Bijlage 18 - Beeldkwaliteitsplan (23.96)

de wijk naar het IJssel District. In het hart van plan

bruikers in de compacte woonstraten niet fysiek van

zorgen lichte grijs/beige tinten in verharding voor

elkaar gescheiden. Hier zal al het verhard oppervlak

parkachtige sfeer. Deze tinten lopen door naar de bin-

gelijkvloers worden aangelegd en het principe van

nentuinen van de bouwvelden en zorgen voor rust. De

‘shared space’ voor het ruimtegebruik worden

rustige tinten sluiten tevens aan op de architectuur.

geïntroduceerd. De verharding heeft een margezone (Delftse stoep) van 1 meter. Deze margezone is de

De inrichtingselementen die gebruikt worden in het

overgangszone tussen de openbare ruimte en de

gebied zijn familie van elkaar. Op enkele plekken zijn

bebouwing en is van een afwijkend materiaal.

inrichtingselementen verbijzonderd zoals het voorplein, in het park, aan de parkas en aan de waterkant. Voor het gehele plan dient in het inrichtingsplan een verlichtingsplan te worden ontwikkeld om de sociale veiligheid in het gebied van niveau te laten zijn. Parkverharding De verharding in het park bestaat uit grijs en/of beige kleurig materiaal. Net als in de compacte woonstraten zal er in het park geen onderscheid gemaakt worden tussen de weggebruikers en wordt het principe van shared space toegepast. Indien verkeerskundig gewenst zullen enkel de fietspaden van een ander materiaal worden voorzien om onderscheid te kunnen maken in de verschillende verkeersstromen.

50

Regels •

verharding in het plan kent een verloop van rode- of aardetinten vanaf de randen van het plan naar een lichte grijs/beige tinten in het hart van het plan (Park Nieuw Velp)

parkverharding •

in het park wordt een shared space principe gehanteerd voor fietsers en wandelaars. Doorgaande structuren zijn niet dominant vormgegeven en zorgen niet voor een barrière in het park

•

indien gewenst alleen onderscheid in fietspaden

•

zoveel mogelijk half verharding (waterdoorlatend)

•

verharding in lichte tinten kleuren grijs en beige

compacte woonstraten •

geen gescheiden rijbaan, verharding gelijkvloers en ruimtegebruik shared space

•

De verharding van de margestrook is van een afwijkend materiaal

IJssel District Velp

51

Watersysteem

plek krijgen rondom het voorplein/in het park. Het

In het IJssel District geldt het principe van eerst he-

eerste kunstwerk is een mozaïek van Venetiaans glas

melwater vasthouden, dan bergen en dan afvoeren.

genaamd ‘neuronen en bindweefsel.’ Deze hangt op

Het watersysteem werkt als een infiltratie cascade in

dit moment aan de hellingbaan en is in 1971 vervaar-

het hele gebied. Het hemelwater wordt via infiltratie-

digd door de in Schiedam geboren Alex Gerard (Lex)

daktuinen zo lang mogelijk vastgehouden. Resterend

van Daalen (1937-2005). Het andere kunstwerk is een

water wordt zo veel mogelijk afgevoerd via de groene

betonnen huisje (folly) uit 1996 van de hand van ruim-

zones in de stadstraten, waarbij rekening gehouden

telijk ontwerper Martine Herman. Dit werk verwijst

wordt met forse buien.

naar de entree van het ziekenhuis is heeft herkenbare elementen in zich die verwijzen naar de architectuur

Hittestress

en compositie van het ziekenhuis.

Om hittestress tegen te gaan is gezocht naar een oplossing om zoveel mogelijk schaduw te kunnen

In het park is ook ruimte voor een nieuw kunstwerk

bieden. Bestaande bomen worden ingepast en aan-

dat een centrale plek in het park kan definiëren.

gevuld met nieuwe bomen van de 1e en 2e grootte. vlaktes toegevoegd waardoor het ontstaan van een

Afvalcontainers, nutsvoorzieningen en Laad- en losvoorzieningen

hitte eiland aanzienlijk wordt verkleind.

In het plan zijn afvalcontainers en nutsvoorzieningen

Binnen de scope worden geen grote verharde opper-

op een zorgvuldige manier meeontworpen. Afvalcon-

Natuurinclusieve maatregelen

tainers worden ondergronds opgenomen en zijn waar

De grondeigenaren dienen een ecologisch onderzoek

mogelijk ingepakt met groen.

uit te voeren waarin advies wordt uitgebracht over het

Laad- en losvoorzieningen worden inpandig opgelost.

aanbrengen van natuurinclusieve maatregelen om de

De positie van de voorzieningen is goed bereikbaar

lokale biotoop te verbeteren en de aanwezige soorten

maar niet dominant in het zicht van de belangrijkste

te beschermen.

openbare ruimtes. Afvalcontainers, nutsvoorzieningen en laad/losvoor-

Kunst

zieningen blokkeren geen waardevolle assen, fiets- en

In de openbare ruimte moet voldoende plek zijn voor

looproutes of zichtlijnen.

kunst. Twee bestaande kunstenwerken zullen een

52

Regels •

bomen worden zoveel mogelijk behouden. Nieuwe bomen zijn van de 1e en 2e grootte

•

om water voldoende te kunnen bergen dient minimaal 20% van de openbare ruimte een waterbergende functie vervullen (dat kan in open water, maar ook in de vorm van een laagte/wadi die bij flinke buien vult en vervolgens weer droog staat)

•

in het gebied is daarnaast de hemelwaterverordening van de gemeente Rheden van kracht. Hierbij dient een bui van minimaal 60mm (in één uur) per m² afvoerend (verhard) oppervlak te kunnen worden verwerkt. In de uitwerking van de bouwplannen dienen de grondeigenaren aan te tonen dat deze capaciteit geborgen kan worden

•

er is ten minste 50% schaduw in het plangebied op de hoogste zonnestand (21 juni) voor verblijfsplekken en de gebieden waar langzaam verkeer zich verplaatst

•

ten minste 40% van de nieuw aan te leggen oppervlaktes in het plangebied (inclusief gebouwen) wordtwarmtewerend of verkoelend

•

koeling van nieuw te realiseren bebouwing wordt op zodanige wijze aangelegd dat deze niet leidt tot opwarming van de (verblijfs)ruimte in de directe omgeving

•

de grondeigenaren dienen een ecologisch onderzoek uit te voeren waarin advies wordt uitgebracht over het aanbrengen van natuurinclusieve maatregelen om de lokale biotoop te verbeteren en de aanwezige soorten te beschermen. De grondeigenaren dienen maatregelen om de lokale biotoop te verbeteren en de aanwezige soorten te beschermen in het integrale ontwerp van het bouwveld te verwerken, op basis van dit advies.

IJssel District Velp

53

Middel 5

Zachte binnenwereld Aan de binnenzijde van de bouwblokken ontstaat een zachte, groene binnenwereld met een fijn leefklimaat. Vanuit de woningen is zicht op (bestaande) bomen, de parkeeroplossing wordt zoveel mogelijk uit het zicht ontworpen en de architectuur is open en transparant. Groen karakter en bomen

Architectuur

De binnentuinen zijn zo groen mogelijk ontworpen.

De gebouwen zijn alzijdig ontworpen in gevelopbouw,

Dit betekent dat er ruimte is voor bomen, klimgroen,

materialisatie en detaillering. In de binnentuin zijn de

hagen en heesters. Bestaande bomen worden zo veel

individuele gebouwen herkenbaar. Wel kan het

mogelijk bewaard en aangevuld met voldoende

gevelgrid vergroot worden waardoor de gevel ver-

nieuwe bomen.

zacht en geopend wordt. De architectuur in de binnentuinen wordt verzacht door meer geleding in

Collectieve plek

de gevel, de gevel is zo transparant en open mogelijk

Binnentuinen hebben een collectieve plek om te

en klimgroen wordt gestimuleerd. Privé buitenruimtes

zitten, spelen of te tuinieren. De binnentuinen (ook op

en (leef)galerijen worden zoveel mogelijk in het

niveau) zijn niet afgesloten maar publiek toegankelijk.

bouwblok opgelost, evenals (leef)galerijen.

Parkeeroplossingen

Privé buitenruimte & erfafscheiding

Per bouwblok zijn er verschillende parkeeroplossin-

Woningen met leefruimte op de begane grond

gen mogelijk. Uitgangspunt is om de parkeervoorzie-

hebben een privé buitenruimte met eventueel een

ning zoveel mogelijk te vergroenen en de auto is uit

vrijstaande berging. Deze tuin met berging mag niet

het zicht.

dieper zijn dan 6 meter om voldoende collectieve ruimte te creëren. Erfafscheidingen privé-privé zijn

Parkeerdek

groen (bijvoorbeeld een inheemse haag) en niet

Bij een parkeerdek dient er een volwaardige tuin te

hoger dan 2 meter. Erfafscheidingen privé-collectief

worden gemaakt met een substraatlaag van 30 tot

zijn groen en niet hoger dan 1 meter. Erfafscheiding

70cm. Dit maakt het mogelijk om beplanting goed te

privé-openbaar zijn meeontwerpen met de gevels van

doen groeien. Boven constructiepunten van de

de gebouwen en zijn van een volwaardig gevelmateri-

parkeergarage worden bomen (eventueel in bakken)

aal en maximaal 2 meter hoog.

aan de tuin toegevoegd. Uitgangspunt voor het ontwerp is dat groen de basis vormt. Terrassen en

Bergingen

paden liggen in het groen.

De bergruimte van woningen is integraal onderdeel van het ontwerp van het bouwveld, waarbij alleen

Parkeren op maaiveld

voor grondgebonden woningen een berging in de tuin

Bij parkeren op maaiveld wordt de auto zoveel

is toegestaan. Deze berging is compact en niet hoger

mogelijk uit het zicht gehouden. De auto staat in de

dan 2,5 meter en draagt met beplanting aan de gevel

schaduw door een begroeide pergola of een bomen-

bij aan een groene beleving en de ambities op het

dek. Parkeervakken zijn van open bestrating om

gebied van klimaatadaptatie en biodiversiteit.

water te kunnen bergen. 54

Regels •

gevels aan de binnenzijde van bouwblokken hebben meer geleding (bijvoorbeeld door (leef)galerijen)

•

privé buitenruimtes liggen zoveel mogelijk aan de binnenzijde van het bouwblok

•

gevels aan binnenzijde van het bouwblok zijn zo transparant en open mogelijk

•

klimgroen tegen de gevel wordt aan de binnenzijde van het bouwblok gestimuleerd

•

parkeerdekken hebben een substraatlaag van 30-70 cm (gemiddeld 40cm). Ter plaatse van de constructie wordt de substraatlaag opgedikt om bomen te plaatsen.

•

per bouwblok minimaal 5 bomen aanplanten met een volwassenheidsklasse van minimaal boomgrootte 2

•

bij parkeren op maaiveld: vergroend door pergola met klimbeplanting of bomendak (minimaal 1 boom per 5 parkeervakken) + open bestrating

•

privétuinen (inclusief berging) zijn niet dieper dan 6 meter

•

binnentuinen zijn openbaar toegankelijk en niet afgesloten

•

erfafscheidingen privé-privé zijn groen (bijvoorbeeld een inheemse haag) en niet hoger dan 2 meter.

•

erfafscheidingen privé-collectief zijn groen en niet hoger dan 1 meter.

•

erfafscheidingen privé-openbaar zijn mee ontworpen met de gevels van de gebouwen en zijn van een volwaardig gevelmateriaal en maximaal 2 meter hoog

•

grondgebonden woningen kunnen in hun tuin een berging opnemen die niet hoger is dan 2,5 meter

IJssel District Velp

55

Middel 6

Daklandschap Doordat er op de daken zichtbaar leven plaatsvindt, draagt het daklandschap bij aan de menselijke maat en schaal van het gebied. Het daklandschap wordt ontworpen en is zichtbaar vanaf maaiveld en draagt op die manier bij aan ‘De stad op ooghoogte’. Ook biedt het dak plek voor privé buitenruimtes die niet mogelijk zijn op het maaiveld. Door een grote variëteit aan dakopbouwen ontstaat een optimistisch karakter, wat bijdraagt aan de levendigheid van de wijk. De toegankelijke daken zijn overwegend groen en voorzien de bewoners van een kwalitatieve buitenruimte. De overige daken worden ingezet voor natuurinclusieve en klimaatadaptieve maatregelen zoals waterberging en energieopwekking. Bijzonder daklandschap In het gebied worden diverse soorten dakopbouwen

Individuele oplossingen

toegepast, waardoor een gevarieerd en bijzonder

In het hoogstedelijk ontwerp, kan het voor de grond-

daklandschap ontstaat. Daken zijn altijd plat en

gebonden woningen van grote meerwaarde zijn om

zonder kap om optimaal gebruik te kunnen maken

op het dak een daktuin te realiseren. In combinatie

van dit oppervlak. Doordat in elk bouwblok een of

met een functionele dakopbouw, bijv. masterbed-

meerdere dakopbouwen worden toegepast is het

droom of werkruimte ontstaat een interessante

karakter van het daklandschap overal in de wijk

verdieping die eventueel aangeboden kan worden als

zichtbaar. Wel is het belangrijk om een zekere rust te

kopersoptie. Belangrijk hierbij is dat de architectuur

bewaken. Mogelijke dakopbouwen zijn:

van de opbouw mee doet met de architectuur van de woning.

Collectieve daktuin (i.c.m. dakopbouw) Bij de appartementen wordt een collectieve daktuin

Dakranden en beëindiging

gestimuleerd. De daktuin is vergroend en heeft

Gebouwen hebben een duidelijke beëindiging. Dit kan

schaduwplek. Hierdoor ontstaat er een kwalitatieve

door een hogere dakrand of een verbijzondering van

buitenruimte voor de bewoners. Een functionele

het grid.

dakopbouw, zoals een plantenkas of gezamenlijke huiskamer, kan het gebruik van de daktuin bevorde-

Installaties

ren. Net als bij het ziekenhuis kan de architectuur van

Installaties worden integraal mee-ontworpen in het

een kleinere dakopbouw afwijken van het hoofdvo-

ontwerp. Installaties zijn niet zichtbaar vanaf maai-

lume.

veld. In principe gebeurt dit door een hogere dakrand. Wanneer de installaties dusdanig groot zijn dat deze

Doorlopend grid

niet achter de dakrand uit het zicht gehouden worden,

Een ander middel om het daklandschap te verbijzon-

wordt een dakopbouw (gebouw) ontworpen zoals bij

deren is om alleen het grid door te laten lopen.

het ziekenhuis.

Hierdoor ontstaat er visueel een extra verdiepingslaag. Deze methode is zeer geschikt om te combineren met een setback en/of collectieve 56

daktuin.

50m installaties niet zichtbaar vanaf maaiveld

Regels •

platte daken zonder kappen

•

dakdetail = duidelijke beëindiging van het grid

•

installaties zijn integraal mee-ontworpen

•

installaties zijn niet zichtbaar vanaf maaiveld op een afstand van 50 meter

•

minimaal één dakopbouw per bouwblok

•

twee verbijzonderde daken worden altijd gescheiden door een gebouw zonder dakopbouw

•

daken worden ingezet voor klimaatadaptatie - energieopwekking i.c.m. met groen (waterberging en hittestress)

collectieve daktuin •

terugliggend t.o.v. gevel

•

architectuur mag afwijken van hoofdvolume (in opbouw/materialisatie)

•

zichtbaar vanaf het maaiveld

doorlopend grid •

alleen bij blokken van 3-4 lagen hoog

•

gecombineerd met groen

•

(collectieve) buitenruimte

•

eventueel gecombineerd met setback

individuele dakopbouw •

beslaat helft van de woning

•

terugliggend t.o.v. gevel

•

hogere dakrand voorkomt rommelig beeld IJssel District Velp

57

Middel 7

Echte materialen In het gebied heerst een lichte, optimistische sfeer. De basiskleur sluit aan bij het ziekenhuis door gebruik van lichte grijs- en beige tinten. Op een aantal strategische plekken wordt juist gezocht naar contrast door zwarte en groene gevels. Materialen worden eerlijk toegepast en hebben hun eigen uitstraling en identiteit. De compositie van de bouwblokken wordt versterkt doordat de gebouwen alzijdig zijn ontworpen. De gebouwen bestaan uit één hoofdmateriaal en hebben van zichzelf een duidelijke basiskleur. Bij materiaalkeuze spelen ook de ambities op het gebied van duurzaamheid, circulariteit en de hitte-opgave een rol. Materialisatie en kleurstelling

Groene gevels

Samenhang binnen het plot wordt bereikt door de

Om het gebied te verzachten wordt op een aantal

toepassing van een beperkt, basis kleurenpalet van

plekken gekozen voor een vergroende gevel d.m.v.

lichte, warme kleuren die aansluiten bij het zieken-

klimplanten of groene gevelwanden. De beplanting

huis. Het palet bestaat uit lichtere tinten van witgrijs

wordt bepaald met als doel om zo natuurinclusief te

en beige/zand kleuren. Contrast wordt gecreëerd

zijn. De beplanting dient afgestemd te worden op

door een drietal elementen; zwarte gevels, groene ge-

inheemse soorten. Om de groene uitstraling gedu-

vels en de bijzondere parels (zie volgende hoofdstuk).

rende het hele jaar te ervaren, is er een wintergroene

De gebouwen zijn alzijdig ontworpen in één hoofdma-

basis opgenomen.

teriaal. Andere materialen in details als spekbanden, lijsten, balustrades, dakranden en kozijnprofielen zijn

Herhaling

in de regel in kleur afgestemd op het hoofdmateriaal.

De bouwblokken in het plan bestaan vaak uit vergelijkbare korrels en gebouwen. Om de samenhang en

Materialen worden eerlijk toegepast en hebben hun

herkenning in het gebied te versterken worden

eigen uitstraling en identiteit. Er worden duurzame

materialen en woningen op meerdere plekken in het

materialen gebruikt die mooi verouderen. In geval van

plan herhaald.

metselwerk hebben hergebruikte stenen de voorkeur om een robuuste uitstraling te garanderen.

Circulariteit Voor sloop van bestaande gebouwen wordt door

58

De stad op ooghoogte wordt verrijkt door het toepas-

ontwikkelaars een inventarisatie gedaan van de

sen van textuur en relief. Detaillering en verfijning

aanwezige materialen. Hierbij dient een visie te

wordt op het materiaal uitgewerkt. Kozijnprofielen zijn

worden opgesteld hoe deze materialen een nieuw

minimaal, zodat een maximale glasopening ontstaat.

leven krijgen.

Zwart contrast

Qua materialen die gebruikt worden bij de nieuwbouw

Als tegenhanger van de lichte, warme basis wordt

wordt het aanbevolen om te kiezen voor duurzame

zwart toegepast. Hierdoor krijgt het plan een eigen-

materialen die de CO2 voetprint minimaliseren. Zowel

tijdse uitstraling. Zwart wordt toegepast in bijvoor-

in de constructie, isolatie en gevel dient hier rekening

beeld zwart-gebeitst hout, metselwerk of staal.

mee te worden gehouden. Hergebruik zal tevens

Zwarte pv-panelen zijn ook mogelijk als gevelelement,

nodig zijn om het certificaat BREEAM “Very good” of

mits passend bij de architectuur.

vergelijkbaar te halen.

warme basis van lichtgrijs en beige teinten

zwart contrast

natuurlijk groen

Regels •

een gebouw is alzijdig door een hoofdmateriaal in één kleur

•

andere materialen worden in kleur aangepast aan het hoofdmateriaal

•

basiskleur bestaat uit warme, lichte kleuren: wit, witgrijs, beige en zand

•

contrast ontstaat door zwart en groene gevels (minimaal 1 per bouwblok)

•

herhaling van woningtypes en materialen door de bouwvelden heen is toegestaan

•

bij het slopen van gebouwen stellen ontwikkelaars een visie op i.r.t. hergebruik van materialen

IJssel District Velp

59

Middel 8

Parels De ingetogen, rustige basis laat het toe om op strategische plekken lef te tonen. Door bijzondere verrassingen in het plan toe te voegen komt het gebied weer positief ‘op de kaart te staan’ en gaat het gebied bruisen. Deze bijzondere pareltjes voegen kleur toe aan het plan. Door dezelfde parels op een aantal posities terug te laten komen, ontstaat er samenhang en herkenbaarheid in het gebied. Samenhang door verrassing

Doordat de parels op meerdere plekken in het

Op een aantal strategische posities wordt gekozen

plangebied terugkomen, zorgen ze voor herkenbaar-

om bijzondere architectuur toe te laten. Hier is ruimte

heid en samenhang. De parels zijn onderling op

voor verrassing door bijzondere materialisatie en

elkaar afgestemd om dit effect te versterken. Vanuit

kleur. Parels zijn kleine architectonische verbijzonde-

elk standpunt is minimaal één parel zichtbaar. Om dit

ringen en bij voorkeur is hier ook sprake van afwij-

te bereiken zijn in naastgelegen kaart de zoekgebie-

kende woningtypes, detailniveau en/of programme-

den voor de parels vastgelegd. Voor bijzondere

ring. De parels zijn duidelijk onderscheidend van de

objecten in de openbare ruimte kan er voor gekozen

rest en voegen optimisme en kleur toe aan het

worden deze ook als parel aan te wijzen. De specials

gebied. De kleur of het materiaal kan verwijzen naar

in het gebied hebben geen parel en zijn bijzonder van

de historie van het gebied. Kleine gebouwen lijken

zichzelf.

geschikter als parel.

Regels •

parels zijn bijzonder in materiaal en kleur

•

parels zijn klein (maximaal 2 woningen in geveloppervlak)

•

vanuit elk standpunt is minimaal één parel zichtbaar

•

parels kunnen een andere vorm hebben maar zijn altijd van exact hetzelfde materiaal en dezelfde kleur

•

de specials hebben geen parel en zijn bijzonder op zichzelf

•

parels zijn onderling op elkaar afgestemd

voorbeelden van parels (v.l.n.r.) 1. op een gebouw staat een bijzondere dakopbouw 2. per appartement een verbijzondering in de gevel 3. twee woningen afwijkend in een rijtje grondgebonden woningen 60

lichte basis zwarte gevels groene gevels zoekgebied parels

IJssel District Velp

61

5. Specials In het plangebied bevinden zich drie gebouwen die op stedenbouwkundige schaal een belangrijke rol spelen; het ziekenhuis, de toren en het paviljoen. Het ziekenhuis vormt de belangrijkste identiteitsdrager van het gebied. Het Breitfuß-type i.c.m. de hellingbaan is van hoge ruimtelijke waarde in de openbare ruimte. De hoogte van de toren zorgt ervoor dat deze straks van ver zichtbaar is en heeft zodoende een belangrijke rol. In de plint van het bijzondere paviljoen bevindt zich de horecafunctie van het plangebied en is zodoende belangrijk voor de leefbaarheid van het park. De parkeerHUB is stedenbouwkundig niet van eenzelfde waarde als de specials. Echter omdat deze in functie zodanig afwijken van de woongebouwen worden deze apart benoemd in dit hoofdstuk.

ziekenhuis

62

parkeerHUB

middenbouw (basis)

paviljoen

toren

IJssel District Velp

63

Special

Ziekenhuis Compositie

zorgen voor samenhang. Buitenruimtes in de bedden-

Het ziekenhuis is bijzonder vanwege de brede voet

toren liggen inpandig om de huidige horizontale

typologie waarin het gebouwd is. Het doel is om deze

geleding zichtbaar te houden. Zonneschermen en

brede voet aan alle kanten zichtbaar te houden. De

kozijnen worden donker uitgevoerd zodat de banden

brede voet kan wel door worden getrokken tot de

van grindtegels in de gevel zichtbaar blijven.

grenzen van het bouwveld. Hierdoor sluit het gebouw aan op de nieuwe stedenbouwkundige en landschap-

Parkeren

pelijke structuur

Wanneer er sprake is van parkeren op bouwveld B, wordt deze in de buik (brede voet) van het gebouw

Alleen achter de hoogbouw kan de voet worden

opgenomen en volledig omzoomt met woningen.

opgetopt. Hierdoor blijft de bijzondere compositie van

Hierdoor is de impact van de parkeerplaatsen mini-

het gebouw vanaf de voorkant in stand. Aan de

maal en is de plint actief.

noord- en zuidzijde van het bouwveld heeft de brede voet een setback, waardoor de brede voet ook vanaf

Plint

de achterkant leesbaar blijft. Op de brede voet is

Het volume volgt de rooilijn van het bouwveld. Daar

ruimte voor een galerij, privé tuinen en een collectieve

waar verspringingen naar binnen toe gewenst zijn

(dak)tuin. Deze collectieve tuin dient publiekelijk

wordt gewerkt met open muren om de brede voet

toegankelijk te zijn.

door te laten lopen.

De huidige installaties op de beddentoren kunnen

Aan de voorkant van het ziekenhuis blijft het en-

worden vervangen door een opbouw met een

treepaviljoen gedeeltelijk behouden. Het paviljoen

setback die gelijk is aan de huidige setback. De

wordt getransformeerd naar een grote luifel waarin

optopping op het ziekenhuis is in kleurstelling en

de oude entree van het ziekenhuis op de eerste

vormgeving ingetogen en ondergeschikt aan de

verdieping zichtbaar blijft. Deze entree op 1+ is

beddentoren.

namelijk een specifiek kenmerk van de brede voet typologie.

Materialisatie en geleding De gevels zijn ingetogen en rustig. Repetitie, lange

Verder kent het volume toegangen aan alle kanten

lijnen en een horizontale geleding zijn passend. Dit

van het bouwveld. Woningen aan de straat hebben

geeft het gebouw een bijzonder en iconisch karakter.

een individuele toegang.

De uitstraling van de grindtegel van de gevel wordt

64

behouden in kleur, textuur en detaillering om het

Bijzondere functies in het gebouw zijn gesitueerd in

brutalistische karakter van het gebouw te bewaren.

de plint aan de kant van het park. Hier is de plint

Bij voorkeur door hergebruik van de grindtegel.

actief en ontstaat er interactie met het park. Eventu-

Nieuwe materialen sluiten in kleurstelling aan op de

ele installaties zorgen niet voor onnodige blinde

grindtegel. Ton-sur-ton kleuren zijn passend en

plinten.

brede voet alleen optoppen achter hoogbouw

hellingbaan als relict behouden

entreepaviljoen behouden

beddentoren mag met twee lagen opgetopt brede voet optoppen met setback

parkeren in buik van gebouw

entreepaviljoen behouden

de rooilijn uit de stedenbouwkundig structuur wordt zichtbaar gemaakt IJssel District Velp

65

lichte zonneschermen

donkere zonneschermen

effect van zonneschermen op gevelbanden

horizontaliteit van het ziekenhuis wordt versterkt door terugliggende raampartijen en/of donkere kozijnen

66

Regels •

de compositie van het ziekenhuisgebouw aan de voorkant wordt niet aangetast door nieuwe bebouwing

•

de brede voet van het gebouw (ziekenhuisgebouw en aanvullingen) volgt de rooilijn van het bouwveld

•

aan de broekstraat is ruimte om de gevellijn te verplaatsen. De rooilijn wordt gevolgd door een architectonische, bebouwde constructie (bijv. een pergola als onderdeel van de gevel)

•

in het geval van parkeren op bouwveld B, wordt parkeren opgelost in de buik van het gebouw en wordt deze volledig omzoomt met woningen

•

alleen achter de hoogbouw kan de brede voet worden opgetopt

•

alle gevels zijn ingetogen en rustig

•

de horizontaliteit van de gevel van het ziekenhuis wordt behouden en door doorgezet op het hele bouwveld

•

in de gevels wordt de uitstraling (in kleur/textuur en detaillering) van de grindtegels behouden en doorgezet

•

kozijnen en zonwering zijn, net als het glas, donker

•

aanvullende gevelmaterialen moeten voor samenhang zorgen met de bestaande gevel en zijn in ton-surton kleurstelling

•

in de nieuwe situatie is de originele entree van het ziekenhuisgebouw op de verdieping (+1) herkenbaar en vormt het paviljoen een luifel die de entree markeert

•

het gebouw heeft toegangen aan alle kanten van het bouwveld

•

woningen op de begane grond hebben een toegang naar de openbare ruimte

•

bijzondere functies in het ziekenhuisgebouw zijn gekoppeld aan de hoofdentree

•

installaties zorgen niet voor onnodige blinde plinten

•

de huidige installaties op de beddentoren kunnen worden vervangen door een optopping met een setback die gelijk is aan de huidige setback van het ziekenhuisgebouw

•

de optopping op de beddentoren heeft qua gevel de meest lichte tint om de relatie met de lucht aan te gaan

•

op de brede voet is een collectieve (dak)tuin opgenomen

IJssel District Velp

67

Special

Toren Vanaf de entree aan de President Kennedylaan

een andere functie, zoals bijvoorbeeld collectieve

ontstaat een spannend spel aan volumes van het

(buiten)ruimte.

ziekenhuis en de hoge toren. Het ziekenhuis is sterk horizontaal geleed. Als tegenhanger wordt de toren

De witte kleur van de toren zorgt ervoor dat de toren

verticaal georiënteerd.

licht oogt en opgaat in de lucht. Bij de materiaalkeuze dient goed te worden gekeken naar het onderhouds-

De toren is onderdeel van het bouwblok en staat op

karakter van het materiaal.

de grond. De toren bestaat uit een plint, hoogbouw en een kroon. De plint beslaat meerdere lagen en heeft een publieke functie. Deze is zeer transparant en toegankelijk ontworpen. Bergingen zitten niet aan de gevel. In de plint heeft de toren aan de parkzijde een arcade waarin de entree is opgenomen. Deze arcade voorkomt onnodige windhinder en zet het lijnenspel van het park onder de toren door. De plint, hoogbouw en kroon worden onderscheiden door een sprong in het grid. De kroon maakt het gebouw af en heeft mogelijk een setback terwijl het grid doorloopt. In de hoogbouw wordt een tussenlaag aangemoedigd om de hoogte te doorbreken. Hier is ruimte voor

Regels

68

•

de toren bestaat uit een plint, hoogbouw en kroon

•

de drie onderdelen onderscheiden zich door een schaalsprong in het grid

•

de plint bestaat uit minimaal 2 lagen en is zeer transparant

•

de plint aan de parkzijde heeft een arcade waarin de entree naar het gebouw is opgenomen

•

de toren is verticaal georiënteerd

•

de materialisatie van de toren is wit en onderhoudsarm

kroon door doorlopend grid met collectieve tuin

eventuele tussenlaag met buitenruimte

setback voorkomt windhinder

schaalsprong verdeelt toren in meerdere delen / door lichte kleur gaat toren op in de achtergrond

overstek zorgt voor prettige loopzone op maaiveld IJssel District Velp

69

Special

Paviljoen Paviljoen Aan het park ligt het driehoekige paviljoen met

Ontsluiting

horecafunctie. De horeca heeft een open, hoge plint

Afvalcontainers en opslag worden inpandig opgelost

en is op het park georiënteerd met de terrasfunctie in

en worden ontsloten aan de noordzijde van het

het park. De plint heeft een sterke geleding die zorgt

bouwvlak. Ook expeditie van de functies vind bij

voor schaduwwerking op de gevel. Hoe de horeca

voorkeur plaats via de stadstraat aan de noordzijde.

aansluit op het park is een integrale ontwerpopgave,

De laad- en losplaats van de commerciële functies

waarin het terras wordt mee-ontworpen.

heeft geen negatief effect op doorgaande loop- en fietsroutes noch op entree’s van naastgelegen

Architectuur

woongebouwen.

De architectuur van het paviljoen is expressief en toont lef. Het gebouw heeft een duidelijke plint met

In het geval van woningen boven de plint, is de horeca

horecafunctie. De plint mag afwijken van de architec-

de belangrijkste functie in het volume. De ingang en

tuur van de woningen. Het paviljoen is als een alzijdig,

ontsluiting van de woningen ligt niet aan de parkzijde.

monoliet object ontworpen en de twee volumes vormen een samenhangend geheel. Het volume mag samengesteld worden om deze verschillende functies zichtbaar te maken. Ook in kleur en/of materiaal mag er onderscheid gemaakt worden van de rest van het plan.

Regels •

de begane grond is minimaal 5 meter hoog

•

de plint is transparant

•

het paviljoen is alzijdig

•

in geval van woningen: - vernauwing van grid t.o.v. plint - eventueel afwijkend in kleur/materiaal - ingang niet aan parkzijde

•

70

afvalcontainers, bergingen, opslag en expeditie zijn inpandig opgelost

IJssel District Velp

71

ParkeerHUB Op een aantal plekken in het plangebied is het

Bouw

noodzakelijk een parkeerHUB te bouwen om de

De parkeerhub is circulair en demontabel gebouwd

parkeernorm te halen. Doordat deze functie zodanig

zodat deze later eenvoudig vervangen kan worden

afwijkt van de woonfunctie, zien we de parkeerHUB

door een andere functie als de parkeerbehoefte in de

als een special.

toekomst veranderd.

Anders dan bij de andere bebouwing heeft de gevel hier geen gridstructuur. De gevel is juist éénduidig en één geheel. Uitgangspunt is, net als bij andere parkeeroplossingen, om de auto zoveel mogelijk aan het zicht te onttrekken door groen. Bij de parkeerHUB betekent dit dat de gevel een natuurlijke uitstraling heeft en intensief vergroend wordt. De gevel bestaat uit een lichte, eenvoudige constructie met klimgroen.

Plint De ingang van de parkeerHUB is eenvoudig te bereiken en duidelijk herkenbaar in de plint. De plint aan de openbare ruimte is 1,5 bouwlaag hoog een heeft (gedeeltelijk) een actieve functie. Dit kan een voorziening zoals een sportschool zijn. Het is ook mogelijk om fietsparkeerplekken op te nemen om de plint te activeren.

Elektrische auto’s en deelauto’s In de parkeerhub staan deelauto’s vooraan om het gebruik van deelmobilteit te stimuleren. Een gedeelte van de parkeerplaatsen heeft een vast oplaadpunt. Op andere plekken is de infrastructuur aangelegd om extra laadpunten te creëren. De infrastructuur in het gebouw is voorbereid op het opslaan van energie in de batterijen van auto’s.

72

Regels •

gevels zijn groen met een eenvoudige klimconstructie

•

de ingang is herkenbaar en makkelijk te bereiken

•

plinten zijn geactiveerd met een functie aan de openbare ruimte

•

plinten zijn 1,5 bouwlaag hoog

•

deelauto’s staan vooraan in de parkeerhub om het gebruik te stimuleren

•

de infrastructuur is voorbereid op elektrische auto’s die energie kunnen teruggeven

•

de parkeerhub is demontabel en kan meebewegen met de parkeerbehoefte

IJssel District Velp

73

6. Proces Het beeldkwaliteitsplan vormt een kader waarbinnen individuele deelplannen kunnen worden ontwikkeld. Het plan vormt een startsein voor de uitwerking hiervoor. Het hoofdstuk proces stelt de kaders die nodig zijn om in het aankomende proces de kwaliteit waar te borgen.

Integraal

Beoordeling bouwplannen

Voor het toetsen van de bouwaanvragen voor de

De bouwplannen van grondeigenaren worden in ieder

bouwvelden, wordt een integraal ontwerp per

geval getoetst door de gemeente onder andere aan

bouwveld vereist, waarin afgewogen oplossingen zijn

redelijke eisen van welstand. Vanwege de uitdaging

gemaakt en uitlegbaar zijn. Hiermee wordt bedoeld

om ondanks hoge bouwkosten tot een kwalitatief

dat de samenhang van het gehele bouwveld (zowel

goed ontwerp te komen, wijst gemeente als pilot ook

voor bebouwing, erfafscheidingen, aan- en

een zogenaamd kwaliteitsteam aan om voorafgaand

bijgebouwen als voor de niet bebouwde ruimte), in

aan de welstandstoetsing actief mee te denken in

relatie tot de omgeving ontworpen wordt vanuit de

oplossingen bij deze complexe ontwerpopgaven.

doelstelling van het ontwikkelplan en passend binnen

Het kwaliteitsteam bevat tenminste een architect,

dit beeldkwaliteitsplan. Hierbij wordt met vele

stedenbouwkundige en landschapsarchitect. Bij

aspecten rekening gehouden waaronder het gebruik

voorkeur neemt de landschapsarchitect die betrokken

(privé en collectief), groen, parkeren (auto, fiets, etc.),

is bij het inrichtingsplan openbaar gebied deel aan

routing, installaties, diverse wettelijke eisen.

het kwaliteitsteam, zodat de aandachtspunten voor

Op de bouwvelden moeten complexe opgaves

de inrichting openbaar gebied als gevolg van de

worden opgelost. Veel ontwerpkeuzes zijn gekoppeld

ontwikkeling van het bouwveld mee genomen kunnen

aan architectuur, stedenbouw, landschap,

worden in de uitwerking van het inrichtingsplan

duurzaamheid, ecologie en techniek. Om tot een

openbaar gebied.

dergelijk integraal ontwerp te komen is het voor de grondeigenaren aanbevolen een integraal

Het kwaliteitsteam toetst de bouwplannen en komt

ontwerpteam samen te stellen, waarin ten minste de

met concrete oplossingen bij ontwerpdillema’s. Per

disciplines architectuur, landschap, duurzaamheid,

bouwveld zijn er 3 momenten van inzet van het

ecologie en techniek vertegenwoordigd zijn.

kwaliteitsteam, voorafgaand aan de aanvraag om vergunning, namelijk in de fases SO, VO en DO. Het is

Samenhang

aan te bevelen een principe verzoek in te dienen

Eerder in dit beeldkwaliteitsplan is aangeven dat het

voorafgaand aan de aanvraag om vergunning. Zij

mogelijk is om gebouwen en materialen binnen de

doen dan een integrale toets van de planvorming aan

verschillende bouwvelden terug te laten komen. Het

de hand van het beeldkwaliteitsplan en spelen met

slim gebruik maken van een ontwerp en dit meerdere

concrete oplossingen in op de aandachtspunten die

malen inzetten kan efficiëntie opleveren en kosten

zij vooraf vanuit de gemeentelijke toets (principe

besparen. Om dit te kunnen realiseren is aan te

verzoek) hebben ontvangen. Door de inzet van het

bevelen om met meerdere architecten te werken die

kwaliteitsteam wordt de gewenste integrale (beeld)

op verschillende bouwvelden een ontwerp realiseren.

kwaliteit behaald en zal de welstandstoetsing naar verwachting soepel verlopen.

76

Flexibiliteit

Inrichtingsplan

Door de lange looptijd van de ontwikkeling van het

Voor de openbare ruimte is een globaal

gebied is het mogelijk dat afwijkingen op dit

schetsontwerp gemaakt voor het plangebied. Er zijn

beeldkwaliteitplan in de toekomst wenselijk zijn. De

nog diverse opgaven die opgelost moeten worden bij

ervaring leert dat in vergelijkbare ontwikkelingen een

de verdere uitwerking van het inrichtingsplan voor de

vorm van flexibileit wenselijk is. Nieuwe

openbare ruimte. Het succes van het plan hangt

(maatschappelijke) ontwikkelingen kunnen snel effect

mede af van de invulling van de openbare ruimte. Het

hebben op de gewenste ruimtelijke kwaliteit. Bij de

belang is dus groot om in de gefaseerde ontwikkeling

welstandstoets, welke als advies aan college van

de landschapsarchitect betrokken te houden bij de

BenW wordt voorgelegd, is de mogelijkheid om

ontwikkeling van het plan. De landschapsarchitect

gemotiveerd af te wijken van het beeldkwaliteitplan.

blijft daarbij een continue factor die de geest van het

De doelen en middelen uit dit beeldkwaliteitplan

ontwerp doorvoert tot aan de uitvoering.

vormen de basis voor het maken van keuzes en onderbouwing hierin. Het kwaliteitsteam kan bij de ontwikkeling van plannen hierin advsieren om keuzes te maken die aansluiten bij de visie achter het plan om tot afgewogen belissingen te komen. Het kwaliteitsteam heeft hierin de ruimte om met concrete voorstellen te komen.

Regels •

Per bouwveld wordt 1 integraal ontwerp gemaakt voor het gehele bouwveld (bebouwing, parkeren, tuinen, erfafscheidingen en aan- en bijgebouwen) met aandacht voor architectuur, landschap, duurzaamheid, ecologie en techniek

IJssel District Velp

77

78

Over SVP Alles en iedereen met elkaar verbinden Een brede en open blik kenmerkt ons bij SVP. In alles wat we doen. Of we nu met een groot- of kleinschalig ontwerptraject bezig zijn. Iets wat we al vaker in handen hebben gehad of een volstrekt nieuwe vraag. We integreren al onze nieuw verworven inzichten, drie decennia ervaring, persoonlijke kracht en kennis in alles wat we doen. Het is een no-brainer dat er binnen ons bureau kruisbestuiving plaatsvindt tussen stedenbouw en architectuur. Het maakt onze plannen beter, completer, waardevoller. En het leidt tot wederzijds respect, want alleen dan haal je het beste uit elkaar.

Het Zand 17, 3811 GB Amersfoort T: +31 33 470 1188 E: info@svp-svp.nl