maken en te voldoen aan de wet markt en overheid. Waarom is dit voor de gemeente belangrijk (beoogde impact)? Door de vraag naar maatschappelijk vastgoed binnen onze gemeente zo goed mogelijk passend te maken op onze vastgoedportefeuille, zijn we het meest efficiënt met kosten in onderhoud en exploitatie.

2. Wat hebben we hiervoor gedaan? Nr. 1 (B) 1 (R)

2 (B) 2 (R)

3 (B) 3 (R) 4 (B) 4 (R) 5 (B) 5 (R) 6 (B) 6 (R) 7 (B) 7 (R)

Actie (in termen van %, aantallen, bedragen) of kwalitatieve prestaties Minimaliseren van de categorie "Overig vastgoed" Er hebben in 2021 bepaalde verkopen plaatsgevonden, o.a. de Köllingschool Tellegenlaan en het bedrijfspand aan de Spankerenseweg. Ook zullen bepaalde panden op projectbasis opgepakt worden vanuit Gebiedsontwikkeling. In 2022 zal verder gekeken worden naar mogelijke verkopen. Hiermee wordt de categorie Overig Vastgoed beperkter. Doorvoeren van de kostprijsdekkende huur voor categorie "Beleidsvolgend vastgoed" Bij alle nieuwe afgesloten overeenkomsten in 2021 is de KPDH doorgevoerd. In 2022 zal verder gegaan worden met het doorvoeren van de KPDH voor de categorie "Beleidsvolgend Vastgoed". Onderhoud conform jaarplanning Het onderhoud wordt uitgevoerd met finetuning op de jaarplanning, werkzaamheden worden weggezet bij gecontracteerde partijen. Renovatie Openluchttheater De Pinkenberg Na toekenning van extra budget door de Raad wordt het project verder opgepakt in 2022. Afronding realisatie en start onderhoud Biljoenbad Het Biljoenbad is volledig opgeleverd en loopt conform planning. Verder uitvoering geven aan het project Gemeentehuis Het project Gemeentehuis is in volle gang. Het plan van aanpak voor de verduurzaming, in lijn met de routekaarten van VNG, opstellen.

In 2021 is op globaal niveau een doorrekening gemaakt om gemeentelijke doelstellingen in 2040 te behalen. In 2022 zal hier verder op worden ingegaan waar door de beschikbaar te stellen middelen een concreet uitvoeringsplan kan worden opgesteld.

Thema: Mobiliteit, infra en beheer openbare ruimte Taakveld(en) Bijdrage aan SDG* • 2.1 Verkeer en vervoer • 3-6, 9-1, 12-4, 15-5, 15-8, 15-9 • 2.2 Parkeren • 2.5 Openbaar vervoer * Sustainable Development Goals, zie SDG-bijlage voor een nadere toelichting

1. Wat hebben we bereikt? We hebben in 2021 verder gewerkt aan een veilige en bereikbare woon-, werk en leefomgeving. Dit door het initiëren, voorbereiden en uitvoeren van diverse projecten in de openbare ruimte. Meest bekend is wellicht de voorbereiding van het Masterplan Veluwezoom. We maken hier een plan voor de toekomst, waarbij verkeersgebruik, natuurbeleving en natuurwaarde beter in evenwicht met elkaar zijn in dit Nationale Park.

44

Voor het verbeteren van de veiligheid op het spoor heeft ProRail de overweg Groenestraat in Rheden en de directe omgeving aangepakt. De aanpak van andere overwegen is verder voorbereid en volgt in de komende jaren. Er is een regionale fietsagenda gemaakt. Dit wordt nog doorvertaald in het lokale mobiliteitsbeleid. We maakten het beheer van onze VRI’s (verkeersregelinstallaties) snel, efficiënt en duurzaam door ontsluiting via de verkeerscentrale. De status is daardoor online te zien en bij storingen wordt direct onze onderhoudspartner ingeschakeld. Wij hebben de openbare ruimte in 2021 beheerd conform de in 2020 vastgestelde kaders binnen de beheernota openbare ruimte. In december 2021 is in de Raad het integraal beheerplan vastgesteld met onderliggende beheerplannen wegen, groen en spelen. Hierin zijn de beheer- en uitvoeringsplannen verder uitgewerkt op basis van het areaal en het beschikbare budget. Ook in 2021 hebben we als gemeente een bijdrage geleverd we om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt of inwoners met inkomensondersteuning de mogelijkheid te geven om te groeien door werkzaamheden in de openbare ruimte en bij Buurtbeheer. Doel was ook meer studenten van bijvoorbeeld groene en civiele opleidingen de kans te geven stage te lopen in het beheren van de openbare ruimte. Vanwege de Corona maatregelen is dit niet geheel gelukt.

We willen toe naar openbare ruimten waar bewoners en bedrijven zich medeverantwoordelijk voor voelen. Het areaal aan groenadoptie is in 2021 uitgebreid met 20%, van 23.000 m2 naar 28.000m2 In 2021 is er aandacht geweest voor ruimte om te sporten en te spelen, en stonden we open voor initiatieven uit de samenleving voor een sportieve inrichting van de buitenruimte. We gebruiken de openbare ruimte steeds vaker voor sport en bewegen. Denk aan wandelen, fietssport, hardlopen, spelen, calisthenics en bootcamp. Met name kinderen gebruiken de openbare ruimte voor bewegen, ontdekken van risico’s, ontwikkelen van motorische vaardigheden, balanceren, springen, val opvangen en andere basale vaardigheden. Kinderen die buiten spelen kunnen beter omgaan met anderen, hebben teamgeest, weten wat winnen en verliezen is, hebben een betere gezondheid, slapen beter, kunnen uitgerust op school beginnen, groeien naar zelfstandigheid en ontwikkeling zelfbeeld en zelfvertrouwen. In 2021 is binnen het beheer en de herinrichting van de openbare ruimte daar waar mogelijke een bijdrage geleverd aan klimaatadaptatie en het tegengaan van hittestress. Herstel van biodiversiteit is juist in deze tijd van klimaatverandering van groot belang. Een robuust ecosysteem is noodzakelijk om CO2 vast te leggen, plaagsoorten het hoofd te bieden, de waterhuishouding te reguleren en om hittestress te voorkomen.

2. Wat hebben we hiervoor gedaan? Nr. 1 (B)

1 (R)

Actie (in termen van %, aantallen, bedragen) of kwalitatieve prestaties Wij blijven ons sterk maken voor een duurzame (verkeers-)veilige woon- en leefomgeving. Dit doen we onder andere door het verder aanleggen van 30km-zones binnen de bebouwde kom en 60km-zones erbuiten. Bij het onderhouden van onze gebiedsontsluitingswegen (50km) kiezen we ervoor de fietsvoorzieningen op de rijbaan zo veel mogelijk te optimaliseren. Bij de voorbereiding maken we zoveel mogelijk gebruik van coproduceren als participatievorm. Bij de uitvoering kiezen wij voor een integrale benadering door zo veel mogelijk mee te liften op andere projecten in de openbare ruimte. De Groenestraat in Rheden nabij de spoorwegovergang is aangepakt en gereconstrueerd. Ditzelfde geldt voor de kruising Laakweg - Oranjeweg in dat dorp.

45

2 (B) 2 (R)

3 (B)

3 (R)

4 (B)

4 (R)

5 (B)

5 (R) 6 (B)

6 (R)

7 (B) 7 (R)

Ook optimaliseerden we de rotonde Harderwijkerweg - Cederlaan in Dieren. Fietsers kunnen daar nu in twee richtingen over de rotonde. Hiernaast is de voorbereiding gedaan voor de aanleg van een 30km-zone in het zuidoosten van De Steeg en 30kmzones rondom de Oranjeweg in Rheden, de Oranjeweg zelf, de Oranjebuurt in Dieren en de Harderwijkerweg. Bij de projecten passen we het mobiliteitsbeleid in. We zorgen voor kwalitatief en efficiënt doelgroepenvervoer. Waarbij ook het Openbaar Vervoer zodanig is ingericht dat dit zoveel mogelijk een alternatief kan bieden. In 2021 is doelgroepenvervoer volgens afspraken aangeboden. In 2021 zijn ook de eerste initiatieven opgestart voor een toekomstige zero emissie dienstverlening. Voor het openbaar vervoer geldt dat een versobering in de dienstregeling onvermijdelijk is geweest door de coronacrisis. In het voortraject van de dienstregeling 2022 heeft de gemeente er alles aan gedaan om de versoberingen minder groot te laten uitpakken. Zo is er een brief van de gemeenteraad aan Gedeputeerde Staten gestuurd via Motie 'OV OK?' (september). In samenwerking met de andere (spoor) gemeenten en overheden toetsen wij de toename van het goederenvervoer, het vervoer van gevaarlijke stoffen en de wettelijke naleving hiervan over de IJssellijn. Ambtelijke en bestuurlijke overleggen/afspraken hebben plaatsgevonden.