BP Bijlagen bij de toelichting

De compensatie wordt binnen het Landgoed Biljoen gerealiseerd.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

28/40

6

Compensatie- en versterkingsplan

6.1

Opstellen compensatieplan

Voor de onderbouwing met betrekking tot mitigatie dient een compensatieplan en/of versterkingsplan te worden vastgesteld, waarin in ieder geval wordt ingegaan op de wijze waarop wordt verzekerd dat de mitigatie en de compensatie daadwerkelijk worden uitgevoerd, de wijze van monitoring en rapportage van de tenuitvoerlegging van de mitigatie en de compensatie. De uitvoering van het compensatieplan dient binnen vijf jaar na de besluitvorming van de betreffende ingreep te zijn afgerond. Het mitigatie- of compensatieplan moet gereed en akkoord zijn bij de provincie als bevoegd gezag bij de vaststelling van het projectplan Waterwet en het bestemmingsplan.

6.2

Locatie compensatie

De locatie voor de compensatie- en versterkingsopgave is een grasland met lage natuurwaarden in de huidige situatie gelegen binnen het Landgoed Biljoen. Dit grasland is momenteel aangewezen als GO. De watergang die langs het grasland loopt is aangewezen als GNN met als natuurbeheertype N03.01 Beek en bron. Op de oever is een rietkraag aanwezig. Zie Figuur 6.2 voor een impressie van de locatie.

Figuur 6.1 Impressie van het grasland en de watergang.

6.3

Type natuurcompensatie

Door het omzetten van de tijdelijke ontsluitingsweg naar een permanente ontsluitingsweg worden twee (aanwezige) natuurbeheertypen aangetast; N03.01 Beek en bron en N12.02 Kruiden- en faunarijk grasland. Daarnaast gaat er een deel GO verloren wat dient te worden gecompenseerd. Het beheertype N17.03 Park- en Stinzenbos wordt in de omgeving versterkt. Het verlies aan oppervlakte GNN, behorende bij N17.03, wordt één op één gecompenseerd. De oppervlakte van de benodigde compensatie is weergegeven in Tabel 5-2.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

29/40

Tabel 6-1 Ontwikkeltijd (in jaar) per natuurbeheertype en compensatieopgave in m2.

Natuurbeheertype

Ontwikkeltijd (in jaren)

Aangetast areaal (m2)

Compensatie opgave (m2)

N03.01 Beek en bron

5-25

4

6

N12.02 Kruiden- en faunarijk grasland

5-25

1.607

2.137

Compensatie oppervlakteverlies GNN (N12.02 Kruiden- en faunarijk grasland)

5-25

194

194

Droge graslanden (GO)

5-25

19

100

In Figuur 6.2 is de locatie van de compensatie weergegeven. Hierin is de benodigde compensatie opgenomen. Voor het natuurbeheertype N03.01 Beek en bron wordt de huidige watergang met minimaal één meter verbreed over een lengte van circa 6 meter. Dit wordt gerealiseerd doorlangs de noordwestzijde van het compensatiegebied een natuurvriendelijke oever aan te leggen. Op het grasland met lage natuurwaarden wordt het natuurbeheertype N12.02 Kruidenen faunarijk grasland gecreëerd.

Figuur 6.2 Locatie het compensatiegebied voor het GNN en GO (zie ook bijlage 2).

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

30/40

6.4

Inrichtingsplan

Het onderstaande inrichtingsplan is opgesteld door het Geldersch Landschap & Kasteelen (GLK).

6.4.1

Afweging

Gezien de ligging en het historisch gebruik van het compensatieperceel streeft GLK naar ontwikkeling van een extensief grasland. Hiermee wordt aansluiting gezocht tegen het bestaande Gelders Natuurnetwerk (GNN). We kiezen voor het natuurtype Kruiden- en Faunarijke grasland (N12.02) en een klein deel voor de verbetering ten behoeve van Beek en Bron (N03.01) naast bestaande watergangen. De omstandigheden van de bodem (Kalkhoudende ooivaaggronden; zware zavel en lichte klei) zijn geschikt om dit type te realiseren. In de beheervisie van Biljoen heeft GLK bepaald dat de doelstelling van dit terrein ‘cultuurhistorie’ is. Het gebruik van de percelen als kruiden- en faunarijk grasland grijpt terug op het historisch gebruik en waarborgt de openheid van het terrein vanuit dorp en landgoedbebouwing richting IJssel en vertolkt daardoor de doelstelling van GLK. In het landschapsplan zijn aan de noordzijde van het spoor enkele solitaire bomen voorzien. Het aanbrengen van meer solitaire bomen is vanuit cultuurhistorisch oogpunt niet wenselijk. Dit is mede op advies van het Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en de commissie ruimte van gemeente Rheden. Door het herstellen van de meidoornhaag, zoals in het landschapsplan3 aangegeven is, wordt de aanwezige meidoornhaag en daarmee de ecologische samenhang versterkt.

Het ontwikkelen van bos langs het hekwerk langs het spoor is vanuit veiligheidsoogpunt en regelgeving niet wenselijk danwel mogelijk. Eén aangesloten verbinding creëren is niet mogelijk door de doorsnijding van het spoor. Omzetting van agrarisch grasland met natuur en landschapswaarden naar een natuurgrasland past in de versterking van de ecologische verbinding tussen Veluwe en IJssel. Op het landgoed Biljoen is deze verbinding het meest optimaal ter hoogte van kasteel en parkbossen. Door voorgestelde inrichting is het beheer niet langer gericht op agrarische productie, maar wordt vanaf nu gericht op natuurwaarden, waardoor de verbinding robuuster wordt.

6.4.2

Gewenste inrichting

Primair zal de in te richten perceel voor compensatie uitdrukkelijk begrenst dienen te worden. Hiertoe zal in het veld een duidelijke afscheiding moeten worden aangebracht tussen het landbouwperceel en het natuurperceel. Dit kan door plaatsen van paaltjes en/of een draadafscheiding. GLK wil nadrukkelijk de openheid van dit historisch weidse uiterwaardcomplex behouden, door geen hoge scheidingen tussen de percelen te plaatsen. De huidige situatie als landbouwperceel laat zich het best beschrijven als een bemest productiegrasland op een rivierkleibodem. Om te komen tot een kruiden- en faunarijk grasland is een actief verschralingsbeheer aan de orde teneinde de productiviteit te verminderen. 3

Sweco, 2023. Landschappelijke inpassing ontsluitingsweg boerderij Elzenhof. Prj.nr. 51000455. Eindhoven, 19 september 2023. Sweco Nederland B.V.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

31/40

Daardoor zal de homogene grasmat geleidelijk opener worden en ruimte bieden aan een scala aan grassoorten en graslandkruiden. De voorgestelde inrichting komt niet alleen ten goede aan flora, maar ook aan insecten, zoogdieren en vogels die hier, direct of indirect, van afhankelijk zijn. De aanwezige meidoornhaag wordt versterkt tussen de bestaande poort van het landgoed Biljoen en het hekwerk van het spoor. Door het herstellen van de meidoornhaag wordt de ecologische samenhang versterkt omdat de ondergroei tussen het bos en het spoor met elkaar met houtigen wordt hersteld dan wel versterkt. Het doortrekken van de haag of een andere vorm met houtigen tot aan de weg Biljoen is eveneens vanuit cultuurhistorisch oogpunt en openheid niet wenselijk en is het niet opgenomen in het plan. Aan de noordzijde van het spoor is het aanbrengen van houtigen, gezien de korte afstand van maximaal enkele meters tot het bos aan de noordzijde, te klein om een daadwerkelijke invloed te hebben op de ecologische samenhang en wordt om die reden ook niet opgenomen in het compensatie- en/of landschapsplan. Om Beek en Bron (N03.01) op het compensatieperceel tot z’n recht te laten komen, wordt langs de watergangen een taludverflauwing toegepast. De sloot noordwest en zuidwest langs het perceel betreft de oude loop van de Beekhuizense Beek (sprengenbeek) richting IJssel.

Dit is thans niet langer de hoofdwatergang, maar voert nog steeds beekwater. De hierbij vrijkomende grond wordt lokaal verwerkt op de nabijgelegen landbouwgrond en/of ter verhoging van sloot-/greppelbodems. Verbreding van de oevers en weghouden van inspoelen van meststoffen zal hier bijdragen aan een verhoging van de natuurkwaliteit van de watergang.

6.4.3

Gewenst beheer

GLK wil het beheer samen met en door agrariërs laten uitvoeren. Hierbij staat het agrarisch medegebruik volledig in dienst van de natuurwaarden. Het beheer zal bestaan uit de nog vrij hoge productie (tijdelijk) te maaien en het maaisel af te voeren. Als de productie naar gewenst niveau is teruggebracht kan eveneens worden na-beweid. De eerste jaren zullen meerdere snedes per jaar kunnen worden gemaaid, zodra het perceel zo ver is verschraald dat er maar één snede per jaar meer afkomt, kan worden overgestapt op beweiding als beheermaatregel. Bemesting blijft achterwege. Zolang een maaibeheer wordt toegepast mag nimmer de gehele oppervlakte in één werkgang worden gemaaid en afgevoerd, maar moet altijd wisselend op het perceel tenminste 10 % van de oppervlakte onbehandeld blijven. Kleinschalige structuurvariatie kan ontstaan door de veedichtheid permanent te verlagen, of door delen permanent of tijdelijk uit te rasteren (bijvoorbeeld slootkanten of randen langs bos of struweel). Het beheer van de bestaande bosranden wordt door GLK zelf uitgevoerd. De sloot zal niet jaarlijks worden geschoond, maar afhankelijk van de mate van verruiging of verbossing.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

32/40

6.4.4

Stappenplan

Zodra instemming van de bevoegde gezagen is verkregen, volgen de volgende stappen: •

Aanmelden van het compensatieperceel ten behoeve van het GNN bij de provincie en laten opvoeren hiervan in het natuurbeheerplan.

•

Communicatie van de ontwikkelingen naar de omgeving. In individueel contact met de buren en betrokkenen de voorgestane inrichting en wijziging van beheer toelichten.

•

Huidige pachtsituatie aanpassen naar een nieuwe situatie van natuurpacht onder strikte voorwaarden.

•

Aanvraag indienen voor Subsidieregeling Natuur en Landschap (SNL) bij de provincie.

•

Geldersch Landschap & Kasteelen is een professioneel natuurbeheerder. Hiertoe heeft GLK het Certificaat Natuurbeheer SNL en hiervoor vindt er periodiek een onafhankelijke audit plaats bij de organisatie of voldaan wordt aan de eisen van SNL en de beschreven beheerpraktijk in het Kwaliteitshandboek Natuurbeheer SNL van Geldersch Landschap & Kasteelen.

•

In het veld de oevers langs de sloot verflauwen naar een natuurvriendelijke oever.

•

Vrijkomende grond op het landgoed verwerken.

•

Ontwikkelingen in het natuurbeheer monitoren en volgen en indien nodig bijsturen.

6.5

Versterking Park- en Stinzenbos

Het landschap rondom Biljoen kent van oudsher een agrarisch gebruik met erven, weiden en akkers. In de 19e eeuw werd het landschap ingericht in aansluiting op het kasteel. De vorm van een open ruimte werd bepaald door aanwezige bospercelen en de loop van de Beekhuizense Beek. Vanuit kasteel Biljoen gezien begeleiden de bosranden een weids vergezicht dat ontstond en dat werd aangekleed met enkele solitaire bomen. Het inpassingsplan (Sweco, 2023) omvat vier maatregelen voor de landschappelijke compensatie voor de niet verharde weg gelegen tussen De Biljoen en het agrarische erf aan de Zutphensestraatweg 5. Deze maatregelen versterken ook het Park- en Stinzenbos (Figuur 6.3): 1. De aansluiting van de weg op de Biljoen. 2. Het ‘herstructureren’ van het zuidelijk deel van het Blauwe Laantje ter compensatie van de aanleg van de weg. 3. Het parklandschap versterken en ‘inpassen’ van het trafohuisje ter compensatie van de aanleg van de weg. 4. Het afsluiten van het Blauwe Laantje ten noorden van de Zutphensestraatweg voor gemotoriseerd verkeer.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

33/40

Figuur 6.3 Landgoed Biljoen met omliggend landschap en de vier maatregelen uit het inpassingsplan.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

34/40

De tijdelijke weg naar Boerderij De Elzenhof sluit in zijn huidige vorm niet goed aan op de weg Biljoen. De nieuwe weg met aansluiting op de Biljoen doorbreekt deze lijnvormige structuur. Daarnaast loopt de bosrand van het aangrenzende beukenbos niet meer door tot aan de tijdelijke weg. Om de lijnvormige structuur in stand te houden en de nieuwe aansluiting duurzaam- en veilig in te richten worden verschillende maatregelen genomen (Figuur 6.4). De aansluiting van de weg op Biljoen: 1. 2. 3. 4.

Klinkerverharding aanbrengen. Herstellen en versterken meidoornhaag. Herstellen bosrand. Tijdelijk plaatsen palen met draad.

Figuur 6.4 Inpassingsmaatregelen aansluiting van de weg op Biljoen.

Op het landgoed Biljoen zijn een aantal historische laanstructuren aanwezig. Aan het zuidelijk deel van het Blauwe Laantje is dit laanbeeld minder sterk aanwezig. Een van de compensatiemaatregelen is herstel van dit laanbeeld. Er worden nieuwe bomen aangeplant om de laan te herstellen (Figuur 6.5). Herstructureren van het zuidelijk deel van het Blauwe Laantje: 1. 2. 3. 4.

Nieuwe bomen aanplanten in laanstructuur. Pad herstellen. Hekwerk en poorten rondom weiden vervangen. Voorjaarsbloeiers aanplanten.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

35/40

Figuur 6.5 Herstructureren van het zuidelijk deel van het Blauwe Laantje.

De ruimtelijke connectie van het parklandschap kan worden vergroot door enkele solitaire bomen aan te brengen in de akker tussen het spoor en de Zutphensestraatweg. Om zicht op het transformatiehuisje te beperken worden de bomen in het gezichtsveld van de kruisingen Biljoen - Zutphensestraatweg en Blauwe Laantje - Zutphensestraatweg geplaatst (Figuur 6.6). Het parklandschap versterken en ‘inpassen’ van het trafohuisje: 1. Solitaire bomen aanplanten.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

36/40

Figuur 6.6 Het parklandschap versterken en ‘inpassen’ van het trafohuisje.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

37/40

Referenties Bronnen Sweco (2023) Landschappelijke inpassing ontsluitingsweg boerderij Elzenhof. Sweco Nederland B.V., Eindhoven, 19 september 2023. Sweco, (2017) Alternatievenstudie Blauwe Laantje. Referentienummer SWNL0201176. Sweco Nederland B.V. De Bilt. Gebruikte websites Omgevingsverordening Gelderland: https://gldanders.planoview.nl/planoview/NL.IMRO.9925.PVOmgverordeningvst1?s=SAAXIYAKQgF7vzJFhERCBAN4P4P_______wP38wJiAMdOCzhy3qgp M4ZOGbcCBA Kernkwaliteiten Gelders Natuurnetwerk en Groene Ontwikkelingszone: https://gldanders.planoview.nl/planoview/proxy/NL.IMRO.9925.PVOmgverorden ingGC-gc11/doc/b_NL.IMRO.9925.PVOmgverordeningGC-gc11_733.pdf Atlas kernkwaliteiten: https://gelderland.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=ec1ecdb f259c42f7ba498e7a589b3aee Natuurbeheerplan Gelderland kaart: https://geoportaal.gelderland.nl/portaal/apps/webappviewer/index.html?id=d8fc9 42b0c7646ff8900c26f05effef9 Ontwikkeltijd natuurbeheertype: https://gldanders.planoview.nl/planoview/proxy/NL.IMRO.9925.PVOmgverorden ingGC-gc11/doc/b_NL.IMRO.9925.PVOmgverordeningGC-gc11_731.pdf Gelijkwaardige natuurbeheertypen: https://gldanders.planoview.nl/planoview/proxy/NL.IMRO.9925.PVOmgverorden ingGC-gc11/doc/b_NL.IMRO.9925.PVOmgverordeningGC-gc11_730.pdf Berekening versterking Groene ontwikkelingszone:

https://www.gelderland.nl/themas/natuur/natuurwetten-en-regels/regels-groeneontwikkelingszone BIJ12 Natuurbeheertypen: https://www.bij12.nl/onderwerpen/natuur-en-landschap/index-natuur-enlandschap/natuurtypen/

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

38/40

Bijlage 1 Samenvatting versterkingsopgave GO

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

Verliesfactor

Verliesfactor 1

Categorie Punten per eenheid Oppervlakte (ha) Punten Totalen Totale oppervlakte (ha) Verliespunten

Droge natuurgraslanden 1000 0,0019 2 0,0019 2

Impactfactor

Impactfactor 1

Categorie Basispunten per eenheid Aantal eenheden Toeslagfactoren Is er sprake van een nieuwe functie op deze locatie? Is er sprake van open landschap? Voor zover het gebied BUITEN open landschap ligt; Is er sprake van aardkundige waarden? Is er sprake van een Ecologische verbindingszone (EVZ)? Impactpunten Basis Incl. toeslagen Totalen Totale oppervlakte (ha), excl. windturbines Impactpunten

Wegen < 80 km/uur 2000 0,0019 Ja Nee Nee Nee 4 8 0,0019 8

Versterkingsmaatregelen

Versterkingsmaatregel 1 Categorie Basispunten per eenheid Oppervlakte Kortings- en toeslagfactor Is er sprake van een tijdelijke maatregel?

Droge natuurgraslanden 1000 0,01 Nee

Draagt de maatregel bij aan een EVZ? Versterkingspunten Basis Incl. kortings- en toeslagfactor Totalen Totale oppervlakte (ha) excl. speciale elementen Versterkingspunten

Nee 10 10 0,0100 10

Balans versterkingsopgave en versterkingsmaatregelen

Verliesfactor Totaal verliespunten Totale oppervlakte Hectare m² Impactfactor Totaal impactpunten Totale oppervlakte excl. windturbines Hectare m² Versterkingsopgave Totaal punten Versterkingsmaatregelen Totaal versterkingspunten Totale oppervlakte excl. speciale elementen Hectare m² Balans Balans = versterkingsmaatregelen versterkingsopgave =

2,00 0,00 0 8,00 0,00 0 10 10,00 0,01 100 0

Bijlage 2 Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie langs de spoorlijn tussen Biljoen en Zutphensestraatweg 5b [kaart]

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

LEGENDA Plangebied WR-A3

Buitengebied Westerveld 2018

Enkelbestemmingen N

Natuur

V

Verkeer

Dubbelbestemmingen WR-A1

Waarde - Archeologie 1

WR-A2

Waarde - Archeologie 2

WR-A3

Waarde - Archeologie 3

Verklaringen ondergrond

V

WR-A3

V

WR-A2

WR-A1

WR-A2

WR-A2

WR-A1

WR-A1

N WR-A3

WR-A2

in samenwerking met

WR-A1 project:

Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie langs de spoorlijn tussen Biljoen en Zutphensestraatweg 5b

Gemeente Rheden projectnummer:

onderdeel

N WR-A3

verbeelding

23SWECO004 identificatienummer:

status

ontwerp

NL.IMRO.0275.BLR-ON01 bladnummer: van 1

opdrachtgever:

1

Prorail SCHAAL

:

1 : 1 000

FORMAAT :

A2

datum

:

16 augustus 2023

bestandsnaam : 23SWECO004-003

Ruimteloket, data in kaart | Linker Rottekade 292 | 3034 CV Rotterdam | 085 016 38 74 | | info@ruimteloket.nl | www.ruimteloket.nl | |

Bijlage 2

Landschappelijke inpassing

51 Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie langs de spoorlijn tussen Biljoen e... (vastgesteld)

Landschappelijke inpassing

ontsluitingsweg boerderij de Elzenhof

Sweco Nederland B.V.

Handelregister 30129769

Project Blauwe Laantje Rheden Onderwerp Landschappelijke inpassing ontsluitingsweg boerderij Elzenhof Projectnummer 51000455-001 Klant ProRail Datum 19 september 2023 Status Definitief Versie 01 Formaat A3 liggend Auteur en ontwerper Gecontroleerd door Vrijgegeven door

Bram van Mil Margriet Snaaijer Pim Verhoef

Inhoud 1. 1.1 1.2 1.3

Inleiding Aanleiding Doel  Leeswijzer 

4 4 4 4

2.

Analyse plangebied en omgeving

5

3. 3.1 3.2 3.3 3.4

Landschappelijke inpassingsmaatregelen De aansluiting van de weg op Biljoen Herstructureren van het zuidelijk deel van het Blauwe Laantje Het parklandschap versterken en ‘inpassen’ van het trafohuisje Afsluiten van het Blauwe Laantje ten noorden van de Zutphensestraatweg voor gemotoriseerd verkeer

6 6 8 10 12

1. Inleiding 1.1 Aanleiding Op het spoortracé Arnhem - Zutphen werkt ProRail aan het project Verbetermaatregelen Overwegen Rheden. In dit project worden, omwille van de veiligheid en een betere doorstroming van het spoortracé, de onbewaakte spoorwegovergangen verwijderd. Zo ook de onbewaakte spoorwegovergang ter hoogte van het agrarisch bedrijf aan de Zutphensestraatweg 5 te Velp. Dit agrarische bedrijf maakt van oudsher onderdeel uit van het landgoed Biljoen. Dit landgoed heeft de status van een beschermd rijksmonument. Het bestemmingsverkeer voor het agrarische bedrijf maakte i.v.m. risico’s voor de veiligheid al geen gebruik meer van de onbewaakte en onbeveiligde overgang. Ten behoeve van de bedrijfsvoering van het agrarisch bedrijf is daarom al eerder een andere ontsluiting aangelegd. De studie van Sweco (Alternatievenstudie Blauwe Laantje, 12-09-2017) heeft verschillende varianten voor een ontsluiting onderzocht. De variant gelegen parallel aan het spoor, die aansluit op de Biljoen, is als beste optie geadviseerd. Een belangrijk afweginscriterium is dat de weg zo min mogelijk afbreuk doet aan het beschermde status van het rijksmonument. Middels een tijdelijke vergunning is deze variant door ProRail aangelegd om zo de bereikbaarheid van het agrarisch bedrijf te borgen. De spoorwegovergang is reeds afgesloten met hekwerken en deze worden in de toekomst verwijderd.

Omdat de spoorwegovergang nu definitief gesloten wordt is het belangrijk om de nieuwe aansluiting definitief te gaan borgen. De tijdelijke bestemming wordt omgezet in een definitieve bestemming. Hiervoor wordt door Sweco een bestemmingsplan opgesteld.

1.2 Doel Omdat de nieuwe weg afbreuk doet aan het monument is dit inpassingsplan opgesteld. Het inpassingplan laat de landschappelijke inpassing van de weg en de landschappelijke compensatie zien van de weg en ‘verloren’ grond voor het landgoed Biljoen. Het doel is om de concrete maatregelen hiervoor in beeld te brengen zodat deze geborgd worden in het bestemmingsplan en tot uitvoer worden gebracht. Het inpassingsplan omvat vier maatregelen voor de landschappelijke compensatie voor de niet verharde weg gelegen tussen De Biljoen en het agrarische erf aan de Zutphensestraatweg 5: 1. de aansluiting van de weg op De Biljoen, 2. het ‘herstructureren’ van het zuidelijk deel van het Blauwe Laantje ter compensatie van de aanleg van de weg. 3. Het parklandschap versterken en ‘inpassen’ van het trafohuisje ter compensatie van de aanleg van de weg. 4. Het afsluiten van het Blauwe Laantje ten noorden van de Zutphensestraatweg voor gemotoriseerd verkeer.

4

3

In afbeelding 1.1 is een luchtfoto weergegeven met landgoed Biljoen en de locaties van de verschillende maatregelen. 1.3 Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt een beknopte analyse geschetst van het plangebied met omgeving. Hierna volgen in hoofdstuk 3 de vier maatregelen. Per maatregel wordt eerst de huidige situatie omschreven met gewenste aanpak. Daarna volgt een plankaart op schaal met bijbehorende inpassingsmaatregelen.

2

1

In opdracht van ProRail, in samenspraak met de gemeente Rheden en Geldersch Landschap & Kasteelen, is Sweco tevens verzocht om voor dit bestemmingsplan een beknopt inpassingsplan op te stellen.

1.1 Landgoed Biljoen met omliggend landschap Landschappelijke inpassing ontsluitingsweg Boerderij Elzenhof

4 (13)

2. Analyse plangebied en omgeving Landgoed Biljoen ligt aan de rand van Velp. Dit landgoed ligt op de overgang van de hoger gelegen zandgronden van de Veluwe naar de IJssel met riviergronden. Hier gebeurt landschappelijk gezien veel op een relatief korte afstand (zie afbeelding 2.1). Bovenop de stuwwallen van de Veluwe liggen de bossen en heidevelden en tussen de stuwallen en de spoorbaan liggen de lager gelegen flanken met oude akkers. Ten zuiden van de flanken liggen beekeerdgronden met ijzerrijk kwelwater uit de Veluwe. De nog lager gelegen delen bestaan uit de uiterwaarden van de IJssel met rivierklei.

we

cé gtra

or Spo

he

Arn

boerderij Elzenhof

Biljoen

hen

utp

Z m-

Rheden

Velp

we

au tje

an

La

Arnhem

Het parklandschap van Biljoen met open en gesloten delen is een van de grote visuele kwaliteiten van het landgoed. Daarbij is de variatie aan verschillende landschappen een kwaliteit die kansen biedt voor bijzondere natuur.

eg

en

ljo

Bi

Geldersch Landschap & Kasteelen is eigenaar van landgoed Biljoen en bijbehorende gronden. Boerderij Elzenhof, gelegen aan de Zutphensestraatweg 5 hoort hier ook bij en heeft melkvee als bedrijfsvoering. De boerderij was ontsloten via de onbewaakte spoorwegovergang ter hoogte van het Blauwe Laantje (zie afbeelding 2.3 en 2.4). De overgang kruiste de spoorlijn Arnhem - Zutphen. Na de sluiting is een tijdelijke noodweg aangelegd en deze loopt vanaf de boerderij parallel aan het spoor richting de weg Biljoen (zie afbeelding 2.5 en 2.6). Omdat de vergunning voor de tijdelijke weg verloopt is een alternatievenstudie voor een permanente toegangsweg uitgevoerd door Sweco. Hieruit blijkt dat de noodweg in huidige vorm het meest gunstige alternatief is. Met de aanleg van de permanente weg worden een aantal landschappelijke inpassingsmaatregelen genomen.

Landschappelijke inpassing ontsluitingsweg Boerderij Elzenhof

2.2 Natuurbeheerplan

IJssel

Bl

Het landschap van Biljoen ligt grotendeels op de beekeerdgronden. Het kwelwater uit de Veluwe is van belang voor zeldzame dieren en planten die op Biljoen voorkomen. Het landgoed kenmerkt zich door het kasteel met waterpartijen, bossen en laanstructuren. Het landgoed met bijbehorende gronden staat opgenomen in het natuurbeheerplan van de provincie Gelderland (zie afbeelding 2.2). Hierin zijn de bossen van Biljoen aangemerkt als park- en stinzenbos en worden lanen, houtwallen en houtsingels genoemd. De weiden en/of akkers zijn aangemerkt als kruiden- en faunarijk.

Veluwe

2.4 Afgesloten spoorwegovergang

w ood

en

jk eli

d

Tij

boerderij Elzenhof

2.1 Landgoed Biljoen met omliggend landschap

2.3 Boerderij Elzenhof met het Blauwe Laantje

2.5 Tijdelijke noodweg vanaf Blauwe Laantje

2.6 Ligging plangebied tijdelijke noodweg

5 (13)

3. Landschappelijke inpassingsmaatregelen 3.1 De aansluiting van de weg op Biljoen De tijdelijke weg naar Boerderij Elzenhof sluit in zijn huidige vorm niet goed aan op de weg Biljoen. In afbeelding 3.1 is een luchtfoto van de huidige situatie weergegeven.

eg

w gs

an

De Biljoen is een lijnvormige hoofdstructuur welke is aangezet met een dubbele beukenlaan (zie afbeelding 3.2). Achter de laan staan een toeganspoort en restanten van een meidoornhaag (zie afbeelding 3.3). Net als de beukenlaan benadrukt deze haag met toegangspoort de lijnvormige structuur. De poort is tevens de toegang tot het achterliggende beukenbos.

e

w ieu

g toe

N

De nieuwe weg met aansluiting op de Biljoen doorbreekt deze lijnvormige structuur. De weg bestaat uit halfverharding (puin) en is niet bestand tegen het in- en uitdraaien van zwaar (landbouw)verkeer (zie afbeelding 3.4). Daarnaast loopt de bosschage van het aangrenzende beukenbos niet meer door tot aan het spoor. Hierdoor wordt geparkeerd in de bosschage en kan deze zich niet herstellen (zie afbeelding 3.5).

n

joe

Bil

Om de lijnvormige structuur in stand te houden en de nieuwe aansluiting duurzaamen veilig in te richten worden verschillende maatregelen genomen. De lijnvormige structuur van Biljoen moet de hoofdroute blijven en de nieuwe toegangsweg moet hier ondergeschikt aan zijn. Dit betekent iets voor de aard, vorm en grootte van de nieuwe wegaansluiting en groene inpassing. De aansluiting krijgt een nieuwe inrichting en de meidoornhaag en bosschage worden hersteld.

3.1 Luchtfoto van huidige situatie

3.2 Dubbele beukenlaan Biljoen Landschappelijke inpassing ontsluitingsweg Boerderij Elzenhof

3.3 Toeganspoort met restanten meidoornhaag

3.4 Huidige aansluiting niet bestand tegen draaiend verkeer

3.5 Parkeren in bosschage is niet wenselijk 6 (13)

De aansluiting van de weg op Biljoen Inpassingsmaatregelen: 1. Klinkerverharding aanbrengen De nieuwe aansluiting bestaat uit een klinkerverharding en wordt duurzaam- en veilig ingericht. De verharding loopt door tot de meidoornhaag zodat deze lijn wordt geaccentueerd. De uitvoering van de verharding is een gebakken klinker in bruine kleur zonder afwijking (zie afbeelding 3.6). Dit materiaal is passend in de omgeving en ondergeschikt aan de asfaltweg van Biljoen.

Reeds aangelegde puinverharding

2. Herstellen en versterken meidoornhaag De meidoornhaag wordt hersteld door het aanplanten van nieuw haagplantsoen. Verder wordt de haag gesnoeid en worden ongewenste soorten verwijderd. Dit accentueert de lijnvormige structuur en toegang tot het achterliggende beukenbos. • Eenstijlige meidoorn - Crataegus monogyna 3. Herstellen bosschage De bosschage krijgt een nieuwe aanplant met struikvormers die in het beukenbos voorkomen. Met de nieuwe struiken wordt de bosschage herstelt en loopt deze weer door tot aan het spoor. Hiermee wordt tevens voorkomen dat in de bosschage wordt geparkeerd. • Gewone vlier - Sambucus nigra (Sa ni) • Aalbes - Ribes rubrum (Ri ru)

Sa ni

Sa ni Sa ni

Sa ni

Herstellen en versterken meidoornhaag

De grond onder de struiken wordt geëgaliseerd. Hier worden geen nieuwe kruidenmengsels ingezaaid maar uitgegaan van spontaan opkomende vegetatie. 4. Tijdelijk plaatsen palen met draad Er worden tijdelijk palen met draad geplaatst tot de nieuw aangeplante struiken een volwaardige groei hebben bereikt. Hiermee krijgt de bosschage de kans zich te herstellen. Zie afbeelding 3.7.

Tijdelijk plaatsen palen met draad

Sa ni

Ri ru

4.00

Sa ni

R6

Klinkerverharding aanbrengen

Ri ru

Sa ni

Ri ru

Sa ni Ri ru

Ri ru

Sa ni

Ri ru

Sa ni

Ri ru

Herstellen en versterken meidoornhaag

Bestaande poort

Schaal ontwerp: 3.6 klinkerverharding

1:200

3.7 palen met draad

Landschappelijke inpassing ontsluitingsweg Boerderij Elzenhof

7 (13)

3.2 Herstructureren van het zuidelijk deel van het Blauwe Laantje Op het landgoed Biljoen is een aantal historische laanstructuren aanwezig. Deze bestaan veelal uit eikenbomen en een halfverhard pad met begroeide middenberm (karrespoor). Dit beeld is voor het zuidelijk deel van het Blauwe Laantje duidelijk minder sterk aanwezig. Eikenbomen die deel uitmaakten van de laan zijn uitgevallen of verdwenen in de bosschages van het landgoed (zie afbeelding 3.9). Daarbij is het pad onder de laan niet zichtbaar en is onduidelijk waar deze ligt (zie afbeelding 3.10). In afbeelding 3.8 is een luchtfoto van de huidige situatie weergegeven.

Vanuit landschap en cultuurhistorisch perspectief is het wenselijk te zorgen voor behoud van het laanbeeld over de gehele lengte van het Blauwe Laantje. Een van de compensatiemaatregelen is herstel van dit laanbeeld. Er worden nieuwe bomen aangeplant om de laan te herstellen. Het onderliggende pad wordt rechtgetrokken en aangelegd met een halfverharding, hiermee wordt het beeld van een karrespoor nagestreefd (zie afbeelding 3.12). Ook worden de poorten met hekwerk aan de gesloten spoorwegovergang verwijderd. Dit versterkt het doorgaande beeld en de oude toegangspoort komt beter tot zijn recht.

tje an La

Bestaande poort

we au Bl

Een van de oude toegangspoorten tot landgoed Biljoen staat aan het begin van dit deel van het Blauwe Laantje. Deze staat nog in lijn met de oorspronkelijke laanstructuur. Tegenover de toegangspoort staan de poorten met hekwerk van de gesloten spoorwegovergang. Deze vormen een visuele barriere in het doorgaande beeld van de laan (zie afbeelding 3.11). Het is wenselijk dat de poorten met hekwerk worden verwijderd zodat het doorgaande beeld wordt versterkt. Hierdoor komt ook de oude toegangspoort weer beter tot zijn recht. Ter vervanging kan de bestaande afscherming langs de spoorweg worden doorgezet.

3.8 Luchtfoto Blauwe Laantje

3.9 Laanbeeld niet aanwezig Landschappelijke inpassing ontsluitingsweg Boerderij Elzenhof

3.10 Onduidelijk waar pad ligt

3.11 Poort met hekwerk belemmerd doorgaand beeld

3.12 Gewenst eindbeeld 8 (13)

Herstructureren van het zuidelijk deel van het Blauwe Laantje Inpassingsmaatregelen: 1. Nieuwe bomen aanplanten in laanstructuur In de laanstructuur zijn eikenbomen uitgevallen waardoor het laanbeeld niet sterk aanwezig is. Daarom worden op een aantal plekken nieuwe bomen teruggeplaatst.

Bestaande oude toegangspoort

Nieuwe bomen

Hiervoor wordt zomereik aangeplant. Deze past binnen het cultuurhistorische beeld van het Blauwe Laantje en zorgt voor een eenduidig beeld van de laan. • Zomereik - Quercus robur 2. Pad herstellen Het pad wordt rechtgetrokken en in lijn gebracht met de zichtas van het Blauwe Laantje, hierdoor sluit het pad aan op de oude toegangspoort. Een halfverharding van 3 meter komt overeen met andere paden van het landgoed (zie afbeelding 3.13). Het gewenste eindbeeld is een karrespoor met een natuurlijk ontstane middenberm. Zie afbeelding 3.15.

Bestaande boom uit inmeting

Nieuwe bomen

3. Voorjaarsbloeiers aanplanten Langs het karrespoor worden pleksgewijs voorjaarsbloeiers aangeplant. De toe te passen soort is de bosanemoon, die ook op meer plekken op het landgoed voorkomt. Zie afbeelding 3.14.

Nieuwe bomen

3.00

Schaal ontwerp: 3.13 Materialisering

3.14 Bosanemoon

Landschappelijke inpassing ontsluitingsweg Boerderij Elzenhof

1:500

3.15 Gewenst laanbeeld met karrespoor 9 (13)

3.3 Het parklandschap versterken en ‘inpassen’ van het trafohuisje De gronden rondom Biljoen hebben van oudsher een agrarisch gebruik en bestaan uit weiden, akkers en erven. In de 19e eeuw werd het landschap ingericht met aansluiting op het kasteel. Bosranden begeleiden een weids vergezicht dat is aangekleed met enkele solitaire bomen zoals ten zuiden van het spoor (zie afbeelding 3.18). Op de cultuurhistorische waardenkaart staan deze gronden aangegeven als beschermde historische buitenplaats (zie afbeelding 3.17). In afbeelding 3.16 is een luchtfoto van de huidige situatie weergegeven.

Gezichtsveld va. kruising Blauwe Laantje Zutphensestraatweg

eL

uw aa

Z

je nt

Transformatorhuisje

Gezichtsveld va. kruising Biljoen Zutphensestraatweg

4 bestaande bomen

n

e ljo Bi

Om de ruimtelijke verbinding van het noordelijk perceel met het parklandschap te herstellen worden enkele solitaire bomen aangeplant. De landschapsstijl wordt zo doorgetrokken. De bomen worden in het gezichtsveld van de kruisingen Biljoen Zutphensestraatweg (zie afbeelding 3.20) en Blauwe Laantje - Zutphensestraatweg (zie afbeelding 3.21) geplaatst. Hiermee kan zicht op het transformatorhuisje worden beperkt. Het aanplanten van de nieuwe bomen is een compensatiemaatregel die geprojecteerd is op de gronden die zijn aangemerkt als ‘beschermde historische buitenplaats’ (cultuurhistorische waardenkaart).

en

h utp

Bla

De aanleg van het spoortracé Arnhem - Zutphen heeft het parklandschap in tweeën gedeeld maar op de luchtfoto is de ruimtelijke connectie nog steeds te zien. Langs de spoorlijn staat een transformatorhuisje die door aangebrachte grafitti een opvallend object in het landschap is (zie afbeelding 3.19).

ra

t ses

eg

atw

3.16 Luchtfoto met omgeving en zichtveld vanaf Zutphensestraatweg

3.17 Uitsnede cultuurhistorische waardenkaart

3.18 Solitaire bomen in parklandschap Landschappelijke inpassing ontsluitingsweg Boerderij Elzenhof

3.19 Trafo gezien vanaf zuidkant spoor

3.20 Trafo gezien vanaf kruising Biljoen

3.21 Trafo gezien vanaf kruising Blauwe Laantje 10 (13)

Het parklandschap versterken en ‘inpassen’ van het trafohuisje Inpassingsmaatregelen: 1. Solitaire bomen aanplanten Het plaatsen van twee solitaire bomen zorgt voor meer ruimtelijke eenheid tussen de percelen aan de noord- en zuidkant van het spoor. De bomen worden in het gezichtsveld van de kruisingen Biljoen - Zutphensestraatweg en Blauwe Laantje Zutphensestraatweg geplaatst, zodat zicht op het transformaterhuisje wordt beperkt. Aan de zuidkant van het spoor staan drie rode beuken en een witte paardenkastanje. De nieuwe bomen ten noorden van het spoor, bestaan ook uit deze soorten. Bij voorkeur wordt gebruik gemaakt van beveerde bomen. • Rode beuk - Fagus sylvatica ‘Atropunicea’

ses

en tph

g

we

at tra

Zu

Nieuwe boom Rode beuk (Fagus sylvatica ‘Atropunicea’)

Trafo

Nieuwe boom Rode beuk (Fagus sylvatica ‘Atropunicea’)

Bestaande boom Rode beuk (Fagus sylvatica ‘Atropunicea’)

Bestaande boom Witte paardenkastanje (Aesculus hippocastanum)

Bestaande boom Rode beuk (Fagus sylvatica ‘Atropunicea’) Bestaande boom Rode beuk (Fagus sylvatica ‘Atropunicea’)

Schaal ontwerp: Landschappelijke inpassing ontsluitingsweg Boerderij Elzenhof

1:1000 11 (13)

3.4 Afsluiten van het Blauwe Laantje ten noorden van de Zutphensestraatweg voor gemotoriseerd verkeer Als landschappelijke compensatie was al langer de wens in beeld tot versterken van het Blauwe laantje. Vanuit landschap en cultuurhistorisch perspectief is het wenselijk te zorgen voor behoud van het laanbeeld over de gehele lengte van het Blauwe Laantje (van Ossendaalselaan tot in het kasteelpark van Biljoen). Ten noorden van de spoorwegovergang werd het Blauwe laantje gebruikt door parkerende bezoekers van Nationaal Park Veluwezoom dat noordelijk grenst aan de gronden behorende bij het landgoed. Dagelijks parkeerden tientallen auto’s tussen de monumentale beukenbomen. Ten behoeve van behoud van deze laanbomen in het noordelijke deel van het Blauwe Laantje is per juli 2020 de parkeermogelijkheid opgeheven, zodat boomwortels van de laanbomen niet beschadigen en grond niet langer wordt verdicht. De structuur van het laantje blijft zo beschermd en wordt zelfs versterkt. In overleg met Natuurmonumenten is besloten om geen nieuwe parkeerplaatsen te faciliteren. De huidige capaciteit van de parkeerplaatsen voor het Nationaal Park is toereikend. Zie afbeelding 3.22.

3.22 Trafo gezien vanaf kruising Blauwe Laantje Landschappelijke inpassing ontsluitingsweg Boerderij Elzenhof

12 (13)

Bijlage 3

Aanmeldnotitie mer-beoordeling

65 Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie langs de spoorlijn tussen Biljoen e... (vastgesteld)

02-10-2023

Aanmeldingsnotitie 1

Versie: C1

Inleiding

Aan de Zutphensestraatweg 5 te Velp bevindt zich 'Melkveebedrijf de Elzenhof'. Dit bedrijf werd vanaf de provinciale weg Zutphensestraatweg N785 ontsloten. Deze ontsluiting, ook wel het Blauwe Laantje genoemd, is meer een pad dan een weg en kruist de spoorlijn Arnhem-Zutphen. Hier is sprake van een zogenaamde particuliere overweg in de vorm van een onbeveiligd overpad dat met hekken van de spoorbaan is afgescheiden. Vanwege het drukke treinverkeer en het passeren van goederentreinen in de nacht was dit een onwenselijke situatie. De overweg was de enige mogelijkheid om het bedrijf te bereiken. Er is in het verleden besloten een tijdelijke ontsluitingsweg aan te leggen parallel aan het spoor die aansluit op de Biljoen. Na aanleg van deze tijdelijke ontsluitingsweg kon de onbeveiligde overweg buiten gebruik worden gesteld. Om de tijdelijke ontsluitingsweg permanent te kunnen behouden, wordt een nieuw bestemmingsplan voorbereid dat dit mogelijk maakt. De weg is gelegen in het Gelders natuurnetwerk. Vanuit de Omgevingsverordening van de provincie Gelderland volgt dat voor een dergelijke ontwikkeling in het Gelders natuurnetwerk compensatie nodig is. Deze natuurcompensatielocatie maakt ook deel uit van dit bestemmingsplan. In figuur 1.1 is de geografische begrenzing van het plangebied van het bestemmingsplan weergeven.

In het noorden langs de spoorlijn bevindt zich de weg, in het zuiden op enkele honderden meters afstand van de weg bevindt zich de natuurcompensatielocatie. Om het milieu een volwaardige plaats te geven in de besluitvorming van dit bestemmingsplan, moet worden getoetst of in het kader van deze ontwikkeling een milieueffectrapportage1 nodig is. Uit het Besluit milieueffectrapportage (Besluit m.e.r.) volgt dat de ontsluitingsweg niet m.e.r.-beoordelingsplichtig is. Echter voor de natuurcompensatie geldt dat een vormvrije m.e.r.-beoordeling moet worden uitgevoerd. In deze aanmeldingsnotitie is de benodigde informatie voor de vormvrije m.e.r.-beoordeling van de voorgenomen activiteit ‘natuurcompensatie’ opgenomen. Achtereenvolgens wordt ingegaan op de voorgenomen activiteit (hoofdstuk 2), de m.e.r.-procedure (hoofdstuk 3) en de potentiële effecten van de voorgenomen activiteit (hoofdstuk 4).

1

Milieueffectrapportage wordt afgekort als m.e.r. als het om de procedure gaat en als MER als het om het rapport gaat.

Sweco

De Holle Bilt 22

Sweco Nederland B.V.

T +31 (0) 88 811 6600

NL 3732 HM De Bilt

Handelsregister 30129769

www.sweco.nl

Netherlands

Statutair gevestigd te De Bilt

Document referentie Aanmeldingsnotitie D1

1/11

17-08-2023 Versie C1

Figuur 1.1 | begrenzing plangebied bestemmingsplan.

2

Voornemen

Het voornemen bestaat zoals hiervoor aangegeven uit het definitief bestemmen van een weg en het bestemmen en realiseren van natuurcompensatie. In deze aanmeldnotitie wordt verder niet in gegaan op het definitief bestemmen van de weg, omdat dit zoals reeds aangegeven niet m.e.r.-beoordelingsplichtig is en de natuurcompensatie wel. Het gebied waar de weg wordt gerealiseerd is in eigendom van Geldersch Landschap & Kasteelen (GLK). GLK is ook eigendom van de omliggende gronden. In overleg met GLK is een locatie gevonden waar de benodigde natuurcompensatie van maximaal 2.600 m2 kan worden gerealiseerd. Deze locatie is te zien in figuur 1.1. In figuur 2.1. is een luchtfoto opgenomen waarop (globaal) de compensatielocatie is ingetekend.

Document referentie Aanmeldingsnotitie D1

2/11

17-08-2023 Versie C1

Figuur 2.1 | Luchtfoto compensatielocatie.

Op grond van het provinciaal beleid dient er te worden gecompenseerd voor ontwikkelingen in het Gelders Natuurnetwerk (GNN). Deze compensatie dient plaats te vinden buiten het bestaande GNN. De locatie voor de compensatie- en versterkingsopgave is in de bestaande situatie een grasland met lage natuurwaarden gelegen binnen het Landgoed Biljoen. Gezien de ligging en het historisch gebruik van het compensatieperceel streeft GLK naar ontwikkeling van een extensief grasland. Hiermee wordt aansluiting gezocht tegen het bestaande Gelders Natuurnetwerk (GNN). Er wordt gekozen voor het natuurtype Kruiden- en Faunarijke grasland (N12.02) en een klein deel voor de verbetering t.b.v. Beek en Bron (N03.01) naast bestaande watergangen. De omstandigheden van de bodem (Kalkhoudende ooivaaggronden; zware zavel en lichte klei) zijn geschikt om dit type te realiseren. In de beheervisie van Biljoen heeft GLK bepaald dat de doelstelling van dit terrein ‘cultuurhistorie’ is. Het gebruik van de percelen als kruiden- en faunarijk grasland grijpt terug op het historisch gebruik en waarborgt de openheid van het terrein vanuit dorp en landgoedbebouwing richting IJssel en vertolkt daardoor de doelstelling van GLK. Omzetting van agrarisch grasland met natuur en landschapswaarden naar een natuurgrasland past in de versterking van de ecologische verbinding tussen Veluwe en IJssel.

Op het landgoed Biljoen is deze verbinding het meest optimaal ter hoogte van kasteel en parkbossen. Door voorgestelde inrichting is het beheer niet langer gericht op agrarische productie, maar wordt vanaf nu gericht op natuurwaarden, waardoor de verbinding robuuster wordt. Primair zal het in te richten perceel uitdrukkelijk begrenst dienen te worden. Hiertoe zal in het veld een duidelijke afscheiding moeten worden aangebracht tussen het landbouwperceel en het natuurperceel. Dit kan door plaatsen van paaltjes en/of een draadafscheiding.

Document referentie Aanmeldingsnotitie D1

3/11

GLK wil nadrukkelijk de openheid van dit historisch weidse uiterwaardcomplex behouden, door geen hoge scheidingen tussen de percelen te plaatsen.

17-08-2023 Versie C1

De huidige situatie als landbouwperceel laat zich het best beschrijven als een bemest productiegrasland op een rivierkleibodem. Om te komen tot een kruiden- en faunarijk grasland is een actief verschralingsbeheer aan de orde teneinde de productiviteit te verminderen. Daardoor zal de homogene grasmat geleidelijk opener worden en ruimte bieden aan een scala aan grassoorten en graslandkruiden. De voorgestelde inrichting komt niet alleen ten goede aan flora, maar ook aan insecten, zoogdieren en vogels die hier, direct of indirect, van afhankelijk zijn. Om Beek en Bron (N03.01) op het compensatieperceel tot z’n recht te laten komen, wordt langs de watergangen een taludverflauwing toegepast. De sloot noordwest en zuidwest langs het perceel betreft de oude loop van de Beekhuizense Beek (sprengenbeek) richting IJssel. Dit is thans niet langer de hoofdwatergang, maar voert nog steeds beekwater. De hierbij vrijkomende grond wordt lokaal verwerkt op de nabijgelegen landbouwgrond en/of ter verhoging van sloot-/greppelbodems. Verbreding van de oevers en weghouden van inspoelen van meststoffen zal hier bijdragen aan een verhoging van de natuurkwaliteit van de watergang. GLK wil het beheer van de natuurcompensatielocatie samen met en door agrariërs laten uitvoeren. Hierbij staat het agrarisch medegebruik volledig in dienst van de natuurwaarden.

Het beheer zal bestaan uit de nog vrij hoge productie (tijdelijk) te maaien en het maaisel af te voeren. Als de productie naar gewenst niveau is teruggebracht kan eveneens worden na-beweid. De eerste jaren zullen meerdere snedes per jaar kunnen worden gemaaid, zodra het perceel zo ver is verschraald dat er maar één snede per jaar meer afkomt, kan worden overgestapt op beweiding als beheermaatregel. Bemesting blijft achterwege. Zolang een maaibeheer wordt toegepast mag nimmer de gehele oppervlakte in één werkgang worden gemaaid en afgevoerd, maar moet altijd wisselend op het perceel tenminste 10 % van de oppervlakte onbehandeld blijven. Kleinschalige structuurvariatie kan ontstaan door de veedichtheid permanent te verlagen, of door delen permanent of tijdelijk uit te rasteren (bijv. slootkanten of randen langs bos of struweel).

3

Toets aan het Besluit m.e.r.

3.1

Welke m.e.r.-procedure is van toepassing

Het instrument milieueffectrapportage (m.e.r.) is ontwikkeld om het milieu een volwaardige plaats in de besluitvorming te geven. Het Besluit milieueffectrapportage (Besluit m.e.r.) geeft aan of voor een project een m.e.r.plicht of m.e.r.-beoordelingsplicht van toepassing is. Voor de activiteiten die zijn opgenomen in de C-lijst van het Besluit m.e.r., geldt de zogenoemde m.e.r.plicht voor besluiten genoemd in kolom 4. Activiteiten in bijlage C worden gekenmerkt door het feit dat zij over het algemeen belangrijke nadelige milieugevolgen hebben. Voor de activiteiten die zijn opgenomen in bijlage D van het Besluit m.e.r., geldt voor een ‘besluit’ genoemd in kolom 4, de zogenoemde m.e.r.-beoordelingsplicht. Voor activiteiten in bijlage D geldt dat zij, afhankelijk van de omstandigheden, nadelige milieugevolgen kunnen hebben.

Document referentie Aanmeldingsnotitie D1

4/11

De onderhavige ontwikkeling valt te scharen onder activiteit D9: ‘Een landinrichtingsproject dan wel een wijziging of uitbreiding daarvan.’

17-08-2023 Versie C1

Het Besluit m.e.r. geeft onder ‘gevallen’ per activiteit aan wat de relevante (indicatieve) drempel is voor een m.e.r.-(beoordelings)plicht. Met de wijziging van het voornemen worden de (indicatieve) drempelwaarden uit het Besluit m.e.r. niet overschreden. Aangezien het planvoornemen een natuurcompensatie van maximaal 2.600 m2 betreft blijft het planvoornemen onder de indicatieve drempelwaarde uit kolom twee blijft. Op grond van de selectiecriteria in de Europese richtlijn milieueffectbeoordeling dient te worden vastgesteld of belangrijke nadelige gevolgen van de activiteit voor het milieu kunnen worden uitgesloten, een zogenaamde 'vormvrije m.e.r.- beoordeling'. Pas als is vastgesteld dat belangrijk nadelige gevolgen zijn uitgesloten, geldt voor de activiteit geen m.e.r.- plicht. Tabel 3.1: Activiteit D9 uit het Besluit milieueffectrapportage (d.d. 17-08-2023)

D9

Kolom 1

Kolom 2

Kolom 3

Kolom 4

Activiteiten

Gevallen

Plannen

Besluiten

Een landinrichtingsproject dan wel een wijziging of uitbreiding daarvan.

In gevallen waarin de activiteit betrekking heeft op

De structuurvisie, bedoeld in de artikelen 2.1, 2.2 en 2.3 van de Wet ruimtelijke ordening, en de plannen, bedoeld in de artikelen 3.1, eerste lid, 3.6, eerste lid, onderdelen a en b, van die wet, de vaststelling van het inrichtingsplan, bedoeld in artikel 17 van de Wet inrichting landelijk gebied, het plan, bedoeld in artikel 11 van de Reconstructiewet concentratiegebieden en het plan bedoeld in artikel 18 van de Reconstructiewet concentratiegebieden.

De vaststelling van het inrichtingsplan, bedoeld in artikel 17 van de Wet inrichting landelijk gebied dan wel een plan bedoeld in artikel 18 van de Reconstructiewet concentratiegebieden dan wel bij het ontbreken daarvan het plan bedoeld in artikel 3.6, eerste lid, onderdelen a en b, van de Wet ruimtelijke ordening dan wel bij het ontbreken daarvan van het plan, bedoeld in artikel 3.1, eerste lid, van die wet.

1°. een functiewijziging met een oppervlakte van 125 hectare of meer van water, natuur, recreatie of landbouw of 2°. vestiging van een glastuinbouwgebied of bloembollenteeltgebied van 50 hectare of meer.

3.2

Te volgen procedure

Met deze aanmeldingsnotitie verzoeken de initiatiefnemers de gemeente Rheden om te beoordelen of een m.e.r. nodig is (conform artikel 7.16 Wet milieubeheer). In deze aanmeldingsnotitie is de benodigde informatie opgenomen die voor deze beoordeling nodig is. De vormvrije m.e.r.beoordelingsbeslissing wordt opgenomen in het ontwerp van het moederbesluit of -plan (in dit geval het bestemmingsplan). Het bevoegd gezag neemt uiterlijk zes weken na ontvangst van de mededeling en deze aanmeldingsnotitie een m.e.r.-beoordelingsbeslissing2. Het besluit

2

Indien het bevoegd gezag tevens initiatiefnemer is, neemt het in een zo vroeg mogelijk stadium de m.e.r.-beoordelingsbeslissing.

Document referentie Aanmeldingsnotitie D1

5/11

wordt niet apart gepubliceerd in de Staatscourant 3. Op het ontwerp van het bestemmingsplan is inspraak mogelijk. De vormvrije m.e.r.-beoordeling staat daarmee in die procedure open voor reacties: in de zienswijzen kan ook worden ingegaan op de vormvrije m.e.r.-beoordeling en de beslissing dat het bevoegd gezag daarover heeft genomen.

3.3

17-08-2023 Versie C1

Doel van de aanmeldingsnotitie

De vormvrije m.e.r.-beoordeling is een toets van het bevoegd gezag om te bepalen of er bij de voorgenomen activiteit mogelijk belangrijke nadelige milieugevolgen kunnen optreden. In deze aanmeldingsnotitie wordt op objectieve wijze de informatie verzameld en gepresenteerd die voor deze afweging noodzakelijk is. Op basis van de informatie in de aanmeldingsnotitie besluit het bevoegd gezag of een uitgebreidere m.e.r-procedure nodig is. Bij de vormvrije m.e.r.-beoordeling dient het bevoegd gezag expliciet te beoordelen of zij het noodzakelijk acht om de m.e.r.-procedure te doorlopen. Er kunnen twee uitkomsten zijn: • •

Belangrijke nadelige milieugevolgen kunnen niet uitgesloten worden → er dient een m.e.r.-procedure doorlopen worden. Belangrijke nadelige milieugevolgen treden niet op → er wordt gemotiveerd aangegeven dat geen m.e.r.-procedure wordt doorlopen.

Het uitgangspunt bij deze beoordeling is: Nee, tenzij …. (zie hiervoor verder kader 3.1). Dit uitgangspunt betekent dat er geen nadere m.e.r.-(beoordeling) nodig is, tenzij er sprake is van mogelijke ‘belangrijke nadelige gevolgen’ voor het milieu op basis waarvan een dergelijke procedure wel noodzakelijk moet worden geacht. Deze ‘belangrijke nadelige gevolgen’ moeten worden beoordeeld op basis van het toetsingskader van Bijlage III EU richtlijn milieubeoordeling projecten. Het project dient te worden getoetst aan: 1. Kenmerken van de activiteit a. Omvang van het project b. Cumulatie met andere projecten c. Gebruik natuurlijke hulpbronnen d. Productie afvalstoffen e. Verontreiniging en hinder f. Risico op zware ongevallen en/of rampen, waaronder rampen door klimaatverandering g. Risico’s voor de menselijke gezondheid 2. Plaats van de activiteit a. Bestaand grondgebruik b. Rijkdom aan en kwaliteit en regeneratievermogen natuurlijke hulpbronnen van het gebied c. Opnamevermogen milieu met aandacht voor specifieke gevoelige gebieden 3. Kenmerken van het potentiële effect a. De orde van grootte en het ruimtelijk bereik van het effect b. De aard van het effect 3

Dit is bepaald in het Besluit m.e.r. in artikel 2.5 onder b.

Document referentie Aanmeldingsnotitie D1

6/11

c. d. e. f. g. h.

Grensoverschrijdend karakter Intensiteit en complexiteit effect Waarschijnlijkheid effect Verwachte aanvang, duur, frequentie en omkeerbaarheid effect De cumulatie van effecten met de effecten van andere projecten De mogelijkheid om effecten doeltreffend te verminderen

17-08-2023 Versie C1

In hoofdstuk 4 wordt de toetsing behandeld. Eerst wordt een beschrijving gegeven van de kenmerken van de activiteit en de plaats van de activiteit en de potentiële effecten die daaruit naar voren komen. Vervolgens wordt ingegaan op de kenmerken van de gevolgen van deze effecten. Hierbij wordt gekeken of er sprake is van mogelijk (belangrijke) nadelige milieugevolgen en of er verzachtende mitigerende maatregelen kunnen worden genomen om eventueel het milieueffect te verminderen of teniet te doen.

Document referentie Aanmeldingsnotitie D1

7/11

KADER 3.1: UITLEG AANMELDINGSNOTITIE Zoals aangegeven is het uitgangspunt bij de vormvrije m.e.r.-beoordeling het ‘nee, tenzij’ principe. Dit heeft gevolgen voor inhoud en diepgang van deze aanmeldingsnotitie. In dit kader wordt kort toegelicht hoe deze aanmeldingsnotitie is opgebouwd en op welke wijze naar de inhoud moet worden gekeken.

17-08-2023 Versie C1

Waarom Nee, tenzij? Dat het ‘nee, tenzij’ principe geldt, vloeit voort uit het feit dat het een activiteit betreft uit de D-lijst van het Besluit m.e.r., waarvoor tevens geldt dat de activiteit onder de drempelwaarde ligt zoals in deze D-lijst genoemd. In het Besluit m.e.r. zijn alle activiteiten die mogelijk gevolgen hebben op het milieu verdeeld over twee lijsten: de C en de D lijst. Activiteiten uit de C-lijst worden gekenmerkt door het feit dat zij over het algemeen belangrijke nadelige milieugevolgen hebben. Voor deze activiteiten geldt dan ook een directe m.e.r.-plicht. Voor activiteiten uit de D-lijst geldt dat deze afhankelijk van de omstandigheden nadelige milieugevolgen kunnen hebben. Wanneer de activiteit op de D-lijst staat én onder de drempelwaarde blijft zoals in die lijst opgenomen, is de verwachting dat deze activiteit waarschijnlijk geen belangrijk nadelige milieugevolgen oplevert. Op voorhand geldt voor deze activiteiten daarom ook geen m.e.r.plicht. Dit moet echter wel worden getoetst middels de vormvrije m.e.r.beoordeling. In bepaalde gevallen kan een activiteit met een kleinere omvang namelijk wel degelijk belangrijke nadelige milieugevolgen hebben. Dat kan bijvoorbeeld doordat die activiteit in of bij een kwetsbaar gebied is gepland.

Inhoud aanmeldingsnotitie Voor een aanmeldingsnotitie die wordt opgesteld in het kader van de vormvrije m.e.r.-beoordeling bestaan geen vereisten voor de diepgang van het onderzoek. In de meeste gevallen kan de vormvrije m.e.r.-beoordeling worden gebaseerd op ‘expert judgement’, zonder (model)berekening of (veld)onderzoek. Het uitgangspunt is dat de aanmeldingsnotitie kort en bondig is en alleen inzoomt op die kenmerken en gevolgen die mogelijk kunnen leiden tot nadelige gevolgen voor het milieu. In veel gevallen zal snel helder zijn dat een activiteit geen belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu heeft (vanwege grote afstand tot gevoelige gebieden, de locatie en de omgeving hebben geen bijzondere kenmerken waardoor er een verwaarloosbare kans is op belangrijke nadelige effecten, de activiteit leidt niet tot grote emissies, heeft een klein ruimtebeslag e.d.). Dan is ook geen uitgebreide motivering nodig: er wordt dan beknopt beschreven dat naar alle Europese criteria is gekeken.

Document referentie Aanmeldingsnotitie D1

8/11

4

Vormvrije m.e.r.-beoordeling

17-08-2023 Versie C1

1. Kenmerken van het project

Natuurcompensatie Blauwe Laantje Rheden Het planvoornemen heeft een oppervlakte van maximaal 2.600 m2 aan natuurcompensatie.

Omvang van het project (relatie met drempel D lijst)

De onderhavige ontwikkeling valt te scharen onder activiteit D9: ‘Een landinrichtingsproject dan wel een wijziging of uitbreiding daarvan’. De grenswaarden die voor deze activiteiten worden gehanteerd zijn: In gevallen waarin de activiteit betrekking heeft op een leiding met: 1°. een functiewijziging met een oppervlakte van 125 hectare of meer van water, natuur, recreatie of landbouw of 2°. vestiging van een glastuinbouwgebied of bloembollenteeltgebied van 50 hectare of meer. Het voornemen blijft onder de grenswaarden, er is dus sprake van een vormvrije m.e.r.-beoordeling.

Cumulatie met andere projecten

In de directe omgeving van het plangebied vinden geen andere projecten plaats. Er is geen sprake van cumulatie.

Gebruik natuurlijke hulpbronnen4

Er is voornamelijk sprake van een ander beheer van de gronden. Er zijn vrijwel geen aanlegactiviteiten. Enkel dient er een duidelijke afscheiding te worden aangebracht tussen het landbouwperceel en het nieuwe natuurperceel. Dit kan door plaatsen van paaltjes en/of een draadafscheiding. Doordat er vrijwel geen sprake is van aanlegactiviteiten worden er zeer weinig natuurlijke hulpbronnen gebruikt.

Productie afvalstoffen5

In de aanlegfase van het voornemen zal er slechts beperkt sprake zijn van de productie van afvalstoffen. Dit bestaat voornamelijk uit afval dat eventueel ontstaat tijdens het plaatsen van de afscheiding tussen het landbouwperceel en het natuurperceel. Dit zal volgens de Nederlandse wet- en regelgeving worden verwerkt. Afvalstoffen die vrijkomen tijdens de gebruiksfase betreffen enkel maai/snoei resten. Dit wordt, indien nodig, volgens de gemeentelijke voorschriften afgevoerd. Er is geen sprake van productie van (gevaarlijke) afvalstoffen met nadelige milieugevolgen.

Verontreiniging en hinder

Verontreiniging luchtkwaliteit Tijdens de aanlegfase kan als gevolg van eventueel bouwverkeer voor het plaatsen van de afscheiding tijdelijk een zeer beperkte en lokale verslechtering van de luchtkwaliteit optreden.

4

Toelichting: Van gebruik van natuurlijke hulpbronnen kan sprake zijn als een ontwikkeling gevolgen heeft voor op, of in de nabijheid van, de locatie aanwezige natuurlijke hulpbronnen. Denk bijvoorbeeld aan de onttrekking van grondwater of het delven van grondstoffen zoals zand of klei. Ook het kappen van bos als leefomgeving voor dieren of recreatiegebied voor mensen valt hieronder. Dit criterium is vooral van belang bij industriële activiteiten. 5 Afvalstoffen zijn stoffen (preparaten of voorwerpen) waarvan de houder zich ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen (artikel 1.1, lid 1 Wet milieubeheer). Nadelige milieugevolgen kunnen ontstaan bij het vrijkomen van gevaarlijke afvalstoffen.

Document referentie Aanmeldingsnotitie D1

9/11

In de gebruiksfase zal geen verslechtering optreden van de luchtkwaliteit omdat het in principe niet veel verschilt van het bestaande gebruik. Het beheer van de gronden (maaibeleid) wordt zelfs minder intensief dan in de bestaande situatie.

17-08-2023 Versie C1

Hinder aanlegfase Tijdens de aanleg kan als gevolg van het bouwverkeer en de werkzaamheden ten behoeve van het plaatsen van de afscheiding lokaal een beperkte verkeershinder en geluidhinder optreden. In de gebruiksfase zal er geen sprake zijn van hinder, of in ieder geval niet meer hinder dan in de bestaande situatie. Hinder door verkeer aantrekkende werking Er zal geen hinder zijn omdat er geen sprake is van een verkeersaantrekkende werking door het omvormen van agrarisch gebruik naar een natuur gebruik/bestemming. Risico op zware ongevallen en/of rampen, waaronder rampen door klimaatverandering