CConstaterende datRheden
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3. Variantennota RKP, 2026-6-25

Raadsvergadering 22 september 2026, gemeente RhedenBij agendapunt: Instemmen Voorkeursvariant Rivierklimaatpark14.244 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Variantennota - Rivierklimaatpark IJsselpoort 25 juni 2026 Kenmerk | 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V1.0-D Verantwoording Titel | Variantennota - Rivierklimaatpark IJsselpoort Opdrachtgever | Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat Rijkswaterstaat Programma, Projecten en Onderhoud WBS-verantwoordelijke | (x) Auteur(s) | Projectteam RKP, Laura van der Stelt en Tristan van Herk Tweede lezer | Esther van Rosmalen Kenmerk | R000-1285573WWB-V00 Aantal pagina’s | 57 Datum | 25 juni 2026 Handtekening | Ontbreekt in verband met digitale verwerking. Dit rapport is aantoonbaar vrijgegeven. Documentbeheer Titel | Variantennota - Rivierklimaatpark IJsselpoort Kenmerk | 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V1.0-D Versie | Datum | Status | Workflow | Toelichting/wijzigingen 1.0 | 25 juni 2026 | Definitief | Definitief | Het betreft een samenwerkingsproduct met het projectteam RKP. Consortium IJsselpoortpartners | Correspondentieadres TAUW bv | TAUW bv H+N+S | Australiëlaan 5 HKV | Postbus 3015 APPM | 3502 GA Utrecht Bart Reeze Water & Ecologie | T +31 30 28 24 82 4 E info.utrecht@tauw.com 2/57 3/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D Inhoud 1 Over deze variantennota ........................................................................................................... 5 1.1 Het programma Rivierklimaatpark IJsselpoort ...................................................................

5 1.2 Planning- en studiefase ...................................................................................................... 7 1.3 Leeswijzer .......................................................................................................................... 7 2 Proces tot nu toe ....................................................................................................................... 8 2.1 Doorlopen proces ............................................................................................................... 8 2.2 Verschillen met het startdocument ..................................................................................... 9 3 De voorkeursvariant ................................................................................................................ 10 4 Nadere toelichting op het uitgevoerde onderzoek (integrale effectbeoordeling) ..................... 11 4.1 Hoe heeft de beoordeling plaatsgevonden? .................................................................... 11 4.2 Proces totstandkoming varianten ..................................................................................... 13 4.3 Integraal beoordelingskader .............................................................................................

13 4.3.1 Doelbereik ................................................................................................................. 15 4.3.2 Milieu- en omgevingseffecten ................................................................................... 15 4.3.3 Techniek en juridisch (uitvoerbaarheid) .................................................................... 15 4.3.4 Omgeving .................................................................................................................. 16 4.3.5 Duurzaamheid ........................................................................................................... 16 4.3.6 Integrale veiligheid .................................................................................................... 16 5 Varianten en resultaat effectbeoordeling ................................................................................. 17 5.1 Inleiding ............................................................................................................................ 17 5.2 Beoordeling wandelroutes ................................................................................................ 18 5.2.1 Varianten ...................................................................................................................

18 5.2.2 Resultaat effectboordeling ........................................................................................ 19 5.3 Westervoort ...................................................................................................................... 19 5.3.1 Varianten ................................................................................................................... 19 5.3.2 Resultaat effectbeoordeling ...................................................................................... 21 5.4 Koppenwaard ................................................................................................................... 23 5.4.1 Varianten ................................................................................................................... 23 5.4.2 Resultaat effectbeoordeling ...................................................................................... 25 5.5 Terrein de Groot ............................................................................................................... 29 4/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D 5.5.1 Varianten ................................................................................................................... 29 5.5.2 Resultaat effectbeoordeling ......................................................................................

31 5.6 Uiterwaarden Arnhem en Velperwaard ............................................................................ 32 5.6.1 Varianten ................................................................................................................... 32 5.6.2 Resultaat effectbeoordeling ...................................................................................... 34 5.7 IJssel & Oevers ................................................................................................................ 35 5.7.1 Varianten ................................................................................................................... 35 5.7.2 Resultaat effectbeoordeling ...................................................................................... 36 5.8 Marsweg (Rhederlaag) ..................................................................................................... 37 5.8.1 Varianten ................................................................................................................... 37 5.8.2 Resultaat effectbeoordeling ...................................................................................... 38 5.9 Entrees naar het rivierklimaatpark ...................................................................................

40 5.9.1 Varianten ................................................................................................................... 40 5.9.2 Resultaat ................................................................................................................... 44 6 Overige resultaten van de toetsing aan het integraal beoordelingskader ............................... 47 6.1 Vergunbaarheid ................................................................................................................ 47 6.2 Maakbaarheid .................................................................................................................. 48 6.3 Duurzaamheid (kansen voor verduurzaming) .................................................................. 49 6.3.1 Westervoort ............................................................................................................... 49 6.3.2 Koppenwaard ............................................................................................................ 50 6.3.3 Marsweg (Rhederlaag).............................................................................................. 50 6.3.4 Terrein de Groot ........................................................................................................

50 6.3.5 Gebiedsentrees ......................................................................................................... 51 6.4 Doelbereik ........................................................................................................................ 51 Bijlage 1 Beoordelingskader milieueffecten ............................................................................. 54 5/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D 1 Over deze variantennota Voor u ligt de variantennota van het programma Rivierklimaatpark IJsselpoort. Deze variantennota is een tussenstap in het onderzoek tijdens de planuitwerkingsfase (ook wel de planning- en studiefase genoemd). In deze fase zijn de varianten uit het Startdocument verder uitgewerkt. Daarna zijn deze varianten beoordeeld volgens het integraal beoordelingskader. In deze variantennota laten we de resultaten van deze beoordeling zien en beschrijven we de voorkeursvariant. 1.1 Het programma Rivierklimaatpark IJsselpoort In het programma Rivierklimaatpark IJsselpoort werken negen partners samen aan een toekomstbestendige en robuuste inrichting van de IJssel en zijn uiterwaarden tussen Arnhem en Giesbeek. In het programma Rivierklimaatpark IJsselpoort wordt gewerkt volgens de MIRT-systematiek. MIRT staat voor Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport.

De systematiek die wordt gebruikt in dergelijke onderzoeken knipt het project op in vier verschillende fasen: voorbereidingsfase, verkenningsfase, planning- en studiefase en aanlegfase. Iedere fase eindigt met een politiek-bestuurlijke beslissing over het vervolg. Figuur 1.1 Stappen in de MIRT-systematiek Van 2016 tot 2020 doorliepen de partners – onder regie van de provincie Gelderland – de verkenningsfase. Dit heeft geleid tot een voorkeursalternatief dat medio 2020 bestuurlijk is vastgesteld en in het najaar van 2020 beleidsmatig vertaald is in een, door vijf gemeenteraden vastgestelde, Intergemeentelijke Structuurvisie Rivierklimaatpark IJsselpoort.pdf (IGSV).

6/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D Figuur 1.2 Kaartbeeld van het voorkeursalternatief (2020) Figuur 1.3 Legenda voorkeursalternatief

7/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D 2. Proces tot nu Doorlopen proces Verschillen met het startdocument 3. VKV Toelichting 4. Aanpak Integrale beoordeling Procesbeschrijving Variantontwikkeling Beoordelingskader 5. Effecten-beoordeling (onderscheidende effecten) Beoordeling varianten per deelgebied 6. Overige effecten Vergunbaarheid Maakbaarheid Duurzaamheid Doelbereik 1.2 Planning- en studiefase Het project bevindt zich nu in de planning- en studiefase. In deze fase werken we het voorkeursalternatief in een aantal stappen verder uit, zie figuur 1.4. Figuur 1.4 Stappen planning- en studiefase Als eerste stap is begin 2025 het startdocument gepubliceerd. In het startdocument staat onder andere welke varianten worden onderzocht en welke effecten in kaart worden gebracht. Deze variantennota vat de resultaten samen en legt uit waarom we een bepaalde keuze hebben gemaakt: de voorkeursvariant. De voorkeursvariant wordt na vaststelling verder uitgewerkt tot een gedetailleerd ontwerp. Daarna volgt een gedetailleerde effectbeoordeling. De milieueffecten van de voorkeursvariant staan in het milieueffectrapport. Het uitgewerkte ontwerp vormt de basis voor de verschillende besluiten en vergunningen. Naar verwachting rondt het project deze fase in 2027 af, waarna de uitvoering van de plannen kan starten.

1.3 Leeswijzer Hoofdstuk 2 en 3 beschrijven de voorkeursvariant en het proces hoe hiertoe gekomen is. De volgende hoofdstukken bevatten inhoudelijke informatie over de toegepaste methodiek (hoofdstuk 4) en de effecten van de varianten (hoofdstuk 5 en 6).

8/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D 2 Proces tot nu toe 2.1 Doorlopen proces Het Startdocument is de basis om de stap van Voorkeursalternatief naar Voorkeursvariant navolgbaar en objectief te maken. Verschillende varianten zijn beoordeeld op milieueffecten. Daarnaast is ook in beeld gebracht hoe groot het doelbereik is, wat de globale kosten zijn en of de maatregelen uitvoerbaar zijn. In de eerste ronde van effectbeoordeling is gekeken naar de thema's waarvoor we de grootste verschillen in effecten verwachtten. Deze zogenoemde ‘kritische thema's’ waren: Ecologie, Rivierkunde, Grondwater, Ruimtelijke kwaliteit en Kosten. Tijdens het proces van beoordelen en vergelijken van de varianten werd duidelijk dat:  Niet alle doelen volledig gehaald kunnen worden; zo bleek ooibosontwikkeling een opstuwende werking te hebben, waardoor de gewenste waterstandsdaling onder druk kwam te staan. Ook zijn op een aantal beoogde ontwikkellocaties voor bos andere beschermde natuurwaarden zoals glanshaverhooilanden ontstaan. Daarnaast kan de wens om recreatieve routes aan te leggen conflicteren met het natuurbelang vanwege de verstorende werking  Maatregelen die we nu uitvoeren moeten toekomstige ontwikkelingen niet belemmeren of moeten op een simpele manier aan te passen zijn.

Voor de brug in de Marsweg ontstond het inzicht dat voor de korte termijn een brug met en overspanning van 300 meter geschikt is en voor de langere termijn een overspanning van 200 meter voldoende zou zijn (vanwege een combinatie met andere aanvullende maatregelen)  De aanname dat natuurvriendelijke oevers (NVO's) bijdragen aan het oplossen van scheepvaartknelpunten blijkt niet op te gaan binnen het plangebied van RKP. Het zand dat door afkalving in de rivier komt, zal waarschijnlijk niet aanzanden op plaatsen waar dit nodig is De kosten voor realisatie (veel) hoger lagen dan het beschikbaar budget. Er in de uiterwaarden van Arnhem kansen aanwezig zijn voor realisatie van RKP-doelen die eerder nog niet aanwezig waren. In de huidige project-fase is het nog mogelijk om de scope ui te breiden, mits er aanvullende financiering komt. Deze eerste resultaten zijn gedeeld met belanghebbenden, opdrachtgevers en de Stuurgroep. Ten aanzien van de verwachte uitvoeringskosten heeft de stuurgroep verzocht een variant uit te werken waarbij de doelen zo goed mogelijk behouden blijven en met het beschikbare budget als uitgangspunt. Daarnaast is aangegeven dat uitgegaan moet worden van een variant zonder kaderrichtlijnwater-geulen (KRW) in de Koppenwaard en uiterwaarden Westervoort.

Door deze tussentijdse aanscherping van de opdracht is de onderzoeksopzet uit het startdocument niet helemaal gevolgd. Voor alle ‘niet kritische’ milieuthema's is de effectbeoordeling wel nog uitgevoerd. Dit leverde geen inzichten op die bepalend zijn hoofdkeuzen voor een voorkeursvariant. Daarna is de focus gelegd op de thema's rivierkunde, ecologie en kosten. Hiervoor zijn gedetailleerdere onderzoeken/berekeningen uitgevoerd. 9/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D Doel was om te komen tot één geoptimaliseerde variant waarin een balans is gevonden tussen waterstandsdaling, ontwikkeling van ooibos, behoud N2000-waarden en effect op het splitsingspunt. Uitgaande van deze balans heeft geen vergelijking meer plaatsgevonden tussen de verschillende varianten uit het startdocument. De schuifruimte om doelen op andere locaties te realiseren, helemaal niet te realiseren of beperkt te realiseren is klein. Bij het vaststellen van het voorkeursalternatief in 2020 is al aangegeven dat de doelen onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Wijzigingen in het ene deelgebied hebben direct gevolgen voor andere deelgebieden. De milieueffecten worden daarom ook in één rapport voor het totale plangebied beoordeeld.

Binnen de financiële randvoorwaarden, rekening houdend met samenhang en doelbereik is het gelukt om een voorkeursvariant op te stellen die recht doet aan de opgave voor Rivierklimaatpark. 2.2 Verschillen met het startdocument Op een aantal onderdelen is tijdens het proces afgeweken van het startdocument. Zo is werkenderwijs gebleken dat niet alle criteria uit het integraal beoordelingskader die in het startdocument worden genoemd, onderscheidend zijn. Ook bleek dat een aantal criteria nog niet beoordeeld kan worden in deze fase van het project, omdat het ontwerp daarvoor nog niet voldoende concreet is. Voor het aspect duurzaamheid zijn bijvoorbeeld niet de effecten op CO2 uitstoot (CO2-reductie) berekend, omdat het uitvoeren van een MKI-berekening meer concrete input vraagt. Het gehanteerde beoordelingskader (zie hoofdstuk 4) wijkt daarom (beperkt) af van het startdocument. De beoordeling van de voorkeursvariant in de volgende fase van de planuitwerking gebeurt in beginsel wel conform het beoordelingskader. De Kaderrichtlijn Water-geulen in de uiterwaarden van Westervoort en de Koppenwaard zijn uit de scope van Rivierklimaatpark gehaald. De hoge kosten voor realisatie en te weinig zicht op tijdige realisatie zijn de redenen.

De herinrichting van de Koestraat (gemeente Zevenaar) is globaal verkend maar valt af wegens gebrek aan financiële middelen Voor het verkennen van oplossingsrichtingen voor een verkeersveilige Marsweg zijn in het Startdocument twee principes getoetst: een fietsstraat en een vrijliggend fietspad (buitendijks). Aanvullend op het startdocument is als mogelijke oplossingsrichting met de omgeving een variant besproken met binnendijks een vrijliggend fietspad langs de Marsweg. Deze variant lijkt uitvoerbaar en heeft de voorkeur boven een fietsstraat. Deze binnendijksevariant is opgenomen in het VKV. 10/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D 3 De voorkeursvariant Het vaststellen van de Voorkeursvariant (VKV) is een tussenstap in het proces naar een vergunbaar ontwerp. Het plan wordt steeds gedetailleerder en de ruimte om naar verschillende varianten te kijken wordt met deze stap afgesloten. De VKV heeft het detailniveau van een schetsontwerp. Dat betekent dat nog niet op de meter nauwkeurig is af te lezen waar welke maatregelen precies komen te liggen en hoe ze er uitzien. Wel legt de VKV een aantal principes en uitgangspunten vast. De basis hiervoor komt uit de onderzoeken en integraal beoordelingskader zoals boven beschreven. Voor een aantal thema’s worden de principes in de VKV vastgelegd en zal in de volgende fase naar een vergunbaar ontwerp nadere uitwerking nodig zijn.

Onderstaand een overzichtskaart van de Voorkeursvariant. In een apart document, Factsheets VKV, is een overzicht opgenomen met de maatregelen uit het VKV per deelgebied. Inzichtelijk is gemaakt of de maatregel al helemaal is uitgewerkt, of er nog ontwerpruimte is en of de maatregel nog verder onderzocht moet worden op haalbaarheid.

11/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D 4 Nadere toelichting op het uitgevoerde onderzoek (integrale effectbeoordeling) 4.1 Hoe heeft de beoordeling plaatsgevonden? De integrale effectbeoordeling is uitgevoerd in twee stappen. Hierbij is gewerkt van grof naar fijn. Het doorlopen proces is in hoofdlijnen weergegeven in onderstaande figuur. Het resultaat van de twee rondes van de integrale beoordeling is verwerkt in deze variantennota. Figuur 4.1 Processchema totstandkoming voorkeursalternatief Op basis van beschikbare informatie en kennis is in 2024 een eerste integrale (effect)beoordeling uitgevoerd, om inzicht te krijgen in de effecten van de verschillende varianten. De eerste ronde effectbeoordeling had als doel om inzicht te verschaffen in de onderscheidende effecten van de varianten voor de deelgebieden en op basis daarvan compenserende of mitigerende maatregelen

12/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D te identificeren. Ook is geconstateerd dat op een aantal thema’s nader onderzoek nodig was om goede uitspraken te kunnen doen over de effecten. In het voorjaar van 2025 is de tweede ronde effectbeoordeling uitgevoerd. De effectbeoordeling is toegespitst op de varianten per deelgebied. Vanwege de in hoofdstuk 2 beschreven wijzigingen (paragraaf 2.1) in het proces is geen integrale analyse gemaakt over de samenhang tussen de deelgebieden. 13/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D Per thema of cluster van thema’s is een concept effectrapport opgesteld. In hoofdstuk 5 en 6 van voorliggende variantennota zijn de belangrijkste bevindingen beschreven. Ten behoeve van het nog op te stellen milieueffectrapport gaan we de milieugerelateerde thema’s op onderdelen nog aanvullen. 4.2 Proces totstandkoming varianten In het plangebied zijn zeven deelgebieden onderscheiden. Figuur 4.2 Zeven deelgebieden Per deelgebied, afgezien van deelgebied Uiterwaarden Arnhem, zijn varianten opgesteld. Bij het opstellen van de varianten is het VKA het vertrekpunt geweest. De te onderzoeken varianten zijn opgenomen in het startdocument dat in juni 2024 ter visie heeft gelegen. Op basis van het advies van de Commissie mer, zienswijzen en wensen vanuit het participatietraject zijn varianten op onderdelen aangepast.

Zie het definitieve startdocument Planuitwerkingsfase (2022 - heden) | Rivierklimaatpark IJsselpoort dat vertrekpunt is geweest voor het variantenonderzoek. De onderzochte varianten zijn beschreven in hoofdstuk 5. 4.3 Integraal beoordelingskader De varianten zijn op diverse thema’s met elkaar vergeleken om te komen tot de keuze voor een voorkeursvariant, zie figuur 4.1.

14/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D De beoordeelde thema’s lichten we in de volgende paragrafen toe. Figuur 4.3 Integraal beoordelingskader

15/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D 4.3.1 Doelbereik Bij doelbereik gaat het om de mate waarin de varianten bijdragen aan de gestelde doelen. Uitgangspunt hierbij zijn de doelen zoals die in de samenwerkingsovereenkomst zijn vastgelegd door de partners. Op basis van ‘voortschrijdend inzicht’ is een aantal doelen inmiddels bijgesteld. Zo wordt niet meer uitgegaan van 20 cm waterstandsdaling als programmadoelstelling, maar van 10 cm voor de fase waarop de besluitvorming zich nu richt en 15 cm voor de lange termijn. Zie ook paragraaf 2.1. 4.3.2 Milieu- en omgevingseffecten De volgende thema’s zijn onderzocht:  Ruimtelijke kwaliteit  Rivierkunde  Ecologie  Water  Scheepvaart  Landschap, cultuurhistorie en archeologie  Woon-, werk- en leefmilieu  Bodem en ondergrond  Verkeer  Duurzaamheid en toekomstbestendigheid In bijlage 1 is een tabel opgenomen met een overzicht van de beoordelingscriteria per thema. 4.3.3 Techniek en juridisch (uitvoerbaarheid) Voor het onderdeel techniek en juridisch is gekeken naar de vergunbaarheid, maakbaarheid, beheer en onderhoud en kosten. Hieronder is de aanpak beschreven. Vergunbaarheid: Er is een vergunningeninventarisatie gemaakt, waarin voor de verschillende varianten een analyse is gemaakt van benodigde vergunningen.

Op basis daarvan is een inschatting gemaakt van de vergunbaarheid van de varianten en vooral of de varianten hierin onderscheidend (kunnen) zijn. Uitgangspunt is dat iedere variant in de basis vergunbaar is en we dus ook een vergunbare voorkeursvariant kiezen. Maakbaarheid: De maakbaarheid van de varianten is onderzocht. Hiervoor is onder andere gekeken naar de beschikbaarheid van de locaties en beschikbare ruimte voor werkterrein en toegangswegen en naar de noodzaak van tijdelijke voorzieningen. Beheer en onderhoud: Per deelgebied is nagegaan of de varianten aandachtspunten meebrengen wat betreft beheer en onderhoud. Dit wordt als noemenswaardig gezien als er de noodzaak ontstaat voor (significant) meer beheer en onderhoud ontstaat. 16/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D Kosten: Per maatregel zijn per variant de investerings- en instandhoudingkosten (beheer en onderhoud) in beeld gebracht. Doel van de kostenraming in deze fase is vooral om te kunnen beoordelen of de uiteindelijke voorkeursvariant past binnen het beschikbare budget en acceptabele onderhoudskosten vragen. De kosten van de afzonderlijke varianten zijn niet gerapporteerd in deze variantennota, maar zijn wel medebepalend geweest voor de gemaakte keuzes. Zie hoofdstuk 2 voor een toelichting op het gevolgde proces. 4.3.4 Omgeving Voor het onderdeel omgeving is gekeken naar grondverwerving en draagvlak.

Grondverwerving: Voor de kosten, het draagvlak in de omgeving en de doorlooptijd van procedures kan het van invloed zijn of gronden verworven moeten worden én of dit (naar verwachting) minnelijk kan. We hebben beoordeeld in hoeverre de varianten hierin onderscheidend zijn, zodat dit aspect meegenomen kan worden in de keuze voor een voorkeursvariant. Draagvlak: Vanuit het participatietraject zijn aandachtspunten en zorgpunten opgehaald van verschillende doelgroepen. Deze aandachtspunten en zorgpunten zijn bijvoorbeeld opgehaald in 1-op1-gesprekken met partijen, via werksessies, via inloopbijeenkomsten en via zienswijzen. Ook vanuit het ambtelijk en bestuurlijk circuit kunnen aandachtspunten en zorgpunten komen. De belangrijkste en onderscheidende aandachtspunten zijn betrokken bij de integrale beoordeling. 4.3.5 Duurzaamheid Voor het onderdeel duurzaamheid is gekeken naar circulariteit en adaptiviteit. Ook is op hoofdlijnen nagegaan hoe duurzaam de varianten zijn. Hoogwaardig gebruik van grondstoffen, circulariteit: De ambitie is om het Rivierklimaatpark zoveel mogelijk circulair te ontwikkelen. Daarom zijn per variant de kansen om de variant te optimaliseren met betrekking tot circulariteit in beeld gebracht.

Adaptiviteit: Dit aspect beoordeelt de varianten op het creëren van of behouden van de mogelijkheid om op termijn aanpassingen te doen ter verdere invulling van de lange termijn doelstellingen voor het gehele Rivierklimaatpark, zoals verwoord in het ruimtelijk perspectief (‘stip aan de horizon’). 4.3.6 Integrale veiligheid Veiligheid speelt een prominente rol gedurende de uitwerking van het ontwerp- en planproces, evenals bij bouwactiviteiten die buiten plaatsvinden. In de ontwerpfase houden we rekening met de veiligheid en gezondheid van werknemers, gebruikers en omwonenden tijdens de uitvoering en het gebruik van het project. Door in de ontwerpfase de juiste keuzes te maken, kunnen onveilige of ongezonde situaties in latere fasen worden voorkomen. 17/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D De varianten zijn beoordeeld op veiligheid onder het thema woon-, werk- en leefmilieu, waarbij gekeken is naar sociale veiligheid en externe veiligheid. Ook is gekeken naar verkeersveiligheid onder het thema 'verkeer'. Gedurende de ontwerpfases zal steeds meer op detailniveau gekeken worden naar raakvlakken tussen veiligheidsdomeinen. Ook zal een integraal veiligheidsplan opgesteld worden.

5 Varianten en resultaat effectbeoordeling 5.1 Inleiding Voor elk deelgebied van het Rivierklimaatpark – zoals Westervoort, Koppenwaard, Terrein de Groot, Velperwaard en de IJsseloevers – zijn verschillende varianten uitgewerkt, toegespitst op de specifieke opgaven van het gebied. De varianten laten zien welke effecten verschillende keuzes in inrichting en gebruik kunnen hebben. Bij elke variant is gekeken naar thema’s zoals ruimtelijke kwaliteit, ecologie, hoogwaterveiligheid, recreatie, landschap, cultuurhistorie, verkeersafwikkeling en duurzaamheid. Daarbij is zowel aandacht voor positieve effecten als voor mogelijke negatieve gevolgen of risico’s. Zo ontstaat een helder overzicht van de keuzes die gemaakt kunnen worden en de effecten die daaruit voortvloeien Figuur 5.1 Deelgebieden plangebied Rivierklimaatpark IJsselpoort

18/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D 5.2 Beoordeling wandelroutes 5.2.1 Varianten In alle deelgebieden ligt de opgave om de recreatieve mogelijkheden te vergroten, bijvoorbeeld door een recreatief routenetwerk en extra entrees. Om de effecten op de natuur goed te kunnen beoordelen, zijn twee hoofdvarianten voor recreatief gebruik ontwikkeld. Deze varianten zijn geïntegreerd in de uitwerking van de varianten per deelgebied en als geheel beoordeeld. Per deelgebied zijn twee opties verkend: Variant 1 - Wandelpaden door het hele gebied: Grote delen van het gebied zijn in deze variant toegankelijk voor wandelaars. Het gaat om rustige recreatie op onverharde wandelpaden. Er is een zo continu mogelijke wandelroute langs de IJssel en onderlangs de dijk, met meerdere verbindingen daartussen. Op de dijk ligt een doorlopende fietsroute; waar dit niet kan, loopt het fietspad door de uiterwaard. Daarnaast komen er enkele kleinere entrees (dijkovergangen). De exacte locatie van de routes moet nog worden uitgewerkt; de aanduiding op de kaart is indicatief. Figuur 5.2 Wandelpaden door het gehele gebied Variant 2 - Zonering: Bij deze variant geldt zonering. Er wordt ingezet op kortere ommetjes. Sommige delen van het gebied zijn toegankelijk voor wandelaars, andere delen zijn minder toegankelijk of volledig afgesloten vanwege natuurwaarden.

De exacte ligging van de paden wordt bepaald op basis van deze natuurwaarden; de routes op de kaart zijn nog indicatief.

19/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D Figuur 5.3 Zonering 5.2.2 Resultaat effectboordeling De effecten van de wandelroutes zijn per deelgebied in kaart gebracht en beoordeeld. 5.3 Westervoort 5.3.1 Varianten Onderstaande tabel geeft een overzicht van de onderzochte varianten. Per hoofdkeuze worden de bijbehorende varianten onder de tabel toegelicht en waar mogelijk gevisualiseerd. Uitbreiding terrein Putman Zoals beschreven in het voorkeursalternatief (VKA) wordt het hooggelegen terrein van Putman uitgebreid. Uitgegaan wordt van ophoging tot op het niveau van het huidige terrein (maaiveldniveau). Binnen het maximale zoekgebied zijn nog verschillende vormen voor de ophoging mogelijk; deze zijn op de kaart (figuur 5.6) met verschillende lijnkleuren weergegeven.

20/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D Figuur 5.4 Zoekgebied terrein Putman Toegang terrein Putman De toegang naar Putman loopt over een dijk. Om de doorstroom van water in de uiterwaard te verbeteren, wordt gekeken naar het plaatsen van duikers of een brug in de dijk. Verkeer dijk Westervoort De dijk bij Westervoort wordt zoveel mogelijk autoluw gemaakt. Hiervoor wordt een verkeerskundige knip toegepast: het doorgaande verkeer kan de dijk niet meer gebruiken, zodat de dijk alleen toegankelijk is voor bestemmingsverkeer, zoals bewoners, bedrijven en hulpdiensten. Voor deze knip zijn meerdere opties onderzocht:  Variant 1 - Aanpassen wegprofiel (op de kruin): Fietsers, bestemmingsverkeer en vrachtverkeer Putman gaan in deze variant allemaal over de dijk. De weg wordt verkeersveilig ingericht, bijvoorbeeld als fietsstraat of met brede fietssuggestiestroken. Het profiel wordt aan de binnenkant verbreed. Voor wandelaars wordt ingezet op een wandelpad onderaan de dijk, gecombineerd met de beheerstrook  Variant 2 - Fietspad buitendijks: In deze variant worden de fietsers buitendijks geleid, door de uiterwaard. Bestemmingsverkeer en vrachtverkeer Putman rijdt over de dijk. Voor wandelaars wordt ingezet op een wandelpad onderaan de dijk, gecombineerd met de beheerstrook

21/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D Figuur 5.5 Twee ontwerpvarianten voor de dijkzone: links V1 met een aangepast wegprofiel op de kruin, rechts V2 met een buitendijks fietspad. Het fietspad (rood), bestemmingsverkeer (oranje) en de dijk (groen) zijn weergegeven; de pijl markeert de gebiedsentree. 5.3.2 Resultaat effectbeoordeling Uitbreiding terrein Putman Voor de uitbreiding van het terrein Putman zijn de volgende varianten voor de vormgeving van het terrein onderzocht:  Oranje lijn  Blauwe lijn  Zwarte lijn Figuur 5.6 Binnen het maximale zoekgebied zijn nog verschillende grondvormen denkbaar, deze zijn met de verschillende lijnkleuren aangegeven. De onderscheidende effecten van deze varianten hebben betrekking op de thema’s hoogwaterstanden en ecologie:  Hoogwaterstanden: Hoe groter de doorstroomopening ten zuiden van het terrein van Putman, hoe groter het waterstand verlagende effect bij hoogwater. Dit betekent dat de oranje lijn het grootste effect heeft op waterstandsdaling. Het verschil tussen de varianten is naar verwachting echter beperkt en bedraagt maximaal 1 cm waterstandsdaling ter hoogte van het terrein van Putman

22/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D  Ecologie: Een voorkeur voor de zwarte lijn omdat deze zich beperkt tot locaties die momenteel al verhard zijn. Bij de blauwe en oranje lijn is sprake van het dichtstorten van een deel van de havenkom. Hierdoor is mogelijk sprake van negatieve effecten op habitatrichtlijn-soorten Toegangsweg terrein Putman De meest relevante effecten van deze varianten hebben betrekking op het thema ruimtelijke kwaliteit: een brug maakt de verbinding tussen de uiterwaard en de rivier duidelijk zichtbaar, zowel vanaf de dijk als vanuit de uiterwaard. Vanuit het oogpunt van ruimtelijke kwaliteit krijgt een brug daarom een lichte voorkeur. Een duiker zorgt er ook voor dat water kan doorstromen, maar is minder zichtbaar in het landschap. Een brug is wel duurder dan een duiker. Verder zijn de effecten van beide varianten op andere onderwerpen nauwelijks onderscheidend.

Verkeer op de dijk: fiets op de kruin of buitendijks fietspad De meest relevante effecten van deze varianten hebben betrekking op de thema’s ruimtelijke kwaliteit, landschap, ecologie, verkeer, recreatie, beheer en onderhoud en draagvlak:  Ruimtelijke kwaliteit: Vanuit het oogpunt ruimtelijke kwaliteit is er een voorkeur voor op de kruin, want er ontstaat een herkenbare, doorgaande fietsroute op de dijk en de gebruikswaarde wordt vergroot  Landschap: Een voorkeur voor het aanpassen van het wegprofiel op de kruin omdat de dijk een belangrijk, doorgaand landschappelijk element vormt en de hoofd recreatieve route voor fietsers is. In deze variant blijft dit behouden  Ecologie: Ecologisch gezien is er geen verschil tussen de varianten  Verkeer: Een buitendijks fietspad is veiliger omdat fietsers een aparte route krijgen, waardoor de ontmoetingen en conflicten met gemotoriseerd verkeer flink afnemen. Ook vanuit het oogpunt van verkeersafwikkeling is deze variant beter: doordat fietsers en gemotoriseerd verkeer gescheiden rijden, verlopen beide stromen vlotter en neemt het risico op conflicten tussen langzaam en snel verkeer af. Aandachtspunt is wel dat een buitendijks fietspad bij hoog water (ca 10 dagen per jaar) niet toegankelijk is  Een buitendijks fietspad is vanuit recreatief oogpunt beter dan de variant op de kruin  Draagvlak: Fietsers zijn kwetsbare weggebruikers.

Dit uit zich ook in de reacties op de varianten voor de weginrichting van de dijk bij Putman. Er is een lichte voorkeur voor het scheiden van fietsverkeer en gemotoriseerd verkeer ten opzichte van de fietsstraat waar het verkeer mengt  Duurzaamheid: - Toegangsweg terrein Putman - Het maken van een doorsteek (opening) in de toegangsweg (dijk) bij Putman is toekomstbestendiger dan geen doorsteek, vanwege de verwachte hogere rivierafvoeren. Een brug, mits toekomstbestendig ontworpen, is duurzamer dan een duiker, omdat het doorstroomoppervlak groter is - Bij de aanleg van een brug is meer materieel en grondverzet nodig: de hele brug moet worden ontgraven en de landhoofden moeten worden aangelegd. De aanleg van een duiker vraagt minder grondwerk en kan sneller worden uitgevoerd. Daardoor is de CO2-uitstoot bij een duiker lager dan bij een brug 23/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D - Verkeer op de dijk: - Het buitendijks aanleggen van het fietspad is iets toekomstbestendiger dan het aanpassen van het wegprofiel op de kruin. Bij toekomstige werkzaamheden aan de dijk, zoals het verhogen van de kruin, kan het buitendijkse fietspad blijven liggen - Voor de variant op de kruin is een kleine binnenwaartse verbreding van de dijk nodig. De bestaande weg moet worden opgebroken en opnieuw aangelegd, inclusief fietsstroken, bermverharding en een stevige fundering voor zwaar verkeer.

Ook het binnentalud van de dijk moet worden aangepast - Bij de kruinvariant is de hoeveelheid asfalt hoger, terwijl bij het buitendijkse fietspad het grondverzet groter is. Om te beoordelen welke variant beter scoort op duurzaamheid, is een MKI-berekening nodig Tabel 5.1 Overzichtstabel varianten Westervoort Onderdeel Hoofd ontwerpkeuze Varianten Uitbreiding terrein Putman Welke vorm en omvang van het hoogwatervrije terrein? Blauwe lijn (zie figuur 4.5) Oranje lijn (zie figuur 4.5) Zwarte lijn (zie figuur 4.5) Toegangsweg Putman/Veerdam (Doorstroom- baarheid kade Putman) Hoe inrichten kade voor doorstroom-baarheid? Brug Duikers Verkeer dijk Westervoort Welk type verkeersinrichting? V1: Aanpassen wegprofiel (op de kruin) V2: Fietspad buitendijks 5.4 Koppenwaard 5.4.1 Varianten De Koppenwaard is belangrijk voor waterstandsdaling, natuur en recreatie. In dit hoofdstuk worden de varianten besproken voor:  Waterstand en doorstroombaarheid van de Marsweg en Koppenwaardse dam  Ontwikkeling van de ooiboskern om natuurwaarden te versterken  Recreatief gebruik met wandelroutes en ommetjes Per variant worden de effecten op thema’s zoals waterveiligheid, ecologie, ruimtelijke kwaliteit en draagvlak weergegeven. Waterstandsdaling en doorstroombaar maken Marsweg De Koppenwaard is een belangrijke locatie voor het realiseren van de benodigde waterstandsdaling in de IJssel.

Er is onderzocht hoe dit het beste kan worden gedaan: door de Koppenwaardse dam te verlagen, de Marsweg doorstroombaar te maken met duikers of een brug aan te leggen, en door de doorstroombaarheid van de uiterwaard te verbeteren. 24/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D Voor de Koppenwaard zijn vier varianten uitgewerkt. Het doel is om de waterstand zo veel mogelijk te verlagen bij zwaar hoogwater, en tegelijkertijd de verdeling van het water bij normaal tot hoogwater niet te veel te beïnvloeden. De vier varianten zijn:  Variant 0: Verlagen van de Koppenwaardse dam met 80 cm en doorstroombaar maken van de Marsweg over 200 meter  Variant 1: Instandhouden van de Koppenwaardse dam en doorstroombaar maken van de Marsweg over 300 meter  Variant 2: Instandhouden van zowel de Koppenwaardse dam als de Marsweg.  Variant 3: Verlaging van de Koppenwaardse dam met 20 cm en doorstroombaar maken van de Marsweg over 200 meter Ontwikkeling ooiboskern In het VKA is voor natuur in de Koppenwaard een uitbreiding van de boskern tot minimaal 25 hectare aaneengesloten zacht- en hardhoutooibos voorzien (zie figuur 5.7).  Locatie ooibosontwikkeling - variant 1: Ontwikkelen ooibos in de oeverzone langs de rivier. Verbinden met het centrale bosperceel tot 1 compacte kern.

 Locatie ooibosontwikkeling - variant 2: Ontwikkeling ooiboskern in de oeverwalzone en verbinden in oost-west richting met de ooiboskern midden in de Koppenwaard. Mogelijke uitbreiding van het zoekgebied richting het oosten, geeft nog wat speelruimte.  Locatie ooibosontwikkeling - variant 3: Uitbreiden ooibos midden in de Koppenwaard, met verbindingen via hagen naar de ooibossen in de oeverwalzone. Figuur 5.7 Varianten voor locatiekeuze ooibosontwikkeling

25/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D Recreatie De Koppenwaard is nu recreatief toegankelijk via twee wandelpaden. Het doel van het rivierklimaatpark is om het gebied beter te benutten voor recreatie, met behoud van natuurwaarden. Hiervoor zijn twee varianten uitgewerkt.  Variant 1 – Ommetje, behoud huidige routes: In deze variant blijven de bestaande wandelroutes in de Koppenwaard behouden. Er komen geen nieuwe paden bij. Het terrein van de voormalige steenfabriek blijft gesloten voor bezoekers. Wandelaars kunnen wel tot aan het hek lopen, waar een informatie- of uitkijkpunt kan worden ingericht. Het steenfabrieksterrein krijgt in deze variant een functie als natuur- en rustgebied  Variant 2 – Langere routes, verbinding Koppenwaard – Rhederlaag: In deze variant worden langere wandelroutes aangelegd en wordt de Koppenwaard verbonden met het Rhederlaag. Het gebied wordt daarbij gezoneerd in een noordelijk en zuidelijk deel. Er komt een nieuw routenetwerk, met een route langs de zuidzijde van de uiterwaard en een route over de Koppenwaardse dam. Rond het erf, het steenfabrieksterrein en de twee nieuwe woningen loopt de route zuidelijk om en gaat via de boomgaard en de uiterwaard richting het Rhederlaag.

In deze variant wordt het oostelijke deel van het steenfabrieksterrein toegankelijk voor recreatie, met ruimte voor een recreatieve, culturele of educatieve functie Figuur 5.8 Links variant 1 en rechts variant 2 voor recreatief gebruik in de Koppenwaard 5.4.2 Resultaat effectbeoordeling Waterstandsdaling Voor het doorstroombaar maken van de Marsweg zijn de volgende varianten onderzocht:  Variant 0: Verlaging Koppenwaardse dam met 80 cm en doorlatend maken Marsweg over 200 meter  Variant 1: Behoud Koppenwaardse dam en doorlatend maken Marsweg over 300 meter  Variant 2: Behoud Koppenwaardse dam en behoud Marsweg  Variant 3: Verlaging Koppenwaardse dam met 20 cm en doorlatend maken Marsweg over 200 meter

26/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D De effecten van deze varianten zijn beoordeeld op meerdere thema’s, waaronder ruimtelijke kwaliteit, hoogwaterveiligheid, waterverdeling in de rivier, waterkwaliteit, scheepvaart, wonen en werken, draagvlak en duurzaamheid:  Ruimtelijke kwaliteit: het is wenselijk om de mate van rivierdynamiek in de uiterwaard zoveel mogelijk te versterken, omdat dit de basis vormt voor riviergebonden natuur- en landschapswaarden, de identiteit van de uiterwaard als onderdeel van het rivierengebied versterkt en beleefbaar maakt. Varianten met een grotere verlaging van de Koppenwaardsedam hebben vanuit dit oogpunt de voorkeur. Daarom is de voorkeursvolgorde V0, V1, V3, V2. De effecten lopen van zeer positief tot neutraal  Hoogwaterveiligheid: Het verlagen van de Koppenwaardse dam in combinatie met een doorlatende Marsweg zorgt voor een verlaging van de waterstand in de IJssel bij hoogwater. Alle varianten dragen hieraan bij en scoren positief. De varianten V0 en V3 zorgen samen met andere maatregelen zelfs voor meer waterstandsdaling dan nodig is en hebben daarom de voorkeur. V1 haalt precies de doelstelling, V2 blijft daar net onder maar levert nog steeds een duidelijke bijdrage  Afvoerverdeling splitsingspunt (hoogwater): Door de maatregelen verandert de verdeling van water over de rivierarmen. Vanuit dit thema is de volgorde V2, V1, V3, V0.

De effecten variëren van neutraal tot negatief, waarbij grotere ingrepen meer invloed hebben op de waterverdeling  Waterkwantiteit en -kwaliteit: De varianten met verlaging van de dam (V0 en V3) hebben een licht negatief effect. Het Rhederlaag stroomt dan vaker mee met de IJssel, waardoor tijdelijk slib kan achterblijven in de uiterwaarden. Dit slib kan verontreinigingen bevatten en lokaal invloed hebben op de waterkwaliteit. Deze effecten treden vooral bij hoogwater op en zijn niet permanent. Uit een in februari 2026 uitgevoerd onderzoek is gebleken dat de bacteriologische waterkwaliteit van de IJssel tijdens hoogwater minder goed was van die van het Rhederlaag, maar nog steeds wordt gekwalificeerd op de grens van uitstekende en goede waterkwaliteit  Scheepvaart: Voor de scheepvaart is V0 iets ongunstiger, omdat deze variant zorgt voor iets meer dwarsstroming (een stroming die haaks op de vaarrichting staat) in de vaarweg. Dit kan het varen bij hoogwater minder comfortabel maken  Woon- en werkfunctie: De varianten V1 en V2 hebben geen effect op de bereikbaarheid van woningen en bedrijven. Bij V0 en V3 neemt de kans toe dat de Koppenwaard bij hoogwater onderloopt, waardoor woningen in de Koppenwaard tijdelijk minder goed bereikbaar zijn. Dit effect is beperkt maar wel aanwezig  Draagvlak: V2 heeft het meeste draagvlak.

De andere varianten scoren licht tot duidelijk negatief. Zorgen richten zich vooral op: - Mogelijke verslechtering van de waterkwaliteit in het Rhederlaag - Verspreiding van verontreinigingen - Hogere stroomsnelheden en oeverafslag - Verlies van landbouwgrond - Verminderde bereikbaarheid bij hoogwater Deze zorgen hangen vooral samen met het verlagen van de Koppenwaardse dam (V0 en V3). 27/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D  Duurzaamheid: Vanuit duurzaamheid scoort V2 het beste, omdat hier geen extra werkzaamheden nodig zijn en dus de minste CO₂-uitstoot ontstaat. Varianten met een kortere brug (200 meter) zijn duurzamer dan een langere brug (300 meter), omdat minder materiaal en materieel nodig is. Hoe minder de dam wordt verlaagd, hoe lager de milieubelasting Ontwikkeling ooiboskern Voor de ontwikkeling ooiboskern zijn drie varianten onderzocht:  Variant 1 - Ontwikkelen ooibos in de oeverzone langs de rivier. Verbinden met het centrale bosperceel  Variant 2 - Ontwikkeling ooiboskern in de oeverwalzone en verbinden in oost-westelijke richting met de ooiboskern midden in de Koppenwaard.

Mogelijke uitbreiding van het zoekgebied richting het oosten, als onvoldoende hectares behaald zijn  Variant 3 - Uitbreiden ooibos midden in de Koppenwaard, met verbindingen via hagen naar de ooibossen in de oeverwalzone Figuur 5.9 Varianten ontwikkeling ooiboskern Koppenwaard De meest relevante effecten van deze varianten betreffen de thema’s waterveiligheid, rivierkunde, Natura 2000, rode lijstsoorten, archeologische waarden en eigendomssituatie:  Waterveiligheid: Het is belangrijk dat ooibos de doorstroming van water zo min mogelijk belemmert. V2 scoort het meest negatief omdat het bos een brede barrière vormt voor stromend water. V1 scoort licht negatief en V3 zit daar tussenin  Natura 2000: V1 en V2 scoren per saldo neutraal op het criteria Natura 2000. Bij de varianten wordt één robuuste eenheid met een ooiboskern gerealiseerd, waardoor sprake is van een kwalitatieve verbetering van het bestaande ooibos. Doordat er ook sprake is van aantasting van het glanshaverhooiland scoort de variant per saldo neutraal. V3 daarentegen scoort positief omdat er bij deze variant geen sprake is van aantasting van het glanshaverhooiland. Ten opzichte van variant 1 en 2 wordt wel een minder robuuste eenheid gerealiseerd van een ooiboskern. Door de toename is er alsnog sprake van een positief effect

28/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D  Rode lijstsoorten: Voor de varianten 1 & 2 wordt er 17 ha en 22,2 ha bos gerealiseerd. Dit heeft een negatief effect op de beschikbaarheid van leefgebied van haas en egel. Hoewel bos en bosranden geschikt kan zijn als leefgebied, zijn de huidige weilanden en houtwallen van hogere waarde. In V3 wordt 18,9 ha omgevormd tot bos. Dit is gemiddeld ten opzichte van V1 en V2, maar raakt ook groeiplaatsen van rode-lijstflora, die daardoor permanent verloren gaan. Daardoor scoort V3 duidelijk ongunstiger dan V1 en V2  Archeologische waarden: bij V1 liggen de beoogde locaties voor ooibosontwikkeling op gronden met een lage archeologische verwachtingswaarde of op afgegraven terreinen waardoor het effect neutraal is. Bij V2 bevinden de locaties zich grotendeels op terreinen met lage verwachtingswaarde, maar deels ook op gebieden met middelhoge tot hoge waarde, zoals crevasses, oevers en kronkelwaarden. Deze zones vormen archeologisch gezien het grootste risico. Bij V3 geldt een vergelijkbare situatie als bij V2: hoofdzakelijk lage verwachtingswaarde, maar een deel ligt in hoge verwachtingszones (crevasses). Voor V2 en V3 wordt geadviseerd deze te ontzien of graafwerkzaamheden hier te beperken.

Omdat het deels een zoekgebied betreft, is optimalisatie mogelijk waardoor het effect op beiden licht negatief is  Grondverwerving: V1 is geprojecteerd op gronden van Natuurmonumenten en een private partij. Er wordt ingeschat dat minnelijke verwerving van de gronden deze gronden mogelijk is waardoor het effect licht negatief is. V2 en V3 raken ook particuliere gronden in agrarisch gebruik. Deze gronden worden qua verwerving, aanzienlijk negatiever beoordeeld. Recreatief gebruik Voor de ontwikkeling recreatief gebruik zijn twee varianten onderzocht:  Ommetje  Langere routes De meest relevante effecten van deze varianten hebben betrekking op de thema’s ruimtelijke kwaliteit, biodiversiteit en draagvlak:  Ruimtelijke kwaliteit: Langere routes versterken de samenhang in het gebied en vergroten de recreatieve beleving. Deze variant scoort daarom positiever dan het behoud van de bestaande ommetjes  Biodiversiteit: Behoud van de huidige routes leidt niet tot extra verstoring. Uitbreiding van routes kan lokaal verstorend werken voor dieren, maar het effect blijft beperkt doordat voldoende rustgebieden behouden blijven  Draagvlak: De variant met langere routes wordt gewaardeerd vanwege de extra recreatieve mogelijkheden en de betere verbinding met de IJssel en het Rhederlaag. Tegelijkertijd zijn er zorgen over natuurverstoring en de rust voor omwonenden.

Daarom scoort deze variant licht negatief op draagvlak 29/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D Tabel 5.2 Overzichtstabel varianten Koppenwaard Onderdeel Ontwerpkeuze Varianten Waterstandsdaling Welke set aan maatregelen? V0: Verlagen Koppenwaardse dam met 80cm en doorstroombaar maken Marsweg over 200 meter V1: Instandhouden Koppenwaardse dam en doorstroombaar maken Marsweg over 300 meter V2: Instandhouden Koppenwaardse dam en instandhouden Marsweg V3: 20cm verlaging Koppenwaardse Dam en doorstroombaar maken Marsweg over 200 meter Ontwikkeling ooiboskern Op welke percelen realiseren 25ha aaneengesloten ooiboskern? Locatie ooibosontwikkeling - variant 1 Locatie ooibosontwikkeling - variant 2 Locatie ooibosontwikkeling - variant 3 Recreatie Welke uitwerking van het recreatief routenetwerk en zonering natuur (ommetje, langere routes)? Behoud huidige routes (V1) Langere routes, Koppenwaard verbinden met Rhederlaag (V2) 5.5 Terrein de Groot 5.5.1 Varianten De invulling van het voormalige steenfabrieksterrein wordt vormgegeven in samenspraak met de projectontwikkelaar. Varianten zijn onderzocht voor de doorstroomzone en de wandelroutes. Doorstroomzone De doorstroomzone wordt gebruikt om het water gecontroleerd langs de dijk of langs het terrein te laten stromen bij hoge waterstanden.

Op het terrein de Groot moet parkeren gerealiseerd worden en ruimte zijn voor natuur, waaronder een hoogwatervluchtplaats. Er zijn twee varianten verkend (zie figuur 5.10):  Variant 1 - 'langs de dijk': In deze variant ligt de belangrijkste doorstroomzone langs de dijk. Dit helpt om de waterstand van de rivier te verlagen. Het maaiveld loopt geleidelijk af van het hoge terrein naar de dijk. Hierdoor krijgt de dijk een zogenoemde ‘natte teen’, wat gunstig is voor de waterafvoer. In de beschermingszone van de dijk wordt niet gegraven om de veiligheid van de dijk te behouden. Het bosperceel in de uitstroom van de groene rivier wordt verwijderd, zodat water sneller kan doorstromen. Bij de instroom zijn geen extra maatregelen nodig 30/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D  Variant 2 - 'langs terrein de Groot': In deze variant wordt het maaiveld verlaagd direct langs het hoogwatervrije terrein. Zo ontstaat een natte zone rondom de pol, waardoor deze duidelijk zichtbaar wordt in het landschap. De natte zone van de Velperbeek sluit hierop aan en loopt rondom door. De begroeiing in de uitstroom blijft grotendeels behouden; indien nodig worden openingen in de houtwallen aangebracht om de doorstroming te verbeteren. Hierdoor ontstaan eilandjes in de groene rivier. Langs de dijk blijven de bospercelen behouden en worden ze zelfs uitgebreid.

Deze bossen zorgen voor minder zicht op en geluid van de snelweg. Ook loopt de oeverzone langs de IJssel door vóór het hoogwatervrije terrein. Bij de instroom zijn geen maatregelen voorzien Figuur 5.10 Variant 1 (links) en variant 2 (rechts) voor doorstroomzone deelgebied Terrein de Groot en omgeving Recreatie Het terrein wordt gezien als een gebiedsentree voor het Rivierklimaatpark en recreatieve hotspot. Het steenfabrieksverleden wordt beleefbaar gemaakt en het gebied vormt een recreatief- toeristische verbinding met omliggende gebieden, waaronder de Veluwe. Twee varianten voor wandelroutes zijn verkend (zie figuur 5.11):  Variant 1 - Ommetje vanaf Terrein de Groot (horend bij variant 1 van de doorstroomzone): In variant 1 wordt een kleiner ommetje gerealiseerd vanaf terrein de Groot door de uiterwaard. Daarnaast wordt het huidige fietspad behouden. Er lopen over Terrein de Groot geen doorgaande routes  Variant 2 - Langere routes (horend bij variant 2 doorstroomzone): In variant 2 worden de bestaande routes uitgebreid met een doorgaand wandelpad over Terrein de Groot langs de IJssel en langs de Velperbeek. Het bestaande fietspad langs de IJssel wordt over het terrein De Groot en de nieuwe brug verlegd. Langs de N358 wordt een kortere en snellere fietsroute voorgesteld voor fietsers die tussen Velp en Rheden reizen

31/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D Figuur 5.11 Variant 1 (links) en variant 2 (rechts) voor recreatief gebruik Tabel 5.3 Overzichtstabel varianten Terrein de Groot Onderdeel Ontwerpkeuze Varianten Doorstroomzone Ligging primaire doorstroomzone en omgang met aanwezige beplanting Variant 1 - 'langs de dijk' Variant 2 - 'langs terrein de Groot' Recreatie Recreatieve toegankelijkheid en zonering (ommetje, langere routes) Langere routes (getekend in variant 2) Ommetje vanaf Terrein de Groot (getekend in variant 1) 5.5.2 Resultaat effectbeoordeling Doorstroomzone De meest relevante effecten van deze varianten hebben betrekking op de thema’s ruimtelijke kwaliteit, natuur, scheepvaart, verkeershinder en verkeersveiligheid:  Ruimtelijke kwaliteit: Beide varianten zijn positief voor het landschap, maar variant 1 scoort iets beter. In variant 2 verdwijnt de duidelijke leesbaarheid van het landschap doordat stedelijke functies deels in de uiterwaard komen. Door alle functies op het hooggelegen terrein te concentreren en de uiterwaard vrij te houden voor natuur, ontstaat een eenduidiger beeld. Variant 2 maakt de smalle uiterwaard smaller, creëert dubbele infrastructuur (weg en fietsbrug) en verspreidt de beplanting, waardoor de samenhang vermindert.

Wel verbetert deze variant de inpassing van de snelweg dankzij extra bospercelen Natuur  Natura 2000: Variant 1 verplaatst de verkeersverstoring door een autobrug aan te leggen, waarbij een kleine bosschage verdwijnt. Het effect op de omgeving blijft beperkt. Variant 2 verkleint het Natura 2000-gebied, breidt recreatieroutes uit en veroorzaakt meer verstoring, waardoor deze variant iets minder gunstig scoort

32/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D  Gelderse Natuurnetwerk (GNN) en Groene Ontwikkelingszone (GO): Variant 1 vervangt de bestaande weg door een autobrug, zonder toename van verharding, maar verandert wel natuurwaarden. Variant 2 veroorzaakt oppervlakteverlies en extra verstoring, wat negatiever uitpakt  Ganzenrustgebieden: Variant 1 laat het ganzenrustgebied intact; variant 2 verkleint het gebied iets. Variant 1 krijgt daarom de voorkeur  Beschermde soorten: Beide varianten beïnvloeden foerageergebied van das en kerkuil en vormen een barrière voor grondgebonden zoogdieren bij hoogwater. Variant 2 vernietigt bovendien een dassenburcht in de houtwallen, waardoor deze variant iets slechter scoort  Soortenrijkdom: Beide varianten vergroten de soortenrijkdom door aanleg van een gevarieerd laagtegebied. Variant 1 behoudt waardevolle houtwallen en heggen, terwijl variant 2 houtwallen kapt en minder waardevolle bosschage overhoudt Scheepvaart: Variant 1 verandert de dwarsstroming van de rivier nauwelijks en scoort neutraal. Variant 2 vormt een lichte belemmering doordat de geul haaks op de rivier ligt, waardoor dwarsstroming en een bocht in de vaarweg voor lichte complicaties zorgen  Verkeershinder: Tijdens de aanleg veroorzaakt variant 1 veel hinder door zwaar werkverkeer bij de bouw van de autobrug.

Variant 2 veroorzaakt iets minder hinder, maar door de aanleg van een fietsbrug blijft er hinder bestaan  Verkeersveiligheid: Variant 2 verbetert de veiligheid door een brug voor langzaam verkeer, waardoor fietsers en gemotoriseerd verkeer gescheiden blijven. Ook parkeren op afstand vermindert conflicten. Variant 1 scoort iets lager omdat al het verkeer over één brug gaat, waardoor meer ontmoetingen plaatsvinden  Duurzaamheid: De toekomstbestendigheid hangt vooral af van het type brug. De autobrug (variant 1) is zwaarder en moeilijker aan te passen bij toekomstige veranderingen. De fietsbrug (variant 2) is lichter en kan eenvoudiger worden aangepast wanneer de groene rivier wordt verbreed of verdiept. Variant 2 is daarom toekomstbestendiger Recreatie De meest relevante effecten van de varianten betreffen het thema natuur - beschermde soorten:  De variant ‘ommetje vanaf Terrein de Groot’ heeft een licht negatief effect op het foerageergebied van de das, kerkuil en steenmarter. De variant ‘Langere routes’ heeft een aanzienlijk negatiever effect omdat deze variant aanzienlijke verstoring van de dassenburcht en het beverleefgebied langs de Velperbeek veroorzaakt, waardoor deze mogelijk ongeschikt raken.

Ook leefgebieden van kerkuil en steenmarter worden verstoord 5.6 Uiterwaarden Arnhem en Velperwaard 5.6.1 Varianten Landschappelijke hoofstructuur Voor de Velperwaard, onderdeel van de uiterwaarden Rheden, zijn twee hoofdvarianten ontwikkeld voor de landschappelijke hoofdstructuur: 33/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D  Variant 1 - Open Landschap: In deze variant blijft de Velperwaard vooral open en grazig, met hier en daar een heg of solitaire boom. Alleen bij de monding van de Velperbeek in het noorden ontstaat een kleinschaliger landschap. De natuurwaarden richten zich vooral op weidevogels, gecombineerd met natuurinclusieve landbouw  Variant 2 - Besloten landschap: Deze variant versterkt het kleinschalige karakter van de Velperwaard door heggen, houtwallen, solitaire bomen en andere landschapselementen aan te planten. De natuurwaarden worden gekoppeld aan deze landschapselementen, ook in combinatie met natuurinclusieve landbouw. Zo ontstaat een overgang van het open landschap in de Arnhemse uiterwaarden naar een meer besloten landschap in de Velperwaard.

De precieze locaties van de landschapselementen worden nog vastgesteld (de tekening is indicatief) Figuur 5.12 Variant 1 (links) en variant 2 (rechts) voor landschappelijke hoofdstructuur in Velperwaard (uiterwaarde Rheden) Recreatie Voor de recreatieve mogelijkheden zijn twee varianten verkend:  Struinpaden door het hele gebied (variant ‘langere routes’): Deze variant legt langere wandelroutes aan door de uiterwaard, die aansluiten op bestaande wandelroutes in de Velperwaard en het binnendijks gebied. De routes volgen vooral de zomerkades langs de IJssel, bieden mooi uitzicht en verstoren het agrarisch gebruik in de uiterwaard zo min mogelijk. Er komen enkele dwarsverbindingen met de dijk  Zonering (variant ‘ommetjes’): In deze variant blijft de primaire wandelroute over de dijk lopen. Vanaf de dijk zijn er twee korte verbindingen (‘inprikkers’) naar de IJssel, bij de loswal/kade en bij Fort Westervoort. Daarnaast is er een route over de geleidedam naar de IJsselkop. Het agrarisch gebruik blijft in de uiterwaard behouden en in Koningspleij ligt het accent op rust en ecologie

34/57 Kenmerk 20260625-R-RKPIJ-4.1.6.-VN-V2.0-D Tabel 5.4 Overzichtstabel varianten uiterwaarden Arnhem en Velperwaard Onderdeel Varianten Velperwaarden: landschappelijke hoofdstructuur Variant 1 - Open Landschap Variant 2 - Besloten landschap Recreatie (Arnhem en Velperwaard) Struinpaden door het hele gebied Zonering Figuur 5.13 Variant Lange routes (links) en variant zonering/ommetje (rechts) 5.6.2 Resultaat effectbeoordeling 5.6.2.1 Uiterwaard Arnhem De meest relevante effecten van deze varianten hebben betrekking op het thema natuur. Verder zijn er geen onderscheidende effecten.  Natuur: Het aanleggen van struinpaden door het gehele gebied leidt in meerdere gevallen tot een toename van verstoring, met negatieve gevolgen voor Natura 2000-gebieden, ganzenrustgebieden en deels voor biodiversiteit. Omdat de paden overal toegankelijk zijn, wordt de rustfunctie aangetast en kan het gebied zelfs vermeden worden door gevoelige soorten. Voor beschermde soorten en rode lijstsoorten is het effect overwegend licht negatief, mede doordat nieuwe paden vooral worden aangelegd op intensief gebruikte landbouwgronden. Bij de variant ‘zonering’ is de verstoring beperkt tot vaste locaties, waardoor rustige plekken behouden blijven.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://rheden.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/459a1ab3-9d2d-4bf8-a61d-851de4bf275d?agendaItemId=c98e0589-d228-4484-bd19-a33023000d29