bestuursjaarverslag en financieel jaarverslag Veluwezoom 2021 Definitief samengevoegd
Tekst van het document
Bestuursverslag (jaarverslag) behorende bij Financieel jaarverslag 2021 Scholengroep Veluwezoom Stichting voor openbaar primair onderwijs
Goedkeurende verklaring Raad van Toezicht dd. 24 mei 2022 Vastgesteld door het College van Bestuur dd. 25 mei 2022
-1-
Inhoudsopgave
1
Aanbieding
3
2
Bestuursverslag
5
2.1 2.1.2. 2.1.3
Juridische structuur Kernactiviteiten Het basisonderwijs van Scholengroep Veluwezoom, strategische visie 2019-2023
5 8 11
2.2 2.2.1 2.2.2 2.2.3
Verslag van de agenda 2021 Inleiding Onze openbare identiteit Ikjijwij! Terugblik op de inhoudelijke ontwikkelingen in 2021
11 11 12 13
2.3
Belangrijkste kenmerken van het gevoerde financiële beleid
22
2.4 2.4.1 2.4.2
Financiën op balansdatum Toelichting op de balans Gang van zaken gedurende het verslagjaar
24 25 26
2.5. 2.5.1. 2.5.2. 2.5.3. 2.5.4. 2.5.5. 2.5.6. 2.5.6.1. 2.5.7. 2.5.7.1. 2.5.8. 2.5.9.
Continuïteitsparagraaf Ontwikkeling leerlingenaantallen en marktaandeel Meerjarenperspectief in cijfers Balans 2020-2026 (bron begroting 2022, meerjarenperspectief 2026) Reservepositie (signaleringswaarde eigen vermogen) Overzicht personele bezetting 2021 Risicobeheersingssysteem Belangrijkste risico’s en onzekerheden Rapportage toezichthoudend orgaan Hoofd- en nevenfuncties leden Raad van Toezicht Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen Treasuryverslag 2021
29 29 31 32 33 34 36 36 39 39 39 39
3
Wat staat voor 2022 op onze agenda
42
3.1. 3.2.
De werkagenda op de verschillende domeinen in 2022 Bijzonderheden relevant voor de toekomst
42 42
-2-
1. Aanbieding Jaarlijks werken wij binnen de Scholengroep Veluwezoom met enthousiasme en bezieling aan goed onderwijs. We geven handen en voeten aan onze missie “Ikjijwij, nieuwsgierig naar de toekomst. In de loop van 2019 is deze missie vastgesteld. We houden vast aan IKJIJWIJ, het is een inspirerende vertaling van het openbaar onderwijs, versterkt de samenwerking binnen de organisatie en geeft invulling aan een belangrijke competentie voor de toekomst: samenwerken. Ikjijwij zit in ons DNA en is de leefwijze van onze openbare organisatie. In het hart van ons onderwijs zetten wij Nieuwsgierigheid. Scholengroep Veluwezoom biedt u hierbij het rapport inzake de jaarrekening over de periode 1 januari 2021 tot en met 31 december 2021 aan. Ikjijwij, nieuwsgierig naar de toekomst! Nieuwsgierigheid is een motor voor het leren en ontwikkelen. Als je nieuwsgierig bent heb je een open blik, ben je benieuwd naar de ander, naar hoe het zit, wat de volgende stap kan zijn. Vind je de energie en lef om het nog eens te proberen, om op zoek te gaan naar jouw plek in de wereld. Nieuwsgierig naar jezelf, naar je talenten, naar wat jij bij kan dragen. ‘ikjijwij, nieuwsgierig naar de toekomst’ is een brede voorbereiding op de volgende stap. Kennis om verder te bouwen, samenwerken, jezelf leren kennen en natuurlijk mooie opbrengsten op taal en rekenen zijn bouwstenen van het onderwijs op de scholen.
Met in de kern Nieuwsgierigheid. In ons onderwijs werken wij samen met leerling en ouders om alle leerlingen zo goed mogelijk voor te bereiden op hun rol in de toekomst. In dit document vindt u een beknopte weergave van belangrijke ontwikkelingen van 2021. Naast de weergave hiervan bestaat het rapport uit een balans per 31 december 2020 en een exploitatierekening over de periode 1 januari 2020 tot en met 31 december 2020, welke beide zijn voorzien van de nodige specificaties en toelichtingen. Het rapport inzake de jaarrekening maakt onderdeel uit van het jaarverslag en dient als verantwoordingsdocument van de voorzitter van het College van Bestuur voor Raad van Toezicht, onze stakeholders zoals de GMR, de beide gemeenten en het ministerie van O&W. Dit Bestuursjaarverslag wordt voorzien van een accountantsverklaring ingediend bij het ministerie. Naast de financiële verantwoording doen wij beknopt verslag van de organisatieontwikkeling en wordt een aantal relevante kengetallen weergegeven. Op onze website www.scholengroepveluwezoom.nl vindt u meer informatie over onze organisatie én de individuele scholen. Hannelore Bruggeman Voorzitter College van Bestuur Scholengroep Veluwezoom
3
Passend binnen de strategie van de stichting werken directeuren en teams continu aan de versterking van de eigen school. Al onze scholen hebben een sprankelend ambitieplan voor de periode 2019-2023. De directeuren, teams en ouders stelden die plannen samen op.
Highlights 2021
Lees verspreid in dit jaarverslag een impressie van highlights uit 2021.
De Wensvogel – Dieren In 2021 hebben we ingezet op taal. Taal is de basis van het leren. Woordenschat, technisch lezen en begrijpend lezen worden effectiever en meer leerlinggericht gegeven. We bieden een taalrijke leeromgeving waarin leerlingen samenwerken en ontdekken. Ouders betrekken we nauw bij de taalontwikkeling van de leerling. We bieden de leerlingen rijke leerervaringen zoals workshops van Vitesse spelers, rijk ingerichte hoeken met mooie leermiddelen en ervaringen buiten de school om nieuwsgierigheid te bevorderen en leerlingen te stimuleren.
De Expeditie - Dieren “Ontdek de wereld en groei!” is de slogan op onze school. Wanneer wij de kinderen nieuwsgierig maken naar de wereld en wat er om ons heen gebeurt, zetten wij de kinderen aan tot ontdekken en leren. Het jaar 2021 heeft t.a.v. onze visie op het onderwijs en onze slogan, zich extra gericht op het taalonderwijs in combinatie met Wereld Oriëntatie. Met name leesplezier bevorderen en het verbeteren van de opbrengsten op het gebied van begrijpend lezen hebben hier centraal gestaan. Door de koppeling te maken tussen de thema’s die aangeboden worden bij de wereldoriëntatie en het taal-/ leesonderwijs is het onderwijs op de Expeditie betekenisvoller en ontstaat er meer ruimte voor leren vanuit verwondering en ontdekkend leren. Als wij willen dat kinderen de wereld ontdekken en kunnen groeien is TAAL de belangrijkste vaardigheid. Door taal in te zetten kun je meedoen in de maatschappij en leer je de wereld begrijpen. Taal zorgt voor kansen en mogelijkheden en is goed voor het zelfbeeld en eigenwaarde van de leerling.
4
2. Bestuursverslag 2.1. Juridische structuur Scholengroep Veluwezoom is een onderwijsorganisatie voor openbaar onderwijs in de gemeenten Rheden en Rozendaal. 10 basisscholen en 1 speciale basisschool vormen samen de stichting. Het Openbaar Onderwijs in de gemeente Rheden is verzelfstandigd met ingang van 1 augustus 2006. Vanaf dat moment is de stichting voor openbaar primair onderwijs opgericht. In het bestuurs- en managementstatuut is uitgewerkt op welke wijze bevoegdheden en verantwoordelijkheden in de organisatie zijn neergelegd. Met ingang van 1 januari 2007 is het openbaar onderwijs van de gemeente Rozendaal verzelfstandigd en is de Dorpsschool Rozendaal toegevoegd aan de stichting. In de jaren 2009 en 2010 is een nieuwe organisatiestructuur ontwikkeld. De Scholengroep Veluwezoom heeft de toezichthoudende en bestuurlijke taken gescheiden. Dit organisatiemodel met een raad van toezicht ging gepaard met een statutenwijziging. De interne besluitvorming is eind 2009 afgerond. In 2011 hebben de gemeenteraden van de gemeenten Rozendaal en Rheden de gewijzigde statuten vastgesteld. Met ingang van 5 juli 2011 is de Raad van Toezicht van kracht geworden. In verband met de landelijke ontwikkeling van de Governance in het primair onderwijs heeft ook de Scholengroep Veluwezoom haar statuten vernieuwd. Dit proces is in 2018 afgerond.
Raad van Toezicht De Raad van Toezicht (RvT) houdt, zoals in de statuten bepaald is, toezicht op het beleid van het college van bestuur (CvB), op de gang van zaken binnen de stichting en de onder de stichting ressorterende scholen en diensten. Hij treedt op als werkgever van het college van bestuur en kan het college van bestuur gevraagd en ongevraagd adviseren. De samenstelling van de Raad van Toezicht was in 2021 als volgt: Voorzitter Lid Lid Lid Lid
Betty van Waesberghe Imke Wilms (herbenoemd in 2021) Henri Schoonakker Jacolien Spijkerboer Rex Bierlaagh
Rapportage toezichthoudend orgaan De Raad van Toezicht (RvT) is het toezichthoudend orgaan van de Scholengroep. De taken en verantwoordelijkheden staan beschreven in de statuten van de stichting. In deze paragraaf de rapportage van de RvT ten aanzien van het jaar 2021. Elk jaar evalueert de RvT zijn eigen functioneren. In 2020 stond een evaluatie met externe ondersteuning op de planning. Conform de afspraken worden een keer in de drie jaren de evaluaties extern begeleid. Door ontwikkelingen rondom corona is besloten deze evaluatie te verzetten naar een moment waarop de RvT weer fysiek bij elkaar kan komen. In september 2021 heeft deze evaluatie plaatsgevonden, begeleid door Jos van Elderen van B&T. De RvT heeft in 2021 zes keer regulier en 2 keer extra in verband met de samenwerking met PCBO, vergaderd. Deze vergaderingen hebben veelal digitaal plaatsgevonden. Een aantal keren kon deze vergadering fysiek plaatsvinden. Daarnaast is er geregeld contact geweest tussen bestuurder en voorzitter i.v.m. coronacrisis. In 2021 hebben diverse leden van de RvT opleidingen gevolgd bij de Vereniging van Toezichthouders in Onderwijs en Kinderopvang. In 2021 gaat het om: o Ethiek van Governance en Governance van Ethiek o Werkgeverstaken van de Raad van Toezicht o VTOI Kwaliteitscongres In 2020 is de Scholengroep Veluwezoom een onderzoek gestart naar de mogelijke samenwerking met PCBO Rheden.
Deze samenwerking en de voortgang van het onderzoek is iin in 2021 vrijwel in elke vergadering aan de orde geweest.
5
De voorbereiding van de jaarlijkse bijeenkomst met leden van de beide gemeenteraden is aan de orde geweest. Deze bijeenkomst heeft in januari 2021 en vervolgens weer in februari 2022 plaatsgevonden. De RvT heeft toegezien op de doelmatige besteding van het overheidsgeld dat het bestuur ontving en heeft geconstateerd dat de rijksmiddelen doelmatig worden/zijn besteed. In 2021 is de jaarrekening 2020 en de begroting 2022 met meerjarenperspectief goedgekeurd. In de begroting 2021 en de jaren daarna wordt gewerkt met een negatief resultaat: in een vijftal jaren bouwt de Scholengroep het surplus aan eigen vermogen af. Dit gebeurt door het honoreren van versnellingsvragen. Versnellingsvragen zijn incidentele investeringen met een structureel effect. De uitgangspunten en hoofdlijnen van de begroting 2022 zijn net voor de aanbieding van deze begroting in de RvT besproken. Onderdelen daarvan waren: hoofdlijnen van de doelen, het allocatiemodel, het tempo van investeringen en de effecten op de kengetallen. Ook is het aangepaste format van de schoolbegrotingen aan de orde geweest. De RvT heeft zich gebogen over de samenhang van beleid en kwaliteit binnen de Scholengroep Veluwezoom en de nieuwe ontwikkelingen waaraan gewerkt wordt.
Een van deze thema’s is de verdieping van de zelfevaluaties van de scholen: overstappen naar referentieniveaus en de verdieping op de ontwikkeling aan de hand van de eigen ambities in de scholen. In 2021 is de zelfevaluatie verder ontwikkeld: deze sluit beter aan bij de output vanuit het leerlingenvolgsysteem en stimuleert de betrokkenheid van leerkrachten bij de evaluaties. De samenvatting van de zelfevaluaties die door een externe deskundige is gemaakt en de effecten van covid op de resultaten zijn ook aan de orde geweest in de RvT-vergaderingen. Daarnaast heeft de RvT kennisgenomen van de kwartaalrapportages. De kwartaalrapportages zijn aan de hand van het toetsingskader ontwikkeld. Naast financiële cijfers zijn ook HRM-kengetallen, organisatieontwikkelingen en leeropbrengsten opgenomen. Vanaf het derde kwartaal is de voortgang van de besteding op de NPO-middelen toegevoegd bij deze kwartaalrapportages. Kort staat beschreven met welke interventie uit het keuzemenu inzet gepleegd wordt. In de vergadering met de GMR is gebleken dat de mr-en goed meegenomen worden bij deze inzet. Drie keer per jaar wordt de voortgang van de treasury gevolgd met behulp van een rapportage. Een lid van de Raad van Toezicht heeft zitting in de treasury-commissie waardoor de RvT goed kan toezien op het beheer van de financiële reserves van de stichting.
Deze commissie heeft drie keer per jaar (digitaal) overleg. Staand beleid is dat leden van de RvT tweemaal aanwezig zijn bij een vergadering van de Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad. Deze hebben in 2021 plaatsgevonden op 1 juli en 1 december. Op een van deze vergaderingen zijn de leden van de RVT toehoorders, en op de andere vergadering gaan zij in gesprek met de leden van de GMR. Telkens is in de RvT-vergadering, na deze aanwezigheid in de GMR, de ervaringen met de gehele RvT gedeeld en besproken. In het eerste deel van 2021 zijn de tevredenheidspeilingen van leerlingen, medewerkers en ouders afgenomen. De onderzoeker van MLC heeft de hoofdlijnen van deze peilingen gedeeld in de RvT en de rapportages zijn besproken. Ook in het jaar 2021 is aandacht voor de ontwikkeling van Covid en de gevolgen voor de scholen. Het bestuursformatieplan is besproken, en het bestuur- en managementstatuut is in 2021 vastgesteld. Ook is de monitor Passend Onderwijs in de regio besproken. In december 2020 heeft een ontwikkelgesprek met de bestuurder plaatsgevonden. Een volgend ontwikkelgesprek is gepland in juni 2022 en zal gehouden worden aan de hand van de evaluatie van de bestuurder. Andere grote onderwerpen die aan de orde zijn geweest: o Herbenoeming I. Wilms, o Concept-bestuursjaarverslag o Bespreken van de zelfevaluatie RvT o Profielen leerkrachten L10 en L11.
o Indexatie Raadsvergoeding voor 2022 o WNT-complexiteitspunten o Informatie verkenning van Samen Opleiden o Bespreken van de zelfevaluatie RvT
6
o o
Indexatie Raadsvergoeding voor 2022 Informatie verkenning van Samen Opleiden met PABO
Organisatie, scheiding besturen en toezichthouden Om tegemoet te komen aan de noodzakelijke scheiding tussen de bestuurlijke en toezichthoudende taken en aan de eis tot slagvaardig besturen is in 2011 de organisatie omgevormd naar een organisatie met een Raad van Toezicht en een College van Bestuur. In 2018 zijn de stichtingsstatuten feitelijk hernieuwd. De organisatie werkt volgens de richtlijnen van code “Goed bestuur”. Binnen de organisatie staan de missie en visie centraal van waaruit gewerkt wordt op de scholen (door de schooldirecteur) en op stichtingsniveau wordt bestuurd (door het College van Bestuur) en toezicht wordt uitgeoefend (door de Raad van Toezicht). Naast het uitvoeren van de statutair vastgestelde taken zoals goedkeuring verlenen aan de begroting en het vaststellen van de jaarrekening en het benoemen van de accountant etc. besteedt de RvT bij het uitoefenen van het toezicht vooral aandacht aan de doelstelling en de maatschappelijke legitimatie van de stichting. Behalve dat Imke Wilms onderdeel vormt van de Treasurycommissie kent de RvT verder geen aparte commissie. Wel wordt de diverse expertise ingezet en geborgd bij nieuwe vacatures.
Daarbij staan de volgende punten centraal: o realiseren van de missie, visie en strategisch beleid van de stichting; o bewaken van kwaliteit van onderwijsprocessen en –resultaten; o bewaken van de continuïteit van de stichting, uitgedrukt in aantallen leerlingen, medewerkers en financiën; o het uitoefenen van goed werkgeverschap ten aanzien van de bestuurder; o nemen van maatschappelijke verantwoordelijkheid binnen de lokale en regionale omgeving; o het afleggen van verantwoording. Het College van Bestuur is integraal verantwoordelijk voor de organisatie. Het rapporteert en legt verantwoording af aan de Raad van Toezicht. Mw. J.E.M. Bruggeman is voorzitter van het College van Bestuur. Zij wordt ondersteund door een compact stafbureau: secretariaat, medewerker HRM, senior-adviseur HRM. Vanaf eind 2016 is het stafbureau versterkt met een externe controller. Ook werkt de Scholengroep Veluwezoom samen met een extern adviseur inzake huisvesting. De schooldirecteur is integraal resultaatverantwoordelijk voor de aan hem/haar toevertrouwde school/scholen. Hij/zij legt verantwoording af aan het College van Bestuur. De school-gebonden medezeggenschapsraden (MR-en) zijn vertegenwoordigd in de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR).
Taak van het College van Bestuur, respectievelijk de schooldirecteur is het informeren, advies/instemming vragen van de GMR/MR over zaken die spelen op algemeen of schoolniveau. In het jaar 2016 zijn we binnen de Scholengroep Veluwezoom steeds meer gaan werken in onderwijsteams; twee schoolteams vormen samen een onderwijsteam. De directeur Onderwijsteam is directeur van de scholen binnen het onderwijsteam. Een van onze scholen is dermate gegroeid in leerlingenaantal en vormt een zelfstandig onderwijsteam. Met deze inrichting wordt de samenwerking binnen de organisatie versterkt waardoor de innovatiekracht toeneemt.
7
Het organogram ziet er als volgt uit:
Ter ondersteuning van het bestuur en management worden diensten ingekocht. Vanaf 1 januari 2015 wordt deze dienstverlening uitgevoerd door Qualiant. Dit administratiekantoor zorgt voor de salaris- en personeelsadministratie, is verantwoordelijk voor een adequate financiële administratie, geeft ondersteuning op het gebied van formatie en geeft desgewenst adviezen en ondersteuning. De werkwijze, en verantwoording binnen de organisatie zijn vastgelegd in de stichtingsstatuten, RvT-reglement, (G)MRreglement, het bestuur- en managementstatuut en de beschrijving samenwerkingsrelaties. Het bestuur- en managementstatuut en de beschrijving van de samenwerkingsrelaties zijn in 2020 ontwikkeld en vastgesteld. 2.1.2. Kernactiviteiten De Scholengroep Veluwezoom is een onderwijsorganisatie van tien openbare basisscholen en een openbare school voor speciaal basisonderwijs. Op peildatum 1 oktober 2021 vinden 1729 leerlingen dagelijks hun weg naar onze scholen. Binnen de Scholengroep Veluwezoom heeft iedere school een eigen gezicht maar werken zij samen binnen hun onderwijsteam en de stichting. Door de open lerende cultuur, het samenwerken in de onderwijsteams en kenniskringen is de Scholengroep Veluwezoom een netwerkorganisatie geworden. De scholen profileren zich op eigen wijze binnen hun eigen omgeving. De directeur onderwijsteam geeft als directeur in principe leiding aan twee scholen.
8
In onderstaand schema staan de scholen van de Scholengroep Veluwezoom en de resultaatverantwoordelijke directeuren in 2021: School
Brinnr.
Directeur
Plaats
Obs Dorpsschool Rozendaal Ods Daalhuizen
04HX
Mw. M. Limpens
Rozendaal
13QE
Mw. M. Metzke
Velp
Obs De Kameleon
13XP
Dhr. J. van Assouw
Velp
Obs Rheder Enk
14EB
Mw. M. Nijhuis
Rheden
Obs De Lappendeken
14GV
Mw. M. Visser
De Steeg
Obs Koningin Emma
14LZ
Mw. M. Visser
Dieren
Obs Wensvogel
15EI
Mw. M. Nijhuis
Dieren
Kindcentrum LeerRijk
15HS
Mw. M. Limpens
Dieren
Obs De Expeditie
15NB
Dhr. D. de Ruiter
Dieren
Ods Prinses Margriet
15PP
Dhr. D. de Ruiter
Spankeren
Sbo ’t Sterrenbos
19QL
Dhr. J. van Assouw
Dieren
Het bestuursbureau is gevestigd aan de Doesburgsedijk 7 te Dieren.
9
De Lappendeken – De Steeg Betrokkenheid is een belangrijke pijler binnen ons onderwijs. Deze is super hoog wanneer de inbreng van kinderen, nieuwsgierigheid, ontdekken en eigenaarschap veel ruimte krijgt. Zoals hier bij de schaatsbaan die de kleuters deze winter gemaakt hebben in hun klas.
’t Sterrenbos – Dieren In 2021 hebben wij Sterrentijd een nog stevigere plek gegeven binnen ons onderwijsconcept. We bieden activiteiten aan die leren leuk maakt, betrokkenheid verhoogt. Daarnaast zijn we schoolbreed in units gaan werken.
Koningin Emmaschool – Dieren Doorgaande lijn en leesmotivatie Dit jaar hebben we ingezet op de doorgaande lijn voor het jonge kind. Zo is de landing bij de overgang van peuters naar kleuters en van groep 2 naar groep 3 zo zacht mogelijk. Alle jonge kinderen werken nu met dezelfde overkoepelende thema’s, vanuit doelen die voor hun leeftijd realistisch zijn. Dit zorgt voor enorm veel betrokkenheid en enthousiasme, bij kinderen en medewerkers! Ook zetten we in op leesmotivatie. Hoe meer je leest, hoe beter je gaat lezen! Dat willen we graag op gang brengen. Op basis van een uitgebreid literatuur- en praktijkonderzoek en met de visie van onze school erbij, hebben we ervoor gekozen om te gaan starten met Blink Lezen.
10
2.1.3. Het basisonderwijs van Scholengroep Veluwezoom, strategische visie 2019-2023 Scholengroep Veluwezoom voorziet in de behoefte aan openbaar onderwijs. In 2019 hebben we de missie van de Scholengroep herschreven: Ikjijwij, nieuwsgierig naar de toekomst Nieuwsgierigheid is een motor voor het leren en ontwikkelen. Als je nieuwsgierig bent heb je een open blik, ben je benieuwd naar de ander, naar hoe het zit, wat de volgende stap kan zijn. Vind je de energie en lef om het nog eens te proberen, om op zoek te gaan naar jouw plek in de wereld. Nieuwsgierig naar jezelf, naar je talenten, naar wat jij kunt bijdragen. ‘Ikjijwij, nieuwsgierig naar de toekomst’ is een brede voorbereiding op de volgende stap. Kennis om verder te bouwen, samen te werken, jezelf leren kennen en natuurlijk mooie opbrengsten op taal en rekenen zijn bouwstenen van het onderwijs op de scholen. Met in de kern Nieuwsgierigheid. Samen geven de elf scholen van Scholengroep Veluwezoom een gevarieerd onderwijsaanbod. Met name het handelend leren neemt deze periode toe. De diversiteit op de scholen betekent dat we een brede expertise in huis hebben. De synergie maakt de individuele scholen sterker. Een korte brochure over het koersplan en de volledige tekst kunt u vinden op onze website www.scholengroepveluwezoom.nl. 2.2. Verslag van de agenda 2021 2.2.1.
Inleiding Speerpunten en Covid In 2021 stond Covid weer opnieuw hoog op de agenda. Voor de zomervakantie 2021 hebben onze scholen op basis van de zelfevaluaties plannen gemaakt om de onderwijsvertraging in te halen, gebruik makend van evidence based goed werkende interventies. Scholen kregen financiële ruimte van het ministerie om plannen ook te kunnen realiseren. Scholen waren al een aantal jaren gewend om goede zelfevaluaties te maken, waardoor men snel kon schakelen. Het ontwikkelen en realiseren van deze plannen hebben een groot beslag op de ontwikkeltijd gelegd. Bovendien hebben we ook in 2021 weer groepen en soms scholen naar huis moeten sturen. Lang niet alle vervangingen hebben we kunnen invullen in verband met de krappe arbeidsmarkt, en medewerkers met ambulante taken hebben vaak de gaten voor de klassen ingevuld. Natuurlijk beseffen we dat we ook in 2021 op terreinen zijn gegroeid, maar we weten ook dat we niet alle voornemens voor het jaar 2021 hebben kunnen realiseren. Deze krijgen natuurlijk wel een vervolg in 2022. En natuurlijk hebben we getracht de ontwikkeling zoveel mogelijk door te laten gaan. Maar het is goed te beseffen dat de afgelopen jaren anders zijn gelopen dan gepland. Zo zijn we veel digivaardiger geworden, hebben we een grote flexibiliteit aan de dag gelegd en hebben we nog meer focus gelegd op het doelgericht zijn van ons handelen.
In 2021 is het zogenaamde evidenceinformed werken versterkt. Dit ontstond door de inzet van het Keuzemenu van het Ministerie, maar vooral ook door het vergroten van de rol van de leerkrachten bij de ontwikkeling van de zelfevaluaties. Ondanks Covid hebben we zoveel mogelijk van wat op onze agenda stond toch opgepakt. Het is ook goed te erkennen dat Covid veel energie en aandacht van ons gevraagd heeft. Ambitieplannen en schoolontwikkeling Als organisatie zijn we steeds beter in staat de verbinding te leggen tussen de grote lijnen en het dagelijks handelen. In de stichting en alle scholen wordt gewerkt met sprankelende ambities die vertaald zijn in praktische leerlingenbeloftes. Met andere woorden: wat betekent de mooie ambitie voor mij als leerling en wat vraagt dat dan van het handelen van alle medewerkers. De ontwikkeling op deze leerlingenbeloftes wordt gemonitord en gestimuleerd in zelfevaluaties. De vierjaren ambitieplannen zijn met behulp van Sinek ontwikkeld. Hier wordt een stevige lijn ontwikkeld tussen de ambities op hoofdlijnen naar het dagelijks handelen: Why, how en whatvragen ondersteunen ons. Ook de formats van de jaarlijkse documenten zoals de schoolbegroting en het schooljaarverslag zijn volgens deze ordening ingericht. Hierdoor wordt en blijft iedereen die betrokken is bij de schoolorganisaties mede-eigenaar in het realiseren van de ambities.
We werken continu aan excellente schoolorganisaties. Continu, omdat we altijd erop gericht zijn om een nog grotere meerwaarde te kunnen betekenen voor onze leerlingen en ouders.
11
Kernwoorden van onze stichting zijn: nieuwsgierigheid, handelend leren, samenwerken, innoveren, hoge opbrengsten en ontwikkeling.
In bovenstaande infografic is weergegeven hoe de relatie is tussen de ambitieplannen van de scholen, het koersplan van de stichting en de drie hoofddoelen waar we als stichting aan werken omdat we ervan overtuigd zijn dat het leerlingen een goede voorbereiding op de toekomst biedt: Netwerken, innoveren met oog voor goede leeropbrengsten en een goede kwaliteit. 2.2.2. Onze openbare identiteit Ikjijwij! Ikjijwij, versterken van onze openbare identiteit. Een van de zes kernwaarden van het openbaar onderwijs is ‘van en voor de samenleving’. Deze kernwaarde hebben wij vertaald in Ikjijwij JIJ bent anders, gelukkig maar! WIJ komen samen verder Ikjijwij gaat over samenwerken, met respect en nieuwsgierigheid naar de ander. Samenwerken met leerlingen, ouders, de wijk, de wereld. Samenwerken omdat we allemaal verschillend zijn en juist dát kan ons verrijken. Het gaat over burgerschap, meedoen aan de samenleving en verantwoordelijkheid dragen, over het besef dat ikjijwij samen vormgeven aan ons samen leven. Wat betekent ikjijwij in de praktijk? Praktisch betekent ikjijwij voor ons dat we zoveel mogelijk samendoen, en wel vanaf het begin, vanuit de overtuiging dat ons onderwijs door samen te werken beter wordt. Samenwerken met ouders, en ook anderen uitnodigen met ons mee te doen vinden we erg belangrijk.
We vinden het ook erg belangrijk dat onze leerlingen het gewoon vinden te participeren, mee te denken en mee te praten. De openbare onderwijsweek is voor ons dan ook de week van ikjijwij. In deze week worden diverse activiteiten gedaan. Elke school heeft een ambassadeur ikjijwij. Deze ambassadeurs geven telkens een waardevolle invulling aan de Openbare Onderwijsweek. In het jaar 2020 hebben de leerlingen nagedacht wat zij kunnen doen om de wereld te verbeteren. Het was de planning dat leerlingen weer aan de slag gaan met de Global Goals, met als speerpunt Duurzaamheid. Vlak voor de openbare ikjijwij-week zou starten sloten onze scholen in verband met Covid. In 2021 hebben we deze week wel georganiseerd. Leerlingen van de scholen informeren elkaar over hun oplossingen. Ook bereiden we de openbare onderwijsweek in 2022 voor waar we twee doelen hebben: o Workshops in het kader van de Werelden van Techniek i.s.m. Rotary o Burgerschapszin d.m.v. een spel waar leerlingen met actuele thema’s aan de slag gaan en afspraken maken.
12
Daarnaast geven scholen gedurende het jaar op hun eigen manier invulling aan dit thema. Voorbeelden zijn het adopteren van een bejaardentehuis, het houden van debatlessen, en het inrichten van een leerlingenraad. Zo versterkt onze identiteit “ikjijwij” daarnaast ook het onderwijs in 21-eeuwse vaardigheden. Evenzo belangrijk is dat het steeds meer vanzelfsprekend is, dat iedereen vanaf een vroeg stadium betrokken wordt bij beleidsontwikkeling. Samen ontwikkelen levert het beste resultaat. De samenwerking met de medezeggenschapsraad over de zelfevaluaties en de inzet van de NPOmiddelen was een belangrijk voorbeeld hiervan. We beseffen ook dat de afstand die is ontstaan tussen ouders, school, en collega’s onderling, doordat er veel via de digitale weg is gebeurd, weer aandacht nodig heeft in 2022. 2.2.3. Terugblik op de inhoudelijke ontwikkelingen in 2021 In deze paragraaf verwoorden we kort wat is gerealiseerd van de plannen in de Begroting 2021. We beginnen met het in beeld brengen van de samenvatting van onze plannen voor 2021 uitgewerkt in deze info-grafic.
▪
Ikjijwij in 2021
Tevredenheidspeilingen In 2021 hebben we tevredenheidspeilingen afgenomen bij leerlingen, medewerkers en ouders. De interpretatie van de cijfers was deze keer lastiger dan anders. Bij veel van de opmerkingen van de respondenten werd corona-gerelateerde feedback gegeven. Op scholen en in de mr-en is gesproken over de resultaten van deze onderzoeken. Ook is op diverse scholen met leerlingen hierover gesproken.
13
De overall resultaten van alle scholen van de Scholengroep waren als volgt:
Overleg met leerlingen over onderwijsontwikkeling op elke school In onze jaaragenda 2021 hadden we ons voorgenomen op elke school te werken met een vorm van leerlingenraad. Het betrekken van leerlingen bij het onderwijs is hier speerpunt. Dit heeft op veel scholen zeker aandacht gehad. Op dit gebied hadden we graag wat verder gestaan, maar door Covid, de vele vervangingen, het digitale werken, de protocollen waarbij kinderen uit verschillende groepen niet bij elkaar konden zijn en de focus op de leerresultaten maakten dat dit onderwerp volgend jaar meer aandacht verdient. Dit geldt ook voor de samenwerking met de kinderopvang. De aandacht die hiervoor vrij gemaakt kon worden op de scholen is erg divers. We kunnen zeggen dat er stappen zijn gezet, op enkele scholen zelfs forse stappen, maar voor de ontwikkeling van elke school naar een Integraal kindcentrum zullen we een nieuw tijdspad af spreken. Innoveren en hoge opbrengsten Ook in 2021 ontwikkelen we de zelfevaluaties verder. Naast de overstap naar de referentieniveaus hebben we bij de format gekozen voor een werkwijze die de verantwoordelijkheid van de leerkrachten van de zelfevaluaties vergroot om zodoende nog meer van betekenis te laten zijn. We sluiten beter aan bij het leerlingenvolgsysteem waardoor het ontwikkelen praktischer wordt. Overigens kozen alle scholen voor het nieuwe systeem van Cito: Leerling in Beeld.
Helaas is het Cito niet gelukt dit voor alle scholen beschikbaar te hebben, waardoor sommige scholen nog handmatig tabellen moeten toevoegen. Eind 2021 hebben we met een team van leerkrachten, interne begeleiders en schoolleiders gekozen voor de samenwerking met Expertis. Vanaf de winteropbrengsten 21/22 geven zij feedback op de zelfevaluaties van de stichting en maken zij een samenvatting daarvan voor bestuur en Raad van Toezicht. Ook kijken zij met ons mee naar ontwikkelstappen voortvloeiend uit de zelfevaluaties zoals training en opleiding. Rond de meivakantie van 2021 werd bekend dat scholen aanvullende middelen ontvangen ter bestrijding van onderwijsvertragingen. De bevindingen vanuit de zelfevaluaties werden gecombineerd met of getoetst aan het Keuzemenu van het ministerie. In dit Keuzemenu staan allerlei beproefde interventies met daarbij de gemiddelde behaalde onderwijswinst. Scholen hebben plannen ter aanpak van de onderwijsachterstanden/vertragingen ontwikkeld en in overleg met de medezeggenschapsraad op hun scholen ingezet. In 2020 zijn we gestart met een reviewteam. Onder begeleiding van B&T werd een team van leerkrachten, interne begeleiding en schoolleiders opgeleid om een school te reviewen. In 2021 zijn twee scholen bezocht.
14
Onderzoek is gedaan op basis van een vraag vanuit het ontvangende schoolteam en heeft een relatie met de leerlingenbelofte voortvloeiend uit het ambitieplan van de school. Naast observaties in de school zijn gesprekken gevoerd met leerlingen en ouders. Scholen ontvingen een rapportage hiervan. Reviewteamleden en scholen waren enthousiast. De feedback werd als zeer waardevol gezien: het leren met en van elkaar is versterkt. In het directieteam is besloten dat alle scholen bezocht worden door een reviewteam dat ook volgend jaar begeleid wordt door B&T. De rapportages geven een mooie aanvulling op de uitkomsten van de tevredenheidspeilingen. Door aan de slag te gaan met de 7 werelden van techniek verrijken we het onderwijs. Samen met ‘t Rhedens worden technieklessen aangeboden voor leerlingen van basisscholen. Daarnaast wordt in de week van het openbaar onderwijs, de ikjijwij-week, specifiek op deze 7 werelden ingegaan. Leden van de Rotary ondersteunen scholen door workshops aan te bieden. Leeropbrengsten 2021 In 2021 hebben leerlingen weer een eindtoets gemaakt. In 2020 ging de eindtoets niet door. De leerlingen die in 2021 de eindtoets hebben gemaakt hebben twee onderbroken schooljaren gehad. Dat zien we ook terug in de cijfers. In de samenvatting van alle zelfevaluaties van de externe expert een paar passages uitgelicht. Ten aanzien van het werken met de nieuwe format.
Zoals al aangekondigd in de samenvatting M 2021 is er gewerkt vanuit een nieuw format. Bijna alle scholen hebben hiervan bij deze evaluatie E 2021 gebruik gemaakt. Doel van een nieuw format was o.a. meer te werken vanuit de referentieniveaus, waardoor een sterkere relatie ontstaat met het waarderingskader van de inspectie. Daarnaast kan door te denken vanuit het referentiekader meer vanuit leerlijnen en doelgericht gewerkt worden, waardoor een betere differentiatie in het lesgeven binnen vooral de bovenbouwgroepen mogelijk wordt. Ook wordt in het nieuwe format meer aandacht besteed aan de overgang van leerjaar 2 naar leerjaar 3: vanouds een bekend knelpunt in het primair onderwijs. Door de evaluatie van de leerjaren 1 en 2 vooraan te plaatsen ontstaat ook een logischer opbouw en worden, zoals eerder, deze twee leerjaren niet als een soort “toegift” nog aan het eind besproken. Per vakgebied wordt ook de vaardigheidsgroei genoemd. Weliswaar moeten er bij het evalueren van de “gemiddelde vaardigheidsgroei” per leerjaar en vakgebied allerlei voorbehouden gemaakt worden (bv. het effect van de groepsgrootte), maar toch geeft een vergelijking met een landelijk gemiddelde vaardigheidsgroei vaak voldoende gespreksstof die kan leiden tot het verbeteren van een passend leerstofaanbod voor alle leerlingen.
Op school- en groepsniveau zal altijd een verdere analyse moeten plaatsvinden met bv. de onderzoeksvraag of de groei in een groep eerlijk verdeeld is; krijgt elke leerling een passend aanbod? Het werken met de referentieniveaus geeft ook de mogelijkheid om vanaf midden leerjaar 6 voorspellingen te doen over de resultaten in latere jaren. Hiervoor is in het format een Excelformat ingevoegd waardoor vergelijking met landelijke resultaten mogelijk is. Helaas lukte het nog niet alle scholen dit bestand op de juiste manier in te vullen. De “sterkte” van de evaluaties is zeker vergroot. Het denken in doelen en in groei geeft in een aantal evaluaties duidelijke verhelderingen en is voor sommige teams reden om “verder” te kijken. Een enkele school geeft aan dat een keuze maken bij de aanvraag van de extra Corona (NPO-) gelden door het werken met dit nieuwe format makkelijker werd. Helaas moet nog wel genoemd worden dat de leesbaarheid soms weer voor een externe lezer moeilijk zal zijn: vakjargon en afkortingen (bv. bij rekenen wordt bijvoorbeeld vaak MSV genoemd), te korte zinnen en ook fouten in zinsbouw en zelfs spelfouten. Ook zijn er scholen die als ambitie percentages ver boven de 100% noemen; nastrevenswaardig, maar wel een voorbeeld van de lat te hoog leggen.
Landelijke effecten Covid 2021 (https://www.nationaalcohortonderzoek.nl/factsheets-leergroei_) Kort samengevat: • Het is scholen gelukt de vertraging in leergroei ontstaan tijdens de eerste lockdown in de vakgebieden rekenen en spelling voor een groot deel weg te werken. Bij het vakgebied begrijpend lezen is er wel nog steeds een duidelijke vertraging in de leergroei: over een heel jaar een vertraging van 19%. Voor de vakgebieden rekenen en spelling is dit respectievelijk 9% en 7%. Bij spelling ligt de vertraging vooral tussen M3 en M4; bij begrijpend lezen en rekenen tussen M5 en M7. • De vertraging in de leergroei is bij spelling nog steeds ongeveer anderhalf keer zo groot bij leerlingen met een lage sociaaleconomische status dan bij leerlingen met een hoge sociaaleconomische status. Bij rekenen-wiskunde is het verschil zelfs iets groter. Bij begrijpend lezen is het verschil tussen hoge en lage sociaaleconomische status maar 1 procentpunt. Hier blijft juist de groep leerlingen met een gemiddelde sociaaleconomische achtergrond zo’n 3 procentpunten achter ten opzichte van leerlingen uit hogere sociaaleconomische milieus.
• Over het hele jaar bezien, zien we dat leerlingen uit eenoudergezinnen bij begrijpend lezen ongeveer 5 procentpunten achterblijven in leergroei in vergelijking met leerlingen die opgroeien bij twee volwassenen, bij spelling 1 procentpunt en bij rekenen-wiskunde zo'n 3 procentpunten.
15
•
•
•
Wanneer we naar de hele periode sinds COVID-19 kijken, zien we dat meisjes iets minder vertraging in de leergroei hebben opgelopen in vergelijking met jongens ten opzichte van diezelfde periode vóór COVID19. De vertraging in de leergroei is 2 procentpunten hoger voor jongens bij begrijpend lezen en rekenenwiskunde. Bij spelling zien we geen verschil tussen jongens en meisjes. Als we kijken naar de leergroei in een heel jaar tussen M-toets en de volgende M-toets, dan zien we bij begrijpend lezen geen substantiële verschillen in gemiddelde leergroei tussen de scholen. Bij spelling en rekenen-wiskunde realiseren de scholen met 10% of meer lage-SES (sociaaleconomische status) leerlingen ongeveer anderhalf keer meer vertraging dan de scholen met 0-5% lage-SES leerlingen. Voor spelling en rekenen-wiskunde is de vertraging in de leergroei het laagst bij grote scholen (meer dan 220 leerlingen) en het hoogst bij kleine scholen (tot en met 140 leerlingen). Bij begrijpend lezen zijn er nauwelijks verschillen.
Inhoudelijke evaluatie van onze scholen. Wat zijn de trends? Zoals altijd zijn er in de zelfevaluaties een aantal trends te herkennen. Scholen benoemen dat wat ze zien gebeuren en vaak zijn zij daar niet de enige in. Omdat de periode tussen E 2021 en M 2021 heel kort was, zijn er deze keer niet heel veel opvallend nieuwe inzichten te noemen. Onderbouw Alle scholen, met uitzondering van De Expeditie, noemen de motoriek als aandachtspunt. Vooral de fijne motoriek van de leerlingen die binnenkomen vraagt de aandacht. Op de scholen met een zwaardere schoolweging wordt, logischerwijs, genoemd dat veel leerlingen taalzwak op school komen. Enkele scholen zoeken gericht meer samenwerking met en een betere overdracht vanuit de voorschool. Technisch lezen Men is over het algemeen tevreden over de resultaten technisch lezen. De toets resultaten bevestigen dit. Zowel de scholen die voor het redzaamheidslezen als de scholen die meer voor het tempolezen kiezen zijn tevreden over de resultaten in de middenbouw. Wel noemen vrijwel alle scholen het motiverend lezen in midden- en bovenbouw als knelpunt: hoe zorg je dat leerlingen lezen leuk gaan vinden en daardoor hun technische vaardigheid op peil houden? Verschillende aanpakken worden genoemd; misschien een onderwerp om met de scholen onderling ervaringen over uit te wisselen.
Spelling In de evaluaties E 2021 worden dezelfde items benoemd als in de M 2021 evaluatie: • twijfels over digitaal werken: instructie door de leerkracht is essentieel voor de meeste leerlingen. • er moet meer op papier gewerkt gaan worden: slordigheid is vooral in de bovenbouw een belemmerende factor. Voor het komende schooljaar geven veel scholen aan meer methodisch vanuit een schrift/werkboek te gaan werken. Opvallend is dat daarbij veel scholen voor de methode Staal kiezen of hebben gekozen. Begrijpend lezen In elke samenvatting is het vak begrijpend lezen als pijnpunt genoemd: ook nu weer! Een trend is dat de methode Nieuwsbegrip aan belangstelling inboekt en nieuwe methodieken worden genoemd, zoals bv. Junior Einstein. Opvallend blijft dat men vaak eerst kiest voor een nieuwe methode als de oplossing voor tegenvallende resultaten. Een methode is gereedschap en elke “klusser” weet dat goed gereedschap belangrijk is, maar je moet wel weten waar je gereedschap voor inzet: wat is het plan en wat is het doel? Een goede reflectie op het vakgebied begrijpend lezen is van belang: wat is het? wat willen we de kinderen leren? Enkele scholen kiezen meer voor het werken vanuit de zaakvakken om de vaardigheid van het begrijpend lezen te verbeteren; een goede ontwikkeling die wel iets meer vraagt van de vakkennis van de leerkrachten.
Een enkele school kiest dan ook hierbij voor externe begeleiding. Het is raadzaam om de recente, snelle ontwikkelingen in de didactiek van dit vakgebied te volgen. Ook kan het zinvol zijn aandacht te geven aan de conclusies van het nationaal cohortonderzoek m.b.t. het begrijpend lezen. Rekenen Ook hier is niet veel anders te melden dan in de vorige samenvatting. Slecht automatiseren en slordigheid van leerlingen blijven een negatief effect hebben. Het differentiëren op uitstroom vanaf M6 geeft hierin wel ruimte om meer gericht aan de individuele doelen van leerlingen te werken. Neveneffect is daarbij dat de motivatie van leerlingen versterkt wordt. Sociaal-emotioneel In de zelfevaluaties geven de scholen aan hoe ze het sociaal-emotioneel welbevinden van de leerlingen volgen. De meeste scholen gebruiken hiervoor Zien!; enkele scholen gebruiken Looqin. Alle scholen zijn tevreden over de resultaten van de door de leerlingen ingevulde vragenlijsten. Soms is het beeld van de leerlingen zelfs onverwacht positiever dan dat wat de school denkt. De inzet van Rots en Water trainingen en het gebruik van de methode Kwink worden genoemd als aanpakken die een positief effect hebben. Verder wordt aangegeven dat een uniforme aanpak van gedrag binnen de school van groot belang is. Contact met ouders is een aandachtspunt op veel scholen.
16
De samenvatting van de zelfevaluaties zijn besproken in een gezamenlijke bijeenkomst met schoolleiding en interne begeleiding van de scholen, zodat het leren van en met elkaar versterkt wordt. Ook de plannen en aanpak inhalen onderwijsachterstanden worden met elkaar gedeeld. Passend onderwijs in de Scholengroep Naast de gezamenlijke activiteiten in de regio hebben schoolbesturen eigen keuzes gemaakt. Binnen de Scholengroep Veluwezoom is de inzet als volgt: de lichte zorgmiddelen die resteren na de inzet van de schoolcontactpersonen, worden ingezet in de scholen. Hiermee bekostigen we de interne begeleiders. In het schooljaar 2019/2020 zijn de interne begeleiders begonnen met de opleiding Post Hbo-opleiding Interne Begeleider. In 2020/2021 volgen veertien leerkrachten de HBO plus opleiding Onderwijsbehoeften in relatie tot gedrag. Met deze inzet en opleidingen versterken we de basisondersteuning in onze scholen. Een gedifferentieerd onderwijsaanbod met kundige leerkrachten maakt dat we voor nog meer leerlingen een goede onderwijsplek kunnen bieden. Vanuit de zware zorgmiddelen worden onderwijsarrangementen bekostigd. Het gaat hier veelal om individuele begeleiding van leerlingen. De speciale basisschool ’t Sterrenbos krijgt deels direct bekostigd door het Rijk, en deels door het Samenwerkingsverband. Deze middelen zijn toegevoegd aan de formatie van ’t Sterrenbos.
Alle scholen hebben een eigen Schoolondersteuningsprofiel waarin zij aangeven welke extra onderwijsondersteuning zij kunnen bieden. Verwijzingspercentage van nieuwe verwijzingen naar het SO en Sbao vanuit de basisscholen van de scholengroep Veluwezoom waren de afgelopen jaren als volgt:
SWV Rheden-R Veluwezoom
2018 Leerlingen 26.792 3.400 1.559
2019 SBO SO Leerlingen 0,683% 0,295% 26.502 0,559% 0,441% 3.330 0,385% 0,770% 1.585
2020 SBO SO Leerlingen 0,494% 0,298% 26.229 0,480% 0,330% 3.364 0,505% 0,252% 1.630
2021 SBO SO Leerlingen 0,416% 0,233% 25.845 0,386% 0,238% 3.286 0,307% 0,245% 1.637
SBO SO 0,344% 0,213% 0,365% 0,274% 0,428% 0,122%
Deze cijfers laten zien dat de verwijzingen naar SO en SBAO vanuit de basisscholen bij elkaar opgeteld, laat zien dat deze af is genomen van 1,16% in 2018 naar 0,55% in 2021. De totale cijfers binnen het hele samenwerkingsverband is in die periode afgenomen van 0,98% naar 0,58%. Het gemiddelde schoolgewicht van de Scholengroep Veluwezoom in deze periode is 30,37. Een hoger schoolgewicht geeft aan dat er meer risico’s zijn op onderwijsachterstanden. Dat zegt in algemene zin iets over de complexiteit van de onderwijs-behoefte van leerlingen. Het gemiddelde schoolgewicht in het hele samenwerkingsverband is 28,90. Van de twintig schoolbesturen hebben vier schoolbesturen een gewicht boven de 30. Onderwijsachterstandenmiddelen Scholengroep Veluwezoom ontvangt extra onderwijsachterstandsmiddelen. Dit ontvangt de organisatie van het Rijk op basis van kengetallen rondom scholen. De economische omstandigheid van de mensen uit de omgeving en van de school en bijvoorbeeld het opleidingsniveau van ouders bepalen hoeveel extra middelen de school ontvangt. Het landelijke uitgangspunt is dat deze omstandigheden invloed hebben op het risico van onderwijsachterstand. De middelen worden weliswaar toegekend aan de stichting, maar worden direct toegevoegd aan de formatie van de individuele scholen.
Zij zetten deze middelen over het algemeen om in formatie zodat zij bijvoorbeeld kleinere groepen of meer handen in de klas kunnen realiseren. Versnellingsvragen In het kalenderjaar 2021 is voor ca. € 40.000 besteed aan versnellingsvragen. De voornaamste zijn: De Kameleon: procesbegeleiding (€ 5.000) Dorpsschool Rozendaal: schoolontwikkelingstraject (€ 7.800) Rheder Enk: schoolontwikkelingstraject (€ 18.150) Kon. Emma: planmatig werken (€ 2.211)
17
Personeelsbeleid Begroting Ontwikkelen o o
Investeren in opleiding en ontwikkeling Eigen risicodrager worden
Wat betekent onze visie voor ons dagelijks handelen? En wat is nu eigenlijk het verschil in rollen van een leerkracht schaal 10 en schaal 11? In de cao-wijziging is de leraarsfunctie schaal 9 afgeschaft en zijn leerkrachten van schaal 9 in schaal 10 ingepast en leerkrachten van schaal 10 naar schaal 11. Met deze schaalverhoging zijn de functies ook inhoudelijk veranderd. Om hierover het gesprek te starten en de verwachtingen te verhelderen zijn we in 2021 via een drietal MeetUps tot zogenaamde aanvullende profielen gekomen. Deze zijn breed in de organisatie besproken. Nu wordt de volgende stap gezet door de profielen te integreren in de gesprekken-cyclus zodat de ontwikkeling hierop ondersteund wordt. In 2021 is een nieuwe adjunct-directeur aangetrokken in het onderwijsteam Sterrenbos en de Kameleon. Het onderwijsteam Dorpsschool Rozendaal/Kindcentrum LeerRijk Dieren heeft afscheid genomen van de adjunct-directeur, in de vervanging van de werkzaamheden is intern een oplossing gevonden. De Scholengroep werkt samen met PON waar het gaat om de inzet van vervangers. De bijbehorende afspraak is dat de Scholengroep ook zelf een vervangingspool heeft. Gerelateerd aan het aantal medewerkers is de omvang voor 2021 vastgesteld op 7 FTE.
In de zomer hebben we onze vervangingspool gevuld tot die omvang waarna in het najaar 3 medewerkers zijn vertrokken naar een vaste aanstelling elders in de regio. In december 2021 bevat de pool 4,2 FTE. Dat biedt de nodige flexibele ruimte voor medewerkers die wij, bij vermindering van de NPO gelden in 2022, een baan moeten aanbieden om verplichtingen voor de WW te voorkomen. In 2021 zijn 15 nieuwe leerkrachten aangesteld (en 8 op eigen verzoek vertrokken). Daarvan is een deel aangesteld op kosten van de NPO gelden. De huidige aanstellingen NPO worden grotendeels voortgezet nu duidelijk is dat wij ook in het schooljaar 2022-2023 NPO gelden ontvangen. De jaarlijkse Scholengroep Veluwezoom dag is in oktober 2021 niet doorgegaan in verband met Covid en wordt doorgeschoven naar 2022. De reeds geplande opleidingen zijn gestart en/of doorgegaan, merendeels via de digitale weg. Het betreft de in company opleiding Onderwijsbehoeften in relatie tot gedrag. In het voorjaar van 2021 zijn 1 directeur en 3 adjunct-directeuren geslaagd voor de opleiding start- en vakbekwaam schoolleider. De in-company opleiding Reviewteam is gestart in 2020. Leerkrachten en schoolleiders zijn getraind in het kundig reviewen van schoolontwikkeling. Deze opleiding is wat later gestart dan gepland. In 2021 zijn de eerste begeleide reviewbezoeken afgelegd.
De reviewtraining wordt door 12 Scholengroep medewerkers gevolgd. De opleiding en reviewbezoeken worden in 2022 vervolgd.
18
De belangrijkste opleidingen in 2021: Medilex, anti-pestcoördinator Coaching Jij Bent Roel Wink Studiecentrum bedrijf Overheid, taal coördinator, 1 pers Saxion, 10 personen, daltoncursus Expertis, schoolontwikkelingstrajecten, hoeveel scholen? Ellla, begeleiding dag directieteam Augeo, meldcode Tweemonds, begeleidingstraject 1 team Marant, registerassesments Van Dijk, AVG Menne, met sprongen vooruit, diversen Schoolleidersreg. 12 personen Academie Driestar, visietraject jonge kind CPS, ouderbetrokkenheid, 1 team B&T, reviewtraining 10 personen
1.325 2.904 3.328 4.355 10.200 45.114 3.174 2.177 3.685 4.971 1.491 16.704 2.475 1.548 3.250 25.200
In 2021 is verdergegaan met de opleiding Specialist Onderwijsbehoefte (KPC) en Gedrag Daarnaast gebruiken we ook in 2021 de digitale gesprekkencyclus. Eind 2021 heeft ruim 95% van de medewerkers een start gemaakt met de gesprekken. Werkdrukmiddelen Scholengroep Veluwezoom heeft in 2021 voor alle scholen € 448.000 ontvangen ter bestrijding van de werkdruk. Teams hebben zelf de inzet van deze gelden bepaald. Over het algemeen zijn deze middelen ingezet voor extra leerkrachten, onderwijsassistenten, huismeester of vakleerkrachten. In hoofdstuk 2 is dit verder beschreven. Personele bezetting en mobiliteit Ook in 2021 zijn de personele wisselingen bij aanvang van het nieuwe schooljaar het grootst. Op basis van leerlingenaantallen wordt de formatie aan de scholen toegekend. In de 1 e helft van 2021 heeft een vacatureronde plaatsgevonden waarin alle medewerkers en ook externen konden solliciteren. Met medewerkers die hebben gesolliciteerd, zijn gesprekken gevoerd door twee (adjunct)directeuren, waarna definitief invulling is gegeven aan de bezetting in de formatie. Daarnaast is opnieuw geworven voor de vacature ruimte in de eigen vervangingspool. Deze bevat bij het afsluiten van 2021 6,5 FTE. Verzuim Er is sprake geweest van afwezigheid uit voorzorg. Dit betekent dat medewerkers met een (risico op) Covid besmetting thuis aan het werk waren en digitaal onderwijs verzorgden.
In 2021 hebben we een piek in het verzuim gehad rond juni, 8,5%. Het gemiddelde verzuim over 2021 is 6,5%. (In 2020 6,2%, 2019 7%, 2018 8,4% en 2017 8,1%). De meldingsfrequentie is wat verlaagd naar 0,7 (was in 2020 0,73) en dat is minder dan 1 melding per persoon per jaar. Samenvatting bedrijfsarts: “Afgelopen 2 jaar is duidelijk de invloed van Covid-19 op het verzuim zichtbaar geweest; ziekte, ziekte van familieleden of angst voor ziekte van kwetsbaren. Nieuwe dingen, onvoorspelbaarheid, bedreigingen voor je ego en controle (verlies) veroorzaken ongezonde stress. Door Covid speelde dit voor vrijwel iedereen in meerdere of mindere mate. Naar verwachting zullen hier het komende jaar nog wel effecten van te zien zijn en is het aan te raden hierop bedacht te zijn”. Klachten en vertrouwenspersoon Inzet van de vertrouwenspersoon; in 2021 is door 1 van de werknemers van onze organisatie gebruikgemaakt van de inzet van de vertrouwenspersoon bij ongewenst gedrag. Ook 2 ouders van leerlingen hebben een beroep gedaan op de vertrouwenspersoon.
19
In onderstaande tabel treft u een overzicht over de verschijningvormen van ongewenst gedrag volgens de Arbowet. Categorie
Aantal hulpvragen
Intimidatie/intimidatie in de lijn Seksuele intimidatie Pesten Discriminatie Agressie en geweld Overig
1
Totaal
3
2
Samenvatting en Advies namens de vertrouwenspersoon: “Het aantal meldingen dat de externe vertrouwenspersoon bereikt blijft elk jaar gering. De medewerker heeft ondersteuning gekregen om te komen tot een oplossing in de ontstane situatie. De ouders hebben advies gekregen over de stappen die zij kunnen zetten om hun klacht onder de aandacht te brengen. Klachten en de Klokkenluidersregeling Scholengroep Veluwezoom is aangesloten bij de Landelijke Klachten Commissie onderwijsgeschillen. In 2021 is geen klacht ingediend bij de Landelijke Klachtencommissie. Regionale partners en samenwerking Netwerken (begroting) o o o o o
Samenhang koersoverleg, kenniskringen Samenwerken met PABO in samen opleiden onderzoeken Bestuurlijke samenwerking verder onderzoeken Samenwerken in het samenwerkingsverband en regio Kenniskring Onderwijsbehoefte in relatie tot gedrag
Samenhang koersoverleg en kenniskringen. We hebben de werking van de kenniskringen besproken en verhelderd. De kenniskringen zijn en blijven van de professionals. Wel heeft elke kenniskring een contactpersoon vanuit het Koersoverleg. In het Koersoverleg worden ontwikkelingen vanuit de kenniskringen gedeeld zodat iedereen goed op de hoogte is en de samenhang van beleidsontwikkeling wordt geborgd. We hebben ervoor gezorgd dat elke medewerkers zicht krijgt op welke kenniskringen er zijn en hoe je bijvoorbeeld kunt deelnemen of een nieuwe kenniskring kunt starten. Het is ons nog niet gelukt een nieuwe kenniskringen Onderwijsbehoefte in relatie tot gedrag te formeren. Wel hebben we afgesproken dat we deze kenniskring Inclusiever onderwijs willen noemen. Een startbijeenkomst wordt voor de zomervakantie 2022 georganiseerd. Samenwerken met de PABO In 2021 hebben we een oriënterend gesprek gehad met de PABO met als doel te participeren in het Samen Opleiden. We zien voor onze organisatie veel kansen. Onze leerkrachten willen graag bijdragen aan het versterken van de beroepsgroep, de dynamiek en know how die in deze samenwerking ontstaat zien wij als meerwaarde en we leren alvast aanstaande leerkrachten kennen. In december 2021 heeft het directieoverleg zich uitgesproken over deze samenwerking.
In 2022 worden de mogelijkheden verder verkend en zullen we ons verder voorbereiden op deze nieuwe rol. Passend Onderwijs in de regio In de Regio Rheden/Rozendaal werken we samen op het gebied van Passend Onderwijs. Vanuit het centrale samenwerkingsverband Arnhem en omstreken ontvangen schoolbesturen budget om te zorgen voor een goed onderwijs-continuüm. Binnen de regio’s wordt gezamenlijk inhoud gegeven aan Passend Onderwijs. De bestuurder van Scholengroep Veluwezoom is de voorzitter van dit regionaal overleg. Een aantal zaken hebben we voor alle scholen in ons werkgebied afgesproken. Zo werken alle besturen in ons werkgebied met een schoolcontactpersoon, als belangrijke schakel tussen de school en de inzet van aanvullende onderwijsarrangementen. De schoolcontactpersonen worden uit de middelen vanuit het Samenwerkingsverband bekostigd.
20
Het speciaal onderwijs groeit in ons samenwerkingsverband. Dat maakt dat de bijdragen voor de reguliere basisscholen onder druk komen te staan. Met name de onderinstroom en de hogere categoriebekostiging veroorzaken deze financiële problemen voor de komende periode. In de herfst van 2021 zijn via gesprekstafels allerlei verbeterpunten genoemd rond allerlei thema’s. Deze gaan in op bovenstaande kwesties en over de ondersteuning rondom de scholen, hoogbegaafdheid en thuiszitters. Vanuit deze input ontwikkelen we binnen de regio het regioplan. Sinds enige jaren stellen de gemeenten Rozendaal en Rheden schoolmaatschappelijk werk beschikbaar voor alle scholen in hun gemeenten. Scholen zijn bijzonder tevreden over het schoolmaatschappelijk werk. Leerlingen worden hierdoor sneller ondersteund. Voor uitgebreide informatie kunt u naar de website van de scholen en van Passend Wijs (www.swv-passendwijs.nl). POVO, versterking doorgaande leerlijnen. In 2021 heeft de Scholengroep Veluwezoom samen met PCBO Rheden en de scholengemeenschap Rhedens samengewerkt in het versterken van de doorgaande lijn. Een drietal projecten worden uitgewerkt en uitgevoerd: 1. Inhoudelijke kennis delen door professionals 2. Doorontwikkeling plusklas 3. Extra begeleidingsklas ter voorbereiding op deelname aan het voortgezet onderwijs. IHP-ontwikkeling.
De gemeente Rheden heeft samen met de schoolbesturen het zogenaamde Integraal Huisvestingsplan ontwikkeld. Het beleidsdeel is inmiddels afgerond en door de gemeenteraad vastgesteld. Het uitvoeringsprogramma moet nog worden ontwikkeld en zal in 2022 vorm krijgen. De Scholengroep Veluwezoom ontwikkelt aan de hand van de uitgangspunten in het IHP een nieuwe Meerjarenonderhoudsplan en stelt in 2022 op basis daarvan opnieuw de voorziening onderhoud vast. Bestuurlijke samenwerking In 2020 is op hoofdlijnen onderzoek gedaan naar een mogelijke meerwaarde over de bestuurlijke samenwerking van de Scholengroep Veluwezoom met PCBO Rheden. In december heeft de onderzoeksgroep bestaande uit directeuren en besturen een eerste onderzoekresultaat afgerond. Het resultaat is dat een verregaande bestuurlijke samenwerking kansrijk lijkt en meerwaarde kan bieden voor beide organisaties. In 2021 is dit onderzoek vervolgd en verder uitgewerkt. Een intentieverklaring is ondertekend en er is besloten een jaar van kennismaken in te bouwen. Vanaf de zomer worden een drietal miniconferenties gehouden met deelnemers van beide organisaties. De eerste heeft plaatsgevonden in 2021. Het tempo van elkaar leren kennen is zeker van invloed op dit proces. In juni zullen de miniconferenties zijn afgerond en kijken we naar het vervolg.
In geval van een fusie zal dat een due diligence-onderzoek en een Fusie Effect Rapportage aan de orde zijn en zal de juiste inspraakprocedures worden belopen. Samenwerking met PON Scholengroep Veluwezoom werkt met vele besturen in Oost- Nederland samen. Met name voor de vervangingen is de Scholengroep aangesloten bij het PON.
21
Financiën, onderhoud en beheersorganisatie Voor de begroting 2021 zijn investeringen opgenomen voor nieuwe verduurzamingsprojecten en onderwijskundige projecten. In 2021 zijn de onderstaande onderwijskundige ruimte verbeteringen gerealiseerd Onderwijskundige aanpassingen: Lappendeken realisatie skillab/bibliotheek; Rheder Enk realisatie unitonderwijsruimte De Kameleon realisatie extra groepsruimte door aanpassingen binnen bestaand gebouw; ‘t Sterrenbos € 20.000 realisatie unitonderwijsruimte; ‘t Sterrenbos € 20.000 realisatie praktijkruimte in keuken en skillab. In 2021 is vanuit het overleg met de gemeente over de Koningin Emmaschool een aanzet gemaakt om tot een verrekening te komen en daarmee kan ook het eigenaarschap overgenomen worden. Hiervoor is door de gemeente erkend dat zij een onderzoek in gang moeten zetten zodat wij een gebouw zonder constructiefouten ook daadwerkelijk in eigendom krijgen. Dit proces maakt dat de investeringen in zonnepanelen doorgeschoven is naar 2022. Doordat alle projecten voor verbetering van onderwijs (vanuit huisvesting) het beoogde resultaat hebben, zijn in de planning en begroting 2022 e.v, nieuwe investeringen opgenomen. Deze zijn en worden rechtstreeks gekoppeld aan: 1. Onderwijskundige versnellingsvragen 2. Renovatie van gebouwen vanuit het voorgenomen IHP en uitvoeringsovereenkomst t.b.v.
verduurzaming In 2021 is de Europese aanbesteding schoonmaak doorlopen en afgerond. De nieuwe overeenkomst met Cantorclin gaat in per 1 januari 2022 en heeft een vaste looptijd van drie jaar en kan met één jaar worden verlengd. De verwachting is dat deze aanbesteding een kostenbesparing realiseert van ca € 45.000 op jaarbasis ten opzichte van de eerdere situatie. De inschrijfprijs van Cantorclin is nagenoeg gelijk aan de materiële instandhouding vergoeding die Scholengroep Veluwezoom voor de schoonmaakdienstverlening ontvangt. De prijs per vierkante meter van Cantorclin voor schoonmaakdienstverlening is in het primair onderwijs marktconform. Dit betekent dat van Cantorclin verwacht mag worden dat zij de gevraagde minimale kwaliteit voor de opgegeven totaalprijs kunnen realiseren. Daarnaast is een Europese aanbesteding hardware gestart. Deze wordt in Q1 2022 afgerond. Scholengroep Veluwezoom wordt bij aanbestedingen begeleid door Anculus, waardoor we ons verzekerd hebben in het volgen van de juiste procedures, en het doen van een goede marktverkenning. Anculus ondersteunt tevens bij het contractbeheer. 2.3.
Belangrijkste kenmerken van het gevoerde financiële beleid
Het College van Bestuur stelde in 2021 de (meerjaren)begroting 2022-2026 en de jaarrekening 2020 vast. De Raad van Toezicht heeft deze goedgekeurd. De voorzitter College van Bestuur is budgethouder van de door het bestuur vastgestelde, en door de Raad van Toezicht goedgekeurde begroting. De schooldirecteur is sub-budgethouder voor de vastgestelde schoolbegroting. Op bovenschools niveau worden de budgetten voor personeel, meubilair en onderhoud behartigd. Het onderhoud wordt uitgevoerd op basis van een meerjarenplanning. Op financieel gebied zijn de volgende zaken in het afgelopen jaar uitgewerkt/uitgevoerd: o opstellen van een personele begroting (Bestuursformatieplan) o opstellen van kwartaalrapportages; o opstellen van de jaarrekening 2020; o opstellen van de jaarbegroting 2022; o opstellen van de meerjarenbegroting 2022-2026. Allocatiemodel De stichting hanteert een allocatiemodel voor de verdeling van de ontvangen baten.