Inspraakbijdrage K3 - bijlage

Bij domeinplichtig zand wordt domeinvergoeding betaald, wat bijgehouden wordt door het Rijksvastgoedbedrijf. Voor rijksprojecten (bijvoorbeeld rijkswegen) is het zand niet domeinplichtig, omdat het Rijk als eigenaar van de grondstoffen geen domeinvergoeding aan zichzelf betaald. Deze getallen worden hierom ook niet geregistreerd. De hoeveelheid domeinvrij zand in 2019 is gebaseerd op een rapportage van het NVLB [9], en is naast getallen

Witteveen+Bos | 136760/23-018.971 | Bijlage I | Definitief

gelegd van het Rijksvastgoedbedrijf [8]. Voor 2019 is gerekend met een schatting van 8,3 miljoen m3, omgerekend 14.200 kiloton gewonnen domeinvrij zand, op basis van de gemiddelde hoeveelheid domeinvrij zand wat is gebruikt voor de projecten rondom het jaar 2019. Hoewel suppletiezand ook domeinvrij zand is, valt dit in dit rapport niet onder domeinvrij zand, maar wordt het apart als suppletiezand benoemd.

Afbeelding 1 Sankey diagram van het gebruik van ophoogzand in het basisjaar 2019, uitgedrukt in kilotonnen.

I.2

Industriezand

Er zijn verschillende typen industriezand die in de bouw worden gebruikt (waar ook kalkzandsteenzand en zilverzand officieel onder horen, maar aparte paragrafen aan gewijd worden) en vaak genoemd zijn naar de relevante toepassing. Hierbij kunnen de zandsoorten overlap vertonen. Onderstaand wordt eerst ingegaan op de technische informatie, waarna per (industrie)cluster (voor overzicht) op de zandsoorten dieper wordt ingegaan. Technische informatie - Betonzand: 0,1-7 mm (veelal zeer grove zandkorrels en weinig fijne korrels); geen tot weinig vervuiling (goed gezeefd) en waarschijnlijk hoekige zandstructuur; - Metselzand: 0,1-2 mm (veelal fijnere zandkorrels); geen tot weinig vervuiling (goed gezeefd) en hoekige zandstructuur; - Asfaltzand: 0-2 mm/0-4 mm (veelal fijnere zandkorrels); geen tot weinig vervuiling (goed gezeefd); - Brekerzand: 0-2 mm (veelal fijnere korrels); restmateriaal van natuursteen en hoekige korrelstructuur; - Kalkzandsteenzand: 0,15-0,42 mm (veelal fijnere korrels): zuiver, voor 75 % bestaande uit kwarts; - Zilverzand: 0-0,5 mm (zeer fijne korrels): zeer zuiver, bestaat bijna voor 100 % uit kwarts.

I.3

Beton-, asfalt- en metselzand

Bouwstof + toepassing Beton en metselzand wordt voor beton(achtige) toepassingen gebruikt. Het verbruik van beton is gebaseerd op de hoeveelheid cement en kwam op een inschatting van 15 miljoen m3 in 2019. Op basis van een factsheet van betonhuis1 naar bouwstof en toepassing en met een LCA voor beton [18] dit vervolgens vertalen naar de hoeveelheid industriezand (voor betonproducten en betonmortel). Bij betonproducten is bekend dat dit bijna uitsluitend betonzand betreft, terwijl bij betonmortel ook bekend is 1

https://betonhuis.nl/betonhuis/betonmarkt-nederland.

Witteveen+Bos | 136760/23-018.971 | Bijlage I | Definitief

dat soms metselzand wordt gebruikt, al is de mate waarin niet bekend. Voor droge mortel, gww-aannemers en handelaren is uitgegaan van de aannames in de monitor bouwgrondstoffen 2015 en 2016 [10] en hebben daardoor een hoger onzekerheidsgehalte. Met betrekking tot de export van beton en metselzand is de onzekerheidsmarge groter, maar was volgens de monitor bouwgrondstoffen in de periode 2009-2020 tussen de 2.000 en 5.000 kiloton per jaar geëxporteerd, de laatste jaren ligt dit rond de 5.000 kiloton [19]. Doordat metselzand vanwege een hoger gehalte fijne zandkorrels makkelijker te winnen is in Nederland (dan betonzand) is verondersteld dat 100 % van de export metselzand is. Asfaltzand heeft dezelfde oorsprong as beton- en metselzand. Uit het EIB-rapport ‘Volumebalans asfaltmengsels’ [12] kunnen we de aandelen van deze asfaltmengsel afleiden en dit gecombineerd met informatie over de samenstelling met branche representatieve asfaltmengsels [26] vertalen naar de vraag per type zand. Doordat het EIB-rapport ook een modelmatige benadering heeft van deze asfaltmengsels op basis van geschatte nieuwbouw en onderhoudsproductie per type opdrachtgever, kan op deze manier de toekomstige vraag naar asfalt (en daarmee de grondstoffen daarin) geraamd worden zonder de bottom-up benadering van de vorige keer.

Belangrijkste onzekerheid daarbij is hoe het asfaltmengsel per type opdrachtgever gaat ontwikkelen. Oorsprong Voor de oorsprong is uitgegaan van de monitor bouwgrondstoffen in de periode 2011-2020 [19]. In 2019 werd 5.300 kiloton aan beton en metselzand geïmporteerd uit Duitsland, wat ook het gemiddelde is van 2015-2020. De rest is gewonnen op (land)locaties die vergund zijn door provincies. Uit Rijkswateren (inclusief IJsselmeer en randmeren) zou in beperkte mate beton- en metselzand gewonnen zijn. Momenteel wordt er beperkt industriezand gewonnen in het IJsselmeergebied, circa 50 kiloton per jaar.

Afbeelding 2 Sankey diagram van het gebruik van beton-, metsel- en asfaltzand in het basisjaar 2019, uitgedrukt in kilotonnen.

Witteveen+Bos | 136760/23-018.971 | Bijlage I | Definitief

I.4

Brekerzand

Bouwstof + toepassing Brekerzand wordt gebruikt in asfaltmengsels (vooral voor toplagen gebruikt en relatief meer bij gemeente- en provinciale wegen) en in zeer beperkte mate als inveegzand bij straatwerk. Hier is beperkt op ingegaan, omdat het niet in Nederland wordt gewonnen (zie oorsprong). Oorsprong Brekerzand ontstaat bij het breken van natuursteen, het is fijn restmateriaal wat hierbij vrijkomt. Doordat dit niet in Nederland voorkomt wordt het direct (of indirect) naar Nederland geïmporteerd. De verdeling en totaalverbruik is gebaseerd op de totaalproductie van asfalt en de materiaalprofielen van de verschillende asfalttypes.

Afbeelding 3 Sankey diagram van het gebruik van brekerzand in het basisjaar 2019, uitgedrukt in kilotonnen.

I.5

Kalkzandsteenzand

Technische informatie 0,15-0,42 mm (veelal fijnere korrels); bestaat voor minimaal 75 % uit kwarts en bevat relatief weinig onzuiverheden. Bouwstof en toepassing Kalkzandsteenzand wordt uitsluitend toegepast voor kalkzandsteen. Kalkzandsteen bestaat voor 90 % - 95 % uit kalkzandsteenzand, en verder kalk en water. Het wordt voor zo ver bekend alleen in de (nieuwbouw) van de b&u gebruikt, bijvoorbeeld voor binnenwanden. Het verbruik in 2019 was 1100 kiloton, wat iets onder het gemiddelde tussen 2017 en 2021 ligt [19]. Getallen uit 2021 zijn gebaseerd op nog niet gepubliceerde cijfers van het Rijksvastgoedbedrijf.

Witteveen+Bos | 136760/23-018.971 | Bijlage I | Definitief

Oorsprong Uit grondstoffen monitor 2019 [19] kwam naar voren dat in het basisjaar 2019 27 % van het kalkzandsteenzand uit het IJsselmeer en randmeren kwam, maar dat dit per jaar flink schommelt. In 2015 en 2016 lag dit met gemiddeld 44 % beduidend hoger.

Afbeelding 4 Sankey diagram van het gebruik van kalkzandsteenzand in het basisjaar 2019, uitgedrukt in kilotonnen.

I.6

Zilverzand

Technische informatie Korrelgrootte 0-0,5 mm (zeer fijne korrels); bestaat bijna voor 100 % uit kwarts en heeft nagenoeg geen andere mineralen (laag ijzergehalte en aluminiumoxide) en onzuiverheden. Bouwstof + toepassing Over de omvang van het toegepaste zilverzand is beschikbare informatie beperkt, behalve dat het verbruik in de periode 2010-2016 rond de 1,5 megaton per jaar zou zijn (op basis van import en winning cijfers [19]), in 2019 was dit echter 700 kiloton. Sibelco heeft voor 2019 gedeeld welke toepassingen hun zilverzand in 2019 kreeg. Van het gewonnen zilverzand in 2019 ging 50 % naar de glasindustrie, waarvan de helft voor de bouw (ruiten) en de andere helft naar overige glastoepassingen. Verder werd 20 % ongebonden toegepast op sportvelden, 15 % ging naar gieterijen, 8 % naar keramiek en 7 % naar overige toepassingen. Oorsprong In Nederland wordt zilverzand gewonnen in Zuid-Limburg. De import en exportcijfers zijn momenteel nog niet in beeld, waardoor ook het totaalverbruik van zilverzand onbekend is. Daarom is er geen informatie over basisjaar 2019, en kunnen geen prognoses gemaakt worden.

Witteveen+Bos | 136760/23-018.971 | Bijlage I | Definitief

I.7

Grind + steenslag

Technische informatie Grind en steenslag is een grove granulaatsoort (4-32 mm) dat voor veel toepassingen gebruikt wordt. Hierbij is steenslag (gebroken grind en natuursteen) meer hoekig en is ‘normaal’ grind rond. Bouwstof + toepassing Grind en steenslag zijn belangrijke bestandsdelen van beton en asfalt. In asfalt wordt zo ver bekend alleen steenslag afkomstig van natuursteen gebruikt (mogelijk is gebroken grind wel een alternatief). Bij beton is er meer onzekerheid over de mate waarin rond grind en steenslag wordt gebruikt. Op basis van LCA over beton [18] en de monitor bouwgrondstoffen 2019-2020 [19] is hiervan een inschatting gemaakt. Hierbij lijkt de schatting van de hoeveelheid grof granulaat in beton met relatief weinig onzekerheid te hebben, maar is de mate waarin dit rond grind of steenslag betreft relatief onzeker. Dit is nu gebaseerd op de aannames uit de monitor bouwgrondstoffen 2015-2016 [10] die van een ander percentage in 2009 uitgaan dan in 2016 (verschil is zelfs relatief groot). Hierbij is uitgegaan van de aannames met betrekking tot 2016. Naast deze gebonden toepassingen wordt zowel grind als steenslag ook ongebonden gebruikt en dit is relatief slecht in beeld. Voor de hoeveelheid steenslag bij sporen is bekend dat ProRail circa 700 kiloton per jaar nodig heeft1 en zal er voor de rest bij lightrail nodig zijn.

De hoeveelheid steenslag dat gebruikt wordt voor bijvoorbeeld de waterbouw, onder de weg, als filtermateriaal in drainages, als bodemdekker of gebruikt door particulieren voor de tuin of opritten is niet bekend. Oorsprong Steenslag wordt bijna volledig gewonnen in het buitenland (als restmateriaal van natuursteenproductie) en geïmporteerd naar Nederland. Een deel van het steenslag dat gewonnen wordt door het breken van grind wordt mogelijk wel gewonnen in Nederland. Dit wordt ingeschat op 500 tot 1000 kiloton per jaar in de periode 2009-2016 (inschatting NVLB) en lijkt dus relatief beperkt aandeel van het totaal. Bij (rond) grind wordt wel een groter deel in Nederland gewonnen, waarbij dit vooral om Limburg gaat en in minder mate Gelderland en Noord-Brabant. Dit wordt niet (of zeer beperkt) in Rijkswateren gewonnen. De winning in de periode 2010-2020 schommelde tussen de 4.300 en 5.200 kiloton per jaar [19] (voor 2019 uitgegaan van 5.000 kiloton). De monitoring geeft aan dat 60 % werd gewonnen door grensmaasproject en 40 % als bijproduct bij industriezandwinning. Het overige deel van het grind wordt geïmporteerd, iets minder dan 7.000 kiloton, wat ook ongeveer de gemiddelde import is geweest tussen 2011 en 2020 [19].

1

https://www.prorail.nl/nieuws/stand-van-zaken-infaseren-kwartsloze-ballast-bij-spoorwerkzaamheden.

Witteveen+Bos | 136760/23-018.971 | Bijlage I | Definitief

Afbeelding 5 Sankey diagram van het gebruik van grind en steenslag in het basisjaar 2019, uitgedrukt in kilotonnen.

I.8

Kalksteen/mergel

Technische informatie Voor veel toepassingen in (en buiten de bouw) wordt kalksteen gebruikt. Hiervoor wordt wel de term mergel gebruikt (een mix van kalksteen en klei). De mergel die in Nederland (tot enkele jaren geleden) werd gewonnen in Nederland bestond voor 90 % uit kalk en lijkt dus zeer sterk op kalksteen (in het vervolg wordt met kalksteen ook mergel met hoog aandeel kalk bedoeld). Bouwstof + toepassing De belangrijkste toepassing van kalksteen is het maken van klinker, wat het belangrijkste bestanddeel van cement is. Klinker zou uit ten minste 63 % uit zuivere kalk bestaan1 (voor de rest is zand het belangrijkste inputmateriaal2) en is ervan uitgegaan dat dit één-op-één vertaalt in de hoeveelheid benodigde kalksteen (mogelijk is dit aandeel hoger). Doordat de hoeveelheid klinker in cement sterk verschilt tussen typen is een inschatting gemaakt van de hoeveelheid cement per type en het klinkergehalte per type. Voor zowel betonmortel als betonproducten is in 2017 bekend wat de verdeling naar cementtype is en dit is vervolgens opgehoogd naar de totale hoeveelheid cementgebruik3. Op basis van de type en historische gegevens omtrent samenstelling van cement in Nederland [27] kon de totale hoeveelheid klinker berekend worden.

Buiten het maken van klinker wordt kalksteen ook gebruikt voor andere industrieën zoals vulstof in beton (voor zo ver bekend alleen bij betonproducten), asfalt en voor het maken van kalkzandsteen. Voor de genoemde toepassingen is op basis van kengetallen een redelijk inschatting van het verbruik kunnen maken. Ook voor het maken van vloertegels en wandbekleding zou kalksteen als input gebruikt worden, naast als input voor veel niet-bouwtoepassingen (bijv. mengvoederindustrie, papierindustrie en chemische industrie). Ten slotte wordt kalksteen ook gebruik voor glasproductie. De toepassingen buiten de bouw om zijn hier zeer beperkt in beeld. Oorsprong In 2019 werd in Nederland nog een beperkte hoeveelheid kalksteen gewonnen uit de ENCI groeve in Maastricht. Deze is sindsdien gesloten. Wel is er nog een groeve actief in Winterswijk, deze wint 200 kiloton per jaar. De rest van het kalksteen wordt, al dan niet als klinker, geïmporteerd. 1

https://www.joostdevree.nl/bouwkunde2/jpgc/cement_5_portlandcement_52_5_www_hcmcement_nl.pdf.

2

Dit is niet meegenomen bij industriezand, omdat dit proces in het buitenland plaatsvindt.

3

Er wordt in beperkte mate kalksteen direct in cement gebruikt (vooral bij metselcement), al is dit verbruik zo laag dat part hiervoor corrigeren niet tot wezenlijk andere getallen komt.

Witteveen+Bos | 136760/23-018.971 | Bijlage I | Definitief

Afbeelding 6 Sankey diagram van het gebruik van mergel/ kalksteen in het basisjaar 2019, uitgedrukt in kilotonnen.

I.9

Klei

Technische informatie Klei is een materiaal dat bestaat uit kleine kleiplaatjes (kleiner dan 2 micrometer) en is dus weer kleiner dan zand en iets andere vorm en samenstelling. Er wordt hoofdzakelijk twee type klei gebruikt in Nederland: rivierklei (voornamelijk gewonnen in de uiterwaarden van rivieren) en Eiffel/ Westerwaldklei (geïmporteerd vanuit Duitsland). Bouwstof + toepassing Rivierklei wordt samen met Eiffel- of Westerwaldklei gebruikt voor de productie van bakstenen, dakpannen, tegels en andere grof keramische producten. Eiffel/Westerwaldklei wordt geïmporteerd uit Duitsland, en bedraagt voor 80% het aandeel in grof keramische producten. Rivierklei wordt ook gebruikt in ongebonden vorm, bijvoorbeeld voor dijkversterking. Dit klei heeft echter lagere kwaliteitseisen dan voor de keramische industrie, en concurreert hier dus niet mee. De hoeveelheid gebruikt klei voor dijkversterking is zeer onzeker, en zal ook sterk schommelen over de jaren. Daarnaast wordt niet al de gewonnen klei voor dijkversterking gerapporteerd, en kan dit dus hoger liggen. Ten slotte is bekend dat rivierklei voor een klein deel geëxporteerd. Voor Eiffel/ Westerwaldklei is bekend dat 700 kiloton in 2019 is geïmporteerd, dit is tussen 2011 en 2020 altijd tussen de 600 en 900 kiloton geweest [19].

Daarnaast is aan de hand van de productie van straatstenen, metselstenen en dakpannen bepaald hoeveel Eiffel/ Westerwaldklei in 2019 is toegepast. Dit ligt 265 kiloton lager dan de 700 kiloton geïmporteerd klei. Deze 265 kiloton is als overig gebruik gedefinieerd, maar de toepassing is onbekend. Porseleinklei wordt niet in Nederland gewonnen of geïmporteerd, er bestaat geen porseleinproductie (zoals sanitaire producten) in Nederland. Dit is hierom niet meegenomen in de studie.

Witteveen+Bos | 136760/23-018.971 | Bijlage I | Definitief

Het totale kleiverbruik is gebaseerd op het totale verbruik voor de grofkeramische industrie, rond de 1.800 kiloton, wat vrij constant is over de jaren [19], plus een raming wat er aan dijkversterking is gebruikt, geraamd op 400 kiloton. Deze laatste raming brengt echter onzekerheid met zich mee, ook is de winning van klei buiten vergunde gebieden (voor dijkversterking) niet inzichtelijk. Oorsprong Rivierklei wordt in Nederland gewonnen in uiterwaarden van rivieren. Eiffel/ Westerwaldklei wordt geïmporteerd uit Duitsland.

Afbeelding 7 Sankey diagram van het gebruik van klei in het basisjaar 2019, uitgedrukt in kilotonnen.

I.10

Secundaire materiaalstromen

Technische informatie Belangrijke reststromen die nu zijn meegenomen zijn beton/ menggranulaat (gesloopt beton en steen) en asfaltgranulaat (gesloopt/gefreesd asfalt). Deze granulaten bestaan uit korrels ter grootte van zowel zand als grind en kunnen als vervanging van deze materialen worden gezien. Andere reststromen zijn voor nu niet meegenomen, zoals bodemassen, vliegassen en slakken, maar het gebruik dit kan wel invloed hebben op de primaire materiaalstromen. Bouwstof + toepassing Voor zo ver bekend wordt betongranulaat in beperkte mate hergebruikt in beton. Uit een rapport van de BRBS [28] over toeslagmaterialen in beton in 2018 is aangegeven dat 782 kiloton in betonproducten is toegepast. Ook de onderverdeling naar verschillende betonproducten is uit dit rapport genomen. De totale hoeveelheid beton- en menggranulaat is gebaseerd op de Afvalmonitor van Rijkswaterstaat1, waarin de hoeveelheid gerecycled bouwafval gerapporteerd is. Dit komt neer op 21.500 kiloton, waarvan bekend is dat 3.200 kiloton uit asfaltgranulaat bestaat [19]. Aangenomen is dat het restant (18.500 kiloton) beton- en menggranulaat is. De vrijkomende hoeveelheden menggranulaat worden echter niet bijgehouden, waardoor het is mogelijk dat daadwerkelijke hoeveelheid hoger ligt.

De hoeveelheid asfaltgranulaat in nieuw asfalt is ingeschat op basis van aparte hergebruikpercentages bij bovenlagen en bij tussen- en onderlagen (bin base).

1

https://afvalmonitor.databank.nl/

Witteveen+Bos | 136760/23-018.971 | Bijlage I | Definitief

Het is bekend dat bij tussen- en onderlagen relatief veel asfalt wordt hergebruikt en de branche representatieve asfaltmengsel gaat van circa 50 % asfaltgranulaat uit en dit is ook aangehouden als beste inschatting. Voor deklagen is bekend dat in 2019 naar verhouding nog weinig asfaltgranulaat in deklagen hergebruikt werd. Voor nu is uitgegaan van 2,5% asfaltgranulaat in deklagen, maar dit betreft een inschatting al zal dit niet boven de 5 % zijn. Het asfalt- en beton/menggranulaat dat niet in asfalt of betonproducten wordt toegepast, wordt als funderingsmateriaal onder de wegen gebruikt. Dit komt neer op een totaal van ruim 18.000 kiloton, waarvan 600 kiloton asfaltgranulaat. Oorsprong Voor zo ver bekend komen asfalt- en menggranulaten van het slopen van assets in Nederland. De import is verwaarloosbaar op basis van de cijfers van het ILT-EVOA.

Afbeelding 8 Sankey diagram van het gebruik van asfalt- en menggranulaten in het basisjaar 2019, uitgedrukt in kilotonnen.

Witteveen+Bos | 136760/23-018.971 | Bijlage I | Definitief

II BIJLAGE: GEMIDDELDE JAARLIJKSE EN TOTALE GRONDSTOFVRAAG TOT 2050 Tabel II.1 Overzicht van de jaarlijkse vraag in 2019, tussen 2023-2030, 2030-2040 en 2040-2050 per bouwgrondstof en voor alle bouwgrondstoffen. Beton-, metsel- en asfaltzand

Kalkzandsteenzand

Brekerzand

Steenslag

Grind

Rivierklei

Ophoogzand

Totaal

Vraag in 2019 in kiloton Vraag in Nederland Export

1.110

14.194

513

7.437

10.660

1.709

75.351

110.974

-

5.000

-

-

-

900

5.400

11.300

Behoedzaam, gemiddelde jaarlijkse vraag in kiloton (exclusief export) 2023-2030

972

12.668

533

6.928

9.291

1.935

77.450

109.777

2030-2040

766

10.236

527

6.106

7.295

1.885

77.900

104.715

2040-2050

640

8.965

516

5.601

6.227

1.804

83.700

107.453

Dynamisch, gemiddelde jaarlijkse vraag in kiloton (exclusief export) 2023-2030

1.090

14.230

540

7.400

10.106

2.264

84.100

119.730

2030-2040

1.007

13.368

510

6.978

8.861

2.610

97.000

130.334

2040-2050

951

13.012

495

6.970

7.527

2.580

112.800

144.335

Witteveen+Bos | 136760/23-018.971 | Bijlage II | Definitief

Tabel II.2 Overzicht van de totale vraag tussen 2023-2030, 2030-2040 en 2040-2050 per bouwgrondstof en voor alle bouwgrondstoffen.

Kalkzandsteenzand

Beton-, metsel- en asfaltzand

Brekerzand

Steenslag

Grind

Rivierklei

Ophoogzand

Totaal

Behoedzaam, Totale vraag in kiloton (excl. export) 2023-2030

7.776

101.344

4.264

55.424

74.328

15.480

619.600

878.216

2030-2040

7.660

102.360

5.266

61.060

72.950

18.850

779.000

1.047.146

2040-2050

6.400

89.650

5.160

56.010

62.270

18.043

837.000

1.074.533

totaal tot 2050

21.836

293.354

14.690

172.494

209.548

52.373

2.235.600

2.999.896

Dynamisch, totale vraag in kiloton (excl. export) 2023-2030

8.720

113.840

4.320

59.200

80.848

18.112

672.800

957.840

2030-2040

10.070

133.680

5.100

69.780

88.610

26.100

970.000

1.303.340

2040-2050

9.510

130.120

4.950

69.700

75.270

25.800

1.128.000

1.443.350

totaal tot 2050

28.300

377.640

14.370

198.680

244.728

70.012

2.770.800

3.704.530

Witteveen+Bos | 136760/23-018.971 | Bijlage II | Definitief

III BIJLAGE: OVERZICHT VAN TRENDS IN BEIDE SCENARIO’S TEN OPZICHTE VAN 2019 Tabel III.1 Toegepaste trends in beide scenario’s in 2030 en 2050 en in het basisjaar 2019. Behoedzaam

Dynamisch

2019

2030

2050

2030

2050

aandeel houtbouw in woningbouw*

3%

5%

10 %

6%

15 %

aandeel houtbouw in utiliteitsbouw*

1%

2,5 %

5%

4%

10 %

hergebruik van betongranulaat in beton*

2,50 %

3%

5%

4%

10 %

zeespiegelstijging in mm / jaar*

2

-

4

-

6

aandeel betonmortel t.o.v. totale betonproductie in 2050

50 %

45 %

40 %

40 %

35 %**

hergebruik asfaltgranulaat in rijkswegen

20 %

40 %

60 %

60 %

60 %

hergebruik asfaltgranulaat in gemeentewegen

5%

20 %

30 %

40 %

40 %

hergebruik asfaltgranulaat in onderlagen

55 %

65 %

75 %

75 %

75 %

* getoetst in gevoeligheidsanalyse ** vanaf 2040

Witteveen+Bos| 136760/23-018.971 | Bijlage III | Definitief

www.witteveenbos.com