De Connectie jaarstukken incl. controleverklaring 2025
Tekst van het document
Jaarstukken 2025
16 april 2025
Flynth Audit B.V. geheel document digitaal gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden M.V.
17-04-2026
1
Inhoudsopgave 1. Jaarverslag
Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
1.1. Missie, visie, uitgangspunten en kernwaarden
4
1.1.1. Missie
4
1.1.2. Visie
4
1.1.3. Uitgangspunten
4
1.1.4. Kernwaarden
4
1.2. Omvorming naar enkelvoudige centrumregeling
5
1.3. Programmaverantwoording
6
1.3.1
Programma Bedrijfsvoering gemeenten
6
1.3.2
Programma Belastingen gemeenten
13
1.3.3
Overzicht Algemene dekkingsmiddelen en overhead
15
1.3.4
Bedrag heffing vennootschapsbelasting
18
1.4. Paragrafen
19
1.4.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
19
1.4.2
Financiering
26
1.4.3
Bedrijfsvoering
29
1.4.4
Wet Open Overheid
37
2. Jaarrekening 2.1 Overzicht van balans en toelichting
38 38
2.1.1
Balans per 31 december 2025
38
2.1.2
Toelichting op de balans
39
2.1.3
Niet uit de balans blijkende verplichtingen
47
2.2 Overzicht van baten en lasten en toelichting
48
2.2.1
Overzicht van baten en lasten
48
2.2.2
Toelichting op het overzicht van baten en lasten
49
2.2.3
Bijdragen gemeenten
56
2.2.4
Bijdragen derden
57
2.2.5
Incidentele baten en lasten
58
2.2.6
Afwijkingen op investeringsprogramma
60
2.2.7
Informatie Wet normering topinkomens (WNT)
61
2.3 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
3. Bijlagen behorende tot de jaarrekening
63
65
3.1 Bijlage 1: Rechtmatigheidsverantwoording
65
3.2 Toelichting op de Rechtmatigheidsverantwoording
66
3.3 Bijlage 2: Taakvelden
67
3.4 Bijlage 3: Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren
68
3.5 Overige gegevens inclusief de Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
69
4. Bijlagen niet behorende tot de jaarrekening 4.1 Bijlage 3: Begrotingsmutaties
73 73
2
Voorwoord Het jaar 2025 was in alle opzichten een belangrijk jaar voor De Connectie. We hebben verder gebouwd aan onze dienstverlening en aandacht gehouden voor onze medewerkers. Het jaar 2025 stond vooral in het teken van de voorbereiding op de overgang naar de gemeente Arnhem. Daarmee was het een jaar waarin we toewerkten naar een nieuwe fase. In deze jaarrekening leggen wij verantwoording af over de resultaten die we in 2025 hebben behaald en de wijze waarop we onze middelen hebben ingezet. Daarmee geven we inzicht in onze financiële positie en de belangrijkste ontwikkelingen van het afgelopen jaar. Dienstverlening Een belangrijk thema van De Connectie is dienstverlening: het gaat om de klant. In 2025 hebben we opnieuw een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd. De resultaten laten zien dat de tevredenheid is toegenomen ten opzichte van eerdere metingen. Dat is een mooi resultaat en daar zijn we trots op. Tegelijkertijd zien we ook verbeterpunten. Die signalen nemen we serieus. Juist in een jaar van verandering is het belangrijk dat onze dienstverlening op orde blijft. We blijven luisteren naar onze eindgebruikers en werken continu aan het verbeteren van onze dienstverlening. Een ander belangrijk thema is ‘jij doet ertoe’. Onze medewerkers maken De Connectie. Zij zetten zich iedere dag in voor de gemeenten en voor de organisatie.
Uit het medewerkerstevredenheidsonderzoek blijkt dat collega’s zich over het algemeen prettig voelen in hun werk en zich gewaardeerd voelen. Dat is een belangrijk resultaat, juist in een periode waarin er veel verandert. Voorbereiding op de overgang Eind 2024 is de wens uitgesproken om De Connectie per 1 januari 2026 volledig onder te brengen bij de gemeente Arnhem. In 2025 is dit besluit verder uitgewerkt en is er het hele jaar gewerkt om de overgang daadwerkelijk te realiseren. Deze overgang vraagt veel van de organisatie en van onze medewerkers. Tegelijkertijd biedt dit kansen om de bedrijfsvoering te versterken en beter in te spelen op ontwikkelingen in onze omgeving. We hebben in 2025 belangrijke stappen gezet om deze overgang zorgvuldig en beheerst te laten verlopen. Nieuwe fase Per 1 januari 2026 is De Connectie volledig onderdeel van de gemeente Arnhem. Daarmee is een nieuwe fase gestart. Tegelijkertijd betekent dit ook het einde van De Connectie als zelfstandige organisatie. In de afgelopen jaren is een stevige basis opgebouwd. Samen met de gemeenten Arnhem, Renkum en Rheden, onze andere partners en de inzet van al onze medewerkers is gewerkt aan een professionele en betrouwbare organisatie. Ik kijk met trots en waardering terug op deze samenwerking. Met vertrouwen zetten we deze basis voort binnen de gemeente Arnhem.
Als cluster De Connectie zijn we klaar voor de toekomst. Sanne de Kleyn Directeur De Connectie
3
Voor u ligt het jaarverslag over 2025 van De Connectie. In dit jaarverslag komen in hoofdstuk 1.1 de missie en de doelen van De Connectie aan de orde. In hoofdstuk 1.2 wordt verantwoording afgelegd over de realisatie van het, in de begroting 2025, voorgenomen beleid. Dit gebeurt aan de hand van de vastgestelde programma’s Bedrijfsvoering gemeenten, Belastingen gemeenten en het overzicht van Algemene dekkingsmiddelen en overhead. Daarnaast wordt aandacht besteed aan de heffing van vennootschapsbelasting (Vpb). In hoofdstuk 1.3 komen de, voor De Connectie relevante, verplichte paragrafen aan de orde. Met de omvorming van De Connectie, die in het volgende hoofdstuk wordt toegelicht, is uiteraard rekening gehouden bij het opstellen van deze jaarstukken. In sommige gevallen kan het desondanks lijken of we een organisatie die nog blijft bestaan beschrijven. Dit is om de leesbaarheid van deze jaarstukken te bevorderen en omdat we bij het opstellen van de jaarstukken aan de wettelijke vereisten moeten voldoen.
1.1.
Missie, visie, uitgangspunten en kernwaarden
1.1.1. Missie Dankzij De Connectie kunnen de klanten zich volledig richten op inwoners, bedrijven en toeristen. 1.1.2. Visie “Met oog voor talent, ontwikkeling en diversiteit bieden wij de beste dienstverlening. We kennen onze klant en zijn een betrouwbare en transparante organisatie.” 1.1.3. Uitgangspunten De uitgangspunten van de dienstverlening van De Connectie zijn de vijf K’s: kosten, kwaliteit, kwetsbaarheid, kansen en klant. De Connectie denkt en werkt vanuit de klant en zet de klant altijd centraal. De Connectie levert producten en diensten tegen een gezamenlijk afgesproken kwaliteit. De Connectie investeert in medewerkers en biedt hen kansen zich te ontwikkelen. De Connectie kent de trends en ontwikkelingen, speelt daarop in en vertaalt deze in samenwerking met de klant naar haar bedrijfsvoering. Hierdoor zijn partners in staat om zich volledig te richten op hun inwoners, bedrijven en toeristen. Ze zijn daardoor minder kwetsbaar. Door producten en diensten te harmoniseren en te digitaliseren werkt De Connectie efficiënter. Dit leidt ertoe dat de kosten voor de partners omlaaggaan. 1.1.4. Kernwaarden De Connectie ontwikkelt zich naar een flexibele, open en daadkrachtige organisatie die zich makkelijk aanpast aan nieuwe ontwikkelingen.
De kernwaarden die hierbij horen, het fundament waar energie en inspiratie uit worden gehaald, zijn: ▪ Professioneel: service, verantwoordelijk, kennis, kwaliteit, resultaatgericht, dienstverlenend. ▪ Betrokken: samen, verbindend, nieuwsgierig, werkplezier, omgevingsbewust, energiek, leergierig. ▪ Integer: duidelijk, betrouwbaar, open, eerlijk, transparant, afspraken nakomen.
4
1.2.
Omvorming naar enkelvoudige centrumregeling
In oktober van 2024 hebben de colleges van de deelnemende gemeenten de intentie uitgesproken om de huidige samenwerkingsvorm van De Connectie om te zetten. Dit gaat om een omzetting van een bedrijfsvoeringsorganisatie in het kader van de WGR (Wet gemeenschappelijke regelingen) met gedeeld eigenaarschap naar een enkelvoudige centrumregeling met de gemeente Arnhem als gastheer en de gemeenten Renkum en Rheden als gast. Daarmee wordt de samenwerkingsvorm ‘lichter’ gemaakt, met een verschuiving van zeggenschap (en risico) naar één gemeente. Deze omvorming heeft per 01-01-2026 plaatsgevonden. Er moest een omvormingsplan worden opgesteld door een onafhankelijke derde partij (Artikel 27) bij het ontbinden van de oude regeling. Met het opstellen van dit omvormingsplan is in november 2024 begonnen. Dit plan is in 2025 vastgesteld en grotendeels uitgevoerd. Een deel van de uitvoering zal in 2026 plaatsvinden. Het plan gaat onder andere in op de overgang van medewerkers, overgang van taken en systemen, organisatiecultuur, en juridische, financiële en ICT-aspecten. In de herfst van 2025 werden deze documenten voorgelegd aan de gemeenteraden van de drie gemeenten. Alle drie de gemeenteraden zijn met de plannen en het opzetten van de nieuwe centrumregeling akkoord gegaan.
Vooruitlopend op de nieuwe regeling zijn per 1 juli de medewerkers van de afdeling Management Support en de bodes die als onderdeel van De Connectie werken voor de gemeenten Renkum en Rheden in dienst gekomen bij die gemeenten. Dit is op basis van vrijwilligheid gegaan. Deze werkzaamheden onder brengen bij de gemeenten zelf past beter bij de nieuwe samenwerkingsvorm. Per 1 januari 2026 is de nieuwe centrumregeling actief geworden. De Connectie is daarmee onderdeel geworden van de gemeente Arnhem. De Connectie is gepositioneerd als nieuw cluster. De overgang is goed verlopen en de dienstverlening aan de drie gemeenten is zonder hapering voortgezet. De ‘’oude’’ regeling moet voorlopig nog wel blijven bestaan omdat een deel van de opheffing nog moet worden afgerond. De verwachting is dat de oude regeling per eind 2026 kan worden opgeheven. Een belangrijk uitgangspunt bij de omvorming is het begrip ‘as is’. Dit betekent dat het uitgangspunt is dat de taken, het personeel, de organisatie en alle overige boedel van De Connectie geheel en ongedeeld door de gemeente Arnhem worden overgenomen. De medewerkers van De Connectie zijn door het jaar heen op diverse manieren over de ontwikkelingen geïnformeerd.
Tijdens diverse bijeenkomsten werden de medewerkers bijgepraat door directeur Sanne de Kleyn, het bestuur van De Connectie, het management van de gemeente Arnhem en diverse andere medewerkers van De Connectie en de gemeente Arnhem. Verder werd intranet gebruikt om te informeren en veel gestelde vragen te beantwoorden. Ook zijn de medewerkers een aantal keer per brief geïnformeerd.
5
1.3.
Programmaverantwoording
1.3.1
Programma Bedrijfsvoering gemeenten
Wat hebben we bereikt? In dit hoofdstuk volgt welke doelen we in 2025 hebben bereikt en wat we daarvoor hebben gedaan. Ook worden resultaten genoemd die we in onze begroting (MJPB 2025-2028) nog niet eerder als concreet doel hadden opgenomen. Omvorming naar enkelvoudige centrumregeling De overgang naar de nieuwe constructie heeft van diverse afdelingen extra voorbereidingen gevraagd. De teams Personeelsadministratie (PSA) en Human Resources (HR) hebben intensief gewerkt aan het tijdig overzetten van alle medewerkers naar de gemeente Arnhem. Medewerkers zijn aangemeld bij de gemeente Arnhem en personeelsdossiers zijn tijdig overgezet naar de omgeving van de nieuwe werkgever. Ook het harmoniseren van arbeidsvoorwaarden van medewerkers van De Connectie heeft veel inzet van de afdelingen HR en PSA gevraagd. Binnen het Bedrijfsbureau heeft Finance & Control gezorgd voor harmonisatie van financiële verslaglegging. Dit zorgt voor een soepele integratie van de administratie van De Connectie in de administratie van gemeente Arnhem. De afdeling ICT heeft voorbereidingen getroffen voor een soepele overgang van systemen. Een deel van de werkzaamheden is al uitgevoerd. Een ander deel zal in de loop van 2026 worden uitgevoerd. Deze werkzaamheden waren geen vereiste voor de overgang naar de nieuwe constructie per 01-012026.
Front Office De structuur van de Frontoffice is in 2025 aangepast zodat deze nog beter aansluit bij de wensen van de eindgebruikers. Door deze aanpassing leveren we nu de balie- dienstverlening van de Frontoffice ook fysiek vanaf de verschillende gemeentehuizen. De openingstijden in de gemeentehuizen van Renkum en Rheden zijn uitgebreid. Ook kunnen bellers nu een terugbelverzoek achterlaten bij telefonische drukte zonder hun plek in de wachtrij te verliezen. Deze initiatieven sluiten aan bij de behoefte die naar voren kwam in het klanttevredenheidsonderzoek in 2024 over de dienstverlening van De Connectie. In het nieuwe klanttevredenheidsonderzoek eind 2025 is de tevredenheid over de openingstijden en de telefonische bereikbaarheid van de Front Office aantoonbaar gegroeid. Basisregistraties Met betrekking tot voormelden1 is er in 2024 een pilot uitgevoerd. De pilot was een succes. In afstemming met de gemeenten is voormelden in 2025 onderdeel geworden van het standaard proces. Hiermee anticiperen we op landelijke ontwikkelingen waarin inwoners betrokken worden in de totstandkoming van de WOZ-waarde. Documentaire informatievoorziening In 2024 hebben we voorbereidingen getroffen om tien jaar aan archief van de gemeenten Renkum en Rheden over te brengen naar het Gelders Archief. Om zodoende de geconstateerde achterstanden weg te werken.
In 2025 zijn de stukken overgebracht naar het Gelders Archief en is de achterstand weggewerkt.
1 Voormelden gaat over de secundaire kenmerken van een object, bijvoorbeeld de kwaliteit van
onderhoud. 6
Huisvesting De Connectie ondersteunt de gemeenten met hun vraagstukken rondom vernieuwde huisvesting. De gemeenten Arnhem en Renkum werken aan tijdelijk huisvesting ter overbrugging naar toekomstige, vernieuwde huisvesting. Facilitaire zaken is betrokken bij deze projecten vanuit een adviesrol en de levering van expertise op Facilitair vakgebied. Windows 11 In oktober 2025 is Microsoft gestopt met de ondersteuning van besturingssysteem Windows 10. Voor de informatieveiligheid en bedrijfscontinuïteit was het onvermijdelijk om ook over te stappen op Windows 11. De ICT-afdeling heeft gezorgd voor een tijdige overgang van Windows 10 naar opvolger Windows 11. Wat hebben we hiervoor gedaan? Algemeen Ontvlechting dienstverlening aan derden De Connectie heeft de afgelopen jaren gevolg gegeven aan het door het bestuur vastgestelde uitgangspunt dat we ons focussen op de dienstverlening aan de drie gemeenten. Ook heeft een aantal partijen zelf aangegeven afscheid te nemen van De Connectie. Daardoor is de laatste jaren de dienstverlening aan derden afgebouwd. In de loop van 2025 is ook de dienstverlening aan de gemeente West Maas en Waal volledig beëindigd. Verder is begin 2025 de beëindiging van de dienstverlening aan Sportbedrijf Arnhem afgerond.
Maat- en meerwerk Voor maat- en meerwerk ten opzichte van de basisdienstverlening worden maat- en meerwerkovereenkomsten met de gemeenten afgesloten. Het aandeel maat- en meerwerk ten opzichte van de begroting is substantieel (> 10%) en wordt met name door de afdelingen Facilitaire zaken, ICT en Management Support geleverd. Een deel van het maat- en meerwerk is éénmalig van aard. Maat- en meerwerk dat structureel (jaarlijks) terugkomt, wordt financieel verwerkt en daarmee onderdeel van het kader in het eerstvolgende begrotingsjaar. Dat is het jaar volgend op het jaar waarin de maat- of meerwerk overeenkomst tot stand is gekomen. Hiermee leveren ze, naast de effecten van cao- en prijsstijging, de grootste bijdrage aan de uitbreiding van het financieel kader van De Connectie. ICT Informatieveiligheid We verwachten dat de (externe) dreiging op het gebied van informatieveiligheid verder toeneemt in de komende jaren. Om deze risico’s weerstand te bieden, is in 2024 een Security Operations Centre (SOC) ingericht. Het SOC is een team van specialisten dat, vanuit het oogpunt van informatieveiligheid, de ICT-omgeving in de gaten houdt. En daarmee probeert te voorkomen dat hackers en andere nietvertrouwde personen onze omgeving kunnen benaderen. In 2025 is het SOC verder uitgebreid en geprofessionaliseerd. Het SOC is in samenwerking met de gemeente Arnhem opgezet.
De gemeenten Rheden en Renkum maken ook gebruik van deze dienstverlening.
7
Cloud computing Een belangrijke ontwikkeling binnen ICT is de overgang naar cloud computing. Bij cloud computing zijn hardware, software en gegevens via het internet beschikbaar. De Connectie geeft uitvoering aan de regionale cloudstrategie door, wanneer leveranciers hun applicatie naar de cloud brengen, deze beschikbaar te maken voor onze gebruikers. Dit gebeurt vooral op natuurlijke vervangingsmomenten, bijvoorbeeld als een contract afloopt. Ook ons financiële systeem Unit4 zal in 2027 door de leverancier alleen nog via de cloud aangeboden. Uitfaseren VDI-omgeving De Connectie werkt voortdurend aan het optimaliseren van de digitale werkplek van de medewerkers. Veranderende werkomstandigheden, externe bedreigingen en technologische mogelijkheden vragen om aanpassingen. Daarnaast wil De Connectie het gebruikersgemak naar een hoger niveau brengen. De gewenste verbeteringen worden onder andere bereikt door af te stappen van de VDI-omgeving (Virtual Desktop Infrastructure). VDI is een omgeving binnen ICT waar medewerkers apart via een portal op moeten inloggen om bij de gewenste systemen en gegevens te komen. De VDI-omgeving wordt ook wel de digitale werkomgeving of de Citrix-omgeving genoemd. In 2025 zijn belangrijke stappen gezet om op termijn buiten de VDI-omgeving te kunnen werken. Het gehele traject is volgens de huidige planning midden 2027 afgerond.
Datacenter De Connectie beheert drie datacenters. Eén datacenter is verouderd en de vervanging is inmiddels opgestart. Er is gekozen voor een datacenter met opslag van data via de cloud. De inrichting van het nieuwe datacenter en aansluitend de transitie van onze data zal midden 2026 zijn afgerond. Documentaire informatievoorziening In 2025 is er gewerkt aan een projectvoorstel/opdrachtformulering voor het implementeren van een kwaliteitssysteem voor informatiebeheer. Een project hiervoor gaat in 2026 starten. Het uitgangspunt is om vervolgens op basis van het Kwaliteitssysteem Informatiebeheer Decentrale Overheden (KIDO) periodiek (via de PDCA-cyclus) de kwaliteit van het informatiebeheer te toetsen en te verbeteren. Autonome ontwikkelingen De ingang van de nieuwe Archiefwet die eerder was uitgesteld naar medio 2026, is opnieuw verplaatst, nu naar 1 januari 2027. De wijzigingen die deze wet met zich meebrengen hebben impact op de dienstverlening van De Connectie. De meeste impact hebben de verkorting van de overbrengingstermijn (de tijd die organisaties hebben om informatie die blijvend bewaard moet worden naar een archiefbewaarplaats te brengen) van 20 naar 10 jaar en de toevoeging van risicobenadering voor het beheer van documenten.
Basisregistraties Ook in 2025 hebben de gemeenten vanuit de Ensia-verantwoording weer een positieve beoordeling gekregen en daarmee voldaan aan wettelijke eisen voor de basisregistraties waar zij bronhouders van zijn. Ensia is een gestandaardiseerde methode om onder andere basisregistraties te beoordelen en te rapporteren. Deze methode helpt overheden om te voldoen aan wettelijke normen. De gegevens uit de basisregistraties van de gemeenten werden via De Connectie gedeeld aan diverse landelijke voorzieningen. Deze worden veel en verplicht gebruikt in allerlei belangrijke (overheids-) processen. Omdat De Connectie onderdeel wordt van de gemeente Arnhem moeten deze gegevens voortaan via de gemeente Arnhem gedeeld worden. Dit betekent dat één en ander opnieuw moet worden ingericht. Dit is in 2025 samen met het kadaster succesvol gedaan.
8
In 2025 hebben wij ook uitvoering gegeve/n aan onze landmeetkundige dienstverlening. Vanuit de wijk Malburgen kwamen signalen over mogelijke problemen met de fundering en scheurvorming. In 2025 zijn wij benaderd door de gemeente Arnhem en hebben wij met onze landmeetkundige dienstverlening de gemeente Arnhem ondersteund in haar aanpak van de mogelijke funderingsproblemen. Verder hebben wij diverse informatieavonden in Malburgen bijgewoond om aan woningeigenaren nadere uitleg te geven over onze werkwijze. Facilitaire zaken De gemeente Arnhem werkt aan het realiseren van toekomstige huisvesting met de intentie om naar één hoofdlocatie te gaan. De Connectie heeft deze ontwikkelingen het afgelopen jaar ondersteund door een facilitair adviseur te leveren. De Connectie en de gemeente Arnhem werken nauw samen om in de tussenliggende periode tot aan oplevering van de nieuwe huisvesting comfortabel te kunnen blijven werken op het stadhuis en stadskantoor. In 2025 zijn voorbereidingen getroffen voor tijdelijke huisvesting in het stadskantoor. Dit betreft voorbereidingen zoals het reinigen van vloerbedekking, het schilderen van wanden, het verduurzamen van verlichting etc. om zodoende ook de komende jaren te kunnen werken op het stadskantoor. Ook bij de gemeente Renkum speelt het vraagstuk rondom vernieuwde huisvesting. Zij wordt hierin ondersteund door een externe partij.
Er zijn potentiële locaties bezocht om de gemeente Renkum te huisvesten. Afdeling Facilitaire Zaken van De Connectie is geconsulteerd en was betrokken bij het bezoeken van potentiële locaties. Facilitaire Zaken heeft input geleverd voor een zo compleet mogelijk voorstel met betrekking tot de nieuwe huisvesting van de gemeente Renkum. Per 1 juli 2025 zijn de bodes van de gemeenten Renkum en Rheden formeel ondergebracht bij hun respectievelijke gemeenten. Hiermee is de eerder afgesproken lijn gevolgd om alle bodes – op basis van vrijwilligheid – onder te brengen bij de organisatie waarvoor zij werkzaam zijn. Frontoffice In 2025 introduceerden we een nieuw servicemiddel voor onze gebruikers: een QR-code op koffiemachines, printers en andere kantoorapparatuur. Gebruikers scannen de QR-code met hun mobiele apparatuur om sneller en simpeler een storing of defect te melden. Bellers voor de Front Office kunnen een terugbelverzoek achterlaten bij telefonische drukte zonder hun plek in de wachtrij te verliezen. Administratie & Beheer In de eerste helft van 2025 is het project e-HRM volledig afgerond. Ook de laatste klant-specifieke modules zijn opgeleverd. Daarmee is het project formeel afgesloten. De herstructurering van het team PSA – die noodzakelijk is vanwege de gewijzigde taken door de implementatie van e-HRM – is in de tweede helft van 2025 verder vormgegeven.
Het contract voor het financieel pakket Unit4 loopt per eind 2026 af. De leverancier heeft aangegeven dat de huidige “on premise” dienstverlening wordt stopgezet en dat er overgestapt moet worden naar een cloudversie. Een cloudversie is ook wel bekend als SAAS (software as a service). Bij on premise draait een applicatie op de servers van de organisatie die het pakket gebruikt. Bij SAAS draait een applicatie op de servers van de leverancier van het pakket.
9
Omdat het vorige contract nog doorliep, kon de overstap naar SAAS niet zonder nieuwe aanbesteding. Uitzondering daarop is een proces van “vrijwillige transparantie”. Daarbij kondig je de intentie om over te stappen aan en geef je andere marktpartijen de gelegenheid om op die overstap zonder nieuwe aanbesteding te reageren. Door andere marktpartijen is niet gereageerd. Daarom is per 30 juni 2025 het contract met Unit4 voor de vervanging van ons huidige financiële systeem ondertekend. Vervolgens zijn de voorbereidingen voor het implementatietraject in gang gezet. De implementatie van het nieuwe systeem staat gepland voor november 2026. De Financiële administratie heeft in 2025 gezorgd voor een stabiele uitvoering van de dagelijkse werkzaamheden. Dat deze goed werden uitgevoerd bleek ook uit de ISAE3402, een rapport van een externe auditor over onze financiële processen. Voor het tweede jaar op rij was het oordeel van de auditor een ‘schoon’ oordeel zonder beperkingen. Inkoop & Aanbesteding De gemeente Arnhem heeft in 2025 nieuw inkoopbeleid vastgesteld. In dit nieuwe beleid is meer aandacht voor maatschappelijke thema’s als duurzaamheid, circulariteit en inclusie. De gemeenten Renkum, Rheden en Arnhem hebben in 2025 hun drempelbedragen voor aanbesteding gelijkgetrokken. Dit komt de harmonisatie ten goede. Mei 2025 is een nieuw contractbeheersysteem in gebruik genomen.
Dit project had invloed op de werkzaamheden van een relatief groot aantal medewerkers binnen de gemeenten en De Connectie en vereiste een zorgvuldige voorbereiding. De overgang naar een nieuw systeem en een nieuwe werkwijze is soepel verlopen. Management Support Per 1 juli 2025 zijn de managementassistenten van de gemeenten Renkum en Rheden formeel in dienst gekomen bij hun respectievelijke gemeenten. Hiermee is de eerder afgesproken lijn gevolgd om alle managementassistenten – op basis van vrijwilligheid – onder te brengen bij de organisatie waarvoor zij werkzaam zijn. In 2025 zijn we gestart met de voorbereidingen voor het inzetten van AI voor onze werkzaamheden. Denk hierbij met name aan het gebruik van AI als hulpmiddel bij notuleren. Omdat het AI-beleid nog niet was vastgesteld, was het niet mogelijk om AI in te zetten voor ons werk als ondersteuners.
10
Wat heeft het gekost? Wijziging Begroting 2025 begroting Bedragen x 1.000 euro PROGRAMMA BEDRIJFSVOERING GEMEENTEN Lasten Baten Saldo Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo na reserves
44.687 -25 44.662 383 45.045
Begroting na wijziging
-749 -749 3 -120 -866
43.938 -25 43.913 386 -120 44.179
Gerealiseerd 2025
50.203 -5.020 45.183 386 -534 45.035
Saldo t.o.v. begroot 2025
-6.265 4.995 -1.270 414 -856
De grootste afwijking op de begroting betreft extra kosten die zijn gemaakt om maat- en meerwerk te kunnen leveren, vooral op het gebied van facilitaire dienstverlening, ICT-diensten en Management Support. Hier staan vergelijkbare extra opbrengsten tegenover. Daarnaast zijn er hogere personeelslasten, wat wordt veroorzaakt door inhuur op vacatureruimte of voor het opvangen van het ziekteverzuim. Ook leidt de in 2025 afgesloten nieuwe CAO tot extra personeelslasten. Bij het vaststellen van het budget voor 2025 was deze CAO nog niet bekend. Verder zijn er extra personeelskosten om de voorziening voor bovenwettelijke verlofdagen aan te vullen. Voor facilitaire zaken kwam een aantal kosten hoger uit dan begroot. Dit geldt met name voor de postvoorziening en de kosten voor schoonmaak. De oorzaak zijn prijsindexaties die hoger waren dan de jaarlijkse compensatie voor inflatie. Voor de post werd in 2024 een nieuwe aanbesteding afgerond waardoor de kosten flink stegen. Het tarief uit het oude contract was niet meer marktconform. Omdat het budget hier niet op wordt aangepast, kwam dit tekort ook terug in 2025. Ter dekking van deze meerkosten is een onttrekking uit de bestemmingsreserve prijscompensatie gedaan. De licentiekosten kwamen fors lager uit dan begroot. Dit betreft licenties van de afdeling ICT waar sterk wordt gestuurd op het beperken van licentiekosten.
De kapitaalslasten waren licht hoger dan begroot. Dit komt enerzijds omdat er een aantal ICT-apparaten versneld is afgeschreven bij verkoop aan uittredende klanten (derden). Hier staan opbrengsten tegenover. Daarnaast is een aantal laptops versneld afgeschreven vanwege de overgang naar Windows 11. Bij basisregistraties was incidenteel een deel van de middelen voor advies en onderhoud van applicaties niet nodig. De baten namen toe door hogere opbrengsten uit WAO- en ziektegelden en WGA-uitkeringen volgend uit re-integratietrajecten. Deze uitkeringen waren hoger dan vooraf voorzien. Afwijkingen op de begroting In de financiële verordening van De Connectie (2025) is vastgelegd dat afwijkingen op de begroting moeten worden toegelicht. Bij overschrijding of onderschrijding van baten of onderschrijding van lasten geldt dat deze acceptabel zijn wanneer deze toereikend worden toegelicht. Voor overschrijdingen van de lasten geldt dat deze, wanneer deze toereikend zijn toegelicht, kunnen worden aangemerkt als acceptabel. Deze zullen als bruto onrechtmatigheid worden opgenomen in de rechtmatigheidsverklaring in de bijlage maar niet gezien worden als netto onrechtmatigheid. Op het programma bedrijfsvoering gemeenten is er sprake van een overschrijding op de lasten van 6,3 mln. Deze wordt voor 4,7 mln. verklaard door maat- en meerwerk.
Overschrijdingen door maaten meerwerk zijn overschrijdingen waar direct gerelateerde inkomsten tegenover staan. Daarnaast wordt 0,5 miljoen van de overschrijding verklaard door ICT-projecten. Dit betreft de overgang van Windows 10 naar Windows 11, de doorontwikkeling van de moderne werkplek en de start met de vervanging van een verouderd datacenter. Dit zijn projecten die in overleg met de gemeente(n) zijn uitgevoerd en waar deels direct gerelateerde inkomsten tegenover staan. Ook passen ze binnen het 11
bestaand beleid van De Connectie. De resterende overschrijding wordt verklaard door (nieuwe) contracten die meer zijn gestegen dan begroot, bijvoorbeeld bij de post. Ook deze overschrijdingen passen binnen het bestaand beleid. Aan de batenkant is sprake van een overschrijding van de baten van 5,0 mln. Deze overschrijding wordt verklaard door de opbrengsten van maat- en meerwerk. Beleidsindicatoren Als gevolg van wijzigingen in de BBV maken beleidsindicatoren verplicht deel uit van begroting en verantwoording. Hiermee wordt het beter mogelijk om de prestaties van gemeenten onderling met elkaar te vergelijken. Het merendeel van de beleidsindicatoren van De Connectie vallen onder het taakveld Bestuur en Ondersteuning en worden vanuit praktische overwegingen onder het Overzicht van Algemene dekkingsmiddelen en overhead gepresenteerd.
12
1.3.2
Programma Belastingen gemeenten
Wat hebben we bereikt? Binnen dit programma is het de doelstelling om voor de deelnemende gemeenten een zo volledig mogelijke gewenste belastingopbrengst te realiseren met een optimale dienstverlening en tegen zo laag mogelijke kosten. We hebben in 2025 het oordeel van de Waarderingskamer (toezichthouder op belastingen) ‘voldoende’ behouden. Wat hebben we hiervoor gedaan? In 2025 hebben we bij Belastingen een Klanttevredenheidsonderzoek in gebruik genomen voor de digitale belastingbalie. Dat is een succes want het helpt om de dienstverlening aan inwoners en belanghebbenden, op basis van hun eigen input, verder te verbeteren. Op initiatief van De Connectie evalueren we samen met andere gemeenten jaarlijks de producten die we aanbieden in de digitale omgeving. In het afgelopen kalenderjaar hebben we het bezwarenproces vernieuwd. In het proces zijn vertragende factoren aangepakt en daarmee is de snelheid waarmee een bezwaar kan worden afgehandeld vergroot. Dat heeft geleid tot een verdere efficiëntie in de afhandeling van de reacties van inwoners, zonder dat daarbij de kwaliteit onder druk is gekomen. In 2025 hebben we de beroepszaken overgenomen van de gemeente Arnhem en onderdeel gemaakt van onze dienstverlening. De overgang van Juridische zaken gemeente Arnhem naar team Belastingen is zonder onderbreking in de dienstverlening verlopen.
De afdeling Belastingen heeft de ambitie om in 2026 een ISAE3402 verklaring type 2 te verkrijgen. Dit is een verklaring die een onafhankelijke auditor afgeeft over opzet, bestaan en werking van de processen. In 2025 hebben we ter voorbereiding een interne (proef-)audit laten uitvoeren. De bevindingen die daaruit komen, helpen ons om onze processen verder te optimaliseren. Wat heeft het gekost? Wijziging Begroting 2025 begroting Bedragen x 1.000 euro PROGRAMMA BELASTINGEN GEMEENTEN Lasten Baten Saldo Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo na reserves
4.127 -308 3.819 71 3.890
Begroting na wijziging
-152 -152 -16 -168
3.975 -308 3.667 55 3.722
Gerealiseerd 2025
4.038 -662 3.376 55 3.431
Saldo t.o.v. begroot 2025
-63 354 291 291
Op het programma Belastingen is de vacatureruimte licht afgenomen ten opzichte van vorig jaar. In vacatureruimte wordt voorzien door in te huren. Ook in dit programma zijn de effecten terug te zien van de aanvullende toevoeging aan de verlofvoorziening. De lasten stegen doordat er meer werkzaamheden voor invordering gedaan moesten worden. Hier stonden hogere inkomsten tegenover. Ook waren er hogere advies en onderhoudskosten.
13
De hogere opbrengsten worden veroorzaakt door de toegenomen inkomsten uit dwanginvordering. De inkomsten uit dwanginvordering betreffen feitelijk de meeropbrengsten uit aanmaningen en dwangbevelen opgelegd door de afdeling Belastingen. Deze bedragen worden, samen met de belastingeninkomsten zelf, via de gemeenten geïnd en aan het einde van het jaar verrekend. Afwijkingen op de begroting In de financiële verordening van De Connectie (2025) is vastgelegd dat afwijkingen op de begroting moeten worden toegelicht. Bij overschrijding of onderschrijding van baten of onderschrijding van lasten geldt dat deze acceptabel zijn wanneer deze toereikend worden toegelicht. Voor overschrijdingen van de lasten geldt dat deze, wanneer deze toereikend zijn toegelicht, kunnen worden aangemerkt als acceptabel. Deze zullen als bruto onrechtmatigheid worden opgenomen in de rechtmatigheidsverklaring in de bijlage maar niet gezien worden als netto onrechtmatigheid. Op het programma Belastingen is er sprake van een overschrijding van 0,1 mln. op de lasten. Deze overschrijding wordt verklaard door de nieuwe CAO. Er is sprake van een overschrijding op de baten van 0,4 mln. Dit wordt verklaard door maat- en meerwerk en hogere opbrengsten voor dwanginvordering. Deze afwijkingen passen dus binnen het bestaand beleid.
Beleidsindicatoren Als gevolg van wijzigingen in de BBV maken beleidsindicatoren verplicht deel uit van begroting en verantwoording. Hiermee wordt het beter mogelijk om de prestaties van gemeenten onderling met elkaar te vergelijken. Het merendeel van de beleidsindicatoren van De Connectie vallen onder het taakveld Bestuur en Ondersteuning en worden vanuit praktische overwegingen onder het Overzicht van Algemene dekkingsmiddelen en overhead gepresenteerd.
14
1.3.3
Overzicht Algemene dekkingsmiddelen en overhead
De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit de reguliere bijdragen voor de dienstverlening van De Connectie, zonder een specifieke bestemming. De geraamde kosten van de overhead betreffen alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van het primaire proces. Hiervan is het volgende overzicht te geven: Wijziging Begroting 2025 begroting Bedragen x 1.000 euro ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN OVERHEAD Lasten Baten Saldo Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo na reserves
5.081 -54.066 -48.985 28 -48.957
598 -360 238 1.152 -356 1.034
Begroting na wijziging
5.679 -54.426 -48.747 1.180 -356 -47.923
Gerealiseerd 2025
5.512 -55.392 -49.880 1.180 -547 -49.247
Saldo t.o.v. begroot 2025
167 966 1.133 191 1.324
Algemene dekkingsmiddelen Naast de reguliere bijdragen vanuit de deelnemende gemeenten, worden ook opbrengsten van derden onder de algemene dekkingsmiddelen verantwoord. Het karakter van deze opbrengsten is niet anders dan de reguliere bijdragen vanuit de deelnemende gemeenten, namelijk als dekkingsmiddel voor de reguliere dienstverlening. De lagere lasten worden meer dan volledig verklaard door lagere kapitaalslasten als gevolg van het uitstellen van nieuwe investeringen. Daartegenover staan hogere personele lasten voor de inhuur van personeel en de kosten van afvloeiing van personeel als gevolg van de omvorming van De Connectie. Ook de rentelasten komen hoger uit dan begroot. Hogere opbrengsten waren er door extra maat- en meerwerk. Ook waren en extra opbrengsten als tegemoetkoming voor de kosten van de omvorming van De Connectie. Verder was er een voordeel op de renteopbrengsten op de lopende rekeningen bij de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). De BNG vergoedt dagrente die aansluit bij de dagrente van de Europese Centrale Bank (EBC) en is hiermee moeilijk te voorspellen. Afwijkingen op de begroting In de financiële verordening van De Connectie (2025) is vastgelegd dat afwijkingen op de begroting moeten worden toegelicht. Bij overschrijding of onderschrijding van baten of onderschrijding van lasten geldt dat deze acceptabel zijn wanneer deze toereikend worden toegelicht.
Voor overschrijdingen van de lasten geldt dat deze, wanneer deze toereikend zijn toegelicht, kunnen worden aangemerkt als acceptabel. Deze zullen als bruto onrechtmatigheid worden opgenomen in de rechtmatigheidsverklaring in de bijlage maar niet gezien worden als netto onrechtmatigheid. Op de algemene dekkingsmiddelen zijn de lasten 0,2 mln lager dan voorzien. Deze besparing wordt meer dan volledig verklaard door 1,2 mln lagere kapitaalslasten. De reden hiervoor is het nog niet aanschaffen van begrote kapitaalsinvesteringen. Vaak betreft dit vervangingsinvesteringen. Deze investeringen zijn uitgesteld en doorgeschoven naar toekomstige jaren. Daarnaast is er 0,1 mln voordeel op personele lasten door niet ingevulde vacatureruimte. Daar staan echter extra kosten tegenover voor de inhuur van personeel om deze posities tijdelijk in te vullen. Deze inhuur is ingezet op reguliere taken en past daarmee binnen het regulier beleid. Tot slot is er bij de personele lasten een bedrag van 0,3 mln extra kosten opgenomen voor de afvloeiing van personeel. Verder wordt de overschrijding van de lasten verklaard door 0,3 mln hogere rentelasten. Hier staan ook hogere rentebaten tegenover. 15
Op de baten is er sprake van een voordeel van 1,0 mln. Dit voordeel wordt voornamelijk verklaard door 0,5 mln extra maat- en meerwerk en door een aanvullende vergoeding van 0,3 mln voor de kosten van de omvorming naar een enkelvoudige centrumregeling. De rentebaten kwamen 0,2 mln hoger uit dan begroot.
16
Beleidsindicatoren Onderstaand wordt inzicht gegeven in de beleidsindicatoren van De Connectie conform BBV vereisten. Dit biedt de mogelijkheid voor een betere onderlinge vergelijkbaarheid van prestaties van gemeenten. Eenheid Beleidsindicatoren Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur Overhead
FTE per 1.000 inwoners FTE per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van de totale loonsom inclusief inhuur % van de totale lasten
Begroting
€
Jaarrekening
1,61 1,35 223,60 € 1,9% 90,1%
1,57 1,33 236,36 22,6% 89,9%
Bron
Eigen gegevens Eigen gegevens Begroting/ Jaarrekening Begroting/ Jaarrekening Begroting/ Jaarrekening
Formatie Het betreft hier de toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari (begroting) en 31 december (jaarrekening), dus niet om de werkelijke bezetting. Het gaat om formatieplaatsen ongeacht of die worden ingevuld door iemand met een vaste aanstelling, een tijdelijke aanstelling of nog openstaan in de vorm van een vacature. Eén FTE is gelijk aan een 36-urige werkweek. De formatie per 1000 inwoners is licht gedaald in 2025. Dit wordt verklaard door een stijging van het aantal inwoners in de gemeenten. Bezetting De indicator gaat over het werkelijk aantal fte dat werkzaam is, dus niet om de toegestane omvang van de formatie. De werkelijke bezetting nam licht af in 2025. Dit kwam o.a. door de overgang van de bodes en management support medewerkers naar de gemeente Renkum en gemeente Rheden. Apparaatskosten Dit zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen) en materieel voor de uitvoering van organisatorische taken. De kosten per inwoner vallen hoger uit doordat de lasten in de jaarrekening hoger zijn dat in de begroting. Voor het overgrote deel wordt dit verklaard door de CAO en maat- en meerwerk.
Externe inhuur Dit betreft de begrote kosten voor het uitvoeren van werkzaamheden door middel van het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen organisatie en de daarbij ingezette personen aan ten grondslag ligt. De Connectie heeft vrijwel geen inhuur in de begroting opgenomen. In de jaarrekening is de daadwerkelijke inhuurlast hoger. Deze hogere lasten hebben verschillende oorzaken. Er werd waar nodig ingehuurd op vacatureruimte, voor het opvangen van het ziekteverzuim, het realiseren van projecten en het leveren van maat- en meerwerk. De behoefte aan projectmatige ondersteuning en aan maat- en meerwerk ontstaat gedurende het jaar en is hierdoor moeilijk te begroten. Er wordt ingezet op het verlagen van inhuur op de vaste formatie. Hier zijn al resultaten in behaald. Overhead Onder overhead wordt verstaan, alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Voor De Connectie zijn dit vrijwel alle kosten. De kosten voor de Belastingdienstverlening vormen de enige belangrijke uitzondering. Deze vallen onder een ander taakveld. Het percentage overhead in de jaarrekening is iets lager dan in de begroting. Dit kan worden verklaard doordat het totaal aan lasten lager is dan begroot.
17
1.3.4
Bedrag heffing vennootschapsbelasting
Samenwerkingsverbanden zijn vrijgesteld voor de vennootschapsbelasting, indien aan drie cumulatieve voorwaarden is voldaan: 1. 2. 3.
De activiteiten van het samenwerkingsverband moeten worden verricht voor de onmiddellijk of middellijk participerende publiekrechtelijke rechtspersonen; De activiteiten zouden bij de participanten in het samenwerkingsverband niet tot belastingplicht hebben geleid of zouden zijn vrijgesteld als zij de activiteiten zelf zouden hebben verricht; De participanten moeten naar evenredigheid van de afname van de activiteiten van het samenwerkingsverband bijdragen in de kosten van het samenwerkingsverband. Bij een gemeenschappelijke regeling wordt geacht hieraan te zijn voldaan.
Nadrukkelijk is deze vrijstelling bedoeld voor activiteiten aan of ten behoeve van de deelnemers aan een samenwerkingsverband en niet voor activiteiten ten behoeve van of aan een derde partij. De vrijstelling heeft alleen betrekking op de winst die wordt bereikt door levering aan de deelnemende gemeenten. Wanneer er winst wordt gerealiseerd in verband met de levering aan derden moet hierover in beginsel vpb betaald worden. De Belastingdienst heeft geconcludeerd dat De Connectie voor derden vooral werk voor “activiteiten verricht in verband met de uitoefening van een overheidstaak of van een publiekrechtelijke bevoegdheid”. Daarbij worden de werkzaamheden kostendekkend uitgevoerd. Gezien het beperkte fiscale belang en om praktische redenen (administratieve last) heeft de Belastingdienst besloten om De Connectie geen aangiftebiljet vennootschapsbelasting toe te zenden. Wanneer de werkzaamheden voor derden aanzienlijk gaan toenemen of aanzienlijke winsten zouden gaan opleveren, is De Connectie verzocht opnieuw contact te zoeken met de Belastingdienst. Hier is in 2025 geen sprake van geweest. Het aandeel van werkzaamheden voor derden neemt af.
18
1.4.
Paragrafen
1.4.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Het doel van het weerstandsvermogen is het bepalen of tegenvallers die zich kunnen voordoen opgevangen kunnen worden zonder dat de normale bedrijfsgang daardoor wordt verstoord. Hiervoor is het van belang dat er periodiek een inventarisatie plaatsvindt van risico's die zich kunnen voordoen. Omdat De Connectie maar zeer beperkt beschikking heeft over eigen weerstandscapaciteit, vooral omdat er geen algemene reserve gevormd wordt, is het des te meer van belang om het risicoprofiel zorgvuldig op te stellen. Want, wanneer risico’s zich daadwerkelijk voordoen moeten de gemeenten hiervoor worden aangesproken. Verwacht wordt dat zij hier (pro rata) weerstandscapaciteit voor organiseren. De Connectie volgt de principes van het risico-gestuurd werken. Dit houdt in dat risico's gekoppeld worden aan de doelstellingen en dat beheersmaatregelen worden genomen om de risico’s zo goed mogelijk te beheersen. De Connectie blijft het risicomanagement ontwikkelen door te investeren in het risicobewustzijn binnen de organisatie en door werking van de genomen beheersmaatregelen te evalueren. Inventarisatie weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit van De Connectie bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover beschikt kan worden om onverwachte uitgaven (tegenvallers) te dekken.
Mogelijke onderdelen van de weerstandscapaciteit zijn de Algemene reserve, de aan specifieke risico’s verbonden bestemmingsreserves, het resultaat over het boekjaar en de post onvoorzien. In de onderstaande tabel is de begrote weerstandscapaciteit (per jaar) in beeld gebracht. Begroting 2025 Bedragen x 1.000 euro Weerstandscapaciteit Algemene Reserve Saldo exploitatie Bestemmingsreserve Prijsontwikkelingen Totaal
21 662 683
Jaarrekening 2025
781 -120 661
2026
Meerjarenraming 2027 2028
2029
-
-
-
-
21 400 421
21 400 421
21 400 421
21 400 421
De Connectie heeft niet de beschikking over een eigen (positieve) algemene reserve waarmee algemene risico's kunnen worden opgevangen. Het resultaat over het boekjaar 2025 bedraagt € 781.000 voordelig voor bestemming. De Connectie heeft per eind 2025 geen bestemmingsreserve meer voor prijsontwikkelingen. De Connectie heeft alleen nog de beschikking over één bestemmingsreserve voor SAAS (Software as a Service). Deze is niet meegenomen in de berekening van de weerstandscapaciteit. Deze reserve is namelijk niet bestemd voor het afdekken van algemene of specifieke risico’s, maar voor kosten die samenhangen met een specifieke opgave.
19
Inventarisatie risico’s Hieronder volgt een inventarisatie van de tien grootste risico’s van De Connectie. Hierin zijn alleen risico’s meegenomen met financiële gevolgen. Risico’s die zijn afgedekt door een voorziening of verzekering zijn niet meegenomen in deze inventarisatie. Begrotingsrisico’s zijn ook niet meegenomen. In 2025 is deze risico-inventarisatie tweemaal uitgevoerd. In onderstaande tabel staan de risico’s zoals vastgesteld in de meest recente inventarisatie eind 2025. Deze risico’s met hun financiële gevolgen zijn afgezet tegen de risicoscore uit de Jaarrekening 2024. Nr. Risico/ gebeurtenis
Kans
Impact
Risicoscore
Incident als gevolg van toenemende externe dreiging op het Zeer groot gebied van Informatiebeveiliging en privacy Kostenstijging van aflopende contracten door inflatie Zeer groot
Zeer groot
JR 2024 € 1.350.000
JR 2025 € 1.350.000
Zeer groot
€ 1.050.000
€ 1.350.000
Aantasting continuïteit als gevolg van voorgenomen Gemiddeld omvorming De Connectie onder tijdsdruk 4 Onvoldoende beschikking over Zeer groot ontwikkelcapaciteit/organiseren van achtervang. 5 Inefficiëntie door ontbreken collectief opdrachtgeverschap Groot vanuit gemeenten (o.a. gemiste kansen harmonisatie) 6 Verouderd ICT-landschap. Totdat interventies in ICT Groot geëffectueerd zijn, zijn de continuïteitsrisico’s groot 7 Duurdere inhuur en/of niet ingevulde posities door krapte Gemiddeld op de arbeidsmarkt 8 Stopzetten on premise dienstverlening Unit4 kan leiden tot Gemiddeld verstoring dienstverlening en/of financiële schade 9 Niet goed lopende inhuurbalie: proces loopt niet optimaal Gemiddeld en kan dienstverlening verstoren 10 Bij de overdracht van Beroepszaken was niet helder hoeveel Gemiddeld zaken nog bij de rechtbank in behandeling zijn.
Zeer groot
€ 1.050.000
€ 750.000
Groot
€ 675.000
€ 675.000
Groot
€ 525.000
€ 525.000
Groot
€ 525.000
€ 525.000
Groot
€ 525.000
€ 375.000
Groot
€ 525.000
€ 375.000
Gemiddeld
nieuw
€ 187.500
Gemiddeld
nieuw
€ 187.500
€ 900.000 7.125.000
6.300.000
1 2 3
Overige risico's top 10 (JR 2024) Totaal
De risicoscore is tot stand gekomen door de kans en impact van het risico met elkaar in verband te brengen. Hiervoor zijn de kansen en risico’s onderverdeeld in de volgende categorieën: Kans Categorie
Impact Klasse
Gemiddeld
Categorie
zeer klein
0 - 20%
10 %
zeer klein
klein
20 - 40%
30 %
gemiddeld
40 - 60%
50 %
groot
60 - 80%
70 %
groot
zeer groot
80 - 100%
90 %
zeer groot
Klasse
Gemiddeld € 0 - € 100.000
€ 50.000
Klein
€ 100.000 - € 250.000
€ 175.000
gemiddeld
€ 250.000 - € 500.000
€ 375.000
€ 500.000 - € 1.000.000
€ 750.000
> € 1.000.000
€ 1.500.000
Ontwikkeling risicoprofiel Het risicoprofiel is met € 825.000 gedaald ten opzichte van de Jaarrekening 2024. Deze daling van het risicoprofiel komt met name omdat twee risico’s niet meer als relevant zijn ingeschat. Beide risico’s waren gerelateerd aan de omvorming van de Connectie. Verdwenen uit de top 10 is het risico van het onvoldoende benutten van harmonisatiepotentieel. Evenals het vorig jaar nog toegevoegde risico op uitstroom van personeel in de aanloop naar de omvorming van de Connectie. 20
Daarnaast zijn bepaalde risico’s lager of hoger ingeschat dan voorheen. Hoger ingeschat is met name het risico op kostenstijging bij vernieuwing van aflopende contracten als gevolg van inflatie. 1. Incident als gevolg van toenemende dreiging informatiebeveiliging en privacy De (externe) dreiging op het gebied van informatiebeveiliging en privacy neemt voortdurend toe. De ervaring leert dat het aantal incidenten in Nederland de laatste jaren stijgt, ondanks genomen veiligheidsmaatregelen. Daarom verwachten we dat de kans op een incident voortdurend hoog blijft. Ook leert de ervaring van andere organisaties dat de gevolgen groot kunnen zijn. Er zijn risico’s op verstoring van vitale processen. Daarom hebben we zowel de kans als de impact op zeer hoog ingeschat, net als vorig jaar. De Connectie stuurt erop het risico op deze cyberincidenten zo laag mogelijk te houden door blijvend te investeren in informatieveiligheid. Waar mogelijk doen we dit samen met onze ketenpartners. Samen met de gemeente Arnhem werkt De Connectie aan het programma Informatiebeveiliging & Privacy (IB&P). Als onderdeel van dit IB&P programma is in 2024 een zogenaamd Security Operations Centre (SOC) ingericht. Een SOC probeert proactief te voorkomen dat hackers en andere niet-vertrouwde personen onze omgeving kunnen benaderen. In 2025 is dit SOC verder uitgebreid en doorontwikkeld.
Verder is in 2025 de meerjarige roadmap “Wendbare IT” opgesteld. Uitvoering van deze strategische roadmap zal bijdragen aan het beperken van IB&P risico’s. 2. Risico prijsstijgingen De afgelopen jaren was de inflatie relatief hoog. Dat heeft geleid tot forse prijsverhogingen. Omdat De Connectie veel werkt met langjarige contracten zijn deze prijsstijgingen nog niet overal merkbaar. Wanneer deze contracten aflopen is de verwachting dat nieuw af te sluiten contracten alsnog behoorlijk in prijs omhooggaan en een inhaalslag maken. Ook zien we dat bepaalde bedrijven als enige leverancier van diensten en producten een sterke machtspositie hebben bij onderhandelingen over nieuwe prijzen. De kans op bovengemiddelde prijsstijgingen is daarom toegenomen naar ons oordeel. De impact van inflatie is blijvend hoog ingeschat, ook gelet op de forse omvang van de bedragen die onderhevig zijn aan inflatie. Voor het opvangen van dit risico is geen bestemmingsreserve meer beschikbaar. Het gereserveerde bedrag voor dit risico is in 2025 volledig onttrokken aan de reserve. 3. Aantasting continuïteit als gevolg van de omvorming In 2025 zijn risico’s vastgesteld als gevolg van de wijziging van de bestuursvorm van De Connectie. Deze wijziging houdt in dat De Connectie vanaf januari 2026 onderdeel is geworden van de gemeente Arnhem.
Een dergelijke wijziging is omvangrijk en heeft invloed op de uitvoering van de dagelijkse werkzaamheden. Denk hierbij aan het invlechten van systemen en het omzetten van contracten. Maar er kunnen zich ook onvoorziene omstandigheden voordoen. Om de voorgenomen wijziging zo goed mogelijk te beheersen, heeft De Connectie gewerkt volgens een gestructureerd omvormingsplan. Daarnaast heeft de gemeente Arnhem een invlechtingsplan opgesteld om de samenvoeging in goede banen te leiden. Deze samenvoeging loopt nog door in de loop van 2026. Omdat de omvorming voor De Connectie een geheel nieuw traject is, is dit risico van aantasting van dagelijkse werkzaamheden opgenomen. 4. Onvoldoende ontwikkelcapaciteit Verdere ontwikkeling is nodig door steeds veranderende wet- en regelgeving en toenemende eisen van onze klanten en opdrachtgevers. Dit betekent dat de behoefte aan ontwikkelcapaciteit alleen maar toeneemt om te kunnen anticiperen op deze ontwikkelingen. Daarbij geldt voor dit risico ook dat de krapte op de arbeidsmarkt ervoor zorgt dat het lastig is om extra ontwikkelcapaciteit aan te trekken. Ook het inhuren van personeel met de juiste kennis en vaardigheden om deze slag te kunnen maken is niet altijd mogelijk.
21
5. Onvoldoende collectief opdrachtgeverschap Er is behoefte aan meer proactieve strategische en tactische sturing vanuit het collectief opdrachtgeverschap van de gemeenten. Dit is een lastige opgave gebleken, ondanks de inspanningen die zijn geleverd om hier verbetering in aan te brengen. De nieuwe bestuursvorm zorgt voor een nieuwe vorm van aansturing van De Connectie. Op de korte termijn kan de nieuwe situatie zorgen voor onduidelijkheid en mogelijk een toenemend spanningsveld tussen de opdrachtgevers. Op de langere termijn kan de nieuwe bestuursvorm van De Connectie helpen om dit risico te verminderen. 6. Verouderd ICT-landschap De continuïteitsrisico’s binnen de ICT-omgeving waren groot, zo is gebleken uit diverse onafhankelijke onderzoeken vanaf 2019. De afgelopen jaren zijn aanvullende middelen beschikbaar gesteld om de benodigde verbeteracties door te voeren. Maar ook de buitenwereld is voortdurend in beweging. Als gevolg van de toenemende complexiteit en afhankelijkheid van het digitale landschap zullen de hieraan verbonden risico’s voortdurend moeten worden beoordeeld. Voor de verdere vernieuwing van het ICT-landschap is in 2025 de roadmap “Wendbare IT” opgesteld. Dit is een strategische roadmap van geplande vernieuwingen in 2025 en in de komende jaren. Deze roadmap omvat meerdere IT-gebieden. Het betreft de overgang naar een moderne digitale werkplek.
Met de inrichting daarvan zijn in 2025 stappen gemaakt. De overstap van Windows 10 naar Windows 11 is gerealiseerd. En in 2025 is een start gemaakt met het uitfaseren van de VDI-omgeving. Deze uitfasering wordt in 2026 verder doorgevoerd. Een andere belangrijke ontwikkeling is de overgang naar cloud computing. Ons online platform ‘Azure Landingszone’ is in 2025 doorontwikkeld. Dit platform helpt om een toekomstige overgang naar de cloud op een veilige en gestructureerde manier te begeleiden. In 2025 is een start gemaakt met de overgang van ons financieel systeem Unit4 naar de cloud. Ook eigen serverruimtes en datacenters willen we op termijn als clouddienst afnemen. In 2025 is een nieuw datacenter aanbesteed en is de voorbereiding op de transitie gestart. Daarnaast wordt samen met de gemeente Arnhem gewerkt aan het programma IB&P (informatiebeveiliging en privacy). Onderdeel binnen dit programma is het (systematisch) beheersen van continuïteitsrisico’s. In 2024 en 2025 zijn hiertoe belangrijke stappen gezet met het inrichten en uitbreiden van een Security Operations Center (SOC). 7. Afhankelijkheid van inhuur Ondanks de aandacht voor strategische personeelsplanning blijft inhuur nodig voor het uitvoeren van tijdelijke projecten, voor maat- en meerwerk, op vacatures waarvoor geen vaste invulling te vinden is en voor vervanging bij ziekte.
Het blijft een uitdaging om geschikt personeel te vinden op de arbeidsmarkt. Daardoor is het moeilijk om vacatures in te vullen of tijdelijke krachten aan te trekken. Ook zien we dat tarieven voor inhuur steeds verder stijgen. De hoge tarieven voor inhuur hebben tot gevolg dat er hogere kosten gemaakt worden dan wanneer een functie vast wordt ingevuld. Ook kan inhuur zorgen voor snellere uitstroom van medewerkers en minder vastigheid. Hierdoor moet er vaker kennis worden overgedragen en verdwijnt opgebouwde kennis sneller uit de organisatie. Regionale samenwerking op het gebied van hoe we de arbeidsmarkt benaderen en bij het zoeken naar nieuw personeel (recruitment) kan hierin een oplossing bieden. Hierin werken we samen met de gemeente Arnhem. Verder gaan we op ICT-projecten deels vast personeel aannemen. Op projecten wordt standaard ingehuurd. Maar we zien dat er door de structurele stroom aan projecten deels ruimte is voor een vaste bezetting. Dit draagt bij aan continuïteit en is goedkoper dan inhuren. 22
8. Overgang financieel systeem De leverancier van het financiële computersysteem (Unit4) heeft aangekondigd dat ze de huidige dienstverlening per 1-1-2027 beëindigt en het systeem daarna alleen nog via de cloud aanbiedt. Planning is dat we per november 2026 overgaan naar dit nieuwe financiële pakket via de cloud. Een dergelijke overgang brengt risico’s met zich mee op het gebied van continuïteit van de (financiële) dienstverlening. Het feit dat de voorbereiding op deze systeemwijziging in 2026 deels samenvalt met de invlechting van De Connectie bij de gemeente Arnhem is een aanvullende risicofactor. De gemeenten worden nauw betrokken bij de planning en voorbereidingen voor dit project. 9. Inhuurbalie functioneert niet optimaal De ervaring is dat processen bij de inhuurbalie niet optimaal verlopen. Dit kan de dienstverlening rondom de inhuur en inzet van tijdelijke werknemers verstoren. De nieuwe wetgeving DBA loopt hier ook doorheen en draagt op korte termijn niet bij aan een gestructureerde dienstverlening. De zorgen zijn gedeeld en geëscaleerd naar de verantwoordelijke personen. Een verbeterplan is aangevraagd bij de inhuurbalie met als doel het verbeteren van de huidige processen. 10. Onvoldoende inzicht lopende Beroepszaken De afdeling Belasting en Basisregistraties heeft de taken rondom Beroepszaken overgenomen van de gemeente Arnhem.
Tijdens de overdracht van dit proces was niet helder hoeveel beroepszaken nog bij de rechtbank ter behandeling lagen. Hier is geen volledig overzicht van. Het risico bestaat dat er meer beroepszaken binnenkomen dan voorzien. Dit kan de kwaliteit van de dienstverlening beïnvloeden. Frauderisico’s Een organisatie loopt altijd het risico op frauduleuze handelingen door medewerkers of bestuurders. De Connectie is hier geen uitzondering in. Bij de jaarlijkse risicoactualisatie worden frauderisico’s ook meegenomen. Het is belangrijk om beheersmaatregelen te nemen. Dit is op diverse manieren gedaan. Zo is de administratieve organisatie zo ingericht dat frauderisico’s beheerst worden. Denk hierbij aan het waar nodig gebruiken van een vier-ogen principe en functiescheiding. Bij het opstellen van de budgethoudersregeling en mandaatregeling is ook rekening gehouden met frauderisico. In de personeelsregeling is aandacht voor wat De Connectie verstaat onder integer en ethisch werken. Er is een meldpunt en er zijn vertrouwenspersonen als er misstanden vermoed worden. Ook in de ISAE3402 is er aandacht voor het voorkomen van fraude. Onze processen die zorgen voor logische en fysieke toegangsbeveiliging worden meegenomen in de controle. Door al deze beheersmaatregelen schatten wij de kans op en gevolgen van fraudeleuze handelingen op zeer klein.
Gevolgen Voornoemde risico’s hebben tot gevolg dat: 1. De organisatiedoelstellingen van De Connectie onder druk staan; 2. Belangrijke mogelijkheden van de samenwerking onbenut kunnen blijven.
23
Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen drukt de mate uit waarin de organisatie in staat is om met de beschikbare risicodekking (weerstandscapaciteit) de benodigde risicodekking te matchen. De geïnventariseerde risico’s tellen op tot een risicoscore van € 6.750.000. De Connectie heeft niet de beschikking over een (positieve) eigen algemene reserve waarmee algemene risico’s kunnen worden opvangen. Tot het moment dat er evenwicht is tussen weerstandscapaciteit en risicoprofiel, geldt dat wanneer risico’s zich voordoen waar geen weerstandcapaciteit tegenover staat, de gemeenten hiervoor moeten worden aangesproken. Dit betekent dat de gemeenten hiervoor, pro rata, weerstandscapaciteit moeten organiseren. De ontwikkeling van het weerstandsvermogen zal periodiek met de gemeenten, op ambtelijk en bestuurlijk niveau, worden besproken. Doel is om grip te houden op de aard en omvang hiervan. Ratio’s kengetallen Jaarrekening Begroting Jaarrekening 2024 2025 2025 Financiële kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Totaal
19,16% 19,16% 1,98% -0,29%
20,89% 20,89% 4,98% 0,04%
19,04% 19,04% 7,90% 1,77%
De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing bevat op basis van de verantwoordingsvereisten vijf financiële kengetallen. Van deze vijf financiële kengetallen zijn er vier van toepassing op De Connectie. Op basis van deze kengetallen wordt de financiële positie van De Connectie geanalyseerd. De VNG heeft een aantal normen ontwikkeld om een globale waardering te geven aan deze indicatoren. Netto schuldquote: dit cijfer geeft inzicht in het niveau van de totale schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft een indicatie van de mate waarin de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie drukken. Een laag percentage is gunstig. Dit percentage is in 2025 gedaald met 0,13%-punt ten opzichte van 2024 door wijzigingen in de omvang van de leningenportefeuille. Hiermee valt deze ruim binnen de signaalwaarde (130%). De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen is gelijk omdat De Connectie geen leningen verstrekt. Solvabiliteit: dit cijfer geeft de mate aan waarin de bezittingen (balanstotaal) zijn gefinancierd uit eigen middelen (eigen vermogen). De VNG en de provincie Gelderland gebruiken als richtlijn een minimum omvang van 20% als norm. De Connectie scoort hier onvoldoende op door de omvang van het eigen vermogen.