Bijlagen bij het bestemmingsplan (24.18)

3.3

Alternatievenafweging

Kasteel Biljoen ligt aan de rand van het dorp Velp en maakt onderdeel uit van het gelijknamige landgoed dat in handen is van Stichting Geldersch Landschap & Kasteelen. Dit terrein is circa 162 hectare groot, waarvan ongeveer 70 hectare is aangewezen als beschermd Rijksmonument. Onderdeel van het landgoed is het melkveebedrijf op boerderij Elzenhof. In verband met de veiligheid was het opheffen van de onbeveiligde spoorovergang in het Blauwe Laantje op landgoed Biljoen gewenst. Deze onbeveiligde spoorovergang maakte deel uit van de enige ontsluitingsroute voor de boerderij Elzenhof en was daarmee essentieel voor de bedrijfsvoering. In verband met de voortgang van de agrarische bedrijfsvoering én de acute noodzaak voor een veiligere toegang tot de boerderij is reeds in 2017 een tijdelijke alternatieve ontsluiting aangelegd, middels een half verharde weg parallel aan het spoor tot aan de meer zuidelijk gelegen beveiligde spoorovergang. Deze tijdelijke alternatieve ontsluiting is noodzakelijk doordat de onbeveiligde spoorovergang in het Blauwe Laantje is dichtgezet. De ligging van deze half verharde weg is gekozen vanwege de minste visuele impact op het landschapsbeeld van het landgoed. De weg volgt de barrière welke gevormd wordt door de spoorbaanligging in het landschap.

In de periode van 2017 tot nu is de onbeveiligde spoorovergang in het Blauwe Laantje reeds dichtgezet voor gebruik, vanwege de acute veiligheidsnoodzaak. Om deze overweg nu definitief te saneren moet een definitieve ontsluitingsroute voor boerderij Elzenhof worden geboden. Het definitief maken van de huidige tijdelijke weg is hiervoor de meest passende oplossing. De weg voldoet voor het gebruik en heeft minimale impact op de omgeving. Om de weg nog beter in het landschap te laten passen is een compensatieplan opgesteld in overeenstemming met GLK. Ook is een landschappelijk inpassingsplan gemaakt waarin voorstellen staan voor een goede borging van de definitieve ontsluitingsweg in het landschap. Zo wordt het landschappelijk beeld van het laantje versterkt door het plaatsen van een aantal nieuwe bomen en worden de zichtlijnen elders in het landschap versterkt door het plaatsen van 2 solitaire bomen.

3.4

Compensatie

De aantasting van het GNN door de permanente ontsluitingsweg wordt in hoofdstuk 4 beschreven. De hiertoe benodigde compensatie en het compensatieplan wordt in hoofdstuk 5 en 6 beschreven en toegelicht.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

14/40

4

Effectbeoordeling GNN en GO

4.1

Benodigd onderzoek naar te verwachten effecten

Bij een nieuwe activiteit of ontwikkeling in het Gelders Natuurnetwerk (artikel 2.45) en/of Groene ontwikkelingszone (artikel 2.53a) doet de initiatiefnemer onderzoek naar de te verwachten effecten van die activiteit of ontwikkeling op de kernkwaliteiten, oppervlakte en samenhang van het GNN en naar kernkwaliteiten en ontwikkeldoelen van het GO. In de beschrijving van de onderzoeksresultaten worden in ieder geval betrokken de in het gebied aanwezige actuele en potentiële natuurwaarden, beschermde soorten en soorten van de nationale Rode Lijsten en ecologische samenhang. Voor zover de ontwikkeling of activiteit daar effect op kan hebben, wordt in de beschrijving van de onderzoeksresultaten betrokken de in het gebied aanwezige kwaliteit van water, bomen en lucht, stilte rust en duisternis en landschappelijke, cultuurhistorische, geomorfologische, en bodemkundige waarden, en ook het reliëf.

4.2

Kernkwaliteiten en ontwikkelingsdoelen

Het Gelders Natuurnetwerk en de Groene ontwikkelingszone zijn onderverdeeld in deelgebieden met elk kernkwaliteiten en ontwikkelingsdoelen. Deze kernkwaliteiten en ontwikkelingsdoelen gelden voor zowel het GNN als het GO. Het plangebied ligt bij het Gelders Natuurnetwerk binnen het deelgebied 131 Biljoen, Middachten en Hof te Dieren.

4.2.1

Beschrijving kernkwaliteiten en ontwikkeldoelen

Voor het deelgebied 131 Biljoen, Middachten en Hof te Dieren zijn de onderstaande vastgestelde kernkwaliteiten aanwezig binnen of in de omgeving van het plangebied. Deze zijn bepaald o.b.v. de kaarten van de provincie Gelderland, kennis van het gebied en de beschrijvingen uit de quick scans natuur van Eelerwoude en het veldbezoek door de ecoloog van Sweco (op 14 maart 2023): •

Overgangen tussen de Veluwezoom en het IJsseldal met de dorpen en enken.

•

Onderdeel van Nationaal Landschap Veluwe.

•

Leefgebied das.

•

Cultuurhistorische waarden van de Landgoederen Biljoen.

De vastgestelde ontwikkeldoelen die van toepassing zijn op de locatie zijn: •

Vermindering barrièrewerking spoorlijn.

•

Ontwikkeling biotopen voor reptielen en amfibieën.

•

Ontwikkeling cultuurhistorische patronen en beheersvormen.

Het effect van de ontsluitingsweg op landschappelijke en cultuurhistorische waarden van de Landgoederen Biljoen is uitgewerkt in hoofdstuk 4.5.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

15/40

4.2.2

Actuele en potentiële natuurwaarden1

Het gehele plangebied is beschikbaar als natuur waar beschermde soorten zoals de buizerd, de das, de eekhoorn, verschillende soorten vleermuizen en de ringslang voorkomen. Op basis van de aanwezige biotopen, literatuurgegevens en expertise zijn onder andere de volgende algemeen voorkomende zoogdieren binnen het gebied aanwezig of te verwachten: das, eekhoorn, haas, konijn, egel, hermelijn, ree en diverse algemene (spits)muizen. Deze soorten kunnen het plangebied gebruiken als (onderdeel van hun) leef- en foerageergebied. Op ongeveer 300 meter van de planlocatie is een dassenburcht bekend. De aangetroffen vogels binnen en direct rondom het plangebied zijn algemene broedvogels van bossen, struwelen en parken. Onder andere de volgende vogelsoorten kunnen gebruik maken van het plangebied; ekster, houtduif, koolmees, merel, pimpelmees, roodborst, boomkruiper, groene specht, boomklever en winterkoning. Uit verspreidingsgegevens zijn waarnemingen bekend van buizerd en grote gele kwikstaart, soorten met jaarrond beschermde nesten. Nestlocaties van deze soorten zijn niet aangetroffen binnen de effectafstand van de ontsluitingsweg. Op basis van het aanwezige biotoop en verspreidingsgegevens is bekend dat de ringslang aanwezig is op het Landgoed.

Een aantal soorten zoals bruine kikker, bastaardkikker, gewone pad en kleine watersalamander kunnen het gebied potentieel gebruiken als landbiotoop. Op het Landgoed is een beek aanwezig, mogelijk wordt deze beek gebruikt als voortplantingswater van algemeen voorkomende amfibieën. In de Beekhuizense Beek (de beek die de ontsluitingsweg kruist) zijn algemeen voorkomende vissoorten als drie- en tiendoornige stekelbaars waargenomen. Deze algemeen voorkomende vissoorten gebruiken de beek mogelijk als voortplantingswater.

4.2.3

Effectbeoordeling Kernkwaliteiten en ontwikkelingsdoelen

In de gebruiksfase kunnen in omliggend GNN- en GO-gebied vleermuissoorten, algemene amfibieën, reptielen als ringslang en zoogdieren als das, muizensoorten en marterachtigen worden verstoord. Deze verstoring zal bestaan uit geluidsverstoring (wegverkeer) en optische verstoring (verstoring door bewegend autoverkeer, lichtverstoring door wegverkeer). Geluids- en optische verstoring zijn momenteel al aanwezig in het gebied door de aanwezigheid van de nabijgelegen spoorlijn, de provinciale weg N785 en recreatie op het Landgoed. De ontsluitingsweg wordt dusdanig weinig door verkeer gebruikt, dat verstoring door geluid en licht beperkt is. Het Landgoed Biljoen is onderdeel van het leefgebied van de das. Er is op ongeveer 300 meter van de ontsluitingsweg een dassenbucht aanwezig. Het aanleggen van de ontsluitingsweg heeft geen negatief effect gehad op het aanwezige foerageergebied van de das. Er is meer dan voldoende geschikt foerageergebied aanwezig. De dassenbucht blijft behouden en zal niet worden verlaten door de aanleg van de ontsluitingsweg. De ontsluitingsweg heeft geen negatief effect op het leefgebied van de das. De ontsluitingsweg blijft daarbij toegankelijk voor de das om zich over te verplaatsen.

1

Gebaseerd op de rapporten zoals genoemd in hoofdstuk 1.5.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

16/40

Het gebruik van het plangebied door wegverkeer zorgt voor vermindering van areaal leefgebied voor algemene soorten. Echter is er geen sprake van vernietiging van verblijfplaatsen en is er voldoende geschikt alternatief leefgebied aanwezig door open velden, aangrenzende weilanden en het Landgoed. De bereikbaarheid hiervan verslechtend niet door de ontsluitingsweg. De locatie zal in het verleden ook al geen deel uitgemaakt hebben van essentieel leefgebied. De ontsluitingsweg kan potentieel gebruikt worden door reptielen om zich op te warmen. Er zijn op het Landgoed Biljoen voldoende locaties aanwezig om dit ontwikkeldoel te kunnen realiseren. Omdat de ontsluitingsweg niet is afgerasterd blijft het voor dieren mogelijk om zich vrij te verplaatsen. In het plangebied bevinden zich natuurbeheertypen vanuit het Natuurbeheerplan van de provincie Gelderland, namelijk N03.01 Beek en Bron, N12.02 Kruiden- en faunarijk grasland en N17.03 Park- of Stinzenbos. De ontsluitingsweg doorsnijdt alle drie de aanwezige natuurbeheertypen. De exacte oppervlaktes van het ruimtebeslag wordt beschreven in paragraaf 4.4. De aanleg van de ontsluitingsweg heeft geen positief effect op het ontwikkelingsdoel om de barrièrewerking van de spoorlijn te verminderen. Het maakt de halfverharding op dit deel breder. Zowel de spoorlijn als de omliggende graslanden zijn omheind door hekwerk.

De spoorlijn en het hekwerk vormen daarmee de voornaamste blokkades. Het hekwerk betreft echter geen dichte afrastering waardoor kleinere zoogdieren en dassen het hekwerk kunnen passeren. Grotere soorten, zoals reeën, kunnen over het hekwerk heen springen. Langs de ontsluitingsweg wordt geen hekwerk geplaatst, overeenkomstig met de huidige situatie. Het aantal verkeersbewegingen neemt niet toe en blijft hetzelfde als dat er sinds 2016 over de (tijdelijk) vergunde weg rijdt. Het verkeer op de ontsluitingsweg betreft met name verkeer tussen de weg het Biljoen en de boerderij aan het eind van de ontsluitingsweg. Door de beperkte verkeersbewegingen op de ontsluitingsweg, is hier geen groot aanrijdingsgevaar voor fauna aanwezig. Dit gevaar zit hem voornamelijk bij de spoorlijn, doordat ondanks het hekwerk fauna toch het spoor over kunnen steken. Daarnaast ligt de ontsluitingsweg vrijwel parallel aan het spoor, op enkele meters afstand hiervan. Doordat er geen aanvullend hekwerk geplaatst wordt, de verkeersbewegingen beperkt zijn, en het spoor de voornaamste barrière vormt heeft de ontsluitingsweg geen aanvullende barrièrewerking voor de fauna in de omgeving. De aanleg van de ontsluitingsweg leidt uitsluitend door ruimtebeslag tot aantasting van de kernkwaliteiten.

Overige negatieve effecten op de kernkwaliteiten danwel de ontwikkelingsdoelen van het landgoed (GNNdeelgebied 131 Biljoen, Middachten en Hof te Dieren) zijn niet aan de orde.

4.3

Samenhang

Het plangebied ligt midden in een groot gebied ligt dat is aangewezen als GNN en GO, waarbij het Landgoed onderdeel is van een netwerk aan groene gebieden. Het plangebied zelf vormt, samen met de spoorlijn (die ook als GO is aangewezen) de overgang tussen GNN ten noorden en ten zuiden van de spoorlijn. Het is onderdeel van een ecologische verbinding tussen de Veluwe en het IJsselgebied, de verbinding met de andere zijde van de spoorlaan wordt vooral vormgegeven door de beek die onder de spoorlijn doorgaat. In de situatie vóór het aanleggen van de tijdelijke ontsluitingsweg bestond het terrein uit kruiden- en faunarijk grasland. Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

17/40

Voor de aanleg werd het bos aan de zuidelijke zijde uitsluitend verbonden tot aan het spoor door een smalle bosschage bestaande uit lage struiken tot circa één meter hoogte en een lengte van circa 12 meter. De doorsnijding van de ontsluitingsweg heeft geresulteerd in een halvering van het bosschage naar circa 6 meter. Deze afname is leidt echter niet tot een significante aantasting van de ecologische samenhang van het gebied. Voor soorten van houtige elementen was de samenhang in de situatie vóór de aanleg van de ontsluitingsweg al beperkt tot de houtelementen nabij de oost- en westpunt van het plangebied, omdat ten noorden van het traject van de weg geen andere houtelementen aanwezig zijn. Voor de aanleg van de ontsluitingsweg werden geen bomen geveld. Op basis hiervan treedt er geen verslechtering van de samenhang op. Wel is de samenhang van houtige elementen in de huidige situatie al zwak, waardoor dit bij uitwerking van de compensatie een kans biedt om versterking van de houtige elementen te realiseren. Het GNN-gebied wordt niet gesplitst bij aanleg van de ontsluitingsweg, waardoor geen sprake is van verstoring van de ecologische samenhang. Door de verbindingsweg wordt de ecologische verbinding tussen Veluwe en IJsselgebied iets breder doorsneden.

Echter blijft de spoorweg veruit het grootste effect hebben op de barrièrewerking aangezien hier een groter aanrijdingsgevaar is, de te passeren zone breder is en moeilijker passeerbaar is voor kleine fauna. De ontsluitingsweg vormt vanwege het geringe verkeer wat hier gebruik van maakt geen extra barrière voor soorten die zich willen verplaatsen. Omdat er voldoende leefgebied aangrenzend aanwezig blijft is een negatief effect op de samenhang uit te sluiten. Voor soorten van houtige elementen was de samenhang in de situatie vóór de aanleg van de ontsluitingsweg al beperkt tot de houtelementen nabij de oost- en westpunt van het plangebied. Op basis hiervan treedt geen verslechtering van de samenhang op.

4.4

Oppervlakte

In en aangrenzend aan het plangebied bevinden zich natuurbeheertypen zoals benoemd in het Natuurbeheerplan van de provincie Gelderland, namelijk N03.01 Beek en Bron, N12.02 Kruiden- en faunarijk grasland en N17.03 Parkof Stinzenbos. De ontsluitingsweg doorsnijdt twee van deze natuurbeheertypen. In Tabel 4.1 is per natuurtype het ruimtebeslag weergegeven. Tabel 4.1 Overzicht ruimtebeslag op de aanwezige natuurbeheertypen door de ontsluitingsweg.

Ruimtebeslag (m2)

Natuurbeheertype N03.01 Beek en bron

4

N12.02 Kruiden- en faunarijk grasland N17.03 Park- en Stinzenbos

1.607 193

Het grootste areaal ruimtebeslag vindt plaats op het natuurbeheertype Kruiden en faunarijk grasland (N12.02). Het minste areaal is het natuurbeheertype Beek en bron (N03.01). De Beekhuizerbeek is hier smal waardoor het ruimtebeslag door de ontsluitingsweg zeer beperkt is. Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

18/40

Hoewel een duiker de ononderbroken doorstroom van de beek mogelijk houdt, kan er op de locatie van de ontsluitingsweg geen oeverbegroeiing meer bestaan. Om die reden leidt de ontsluitingsweg alsnog tot ruimtebeslag. Het areaal ruimtebeslag door de ontsluitingsweg heeft effect op zowel areaal binnen GO als GNN. Het areaal ruimtebeslag dient te worden gecompenseerd. De compensatie wordt nader toegelicht in hoofdstuk 5.

4.5

Landschappelijke en cultuurhistorische waarden

4.5.1

Inleiding

De permanente ontsluitingsweg heeft effect op de landschappelijke- en cultuurhistorische waarden van het Landgoed Biljoen. Hieronder staan zowel positieve als negatieve effecten met betrekking tot landschaps-, en cultuurhistorische waarden van het landgoed.

4.5.2

Landschappelijke kwaliteit

Het open weidegebied (parkweide) van het Landgoed Biljoen ten noorden en zuiden van de spoorlijn is een landschappelijke kwaliteit. De spoorlijn doorsnijdt dit gebied. Een permanente ontsluitingsweg langs het spoor betekent een verbreding van de doorsnijding. Hierdoor is, vanaf de zuidzijde van het spoor, een zekere mate van verslechtering van de beleving van de eenheid van het open weidelandschap van het Landgoed. Daarnaast was de verwachting dat de tijdelijke ontsluitingsweg afbreuk zou doen aan de zichtbaarheid, continuïteit en de beleving van de Beekhuizense Beek als onderdeel van het Landgoed, met name door de overkluizing van de beek door de weg met dam en duiker. De verwachting was dat de beek minder zichtbaar zou zijn. De beleefbaarheid van de beek was al vrij gering, omdat er geen duidelijke weg naar de beek was. Door de tijdelijke ontsluitingsweg is de beek juist beter zichtbaar geworden en is er juist een positief effect. Bij omzetten van de tijdelijke ontsluitingsweg naar een permanente ontsluitingsweg zal ook de zichtbaarheid van de beek het positieve effect blijven ondervinden. De groenelementen van het Landgoed, bosdelen en solitaire monumentale bomen liggen bij realisatie van de permanente ontsluitingsweg in de beleving dichter op de infrastructuur. Die zou afbreuk kunnen doen aan de landschapsbeleving vanuit de trein en vanaf de weg naar Biljoen.

Gezien het feit dat de ontsluitingsweg direct grenst aan het spoorwegtracé, welke hoger is gelegen dan de weg (het spoor ligt op een dijkje), wordt vanuit de trein vooral over de weg heen gekeken. Het effect, visuele impact, op de landschapsbeleving is daardoor minimaal. Vanaf de ontsluitingsweg wordt de parkweide weer beter te beleven en daardoor is deze weg te zien als een vervanging van de verdwenen paden in dit gebied. Door de ontsluitingsweg is een extra inrit ontstaan op de weg Biljoen. Door deze inrit wordt het beeld van de heldere continue noord-zuid gelegen weg met dubbele beukenlaan rommeliger ter hoogte van de spoorwegovergang. Bovendien ligt de inrit vlak bij een monumentale voetgangersingang van het Landgoed. Dit leidt de aandacht af van de ingang en het ongerepte karakter van dit stukje van het Landgoed bij het wandelbos en de beek. Bij de ligging van de ontsluitingsweg en de inrit is naast verkeersveiligheid rekening gehouden met de aanwezige natuurlijke waarden en dan met name met de ligging ten opzichte van de beukenbomen.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

19/40

Fysieke maatregelen zijn destijds genomen om mogelijke beschadigingen aan de bomen te voorkomen. De inrit is op dusdanige afstand dat de bomen geen hinder ondervinden van weg.

4.5.3

Cultuurhistorische waarden

Voor de cultuurhistorische waarden van de rijksbeschermde buitenplaats Biljoen-Beekhuizen zijn geen onomkeerbare negatieve effecten te verwachten. Door de ligging van de weg, met de inrit tussen de beukenbomen, wordt de laan ontzien. De permanente ontsluiting heeft ook een zeker positief effect op een rijksmonument. Het Blauwe Laantje maakt onderdeel uit van de rijksbeschermde buitenplaats. Door het opheffen van de onbewaakte spoorwegovergang wordt dit eikenlaantje niet meer gebruikt. Het laantje zelf blijft behouden als historisch element. De historische verbinding tussen de boerderij en heidegronden, tussen park Biljoen en Landgoed Beekhuizen en tussen kasteel en grafkelder blijft dan ook intact. Op het laankarakter van het Blauwe Laantje heeft de wijziging geen negatieve invloed. Instandhouding van de laan is afhankelijk van het onderhoud. Bovendien zijn er geen verkeersbewegingen meer wat een positief effect heeft op het behoud van de aanwezige bomen in het laantje.

4.5.4

Conclusie

Vanuit landschap en cultuurhistorisch perspectief is het wenselijk te zorgen voor behoud van het laanbeeld over de gehele lengte van het ‘Blauwe Laantje’ (van Ossendaalselaan tot in het kasteelpark van Biljoen). Op het gedeelte ten zuiden van het spoor is dit laanbeeld momenteel minder sterk aanwezig en verdwijnt het in aanwezige bosschages van het Landgoed. Voor herstel van het ‘Blauwe Laantje’ kan aangepast beheer, kap van bosschages of heraanplant van laanbomen het laanbeeld sterk hier verbeteren. Het landschap rondom Biljoen kent van oudsher een agrarisch gebruik met erven, weiden en akkers. In de 19e eeuw werd het landschap ingericht in aansluiting op het kasteel. De vorm van een open ruimte werd bepaald door aanwezige bospercelen en de loop van de Beekhuizense Beek. Vanuit kasteel Biljoen gezien begeleiden de bosranden een weids vergezicht dat ontstond en dat werd aangekleed met enkele solitaire bomen. Het beoogde effect van de uitgestrekte parkweide zou versterkt kunnen worden door één of enkele solitaire bomen (bv. rode beuk) aan te brengen in de weiden tussen spoor en Zutphensestraatweg. Daarmee wordt het parklandschap van het Landgoed vergroot en ontstaat ook een connectie tussen de delen ten zuiden van het spoor en ten noorden van de Zutphensestraatweg.

De permanente ontsluitingsweg tast in een bepaalde mate de cultuurhistorische waarden van het Landgoed en het rijksmonument aan. Zoals hiervoor beschreven zijn er zowel positieve als negatieve effecten. Om de negatieve effecten op de cultuurhistorische waarden en het landschap teniet te doen worden compenserende maatregelen getroffen, zoals het versterken van de laanstructuur en aanplant van solitaire bomen.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

20/40

4.6

Algehele conclusie

Het gehele plangebied is beschikbaar als natuur waar beschermde soorten zoals de buizerd, de das, de eekhoorn, verschillende soorten vleermuizen en de ringslang voorkomen. De aanleg van de ontsluitingsweg leidt niet tot het aantasten van het leefgebied van (beschermde) soorten en heeft geen negatief effect op de realisatiemogelijkheden van de aangewezen ontwikkeldoelen op het terrein van het Landgoed. De ontsluitingsweg leidt echter tot ruimtebeslag op de drie aanwezige natuurbeheertypen en daarmee tot aantasting van de kwaliteit van de aanwezige natuurbeheertypen. Aantasting van de kernkwaliteiten worden daarmee uitsluitend veroorzaakt door het effect ruimtebeslag. Het open weidegebied (parkweide) van het Landgoed Biljoen ten noorden en zuiden van de spoorlijn heeft een landschappelijke kwaliteit. De spoorlijn doorsnijdt dit gebied. De Beekhuizense Beek heeft een cultuurhistorische waarde, maar de zichtbaarheid van deze beek is beperkt door ontbreken van een duidelijke weg daarnaartoe. Ook heeft de noord-zuid gelegen weg Biljoen met dubbele beukenlaan een landschappelijke waarde. Om de negatieve effecten op landschappelijke kwaliteit te compenseren worden maatregelen getroffen, zoals het versterken van de laanstructuur en aanplant van solitaire bomen. Deze compenserende maatregelen moet het negatieve effect op de cultuurhistorische waarden en het landschap compenseren.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

21/40

5

Compensatieopgave

5.1

Ligging ten opzichte van GNN en GO

Voor de inventarisatie van het Gelders Natuurnetwerk is gebruik gemaakt van de interactieve kaarten van provincie Gelderland2. Om de oppervlakte van de ontsluitingsweg te berekenen, is gebuikt gemaakt van een GIS-analyse en de CAD-bestanden behorende bij de ontsluitingsweg. Het plangebied ligt binnen het GNN, circa 1.805 m2 valt binnen het GNN en ligt grotendeels langs de Groene ontwikkelingszone, circa 19 m2 valt binnen de Groene ontwikkelingszone, zie Figuur 5.1. De ontsluitingsweg heeft een totale oppervlakte van circa 1.824 m2.

Figuur 5.1 Ligging van het plangebied ten opzichte van GNN en GO.

5.2

Aangewezen natuurbeheertypen

Binnen het plangebied zijn, op basis van de natuurbeheerkaart van de provincie Gelderland, drie natuurbeheertypen aangewezen;

2

•

N03.01 Beek en bron.

•

N12.02 Kruiden- en faunarijk grasland.

•

N17.03 Park- en Stinzenbos.

https://gldanders.planoview.nl/planoview/

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

22/40

Figuur 5.2 Ligging van het plangebied ten opzichte van de aanwezige natuurbeheertypen.

5.3

Aantasting GNN en GO

Door de aanleg van de ontsluitingsweg is 1.805 m2 GNN en 19 m2 GO aangetast. Binnen het GNN zijn drie natuurbeheertypen aangewezen waar ruimtebeslag op ligt, zie Tabel 5-1. Tabel 5-1 Ruimtebeslag op de natuurbeheertypen in m2.

Ruimtebeslag (m2)

Natuurbeheertype N03.01 Beek en bron

4

N12.02 Kruiden- en faunarijk grasland N17.03 Park- en Stinzenbos

1.607 193

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

23/40

Figuur 5.3 Locatie van de aanwezige natuurbeheertypen en het oppervlakte ruimtebeslag in m2 door de ontsluitingsweg.

5.4

Kwaliteitsbepaling natuurbeheertypen

In onderstaande paragrafen wordt de kwaliteit gegeven van de aanwezige beheertypen conform de Index Natuur en Landschap (BIJ12). Ook wordt hiervan de ontwikkeltijd gegeven zoals opgegeven in de Omgevingsverordening.

5.4.1

N03.01 Beek en bron

Onder de tijdelijke ontsluitingsweg is een duiker aangelegd. Deze duiker is permanent vergund door het waterschap Rijn en IJssel. De duiker zorgt ervoor dat het water uit de beek nog steeds door kan stromen. De duiker lost echter niet het verlies van areaal en bij beek en bron behorende vegetatie op door aanleg van een weg over de beek. Op de locatie van de duiker kan de voor dit natuurbeheertype kenmerkende vegetatie zich niet meer ontwikkelen. Het verlies aan oppervlakte moet gecompenseerd worden. De huidige kwaliteit van het natuurbeheertype heeft geen effect op de een eventuele toeslag voor de benodigde compensatie (wordt behandeld in paragraaf 5.5). De kwaliteit is om deze reden niet nader beoordeeld. De ontwikkeltijd van dit natuurtype is 5 tot 25 jaar.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

24/40

5.4.2

N12.02 Kruiden- en faunarijk grasland

Kwaliteit N12.02. Huidig en potentiële waarden Soorten kenmerkend voor dit type zijn in beperkte mate binnen het plangebied aanwezig. Kruiden- en faunarijk grasland wordt bij een goede kwaliteit gekenmerkt door variatie in structuur wat veelal bestaat uit plaatselijk struweel, hoge en lage vegetatie en een kruidenrijke graslandbegroeiing die rijk is aan kleine fauna. De kwaliteitsbepaling van dit natuurtype is als volgt: Kwaliteitsbepaling: structuurelement Binnen het plangebied zijn 4 solitaire bomen, 100% sloot en 5% struweel aanwezig, hetgeen aangemerkt kan worden als kwaliteit ‘ hoog’ voor het beheertype N12.02. Kwaliteitsbepaling: karakteristieke soorten. Uit diverse verspreidingsbronnen is gebleken dat binnen het plangebied in het beheertype N12.02 de kwalificerende soorten bruin zandoogje, hooibeestje en bruine vuurvlinder voorkomen. Van de plantsoorten binnen het natuurtype zijn te weinig gegevens bekend. Uit recente verspreidingsgegevens zijn wel waarnemingen van zwarte zegge bekend. De eindbeoordeling ‘karakteristieke soorten’ komt op ‘midden’ (4-5 kwalificerende soorten). Kwaliteitsbepaling: Ruimtelijke condities Binnen het type N12.02 is op ongeveer 20 meter afstand tot het plangebied (overkant spoorlijn, noorden plangebied) hetzelfde natuurtype aanwezig. Ditzelfde natuurtype heeft een totaaloppervlakte van ongeveer 35 hectare.

De gebieden zijn met elkaar verbonden middels een watergang die onder het spoor door loopt. De kwaliteitsbepaling ‘Ruimtelijke condities’ kan daarom als ‘hoog’ worden beschouwd. Eindoordeel huidige kwaliteit N12.02 Het eindoordeel kwaliteit N12.02 in de huidige situatie is hoog. De ontwikkeltijd komt hierdoor uit op 5 - 25 jaar.

5.4.3

N17.03 Park- en Stinzenbos

Een klein deel van de ontsluitingsweg is volgens de natuurbeheerkaart van de provincie Gelderland gerealiseerd in natuurtype N17.03. Tijdens het veldbezoek en uit recente en oude foto’s is echter geconcludeerd dat dit natuurtype niet aanwezig was en is binnen het plangebied. Het lijkt erop dat hier N12.02 Kruiden- en faunarijk grasland aanwezig was.

Figuur 5.4 Beelden gemaakt in oktober 2008 (links) en juni 2016 (rechts). Op deze beelden is te zien dat type N17.03 voor de aanleg van de weg niet aanwezig is. Bron: Google Streetview, 2019.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

25/40

Het ruimtebeslag bij de aanleg van de ontsluitingsweg leidt niet tot aantasting van beheertype N17.03. Noodzaak tot compensatie van N17.03 is dan ook niet aan de orde. Daarnaast heeft het nabijgelegen deel van het type N17.03 een zeer lage kwaliteit. Aangeplante boomsoorten met een goed ontwikkelde struiklaag en/ of een rijke kruidlaag met veel voorjaarsbloeiers zijn hier afwezig.. De weg en de spoorweg hebben een versnipperend effect op het type N17.03. Het nemen van maatregelen om dit natuurbeheertype te versterken is noodzakelijk.

5.4.4

Conclusie

De ontsluitingsweg kruist een beek die is aangewezen als N03.01 Beek en bron. Onder de tijdelijke ontsluitingsweg is in deze beek een duiker aangelegd waardoor de doorstroming gegarandeerd wordt. De duiker lost echter niet het verlies van areaal en vegetatie op. Het verlies aan oppervlakte moet gecompenseerd worden. Het natuurbeheertype N12.02 Kruiden- en faunarijk grasland was en is aanwezig binnen het plangebied. Door het aanleggen van de tijdelijke ontsluitingsweg werd dit natuurbeheertype aangetast, compensatie is hierdoor noodzakelijk. De kwaliteit van dit type rond de ontsluitingsweg in de huidige situatie is hoog. De ontwikkeltijd komt hierdoor uit op 5 - 25 jaar. Het natuurbeheertype N17.03 was en is niet aanwezig op de locatie van de tijdelijke toegangsweg. Het aantasten van dit natuurbeheertype is hiermee niet aan de orde. Compensatie is enkel nodig wanneer de kernkwaliteiten worden aangetast, dit is niet het geval. Wel is dit natuurtype in de omgeving aanwezig. De weg en de spoorweg hebben een versnipperend effect op het type N17.03. Het nemen van maatregelen om dit natuurbeheertype te versterken is noodzakelijk en wordt verder uitgewerkt in hoofdstuk 6.

5.5

Compensatieopgave GNN

5.5.1

Toeslag voor compensatie

Indien sprake is van een aantasting van de kernkwaliteiten van GNN dienen deze gecompenseerd te worden. De omvang van de compensatie dient gelijk te zijn aan de oppervlakte van het door de nieuwe functie aangetaste areaal, vermeerderd met een toeslag. De toeslag is afhankelijk van de ontwikkelingstijd van het natuurtype, zoals vastgelegd in een overzicht met de hectaretoeslag per natuurtype (zie omgevingsverordening). De toeslag is als volgt: a) Geen toeslag bij natuur met een ontwikkeltijd van 5 jaar of minder; b) 1/3 deel van het oppervlak en de gekapitaliseerde kosten van het ontwikkelingsbeheer bij natuur met een ontwikkeltijd tussen 5 en 25 jaar; c) 2/3 deel van het oppervlak en de gekapitaliseerde kosten van het ontwikkelingsbeheer bij natuur met een ontwikkeltijd tussen 25 en 100 jaar; d) Een door Gedeputeerde Staten te bepalen oppervlak en bedrag voor kosten van het ontwikkelingsbeheer bij natuur met een ontwikkelingstijd van meer dan 100 jaar.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

26/40

5.5.2

Compensatieopgave

De compensatieopgave inclusief toeslag is bepaald aan de hand van de tabel: ontwikkeltijd (in jaar) per natuurbeheertype zoals opgesteld door de provincie Gelderland en de kwaliteitsbepaling van de aanwezige natuurbeheertypen. Dit leidt tot de compensatieopgave zoals weergegeven in Tabel 5-2. Het natuurbeheertype Park en Stinzenbos (N17.03) wordt op verschillende locaties in de directe omgeving versterkt. Het oppervlakteverlies van het GNN wordt gecompenseerd in het compensatiegebied met natuurbeheertype Kruiden en faunarijk grasland (N12.02). Tabel 5-2 ontwikkeltijd (in jaar) per natuurbeheertype en compensatieopgave in m2.

Natuurbeheertype

Ontwikkeltijd

Toeslag

Aangetast areaal

Oppervlakte toeslag

Compensatie totaal

N03.01 Beek en bron

5-25

1/3

4

1

6

N12.02 Kruiden- en faunarijk grasland

5-25

1/3

1.607

530

2.137

N17.03 Park- en Stinzenbos*

n.v.t.

0

194

n.v.t.

194

* Enkel compensatie oppervlakte verlies GNN.

5.6

Versterkingsopgave GO

5.6.1

Toetsingskader

Bij een ontwikkeling of activiteit in het GO moet de natuurkwaliteit worden versterkt. Dit betekent bijvoorbeeld dat wanneer een initiatiefnemer iets wil bouwen in deze zone, tegelijkertijd de kernkwaliteiten moeten worden versterkt door aanleg van natuur- en landschapselementen.

5.6.2

Versterkingsopgave conform rekentabel GO

De provincie Gelderland heeft een formulier gemaakt waarmee ontwikkelingen binnen het GO dienen te worden getoetst. Met het Formulier Berekening versterking Groene ontwikkelingszone wordt de benodigde versterking bepaald. Het formulier is opgedeeld in 3 onderdelen: verliesfactor; impactfactor en versterkingsfactor. De verliesfactor bepaalt op basis van aanwezige landschapselementen of natuurbeheertypen waar ruimtebeslag op plaatsvindt. Op basis van ruimtebeslag wordt per landschapselement of natuurbeheertype de verliespunten berekend. De impactfactor wordt uitgedrukt in impactpunten door de voorgenomen ontwikkeling, zoals het realiseren van woningen of een bedrijventerrein. De totale verlies-en impactpunten vormen samen de minimale vereiste versterking die behaald moet worden door invulling van de versterkingsmaatregelen. Hieronder wordt een uitwerking van het formulier beschreven, en in bijlage 1 is de samenvatting van de berekening opgenomen.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

27/40

Verliesfactor De voorgenomen ontwikkeling heeft binnen de begrenzing van het GO een impact op aangewezen ontwikkeldoelen. Op de locatie van de ontsluitingsweg was kruiden- en faunarijkgrasland aanwezig. Dit valt onder de categorie droge natuurgraslanden. Er verdwijnt 0,0019 ha aan droge natuurgraslanden. Dit leidt tot 2 verliespunten. Impactfactor De impactfactor wordt bepaald o.b.v. de eindsituatie van de voorgenomen ontwikkeling. De impactfactor wordt bepaald aan een aantal categorieën. De ontsluitingsweg valt onder de categorie wegen <80 km/uur. De oppervlakte is 0,0019 ha. Een verhoging van de factor is van toepassing omdat het een nieuwe functie op deze locatie betreft. Het totaal aan impactpunten komt uit op 8. Versterkingsmaatregelen De punttotalen uit de verlies- en impactfactor vormen samen de verliespunten, in totaal 10 punten. Deze punten vormen de minimale vereiste versterking. De versterking kan gerealiseerd worden middels ontwikkelen van landschapselementen, beheertypen of speciale elementen zoals stobbenwallen of takkenrillen binnen bestaand GO. Ter compensatie wordt 0,01 ha (100 m2) droge natuurgraslanden aangelegd, dit wordt gecombineerd met de compensatielocatie voor het GNN, met natuurbeheertype N12.02 kruiden- en faunarijk grasland. Dit levert 10 versterkingspunten op. Dit levert een balans op van 0 punten.

De compensatie wordt binnen het Landgoed Biljoen gerealiseerd.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

28/40

6

Compensatie- en versterkingsplan

6.1

Opstellen compensatieplan

Voor de onderbouwing met betrekking tot mitigatie dient een compensatieplan en/of versterkingsplan te worden vastgesteld, waarin in ieder geval wordt ingegaan op de wijze waarop wordt verzekerd dat de mitigatie en de compensatie daadwerkelijk worden uitgevoerd, de wijze van monitoring en rapportage van de tenuitvoerlegging van de mitigatie en de compensatie. De uitvoering van het compensatieplan dient binnen vijf jaar na de besluitvorming van de betreffende ingreep te zijn afgerond. Het mitigatie- of compensatieplan moet gereed en akkoord zijn bij de provincie als bevoegd gezag bij de vaststelling van het projectplan Waterwet en het bestemmingsplan.

6.2

Locatie compensatie

De locatie voor de compensatie- en versterkingsopgave is een grasland met lage natuurwaarden in de huidige situatie gelegen binnen het Landgoed Biljoen. Dit grasland is momenteel aangewezen als GO. De watergang die langs het grasland loopt is aangewezen als GNN met als natuurbeheertype N03.01 Beek en bron. Op de oever is een rietkraag aanwezig. Zie Figuur 6.2 voor een impressie van de locatie.

Figuur 6.1 Impressie van het grasland en de watergang.

6.3

Type natuurcompensatie

Door het omzetten van de tijdelijke ontsluitingsweg naar een permanente ontsluitingsweg worden twee (aanwezige) natuurbeheertypen aangetast; N03.01 Beek en bron en N12.02 Kruiden- en faunarijk grasland. Daarnaast gaat er een deel GO verloren wat dient te worden gecompenseerd. Het beheertype N17.03 Park- en Stinzenbos wordt in de omgeving versterkt. Het verlies aan oppervlakte GNN, behorende bij N17.03, wordt één op één gecompenseerd. De oppervlakte van de benodigde compensatie is weergegeven in Tabel 5-2.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

29/40

Tabel 6-1 Ontwikkeltijd (in jaar) per natuurbeheertype en compensatieopgave in m2.

Natuurbeheertype

Ontwikkeltijd (in jaren)

Aangetast areaal (m2)

Compensatie opgave (m2)

N03.01 Beek en bron

5-25

4

6

N12.02 Kruiden- en faunarijk grasland

5-25

1.607

2.137

Compensatie oppervlakteverlies GNN (N12.02 Kruiden- en faunarijk grasland)

5-25

194

194

Droge graslanden (GO)

5-25

19

100

In Figuur 6.2 is de locatie van de compensatie weergegeven. Hierin is de benodigde compensatie opgenomen. Voor het natuurbeheertype N03.01 Beek en bron wordt de huidige watergang met minimaal één meter verbreed over een lengte van circa 6 meter. Dit wordt gerealiseerd doorlangs de noordwestzijde van het compensatiegebied een natuurvriendelijke oever aan te leggen. Op het grasland met lage natuurwaarden wordt het natuurbeheertype N12.02 Kruidenen faunarijk grasland gecreëerd.

Figuur 6.2 Locatie het compensatiegebied voor het GNN en GO (zie ook bijlage 2).

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

30/40

6.4

Inrichtingsplan

Het onderstaande inrichtingsplan is opgesteld door het Geldersch Landschap & Kasteelen (GLK).

6.4.1

Afweging

Gezien de ligging en het historisch gebruik van het compensatieperceel streeft GLK naar ontwikkeling van een extensief grasland. Hiermee wordt aansluiting gezocht tegen het bestaande Gelders Natuurnetwerk (GNN). We kiezen voor het natuurtype Kruiden- en Faunarijke grasland (N12.02) en een klein deel voor de verbetering ten behoeve van Beek en Bron (N03.01) naast bestaande watergangen. De omstandigheden van de bodem (Kalkhoudende ooivaaggronden; zware zavel en lichte klei) zijn geschikt om dit type te realiseren. In de beheervisie van Biljoen heeft GLK bepaald dat de doelstelling van dit terrein ‘cultuurhistorie’ is. Het gebruik van de percelen als kruiden- en faunarijk grasland grijpt terug op het historisch gebruik en waarborgt de openheid van het terrein vanuit dorp en landgoedbebouwing richting IJssel en vertolkt daardoor de doelstelling van GLK. In het landschapsplan zijn aan de noordzijde van het spoor enkele solitaire bomen voorzien. Het aanbrengen van meer solitaire bomen is vanuit cultuurhistorisch oogpunt niet wenselijk. Dit is mede op advies van het Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en de commissie ruimte van gemeente Rheden. Door het herstellen van de meidoornhaag, zoals in het landschapsplan3 aangegeven is, wordt de aanwezige meidoornhaag en daarmee de ecologische samenhang versterkt.

Het ontwikkelen van bos langs het hekwerk langs het spoor is vanuit veiligheidsoogpunt en regelgeving niet wenselijk danwel mogelijk. Eén aangesloten verbinding creëren is niet mogelijk door de doorsnijding van het spoor. Omzetting van agrarisch grasland met natuur en landschapswaarden naar een natuurgrasland past in de versterking van de ecologische verbinding tussen Veluwe en IJssel. Op het landgoed Biljoen is deze verbinding het meest optimaal ter hoogte van kasteel en parkbossen. Door voorgestelde inrichting is het beheer niet langer gericht op agrarische productie, maar wordt vanaf nu gericht op natuurwaarden, waardoor de verbinding robuuster wordt.

6.4.2

Gewenste inrichting

Primair zal de in te richten perceel voor compensatie uitdrukkelijk begrenst dienen te worden. Hiertoe zal in het veld een duidelijke afscheiding moeten worden aangebracht tussen het landbouwperceel en het natuurperceel. Dit kan door plaatsen van paaltjes en/of een draadafscheiding. GLK wil nadrukkelijk de openheid van dit historisch weidse uiterwaardcomplex behouden, door geen hoge scheidingen tussen de percelen te plaatsen. De huidige situatie als landbouwperceel laat zich het best beschrijven als een bemest productiegrasland op een rivierkleibodem. Om te komen tot een kruiden- en faunarijk grasland is een actief verschralingsbeheer aan de orde teneinde de productiviteit te verminderen. 3

Sweco, 2023. Landschappelijke inpassing ontsluitingsweg boerderij Elzenhof. Prj.nr. 51000455. Eindhoven, 19 september 2023. Sweco Nederland B.V.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

31/40

Daardoor zal de homogene grasmat geleidelijk opener worden en ruimte bieden aan een scala aan grassoorten en graslandkruiden. De voorgestelde inrichting komt niet alleen ten goede aan flora, maar ook aan insecten, zoogdieren en vogels die hier, direct of indirect, van afhankelijk zijn. De aanwezige meidoornhaag wordt versterkt tussen de bestaande poort van het landgoed Biljoen en het hekwerk van het spoor. Door het herstellen van de meidoornhaag wordt de ecologische samenhang versterkt omdat de ondergroei tussen het bos en het spoor met elkaar met houtigen wordt hersteld dan wel versterkt. Het doortrekken van de haag of een andere vorm met houtigen tot aan de weg Biljoen is eveneens vanuit cultuurhistorisch oogpunt en openheid niet wenselijk en is het niet opgenomen in het plan. Aan de noordzijde van het spoor is het aanbrengen van houtigen, gezien de korte afstand van maximaal enkele meters tot het bos aan de noordzijde, te klein om een daadwerkelijke invloed te hebben op de ecologische samenhang en wordt om die reden ook niet opgenomen in het compensatie- en/of landschapsplan. Om Beek en Bron (N03.01) op het compensatieperceel tot z’n recht te laten komen, wordt langs de watergangen een taludverflauwing toegepast. De sloot noordwest en zuidwest langs het perceel betreft de oude loop van de Beekhuizense Beek (sprengenbeek) richting IJssel.

Dit is thans niet langer de hoofdwatergang, maar voert nog steeds beekwater. De hierbij vrijkomende grond wordt lokaal verwerkt op de nabijgelegen landbouwgrond en/of ter verhoging van sloot-/greppelbodems. Verbreding van de oevers en weghouden van inspoelen van meststoffen zal hier bijdragen aan een verhoging van de natuurkwaliteit van de watergang.

6.4.3

Gewenst beheer

GLK wil het beheer samen met en door agrariërs laten uitvoeren. Hierbij staat het agrarisch medegebruik volledig in dienst van de natuurwaarden. Het beheer zal bestaan uit de nog vrij hoge productie (tijdelijk) te maaien en het maaisel af te voeren. Als de productie naar gewenst niveau is teruggebracht kan eveneens worden na-beweid. De eerste jaren zullen meerdere snedes per jaar kunnen worden gemaaid, zodra het perceel zo ver is verschraald dat er maar één snede per jaar meer afkomt, kan worden overgestapt op beweiding als beheermaatregel. Bemesting blijft achterwege. Zolang een maaibeheer wordt toegepast mag nimmer de gehele oppervlakte in één werkgang worden gemaaid en afgevoerd, maar moet altijd wisselend op het perceel tenminste 10 % van de oppervlakte onbehandeld blijven. Kleinschalige structuurvariatie kan ontstaan door de veedichtheid permanent te verlagen, of door delen permanent of tijdelijk uit te rasteren (bijvoorbeeld slootkanten of randen langs bos of struweel). Het beheer van de bestaande bosranden wordt door GLK zelf uitgevoerd. De sloot zal niet jaarlijks worden geschoond, maar afhankelijk van de mate van verruiging of verbossing.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

32/40

6.4.4

Stappenplan

Zodra instemming van de bevoegde gezagen is verkregen, volgen de volgende stappen: •

Aanmelden van het compensatieperceel ten behoeve van het GNN bij de provincie en laten opvoeren hiervan in het natuurbeheerplan.

•

Communicatie van de ontwikkelingen naar de omgeving. In individueel contact met de buren en betrokkenen de voorgestane inrichting en wijziging van beheer toelichten.

•

Huidige pachtsituatie aanpassen naar een nieuwe situatie van natuurpacht onder strikte voorwaarden.

•

Aanvraag indienen voor Subsidieregeling Natuur en Landschap (SNL) bij de provincie.

•

Geldersch Landschap & Kasteelen is een professioneel natuurbeheerder. Hiertoe heeft GLK het Certificaat Natuurbeheer SNL en hiervoor vindt er periodiek een onafhankelijke audit plaats bij de organisatie of voldaan wordt aan de eisen van SNL en de beschreven beheerpraktijk in het Kwaliteitshandboek Natuurbeheer SNL van Geldersch Landschap & Kasteelen.

•

In het veld de oevers langs de sloot verflauwen naar een natuurvriendelijke oever.

•

Vrijkomende grond op het landgoed verwerken.

•

Ontwikkelingen in het natuurbeheer monitoren en volgen en indien nodig bijsturen.

6.5

Versterking Park- en Stinzenbos

Het landschap rondom Biljoen kent van oudsher een agrarisch gebruik met erven, weiden en akkers. In de 19e eeuw werd het landschap ingericht in aansluiting op het kasteel. De vorm van een open ruimte werd bepaald door aanwezige bospercelen en de loop van de Beekhuizense Beek. Vanuit kasteel Biljoen gezien begeleiden de bosranden een weids vergezicht dat ontstond en dat werd aangekleed met enkele solitaire bomen. Het inpassingsplan (Sweco, 2023) omvat vier maatregelen voor de landschappelijke compensatie voor de niet verharde weg gelegen tussen De Biljoen en het agrarische erf aan de Zutphensestraatweg 5. Deze maatregelen versterken ook het Park- en Stinzenbos (Figuur 6.3): 1. De aansluiting van de weg op de Biljoen. 2. Het ‘herstructureren’ van het zuidelijk deel van het Blauwe Laantje ter compensatie van de aanleg van de weg. 3. Het parklandschap versterken en ‘inpassen’ van het trafohuisje ter compensatie van de aanleg van de weg. 4. Het afsluiten van het Blauwe Laantje ten noorden van de Zutphensestraatweg voor gemotoriseerd verkeer.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

33/40

Figuur 6.3 Landgoed Biljoen met omliggend landschap en de vier maatregelen uit het inpassingsplan.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

34/40

De tijdelijke weg naar Boerderij De Elzenhof sluit in zijn huidige vorm niet goed aan op de weg Biljoen. De nieuwe weg met aansluiting op de Biljoen doorbreekt deze lijnvormige structuur. Daarnaast loopt de bosrand van het aangrenzende beukenbos niet meer door tot aan de tijdelijke weg. Om de lijnvormige structuur in stand te houden en de nieuwe aansluiting duurzaam- en veilig in te richten worden verschillende maatregelen genomen (Figuur 6.4). De aansluiting van de weg op Biljoen: 1. 2. 3. 4.

Klinkerverharding aanbrengen. Herstellen en versterken meidoornhaag. Herstellen bosrand. Tijdelijk plaatsen palen met draad.

Figuur 6.4 Inpassingsmaatregelen aansluiting van de weg op Biljoen.

Op het landgoed Biljoen zijn een aantal historische laanstructuren aanwezig. Aan het zuidelijk deel van het Blauwe Laantje is dit laanbeeld minder sterk aanwezig. Een van de compensatiemaatregelen is herstel van dit laanbeeld. Er worden nieuwe bomen aangeplant om de laan te herstellen (Figuur 6.5). Herstructureren van het zuidelijk deel van het Blauwe Laantje: 1. 2. 3. 4.

Nieuwe bomen aanplanten in laanstructuur. Pad herstellen. Hekwerk en poorten rondom weiden vervangen. Voorjaarsbloeiers aanplanten.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

35/40

Figuur 6.5 Herstructureren van het zuidelijk deel van het Blauwe Laantje.

De ruimtelijke connectie van het parklandschap kan worden vergroot door enkele solitaire bomen aan te brengen in de akker tussen het spoor en de Zutphensestraatweg. Om zicht op het transformatiehuisje te beperken worden de bomen in het gezichtsveld van de kruisingen Biljoen - Zutphensestraatweg en Blauwe Laantje - Zutphensestraatweg geplaatst (Figuur 6.6). Het parklandschap versterken en ‘inpassen’ van het trafohuisje: 1. Solitaire bomen aanplanten.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

36/40

Figuur 6.6 Het parklandschap versterken en ‘inpassen’ van het trafohuisje.

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

37/40

Referenties Bronnen Sweco (2023) Landschappelijke inpassing ontsluitingsweg boerderij Elzenhof. Sweco Nederland B.V., Eindhoven, 19 september 2023. Sweco, (2017) Alternatievenstudie Blauwe Laantje. Referentienummer SWNL0201176. Sweco Nederland B.V. De Bilt. Gebruikte websites Omgevingsverordening Gelderland: https://gldanders.planoview.nl/planoview/NL.IMRO.9925.PVOmgverordeningvst1?s=SAAXIYAKQgF7vzJFhERCBAN4P4P_______wP38wJiAMdOCzhy3qgp M4ZOGbcCBA Kernkwaliteiten Gelders Natuurnetwerk en Groene Ontwikkelingszone: https://gldanders.planoview.nl/planoview/proxy/NL.IMRO.9925.PVOmgverorden ingGC-gc11/doc/b_NL.IMRO.9925.PVOmgverordeningGC-gc11_733.pdf Atlas kernkwaliteiten: https://gelderland.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=ec1ecdb f259c42f7ba498e7a589b3aee Natuurbeheerplan Gelderland kaart: https://geoportaal.gelderland.nl/portaal/apps/webappviewer/index.html?id=d8fc9 42b0c7646ff8900c26f05effef9 Ontwikkeltijd natuurbeheertype: https://gldanders.planoview.nl/planoview/proxy/NL.IMRO.9925.PVOmgverorden ingGC-gc11/doc/b_NL.IMRO.9925.PVOmgverordeningGC-gc11_731.pdf Gelijkwaardige natuurbeheertypen: https://gldanders.planoview.nl/planoview/proxy/NL.IMRO.9925.PVOmgverorden ingGC-gc11/doc/b_NL.IMRO.9925.PVOmgverordeningGC-gc11_730.pdf Berekening versterking Groene ontwikkelingszone:

https://www.gelderland.nl/themas/natuur/natuurwetten-en-regels/regels-groeneontwikkelingszone BIJ12 Natuurbeheertypen: https://www.bij12.nl/onderwerpen/natuur-en-landschap/index-natuur-enlandschap/natuurtypen/

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

38/40

Bijlage 1 Samenvatting versterkingsopgave GO

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

Verliesfactor

Verliesfactor 1

Categorie Punten per eenheid Oppervlakte (ha) Punten Totalen Totale oppervlakte (ha) Verliespunten

Droge natuurgraslanden 1000 0,0019 2 0,0019 2

Impactfactor

Impactfactor 1

Categorie Basispunten per eenheid Aantal eenheden Toeslagfactoren Is er sprake van een nieuwe functie op deze locatie? Is er sprake van open landschap? Voor zover het gebied BUITEN open landschap ligt; Is er sprake van aardkundige waarden? Is er sprake van een Ecologische verbindingszone (EVZ)? Impactpunten Basis Incl. toeslagen Totalen Totale oppervlakte (ha), excl. windturbines Impactpunten

Wegen < 80 km/uur 2000 0,0019 Ja Nee Nee Nee 4 8 0,0019 8

Versterkingsmaatregelen

Versterkingsmaatregel 1 Categorie Basispunten per eenheid Oppervlakte Kortings- en toeslagfactor Is er sprake van een tijdelijke maatregel?

Droge natuurgraslanden 1000 0,01 Nee

Draagt de maatregel bij aan een EVZ? Versterkingspunten Basis Incl. kortings- en toeslagfactor Totalen Totale oppervlakte (ha) excl. speciale elementen Versterkingspunten

Nee 10 10 0,0100 10

Balans versterkingsopgave en versterkingsmaatregelen

Verliesfactor Totaal verliespunten Totale oppervlakte Hectare m² Impactfactor Totaal impactpunten Totale oppervlakte excl. windturbines Hectare m² Versterkingsopgave Totaal punten Versterkingsmaatregelen Totaal versterkingspunten Totale oppervlakte excl. speciale elementen Hectare m² Balans Balans = versterkingsmaatregelen versterkingsopgave =

2,00 0,00 0 8,00 0,00 0 10 10,00 0,01 100 0

Bijlage 2 Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie langs de spoorlijn tussen Biljoen en Zutphensestraatweg 5b [kaart]

Sweco | Ontsluitingsweg Melkveebedrijf De Elzenhof Toetsing aan het provinciaal beleid van de provincie Gelderland ten aanzien van het onderdeel natuur Projectnummer 51000455-001 Datum 14-03-2024

Versie D1

Document referentie NL24-648800269-74619

LEGENDA Plangebied WR-A3

Buitengebied Westerveld 2018

Enkelbestemmingen N

Natuur

V

Verkeer

Dubbelbestemmingen WR-A1

Waarde - Archeologie 1

WR-A2

Waarde - Archeologie 2

WR-A3

Waarde - Archeologie 3

Verklaringen ondergrond

V

WR-A3

V

WR-A2

WR-A1

WR-A2

WR-A2

WR-A1

WR-A1

N WR-A3

WR-A2

in samenwerking met

WR-A1 project:

Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie langs de spoorlijn tussen Biljoen en Zutphensestraatweg 5b

Gemeente Rheden projectnummer:

onderdeel

N WR-A3

verbeelding

23SWECO004 identificatienummer:

status

ontwerp

NL.IMRO.0275.BLR-ON01 bladnummer: van 1

opdrachtgever:

1

Prorail SCHAAL

:

1 : 1 000

FORMAAT :

A2

datum

:

16 augustus 2023

bestandsnaam : 23SWECO004-003

Ruimteloket, data in kaart | Linker Rottekade 292 | 3034 CV Rotterdam | 085 016 38 74 | | info@ruimteloket.nl | www.ruimteloket.nl | |

Landschappelijke inpassing

ontsluitingsweg boerderij de Elzenhof