Bijlage 1. ST. Visie MJPG 30112022
Tekst van het document
saneringswoning saneringswoning + gevelonderzoek (o.b.v. voorstel ProRail)
geluidsscherm raildempers cluster ProRail
rijksmonument monument beeldbepalend pand
Effectiviteit van de schermen totaal
•
•
Nog benodigde reductie tot de streefwaarde bij Noorder Parallelweg: gemiddeld ca 2dB*.
•
die niet gesaneerd zijn. •
het geluidsprobleem. Maar lage schermen, zoals ook een minischerm, zullen
gemiddeld ca 3,5dB*.
weinig tot geen hoorbare geluidsreductie opleveren op de verdiepingen.
•
Op de sporen liggen al raildempers. Met geluidsschermen in hoogten variërend van 2 tot 4m wordt 94% van de
•
de streefwaarde.
•
In alle gevallen brengen ook lage schermen een grote inbreuk op het huidige profiel met zich mee, omdat ze ofwel goed zichtbaar zullen zijn of ten koste zullen gaan van de beukenhaag.
benodigde geluidsreductie gehaald. Een enkele woning voldoet dan niet aan
•
Een minischerm lijkt op het eerste gezicht een effectieve oplossing voor
Nog benodigde reductie tot de streefwaarde bij Zuider Parallelweg:
•
•
Grofweg lijkt bij huizen die eerder gesaneerd of goed geïsoleerd zijn de behoefte aan een scherm aanmerkelijk lager te liggen, dan bij woningen
(De effectiviteit per afzonderlijk cluster is opgenomen in bijlage 4)
•
Een scherm dat relatief weinig effectief is, maar wel een grote impact
Met een lager scherm wordt de streefwaarde bij de meeste woningen niet
heeft vormt uit ruimtelijk oogpunt een onaanvaardbare aantasting van de
gehaald.
ruimtelijke kwaliteit.
Een situering dichter bij het spoor levert gemiddeld een extra geluidsreductie
•
Met het oog op bovenstaande, de grote voorkeur voor geen scherm en de
op van 0-1dB.
verwachte positieve effectiviteit van gevelisolatie is de meest wenselijke
Een laag scherm heeft hoofdzakelijk een goed hoorbare geluidsreducerende
oplossing om geen scherm toe te passen en volledig in te zetten op gevel-
werking op de begane grond. Op de 1e en 2e etage is het hoorbare effect
isolatie.
beperkt. •
Een minischerm op 1,7m biedt geen meerwaarde in geluidsreductie t.o.v. een
Conclusie
standaard scherm op 2,65m uit het hart van het spoor. Dit heeft te maken met het 2e spoor.
Stedenbouwkundige visie rond Noorder en Zuider Parallelweg
Reactie bewoners clusters totaal
Geen scherm, wel gevelonderzoek
(De reactie van de bewoners per afzonderlijk cluster is opgenomen in bijlage 2)
Op deze locatie is een scherm uit ruimtelijk oogpunt niet aanvaardbaar.
•
De meerderheid (70%) van de respondenten kiest voor geen scherm.
Het is wenselijk voor deze woningen volledig in te zetten op gevelisolatie.
•
In verhouding kiest een vrij groot deel van de Noorder Parallelweg wel voor een scherm. Deze woningen zijn in tegenstelling tot de meeste woningen aan de Zuider Parallelweg niet gesaneerd.
•
De overgrote meerderheid (96%) van de respondenten geeft aan dat ze de bestaande beukenhagen erg waardevol vinden en willen behouden.
Foto-onderschrift
Afweging •
Er is de bewoners veel aan gelegen om de huidige kwaliteiten van beide straten zo min mogelijk aan te tasten, waaronder ook de beukenhaag.
•
Een hoog scherm is ruimtelijk niet aanvaardbaar en ook voor vrijwel alle bewoners niet acceptabel. Maar de meerderheid heeft liever ook geen laag scherm. STEDENBOUWKUNDIGE VISIE MJPG / GEMEENTE RHEDEN | 41
7.5
Clusters Rheden
7.5.1 Cluster: Arnhemsestraatweg A
•
Totaal aantal saneringswoningen: 14
1e voorstel ProRail •
Scherm met variërende hoogten van 1, 1,5, 2, en 3m
•
Situering dichtbij spoor
Ruimtelijk Uit ruimtelijk oogpunt is een geluidscherm langs de achterzijden van de percelen aan de Arnhemsestraatweg denkbaar. Een scherm in wisselende hoogten is ruimtelijk echter niet acceptabel. Hierdoor ontstaat een rommelig en onrustig beeld. Alternatief voorstel gemeente Huidige situatie Havelandseweg oostzijde
•
Scherm 2m (en 1m aan weerszijden Schaarweg)
•
Situering dichtbij de erven
Van belang is een scherm in één hoogte (m.u.v. schermhoogte 1m aan weerszijden Schaarweg). Verder dient hier specifiek rekening te worden gehouden met de inpassing bestaand groen, de afwatering in de spoorsloot, passeermogelijkheden voor flora en fauna en een goede inrichting bij de eindpunten van de schermen. Effectiviteit van het scherm - Arnhemsestraatweg B •
Nog benodigde reductie varieert sterk van 0,26dB tot bijna 6dB nabij de spoorwegovergang Schaarweg.
Huidige situatie Schaarweg westzijde
•
Met toepassing van alleen raildempers kan 60% van de benodigde geluidsreductie worden behaald.
•
Met het voorstel van ProRail kan 93% van de benodigde reductie behaald. Alleen bij de woningen nabij de spoorwegovergang Schaarweg kan niet aan de streefwaarde worden voldaan. Het voorstel van ProRail is daarmee effectief t.o.v. alleen raildempers.
•
Een standaardscherm van 2m over de gehele lengte in combinatie met raildempers is effectiever (96%), ruimtelijk wel aanvaardbaar, maar ook duurder dan de variant van ProRail. Een standaardscherm van 2m over de gehele lengte zonder raildempers is minder effectief (91%) dan de variant van ProRail, maar ook goedkoper.
Huidige situatie Schaarweg oostzijde
42 | STEDENBOUWKUNDIGE VISIE MJPG / GEMEENTE RHEDEN
Havelandseweg oostzijde
Havelandseweg oostzijde
Voorstel gemeente op 27 juni ‘22: één schermhoogte van 2m + begroeid.
Schaarweg westzijde
Schaarweg westzijde
Voorstel ProRail op 27 juni ‘22: wisselende schermhoogte van 1, 1,5, 2 en 3m scherm dichtbij spoor
saneringswoning saneringswoning + gevelonderzoek (o.b.v. voorstel ProRail)
Voorstel gemeente op 27 juni ‘22: één schermhoogte van 2m + begroeid. 1e deel buigt af richting erven.
Schaarweg oostzijde
Schaarweg oostzijde
Voorstel ProRail op 27 juni ‘22: wisselende schermhoogte van 1, 1,5, 2 en 3m scherm dichtbij spoor
Voorstel ProRail op 27 juni ‘22: scherm 1m
geluidsscherm raildempers cluster ProRail
rijksmonument monument beeldbepalend pand
Voorstel ProRail op 27 juni ‘22: scherm 1m
STEDENBOUWKUNDIGE STEDENBOUWKUNDIGEVISIE VISIEMJPG MJPG//GEMEENTE GEMEENTERHEDEN RHEDEN | | 43 37
Reactie bewoners •
Alle respondenten willen graag een scherm. De meerderheid kiest voor een scherm met één hoogte van 2m dichtbij het spoor (m.u.v. scherm 1m rond Schaarweg)
•
44% van de respondenten zou graag een voorstel met raildempers zien.
Foto-onderschrift
Afweging •
Uit ruimtelijk oogpunt is een scherm met één hoogte vereist. Dit sluit ook aan bij de wens van de bewoners.
•
Een scherm van 2m is goed inpasbaar en sluit ook aan bij de schermhoogte van het cluster Arnhemsestraatweg B aan de andere zijde van de Havelandseweg.
•
Om zoveel mogelijk de effectiviteit van het voorstel van ProRail te benaderen is het wenselijk om minimaal ook raildempers toe te passen nabij de spoorwegovergangen.
•
De situering van het scherm ligt bij voorkeur dichtbij het spoor. De uiteindelijke situering zal echter afgestemd moeten worden op een goede inpassing ten aanzien van het bestaande groen, de afwatering en de beëindiging van de schermen.
Conclusie Stedenbouwkundige visie Arnhemsestraatweg A Begroeid scherm 2m dichtbij spoor in combinatie met raildempers nabij de spoorwegovergangen Een scherm met één hoogte van 2m dichtbij het spoor is ruimtelijk aanvaardbaar mits begroeid en mits rekening wordt gehouden met de hiervoor genoemde uitgangspunten t.a.v. de gewenste inpassing. Daarbij is het wenselijk om in ieder geval ter hoogte van de woningen bij de spoorwegovergangen raildempers toe te passen zodat minimaal een gelijkwaardige geluidsreductie gecreëerd kan worden bij deze ruimtelijk aanvaardbare oplossing. Aan weerszijden van de Schaarweg wordt de schermhoogte 1m.
44 | STEDENBOUWKUNDIGE VISIE MJPG / GEMEENTE RHEDEN
Foto-onderschrift
Havelandseweg oostzijde
Stedenbouwkundige visie Arnhemsestraatweg A: Begroeid scherm 2m dichtbij spoor in combinatie met raildempers nabij spoorwegovergangen
Schaarweg westzijde
Stedenbouwkundige visie: Een schermhoogte van 2m + begroeid. Scherm dichtbij spoor + raildempers bij spoorwegovergang
Schaarweg oostzijde
Stedenbouwkundige visie: Een schermhoogte van 2m + begroeid. Scherm dichtbij spoor + raildempers bij spoorwegovergang
saneringswoning saneringswoning + gevelonderzoek (o.b.v. voorstel ProRail)
geluidsscherm raildempers cluster ProRail
rijksmonument monument beeldbepalend pand
Stedenbouwkundige visie: Een schermhoogte van 2m + begroeid. Scherm dichtbij spoor + raildempers bij spoorwegovergang
STEDENBOUWKUNDIGE STEDENBOUWKUNDIGEVISIE VISIEMJPG MJPG//GEMEENTE GEMEENTERHEDEN RHEDEN | | 45 37
7.5.2 Cluster: Arnhemsestraatweg B •
Totaal aantal saneringswoningen: 3
Effectiviteit van het scherm Arnhemsestraatweg B •
Nog benodigde geluidsreductie varieert sterk van 0,5 tot ruim 6dB.
•
Met de toepassing van alleen raildempers kan 52% van de benodigde geluidsreductie worden behaald.
•
Met een scherm van 2m kan 95% van de benodigde geluidsreductie worden behaald. In verband met de spoorwegovergang bij de Havelandseweg kan bij 1 woning niet aan de streefwaarde worden voldaan. Hier blijft de overschrijding meer dan 2dB.
•
Een scherm van 2m is effectief ten opzichte van alleen raildempers. Een combinatie van een scherm 2m + raildempers is effectiever, maar voldoet niet aan de doelmatigheidseis.
•
Met een inkorting van het scherm wordt niet voldaan aan de vereiste minimale lengte van een scherm ten opzichte van een saneringswoning. Een lager scherm voldoet wel aan die eis.
•
Het effect van een lager scherm op de geluidreductie is niet bekend en zal onderzocht moeten worden, ook in relatie tot de bestaande grondwal op privéterrein.
Havelandseweg oostzijde
Reactie bewoners •
37,5% van de respondenten kiest voor geen scherm. Dit betreft ook het scherm van cluster C. 37,5% kiest voor wel een scherm en 25% geeft geen reactie op deze vraag. Het scherm staat bij voorkeur dicht bij het spoor.
Huidige situatie vanaf Havelandseweg
•
Er is meer duidelijkheid gewenst over het geluidseffect van een korter
1e voorstel ProRail
scherm. Hierbij is het wenselijk om ook te kijken naar de toepassing van
•
Scherm 2m
raildempers.
•
Situering dichtbij spoor
•
Het scherm graag beëindigen op de erfgrens nr 53 en 55, i.p.v. halverwege de tuin van nr. 55.
Ruimtelijk Uit ruimtelijk oogpunt is een geluidscherm van 2m langs de achterzijden van de percelen aan de Arnhemsestraatweg denkbaar. Uit landschappelijk oogpunt is echter zoveel mogelijk openheid richting Veluwe wenselijk. Het zicht wordt al verstoord door een grondwal, maar een definitieve afsluiting van de openheid richting Veluwe is niet wenselijk. Het scherm dient daarom te worden ingekort. Alternatief voorstel gemeente •
Ingekort scherm 2m. Scherm begint ter hoogte van de bebouwing.
•
Situering dichtbij de erven.
46 | STEDENBOUWKUNDIGE VISIE MJPG / GEMEENTE RHEDEN
Voorstel ProRail op 27 juni ‘22: scherm 2m + scherm 3m
Voorstel gemeente op 27 juni ‘22: scherm 2m aaneengesloten + ingekort
saneringswoning saneringswoning + gevelonderzoek (o.b.v. voorstel ProRail) geluidsscherm raildempers cluster ProRail rijksmonument monument beeldbepalend pand
STEDENBOUWKUNDIGE VISIE MJPG / GEMEENTE RHEDEN | 47
Afweging •
van 2m. • •
•
•
•
Conclusie
De meerderheid van de respondenten heeft geen bezwaar tegen een scherm Stedenbouwkundige visie Arnhemsestraatweg B
Uit landschappelijk oogpunt mag ten minste de eerste 10m van het scherm maximaal 1m hoog worden.
Begroeid scherm 2m dichtbij spoor. Eerste deel vanaf Havelandseweg
Tegelijkertijd is de geluidsbelasting op de woning bij de spoorwegovergang
scherm 1m + raildempers
erg hoog. Het is daarom wenselijk in te zetten op de toepassing van
Een scherm van 2m nabij het spoor is ruimtelijk aanvaardbaar mits begroeid
(gedeeltelijk) raildempers ter compensatie van een lager scherm.
en mits het eerste deel van het scherm tot het portaal maximaal 1m hoog is.
Aangezien het open zicht naar de Veluwe al wordt belemmerd, mag een lager
Daarbij dient rekening te worden gehouden met de hiervoor genoemde
scherm (in combinatie met raildempers) niet leiden tot een hoorbaar
uitgangspunten t.a.v. de gewenste inpassing.
slechtere (>3dB) geluidsreductie. Dit zal onderzocht moeten worden.
Hierbij is het wenselijk ter hoogte van de spoorwegovergang in te zetten op
De situering van het scherm ligt bij voorkeur dichtbij het spoor. De uiteinde-
raildempers om een gelijkwaardige geluidsreductie te creëren bij deze
lijke situering zal echter afgestemd moeten worden op een goede inpassing
ruimtelijke aanvaardbare oplossing.
ten aanzien van het bestaande groen, de afwatering en de beëindiging van
Als echter uit het geluidsonderzoek blijkt dat de geluidsreductie van een scherm
de schermen.
van 2m over de gehele lengte hoorbaar beter is (>3dB) dan de variant met 1m
Ruimtelijk is het wenselijk de beëindiging van een scherm zoveel mogelijk
en raildempers dan wordt een volledig scherm van 2m ruimtelijk aanvaardbaar
samen te laten vallen met perceelsgrenzen zodat bewoners een eenduidige
geacht. Van belang daarbij is dat de bestaande wal op privéterrein in dit onder-
beëindiging/afscherming achter hun tuin krijgen.
zoek wordt meegenomen. Het is verder wenselijk het scherm aan de westzijde iets in te korten zodat deze samenvalt met de erfscheiding tussen Arnhemsestraatweg nr. 53 en 55.
48 | STEDENBOUWKUNDIGE VISIE MJPG / GEMEENTE RHEDEN
Stedenbouwkundige visie Arnhemsestraatweg B: Scherm 2m dichtbij spoor. Scherm eerste deel vanaf Havelandseweg 1m* + raildempers t.h.v. spoorwegovergang *Dit wordt 2m scherm over gehele lengte als deze tot hoorbaar meer geluidsreductie leidt.
saneringswoning saneringswoning + gevelonderzoek (o.b.v. voorstel ProRail)
geluidsscherm raildempers cluster ProRail
rijksmonument monument beeldbepalend pand
STEDENBOUWKUNDIGE VISIE MJPG / GEMEENTE RHEDEN | 49
7.5.4 Cluster: Parallelweg C
Ruimtelijk De schermen liggen aan de voorzijde van de woningen en hebben daarmee een
•
Totaal aantal saneringswoningen: 72
grote impact op de leefomgeving. Het hoogteverschil tussen straat en spoor wisselt enorm. Een scherm van 1,5m ten opzichte van het spoor kan daarmee een hoogte krijgen van 3m ten opzichte van de straat. Hierdoor wordt over het grootste deel van de straat het nu vrije groene uitzicht ernstig worden belemmerd. Het door ProRail voorgestelde geluidsscherm vormt op die manier een te grote aantasting van de leefomgeving. Alternatieve voorstellen gemeente •
1: Een begroeid scherm aan de zijde van de straat van max 1,5m t.o.v. de straat.
•
2: Een begroeid scherm vlakbij het spoor van max. 1m t.o.v. het spoor, waarbij het scherm landschappelijk wordt ingepast in een toegankelijke groenzone met planten en heesters.
Een scherm is hier ruimtelijk wel inpasbaar, maar alleen als de groene beleving en het vrije zicht zoveel mogelijk behouden blijven. De hoogte van het scherm zal daarvoor beperkt moeten blijven. Om te voorkomen dat er een rommelig
Huidige situatie Parallelweg
geheel van verschillende schermen ontstaat is het wenselijk uit te gaan van één 1e voorstel ProRail
doorgaande hoogte. Verder dient het huidige hekwerk te worden verwijderd
•
Schermen van 1,5m en 2m
zodat de groene berm of groenstrook ook onderdeel uit kan gaan maken van
•
bestaande raildempers
de straat. Ook de zichtlijn Mauritiusstraat-Holtbankseweg-Veluwe dient vrij-
Hoogte
gehouden te worden van schermen. 24
23
22
87
88
Parallelweg
94 95 87 88 Parallelweg tussen huisnummers 95 en 34
69
69
Haverweg
94
W. Winterinkstr.
Parallelweg
C. Houtmanstr.
17
Oranjestraat
18
95
66
66
64
61
61
lweg
e Parall
50
50
49
49
45
43a
43a
40
34
Holtrichterstraat
64
19
Abel Tasmanstraat
spoorlijn
Jan Pieterzoon Coenstr.
20
45
Mauritiusstraat
21
40 34
Hoogteverloop Parallelweg ten opzichte van hoogteverloop spoor
50 | STEDENBOUWKUNDIGE VISIE MJPG / GEMEENTE RHEDEN
94 87 88 95 Parallelweg tussen huisnummers 95 en 34
69
66
61
50
49
saneringswoning saneringswoning + gevelonderzoek (o.b.v. voorstel ProRail)
Voorstel ProRail op 27 juni ‘22: scherm 1,5m en 2m. (+ hoogteverloop scherm)
94 87 88 95 Parallelweg tussen huisnummers 95 en 34
64
69
66
45
43a
40 34
rijksmonument monument beeldbepalend pand
geluidsscherm raildempers cluster ProRail
64
61
50
49
45
43a
40 34
64
61
50
49
45
43a
40 34
1e voorstel gemeente op 27 juni ‘22: scherm 1m dichtbij spoor groen ingepast. (+ hoogteverloop scherm)
94 87 88 95 Parallelweg tussen huisnummers 95 en 34
69
66
2e voorstel gemeente op 27 juni ‘22: scherm 1,5m dichtbij weg groen ingepast. (+ hoogteverloop scherm)
STEDENBOUWKUNDIGE VISIE MJPG / GEMEENTE RHEDEN | 51
Voorstel ProRail op 27 juni ‘22: scherm 1,5m en 2m.
1e voorstel gemeente op 27 juni ‘22: scherm 1m dichtbij spoor ingepast met planten en heesters
2e voorstel gemeente op 27 juni ‘22: scherm 1,5m dichtbij weg groen ingepast met kruidenvegetatie
52 | STEDENBOUWKUNDIGE VISIE MJPG / GEMEENTE RHEDEN
Effectiviteit van het scherm Parallelweg C •
van gemiddeld 2dB en voor ca 63% van de geluidsreductie. •
•
Op de sporen liggen al raildempers. Deze zorgen al voor een reductie
voldoende effectief is, ofwel dat de geluidsreductie ook hoorbaar is. •
Ten westen van de Mauritiusstraat is de nog benodigde geluidsreductie Ten oosten van de Mauritiusstraat is de nog benodigde geluidsreductie gemiddeld slechts 0,5dB. *m.u.v. de hoekwoning nabij de spoorweg-
Een scherm van 1,5m bij de straat blijkt weinig effectief. De hoorbare effectiviteit een scherm van 1m bij het spoor beperkt zich in hoofdzaak tot
gemiddeld ca 2dB. •
Een scherm kan ruimtelijk alleen verantwoord worden als het scherm ook
de begane grond. •
Aangezien een ruimtelijk inpasbaar scherm weinig effectief blijkt, vormt een scherm op deze locatie een onevenredige aantasting van de leefomgeving.
overgang •
Met de voorgestelde schermen van 1,5m en 2m kan bijna 100% van de
Conclusie
te behalen geluidsreductie worden behaald. Alleen bij 4 woningen zal aanvullend gevelonderzoek nodig zijn. Het voorstel van ProRail is daar mee effectief. • •
Stedenbouwkundige visie Parallelweg C
De verwachting is dat de schermoptie van 1,5m naast de weg voor een
Geen scherm, wel gevelonderzoek
groot deel van de woningen weinig effect zal hebben.
Op deze locatie is een scherm uit ruimtelijk oogpunt niet aanvaardbaar. Het is
Bij een lager scherm van 1m kan nog altijd 92% van de geluidsreductie
wenselijk voor deze woningen volledig in te zetten op gevelisolatie.
worden behaald. Deze is goed hoorbaar op de begane grond. Op de verdiepingen zal de hoorbaarheid beperkt zijn. Reactie bewoners •
61% van de respondenten heeft de voorkeur voor geen scherm. De bewoners waarderen hier vooral hun mooie uitzicht op de Veluwezoom en willen dit graag behouden.
•
25% van de respondenten wil wel een scherm, waarbij de meerderheid kiest voor de schermoptie van de gemeente: Scherm dichtbij spoor - max. 1m t.o.v. spoor.
•
45% geeft aan erg blij te zijn met beplanting in de groenstrook tussen Parallelweg en spoor en 39% vindt dit ook een voorwaarde voor een scherm.
Afweging •
De meerderheid van de respondenten kiest voor geen scherm en willen het huidige uitzicht graag behouden.
•
Uit ruimtelijk oogpunt zijn schermmaatregelen denkbaar die landschappelijk inpasbaar zijn. De schermoptie van 1,0m bij het spoor vormt voor veel bewoners nog steeds een beperking van het uitzicht.
STEDENBOUWKUNDIGE VISIE MJPG / GEMEENTE RHEDEN | 53
7.5.5 Cluster: Holtbankseweg
reducerend effect hebben van zo’n 4dB in de tuin en op de begane grond van de saneringswoningen.
•
Totaal aantal saneringswoningen: 2
•
De verwachting is dat een scherm ter hoogte van het bestaande hek zo’n 3dB reduceert op de begane grond.
Reactie bewoners Er is 1 reactie binnengekomen met een voorkeur voor een scherm bij het bestaande hekwerk en de wens om het scherm te verlengen tot het einde van het bestaande pad achter de woningen. Afweging •
Een scherm van 1m is weinig effectief t.o.v. alleen raildempers.
•
Uit ruimtelijk oogpunt vormt een scherm in het midden van een groenzone dan een onevenredige aantasting van de ruimtelijke kwaliteit.
•
Een scherm van 1m ter hoogte van het bestaande hekwerk naast het pad, kan zonder ruimtelijke consequenties worden ingepast en vormt geen bezwaar.
Huidige situatie Parallelweg
• 1e voorstel ProRail •
Geluidsscherm 1m
•
Aanvulling op bestaande raildempers
De woningen grenzen met de zij-tuin aan het spoor. De reductie op de begane grond kan in dit geval dus bijdragen aan het woongenot van de betreffende woning en is daarmee wel zinvol.
•
Om tot een eenduidige en samenhangende inrichting te komen is het wenselijk om het scherm met begroeiing visueel door te zetten tot het
Ruimtelijk
einde van het pad.
Voor de locatie Holtbankseweg wordt door ProRail een scherm van 1m voorgesteld. Het scherm zal het uitzicht vanuit de aangrenzende woning niet
Conclusie
onevenredig belemmeren. Uit landschappelijk oogpunt zal het scherm op de beoogde locatie als incident in de groenzone komen te staan. Zonder scherm langs de Parallelweg zal dit scherm ook zichtbaar zijn vanaf de Parallel. Alternatief voorstel gemeente •
Stedenbouwkundige visie Holtbankseweg
Begroeid scherm 1m ter plaatse van huidige hekwerk Op deze locatie is een scherm van 1m denkbaar ter plaatse van het huidige
Op de sporen liggen al raildempers. Deze zorgen al voor een reductie
hekwerk naast het bestaande pad. Het scherm dient aan beide zijden te worden
van meer dan 2dB en voor ca 94% van de benodigde geluidsreductie.
begroeid. Daarbij is het wenselijk om het scherm visueel door te laten lopen
•
De nog benodigde geluidsreductie is minder dan 0,5 dB.
tot het einde van het pad. Indien het niet mogelijk is het scherm te verlengen
•
Met de toepassing van een scherm van 1m kan 100% van de benodigde
dient wel minimaal de begroeiing lang het hekwerk voortgezet te worden,
geluidsreductie worden behaald, maar deze dient slechts het wegwerken
zodat het visueel een geheel vormt.
van minder dan 0,5dB tot de streefwaarde.
Het voorstel van ProRail uit ruimtelijk oogpunt niet acceptabel.
• Een scherm van 1,0m in de groenzone zal daarentegen wel een geluids54 | STEDENBOUWKUNDIGE VISIE MJPG / GEMEENTE RHEDEN
Huidige situatie Holtbankseweg
Voorstel ProRail op 27 juni ‘22: scherm 1m bij spoor
Voorstel gemeente op 27 juni ‘22: scherm 1m ter plaatse van bestaande hek
Stedenbouwkundige visie Holtbankseweg: begroeid scherm 1m t.p.v. huidige hekwerk, begroeiing loopt door tot einde achterpad
saneringswoning saneringswoning + gevelonderzoek (o.b.v. voorstel ProRail) geluidsscherm raildempers cluster ProRail begroeiing rijksmonument monument beeldbepalend pand
STEDENBOUWKUNDIGE VISIE MJPG / GEMEENTE RHEDEN | 55
7.6
Clusters De Steeg
7.6.1 Cluster: Parallelweg A
Alternatief voorstel gemeente Er liggen wel kansen om een laag scherm op deze plek landschappelijk goed in te passen. Door het scherm te combineren met een beukenhaag wordt de inbreuk op het profiel verzacht en krijgt de straat meer uitstraling. Een bredere berm zonder hekwerk tussen rijbaan en haag zorgt voor meer lucht en ruimte in de straat. Het is tegelijkertijd van belang om het scherm aan de spoorzijde te laten begroeien, omdat deze zijde ook goed zichtbaar zal zijn vanuit de openbare ruimte. Om het vrije zicht over het scherm te borgen mag het scherm daarbij niet hoger worden dan maximaal 1,5m ten opzichte van de straat. Effectiviteit van het scherm Parallelweg A •
Op de sporen liggen al raildempers. Hiermee wordt al 64% van de geluidsreductie behaald.
•
De nog benodigde geluidsreductie is gemiddeld 2,5dB.
•
Met het toevoegen van een scherm van 1m kan 88% van de benodigde geluidsreductie worden behaald. De benodigde reductie blijft dan nog steeds een kleine 2dB. Het scherm is daarmee beperkt effectief ten opzichte
Huidige situatie Parallelweg
van alleen raildempers. •
Aantal saneringswoningen: 10
•
Een laag scherm heeft hoofdzakelijk een geluidsreducerende werking op de begane grond. Hier kan de geluidsreductie al snel oplopen naar 10 dB.
1e voorstel ProRail •
Geluidsscherm 1m
•
Bestaande raildempers
Op de 1e en 2e etage zal een laag scherm niet of nauwelijks hoorbaar effect hebben. Reactie bewoners
Ruimtelijk
•
De spoorlijn loopt hier langs de voorzijden van de woningen aan de Parallelweg. Een geluidsscherm langs het spoor heeft daarmee veel impact op de beleving
87,5% van de respondenten kiest voor een scherm. De grote meerderheid kiest daarbij voor de optie van de gemeente.
•
Om de eenheid in het straatprofiel te behouden hechten de respondenten
van de omwonenden.
er veel belang aan dat de haag wordt doorgetrokken tot het einde van de
Met een scherm van 1m wordt de zichtrelatie in principe niet wordt verstoord.
straat.
Maar ook een laag scherm doet in principe afbreuk aan de ruimtelijke kwaliteit van de Parallelweg omdat het een harde begrenzing aanbrengt in de openbare ruimte.
56 | STEDENBOUWKUNDIGE VISIE MJPG / GEMEENTE RHEDEN
saneringswoning saneringswoning + gevelonderzoek (o.b.v. voorstel ProRail) geluidsscherm raildempers cluster ProRail rijksmonument monument beeldbepalend pand
Voorstel ProRail op 5 juli 2022, scherm 1,0m t.o.v. spoor (begroeid)
Voorstel gemeente op 5 juli ‘22: begroeid scherm max 1,5m t.o.v. straat. Combinatie met beukenhaag en bredere berm
STEDENBOUWKUNDIGE VISIE MJPG / GEMEENTE RHEDEN | 57
Stedenbouwkundige visie Parallelweg A:
Begroeid scherm 1m (1,5m t.o.v. de straat) met brede berm en beukenhaag langs hele straat
saneringswoning saneringswoning + gevelonderzoek (o.b.v. voorstel ProRail) geluidsscherm raildempers cluster ProRail beukenhaag rijksmonument monument beeldbepalend pand
58 | STEDENBOUWKUNDIGE VISIE MJPG / GEMEENTE RHEDEN
Afweging •
De meerderheid van de respondenten kiest voor de schermoptie van de gemeente.
•
Het beoogde scherm langs de Parallelweg levert echter maar in beperkte mate een geluidsreductie op voor de bewoners.
•
De impact van een scherm is daarmee in verhouding erg groot t.o.v. de geluidswinst die behaald kan worden.
•
Een groene inpassing van het scherm kan bijdragen aan de vergroening en versterking van het straatprofiel.
•
Dit houdt in dat een scherm uitsluitend acceptabel is als de gewenste groene inpassing ook gerealiseerd kan worden.
•
Het doortrekken van de haag draagt in belangrijke mate bij aan de ruimtelijke kwaliteit en eenheid in de straat.
Conclusie Stedenbouwkundige visie Parallelweg A
Begroeid scherm 1m (max 1,5m t.o.v. de straat), met beukenhaag langs hele straat Op deze locatie is een scherm van 1m uitsluitend ruimtelijk inpasbaar als deze maximaal 1,5m hoog is t.o.v. de straat en groen wordt ingepast met een beukenhaag en brede berm aan de straatzijde en een begroeide zijde aan de spoorzijde. De beukenhaag dient daarbij doorgetrokken te worden tot het einde van de straat. Als hier niet aan kan worden voldaan is een scherm niet wenselijk.
STEDENBOUWKUNDIGE VISIE MJPG / GEMEENTE RHEDEN | 59
7.6.2 Cluster: Hoofdstraat A
•
Met een scherm van 2m kan 94% van de benodigde geluidsreductie worden behaald. Het scherm is daarmee zeer effectief t.o.v. alleen rail-
•
Aantal saneringswoningen: 1
dempers. Reactie bewoners •
Alle respondenten geven aan erg veel hinder te ondervinden van het railverkeer en kiezen voor een scherm van 2m.
•
Specifiek wordt de voorwaarde gesteld dat het scherm verder wordt doorgetrokken, zodat het scherm niet halverwege de buurwoning eindigt. Daarmee hebben beide woningen baat bij het scherm.
Afweging •
Een scherm is wenselijk en in principe goed inpasbaar.
•
Een beëindiging halverwege de buurwoning draagt niet bij aan een goede leefbaarheid in de betreffende woning. Ook uit ruimtelijk oogpunt sluit een langer scherm beter aan bij de bestaande bebouwing. Om dit te verbeteren
Huidige situatie Hoofdstraat A
is een langer scherm nodig waarbij ook deze woning geheel wordt afgeschermd.
1e voorstel ProRail •
Geluidsscherm 1m
•
Bestaande raildempers
Conclusie Stedenbouwkundige visie Hoofdstraat A
Ruimtelijk ten opzichte van het maaiveld. Tegelijkertijd ligt het verscholen achter de
Begroeid scherm 2m, doorlopend tot en mét Hoofdstraat nr. 12
bestaande beplanting en zal niet of nauwelijks zichtbaar zijn vanuit de openbare
Uit ruimtelijk oogpunt is een scherm van 2m landschappelijke en stedenbouw-
ruimte. Ook zal het scherm niet leiden tot een belemmering van het uitzicht
kundig inpasbaar mits deze aan beide zijden wordt begroeid met beplanting.
vanuit de omliggende bebouwing. Voor het beeld en uit oogpunt van vergroening,
Daarbij is het wenselijk om het scherm door te trekken tot het einde van het erf
biodiversiteit en klimaat is het van belang om het scherm aan beide zijden te
van de woning op nr. 12 zodat ook deze woning geheel is afgeschermd.
laten begroeien. Het scherm is daarmee ruimtelijk inpasbaar.
Aandachtspunt is een zorgvuldige inpassing van het scherm, waarbij duurzaam
Door de hoge ligging van het spoor op deze locatie is het scherm erg hoog
behoud van de bestaande boombeplanting wordt geborgd. Effectiviteit van het scherm Hoofdstraat A •
De nog benodigde geluidsreductie ca 5,5dB.
•
Met alleen raildempers kan een 39% van de benodigde geluidsreductie worden behaald. De maximale overschrijding van de streefwaarde blijft dan hoog: ruim 4dB.
60 | STEDENBOUWKUNDIGE VISIE MJPG / GEMEENTE RHEDEN
Voorstel ProRail gemeente op 5 juli ‘22: begroeid scherm max 2m
saneringswoning saneringswoning + gevelonderzoek (o.b.v. voorstel ProRail)
geluidsscherm raildempers cluster ProRail
rijksmonument monument beeldbepalend pand
Stedenbouwkundige visie Hoofdstraat A: Begroeid scherm 2m doorlopend tot en met Hoofdstraat nr. 12
STEDENBOUWKUNDIGE VISIE MJPG / GEMEENTE RHEDEN | 61
7.7
Clusters Ellecom
•
worden behaald. Het scherm is daarmee zeer effectief t.o.v. alleen
7.7.1 Cluster: Zutphensestraatweg •
Aantal saneringswoningen: 2
1e voorstel ProRail •
Geluidsscherm 1m
•
Bestaande raildempers
Met een scherm van 1m kan 100% van de benodigde geluidsreductie raildempers.
Reactie bewoners •
De meerderheid van de respondenten wil graag een scherm.
•
Om het verlies van uitzicht te voorkomen stellen enkele bewoners raildempers voor als alternatief.
•
Omwonenden willen graag weten wat het scherm voor hen gaat betekenen in geluidsreductie.
Ruimtelijk
•
De visuele relatie tussen dorp en Veluwe is erg waardevol voor Ellecom.
Scherm eindigt bij voorkeur ter hoogte van erfgrens, niet halverwege het erf.
Het scherm is hier gedacht langs de achterzijde van particuliere erven en in principe niet zichtbaar vanuit de openbare ruimte. Op een enkele woning na
Afweging
wordt het uitzicht over de Veluwe bij de meeste woningen al belemmerd door
•
Het scherm is zeer effectief en kan landschappelijk worden ingepast.
het bestaande opgaande groen op de achtererven. Vanuit het landschap
•
Het scherm vormt wel een belemmering van het huidige uitzicht voor enkele omwonenden.
gekeken wordt het ruimtelijke beeld vooral ook bepaald door de opgaande erfbeplanting. Wanneer uitgegaan wordt van een tweezijdig begroeid scherm
•
Raildempers vormen geen goed alternatief voor een scherm.
met afwisselende beplanting zal het scherm meedoen met de bestaande
•
Het scherm zal voor de direct omwonenden een goed hoorbare
beplanting en geen onevenredige aantasting vormen van de bestaande
geluidreductie met zich mee brengen. Het verlies van uitzicht wordt
ruimtelijke kwaliteiten.
daarmee niet als onevenredige aantasting van het woongenot gezien. •
Uit ruimtelijk oogpunt is het wenselijk om de beëindiging van het
Alternatief voorstel gemeente
scherm aan de oostzijde iets te verlengen en samen te laten vallen met de
Bij de situering van het scherm is het van belang dat het uitzicht vanuit het
erfgrens ten oosten van het woonpand nr 45/45a, zodat de bewoners een
dorp richting de Veluwe behouden blijft. Hiervoor stelde de gemeente een
eenduidige beëindiging/afscherming krijgen achter hun tuinen.
korter scherm voor. Uit gedetailleerder kaartmateriaal is gebleken dat met de door ProRail beoogde situering van het scherm hier al voldoende rekening mee
Conclusie
wordt gehouden. Inkorten van het scherm is daarmee niet nodig. Stedenbouwkundige visie Zutphensestraatweg Effectiviteit van het scherm Zutphensestraatweg •
De nog benodigde geluidsreductie is 6,5dB.
Begroeid scherm 1m
•
Met alleen raildempers kan een 31% van de benodigde geluidsreductie
Uit ruimtelijk oogpunt is een scherm van 1m landschappelijke en stedenbouw-
worden behaald. De maximale overschrijding van de streefwaarde blijft
kundig inpasbaar mits deze aan beide zijden wordt begroeid met afwisselende
dan hoog: 5,35dB. Het effect van raildempers is beperkt, omdat hier
beplanting. Het scherm staat bij voorkeur zo dicht mogelijk bij het spoor en
het goederenmaterieel in de richting van Dieren remt.
loopt aan de oostzijde door tot en met de erfgrens van nr. 45a.
62 | STEDENBOUWKUNDIGE VISIE MJPG / GEMEENTE RHEDEN
saneringswoning saneringswoning + gevelonderzoek (o.b.v. voorstel ProRail) geluidsscherm raildempers cluster ProRail rijksmonument monument beeldbepalend pand Huidige situatie Zutphensestraatweg
Voorstel ProRail op 6 juli ‘22: scherm 1m
Stedenbouwkundige visie Zutphensestraatweg: Begroeid scherm 1m, verlengd tot en met erfgrens nr. 45a
STEDENBOUWKUNDIGE VISIE MJPG / GEMEENTE RHEDEN | 63
7.8
Clusters Spankeren
is daarmee zeer effectief t.o.v. alleen raildempers.
7.8.1 Cluster: Bockhorstweg
•
Een scherm van 1m levert 85% geluidsreductie op.
•
Een scherm van 2m op de erfgrens zal naar verwachting niet of nauwelijks een geluidsreducerend effect hebben vanwege het hoogteverschil.
Reactie bewoners •
verkeer. De wens voor wel of geen scherm is verdeeld.
Huidige situatie Bockhorstweg
Alle respondenten geven aan erg veel last te ondervinden van het rail
•
Een maatwerkscherm op de erfgrens van de saneringswoning wordt niet als haalbare optie gezien.
• •
Aantal saneringswoningen: 1
1e voorstel ProRail
De wens wordt geuit om het geluidsprobleem niet incidenteel, maar structureler aan te pakken.
Afweging
•
Geluidsscherm 1,5m (1,0m bij spoorwegovergang)
•
Bewoners zijn verdeeld over een scherm
•
bestaande raildempers
•
Het scherm is effectief, maar het betreft ook een incidentele oplossing die een ernstige verstoring vormt van het karakteristieke landschap.
Ruimtelijk
•
Een alternatieve effectieve oplossing is niet voorhanden.
De impact van een scherm is hier relatief groot omdat het maar om één woning
•
Ondanks de ruimtelijke bezwaren is uit oogpunt van een gezonde leefomgeving een scherm wel wenselijk.
gaat. Het gebied heeft een open agrarisch karakter. Door de hoogteverschillen ontstaat een scherm van 3m of hoger dat als incident in het landschap ligt.
•
Om de ruimtelijke verstoring van het landschap zoveel mogelijk te beperken
Een scherm verstoort daarmee de huidige landschappelijke karakteristiek en is
ligt het scherm over de gehele lengte dichtbij het spoor en is de hoogte
ruimtelijk niet acceptabel.
vanaf het open landschap maximaal 1m.
Alternatief voorstel gemeente •
Een scherm van ongeveer 2m op de erfgrens.
•
Geen scherm
Conclusie Stedenbouwkundige visie Bockhorstweg
•
De nog benodigde geluidsreductie is 4,27dB.
Begroeid scherm max 1,5m dichtbij spoor, ter hoogte van open landschap max 1m
•
Op de sporen liggen al raildempers. Het geluidsreducerende effect hiervan
Uit oogpunt van een gezonde leefomgeving is op deze locatie een tweezijdig
is beperkt.
begroeid scherm aanvaardbaar met een maximale hoogte van 1,5m. Om het
Met het verlengen van de bestaande raildempers kan 23% van de
zicht op het open landschap zo veel mogelijk te behouden is de hoogte voorbij
geluidsreductie worden behaald. De maximale overschrijding van de
de erfgrens aan de spoorzijde maximaal 1m. Het scherm dient daarbij in één
streefwaarde blijft dan meer dan 4dB.
rechte lijn langs het spoor te lopen. Voor het scherm zelf dient uit te worden
Met het toevoegen van een scherm van 1,5m (1m) hoog kan 100%
gegaan van een eenvoudig recht scherm zonder knik.
Effectiviteit van het scherm Bockhorstweg
•
•
van de benodigde geluidsreductie worden behaald. Het scherm 64 | STEDENBOUWKUNDIGE VISIE MJPG / GEMEENTE RHEDEN
Voorstel ProRail op 6 juli ‘22: scherm 1,5m bij spoor
saneringswoning saneringswoning + gevelonderzoek (o.b.v. voorstel ProRail)
geluidsscherm raildempers cluster ProRail
rijksmonument monument beeldbepalend pand
Voorstel gemeente op 6 juli ‘22: geen scherm of maatwerkscherm max 2m bij erfgrens
Stedenbouwkundige visie Bockhorstweg: Begroeid scherm max 1,5m en 1m, recht scherm langs spoor
STEDENBOUWKUNDIGE VISIE MJPG / GEMEENTE RHEDEN | 65
Colofon Samenstelling/teksten Gemeente Rheden; Liuk van der Zee Lay-out Gemeente Rheden; Liuk van der Zee i.s.m. Grafische Studio - De Connectie Foto’s/afbeeldingen Blz 8:
Houtvezelbeton-Amersfoort – bron: reanco.nl Naden en kieren dichten – bron: groenerwonen.com Raildempers – bron: Spoorpro.nl
Blz 20: Geluidsscherm begroeid – bron: GWWbouw.nl Graffiti op scherm - bron: DC Goosen – fotograaf Graffiti op transparant scherm – bron: mavro-int.com Blz 25: Raildempers – bron: Spoorpro.nl Scherm langs spoor - bron: doelbeelden15090 Blz 27: Begroeid scherm – bron: doelbeelden15154 Begroeid scherm herfst – bron: avulo.nl Overige foto’s/afbeeldingen Gemeente Rheden
November 2022