Format vragen over de Programmabegroting 2025 (15 oktober 2024)

Vraag In het Soerens Beekdal onderzoeken we of een (groot) zonneveld gerealiseerd kan worden. Vragen: 1. Hoe verhoudt zich dat tot de planologische bestemming en inzichten en de doelstellingen op gebied van natuur en landschap voor het Soerens Beekdal? 2. Is de gedachte dit op particuliere grond of op eigendom van de gemeente te realiseren?

Antwoord A Op dit moment valt daar nog niet veel over te zeggen. De mogelijkheid wordt meegenomen in de gebiedsvisie en dan zal er pas onderzocht kunnen worden of- en wat er mogelijk. B Idem

Naam: VVD Fractie Datum van indienen vragen: 4 oktober 2024 Nr. 1

Verwijzing (A) Programma 2 Pagina 40

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 31 / 72

Nr. 2

Verwijzing (A) Programma 2 pagina 42

Vraag onder Ombuigingen 2025 e.v. staat: “Tevens is besloten te stoppen met het project “blijfwijken” en .. . .” Wat zijn de overwegingen geweest om dit voorstel te doen en wat zijn de gevolgen/ effecten op langere termijn?

Antwoord Inmiddels is het gelukt om externe subsidie te krijgen vanuit het regionale IZA-plan (integraal zorgakkoord) voor de Blijfwijken. Het project kan op basis daarvan doorgaan. Het was een politiek besluit om hiermee te stoppen.

3

Pagina 166

4

Programma 2 Leefomgeving

Aantal woningen, in 2024: 21.327 en in 2025: Bij ontwikkelingen binnen de gebouwde omgeving moet vaak 21.310, een afname van 17 woningen. eerst gesloopt worden, voordat de herontwikkeling plaats Hoe verhoudt dit getal zich tot de ambitie van de kan vinden. Dit kan (tijdelijk) tot een afname van de gemeente Rheden en wat is de oorzaak van deze voorraad leiden. afname? In het technisch vragenuurtje werd aangegeven Ook de (directe) ambtelijke inzet wordt bekostigd vanuit dat een groot aantal activiteiten binnen dit de externe financiering uit o.a. de Tijdelijke regeling programma worden uitgevoerd met externe capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en financiering (SPUK). Deze activiteiten kosten energiebeleid (SPUK – CDOKE). De omvang van de ambtelijke capaciteit. Wat is de omvang van capaciteit is ongeveer 9 fte. Daarnaast is er nog incidentele deze ambtelijke capaciteit en waar vinden we inzet voor de SPUK lokale aanpak Isolatie en de SPUK deze terug in de programma begroting? Graag energiearmoede. Samen ongeveer 1,5 fte. De ambtelijke overzicht aanleveren. Daarnaast vragen SPUK inzet die indirect is (Juridisch advies, Financiën) komt uit gelden additionele capaciteit van de accountant. de bestaande capaciteit. In 2024 heeft dat bij de controle van de jaarrekening 2023 geleid tot (enige) vertraging.

De accountant gaf aan dat met name de verzwaring van de Hoe gaat we er voor zorgen dat dit niet regels voor de SISA additionele capaciteit vraagt van de (wederom) gebeurt? accountant en van de organisatie. In afstemming met de accountant vindt een deel van de accountantscontrole al eerder plaats (begin april), waarbij het voornemen is om ook de controle op de SISA eerder plaats te laten vinden.

Naam: Theo Kooijmans – Volkspartij Politiek Rheden Datum van indienen vragen: 11 juni 2024

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 32 / 72

Vraag

1.

Verwijzing (A) Kadernota vs Begroting

Antwoord

2.

Pag 8. Uitgangspunten

3.

Pag 9 – Werken aan een slanke en wendbare organisatie

Landelijk komt er een wijziging in de financiering Op dit moment is nog niet duidelijk op welke manier en/of op van de gemeenten. Hierdoor ontvangt de welk moment de SPUK gelden worden overgeheveld naar het gemeente in 2026 minder geld uit het gemeentefonds en welke korting dat concreet geeft. We gemeentefonds. zullen dit moeten afwachten. Maar tevens worden de SPUK-gelden geheel of gedeeltelijk overgeheveld naar het gemeentefonds maar wel met een korting van naar verwachting 10% ; Welke korting (bedrag) verwacht de gemeente Rheden op de SPUK gelden? We blijven werken aan onze ambtelijke Zie graag het antwoord op vraag 7 van D66. organisatie om ons werk voor de samenleving te

In de kadernota liet u mbv tabellen zien op De ombuigingen zoals opgenomen in de kadernota 2025 zijn welke thema’s ombuigingen zouden worden 1-op-1 overgenomen in de programmabegroting 2025. Daar doorgevoerd. waar er aanpassingen zijn vanuit aangenomen In de begroting kunnen wij nu niet goed zien amendementen en/of vanuit aanvullende maatregelen na welke ombuigingen nu wel en welke niet, geheel kadernota (zie tabel 2 op pag. 11 van de PB2025) zijn de of gedeeltelijk, worden doorgevoerd en wanneer betreffende ombuigingen aangepast in voorliggende deze worden doorgevoerd. begroting. U kunt dus gebruik maken van de tabellen uit de Om een goede vergelijking met de kadernota en kadernota. een goede afweging te kunnen maken is correcte, heldere en actuele informatie nodig. Het gevraagde totaaloverzicht hebben we nu niet Om een goede vergelijking met de kadernota en beschikbaar, maar zullen we voor de besluitvormende een goede afweging te kunnen maken verzoeken raadsvergadering aanleveren. wij u deze tabellen te actualiseren naar de begroting zodat ten opzichte van de kadernota helder is welke ombuigingen nu wel en welke niet worden doorgevoerd en wanneer deze worden doorgevoerd?

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 33 / 72

Verwijzing (A)

Vraag Antwoord optimaliseren. Enerzijds door continu in te zetten op efficiëntie. Anderzijds door de organisatie compacter en wendbaar te maken (afslanken). De beleidsindicatoren (pag 152) laten een ander beeld zien. Kunt u verklaren waarom in vergelijking met de PGB 2024 de formatie en de bezetting groeien en de apparaatskosten met 132 euro per inwoner toenemen? Taakveld 0. Bestuur en ondersteuning 3.1 3.2 3.3

Formatie (fte per 1.000 inwoners) Bezetting (fte per 1.000 inwoners) Apparaatskosten (kosten per inwoner in €)

2024

2025

8,92

9,19

8,66

8,68

1.597

1.729

4.

Pag 152 – Beleidsindicatoren

Tabel beleidsindicatoren: Hoe moeten de beleidsindicatoren worden geïnterpreteerd?

5.

Pag 152 – Beleidsindicatoren

Tabel beleidsindicatoren: de laatste kolom toont Dit is het jaartal waarop de cijfers zijn gebaseerd (opname een jaartal. Wat betekent dat? moment).

6.

Pag 10 Meerjarig perspectief – sociale basis

“Dit hebben wij gedaan door na 2026 niet verder De beleidsmatige definitie van de sociale basis is als volgt te bezuinigen op de sociale basis.” beschreven in het Koersdocument sociaal domein: In het technisch vragenuur was er verwarring ‘We omschrijven de sociale basis als alle voorzieningen over de interpretatie van de term “sociale basis” (aanbod) Wilt u aub exact aangeven wat er allemaal onder bedoeld om elkaar te ontmoeten en ondersteunen, deze term wordt begrepen? (thema’s, ontwikkelen en ontspannen; die zorgen dat mensen kunnen taakvelden, etc.) samenleven en meedoen. Dit aanbod kan door inwoners worden gebruikt, zonder dat ze daarvoor officieel toestemming (een indicatie) nodig hebben. Voorbeelden van

Dit betreffen indicatoren die zijn voorgeschreven. Gemakshalve hebben wij deze gepresenteerd per taakveld.

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 34 / 72

Verwijzing (A)

Vraag

Antwoord deze voorzieningen zijn: familie, vrienden, kennissen, groepen, buren(netwerken), vrijwilligers, school, online netwerken, werk, verenigingen, jongerenwerk, sociaal raadslieden, beroepskrachten et cetera.’ De producten die vallen onder de begrotingspost sociale basis zie bijlage 1.

7.

Pag 10 Meerjarig perspectief – sociale basis

8.

Pag 11 Tabel Aanvullende maatregelen na kadernota.

9.

Pag 11 Tabel Aanvullende maatregelen na kadernota.

10.

Pag 11 Tabel Aanvullende maatregelen na kadernota.

“Dit hebben wij gedaan door na 2026 niet verder Zie het antwoord op vraag 6 (hierboven) te bezuinigen op de sociale basis.” In het technisch vragenuur was er verwarring over de interpretatie van de term “sociale basis” Wilt u aub exact aangeven welke bezuinigingen hier precies bedoeld worden? Verlagen ombuigingen sociale basis (impact Er is alleen een bedrag vastgesteld om bezuinigingen op de verzachten)In 2027 met 260K euro en in 2027 sociale basis te verminderen. Een nadere verdeling moet nog met 410K euro. plaatsvinden. Wilt u aub exact aangeven welke bezuinigingen (met welke bedragen) dit betreft? Eerste regel: “Verlagen ombuigingen sociale basis (impact verzachten) in 2026 en 2027.” De maatregelen in 2025 en 2026 gaan dus onverkort door? Wilt u aub exact aangeven welke bezuinigingen (met welke bedragen) dit betreft? Tweede regel: “Alternatief voorstel bezuinigingen minimabeleid” Wilt u aub aangeven welke voorstellen (inclusief bedragen) dit zijn? (Ook per jaar aub)

Zie het antwoord op vraag 6 (hierboven)

In dit alternatieve voorstel (zie ook pagina 19) blijven de Gelrepas en het kindpakket beschikbaar voor kinderen uit gezinnen met een inkomen tot 150%. De gemeentepolis wordt nog voortgezet voor het jaar 2025, met halvering van de gemeentelijke bijdrage.

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 35 / 72

Verwijzing (A)

Vraag

Antwoord In 2026 (als de gemeentepolis afgeschaft is) treedt een regeling “tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten” in werking. Inwoners met een handicap of chronische ziekte kunnen in aanmerking komen voor een jaarlijkse financiële bijdrage in de extra zorgkosten die zij maken. De regeling moet nog uitgewerkt worden. In onderstaande tabel staan de kosten (verminderde bezuiniging) die deze voorstellen met zich mee brengen, vermeld. x € duizend 2025 CAV (gemeentepolis)

€ 150

2026

2027

2028

€ 251

€ 251

€ 251

€

€

55,5 38

IIT GelrePas

55,5

€ 0

€ 0

€ 38

€

Totale bezuiniging

€ 150

€ 289

€ 344.500

€ 344,5

Totale bezuiniging

€ 403

€ 492,6

€ 597,7

€ 647,4

€ 253

€ 203,6

€ 253,2

€ 302,9

Kindpakket st. Leergeld Schoolkostentegoed

(KN25)

Extra lasten – Variant A

Tabel 5A: verwachte besparingen a.g.v. bezuinigingen (alternatief nieuwe regeling chronische zieken + Gelrepas – Variant A)

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 36 / 72

Verwijzing (A) Pag 11 Tabel Aanvullende maatregelen na kadernota.

Vraag Derde regel: “Transformatie programma 1 Samenleving: Ombuiging” In de jaren 2026, 2027 en 2028 wordt 2026, 2027 en 2028 worden extra ombuigingen voorgesteld. Wilt u aub aangeven welke ombuigingen (inclusief bedragen) dit zijn?

Antwoord Binnen het sociaal domein zijn er autonome ontwikkelingen die zorgen voor hogere uitgaven dan waar tot nu toe rekening mee is gehouden. Deze autonome ontwikkelingen hebben betrekking op de Wmo maatwerkvoorzieningen en Jeugdzorg. Dit gaat om de bedragen op regel 3 tabel 2 aanvullende maatregelen na kadernota. Om dit te bewerkstellingen zullen extra maatregelen nodig zijn, omdat het te besparen bedrag hoger is dan vooraf ingeschat. Het college onderzoekt momenteel mogelijke maatregelen voor de extra taakstelling en de impact hiervan (inhoudelijk, financieel en juridisch). Exacte bedragen voor de ombuigingen zijn daarom nog niet te geven.

12.

Pag 11 Tabel Aanvullende maatregelen na kadernota.

Vierde regel: “Transformatie programma 1 Samenleving: transitiekosten. “ U trekt hiervoor in de komende jaren 1,7 miljoen euro uit. Wilt u dit transitieprogramma aub nader toelichten en preciseren? ? Met welke maatregelen wordt deze transformatie gerealiseerd?

13.

Pag 11 Tabel Aanvullende maatregelen na kadernota.

Vijfde regel: “Ambities toekomstige opgaven” U trekt hiervoor in 2027 en 2028 een bedrag van 3 miljoen euro uit. Welke ambities van welke opgaven worden hier bedoeld (inclusief precisering bedragen)?

Dit betreft de transformatie zoals in het Koersdocument Samen Leven in Rheden, rapport Berenschot en de landelijke hervormingsagenda wordt omschreven. Dit vraagt om anders denken en handelen zoals ook in de koers leefomgeving en transitieagenda is vastgelegd. We richten een programma in dat ervoor zorgt dat de gemeente de regie op de medebewindstaken versterkt, de kosten beheerst en dat met het beschikbare budget een maximaal maatschappelijke resultaat kan worden gerealiseerd. De voorgestelde maatregelen in de kadernota en de uitwerking in deze programmabegroting geven ruimte om vanaf 2027 te investeren in ambities die blijvend bijdragen aan de opgaven in onze gemeente. Dit biedt financiële ruimte voor investeringen in de volgende bestuursperiode.

11.

We zetten middelen apart zodat we financieel voorbereid zijn

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 37 / 72

Verwijzing (A)

Vraag

Antwoord op toekomstige opgaven die op ons pad komen. We hebben op dit moment nog geen zicht op welke opgaven dit zijn. Zie antwoord vraag 10 hierboven en bijlage 1 raadsbrief amendement 1.

14.

Pag 10 Meerjarig perspectief – minimabeleid

Hieraan hebben wij gevolg gegeven door een aangepaste maatregel op te nemen. Hiermee verzachten wij de impact. Welke maatregel is dat?

15.

P18 – P28 – Hyperlink naar document “Format Ombuiging sociale basis (collectief) voorliggend”

Bij het technisch vragenuur hebben wij begrepen Zie graag bijlage 1 van dit document. dat dit document niet de actuele stand van zaken weergeeft. Wilt u dit document aub actualiseren?

16.

P18 – P28 – Hyperlink naar document “Format Ombuiging sociale basis (collectief) voorliggend”

Dekt dit document alle bezuinigingen die vallen onder het begrip “sociale basis” ? Of zijn er nog andere bezuinigingen die onder “sociale basis” vallen?

In de Programmabegroting 2025 is in totaal € 48,6 miljoen beschikbaar voor uitgaven sociale basis (exclusief onderwijs). Dit totale budget is bedoeld voor de maatschappelijke opgaven op gebied van cultuur, media, samenkracht en burgerparticipatie, wijkteams, maatwerkvoorzieningen en -dienstverlening en jeugdzorg. Een specificatie hiervan is opgenomen in de tabel op pagina 29 van de Programmabegroting 2025. Dit totale budget loopt af naar € 45 miljoen in 2028. De ombuigingen op sociale basis in 2025 (€ 150 k) en 2026 (€ 700 k) blijven ongewijzigd ten opzichte van de kadernota 2025. In de jaren 2027 en 2028 verlagen we de ombuigingen sociale basis met respectievelijk € 260 k en € 410 k waarmee de structurele ombuiging op € 700 k blijft. (zie bijlage 1) De exacte uitwerking van de ombuigingen sociale basis zal na vaststelling van de begroting nog moeten plaatsvinden.

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 38 / 72

Verwijzing (A)

Vraag

Antwoord In de KN25 zijn als besparingen op de Wmomaatwerkvoorzieningen (afschaling tot onder wettelijk minimum) de volgende bedragen opgenomen : € 57 k (2025), € 238 k (2026), € 618 k (2027) en € 1.121 k (2028). Zie antwoord vraag 18.

17.

P18 - Bestaanszekerheid

18.

P19 -Bestaanszekerheid -laag inkomen

Ombuigingen 2025 e.v. Vanaf 2026 wordt de subsidie voor het inloopspreekuur afgebouwd. Er zijn wel regionale middelen voor volwassen educatie, maar deze zijn beperkt. Hierdoor zal het spreekuur afwisselend in de dorpen plaatsvinden. Hoe valt dit te rijmen met de zinsnede op pag. 10 `Dit hebben wij gedaan door na 2026 niet verder te bezuinigen op de sociale basis``? Ombuigingen 2025 e.v. In 2025 starten we met Voor de jaren 2025 en 2026 is er minder budget de afbouw van steunstructuren en beschikbaar. De ombuigingen in 2025 treffen niet direct onze communicatiemateriaal zoals de aansluiting op maatschappelijke partners. Het gaat hier om landelijke Geldfit. Verder gaan we in gesprek met onze structuren en communicatiebudget waarop we bezuinigen. partners hoe we vanaf 2026 en verder inrichting kunnen geven aan onze taken, rekening Voor 2026 zijn we met onze partners in gesprek hoe we houdend met de ombuigingen. richting kunnen geven aan onze werkzaamheden. Hiervoor Hoe valt dit te rijmen met de zinsnede op pag. volgt met de kadernota in het voorjaar 2025 een inhoudelijk 10 `Dit hebben wij gedaan door na 2026 niet voorstel. verder te bezuinigen op de sociale basis``?

19.

P19 -Bestaanszekerheid inkomensregelingen

Het college stelt u voor om de Gelrepas voor de Zie het antwoord op vraag 10. groep 18- te blijven aanbieden aan de inkomensgroep tot 150 % van het sociaal minimum. De subsidie voor Leergeld te handhaven. De bijdrage aan de gemeentepolis in 2025 te halveren en in 2026 volledig af te

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 39 / 72

Verwijzing (A)

Vraag Antwoord schaffen. Tevens stelt het college voor om vanaf 2026 een regeling voor chronisch zieken en gehandicapten te maken. Met deze voorstellen blijven wij bijdragen aan de gezondheid en gelijke kansen voor onze inwoners. Om hoeveel geld gaat dit? Per jaar?

20.

P23 – gezonde keuzes

21.

P24 – kansen jeugdigen

- Verlagen van de budgetten voor De budgetten voor sportstimulerende activiteiten worden in sportstimulerende activiteiten (van 2025 eenmalig verlaagd, en niet verder verlaagd na 2026. verenigingen, evenementen en Sport in Voor programma's op het vlak van preventie gezondheid en Rheden). - Stopzetten van subsidies voor kwetsbare jongeren kunnen we rijksgelden inzetten uit het preventie gezondheid en voor Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA) en Integraal Zorg vrijwilligersorganisaties die zich inzetten voor Akkoord (IZA). kwetsbare jongeren. Hoe valt dit te rijmen met de zinsnede op pag. 10 `Dit hebben wij gedaan door na 2026 niet verder te bezuinigen op de sociale basis``? Ombuigingen 2025 e.v. Vanaf 2025 bouwen we Het college werkt aan de consequenties van amendement 1, subsidies af die wij aan organisaties onder andere om jeugdigen te ontzien. Zij komt voor het verstrekken, die er aan bijdragen om geen jaar 2026 met voorstellen die u ontvangt met de kadernota jeugdzorg-maatwerkvoorziening aan te vragen. mei 2025. Voorbeelden zijn: scoutingverenigingen, vakantiebouwdorpen en iriszorg. Ook kijken we hoe we stoppen met regionale afspraken rondom de regionale inzet voor ambulant jeugdhulpverleners in het voortgezet onderwijs in regio Zutphen.

Verder bouwen we de subsidie af voor peutervoorzieningen; peuters waarvan ouders niet in aanmerking komen voor kinderopvangtoeslag kunnen niet langer met

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 40 / 72

22.

Verwijzing (A)

Vraag Antwoord subsidie 2 ochtenden per week naar de voorschool. Hierdoor kan ongelijkheid ontstaan ontstaat ongelijkheid in de startpositie van ouders. Tot slot zal de vangnetregeling sociaal medische indicatie (SMI) afgebouwd worden. De SMI is een vangnetregeling voor tijdelijke tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang vanwege een sociale, medische of psychische reden bij ouder of kind. De doelgroep van SMI bestaat uit gezinnen met kinderen tot en met 12 jaar waarvan de ouders geen recht hebben op kinderopvangtoeslag. Vanwege een sociale of medische situatie bij ouder of kind is kinderopvang dan nodig. Soms om te zorgen dat een kind tot ontwikkeling komt voor gelijke kansen, soms vanwege een overbelast gezinssysteem, ongeneeslijke ziekte of in extreme gevallen om uithuisplaatsing te voorkomen. Hoe valt dit te rijmen met de zinsnede op pag. 10 `Dit hebben wij gedaan door na 2026 niet verder te bezuinigen op de sociale basis``?

P26 – sociale basis

Ombuigingen 2025 e.v: Vanaf 2026 verlagen we subsidies aan organisaties die ontmoeting en ontspanning mogelijk maken en die incidenteel subsidieaanvragen indienen voor activiteiten in de sociale basis. Dit betreffen organisaties die sociale (o.a. dorpshuizen, buurt- en

In de Programmabegroting 2025 is in totaal € 48,6 miljoen beschikbaar voor uitgaven sociale basis (exclusief onderwijs). Dit totale budget is bedoeld voor de maatschappelijke opgaven op gebied van cultuur, media, samenkracht en burgerparticipatie, wijkteams, maatwerkvoorzieningen en -dienstverlening en jeugdzorg.

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 41 / 72

Verwijzing (A)

Vraag belangenverenigingen), sportieve (sportevenementen) en culturele activiteiten (podiumvoorziening en culturele activiteiten) organiseren. Hoe valt dit te rijmen met de zinsnede op pag. 10 `Dit hebben wij gedaan door na 2026 niet verder te bezuinigen op de sociale basis``?

Antwoord Een specificatie hiervan is opgenomen in de tabel op pagina 29 van de Programmabegroting 2025. Dit totale budget loopt af naar € 45 miljoen in 2028. De ombuigingen op sociale basis in 2025 (€ 150 k) en 2026 (€ 700 k) blijven ongewijzigd ten opzichte van de kadernota 2025. In de jaren 2027 en 2028 verlagen we de ombuigingen sociale basis met respectievelijk € 260 k en € 410 k waarmee de structurele ombuiging op € 700 k blijft. De exacte uitwerking van de ombuigingen sociale basis zal na vaststelling van de begroting nog moeten plaatsvinden.

23.

P27 – vrijwilligerss

Ombuigingen 2025 e.v. Vanaf 2026 zullen Er blijft nog steeds een te bezuinigen bedrag staan voor de subsidies en ondersteuningssubsidies afgebouwd sociale basis. Dit loopt echter niet verder op maar wordt gaan worden die vrijwillige inzet stimuleren met gefixeerd op het bedrag van 2026. een subsidie. In 2025 stemmen we samen met onze partners uit de sociale basis af hoe we de Zie ook het antwoord op de vorige vraag. beschikbare middelen de komende jaren kunnen inzetten om vrijwillige inzet mogelijk te blijven maken. Hoe valt dit te rijmen met de zinsnede op pag. 10 `Dit hebben wij gedaan door na 2026 niet verder te bezuinigen op de sociale basis``?

24.

P27 – veerkracht

25.

P28 - Robuuste sociale basis

Ombuigingen 2025 e.v. Vanaf 2026 e.v. worden Zie antwoord op vraag 22 en 23 (stimulerings)subsidies verlaagd voor organisaties die de veerkracht van wijken ondersteunen. Hoe valt dit te rijmen met de zinsnede op pag. 10 `Dit hebben wij gedaan door na 2026 niet verder te bezuinigen op de sociale basis``? Ombuigingen 2025 e.v. Vanaf 2026 worden Zie antwoord op vraag 22 en 23 subsidies verlaagd voor organisaties die zich

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 42 / 72

26.

Verwijzing (A)

Vraag inzetten voor de sociale basis in de vorm van o.a. dorpshuizen, buurt- en belangenverenigingen en andere vrijwilligersorganisaties als ook de subsidieregeling inwonersinitiatieven die activiteiten in het sociaal domein stimuleren om ontmoeting en ontspanning mogelijk maken. Hoe valt dit te rijmen met de zinsnede op pag. 10 `Dit hebben wij gedaan door na 2026 niet verder te bezuinigen op de sociale basis``?

Antwoord

P43 – versnelling woningbouw

1e alinea : Versnelling woningbouw continueren etc. “We hebben dit resultaat bereikt als we onze bouwdoelstellingen voor 2030 realiseren. Ieder jaar moet er beter zicht zijn op de kans dat we de gewenste aantallen realiseren” Wat is het zicht op dit moment?

Het digitale dashboard geeft het zicht op dit moment. Elk jaar monitoren we in de Groene Metropoolregio de ontwikkelingen in de woningvoorraad. Dit gebeurt via de regionale woningmarktmonitor, waarin we realisatie en plannen ook vergelijken met de afspraken uit de Woondeal regio Arnhem-Nijmegen 2.0. Het digitale dashboard is te vinden op de website van de Groene Metropoolregio. Kijkend naar de plannen waar nu aan gewerkt wordt, lijkt het erop dat we de aantallen voor 2030 halen.

27.

P45 – Veerkrachtige wijken

Start van twee projecten in Stenfert, die direct zichtbaar zijn in de wijk. Hierbij sluiten we aan bij de dorpendeal van de provincie (2026). Wilt u deze projecten aub nader specificeren?

28.

Pag 70/71 – Nieuwkomers.

Wilt u aub de baten en de lasten voor de verschillende categorieën nieuwkomers apart specificeren?

Op dit moment zijn er nog geen projecten, dit gaat nog starten. De projecten worden samen met de inwoners bedacht en ook met hen vormgegeven en uitgevoerd. Denk daarbij bijvoorbeeld aan: Sterrenbos als ontmoetingsplek en vergroenen van onder andere de tuin Sterrenbos en andere publieke plekken in de wijk. In de begroting presenteren we zoals afgesproken de lasten en baten op taakveldniveau. Zo ook bij dit taakveld bij thema Nieuwkomers. De baten betreffen de te ontvangen

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 43 / 72

Verwijzing (A)

29.

Pag 70/71 – Nieuwkomers.

30.

P78 – Ontwikkeling lokale lastendruk

31.

P79-80 - Afvalstoffenheffing

Vraag

Antwoord rijksvergoeding. De lasten hebben grofweg 50/50 betrekking op opvang van asielzoekers en opvang van ontheemde Oekraïners. De totale lasten bestaan uit personele lasten (± 4,8 mln) en opvangkosten (huur, servicekosten, beveiliging e.d., totaal ± 10,4 mln.). De baten en de lasten 15.120 K zijn gelijk. We ontvangen van het Ministerie van Justitie en Veiligheid Terwijl bekend is dat de lasten aanzienlijk lager een bijdrage in de jaarlijkse opvangkosten van asielzoekers liggen dan de baten. en ontheemde Oekraïners. Deze bijdrage is waarschijnlijk Wat heeft u doen besluiten om de begroting hier meer dan dekkend. De lasten en baten zijn uit voorzichtigheidprincipe budgetneutraal opgenomen. Op dit niet op aan te passen? Waarom is dit niet verwerkt in de begroting? moment kunnen we nog geen inschatting maken van een eventueel financieel voordeel. Bij de 1e berap 2025 volgt een mogelijke bijstelling. Zie ook antwoorden op vraag 22 PvdA en 16 CU. De tabel geeft de lastendruk over de jaren 2023 In de begroting geven we in deze tabel zoals gebruikelijk de en 2024 aan. ontwikkeling lokale lastendruk weer over de 2 jaren voorafgaand aan het nieuwe begrotingsjaar. Voor de tarieven Wilt u aub de lastendruk voor de inwoners van 2025 doen wij u voorstellen voor tariefsaanpassingen.

Wij de gemeente Rheden over het jaar 2025 verwijzen u naar de betreffende passages in de paragraaf aangeven? (OZB, afvalstoffenheffing, rioolheffing en de totale belastingdruk) lokale heffingen (pag. 79-82). In de tabel staat bij 0.8 Overige baten en lasten In voorgaande jaren was er voor het berekenen van de – voor 2024 een bedrag van -70.336 en voor kostendekkenheid (nog) geen rekening gehouden met deze 2025 een bedrag van -629.336. aanvullende baten aangezien het effect voor de afvalstoffenheffing neutraal was. Baten (=kosten). Voor BGR Kunt u dit grote verschil toelichten? Zijn dit 2025 is er gekozen om de baten (=budget) wel inzichtelijk te baten? En waar bestaan deze baten dan uit? maken. Dit heeft ook geen invloed op de kostendekkenheid. Dit zijn baten, namelijk vergoedingen van Nedvang. Een organisatie die vanaf 2024 is samengegaan met o.a. Stichting Afvalfonds verpakkingen. Door verpakkingen zo

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 44 / 72

32.

Verwijzing (A)

Vraag

P82 – Hondenbelasting

Vanaf 1 januari 2023 zijn de tarieven van de hondenbelasting kostendekkend om de uitgaven gerelateerd aan hondenbezit te kunnen betalen.

33.

P85 – Risico-invetarisatie

34.

P88 – tabel beschikbare weerstandscapaciteit

Antwoord goed mogelijk in te zamelen en te recyclen wordt er vergoedingen(245k) ook verstrekt aan de gemeente die samenwerken met erkende afvalbedrijven. Daarnaast is er opbrengst oud papier/textiel etc. begroot (261k) en is er ook een begrote bijdrage derden(53k). Het antwoord volgt op een later moment.

Wilt u aub specificeren waaruit de uitgaven gerelateerd aan hondenbezit bestaan? Klopt het dat Risico 7: de overheveling van de SPUK-uitkeringen naar het gemeentefonds is ook al opgenomen in Risico 3 Bezuinigingsmaatregelen van het Rijk?

Bij risico 3 rijksbezuinigingen vermelden we inderdaad ook de mogelijke korting op de spuk-uitkeringen. Omdat dit laatstgenoemde risico echter van substantiële omvang kan zijn en al wat concretere vorm lijkt te krijgen is hiervoor een aparte risicopost opgenomen. De algemene reserve staat volgens de PB 25 per We gaan hierbij uit van het begrote saldo algemene reserve 1-1-2025 op 4.727.077,(AR) per 1-1-2025. Als volgt berekend: Saldo AR bij jaarrekening 2023 is 6.512k Maar narekenen leert dat de algemene reserve (althans volgens mijn berekening) zou moeten Resultaatbestemming 2023: -/- 1.624k Onttrekking in 2024 nav amendement zijn: 4.888077,"Additionele subsidie voor een goede levensvatbare bibliotheek, een middel ter vermindering laag Algemene reserve (eind € 6.512.077 stand jaarrekening 2023) geletterdheid" (Raadsvergadering 7 november 2023). Volgens dit amendement dient vanuit de Algemene Reserve Resultaat 2023+ Pinkenberg een bedrag van € 161 k beschikbaar te worden gesteld 75K (onttrokken aan € -1.624.000 voor het verstevigen van de financiële positie van De algemene reserve) Zoomerij. Dit is verwerkt in de 1e berap 2024 (pag. 13). Actuele Dit maakt een saldo van 4.727k. € 4.888.077 stand algemene reserve Kunt u het verschil van 160.000 euro verklaren?

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 45 / 72

35.

Verwijzing (A) P160 – tabel reserves

Vraag Antwoord De algemene reserve stond per 1-1-2024 op Dit betreft de resultaatbestemming 2023 (onttrekking ad 6.512.000 euro. 1.624k) en verwerking amendement additionele subsidie Deze neemt in 2024 af met 1.785.000 euro. bibliotheek (onttrekking 161k), tezamen 1.785k. Wilt u deze afname van 1.785.000 euro aub nader preciseren?

Naam: GroenLinks Datum van indienen vragen: 4 oktober 2024 Nr.

Verwijzing (A)

Vraag

1.

Algemeen

Is inmiddels bekend wat de effecten zijn van De effecten van de septembercirculaire gemeentefonds 2024 Prinsjesdag voor het gemeentefonds en de spuk- (Prinsjesdag) zijn verwerkt en lichten wij toe in een aparte gelden? raadsinformatiebrief. Zoals mondeling beantwoord tijdens de technische vragenronde zullen de effecten van overheveling spuk-gelden naar het gemeentefonds naar verwachting tot uitdrukking komen in de meicirculaire 2025.

Antwoord

2.

P7

In lijn brengen met de VNG SDG indicatoren. Om welke reden is dit niet eerder toegepast of wordt hier iets anders bedoeld? Wat is de praktische betekenis hiervan?

Wij vinden het belangrijk om de SDG een nadrukkelijke plek te geven in onze begroting, zodat goed zichtbaar is hoe wij hier op monitoren en sturen. In de begroting leest u daarom een aparte bijlage over dit onderwerp. Met “in lijn brengen” bedoelen we dat het ons streven is om de SDG indicatoren waar mogelijk direct aan onze (bestuurlijke) doelen te relateren, daarmee wordt zichtbaar welke doelen precies met de SDG indicatoren samenhangen.

3.

P 10

Aangegeven wordt dat ná 2026 niet meer wordt bezuinigd op de sociale basis, hoeveel wordt feitelijk in 2025 en 2026 bezuinigd? En welke maatschappelijke effecten worden verwacht als gevolg van deze bezuinigingen?

In de Programmabegroting 2025 is in totaal € 48,6 miljoen beschikbaar voor uitgaven sociale basis (exclusief onderwijs). Dit totale budget is bedoeld voor de maatschappelijke opgaven op gebied van cultuur, media, samenkracht en burgerparticipatie, wijkteams, maatwerkvoorzieningen en -dienstverlening en jeugdzorg.

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 46 / 72

Nr.

4.

Verwijzing (A)

P 12

Vraag

Antwoord Een specificatie hiervan is opgenomen in de tabel op pagina 29 van de Programmabegroting 2025. Dit totale budget loopt af naar € 45 miljoen in 2028.

De ombuigingen op sociale basis in 2025 (€ 150 k) en 2026 (€ 700 k) blijven ongewijzigd ten opzichte van de kadernota 2025. In de jaren 2027 en 2028 verlagen we de ombuigingen sociale basis met respectievelijk € 260 k en € 410 k waarmee de structurele ombuiging op € 700 k blijft. De exacte uitwerking van de ombuigingen sociale basis zal na vaststelling van de begroting plaatsvinden. De kosten voor Jeugdzorg worden hoger. Welke De kosten voor jeugdzorg nemen toe door meerdere delen van de Jeugdzorg betreft dit? Van welke factoren. In de breedte doordat er hogere tarieven betaald aannames wordt voor welk onderdeel uitgegaan. worden op basis van kostprijsonderzoek dat in 2023 is Welke mogelijkheden heeft de raad om ‘aan uitgevoerd. Gemeenten zijn door AMvB gehouden om reële knoppen te draaien’ ? tarieven af te spreken met zorgorganisaties. Hierover is de raad in de berap, kadernota en begroting geïnformeerd. Dit effect treedt dus al vanaf 2024 op en werkt door in komende jaren. Daarnaast is het landelijk beleid om voor de zwaardere vormen van jeugdhulp verblijf (o.a. gesloten jeugdzorg, 3-milieu-voorzieningen) naar kleinere groepen te gaan. Dat betekent per jeugdige een hogere kostprijs per traject. Daarnaast zien we dat de afgelopen jaren meer jeugdigen gebruik maken van de zwaarste vormen van jeugdhulp verblijf. Vanuit het rijk komt er komende jaren meer geld voor jeugdhulp.

De raad kan via verordening bepalen welke vormen van jeugdhulp vergoed worden en welke niet. Budgettair kan de raad middelen toebedelen om minder te

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 47 / 72

Nr.

Verwijzing (A)

Vraag

Antwoord bezuinigen op de pedagogische basis(voorzieningen) dan wel hier juist op te investeren. Dit geldt ook voor het ontwikkelen van het Stevig lokaal team (red. hervormingsagenda).

5.

P 14

6.

P 16

Weerstandsvermogen: wat is de ontwikkeling Het weerstandsvermogen komt tot uitdrukking in de van het weerstandsvermogen over de afgelopen weerstandsratio. In de jaarstukken 2015 bedroeg deze ratio 10 jaar? 1,12. En in de afgelopen jaren vanaf 2020 (obv jaarrekeningen): 2020 1,9 2021 2,3 2022 1,7 2023 0,6 En voor 2024 en 2025 op basis van de programmabegrotingen: 2024 0,8 2025 0,9 Alle opgaven uit het koersdocument sociaal De wijkvisie en intentieovereenkomst Dieren Stenfert is domein worden genoemd, behalve de integrale vertaald in een voor de wijk specifieke wijkaanpak, waarom ontbreekt deze opgave ? wijkuitvoeringsagenda. Deze agenda wordt iedere half jaar herijkt. Vanuit alle domeinen wordt gewerkt aan de integrale wijkaanpak en vind u op diverse plekken in de programmabegroting terug. Vandaar dat er niet voor is gekozen om een aparte opgave Integrale wijkaanpak onder programma 1 te schrijven.

7.

P 17

Als ambitie wordt aangegeven dat inwoners Dit is de ambitie van de gemeente Rheden zoals gebruik maken van voorzieningen. Is dit een beschreven in het beleidskader ‘minima en wens of een norm? Wat is de betekenis van deze schuldhulpverlening 2021-2024, Iedereen Doet Mee’ en het ambitie? Koersdocument Sociaal Domein.

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 48 / 72

Nr. 8.

Verwijzing (A) P 18

9.

P 19

Vraag Antwoord Vanaf 2026 wordt de subsidie inloop afgebouwd. Organisaties die een structurele subsidie ontvangen worden Wat is de betekenis van ‘afbouw’: wat zijn het in 2025 niet gekort. Op het totale budget sociale basis wordt verwachte eindresultaat en de tijdlijn? in 2026 25 % bezuinigd. Dit bedrag is gefixeerd voor 2027 Hoe staat dit in verhouding tot: ‘wij voorkomen en 2028. Na vaststelling van de begroting 2025 vervolgen schulden bij jeugdigen en inwoners met een laag we de gesprekken met onze partners. Met hen bepalen we inkomen en helpen hen met het invullen van de prioriteiten en verdeling van de middelen in de komende formulieren’? jaren. Hiervoor volgt met de kadernota 2026 een inhoudelijk voorstel. De aandacht zal specifiek uitgaan naar gezinnen Voor jongeren tot en met 17 jaar blijven de Gelrepas en ouderen, wat betekent dit voor jongeren? (inkomens tot 150%) en het kindpakket beschikbaar. Voor Immers, bijvoorbeeld de na-ijl effecten van overige ondersteuning (financieel en anderszins) kunnen COVID eisen nog steeds hun tol. Wordt de inzet jongeren (t/m 27 jaar) nog steeds terecht bij de voor jongeren of andere groepen teruggebracht? jongerencoaches van de gemeente.

De afgelopen jaren hebben we vanuit NPO-middelen extra ingezet op het vergroten van het welbevinden van jeugdigen en ontmoeting te stimuleren; onder andere met extra schoolmaatschappelijk werk, vakantieaanbod en verlengde schooldagen. De NPO-middelen zijn tot de zomer 2025 in te zetten. We richten ons de komende periode specifiek op het verminderen van thuiszitters. Vanuit GALA-middelen zetten we met het voortgezet onderwijs samen in op onder andere meer bewegen, gezond leven, kunst en cultuur, en digitaal burgerschap. Dat heet de combinatiefunctionarisregeling voortgezet onderwijs.

10.

P 19

De ambitie is dat inwoners met een laag inkomen optimaal gebruik maken van de

De gemeente kent verschillende minimaregelingen: -Gelrepas

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 49 / 72

Nr.

Verwijzing (A)

Vraag inkomensregelingen. Over welke regelingen gaat dit: wat zijn de beoogde doelen en resultaten voor deze regelingen?

Antwoord -Kindpakket -Individuele inkomenstoeslag -individuele studietoeslag -gemeentepolis -kwijtschelding gemeentebelasting -energietoeslag (tijdelijk: nu afgesloten) De doelen ten aanzien van de Gelrepas en het Kindpakket vindt u op pagina 20 van de programmabegroting. Wij rapporteren binnen de P&C cyclus over het bereik van de Gelrepas en het Kindpakket. Met de evaluatie van het beleidskader ‘minimabeleid en schuldhulpverlening 20212024 Iedereen Doet Mee’ informeren wij u ook over het bereik van de overige regelingen.

11.

P 22

De norm voor verkoeling in 2020 wordt ook Door klimaatverandering wordt het steeds warmer. De geambieerd voor 2028. Hoe verhoudt dit zich tot ervaren verkoeling in de leefomgeving gelijk houden in 2028 de klimaatverandering, wat is tot dusver bereikt t.o.v. 2020 vinden we daarom een reëele ambitie. Zonder met de 3-30-300 afspraak en hoe wordt dit inzet zou de mate van verkoeling naar verwachting namelijk doorgezet richting 2028? dalen. De 3-30-300 afspraken hanteren we de komende jaren als vuistregel in de uitvoering. Het dient als één van de kaders in projecten. Het is niet realistisch om 3-30-300 op iedere locatie te bereiken. Zie hiervoor ook de toelichting in de raadsbrief van 7 feb 2024. In (integrale) projecten openbare ruimte vormen we gemiddeld 10% verharding om naar groen, t.o.v. bestaande situatie. Daarnaast voeren specifieke acties uit gericht op vergroening en verkoeling. Zo hebben

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 50 / 72

Nr.

Verwijzing (A)

Vraag

12.

P 22

Op welke wijze wordt een gezonde voedingomgeving gestimuleerd waarin gezonde producten de basis zijn?

13.

P 23

14.

P 24

Antwoord we in Velp-Zuid afgelopen jaar 450 bomen uitgereikt in de wijk en reikten we voor Rheden 450 jaar 750 bomen uit aan particulieren. Ook investeren we in groeiplaatsverbetering van bestaande bomen.

We onderzoeken de mogelijkheden om in de wijken VelpZuid, Dieren-Stenfert en Rheden aanbod van groente en fruit dichtbij en goedkoop aan te bieden door ruimte te bieden aan initiatiefnemers op dit vlak. Daarnaast onderzoeken we mogelijkheden om in de Omgevingsvisie en Omgevingsplan doelen en kaders op het gebied van een gezonde voedingsomgeving kunnen opnemen. Dat gaat om het aandeel gezond voedingsaanbod in de leefomgeving t.o.v. aandeel ongezond voedingsaanbod. Aangegeven wordt dat een andere invulling Enerzijds kijken we naar andere beheervormen van de wordt gezocht voor sportaccomodaties. Wat binnensportlocaties (sporthallen, gymzalen). We wordt hier precies mee bedoeld? Als het gaat onderzoeken of bepaalde beheertaken die wij nu zelf doen over uitbreiding mede-gebruik, waar wordt dan door gebruikers uitgevoerd kunnen worden. Voor aan gedacht en zijn hier al contacten over gymlocaties onderzoek we mogelijkheden om naast en in geweest met de betrokken beheerders van de plaats van gymzalen ook in andere soorten sportruimtes te sportlocaties? Wat levert dit op? organiseren (buitenruimte, sportvelden, zwembad, ruimtes van sportaanbieders). We voeren hierover nu gesprekken met gebruikers. Vergroten van kansen voor jeugdigen in een Dit vraagt om anders denken en handelen zoals beschreven kwetsbare situaties.

U geeft aan bij in het Koersdocument Samen Leven in Rheden, rapport ombuigingen: “vanaf 2025 bouwen we subsidies Berenschot en Hervormingsagenda. af die wij aan organisaties verstrekken, die er Het vergt nieuwe inzichten, samenwerking met inwoners en aan bijdragen om geen jeugdzorgorganisaties en lef om met minder geld de sociale basis maatwerkvoorziening aan te vragen” Wat wordt effectiever in te zetten voor de preventie op hier precies mee bedoeld en wat betekent dat maatwerkvoorzieningen. We richten daarnaast een programma in dat ervoor zorgt dat de gemeente de regie op

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 51 / 72

Nr.

Verwijzing (A)

Vraag voor aanvragen van jeugdzorgmaatwerkvoorzieningen op langere termijn?

Antwoord de medebewindstaken versterkt, de kosten beheerst en dat met het beschikbare budget een maximaal maatschappelijk resultaat kan worden gerealiseerd.

15.

P 24

Bij afbouw subsidies die geen maatwerkvoorzieningen leveren worden onder andere scouting én Iris zorg als voorbeeld genoemd. Wat is de relatie tussen deze partijen en de doelgroepen? Wat doet bijvoorbeeld scouting in relatie tot verslavingszorg en maatschappelijke opvang (Iriszorg). Is daar onderzoek naar gedaan? Zo ja, is dit beschikbaar?

Scoutingverenigingen en vakantiebouwdorpen zijn voorbeelden van partijen die deel uitmaken van de lokale pedagogische basis. Dergelijke activiteiten kunnen bijdragen aan beschermende factoren die bijdragen aan het opgroeien van jeugdigen. Iriszorg ontvangt subsidie van de gemeente om preventieve activiteiten uit te voeren op het gebied van (voorkomen) van verslaving.

16.

P 25

Aangegeven wordt dat sprake is van nieuwe lasten, welke zijn dat?

17.

P 26

18.

P 30

19.

P 41

De extra lasten (Sport in Rheden) hebben met name te maken met kapitaallasten en servicekosten (sportaccommodatie en toegangssysteem) en verzekeringskosten. De ontmoetingsplekken in kwetsbare wijken wilt Begin 2025 neemt het college de raad graag mee in de u in stand houden. Welke (locaties) zijn dat strategische agenda en voortgang uitvoeringsagenda sociaal concreet? domein. In de voorstellen wordt aangegeven met Wij willen mogelijkheden onderzoeken waarbij de wijze van kritische blik naar voorzieningen als verlenen van huishoudelijke hulp door onze gecontracteerde huishoudelijke hulp te kijken. Kunt u aangeven zorgaanbieders nog efficiënter georganiseerd kan worden. waar u concreet aan denkt en waar Rheden dan staat ten opzichte van andere gemeenten in onze regio? Er wordt gesproken over kostendekkende leges. Ja. De zg. voortoetsen noemen wij inmiddels Gaan er ook leges gevraagd worden voor de conceptverzoeken. Hiervoor brengen wij leges in rekening. voortoets? Voor een nadere toelichting verwijzen wij graag naar de onlangs vastgestelde legesverordening (Raadsvergadering 24 september 2024).

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 52 / 72

Nr. 20.

Verwijzing (A) P 44

Vraag In de tekst wordt een relatie gelegd tussen beschikbaarheid van (nieuwe) locaties en mogelijke toename werkgelegenheid. Kunt u dat nader toelichten, immers het aantal m2 lijkt daarmee voorwaardelijk voor toename van het aantal WP .

Antwoord Voldoende beschikbaarheid van areaal voor bedrijvigheid betekent in het algemeen werkgelegenheid. De hoeveelheid werkgelegenheid is afhankelijk is van de soort bedrijvigheid.

Via de promotie en marketing organisatie Toerisme Veluwe, Arnhem, Nijmegen (TVAN) zetten we de bestaande overnachtingslocaties positief neer. We stimuleren een groei van duurzame en kleinschalige verblijfsrecreatie. Zo is er een nieuwe informatiefolder om het starten van een Bed & Breakfast te vergemakkelijken. Er is geen specifiek segment aan te wijzen waar de terugloop aan te relateren is. Verblijfsgasten brengen meer tijd door in één van de dorpen en geven meer geld uit in de middenstand of horeca. Dat resulteert indirect weer in versterking van de lokale economie in lijn met de economische visie Verblijfsgasten brengen meer tijd door in één van de dorpen en geven meer geld uit in de middenstand of horeca. Dat resulteert indirect weer in het behoud van bedrijfsleven. In 2022 is de Economische visie vastgesteld. De Routekaart (incl. acties en maatregelen) is hier een onderdeel van.

Bij geen voldoende aanbod van areaal zullen bedrijven zich niet in de gemeente Rheden kunnen vestigen of groeien. Circulariteit wordt ‘onder de aandacht gebracht’. Bij de acties uit de Routekaart Circulaire Economie ligt de Hoe gaat de gemeente zich inspannen om focus van de gemeente vooral op de interne organisatie. circulair inkopen ook bij onze In het kader van vastgestelde Kadernota is besloten om het partnerorganisaties en gemeenschappelijke budget voor stimuleringsmaatregelen te schrappen. regelingen te bereiken? Waar mogelijk wordt circulaire economie onder de aandacht gebracht maar hierin wordt geen actieve rol gespeeld.

21.

P 45

22.

P 45

Toename overnachtingen wordt gestimuleerd. Graag uitleg hoe het aantal (toeristische ?) overnachtingen wordt gestimuleerd of gefaciliteerd. Zijn er in de gemeente Rheden überhaupt voldoende faciliteiten voor overnachtingen en in welk segment is het aantal teruggelopen tov 2022 dan wel wordt groei verwacht voor de komende jaren? Wat wordt hiermee beoogd?

23.

P 45

Circulaire economie: in de routekaart voor een circulaire economie van de gemeente Rheden

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 53 / 72

Nr.

Verwijzing (A)

Vraag wordt ook gesproken over het aantrekken van start-ups die zich bezig houden met circulair produceren. welk economisch beleid met welke maatregelen wordt ingezet om een aantrekkelijke gemeente te worden voor bedrijven binnen de circulaire economie?

Antwoord In het kader van vastgestelde Kadernota is besloten om minder inzet te plegen op thema economische ontwikkeling. Dit heeft ook gevolgen voor de uitvoering van de Routekaart Circulaire Economie. De her-prioritering gaat na de vaststelling van de begroting plaatsvinden.

24.

P 46

Maximaal scheidingspercentage: Wat ziet de gemeente als het maximale scheidingspercentage?

Door de Raad is als ambitie een scheidingspercentage van 75% vastgesteld

25.

P 46

De gemeente Rheden spreekt van een Het huidige beleid van de gemeente heeft een focus op een grondstoffenbeleid, hierbij lag de focus vooral op goede kwaliteit van ingezamelde grondstoffen. afval. Wanneer gaat de gemeente haar grondstoffenbeleid verbreden naar alle grondstoffenstromen in de gemeente?

26.

P 63

Waarom blijft het bedrag voor de OB voor nietwoningen gelijk?

27.

P 64

Op welke wijze wordt concreet zichtbaar dat kansengelijkheid volgens de verwachtingen is verbeterd (monitoring?)

De hogere OZB-opbrengsten (als gevolg van stijging met 20% en vanaf 2026 jaarlijkse indexering) zijn bij het opstellen van de begroting uit praktische overweging volledig verwerkt bij de post OZB-woningen. Vandaar de stijging bij taakveld 0.61 en gelijkblijvende bedragen bij taakveld 0.62. In werkelijkheid zullen de hogere OZB-opbrengsten tot uitdrukking komen bij beide taakvelden. De totale raming aan OZB-opbrengsten blijft gelijk aan de bedragen zoals opgenomen in tabel op pag. 63 (bedragen van taakvelden 0.61 en 0.62 bij elkaar opgesteld). De uitvoeringsprojecten uit het preventieakkoord geven inzicht op de inzet kansengelijkheid. Hiernaast wordt eind 2024 de inclusieagenda ter vatstelling aan de raad voorgelegd waarin staat wat wij op het gebied van inclusiviteit en kansengelijkheid uitvoeren.

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 54 / 72

Nr. 28.

Verwijzing (A) P 69

Vraag Antwoord Wat verstaat u onder aanpak jeugdgroepen? Om De aanpak is voor problematische jeugdgroepen (onder 23 welke inwoners gaat het hier en wat is het doel? jaar) binnen de gemeente Rheden waarbij integraal informatie kan worden uitgewisseld om maatregelen te nemen met als doel overlast en criminaliteit te verminderen.

29.

P 79

Wat is de belastingruimte ? (zoals in het verleden werd gepresenteerd, wat is nu de ruimte)

Waarschijnlijk wordt gedoeld op de onbenutte belastingcapaciteit (m.b.t. de OZB). Dit vraagt een aparte berekening. De meest recente berekening is gemaakt bij de jaarstukken 2023 en is daarin opgenomen bij de paragraaf weerstandsvermogen (pag. 80) met de volgende passage: 'Voor de hoogte van de OZB geldt overigens ook geen voorgeschreven norm, behalve bij een eventuele “artikel 12aanvraag”, dan geldt een normtarief voor de OZB als één van de toelatingseisen. In dat geval dient een gemeente minimaal 20% meer OZB te heffen dan het landelijk gemiddelde. Op basis van die norm bedraagt de onbenutte belastingcapaciteit voor de gemeente Rheden afgerond € 2,3 miljoen.’ We laten deze passage sinds de begroting 2024 achterwege. Zie ook toelichting op pag. 88 van PB2025 bij kopje ‘Onbenutte belastingcapaciteit’.

30.

P 78 -79

Kan de tabel ontwikkeling lokale belastingdruk Zie antwoord op vraag 30 van VPR. worden aangevuld met de prognoses voor 2025?

Naam: CDA Datum van indienen vragen: 04-10-2024 Nr.

Verwijzing (A)

Vraag

1

Bestuurlijk Voorwoord blz. 3

Er staat dat er meer geld is voor Deze middelen staan opgenomen in tabel 2 van de bestaanszekerheid en sociale basis. Graag meer (financiële) inleiding.

Antwoord

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 55 / 72

Nr.

Verwijzing (A)

2

Inleiding Blz. 10

Vraag info over hoeveel meer er is en wat dat betekent.

Antwoord

Na 2026 zal niet verder worden bezuinigd op de sociale basis. Klinkt goed, maar wat betekent dat voor de sociale basis als dan inmiddels de dorpshuizen gesloten zijn, Schuldhulpmaatje heeft moeten stoppen enz.?

Organisaties die een structurele subsidie ontvangen worden in 2025 niet gekort. Op het totale budget sociale basis wordt in 2026 25 % bezuinigd. Dit bedrag is gefixeerd voor 2027 en 2028. Na vaststelling van de begroting 2025 vervolgen we de gesprekken met onze partners. Met hen bepalen we de prioriteiten en verdeling van de middelen in de komende jaren. Hiervoor volgt met de kadernota 2026 een inhoudelijk voorstel.

1. Samenleving 3

Blz. 19

4

Blz. 20

5

Blz. 21

op p. 19 is te lezen dat de subsidie voor Voor 2026 zijn we met onze partners in gesprek hoe we Leergeld wordt gehandhaafd, maar richting kunnen geven aan onze werkzaamheden. Hiervoor schuldhulpmaatje wordt in het hele document volgt met de kadernota 2026 een inhoudelijk voorstel. We niet genoemd. Hoe zijn de keuzes van B&W benoemen daarom niet alle partners. terugvinden? Wij zou graag een lijst willen zien van alle subsidie-ontvangers, met een korte Tijdens de behandeling van de kadernota op 2 juli is door de toelichting per organisatie en de keuze van B&W raad een motie aangenomen gericht op de voorgenomen daarin.. bezuinigingen binnen het minimabeleid. Als beantwoording op deze memo is het alternatief voor het minimabeleid (waaronder st. Leergeld) opgenomen in deze begroting. Bij het kopje: ombuigingen 2025 e.v. staat Vanaf 2025 maken we geen gebruik meer van een aantal “Vanaf …in.” Deze zin loopt niet en niet duidelijk instrumenten gericht op doelgroepen die moeilijk tot niet aan is wat er nu precies bedoeld is. het werk komen. Bij bullit 2 onder het kopje ‘Toelichting op Het gaat hier om de structurele ophoging van de BUIGnieuwe lasten t.o.v. Kadernota 2025” staat “Op uitgaven, zoals die in de eerste Berap 2024 (€ 852 k) en basis hiervan stellen we de begrote lasten tweede Berap 2024 (€ 400 k) zijn aangegeven. structureel bij”. Hoe en op welke wijze wordt er

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 56 / 72

Nr.

Verwijzing (A)

Vraag dan structureel omgebogen en waar zien we dat dan terug? Bij Ombuigingen 2025 e.v. staat dat de subsidies aan organisaties worden afgebouwd die er aan bijdragen om geen jeugdzorgmaatwerkvoorziening aan te vragen. Deze redenering lijkt tegenstrijdig aangezien een jeugdzorg-maatwerkvoorziening aanmerkelijk duurder zal zijn dan de subsidies. Betekent dit nu dat de kans aanzienlijk groot zal zijn dat daardoor nu juist de kosten voor jeugdzorg zullen stijgen en zo dus de besparing te niet zullen doen. In dat kader ook de vraag wat de gemiddelde kosten van een jeugdzorgmaatwerkvoorziening voor de gemeente is.

Antwoord

6

Blz. 24

7

Blz. 28

Meerdere keren wordt gesproken over een robuuste basis. Wat verstaat de gemeente hieronder gelet op en na de voorgestelde bezuinigingen.

In het koersdocument is een robuuste sociale basis één van de ambities, hier vindt u ook een uitgebreide toelichting. Begin 2025 neemt het college de raad graag mee in de strategische agenda en voortgang uitvoeringsagenda sociaal domein.

8

Blz. 28

Onder het kopje ombuigingen 2025 e.v. wordt onder meer gemeld dat bezuinigd gaat worden op bijvoorbeeld de dorpshuizen. Er is geen overzicht van de verschillende subsidiebijdragen aan de tien dorpshuizen. Kan B&W ons dit geven? Hoeveel krijgt ieder dorpshuis in 2024? En wat is het voorstel voor de komende drie jaar?

Dit vraagt om anders denken en handelen zoals beschreven in het Koersdocument Samen Leven in Rheden, rapport Berenschot en Hervormingsagenda. Het vergt nieuwe inzichten, samenwerking met inwoners en organisaties en lef om met minder geld de sociale basis effectiever in te zetten voor de preventie op maatwerkvoorzieningen. We richten daarnaast een programma in dat ervoor zorgt dat de gemeente de regie op de medebewindstaken versterkt, de kosten beheerst en dat met het beschikbare budget een maximaal maatschappelijke resultaat kan worden gerealiseerd.

2024 Buurthuis "De Poort,6" in Velp. Buurthuis "De Paperclip" in Velp.

€ 61.547

Buurthuis "De Elleboog" in Velp. Dorpshuis "'t Sprengenhus" in Laag-Soeren. Dorpshuis "Het Parkhuis" in de Steeg Buurthuis "De Drieschaar" in Dieren

€ 54.069

€ 29.000

€ 52.000 € 20.000 € 30.600

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 57 / 72

Nr.

Verwijzing (A)

Vraag

Antwoord Buurthuis "De Oase" in Dieren. Dorpshuis "Nieuw Bergstein" in Ellecom. Dorpshuis "Spankeren" in Spankeren Dorpshuis "Willem de Zwijger" in Rheden.

€ 111.534 € 29.947 € 15.472 € 62.000

Begin 2025 neemt het college de raad graag mee in de strategische agenda en voortgang uitvoeringsagenda sociaal domein. Dat betekent dat we in 2023 een incidentele baat hadden op deze post.

9

Blz. 29

In de tabel “Wat mag het kosten?” staat bij Baten onder post 6.2 Wijkteams bij R 2023 een bedrag van 65 en in de jaren daarna steeds 0. Hoe moeten wij dit lezen?

10

Blz. 30

Ik buurt mee: de besparing is 25.000 euro. Maar Er is een budget van 75 k beschikbaar voor de overblijvende wat zijn de kosten voor de overblijvende ronde? ronde Ik buurt mee! Personeelskosten zijn hierin niet Hoeveel personeelsinzet is hiervoor nodig? inbegrepen. Inzet is ca 0,5 fte gedurende 2,5 maanden, deze komt uit de reguliere bezetting.

11

Blz. 35

2. Leefomgeving Bij het 6e gedachtenstreepje “Het huidige onderhoudsniveau” wordt aangegeven dat het onderhoudsniveau van de wegen onder het basisniveau. Hoelang is dit uit veiligheidsoogpunt nog acceptabel en zijn er op dit moment wegen die dringend en eigenlijk onmiddellijk moeten worden hersteld?

Voor de technische staat van wegen hanteren we binnen de gemeente Rheden nu CROW-niveau C (laag). Dit betekent dat op wegen en trottoirs oneffenheden, hobbels, scheuren, gaten, wortelopdruk en losliggende tegels, voor kunnen komen. Dit kan consequenties hebben voor de toegankelijkheid van trottoirs en wegen. Het kan voorkomen dat niet alle wegen en trottoirs even prettig en comfortabel zijn om te fietsen, wandelen, sporten of spelen. Daarnaast kan het de kans op valpartijen vergroten. We constateren dat de huidige technische staat van onze verharding door eerdere bezuinigingen steeds

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 58 / 72

Nr.

Verwijzing (A)

Vraag

Antwoord verder achterop begint te geraken, hierdoor lopen het risico op aansprakelijkheidsstellingen en kapitaalvernietiging. Om een goed beeld te krijgen van de kwaliteit van de openbare ruimte, stellen we in de komende periode de Nota Kapitaalgoederen op, waarin de financiële doorrekening voor de kosten van vervanging en het onderhoud zijn uitgewerkt. Hierbij wordt gekeken naar de huidige situatie, de komende 4 jaar en een doorkijk naar de komende 60 jaar.

12

Blz. 36

Onder het kopje Duurzame en leefbare wijken en dorpen” staat “We willen de komende vier jaar in vier wijken concreet aan de slag met de warmtetransitie.”: is dit reëel, is er al een planning? Zo ja, welke wijken?

Bij de risico's wordt al aangegeven dat het afhangt van de beschikbare rijksmiddelen om dit ook te kunnen doen. Op dit moment zijn er activiteiten in Dieren-West, Stenfert en Ellecom. Er is in afwachting van de beschikbare middelen (en zeker de eerder aangekondigde maar zeer onzekere verhoging van de middelen voor capaciteit) nog geen planning of keuze. Wel zal de nieuwe energievisie richting en volgorde geven voor alle wijken en kernen in de gemeente.

13

Blz. 39

Bovenaan deze pagina staat vermeld dat veel De volgende initiatieven uit de duurzaamheidsagenda zullen doelen van de duurzaamheidsagenda niet bij het stopzetten niet worden uitgevoerd: gerealiseerd kunnen worden. Welke doelen · Extra ondersteuning voor inwoners bij verduurzaming. zullen dan naar verwachting niet kunnen worden · Een subsidiepotje voor initiatieven van bewoners. gehaald? · Beleidstoetsing op CO2-impact en de CO2-voetafdruk per · · · ·

wijk. Verhoogde inspanningen om inwoners te stimuleren tot het plaatsen van zonnepanelen op woningen. Energiecoaching voor inwoners met een inkomen boven 130% van het wettelijk minimumloon. Het organiseren van een duurzame lunch in het basisonderwijs. Extra inspanningen voor de energietransitie in meer wijken dan de huidige.

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 59 / 72

Nr.

Verwijzing (A)

Vraag

Antwoord · Extra investering in activering, bewustwording en het bevorderen van consuminderen. Als gevolg hiervan kan in 2025 geen klimaatfestival worden georganiseerd. Het is lastig aan te geven wat het effect op de doelstellingen is. Wel gaan we ervan uit dat door een beperking van de activiteiten er een effect is op de samenwerking in- en met de samenleving

14

Blz. 40

15

Blz. 43

16

Blz. 44

in 2023 stond in de begroting een onderzoek Op dit moment valt daar nog niet veel over te zeggen. De geformuleerd van 15ha, nu staat bij een mogelijkheid wordt meegenomen in de gebiedsvisie en dan voorgenomen onderzoek in het Soerense zal er pas onderzocht kunnen worden of- en wat er mogelijk. Beekdal 'groot'. Wij veronderstellen dat dit moet worden gelezen als ‘een paar ha, max. 15 ha’, omdat bij de ‘koers voor de omgevingsvisie’ in mei namelijk is aangegeven dat grootschalige opwek één van de onderwerpen is waarin we meer naar de regio gaan kijken (de handjes). Klopt deze veronderstelling? Hier wordt Bij het kopje Betaalbare, De kosten voor de wooncoach zijn 66.000 euro per jaar levensloopgeschikte en circulaire woningen incl. communicatiekosten.In 2023 heeft de wooncoach 8 onder bullit 2 de wooncoach genoemd. Wat zijn daadwerkelijke verhuizingen tot stand gebracht, maar de kosten van de wooncoach en wat zijn de vooral veel tijd gestoken in bewustwording en begeleiding. resultaten van de inzet van de wooncoach over In 2024 is de opdracht veranderd in begeleidingstrajecten 2023 en 2024? en gericht op groepen: communicatie, bewustwording, toolkits etc. Er lopen inmiddels 41 begeleidingstrajecten en groepsbijeenkomsten en informatiemateriaal worden voorbereid.

In de laatste alinea: is dat zo, is er echt Meer areaal voor bedrijvigheid betekent in het algemeen dat schaarste? Zijn er niet plekken voor ook werkgelegenheid wordt gecreëerd. Hierbij geldt wel dat kantoorfuncties beschikbaar, zoals de Kop van het afhankelijk is van de soort bedrijvigheid. Bij geen de Spoorstraat en het Ericaplein? Plekken binnen voldoende aanbod van areaal zullen bedrijven zich niet in de de gebouwde omgeving waar veel

Schriftelijke vragen programmabegroting 2025-2028 60 / 72

Nr.

Verwijzing (A)

Vraag werkgelegenheid gecreëerd kan worden op een kleine oppervlakte. Wat betekent de bullit bij Beoogde resultaten? Zet dit college in op werkgelegenheid en wonen, of prioriteert ze wonen? Wat betekenen de voorgenomen ombuigingen bij de economische ontwikkeling zoals genoemd op deze pagina voor de resultaten bij de genoemde doelen? Zijn deze nog reeel ?

Antwoord gemeente Rheden kunnen vestigen. Het klopt dat ook op bestaande locaties werkgelegenheid kan worden gecreëerd. Wij zetten in op wonen en werken (en dus werkgelegenheid).

17

Blz. 44

18

Blz. 45

Onder het kopje aantal overnachtingen weer op We zorgen door promotie en marketing via de niveau 2022 brengen staat dat de gemeente zich marketingorganisatie TVAN dat er invulling wordt gegeven wil inspannen om dat weer te bereiken. Op aan de uitgangspunten van de vastgestelde Visie op welke wijze kan de gemeente hierin dan wat Recreatie en Toerisme. Een flyer is in de maak om het betekenen en wat betekent dat kostentechnisch, starten van een B&B te vergemakkelijken. Hiermee zijn geen zijn er voor die inzet kosten verbonden voor de extra kosten en capaciteit benodigd. gemeente zowel financieel als ook qua personeelsinzet?

19

Blz. 46

20

Blz. 51

Bij het kopje “Welk risico of welke risico’s staan De dienstverlening van Prezero stopt per 1 januari 2026. De dit doel in de weg” staat dat Procero (Prozero) komende tijd worden alle consequenties in beeld gebracht. gaat stoppen. Per wanneer gaat dat in? Wat is de verwachting voor de kosten voor de gemeente blijven die gelijk of gaan die stijgen en is dar dan al in de begroting rekening mee gehouden? Ten aanzien van de buurtspeelplaatsen wordt Er zijn tot op heden 5 buurtspeelplaatsen gerealiseerd. Het aangegeven dat er in 2028 9 buurtspeelplaatsen Koning Willem Alexanderplein is in voorbereiding en er gerealiseerd zijn ten opzichte van 2021. Hoeveel staan er nog een aantal bestaande speelplaatsen in de