bijlage rapportage evaluatieonderzoek

Terugkoppeling verkennend onderzoek is voor GGZ-instellingen niet van toepassing. Dit geldt eveneens voor de verbeterpunten uit de keten: GGZ Centraal en GGNet gaven aan niet veel met VGGM te maken te hebben, waardoor zij hierover geen standpunt kunnen innemen. Pro Persona gaf aan dat zij hun verbeterpunten in het periodiek overleg inbrengen, maar verder weinig direct met VGGM te maken te hebben. Horen GGNet en Pro Persona geven aan dat het horen vooralsnog goed verloopt. Overigens is het horen een aangelegenheid tussen de gemeentes en VGGM, waardoor de GGZ-instellingen weinig met horen van doen hebben anders dan het faciliteren van het contact tussen VGGM en de cliënt. Ambtelijk secretariaat Het periodiek overleg verloopt volgens GGZ Centraal, GGNet en Pro Persona prettig en wordt goed georganiseerd. GGNet bewondert de manier waarop het secretariaat alle lijnen in het overleg bij elkaar weet te houden, ondanks de vele verschillende partijen. Pro Persona gaf als tip om meer aandacht te hebben voor het afschalen van opname naar

28

ambulant, omdat sommige gemeentes bepaalde cliënten vanwege complexe problematiek liever niet meer terug hebben. Ketensamenwerking De regio Gelderland-Midden is volgens GGZ Centraal gericht op samenwerken en dat heeft vele positieve aspecten tot gevolg. VGGM vult volgens GGZ Centraal de faciliterende en organisatorische rol naar behoren. Pro Persona sluit zich daarbij aan. GGNet stelde dat het voor hen extra inspanning vereist om contact te blijven houden met het collectief. GGNet werkt met vier gemeentes samen, waardoor individuele en regionale afstemming soms veel inspanning vraagt. Voor- en nadelen van taken beleggen bij VGGM GGNet gaf aan voordelen te zien in het bundelen van verantwoordelijkheid op één plek, waardoor het proces voorspelbaar wordt. Een nadeel van taken beleggen bij VGGM is dat iedere gemeente kan afwijken van de collectieve afspraken, waardoor versplintering ontstaat. Pro Persona ziet als ketenpartner alleen maar voordelen in het beleggen van taken bij VGGM, omdat hierdoor minder aanspreekpunten bestaan. Het overzicht dat de ambtelijk secretaris over het geheel bewaart, is ook een groot voordeel. GGZ Centraal gaf aan te weinig zicht te hebben op de werkzaamheden om hierover een oordeel uit te spreken. Het voortzetten van de samenwerking zoals deze nu vorm is gegeven, heeft voor Pro Persona en GGNet de voorkeur.

Overigens benadrukken zij dat die keuze bij de gemeentes ligt. Om die reden sprak GGZ Centraal zich over het al dan niet voortzetten van de samenwerking niet.

7.8 Resultaten evaluatie VGGM In deze laatste resultaten-paragraaf worden de bevindingen uit de interviews met twee respondenten van VGGM werkzaam bij het Meldpunt Wvggz gepresenteerd. De ene respondent is coördinator van het Meldpunt Wvggz en de ander is onderzoekend medewerker. Laatstgenoemde voert (onder andere) het verkennend onderzoek uit en hoort cliënten in het kader van een crisismaatregel. Meldpunt WvGGZ Een van de respondenten gaf aan vooraf meer meldingen en verkennend onderzoeken te hebben verwacht, maar dat de verwachtingen, volgens de respondent mede door het uitbreken van de coronacrisis, niet zijn uitgekomen. Dit komt volgens de respondent mede door de gebrekkige profilering van Wvggz (corona nam veel aandacht weg) en voor meldingen en verkennend onderzoeken moeten situaties waarin mensen ernstig nadeel ervaren bekend zijn. Dat laatste werd volgens de respondent

29

door lockdowns bemoeilijkt, omdat men moeizaam achter de voordeur kwam. Beide respondenten zien verschillen tussen gemeentes wat betreft het samenwerken op meldingen en triage. In deze fase is over het algemeen niet veel contact tussen gemeentes en VGGM. Bij iedere gemeente is een contactpersoon, waarmee gedurende de triage mailcontact bestaat. Bij sommige gemeentes verlopen die contacten soepeler dan bij anderen, bijvoorbeeld wanneer een gemeente voor een casus per se Wvggz wil toepassen maar de VGGM van mening is dat bepaalde vrijwillige zorg eerst toegepast moet worden. De werkafspraken zijn afdoende, maar worden beter wanneer fysiek bezoek van VGGM-personeel aan gemeentes weer mogelijk is en persoonlijke banden worden opgebouwd. Dat was door de corona-crisis nog niet mogelijk. Gedurende het verkennend onderzoek is tussen VGGM en de gemeentes weinig (inhoudelijk) contact. De richtlijnen van de Wvggz zijn bij gemeentes niet altijd even helder: de Wvggz is niet bedoeld om escalatie te voorkomen, maar om geëscaleerde situaties te de-escaleren. De respondenten beoordelen de werkdruk op het Meldpunt Wvggz door het relatief lage aantal meldingen als laag. Overigens zien zij kansen in en rondom de communicatie over de Wvggz richting gemeentes en ketenpartners om de kennis over de Wet verder te verspreiden.

De respondenten verwachten een toename van het aantal meldingen wanneer de kennis over de Wvggz groter is bij gemeentes. Horen De uitvoering van het horen gaat volgens de respondenten in de meeste gevallen goed. Een verbeterpunt is dat het wel eens voor is gekomen dat een cliënt niet gehoord kon worden, omdat de cliënt kalmerende middelen had gekregen van de GGZ-instelling waar de cliënt zich op dat moment begaf en in slaap was gevallen. De cliënt heeft bij een crisismaatregel het recht om gehoord te worden en op deze manier wordt diens recht daarop (onbedoeld) ontnomen. Een ander punt is dat het telefoonnummer waar VGGM naartoe kan bellen om een cliënt te horen, niet altijd klopt. Ambtelijk secretariaat De respondenten zien de uitvoering van het ambtelijk secretariaat als ‘compleet’. De respondenten dragen twee verbeterpunten aan. Allereerst de wens dat de notulen vlak na het overleg wordt verstuurd, in plaats van vlak voor het volgende overleg, zodat men vroeg wordt herinnerd aan de actiepunten. Ten tweede mag het contact tussen het Meldpunt Wvggz en het ambtelijk secretariaat intensiever. De informatie die op ambtelijk niveau wordt besproken, komt niet altijd bij de uitvoering terecht en vice versa.

30

Ketensamenwerking De ene respondent gaf aan dat de ketensamenwerking in de regio Gelderland-Midden goed verloopt. VGGM heeft volgens de respondent een coördinerende en verbindende taak op Wvggz en dat doen zij als onafhankelijke partij. De onafhankelijkheid zorgt ervoor dat VGGM een veilige gesprekspartner is voor gemeentes en ketenpartners, omdat VGGM onderzoek doet op inhoud zonder daarbij zelf belangen te hebben. De andere respondent gaf aan weinig van de ketensamenwerking te zien. Voordelen van het beleggen van taken bij VGGM zijn volgens de respondenten de onafhankelijkheid, faciliteren van verbinding tussen ketenpartners, het netwerk van VGGM, het schaalvoordeel en de expertise bij het Meldpunt Wvggz. Nadelen zijn dat VGGM (en daarmee gemeentes) verder van de cliënt af zit en dat leidt nog wel eens tot weerstand, de kennisdeling door VGGM over inhoud van Wvggz kan beter en de werkafspraken tussen gemeentes, ketenpartners en VGGM in en rondom de Wvggz zijn gemaakt voor de invoering van de Wvggz en zijn volgens respondenten aan vernieuwing toe. Voor de werkafspraken geldt dat zij over het algemeen genomen volstaan, maar dat het opnieuw vaststellen en/of aanvullen van bijvoorbeeld de stroomschema’s en afsprakenkader uit het inrichtingsvoorstel Wvggz20 met de ervaring van de afgelopen anderhalf jaar kan leiden tot verdere aanscherping van de werkafspraken.

De respondenten zijn voorstander van een definitieve samenwerking met VGGM over de Wvggz. Een voorspelbare meerjarige constructie is, volgens hen, van meerwaarde.

20

VGGM (2019, 19 november, versie 2.3). Regionaal inrichtingsvoorstel uitvoering Wvggz Gelderland-Midden: Ontwikkeldocument met omschrijving van werkprocessen. 31

8. Conclusie De doelstelling van dit onderzoek was: het evaluatieonderzoek biedt gemeenten, het Openbaar Ministerie, GGZ-instellingen en VGGM relevante informatie waarmee zij onderbouwde keuzes kunnen maken over het formuleren van een opdracht Wvggz voor 2022 en verder. De bijbehorende onderzoeksvragen waren: I.

Hoe beoordelen gemeentes en ketenpartners het Meldpunt Wvggz (incl. verkennend onderzoek en triage) door VGGM?

II.

Hoe beoordelen gemeentes en ketenpartners het horen door VGGM?

III.

Hoe beoordelen gemeentes en ketenpartners het ambtelijk secretariaat door VGGM ten gunste van het periodiek overleg?

IV.

Hoe beoordelen de gemeentes en ketenpartners de ketensamenwerking?

V.

Wat zijn de voor- en nadelen van het beleggen van werkzaamheden bij VGGM?

VI.

Wat is het bereik van de aanpak (waar, met en voor wie)?

Per onderzoeksvraag wordt hieronder een antwoord geformuleerd. Tot slot volgen in hoofdstuk 9 de aanbevelingen.

8.1 Beantwoording onderzoeksvraag I De eerste onderzoeksvraag die wordt beantwoord, is: hoe beoordelen gemeentes en ketenpartners het Meldpunt Wvggz (incl. verkennend onderzoek en triage) door VGGM? Deze vraag is opgedeeld in drie sub-onderzoeksvragen, die hieronder beurtelings beantwoord worden. o

Wat waren de verwachtingen van het aantal verkennend onderzoeken en meldingen?

De gemeentes en ketenpartners verwachtten een hoger aantal triages en verkennend onderzoek (of de verwachting was vooraf niet gesteld) dan het aantal gerealiseerde triages en verkennend onderzoeken. Alleen gemeente Rheden gaf aan meer te hebben gemeld dan verwacht. In de regio komen het aantal meldingen en verkennend onderzoeken onderling behoorlijk overeen. Uitzonderingen zijn de gemeente Arnhem, Renkum, Zevenaar en Rheden. Overigens is het vergelijken van regio’s complex, vanwege de lokale verschillen. o

Hoe beoordelen de betrokken partijen de kwaliteit en samenwerking met het Meldpunt Wvggz?

De gemeentes en ketenpartners zijn overwegend positief over de wijze waarop VGGM meldingen aanneemt en triageerd. Positieve punten die worden genoemd zijn dat de werkafspraken helder zijn, afspraken worden nagekomen, deskundigheid, zorgvuldigheid en dagelijkse bereikbaarheid. 32

Verbeterpunten die worden genoemd zijn het actualiseren van de werkafspraken, een argumentatie waarom een melding niet tot verkennend onderzoek leidt en dat in sommige gevallen de melding, in de ogen van de betreffende gemeente, te snel wordt teruggelegd bij de gemeente. Tot slot hebben een aantal gemeentes weinig tot geen ervaring met het Meldpunt Wvggz, waardoor het beoordelen van het meldpunt niet mogelijk is. Het verkennend onderzoek dat door VGGM wordt uitgevoerd, wordt overwegend positief beoordeeld. Positieve punten die genoemd worden zijn het behalen van termijnen voor het verkennend onderzoek (twee weken), de transparantie, goed lopende werkafspraken, volledige rapportages, terugkoppeling en deskundigheid. Verbeterpunten die genoemd worden zijn dat het huisbezoek, als onderdeel van het verkennend onderzoek, niet nodig is en tot feitelijkheden beperkt moet blijven en dat (waar mogelijk) meer transparantie tijdens het proces mag worden gegeven. Tot slot gaf de gemeente Renkum aan dat zij interesse hebben in een soort meeloop-dag bij VGGM op het thema Wvggz. VGGM gaat goed om met feedback uit de keten en mede daardoor zijn de kinderziektes die aan het begin van de implementatie Wvggz speelde, opgelost. o

Wat is de beoordeling van de burgermeesters van de betrokken gemeentes over het Meldpunt Wvggz?

De meeste burgermeesters hadden geen specifieke verwachting over het Meldpunt Wvggz. Een aantal burgermeester verwachtten vele ernstige zaken, maar dat valt vooralsnog mee. Over het Meldpunt Wvggz zijn de burgermeesters overwegend positief. Het wordt professioneel opgepakt, goede bereikbaarheid, deskundig en het levert inhoudelijke bijdrage aan Wvggz.

8.2 Beantwoording onderzoeksvraag II De tweede onderzoeksvraag die wordt beantwoord, is: hoe beoordelen gemeentes en ketenpartners het horen door VGGM? Deze vraag is opgedeeld in drie sub-onderzoeksvragen, die hieronder beurtelings beantwoord worden. o

Wat waren de verwachtingen van het aantal keren horen?

Voor de meeste gemeentes komt het aantal keren dat is gehoord overeen met de verwachting. Alleen de gemeente Arnhem had verwacht vaker te horen. o

Hoe beoordelen betrokken partijen de kwaliteit en samenwerking wat betreft het horen?

33

Verslagen van het horen zijn voldoende. horen komt niet bij alle gemeentes evenveel voor en dat is ook terug te zien in de cijfers (zie bijlage 5, 6 en 7). Lokaal ontbreekt vaak capaciteit om te horen, waardoor uitbesteden aan VGGM prettig is. Wel zetten sommige gemeentes vraagtekens bij het nut van horen, omdat een inhoudelijk gesprek met de cliënt (vaak) nagenoeg onmogelijk is. o

Wat is de beoordeling van de burgermeesters van de betrokken gemeentes over het horen?

De burgermeesters zijn overwegend positief over de uitvoering van het horen door VGGM. Een aantal burgermeesters zetten vraagtekens bij het nut van het horen, omdat een inhoudelijk gesprek met een cliënt (vaak) nagenoeg onmogelijk is. Een aantal burgermeesters geven aan nauwelijks tot geen ervaring met horen te hebben.

8.3 Beantwoording onderzoeksvraag III De derde onderzoeksvraag die wordt beantwoord, is: hoe beoordelen gemeentes en ketenpartners het ambtelijk secretariaat door VGGM ten gunste van het periodiek overleg? De gemeentes en ketenpartners zijn allen zeer positief over het ambtelijk secretariaat door VGGM ten gunste van het periodiek overleg. Het ambtelijk secretariaat is proactief, deskundig en nauwkeurig. Uit de interviews kwamen toch ook een aantal verbeterpunten naar voren. De overleggen mogen korter of (waar mogelijk) samengevoegd worden met andere overleggen, de onderwerpen die worden behandeld zijn niet voor iedereen altijd even relevant en in het overleg mag meer aandacht zijn voor het afschalen van zorg (van opname naar ambulant).

8.4 Beantwoording onderzoeksvraag IV De vierde onderzoeksvraag die wordt beantwoord, is: hoe beoordelen de gemeentes en ketenpartners de ketensamenwerking? De ketensamenwerking verloopt volgens de gemeentes en ketenpartners steeds beter. VGGM heeft in het geheel een neutrale, faciliterende en verbindende rol. Volgens het OM verloopt de implementatie in de regio Gelderland-Midden door de rol van VGGM soepeler dan in andere regio’s. Een aantal gemeentes spraken de wens uit om GGZ-instellingen vaker aan tafel te hebben te praten om over de Wvggz. Sommige gemeentes onderzoeken wat financieel voordeliger is: regionale samenwerking met VGGM als verbindende partij of lokaal organiseren. Kleinere gemeentes zijn afhankelijk van deelname van grotere gemeentes aan de regionale samenwerking. Lokale organisatie van Wvggz werkzaamheden 34

voor kleinere gemeentes is financieel bijna niet mogelijk en wanneer grotere gemeentes afhaken de financiële consequenties voor de overige gemeentes groot zijn. De intentie om de ketensamenwerking te continueren is bij alle betrokken gemeentes en ketenpartners aanwezig (let op: deze vraag is niet voorgelegd aan en dus ook niet beantwoord door de gemeentes Barneveld en Doesburg, omdat de vraag later aan de vragenlijst is toegevoegd). De werkafspraken van de samenwerking moeten wel opnieuw bekeken worden en waar mogelijk worden verbeterd. Zo kunnen bijvoorbeeld de stroomschema’s uit het inrichtingsvoorstel21 tijdens een van de regionale overleggen worden doorgenomen en (waar nodig) aangescherpt en/of het afsprakenkader opnieuw worden vastgesteld. De conclusie van het opnieuw vaststellen van de stroomschema’s en het afsprakenkader kan betekenen dat de oorspronkelijke afspraken volstaan.

8.5 Beantwoording onderzoeksvraag V De vijfde onderzoeksvraag die wordt beantwoord, is: wat zijn de voor- en nadelen van het beleggen van werkzaamheden bij VGGM? De voordelen van het beleggen van werkzaamheden bij VGGM is dat VGGM een verbindende en onafhankelijke spin in het web is, de samenwerking levert schaalvoordelen op (capaciteit, efficiëntie, kwaliteit en kennis) en de potentiële slagkracht richting landelijk bestuur is groter. De nadelen van het beleggen van werkzaamheden bij VGGM is dat de lokale verbinding en organisatie minder groot is (minder contact eigen inwoners, minder goed aansluiten bij lokale behoeftes, minder sterke machtpositie gemeenteraad) en bij sommige gemeentes bestaat de twijfel over de financiële voordelen van de samenwerking.

8.6 Beantwoording onderzoeksvraag VI De laatste onderzoeksvraag die wordt beantwoord, is: wat is het bereik van de aanpak (waar, met en voor wie)? De Wvggz-samenwerking met VGGM beperkt zich tot Gelderland-Midden. Veertien gemeentes beleggen het Meldpunt Wvggz (triage en verkennend onderzoek), het piket horen en het ambtelijk secretariaat voor de verschillende overleggen bij VGGM. De vijftiende gemeente, namelijk Ede, belegt alleen het ambtelijk secretariaat bij VGGM. De samenwerking is opgericht om als regio te voldoen aan de verplichtingen zoals omschreven in de Wvggz22. Dat betekent ook dat grensgevallen besproken worden en soms wordt geconcludeerd dat de betreffende casus geen Wvggz-casus is. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer de triage door VGGM uitwijst dat vrijwillige zorg nog toegepast kan worden.

21

VGGM (2019, 19 november, versie 2.3). Regionaal inrichtingsvoorstel uitvoering Wvggz Gelderland-Midden: Ontwikkeldocument met omschrijving van werkprocessen. 22 Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (z. d.). Wet verplichte GGZ (Wvggz). 35

De stroomschema’s en werkafspraken zijn, volgens één van de bevraagde gemeentes en VGGM, voor een deel toe aan vernieuwing, omdat de afspraken voor de invoering van de Wvggz (1 januari 2020) zijn gemaakt23 en daardoor aangevuld kunnen worden met kennis en ervaring dat in de afgelopen anderhalf jaar is opgedaan. In bijlage 8 zijn de stroomschema’s voor alle onderdelen waarbij VGGM betrokken is, in te zien.

23

VGGM (2019, 19 november, versie 2.3). Regionaal inrichtingsvoorstel uitvoering Wvggz Gelderland-Midden: Ontwikkeldocument met omschrijving van werkprocessen. 36

9. Aanbevelingen Ter afronding van dit evaluatieonderzoek volgen vier aanbevelingen. Deze aanbevelingen zijn op basis van de conclusies en vanuit het perspectief en interpretatie van de onafhankelijk onderzoeker van InterPactum die door VGGM is ingehuurd. •

De eerste aanbeveling is het in een structurele en definitieve vorm voortzetten van de ketensamenwerking Wvggz in Gelderland-Midden met VGGM als neutrale en verbindende partij. Dat betekent een meerjarige samenwerkingsovereenkomst (bijvoorbeeld vijf jaar) tussen gemeentes, ketenpartners en VGGM over het uitbesteden van het Meldpunt Wvggz (triage en verkennend onderzoek), het piket horen en ambtelijk secretariaat voor het periodiek overleg aan VGGM. Over het algemeen genomen zijn gemeentes en ketenpartners tevreden over de invulling van de Wvggz werkzaamheden door VGGM, waardoor de keuze voor een verschuiving van pilot naar een structurele ketensamenwerking een logische stap zou zijn. De afweging of lokale organisatie financieel aantrekkelijker is dan regionale organisatie, moeten alle betrokken partijen zelf maken. Hoe meer gemeentes deelnemen aan de regionale samenwerking, hoe financieel voordeliger het voor alle deelnemende gemeentes wordt.

•

De tweede aanbeveling is het actualiseren van de werkafspraken in en rondom de ketensamenwerking Wvggz. De werkafspraken waar nu vanuit wordt gegaan zijn vóór de invoering van de Wvggz (1 januari 2020) tot stand gekomen, waardoor die werkafspraken met de ervaring en kennis van nu verbeterd kunnen worden. Zo kunnen bijvoorbeeld de stroomschema’s uit het inrichtingsvoorstel24 tijdens een van de ambtelijke voorbereidingen worden doorgenomen en (waar nodig) in het periodiek regionaal overleg worden aangescherpt en/of het afsprakenkader opnieuw worden vastgesteld. De conclusie van het opnieuw vaststellen van de stroomschema’s en het afsprakenkader kan betekenen dat de oorspronkelijke werkafspraken volstaan, maar ook dat is een resultaat.

•

De derde aanbeveling is het organiseren van kennissessies over de Wvggz door VGGM met daarin aandacht voor wie waar en wanneer verantwoordelijk voor is. Uit de interviews met gemeentes en ketenpartners bleek dat niet iedereen precies weet waar de Wvggz voor bedoeld is, wat de privacyregelgeving is en waar de verantwoordelijkheid van VGGM begint en eindigt. Sommige gemeentes hebben weinig of geen ervaring met Wvggz: pas daarop kennissessies aan door bijvoorbeeld casuïstiek te behandelen om, zodoende, theoretisch ervaring op te doen.

24

VGGM (2019, 19 november, versie 2.3). Regionaal inrichtingsvoorstel uitvoering Wvggz Gelderland-Midden: Ontwikkeldocument met omschrijving van werkprocessen. 37

•

De vierde aanbevelingen is het terugbrengen van het aantal verwachte verkennend onderzoeken van 39 naar 20 per kwartaal. De verwachting van het aantal verkennend onderzoeken lag een stuk hoger dan dat werd gerealiseerd (zie bijlage 5, 6 en 7). Een halvering van het aantal verkennend onderzoeken heeft ook een halvering van die kostenpost tot gevolg.

38

Bijlage 1 – Vragenlijst gemeentes Aantallen productie meldpunt Wvggz en horen ▪

Komt het aantal meldingen/verkennend onderzoeken overeen met het aantal dat u verwacht had? o Wat is uw verklaring voor het verschil of de overeenkomst? ▪ Komt het aantal meldingen/verkennend onderzoeken overeen met het aantal van vergelijkbare buurregio’s? o Wat is uw verklaring voor het verschil of de overeenkomst? ▪ Komt het aantal verzoeken om te horen overeen met het aantal dat u verwacht had? o Wat is uw verklaring voor het verschil of de overeenkomst? ▪ Komt het aantal verzoeken om te horen overeen met het aantal van vergelijkbare regio’s? o Wat is uw verklaring voor het verschil of de overeenkomst? Kwaliteit en samenwerking: o

o

Meldpunt Wvggz (verzoek tot aanvraag zorgmachtiging) ▪ Hoe beoordeelt u de manier waarop de meldingen worden aangenomen en getriageerd? o Wat vindt u van de werkafspraken die zijn afgestemd met uw gemeente? o Op een schaal van 1 tot 10: Hoe beoordeelt u de naleving van de werkafspraken door VGGM? o Volstaan de werkafspraken zoals deze zijn gemaakt? ▪ Hoe beoordeelt u de manier waarop het verkennend onderzoek wordt uitgevoerd? o Wat vindt u van de werkafspraken die zijn afgestemd met uw gemeente? o Op een schaal van 1 tot 10: Hoe beoordeelt u de naleving van de werkafspraken door VGGM? o Volstaan de werkafspraken zoals deze zijn gemaakt? ▪ Hoe beoordeelt u de manier waarop het verkennend onderzoek wordt afgerond en de terugkoppeling die u als gemeente krijgt? o Wat vindt u van de werkafspraken die zijn afgestemd met uw gemeente? o Op een schaal van 1 tot 10: Hoe beoordeelt u de naleving van de werkafspraken door VGGM? o Volstaan de werkafspraken zoals deze zijn gemaakt? ▪ Wat waren bij aanvang de verwachtingen van uw burgemeester en/of wethouder(s)? Hoe beoordeelt het college van B&W het Meldpunt Wvggz? ▪ Hoe beoordeelt u de manier waarop de VGGM omgaat en gestalte geeft aan verbeterpunten vanuit de keten? Op welke wijze draagt de terugkoppeling van de VGGM bij aan de verbetering van de werkprocessen? ▪ Welk eindcijfer (1 tot 10) geeft u VGGM voor de werkzaamheden die zij

uitvoert voor het meldpunt als geheel (verzoek tot aanvraag zorgmachtiging)? Piket horen (crisismaatregel) ▪ Hoe beoordeelt u de communicatie en afstemming tussen VGGM en gemeente bij vragen rondom het piket horen? o Wat zijn de sterke en verbeterpunten wat betreft deze afstemming? o Wat vindt u van de opvolging van de werkafspraken door VGGM? o Volstaan de werkafspraken zoals deze zijn gemaakt? ▪ Wat is de ervaring van uw burgemeester w. b. het piket horen? o Wat was zijn/ haar verwachting?

39

o

o

o

o

Wat is de beoordeling van uw burgemeester w. b. de uitvoering van het piket horen door VGGM? o Welk cijfer geeft u VGGM voor de werkzaamheden die zij uitvoert voor het horen (crisismaatregel)? Ambtelijk secretariaat ▪ Het ambtelijk secretariaat van het kernteam Wvggz en het periodiek regionaal overleg wordt uitgevoerd door VGGM. Hoe beoordeelt u de wijze waarop deze werkzaamheden worden uitgevoerd? o Wat is de beoordeling van uw bestuurder? o Wat zijn de sterke- en verbeterpunten? Outcome/meta niveau ▪ VGGM voert enkele Wvggz-taken uit. Succesvolle implementatie van de Wvggz valt of staat met samenwerking in de hele keten. Wat vindt u van de ketensamenwerking in onze regio? Wat is in uw ogen de rol van de VGGM hierin? ▪ Wat is volgens u de meerwaarde van werkzaamheden bij de VGGM beleggen? Wat vindt u minder goed aan die uitbesteding?. ▪ Op een schaal van 1 tot 10: Hoe beoordeelt u de algehele Wvggz implementatie in de regio? ▪ Vorig jaar zomer is de pilot verlengd, vanwege gebrek aan ‘echte’ ervaring. Hoe zien jullie de pilot richting de toekomst? Wanneer wordt het definitief? Overige bespreekpunten? Nabranders?

40

Bijlage 2 – Vragenlijst ketenpartners Aantallen productie meldpunt Wvggz en horen • Had u verwachtingen over het aantal meldingen/ verkennend onderzoek? Zo ja welke? • Had u verwachtingen over het aantal verzoeken om te horen? Zo ja welke? Kwaliteit en samenwerking: o

o

o

o

o

Meldpunt Wvggz (verzoek tot aanvraag zorgmachtiging) ▪ Wat zijn uw ervaringen met meldingen en triage via het Meldpunt Wvggz? o Wat vindt u van de werkafspraken die zijn afgestemd met uw organisatie? o Volstaan de werkafspraken zoals deze zijn gemaakt? ▪ Hoe beoordeelt u de manier waarop het verkennend onderzoek wordt uitgevoerd? o Wat vindt u van de werkafspraken die zijn afgestemd met uw organisatie? o Volstaan de werkafspraken zoals deze zijn gemaakt? ▪ Wat zijn uw ervaringen wat betreft de terugkoppeling van het verkennend onderzoek aan de VGGM? o Wat vindt u van de werkafspraken die zijn afgestemd met uw organisatie? o Volstaan de werkafspraken zoals deze zijn gemaakt? ▪ Hoe beoordeelt u de manier waarop de VGGM omgaat en gestalte geeft aan verbeterpunten vanuit de keten? Op welke wijze draagt de terugkoppeling van de VGGM bij aan de verbetering van de werkprocessen? Piket horen (crisismaatregel) ▪ Hoe beoordeelt u de communicatie en afstemming tussen VGGM en uw organisatie bij vragen rondom het piket horen? o Wat zijn de sterke en verbeterpunten wat betreft deze afstemming? o Wat vindt u van de opvolging van de werkafspraken door VGGM? o Volstaan de werkafspraken zoals deze zijn gemaakt? Ambtelijk secretariaat ▪ Hoe beoordeelt u de wijze waarop de werkzaamheden rondom het kernteam worden uitgevoerd (organisatie en functie kernteam)? o Wat zijn de sterke- en

verbeterpunten? o Wat is de beoordeling van uw MT? Outcome/meta niveau ▪ Succesvolle implementatie van de Wvggz valt of staat met samenwerking in de hele keten. Wat vindt u van de ketensamenwerking in de regio? Wat is in uw ogen de rol van de VGGM hierin? ▪ Wat is volgens u de meerwaarde van werkzaamheden bij de VGGM beleggen? Wat vindt u minder goed aan die uitbesteding?. ▪ Op een schaal van 1 tot 10: Hoe beoordeelt u de algehele Wvggz implementatie in de regio? ▪ Vorig jaar zomer is de pilot verlengd, vanwege gebrek aan ‘echte’ ervaring. Hoe zien jullie de pilot richting de toekomst? Wanneer wordt het definitief? Overige bespreekpunten? Nabranders?

41

Bijlage 3 – Respondentenlijst Gemeente Arnhem

Respondent(en) Marloes de Bruijn; Martine Meurs; Marjolein Foppen

Datum interview 8 juni 2021

Barneveld

Inge Jongeneel; Arjen Goudappel

10 juni 2021

Doesburg

Maaike van der Saag

10 juni 2021

Nijkerk

Hannah van Nordennen; Reinier Mahulete

10 juni 2021

Overbetuwe

Lilian Goessen; Pauline van Gelder

14 juni 2021

Renkum

Marloes Waaijenberg

14 juni 2021

Rheden

Ingrid Hagen-Pietersma; Jorden Wessels

15 juni 2021

Zevenaar

Fenny Schuiling; Anke te Lintelo

15 juni 2021

Wageningen

Lilian Blanken-Koops; Esther Flens; Emile Smaling

22 juni 2021

Lingewaard

Simon Hotterbeekx; Ingeborg Wijkstra

23 juni 2021

Westervoort & Duiven

Lisanne Clappers; Loes Stelder; Lidewij van Thiel

29 juni 2021

42

Opmerking Interview geannuleerd, vragen schriftelijk beantwoord. Op 4 augustus 2021 gebeld om nog een interviewvraag te stellen. Arjen Goudappel is per 1 juli vertrokken bij de gemeente Barneveld.

Op 5 augustus 2021 heeft Hannah schriftelijk een aanvullende interviewvraag beantwoord. Op 3 augustus 2021 gebeld om nog een interviewvraag te stellen.

Schriftelijk aangevuld door Marieke Peperkamp

Scherpenzeel

Jouwerke Pullen; Martijn Aerst

12 juli 2021

Ede

Daphne Bottenberg

20 juli 2021

Rozendaal

N.v.t.

N.v.t.

Ketenpartners Openbaar Ministerie

Respondent Nina Kuypers

Datum interview 1 juli 2021

GGZ Centraal

Graziella van der Luit

7 juli 2021

GGnet

Karin Freriks; Stephan Gemsa

14 juli 2021

Pro Persona

Wim Braam; Jeanette Rutgers

15 juli 2021

VGGM VGGM

Respondent Anne de Feijter; Alex Philipse

Datum interview 13 juli 2021 20 juli 2021

43

Schriftelijke aanvulling door Els […] en Anneke […] Nemen bij VGGM enkel ambtelijk secretariaat af In dit onderzoek vertegenwoordigd via de gemeente Rheden Opmerking Schriftelijke aangevuld door Pauline Meijerink

Opmerking

Bijlage 4 – Keuzeafweging respondenten Drie opties wat betreft het aantal type functies: 1. Een uniforme onderzoekspopulatie. Dit betekent dat er voor één type functie wordt gekozen en er bij elke gemeente (minimaal) één iemand met de gekozen functie wordt geïnterviewd. Door beperkingen in de steekproef aan te brengen, wordt het vinden van bereidwillige respondenten bemoeilijkt. Het voordeel van een uniforme onderzoekspopulatie is een sterkere validiteit van de getrokken conclusies. 2. Een mix van twee of meer functies. Dit betekent dat de ene gemeente bijvoorbeeld een uitvoerder en de andere een beleidsontwikkelaar of leidinggevende/coördinator afvaardigt als respondent. Dit maakt het trekken van conclusies complexer en leidt uiteindelijk tot een minder valide evaluatieonderzoek. Deze optie biedt wel meer kans en ruimte voor het werven van respondenten. 3. Twee of meer functionarissen per gemeente interviewen. Deze keuze leidt tot het meest complete evaluatieonderzoek. Echter is dit ook de meest tijdrovende van de drie, gezien er meer bereidwillige respondenten geworven moeten worden en het tot de vraag leidt of de twee functionarissen dan gelijktijdig of apart van elkaar geïnterviewd moeten worden. In het geval van het laatste duurt het veldwerk dubbel zo lang.

De keuze over hoeveel soorten functies vertegenwoordigd zijn in het evaluatieonderzoek is onlosmakelijk verbonden met het type functie waarvoor gekozen wordt. Voor het evaluatieonderzoek van 2021 is de keuze gevallen op ‘beleidsadviseurs/ambtenaren met de Wvggz in hun portefeuille en ‘gemeentelijke coördinator voor de uitvoering van de Wvggz’. De opties wat betreft type functies bij de vijftien gemeentes waren: 1. uitvoerders WvGZZ (frontlinie); 2. leidinggevenden of coördinatoren WvGZZ; 3. ambtenaren of beleidsadviseurs/-ontwikkelaars met Wvggz in hun portefeuille.

44

Bijlage 5 – Jaarrapportage Wvggz VGGM 2020 Voor u ligt de jaarrapportage 2020 Wvggz VGGM.14 gemeenten in Gelderland-Midden hebben het horen als onderdeel van de crisismaatregel en het meldpunt Wvggz (aanvraag zorgmachtiging) belegd bij VGGM. Deze jaarrapportage is bedoeld voor het periodiek regionaal overleg Wvggz dat plaats vindt op 8 februari 2021. In deze rapportage leest u over de inschattingen die voorafgaand aan de invoering van de Wvggz zijn gemaakt ten aanzien van het horen en het meldpunt Wvggz (verzoek tot aanvraag zorgmachtiging). Per kwartaal worden de werkelijke aantallen weergegeven. Waar nodig worden deze toegelicht. Met ingang van het tweede kwartaal van 2020 heeft het coronavirus op uiteenlopende manieren invloed gehad op onze maatschappij. Of en hoe dit van inlvoed is geweest het aantal meldingen op het meldpunt Wvggz moet in de toekomst blijken.

Crisisbeoordeling horen Inschattingen t.a.v. horen voorafgaand aan invoering Wvggz en jaarcijfers 2020 •

Aantal verzoeken tot horen: Voorafgaand aan de invoering van de Wvggz zijn op basis van o.a. de opgelegde IBS-maatregelen in 2019 en 2018 in de regio Gelderland-Midden, inschattingen gemaakt over het aantal verzoeken tot horen. Voor de 14 deelnemende gemeenten was de inschatting 49 verzoeken in 2020. Het werkelijk aantal in 2020 is het dubbele gebleken namelijk 98.

Output 2020 horen In 2020 is 98 keer een verzoek tot horen binnengekomen:

Arnhem Barneveld Doesburg Duiven Lingewaard Nijkerk Overbetuwe Renkum Rheden Rozendaal Scherpenzeel Wageningen Westervoort Zevenaar Totaal

Totaal Q1

Totaal Q2

Totaal Q3

Totaal Q4

10 2 2 1 6 1 22

11 2 3 1 13 1 1 32

12 1 1 7 1 1 23

14 5 2 21

Tabel 1: Aantal verzoeken om te horen

45

Totaal 2020 47 4 4 1 2 2 31 1 1 5 98

In 21 van deze 98 gevallen is het niet gelukt om betrokkene te horen. Dit heeft verschillende oorzaken. De meest voorkomende oorzaak is dat er wel opgeroepen wordt om te horen, maar dat een psychiater van mening is dat betrokkene beter niet gehoord kan worden. Dit zien we voornamelijk in Q1 en Q2 van 2020. Na Q2 is vervolg gegeven aan de afspraak dat er altijd een poging gedaan wordt om te horen, ook als een psychiater van mening is dat betrokkene beter niet gehoord kan worden. Verder komt het voor dat een betrokkene slaapt omdat er bijvoorbeeld kort daarvoor medicatie is toegediend. Ook komt het voor dat het vanwege de veiligheid niet mogelijk is iemand te horen. Daarnaast hebben we in een aantal gevallen gezien dat het telefoonnummer dat is opgegeven uit staat of niet bereikbaar is.

Meldpunt Wvggz (verkennend onderzoek zorgmachtiging) Inschatting aantal verkennend onderzoeken voorafgaand aan invoering Wvggz en de praktijk in 2020 •

Aantal verkennend onderzoeken: Voorafgaand aan de invoering van de Wvggz is een inschatting gemaakt van het aantal te verwachten verkennend onderzoeken. Deze inschatting is gemaakt op basis van het aantal rechterlijke machtigingen in 2019 en 2018. De inschatting van het aantal verkennend onderzoeken voor de 14 deelnemende gemeenten was 154 per jaar. Dit aantal is in 2020 lager gebleken namelijk 96.

•

In 2020 zijn 43 van de 96 verkennend onderzoeken doorgezet naar de officier van justitie.

•

Alle verkennend onderzoeken zijn binnen de gestelde termijn van 14 dagen afgerond.

•

Zoals afgesproken is het Meldpunt Wvggz tijdens kantooruren bereikbaar voor meldingen Wvggz.

Output 2020 Aantal telefoongesprekken over de Wvggz en aantal meldingen Wvggz (triage) Niet iedereen die belt naar het meldpunt Wvggz wil direct een melding doen. Er bellen ook mensen, zowel burgers als professionals, die advies willen over de mogelijkheden van de Wvggz. In 2020 hebben er in totaal 140 telefoongesprekken plaatsgevonden over de Wvggz. Deze hebben niet allemaal geleid tot een melding Wvggz maar waren in veel gevallen adviesgesprekken. Er is 116 keer een melding Wvggz gedaan. Deze meldingen zijn telefonisch of per email binnengekomen en zijn getriageerd. De triage heeft tot doel om een eerste inschatting te maken of de melding voldoet aan de drie criteria van de Wvggz en dus doorgezet kan worden naar het verkennend onderzoek.

46

Arnhem Barneveld Doesburg Duiven Lingewaard Nijkerk Overbetuwe Renkum

Q1 19 5 2 1 2 -

Q2 16 2 1 1

Q3 9 5 2 1 -

Q4 14 1 1 -

Totaal 58 10 1 6 3 3 1

Rheden Rozendaal Scherpenzeel Wageningen 0Westervoort Zevenaar Totaal

2 2 3 5 41

3 1 2 4 30

4 0 2 23

4 2 22

13 3 7 11 116

Tabel 2 Aantal meldingen Wvggz die zijn getriageerd

Output 2020 Aantal verkennend onderzoeken Op basis van de triage (116) zijn er 96 meldingen doorgezet naar het verkennend onderzoek. In 2020 hebben in totaal 96 verkennend onderzoeken plaatsgevonden.

Arnhem Barneveld Doesburg Duiven Lingewaard Nijkerk Overbetuwe Renkum Rheden Rozendaal Scherpenzeel Wageningen Westervoort Zevenaar Totaal

Q1 19 5 2 1 2 2 2 3 2 38

Q2 11 2 1 1 3 2 3 23

Q3 7 3 2 1 4 1 18

Q4 11 1 4 1 17

Totaal 48 8 6 3 3 1 13 2 6 6 96

Tabel 3: Aantal verkennend onderzoeken 2020

In Q3 en Q4 zien we een dalende lijn in het aantal verkennend onderzoeken. Het feit dat het aantal meldingen in Q1 en Q2 hoger lag heeft mogelijk te maken met de opstartfase en de relatieve onbekendheid van alle partijen met de nieuwe wet. Samenwerking met onder andere het OM en gemeenten heeft de afgelopen maanden steeds meer inzicht gegeven waar een verkennend onderzoek aan moet voldoen. Dit wordt door VGGM ook waar mogelijk gecommuniceerd aan de 47

betrokken professionals. Voorafgaand aan het starten van een verkennend onderzoek kijken we met de melder nog naar de mogelijkheden van vrijwillige zorg voor een betrokkene. Deze professionalisering is mogelijk van invloed op het aantal verkennend onderzoeken. Verder heeft met ingang van het tweede kwartaal van 2020 Covid-19 op uiteenlopende manieren invloed gehad op onze maatschappij. De werkzaamheden voor de Wvggz waren slechts twee maanden gestart. Het is dus lastig een uitspraak te doen over de invloed van Covid-19 op deze cijfers. Het is wel aannemelijk dat er een verband is. Of dit werkelijk zo is kan in de toekomst onderzocht worden. Er zijn 63 meldingen gedaan door professionals en 54 meldingen door burgers. Verkennend onderzoek naar officier van justitie Het aantal afgehandelde verkennend onderzoeken dat geleid heeft tot een verzoek tot aanvraag zorgmachtiging door VGGM bij de officier van justitie is 43. De verdeling per gemeente is als volgt:

Arnhem Barneveld Doesburg Duiven Lingewaard Nijkerk Overbetuwe Rheden Rozendaal Scherpenzeel Wageningen Zevenaar Totaal

Q1 8 4 1 1 1 2 17

Q2 5 1 1 1 1 9

Q3 5 2 1 1 1 1 11

Q4 4 2 6

Totaal 22 6 3 1 1 5 2 1 2 43

Tabel 4: Aantal afgehandelde verkennend onderzoeken dat is doorgezet naar de officier van justitie

In 43 gevallen is het verkennend onderzoek doorgezet naar de officier van justitie. Dit is minder dan de helft van het aantal verkennende onderzoeken. Dit heeft een aantal redenen: -

Al doende leert man, als er onvoldoende sprake is van één van de drie criteria dan is het voor het OM en de GGZ niet mogelijk om het onderzoek op te pakken. Hierin is afgelopen jaar met de betrokken partijen een werkwijze ontwikkeld en zijn afspraken gemaakt.

-

Wanneer er gemeld wordt door burgers kan het voorkomen dat binnen de triage niet alle informatie voldoende helder wordt. Er wordt dan een verkennend onderzoek gestart omdat aannemelijk lijkt dat er aan de criteria van Wvggz voldaan wordt. Binnen het verkennend onderzoek kan dan alsnog blijken dat bijvoorbeeld de GGZ betrokken is. In die gevallen wordt overlegd met de betrokken GGZ-instelling en wordt de casus overgedragen. Indien de GGZ-

48

instelling ook van mening is dat een aanvraag zorgmachtiging passend is, wordt dit door betreffende GGZ-instelling opgepakt. -

In sommige gevallen worden we ingehaald door de actualiteit. Het kan voorkomen dat er een melding Wvggz gedaan is voor een betrokkene, maar dat betrokkene vervolgens in crisis raakt en opgenomen wordt met een crisismaatregel. Als dat het geval wordt de casus overgedragen aan betreffende GGZ-instelling. Het is dan aan de GGZ-instelling om de crisismaatregel om te zetten en een zorgmachtiging aan te vragen.

-

Het verkennend onderzoek en in het bijzonder het huisbezoek fungeert voor sommige betrokkenen als een ‘wake-up call’. Daarvan is de volgende casus een voorbeeld.

Casus: Vanuit een gemeentelijk zorg- en veiligheidsoverleg is geadviseerd een melding Wvggz te doen voor een betrokkene. Alle mogelijkheden lijken uitgeput en bemoeizorg kan bij betrokkene geen voet tussen de deur krijgen. Een van de medewerkers Wvggz van VGGM start een verkennend onderzoek en gaat op huisbezoek. Zij treft betrokkene op een goed moment. Betrokkene doet de deur open en medewerker Wvggz legt uit dat ze bezig is met een verkennend onderzoek, wat dat inhoudt en welke gevolgen dat mogelijk heeft voor betrokkene. Betrokkene wordt gevraagd wat hij daar zelf van vindt. In de tussentijd sluit een buurvrouw aan bij het gesprek. Zij geeft bij betrokkene aan veel overlast te ervaren, maar geeft ook aan dat de buurt betrokkene niet uit zijn woning wil hebben. Ze vinden als buurt wel dat er iets moest gebeuren. Voor betrokkene blijkt dit een ‘wake-up call’. Bemoeizorg pakt de volgende dag met succes deze casus verder op. Betrokkene is met spoed aangemeld bij de GGZ en op dit moment vrijwillig in zorg. Het aantal afgehandelde verkennend onderzoeken dat niet geleid heeft tot een verzoek tot aanvraag zorgmachtiging is 53. De verkennend onderzoeken die niet worden doorgezet naar de officier van justitie worden doorgezet naar de contactpersoon uitvoering Wvggz van de betreffende gemeente.

In de overdracht wordt de informatie die is opgehaald tijdens het verkennend onderzoek gedeeld. Daar waar wenselijk wordt geadviseerd over eventuele mogelijkheden voor verdere zorg. Van de 116 meldingen is in één geval aan de melder geadviseerd een melding te doen bij de Wet zorg en dwang. In 4 gevallen is de melding doorgezet naar de Wet zorg en dwang.

49

Bijlage 6 – Kwartaalrapportage Wvggz VGGM eerste kwartaal 2021 Voor u ligt de kwartaalrapportage WvGGZ VGGM over het eerste kwartaal van 2021.14 gemeenten in Gelderland-Midden hebben het horen als onderdeel van de crisismaatregel en het meldpunt WvGGZ (aanvraag zorgmachtiging) belegd bij VGGM. Deze kwartaalrapportage is bedoeld voor het periodiek regionaal overleg WvGGZ dat plaats vindt op 12 mei 2021. In deze rapportage leest u over de inschattingen die voorafgaand aan de invoering van de WvGGZ zijn gemaakt ten aanzien van het horen en het meldpunt WvGGZ (verzoek tot aanvraag zorgmachtiging). Daarnaast leest u over de praktijk van het eerste kwartaal van 2021. De cijfers van 2020 zijn tevens meegenomen. Verder wordt de output voor de onderdelen beschreven. Waar nodig wordt deze toegelicht.

Crisisbeoordeling horen Inschattingen t.a.v. horen voorafgaand aan invoering WvGGZ en aantallen 2020 •

Voorafgaand aan de invoering van de WvGGZ zijn op basis van o.a. de opgelegde IBSmaatregelen in 2018 en 2019 in de regio Gelderland-Midden, inschattingen gemaakt over het aantal verzoeken tot horen. Voor de 14 deelnemende gemeenten was de inschatting 49 verzoeken in 2020. Dat komt neer op gemiddeld 12 verzoeken per kwartaal.

•

In 2020 is er 98 keer een verzoek tot horen binnen gekomen. Dat komt gemiddeld neer op 24,5 keer per kwartaal. De verdeling over de kwartalen was als volgt: Q1: 22; Q2: 32; Q3:23; Q4:21.

Output kwartaal 1 horen Er is in het eerste kwartaal van 2021 18 keer een verzoek tot horen binnengekomen:

Arnhem Barneveld Doesburg Duiven Lingewaard Nijkerk Overbetuwe Renkum Rheden Rozendaal Scherpenzeel Wageningen

Januari 5 1 -

Februari 2 50

Maart 4 2 1 2 -

Totaal Q1 11 2 1 1 2 -

Westervoort Zevenaar Totaal

6

1 3

9

1 18

Tabel 1: aantal verzoeken om te horen kwartaal 1 2021. In Q1 is in 2 van de 18 gevallen wel gebeld, maar is het niet gelukt om betrokkene te spreken. In het eerste geval was er sprake van veranderende omstandigheden waardoor betrokkene niet meer gehoord kon worden. In het tweede geval nam betrokkene de telefoon niet op. In dit laatste geval is de melding niet doorgezet naar de burgemeester. In de overige 17 gevallen wel.

Meldpunt WvGGZ (verkennend onderzoek zorgmachtiging) Inschatting aantal verkennende onderzoeken voorafgaand aan invoering WvGGZ en aantallen 2020. •

Aantal verkennend onderzoeken: Voorafgaand aan de invoering van de WvGGZ is een inschatting gemaakt van het aantal te verwachten verkennend onderzoeken. Deze inschatting is gemaakt op basis van het aantal rechterlijke machtigingen in 2019 en 2018. De inschatting van het aantal verkennend onderzoeken voor de 14 deelnemende gemeenten was 154 per jaar, dat is ongeveer 39 per kwartaal.

•

Gedurende 2020 is ervaring opgedaan met het aantal meldingen WvGGZ en het aantal verkennende onderzoeken. In 2020 zijn 116 meldingen gedaan op het meldpunt WvGGZ. Dit komt gemiddeld neer op 29 meldingen per kwartaal. Het aantal meldingen lag in het eerste half jaar iets hoger dan in het tweede half jaar (Q1: 41; Q2:30; Q3:23; Q4:22)

•

In 2020 zijn 96 verkennende onderzoeken uitgevoerd. Dit komt neer op gemiddeld 24 verkennende onderzoeken per kwartaal. Ook hier ligt het zwaartepunt op het eerste half jaar. (Q1: 38; Q2:23; Q3:18; Q4:17)

•

Zoals afgesproken is het Meldpunt WvGGZ tijdens kantooruren bereikbaar voor meldingen WvGGZ.

Output kwartaal 1 Melding Wvggz en triage Niet iedereen die belt naar het meldpunt Wvggz wil direct een melding doen. Er bellen ook mensen, zowel burgers als professionals, die advies willen over de mogelijkheden van de Wvggz. In Q1 van 2021 hebben 18 telefoongesprekken plaatsgevonden over de Wvggz. Deze hebben dus niet allemaal geleid tot een melding Wvggz maar waren in veel gevallen adviesgesprekken (in 2020 gemiddeld 35 per kwartaal). Er is 6 keer een melding Wvggz gedaan. Deze meldingen zijn telefonisch of per email binnengekomen en zijn getriageerd. De triage heeft tot doel om een eerste inschatting te maken of de melding voldoet aan de drie criteria van de Wvggz en dus doorgezet kan worden naar het verkennend onderzoek.

51

Arnhem Barneveld Doesburg Duiven Lingewaard Nijkerk Overbetuwe Renkum Rheden Rozendaal Scherpenzeel Wageningen Westervoort Zevenaar Totaal

Januari 1 1 2

Februari 2 2

Maart 1 1 2

Totaal Q1 3 1 2 6

Tabel 2: Aantal meldingen WvGGZ dat is getriageerd kwartaal 1 2021 -

Van de 6 meldingen zijn er 4 gedaan door professionals. 2 meldingen zijn gedaan door een burger. In beide gevallen was spake van een essentiële naaste.

-

Van de 6 meldingen is in 1 geval uit triage gebleken dat het niet nodig is een verkennend onderzoek te starten. In de overige 5 gevallen is een verkennend onderzoek gestart.

Verkennend onderzoek naar officier van justitie Het aantal afgehandelde verkennend onderzoeken dat geleid heeft tot een verzoek tot aanvraag zorgmachtiging door VGGM bij de officier van justitie (OvJ) is 4. De verdeling per gemeente is als volgt: januari februari Maart Totaal Q1 Arnhem 1 1 Barneveld Lingewaard Nijkerk Overbetuwe Rheden Scherpenzeel Wageningen 1 Zevenaar Renkum 1 Totaal 1 1 2 4 Tabel 3: aantal afgehandelde VO’s dat heeft geleid tot verzoek aanvraag zorgmachtiging kwartaal 1 2021 Het aantal afgehandelde verkennend onderzoeken dat niet geleid heeft tot een verzoek tot aanvraag zorgmachtiging door VGGM bij de OvJ is 1. De meldingen die niet worden doorgezet naar de OvJ

52

worden doorgezet naar de contactpersoon uitvoering WvGGZ van de betreffende gemeenten. In de overdracht wordt de informatie die is opgehaald tijdens het verkennend onderzoek gedeeld. Daar waar wenselijk wordt geadviseerd over eventuele mogelijkheden voor verdere zorg. Van de 6 meldingen is in geen geval aan de melder geadviseerd een melding te doen bij de Wet zorg en dwang. Er is door VGGM geen aanvraag doorgezet naar de WZD.

53

Bijlage 7 – Kwartaalrapportage Wvggz VGGM tweede kwartaal 2021 Voor u ligt de kwartaalrapportage WvGGZ VGGM over het tweede kwartaal van 2021.14 gemeenten in Gelderland-Midden hebben het horen als onderdeel van de crisismaatregel en het meldpunt WvGGZ (aanvraag zorgmachtiging) belegd bij VGGM. Deze kwartaalrapportage is bedoeld voor het periodiek regionaal overleg WvGGZ dat plaats vindt op 23 september 2021. In deze rapportage leest u over de inschattingen die voorafgaand aan de invoering van de WvGGZ zijn gemaakt ten aanzien van het horen en het meldpunt WvGGZ (verzoek tot aanvraag zorgmachtiging). Daarnaast leest u over de praktijk van het tweede kwartaal van 2021.

Crisisbeoordeling horen Inschattingen t.a.v. horen voorafgaand aan invoering WvGGZ en aantallen 2020 •

Voorafgaand aan de invoering van de WvGGZ zijn op basis van o.a. de opgelegde IBS-maatregelen in 2018 en 2019 in de regio Gelderland-Midden, inschattingen gemaakt over het aantal verzoeken tot horen. Voor de 14 deelnemende gemeenten was de inschatting 49 verzoeken in 2020. Dat komt neer op gemiddeld 12 verzoeken per kwartaal.

•

In 2020 is er 98 keer een verzoek tot horen binnen gekomen. Dat komt gemiddeld neer op 24,5 keer per kwartaal. De verdeling over de kwartalen was als volgt: Q1: 22; Q2: 32; Q3:23; Q4:21.

Output kwartaal 2 horen Er is in het tweede kwartaal van 2021 21 keer een verzoek tot horen binnengekomen: Arnhem Barneveld Doesburg Duiven Lingewaard Nijkerk Overbetuwe Renkum

April 3 1

Rheden Rozendaal Scherpenzeel Wageningen Westervoort Zevenaar Totaal

1 5

Mei 6 1 1

Juni 7 -

Totaal Q1 11 2 1 1 2

Totaal Q2 16 1 1 2

Totaal 27 2 2 2 4

7

1 18

1 21

1 1 39

8

Tabel 1: Aantal verzoeken om te horen kwartaal 1 en 2 2021.

54

In Q2 is in 5 van de 20 gevallen wel gebeld, maar is het niet gelukt om betrokkene te spreken. Een oorzaak hiervan was dat betrokkene in de arrestantenzone verbleef en niet in gesprek wilde of kon. In een ander geval verbleef een betrokkene tijdelijk in een separeerruimte vanwege agressief gedrag. Verder is het voorgekomen dat betrokkene de telefoon niet op nam. Ook is het eenmaal voorgekomen dat het niet lukte om verbinding te krijgen met betrokkene en dat uiteindelijk de verbinding verbroken werd.

Meldpunt WvGGZ (verkennend onderzoek zorgmachtiging) Inschatting aantal verkennende onderzoeken voorafgaand aan invoering WvGGZ en aantallen 2020. •

Aantal verkennend onderzoeken: Voorafgaand aan de invoering van de WvGGZ is een inschatting gemaakt van het aantal te verwachten verkennend onderzoeken. Deze inschatting is gemaakt op basis van het aantal rechterlijke machtigingen in 2019 en 2018. De inschatting van het aantal verkennend onderzoeken voor de 14 deelnemende gemeenten was 154 per jaar, dat is ongeveer 39 per kwartaal.

•

Gedurende 2020 is ervaring opgedaan met het aantal meldingen WvGGZ en het aantal verkennende onderzoeken. In 2020 zijn 116 meldingen gedaan op het meldpunt WvGGZ. Dit komt gemiddeld neer op 29 meldingen per kwartaal. Het aantal meldingen lag in het eerste half jaar iets hoger dan in het tweede half jaar (Q1: 41; Q2:30; Q3:23; Q4:22)

•

In 2020 zijn 96 verkennende onderzoeken uitgevoerd. Dit komt neer op gemiddeld 24 verkennende onderzoeken per kwartaal. Ook hier ligt het zwaartepunt op het eerste half jaar. (Q1: 38; Q2:23; Q3:18; Q4:17)

•

Zoals afgesproken is het Meldpunt WvGGZ tijdens kantooruren bereikbaar voor meldingen WvGGZ.

Output kwartaal 2 Melding Wvggz en triage Niet iedereen die belt naar het meldpunt Wvggz wil direct een melding doen. Er bellen ook mensen, zowel burgers als professionals, die advies willen over de mogelijkheden binnen de Wvggz. In Q2 van 2021 hebben 31 telefoongesprekken plaatsgevonden over de WvGGZ. Deze telefoongesprekken hebben niet allemaal geleid tot een melding WvGGZ, maar waren in veel gevallen adviesgesprekken (in Q1 2021 18 telefoongesprekken). Er is 13 keer een melding Wvggz gedaan. Deze meldingen zijn telefonisch of per email binnengekomen en zijn getriageerd. De triage heeft tot doel om een eerste inschatting te maken of de melding voldoet aan de drie criteria van de Wvggz en dus doorgezet kan worden naar het verkennend onderzoek. Output kwartaal 2 Melding Wvggz en triage 55

In het tweede kwartaal van 2021 zijn er 13 meldingen Wvggz gedaan die vervolgens zijn getriageerd.

Arnhem Barneveld Doesburg Duiven Lingewaard Nijkerk Overbetuwe Renkum

April 5 1 -

Rheden Rozendaal Scherpenzeel Wageningen Westervoort Zevenaar Totaal

Mei 1

1

Juni 1

1 2

1

-

Totaal Q1 3 1

Totaal Q2 6 1 1 3

Totaal 9 1 1 4

2 6

2 13

2 2 19

Tabel 2: Aantal meldingen WvGGZ dat is getriageerd kwartaal 1 en 2 2021

-

Van de 13 meldingen zijn er 8 gedaan door professionals. 5 meldingen zijn gedaan door een burger. In 3 gevallen was sprake van een essentiële naaste.

-

Van de 13 meldingen is in 4 gevallen uit triage gebleken dat het niet nodig is een verkennend onderzoek te starten. In de overige 9 gevallen is een verkennend onderzoek gestart.

Verkennend onderzoek naar officier van justitie Het aantal afgehandelde verkennend onderzoeken dat geleid heeft tot een verzoek tot aanvraag zorgmachtiging door VGGM bij de officier van justitie (OvJ) is 6. De verdeling per gemeente is als volgt:

Arnhem Barneveld Lingewaard Nijkerk Overbetuwe Rheden Scherpenzeel Wageningen Zevenaar

April 3 1

Mei -

Juni -

Totaal Q1 2 1 -

Totaal Q2 3 1

Totaal 5 1 1

Renkum

-

1

1

1

2

3

Totaal

4

1

1

4

6

10

Tabel 3: aantal afgehandelde VO’s dat heeft geleid tot verzoek aanvraag zorgmachtiging kwartaal 1 en 2 2021.

Het aantal afgehandelde verkennend onderzoeken dat niet geleid heeft tot een verzoek tot aanvraag zorgmachtiging door VGGM bij de OvJ is 4. De meldingen die niet worden doorgezet naar de OvJ worden doorgezet naar de contactpersoon uitvoering WvGGZ van de betreffende gemeente. In de 56

overdracht wordt de informatie die is opgehaald tijdens het verkennend onderzoek gedeeld. Daar waar wenselijk wordt geadviseerd over eventuele mogelijkheden voor verdere zorg. Van de 13 meldingen is in één geval aan de melder geadviseerd een melding te doen bij de Wet zorg en dwang. Er is door VGGM geen aanvraag doorgezet naar de WZD.

57

Bijlage 8 – stroomschema’s Wvggz & VGGM In deze bijlage worden de werkprocessen waar VGGM een rol in speelt schematisch weergegeven. Achtereenvolgens komen aan bod: het proces melding en meldpunt, proces verkennend onderzoek, proces zorgmachtiging, proces crisismaatregel, proces eigen Plan van Aanpak (PvA) en proces regionaal overleg. Proces melding en meldpunt

58

Proces verkennend onderzoek

59

Proces zorgmachtiging

60

Proces crisismaatregel

61

Proces eigen plan van aanpak (PvA)

62

Proces regionaal overleg

63