Agendabundel

Bundel - Raadsvergadering van 25 januari 2022 Agenda bijlagen Agenda raadsvergadering 25 januari 2022 1 Opening 2 Rondvraag 3 Vaststelling agenda 3.a Bespreekstukken (waarover debat en besluitvorming plaatsvindt) 4 Routekaart Circulaire Economie - Beleidskader (22.04) In 2019 heeft de gemeenteraad het beleidskader ‘Aan de slag voor een duurzaam klimaat’ (2019-2022) vastgesteld. De ambitie is om in 2040 CO2-neutraal te zijn. De transitie naar een circulaire economie bevindt zich nog een pril stadium. In de afgelopen jaren heeft de gemeente Rheden al verschillende activiteiten ondernomen. Om in de komende periode nog doelgerichter stappen te zetten in de transitie naar een circulaire economie is de Routekaart Circulaire Economie ontwikkeld waarin het Circulair beleidskader (zie bijlage 1, parafgraaf 2.4) met doelstellingen voor o.a. het gebruik van primaire grondstofen, hergebruik en circulaire bedrijvigheid zijn opgenomen. Aan de hand van het beleidskader legt de gemeente Rheden de richting voor de komende jaren vast voor de transitie naar circulaire economie en wordt geld uit het budget van de klimaataanpak ter beschikking gesteld voor de realisatie van projecten. Om de ambities van de Routekaart te verwezenlijken c.q. de transitie vorm te geven zijn in samenwerking met partners zogeheten ‘werkpakketten’ (projecten) per opgave ontwikkeld.

In bijlage 2 is een overzicht van alle mogelijke projecten die in het Kader van de Routekaart mogelijk zijn. De omvang van het totaalpakket aan werkpakketten is te groot om gelijktijdig op te pakken; het legt een te groot beslag op de beschikbare middelen (zowel financieel als ambtelijke capaciteit). Er is door het College een selectie gemaakt van prioritaire projecten die in 2022 en 2023 worden uitgevoerd. De uitvoering van deze selectie van projecten is afhankelijk gemaakt van het beschikbaar komen van budget. Raadsvoorstel Routekaart Circulaire Economie (22.04) Raadsbesluit Routekaart Circulaire Economie (22.04) Routekaart Circulaire Economie Rheden - Beleidskader (22.04) Memo toelichting raadsvoorstel (22.04).pdf 4.a Openluchttheater Pinkenberg (22.03) Raadsvoorstel Openluchttheater Pinkenberg (22.03) Raadsbesluit Openluchttheater Pinkenberg (22.03) 4.b motie vreemd aan de orde van de dag ‘Vrijstelling lokale lasten voor Rhedense ondernemers’ M VVD Ondersteuning van Rhedense ondernemers.docx 4.c motie vreemd aan de orde van de dag ‘Uitvoering geluidsmeting Ellecomsedijk’ M PvdA VVD CU D66 GPRB Uitvoering Geluidsmeting Ellecomsedijk (N 348).docx 4.d Hamerstukken (waarover alleen besluitvorming plaatsvindt) 5 Voormalige hockeyvelden Dieren startnotitie (21.71) Raadsvoorstel Startnotitie locatie voormalige hockeyvelden Dieren (Admiraal Helfrichlaan 87b) Raadsbesluit

Startnotitie locatie voormalige hockeyvelden Dieren (Admiraal Helfrichlaan 87b) Startnotitie Locatie voormalige hockeyvelden Dieren (Admiraal Helfrichlaan 87b) (21.71) 6 Vaststellen bestemmingsplan Velp-Noord, Waldeck Pyrmontlaan 4 (22.02) Raadsvoorstel voor ongewijzigde vaststelling van het bestemmingsplan Velp-Noord, Waldeck Pyrmontlaan 4 De initiatiefnemer is voornemens twee vrijstaande, grondgebonden woningen te realiseren aan de Waldeck Pyrmontlaan 4, waarbij het bestaande kerkgebouw wordt gesloopt. In het vigerende bestemmingsplan Velp 2016, Woongebieden-Noord heeft het perceel de bestemming Maatschappelijk-1, wat de realisatie van twee grondgebonden woningen niet mogelijk maakt. Het voorliggende bestemmingsplan voorziet in de functieverandering van het perceel naar de bestemmingen Wonen, met twee bijbehorende bouwvlakken, en Tuin, zodat de bouw van twee woningen planologisch mogelijk wordt gemaakt. Tegen het ontwerp bestemmingsplan zijn geen zienswijzen ingediend.

Raadsvoorstel Vaststellen bestemmingsplan Velp-Noord, locatie Waldeck Pyrmontlaan 4 (22.02) Raadsbesluit Vaststellen bestemmingsplan Velp-Noord, locatie Waldeck Pyrmontlaan 4 (22.02) Bestemmingsplan Velp-Noord, Waldeck Pyrmontlaan 4 Vast te stellen BP Waldeck Pyrmontlaan 4 op pilot.ruimtelijkeplannen.nl 7 VERVALLEN Dit agendapunt is behandeld als bespreekstuk (agendapunt 4a) Het Rijk heeft een specifieke uitkering beschikbaar gesteld voor verbetering van het binnenklimaat in scholen. Deze specifieke uitkering ventilatie in scholen (SUVIS) biedt een bijdrage van maximaal 30% van de totale kosten. De gemeente Rheden heeft in afstemming met de schoolbesturen voor 3 schoolgebouwen de specifieke uitkering aangevraagd. Vanuit de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor onderwijshuisvesting kunnen gemeenten en schoolbesturen samen afspraken maken over de overige 70%. Het voorstel is voor 35% van de kosten een krediet van 280.000 beschikbaar te stellen. Raadsvoorstel cofinanciering SUVIS regeling onderwijshuisvesting (22.01)

Raadsbesluit cofinanciering SUVIS regeling onderwijshuisvesting (22.01) Vast te stellen de besluiten n.a.v. aan de raad gerichte brieven Brievenlijst raad 25 januari 2022.docx 9.2 Vast te stellen de besluitenlijst van de raadsvergadering van 14 december 2021 Besluitenlijst raadsvergadering 14 december 2021 9.3 Vast te stellen van besluiten n.a.v. lijsten van stukken ter kennisneming 9.3.1 Prestatieafspraken Vivare HVR gemeente Rheden 2022 211130 BW voorstel Prestatieafspraken 2022 Vivare HVR gemeente Rheden 211208 Prestatieafspraken 2022 Vivare HVR Rheden 9.3.2 Prestatieafspraken Veluwonen Samen Eén gemeente Rheden 2022 211130 BW voorstel Prestatieafspraken 2022 Veluwonen Samen Eén gemeente Rheden 211202 Prestatieafspraken Veluwonen Samen Eén Rheden 9.3.3 Uitspraak Hoge raad 1-op-1 uitgifte grond 2021 12 06 Collegevoorstel uitspraak Hoge raad omgang 1-op 1.docx bijlage 1 Uitspraak Hoge Raad d.d. 26-11-2021.pdf 9.3.4 Nadere regel “Tegemoetkoming in de meerkosten voor afval gerelateerd aan een medische aandoening” B&W voorstel toevoegen nadere regel tegemoetkoming meerkosten afval medische aandoening 9.3.5 Regionale Adaptatie Strategie Veluwezoom In de afgelopen jaren hebben we door het uitvoeren van stresstesten inzicht gekregen in onze kwetsbaarheden (wateroverlast, hitte- en droogte-opgave).

De partijen binnen de DPRA-werkregio Veluwezoom verschillen sterk van elkaar en hebben daardoor niet allemaal dezelfde soort en omvang van opgave. Hoe we echter als werkregio gezamenlijk de opgaven in de aankomende 6 jaar (de maximale duur van een RAS) willen gaan oppakken, is verwoord in de Oplegger, de Regionale AdaptatieStrategie (RAS) en de uitvoeringsagenda 2021-2022 (UA). BenW Voorstel_RAS en UP Klimaatadaptatie -dec2021 DEF4 Bijlage 1 - Regionale Adaptatie Strategie Veluwezoom DEF sept 2021 Bijlage 2 - Oplegger Regionale AdaptatieStrategie 2021 Bijlage 3 - Uitvoeringsagenda werkregio Veluwezoom 9.3.6 Uitvoering Wet verplichte GGZ 2022 en 2023 Gevraagd wordt om voor komende twee jaar opdracht te verlenen aan de VGGM voor het uitvoeren van gemeentelijke taken in het kader van de Wet Verplichte GGZ. Dit op basis van de offerte zie bijlage. BW voorstel uitvoering Wet verplichte GGZ 2022-2024 def Bijlage brief en offerte VGGM 2022 bijlage Offerte VGGM 2022 bijlage rapportage evaluatieonderzoek 9.3.7 Voortgang motie 'Van Dieren naar Apeldoorn en weer Terug...' 2021-12 B&W-voorstel voortgang motie Verkeersveiligheid langs het kanaal 2021-12 Raadsinformatiebrief voortgang motie veiligheid langs het kanaal 9.3.8 Geactualiseerd Beveiligingsplan Suwinet Het beveiligingsplan wordt jaarlijks door de afdeling samenleving geactualiseerd.

Voor 2022 zullen we een nieuw beveiligingsplan opstellen en ter vaststelling aanbieden aan het college. BW voorstel Suwi bevplan en addendum 2019 Bevplan Suwinet 2021_Def 9.3.9 Recreatiezonering Veluwe, provincie Gelderland I.v.m. de grootte van het document "Concept Recreatiezoneringsplan Veluw; natuur beschermen én beleven" is in het voorstel een link naar het document opgenomen. 245 11 2021 B en W voorstel IBABS versie 1 dec brief provincie met 1e reactie concept recreatiezoneringsplan 9.3.10Regeling uitvoering Wsw door Scalabor B.V. 2023-2025 Sinds 2018 voert Scalabor BV naar tevredenheid de Wsw-taken uit voor ruim 2.000 mensen in de regio Midden-Gelderland met een SW-indicatie, zo ook voor Rheden. Scalabor financiert met de huidige opbrengst van de SW-medewerkers de begeleiding en ontwikkeling van SW-medewerkers (‘om niet’). Per 1 januari 2023 lopen de huidige contractafspraken af. Scalabor heeft daarom aangegeven de Wsw-taken niet meer volgens de huidige afspraken te kunnen uitvoeren en ziet zich genoodzaakt om vanaf 2023 een bijdrage te vragen aan gemeenten voor de begeleiding en ontwikkeling van SW-medewerkers. Er ligt nu een nieuwe set van financiële afspraken. Deze zijn verwerkt in de ‘Regeling uitvoering Wsw door Scalabor B.V. 2023-2025’.

Elke gemeente in de regio moet nu een besluit nemen of zij middels deze aangepaste regeling het uitvoerend werkgeverschap voor hun SW’ers bij Scalabor wil continueren. BW voorstel Regeling uitvoering Wsw door Scalabor B.V. 2023-2025 _20211216_def.pdf Raadsbrief Continueren uitvoerend werkgeverschap Wsw Scalabor_20211207.docx Regeling uitvoering Wsw door Scalabor BV 2023-2025_20211119.pdf Bijlage 1 Dienstencatalogus versie 4.0 - januari 2021.pdf Bijlage 3 bij regeling - Convenant detacheren.pdf Bijlage 4 bij regeling - Procedure passende arbeid versie juni 2019.pdf 9.1

Bijlage 5 bij regeling - Reactie Scalabor Stuurgroep MGR 191021-2.pdf Bijlage 6 bij regeling - Financieel overzicht uitvoering Wsw door Scalabor B.V. 2023-2025.pdf 9.3.11Samenwerkingsovereenkomst met de gemeente Arnhem: aanleg fietsverbinding HAN-Larenstein BW voorstel SOK met Arnhem voor aanleg fietspad dd 16-11-21 met tabel JvU 9.3.12Plan van Aanpak Plan-MER RES 2.0 211216 Collegevoorstel PvA Plan-MER RES 2.0 Bijlage 1 Plan van aanpak Plan-MER RES 2.0 Bijlage 2 Raadsinformatiebrief PvA Plan-MER RES 2.0 def Bijlage 3 Commissie MER advies d.d. 18-11-2021 9.3.13Raadsinformatiebrief Doorbraakmethode Wij willen de raad informeren over de inzet van de doorbraakmethode en de behaalde resultaten in de pilotperiode. BW voorstel raadsbrief doorbraakmethode Eindrapportage Rheden Raadsinformatiebrief Doorbraakmethode (getekend) 9.3.14Regionale inkoop jeugdbescherming Het Regionaal Portefeuillehoudersoverleg Zorg en De Bestuurscommissie voor de Inkoop Sociaal Domein Centraal in Gelderland hebben op 16 juli 2021 ingestemd met de nieuwe afspraken en contracten voor de jeugdbescherming. Inkoop Sociaal Domein Centraal Gelderland heeft daarop in het najaar uitvoering gegeven aan de aanbesteding en inkoop namens de elf gemeenten.

Dit heeft geresulteerd in het regionaal contracteren van vier jeugdbeschermingsinstellingen (Jeugdbescherming Gelderland, Jeugd Veilig Verder, Leger des heils JB/JR, William Schrikker Stichting JB/JR). Concreet betekent dit een voortzetting van de dienstverlening per 1 januari 2022 van de huidige jeugdbeschermingsorganisaties, maar dan onder nieuwe voorwaarden. B en W voorstel - inkoop jeugdbescherming 2022 - 1.1 2 Bijlage 1.1 - Memo GVJB 16 juli 2021 3 Bijlage 2.1 - Overeenkomst GVJB 4 Bijlage 2.2 - Productenboek 5 Bijlage 2.3 - Bouwstenen 6 Bijlage 2.4 - Resultaatafspraken 7 Bijlage 3.1 - 20210702 Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd rapport jul 2021 8 Bijlage 3.2 - Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd, regiorapport Gld juli 2021 9 Bijlage 3.3 - Reactie op Rapportage IGJ over Jeugdbescherming in Gelderland def 9.3.15Resultaten nul meting minimaregelingen 20211220 circulatievoorstel raadsbrief nul meting Factsheet minima Raadsbrief resultaten nulmeting minimaregelingen 10 Sluiting

Agenda voor de openbare vergadering van de raad van de gemeente Rheden van dinsdag 25 januari 2022, aanvang vergadering 19.30 uur. Locatie Statenzaal provinciehuis Arnhem De vergadering is live te volgen via www.rheden.nl/gemeenteraad Voorzitter : de heer C. van Eert Griffier : mevrouw M. Kateman

Nr.

1 2 3

-------

Opening Rondvraag Vaststelling agenda

Bespreekstukken (waarover debat en besluitvorming plaatsvindt) 4 Routekaart Circulaire Economie - Beleidskader 22.04 Voorstel om: a in te stemmen met de Routekaart Circulaire Economie d.d. 25 oktober 2021 en deze toe te voegen aan de economische visie; b in te stemmen met het reserveren van € 100.000,00 voor de uitvoering van projecten gerelateerd aan circulaire economie verdeeld over: o in 2022 € 50.000,00 uit de incidentele middelen van het klimaatbeleid 20192022; en o in 2023 € 50.000,00 via de kadernota. (portefeuille D. Klomberg) Hamerstukken (waarover alleen besluitvorming plaatsvindt) 5 Voormalige hockeyvelden Dieren startnotitie 21.71 Voorstel om: a de startnotitie locatie voormalige hockeyvelden Dieren (Admiraal Helfrichlaan 87b) vast te stellen; b in te stemmen met afwijken van kaders als gesteld in de structuurvisie Dieren om kansen te benutten voor recreatieve functies op deze plek. In plaats daarvan te kiezen voor een invulling van de kavel met woningbouw, Tiny houses en Natuurtuin; c in te stemmen met beschikbaar stellen van € 75.000,00 voorbereidingskrediet ten laste van de reserve risicobuffer grondexploitatie. (portefeuille R.

Haverkamp) 6 Vaststellen bestemmingsplan Velp-Noord, Waldeck Pyrmontlaan 4 22.02 Voorstel om: a met inachtneming van het hiervoor gesteld langs elektronische weg, en met een volledige verbeelding daarvan op papier, ongewijzigd vast te stellen het bij dit besluit behorende bestemmingsplan ‘Velp-Noord, locatie Waldeck Pyrmontlaan 4’, met de daarbij behorende toelichting, als vervat in de bestandenset met de planidentificatie NL.IMRO.0275.BPVN24-VA01; b aan te geven dat bij de vaststelling gebruik is gemaakt van de ondergrond met de bestandsnaam o_NL.IMRO.0275.BPVN24-VA01; c geen exploitatieplan vast te stellen. (portefeuille R. Haverkamp) 7 Openluchttheater Pinkenberg Voorstel om: het reeds beschikbaar gestelde krediet van het project renovatie openluchttheater De Pinkenberg á € 300.000,00, met € 183.000,00 te verhogen tot een totaal krediet van € 483.000,00. (portefeuille D. Klomberg)

22.03

8 Cofinanciering SUVIS regeling onderwijshuisvesting Voorstel om: een krediet van € 65.000,00 beschikbaar te stellen voor de gemeentelijke bijdrage aan de SUVIS regeling en de kapitaallasten van € 4.560,00 ten laste te brengen van de producten 208 en 216. (portefeuille D. Klomberg)

22.01

9 Voorstel om: 1 Vast te stellen de besluiten n.a.v. aan de raad gerichte brieven. 2 Vast te stellen de besluitenlijst van de raadsvergadering van 14 december 2021. 3 Vast te stellen van besluiten n.a.v. lijsten van stukken ter kennisneming. 10 Sluiting De stukken bij agenda zijn digitaal in te zien op www.rheden.nl/gemeenteraad. Voor nadere informatie kunt u zich wenden tot de griffie, telefoonnummer (026) 49 76 241, e-mail: griffie@rheden.nl. De vergadering wordt uitgezonden op internet, www.rheden.nl/gemeenteraad. Indien u de vergadering fysiek wil bijwonen in de Statenzaal in het Provinciehuis dan verzoeken wij u hiervoor contact op te nemen met de griffie via griffie@rheden.nl of via telefoonnummer (026) 49 76 350. De voorzitter van de gemeenteraad, Carol van Eert.

21.04

Raadsvoorstel portefeuillehouder

begrotingsprogramma

D. Klomberg

4 Duurzaamheid

draagt bij aan Global Goal(s)

b en w-vergadering

agendapunt

bijlage(n) ter inzage

7 december 2021

5

1

rol raad

soort document

Ter besluitvorming

Raadsvoorstel en -besluit

voorbereidende vergadering

agendapunt

12 Verantwoorde consumptie en productie 13 Klimaatactie 9 Duurzame productie en infrastructuur 11 Duurzame steden en gemeenschappen

13 januari 2022 raadsvergadering

agendapunt

25 januari 2022 onderwerp

Routekaart Circulaire Economie. INHOUD VOORSTEL 1 In te stemmen met de Routekaart Circulaire Economie d.d. 25 oktober 2021 en deze toe te voegen aan de economische visie; 2 in te stemmen met het reserveren van € 100.000,00 voor de uitvoering van projecten gerelateerd aan circulaire economie verdeeld over: o in 2022 € 50.000,00 uit de incidentele middelen van het klimaatbeleid 2019-2022; en o in 2023 € 50.000,00 via de kadernota. 1 Waartoe is het voorstel gedaan? De vraag naar grondstoffen neemt wereldwijd sterk toe. Door de groeiende bevolking en de toenemende welvaart dreigen grondstoffen schaars te worden. Om de bevolking blijvend van de noodzakelijke voedsel en goederen te kunnen voorzien is een wezenlijke verandering in onze omgang met grondstoffen nodig. Nederland heeft zich als doel gesteld om de economie in 2050 100% circulair te laten zijn waarbij de ambitie is uitgesproken om het gebruik van primaire grondstoffen (bijv. metalen en fossiele grondstoffen) in 2030 al met vijftig procent te reduceren. In het Rijksprogramma Nederland Circulair staat beschreven hoe wij onze economie samen met onze partners kunnen ombuigen naar een toekomstbestendige, duurzame en circulaire economie1. De wereldwijde pandemie heeft laten zien dat de huidige economie sterk afhankelijk is van lange transportketens.

In de circulaire economie wordt gestreefd naar kortere ketens met een hogere trede op de ladder van verwerking, meer lokale productie (denk bijvoorbeeld aan natuurinclusieve landbouw met lokale verkoop) en behoudt van kritieke grondstoffen in de regio. Hiermee wordt de economie minder afhankelijk van geopolitieke invloeden. Circulaire economie is een transitievraagstuk waar de hele samenleving in komend decenium mee te maken krijgt; in overheidsbeleid en eisen aan en vragen van bedrijven. Als gemeente moeten wij hier aan bijdragen en doen dat bij voorkeur in regionaal verband omdat de keten niet bij de gemeentegrens stopt.

1 Het gaat hier om een transitie naar een economie die voorziet in behoeften zonder onaanvaardbare milieudruk en

uitputting van natuurlijke hulpbronnen.

21.04

Wat is de aanleiding? In 2019 heeft de gemeenteraad het beleidskader ‘Aan de slag voor een duurzaam klimaat’ (2019-2022) vastgesteld. De ambitie is om in 2040 CO2-neutraal te zijn. Hiervoor verkennen wij, naast een gerichte aanpak op energiebesparing en de opwek van duurzame energie, ook nieuwe wegen als circulaire economie want de winning, verwerking en transport van grondstoffen is eveneens van invloed op onze CO2uitstoot. Het belang van de transitie naar een circulaire economie krijgt steeds meer de aandacht. In de afgelopen jaren heeft de gemeente Rheden al belangrijke stappen ondernomen. Vastgesteld zijn o.a.: • de startnotitie circulaire economie (2016); • een grondstofstromenanalyse (2017); • ondertekening van de regionale ambitieverklaring circulaire GWW (2020); • het inkoop- en aanbestedingsbeleid met circulariteit als één van de speerpunten (2020). De Startnotitie circulaire economie (2016) gaf de start aan circulair denken en handelen in de gemeentelijk organisatie. De bovengenoemde beleidsuitgangspunten hebben in de afgelopen jaren bijgedragen aan het meer duurzaam en circulaire aanbesteden zoals de bouw van een duurzaam zwembad, circulaire deelaanbestedingen bij de bouw van het nieuwe gemeentehuis (zoals circulaire sloop en hergebruik van hout en meubilair), stimuleren van het hergebruik van asfalt of op kleinere schaal een pilot met luiers.

Ook zijn er actieprogramma’s opgezet met scholen. Tot slot merken wij dat bij nieuwe bouwprojecten, in lijn van de ambitieverklaring GGW, circulariteit een steeds belangrijkere rol gaat speelt. Zonder afbreuk te doen aan de resultaten die de afgelopen jaren zijn behaald, dient ook erkent te worden dat de nodige stappen nog genomen moeten worden. Dat is niet enkel een constatering voor de gemeente Rheden maar mondiaal moet de transitie naar een meer circulaire economie voortvarender worden opgepakt. Een mooie en noodzakelijke stap wordt gemaakt met het de Routekaart Circulaire Economie. Hiermee willen wij het gedachtengoed van het circulair handelen, naast het duurzaam handelen, langdurig en doelgerichter verankeren in onze gemeente. Hierin is opgenomen een Circulair beleidskader (zie bijlage 1, parafgraaf 2.4) met doelstellingen voor o.a. het gebruik van primaire grondstofen, hergebruik en circulaire bedrijvigheid. 2 Wat is het bestaand beleid c.q. kader? • Europees actieprogramma Circulaire Economie (2020). • Rijksbrede programma Circulaire Economie (2016). • Grondstoffenakkoord (2017). • Provinciaal kader Circulaire Economie (2019). • Startnotitie Circulaire Economie (2016). • Beleidskader ‘Aan de slag voor een duurzaam klimaat’ (2019-2022). • Inkoop- en aanbestedingsbeleid (2020). • Ambitieverklaring ‘Circulair opdrachtgeverschap in de GWW-sector’ (2020).

• Regionale agenda Groene Metropoolregio (2021). 3 Wat willen wij bereiken? In 2050 moet de Nederlandse economie 100% circulair zijn. In 2030 moet Nederland al 50% minder primaire grondstoffen gebruiken. Alle gemeenten, waaronder Rheden, spelen hierin een belangrijke rol. In de Routekaart staan onze lokale doelstellingen per circulaire opgave genoemd. Bijvoorbeeld: de reductie van 50% primaire grondstoffenverbruik GWW in 2030. In aansluiting hierop zetten wij regionaal in op een Circulaire agenda binnen de Groene Metropoolregio. Met beide ontwikkelingen zetten wij in op bewustwording, kennisontwikkeling en innovatief circulair ondernemerschap dat moet leiden tot meervoudige waardecreatie. Hiermee dragen wij bij aan de volgende Global Goals: • 9 (Duurzame Industrie en Infrastructuur). • 11 (Duurzame steden en gemeenschappen). • 12 (Verantwoorden consumptie en productie). • 13 (Klimaatactie).

21.04

4 Wat gaan wij ervoor doen? Circulariteit en circulair handelen worden nogal eens gelijk gesteld met duurzaam handelen. Circulair handelen vraagt echter meer en zit nog niet in ons dagelijks handelen. Waar duurzaam handelen steeds meer ‘gewoon’ is, wordt circulair handelen nog vaak als iets nieuws gezien. In komende jaren moet ook circulariteit en circulair handelen een vanzelfsprekendheid worden. Om deze omslag te realiseren zijn bewustwording en investeringen nodig. Hierbij gaat de kost voor de baat uit. Dit betekent dus ook dat het kostencomponent niet altijd meer doorslaggevend is. Deze Routekaart geeft ons kaders om de in de komende jaren deze omslag te maken en door te stappen naar een circulaire wereld. Circulaire Economie bevindt zich op het snijvlak van duurzaamheid en economie. Circulair handelen is niet alleen een overheidstreven, het is en wordt steeds meer een onderdeel van (maatschappelijk) ondernemerschap. Dit is een reden voor het college van burgemeester en wethouders om nadrukkelijk een koppeling te maken met beide programma’s. Beleidskader onderdeel van duurzaamheid Het voorliggende voorstel is opgesteld binnen het lopende klimaatprogramma. Het beleidskader geeft vorm aan de wijze waarop de gemeente Rheden de komende jaren invulling wil geven aan Circulaire Economie. Hierbij is onderscheid gemaakt in drie taakvelden: • Eigen organisatie. • Buitenruimte.

• Samenleving. In de komende maanden komt de focus in eerste instantie te liggen op gemeentelijke projecten en processen om hiermee zelf kennis en ervaring op te doen. Verder gaan wij meer aandacht besteden aan het circulaire bewustzijn in de organisatie. Dit betekent dat wij aan de ‘voorkant’ van elk project, in aansluiting op het gemeentelijk inkoop- en aanbestedingsbeleid, de kansen van circulariteit integraal afwegen. Wij doen dan kennis en ervaring op welke stappen (hoe klein ook) op dit moment haalbaar en betaalbaar zijn. In deze beginperiode zetten wij ook inspirerende voorbeelden van bedrijven en kennisinstellingen in het licht om ook de buitenruimte en samenleving erbij te betrekken. Wij zetten in op ‘leren door samen te doen’. Uitvoering als onderdeel van economie Het Klimaatprogramma eindigt in 2022. De vormgeving van de Circulaire Economie heeft een tijdstraject dat voorbij 2022 gaat. De directe relatie van Circulaire Economie met (lokale) bedrijvigheid en ondernemerschap is voor het college van burgemeester en wethouders dan ook een reden om de voorliggende Routekaart Circulaire Economie en toekomstige beleidsontwikkeling onderdeel te laten zijn van het beleidsveld Economie. Aansluiting bij ambities Groene Metropoolregio De gemeente Rheden heeft zich gecommiteerd aan de regionale agenda van de Groene Metropoolregio.

Circulaire Economie heeft een belangrijke plek binnen de Circulaire regio. Binnen de Circulaire regio worden onder andere de speerpunten circulaire bouw en infrastructuur en de Circualaire Economie (grondstoffen en ketens) benoemd. Deze Routekaart sluit aan bij de oproep vanuit de Groene Metropoolregio om sterk in te zetten op duurzaam en circulair handelen en werken, en richt zich op de genoemde speerpunten. Dit is essentieel om, naast de locale ambities, ook de regionale circulaire ambitie te verwezenlijken. De Groene Metropoolregio biedt de mogelijkheid om zowel locale projecten breder uit te zetten in regio alsook om regionale projecten initiërend te laten zijn voor locale initiatieven. Daarnaast maakt de Groene Metropoolregio de verbinding mogelijk om een gezamenlijke (bedrijven, kennisinstellingen en overheden) regionale aanpak te formuleren waarbij wij de grondstoffen, energie, arbeid en kapitaal op een manier gaan gebruiken die volhoudbaar is richting de toekomst.

21.04

Belangrijke instrumenten die kunnen worden ingezet voor de verwezelijking zijn ondersteuning, informeren-presenteren, kennisoverdracht, helpen vorm geven en assistentie op projectniveau. Zo kunnen wij met lokale projecten, regionale ontwikkelingen versterken en andersom kunnen wij profiteren van van regionale kennis en ervaringen. 5 Wat zijn de financiële consequenties? Onderdeel van de Routekaart Circulaire Economie is dat er projecten worden opgezet voor de eigen organisatie, de buitenruimte en de (economische) samenleving. Voor de uitvoering van circulaire projecten die bijdragen aan het invullen van het beleidskader zijn investeringen nodig. De hoogte van deze investeringen heeft een relatie met de mate waarin stappen worden gezet. Hoewel enkele projecten mogelijk al in de komende maanden worden opgezet, worden de de projecten die een relatie hebben met het beleidsveld Economie bepaald in de nog op te stellen economische visie en uitvoeringsprogramma. Op dit moment wordt rekening gehouden met een budget van € 100.000,00 waarvoor besluitvorming wordt gevraagd, zie hiervoor bijgaande tabel:

Het gevraagde budget zal worden aangewend voor projecten in de komende twee jaren. De nieuwe economische visie en de uitwerking vanuit de Groene Metropool regio kan aanleiding zijn aanvullend budget aan te vragen. Mocht dat het geval zijn, dan wordt dit beargumenteerd aan de Raad voorgelegd.

21.04

6 Wat zijn de risico’s? • Samenwerking: het thema Circulaire Economie raakt alle beleidsvelden in het sociale en ruimtelijke domein (intern en extern). Om verdere stappen te kunnen zetten in een Circulaire Economie is een open houding van alle partijen met ruimte voor verandering en innovatie essentieel. •

Resultaat: de transitie naar een Circulaire Economie is nog vrij onontgonnen terrein. de praktijk moet uitwijzen, wat de effecten zijn van de verschillende projecten op de doelstellingen.

•

Draagvlak: de huidige coronacrisis heeft grote impact op de economie. De tijd moet uitwijzen, wat de (on-)mogelijkheden zijn voor de ontwikkeling van een volledige Circulaire Economie.

7 Wat is het draagvlak voor dit voorstel? In de afgelopen jaren zijn er verschillende netwerkbijeenkomsten voor ondernemers over dit thema georganiseerd. Dit heeft bijgedragen aan de bewustwording, maar er is nog veel te doen. Circulaire Economie vraagt een andere manier van (overheids)handelen en ondernemen. Dit vraagt tijd, geld en ruimte voor innovatie van zowel de overheid als het bedrijfsleven. De noodzaak om hiermee aan de slag te gaan wordt door ondernemers erkend. 8 Hoe en met wie wordt er gecommuniceerd? De Routekaart Circulaire Economie wordt na besluitvorming gepubliceerd op onze website watisjouwrheden.nl, onder de aandacht gebracht van de ondernemersverenigingen en toegevoegd aan de nieuwe economische visie. 9

Wordt er een evaluatie uitgevoerd? De Routekaart wordt ingebracht in de economische visie en in een intergraal onderdeel van de Groene Metropool regio (Circulaire regio). Evaluatie van deze Routekaart Circulaire Economie zal binnen die kaders plaatsvinden.

De Steeg, 7 december 2021 Burgemeester en wethouders van Rheden, Carol van Eert, burgemeester. Nadja Renkema, secretaris.

22.04

gemeente Rhcden

Raadsvergadering 25 januari 2022 Agendapunt 4 DR

Raadsbesluit De raad van de gemeente Rheden; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 7 december 2021; besluit:

1 in te stemmen met de Routekaart Circulaire Economie d.d. 25 oktober 2021 en deze toe te voegen aan de economische visie; 2 in te stemmen met het reserveren van € 100.000,00 voor de uitvoering van projecten gerelateerd aan circulaire economie verdeeld over: o in 2022 € 50.000,00 uit de incidentele middelen van het klimaatbeleid 2019-2022; en o in 2023 € 50.000,00 via de kadernota.

pagina

1

ons kenmerk

22.04B

RAPPORT Routekaart Circulaire Economie Rheden

Klant:

Gemeente Rheden

Referentie: BG6242-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001 Status:

S0/P01.01

Datum:

25 oktober 2021

Circulaire Samenleving

Circulaire Startups

Circulair Bouwen

Circulaire Buitenruimte

Circulair Inkopen

Circulaire Eigen Organisatie

CE X

Definitief

HASKONINGDHV NEDERLAND B.V.

Laan 1914 no.35 3818 EX AMERSFOORT Transport & Planning Trade register number: 56515154 +31 88 348 20 00 +31 33 463 36 52 info@rhdhv.com royalhaskoningdhv.com

Titel document: Routekaart Circulaire Economie Rheden Ondertitel: Routekaart Circulaire economiE Referentie: BG6242-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001 Status: P01.01/S0 Datum: 25 oktober 2021 Projectnaam: Routekaart CE Rheden

Classificatie Definitief

Behoudens andersluidende afspraken met de Opdrachtgever, mag niets uit dit document worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt of worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor het document is vervaardigd. HaskoningDHV Nederland B.V. aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor dit document, anders dan jegens de Opdrachtgever.Let op: dit document bevat persoonsgegevens van medewerkers van HaskoningDHV Nederland B.V. en dient voor publicatie of anderszins openbaar maken te worden geanonimiseerd. ROUTEKAART CIRCULAIRE ECONOMIE

i

T F E W

Definitief

Inhoud 1

Naar een Rhedense Routekaart Circulaire Economie

1

2

Circulaire opgaves en ambities

3

2.1

Europese, Landelijke en Provinciale ambities en kaders

3

2.2

Vijf circulaire opgaves

6

2.3

Drie taakvelden Rheden voor circulaire economie

7

2.4

Circulair beleidskader Rheden

7

2.5

Rheden heeft al circulaire stappen gezet

8

ROUTEKAART CIRCULAIRE ECONOMIE

ii

Definitief

1

Naar een Rhedense Routekaart Circulaire Economie

Transitie naar een circulaire economie Het grondstoffenverbruik is de afgelopen decennia verveelvoudigd en zal de komende jaren alleen maar verder toenemen. Recent onderzoek van MVO Nederland wijst uit dat hergebruikte materialen voor slechts 12% voorzien in de Nederlandse grondstoffenvraag. Om de mensheid blijvend te kunnen voeden en voorzien van noodzakelijke goederen is een fundamenteel andere omgang met grondstoffen nodig. De circulaire economie kan een antwoord bieden op deze grote uitdaging om veel efficiënter om te gaan met grondstoffen. Het gaat hierbij om transitie naar een economie die voorziet in behoeften zonder onaanvaardbare milieudruk en zonder uitputting van natuurlijke hulpbronnen.

Deze opgave vraagt om veranderingen in brede zin. Zowel technische, sociale als systeeminnovaties zullen moeten worden doorgevoerd. De circulaire econome biedt daarmee ook kansen en nieuwe verdienmodellen. In Nederland wordt vaak gebruik gemaakt van het R-model (zie figuur 1) met strategieën om de circulariteit te verbeteren.

Figuur 1: R-strategieën van PBL om circulariteit te verbeteren De rol van gemeenten Gemeenten hebben een belangrijke rol om de transitie naar een circulaire economie te versnellen of te realiseren. Gemeenten in Nederland zijn betrokken bij duizenden activiteiten en projecten om hier in de praktijk iets aan de doen. Hiertoe beschikken gemeenten over een breed scala aan beleidsinstrumenten om het verschil te kunnen maken. PBL maakt onderscheid in acht type beleidsinstrumenten: (1) Onderzoek, (2) Bedrijfsondersteuning en -financiering, (3) Circulair inkopen, (4) Informatievoorziening, (5) Onderwijs, (6) Netwerk en informatie-uitwisseling, (7) Wet- en regelgeving en (8) Ruimtelijke ordening. Afhankelijk van het beoogde doel kan een gemeente (een combinatie van) één van deze beleidsinstrumenten inzetten. Waar staat Rheden De transitie naar een circulaire economie bevindt zich nog in de beginfase. Dit is een fase waarin nog niet duidelijk is wat de beste strategieën zijn, hierom vinden veel experimenten plaats waarin inzicht wordt opgedaan. Dat blijkt ook uit veel van de activiteiten die koploper gemeenten uitvoeren: Er worden onderzoeken en verkenningen uitgevoerd (bv. een grondstofstromenanalyse), er worden kennisnetwerken gevormd en er worden heel veel pilots uitgevoerd (bijvoorbeeld met circulair inkopen).

Ook Rheden heeft de afgelopen jaren al de nodige activiteiten in gang gezet: er is een startnotitie opgesteld (2016), een grondstofstromenanalyse gemaakt (2017), en een actieprogramma samengesteld met 10 projecten die inmiddels grotendeels zijn uitgevoerd (2018). Daarnaast heeft de gemeente diverse bijeenkomsten georganiseerd en participeert de gemeente in verschillende CE regionale netwerken. ROUTEKAART CIRCULAIRE ECONOMIE

1

Definitief

Net als andere koplopende overheden wil Rheden nu meer gerichte stappen gaan zetten naar een circulaire economie. Door focus aan te brengen, is het zowel voor interne en externe stakeholders duidelijk waar de gemeente de komende jaren op in gaat zetten. Het beleid dat de gemeente Rheden de komende jaren wil inzetten op gebied van circulaire economie staat in deze Routekaart Circulaire Economie Rheden. Doel Routekaart CE De routekaart moet het mogelijk maken dat de gemeente Rheden de komende jaren gericht aan de slag kan gaan om de transitie te maken naar een circulaire economie. De routekaart vormt hierbij een logisch geheel van (1) de Rhedense circulaire ambities, (2) projecten die deze ambities moeten helpen realiseren en (3) KPI’s om de voortgang in het behalen van deze ambities periodiek te kunnen meten. Om dit te kunnen doen, zullen hiervoor middelen en uitvoeringscapaciteit vrijgemaakt moeten worden. In de geformuleerde projecten geeft de routekaart een indicatie van de benodigde middelen en capaciteit om deze projecten uit te voeren. Daarbij is ook een inschatting gemaakt van de benodigde capaciteit om de komende jaren het programmamanagement te kunnen voeren over de 29 voorgestelde projecten.

Tot slot moet de routekaart helpen de samenleving (ondernemers, bewoners, kennisinstellingen en andere overheden) te enthousiasmeren om samen te werken aan de Rhedense circulaire ambities. De routekaart biedt duidelijkheid wat de gemeente wil gaan doen op circulair vlak en helpt bij het krijgen van draagvlak voor een meer circulaire handelingswijze van de gemeente Rheden.

Voorbeelden van eerdere projecten circulaire economie in Rheden Pilot wasbare luiers Omdat luiers voor veel restafval zorgen (22 kg/kind per maand), heeft in 2017 een proef bij 15 gezinnen plaatsgevonden met wasbare luiers. Omdat wasbare luiers duur zijn in aanschaf, konden deze met subsidie van Rheden worden geleased. Door de subsidie werden de wasbare luiers goedkoper dan wegwerpluiers. Afvalscheiding in gemeentehuis De gemeente moet zelf ook het goede voorbeeld geven wat betreft afvalscheiding. Daarom zijn in 2017 in het gemeentehuis afvalbakken geplaatst om afvalscheiding van dagelijks vrijkomende stromen van medewerkers te kunnen scheiden. Zo kon de hoeveelheid restafval worden gehalveerd. Prijsvraag circulariteit scholen De gemeente heeft een competitie onder middelbare scholen uitgeschreven om aandacht te geven aan het terugdringen van afval. De winnende school heeft grote stappen gezet in afvalscheiding en bewustwording van leerlingen over afval. Deze school heeft een 3D printer gewonnen (welke kan printen met gerecycled PET).

ROUTEKAART CIRCULAIRE ECONOMIE

2

Definitief

2

Circulaire opgaves en ambities

De basis voor het nationale beleid vormt het Rijksbrede programma circulaire economie met de vijf transitieagenda’s. Hierin staan de hoofddoelen voor circulaire economie voor de lange termijn. Deze doelen bieden een goede basis, maar moeten nog vertaald worden naar de specifieke taakvelden van de gemeente Rheden. Zodat de doelen geschikt worden om op te kunnen sturen. In dit hoofdstuk vertalen we de landelijke doelen naar meer concrete doelen met meetbare KPI’s passend bij de gemeente Rheden. Om tot deze doelen te komen, zijn in 2019 en 2020 diverse werksessies georganiseerd met relevante medewerkers van de gemeente Rheden. In dit hoofdstuk komen aan bod: 1. Europese, Landelijke en Provinciale ambities en kaders (paragraaf 2.1); 2. Vijf circulaire opgaves (paragraaf 2.2); 3. Drie gemeentelijke taakvelden (paragraaf 2.3); 4. Circulair Beleidskader Rheden (paragraaf 2.4). De eerste drie paragrafen leiden samen tot het Circulair Beleidskader Rheden.

2.1

Europese, Landelijke en Provinciale ambities en kaders

In deze paragraaf worden de diverse belangrijkste Europese, landelijke en provinciale beleidskader voor circulaire economie alsmede de ambities en strategieën die daarin geformuleerd zijn kort beschreven. Deze vormen belangrijke input voor de Routekaart Circulaire Economie Rheden. Het is namelijk handig om waar mogelijk hierop aan te haken, omdat Rheden bijvoorbeeld zo anticipeert op eventuele normen, wet- of regelging, samenwerking met andere partijen (die daar ook op anticiperen) eenvoudiger maakt en waarschijnlijk makkelijker gebruik kan maken van eventuele subsidiepotjes. Achtereenvolgens komen in deze paragraaf aan bod: 1. De Europese Green Deal (2019); 2. Het Europese Actieplan Circulaire Economie (2020); 3. Rijksbrede Programma Circulaire Economie (2016); 4. Grondstoffenakkoord (2017); 5. De vijf Transitieagenda’s (2018); 6. Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie (2019); 7. VANG-programma; 8. Provinciale kader (2019/2020). 1. Europese Green Deal Eind 2019 is de Europese Green Deal gepresenteerd, een routekaart op weg naar een duurzame Europese economie. In 2050 moet Europa klimaatneutraal en circulair zijn. In de Green deal worden verschillende plannen en strategieën aangekondigd om de komende jaren stappen te zetten. De focus ligt op grondstof intensieve sectoren, zoals de bouwsector en kunststofsector.

Belangrijke doelen: • In 2050 moet Europa 100% circulair en klimaatneutraal zijn. • Vervuiling van lucht, water en bodem moet naar “nul” worden teruggebracht.

ROUTEKAART CIRCULAIRE ECONOMIE

3

Definitief

2. Europees Actieplan Circulaire Economie De Europese Commissie presenteerde in maart 2020 een nieuw actieplan voor de circulaire economie. Het plan borduurt voort op het actieplan uit 2015. Het doel van het plan is om het circulaire materiaalgebruik in de EU in het komende decennium te verdubbelen en tegelijkertijd de economische groei te stimuleren. Onderwerpen die ook in Rheden effect gaan hebben, zijn onder andere: • Vanaf 2021 komt er een verbod op wegwerp plastic. • Vanaf 2021 komen er aangescherpte en verplichte (circulair) inkopen criteria. • Voor 2025 moet al het textielafval gescheiden gaan worden. • Verpakkingen moeten voor 2030 volledig herbruikbaar of recyclebaar zijn. 3. Rijksbrede programma Circulaire Economie In het Rijksbrede programma uit 2016 wordt het perspectief geschetst op een toekomstbestendige, duurzame economie en een leefbare aarde voor toekomstige generaties. Concreet betekent dit dat grondstoffen efficiënt moeten worden ingezet en optimaal worden hergebruikt. Ook wordt ingezet op reductie van grondstoffenverbruik door efficiëntere producten en diensten ontwikkelen. Belangrijke doelen: • De ambitie van het Rijk is om samen met maatschappelijke partners in 2030 het gebruik van primaire grondstoffen (mineraal, fossiel en metalen) met 50% te reduceren. • In 2050 moet de Nederlandse economie 100% circulair zijn. 4.

Grondstoffenakkoord Het Grondstoffenakkoord (uit 2017) vormt het gezamenlijke startpunt om samen met de maatschappij aan de slag te gaan met het Rijksbrede programma. Enkele honderden bedrijven en andere organisaties hebben het Grondstoffenakkoord ondertekend. 5. De vijf Transitieagenda’s Op basis van het Rijksbrede programma en het Grondstoffenakkoord zijn in 2018 de vijf Transitieagenda’s uitgewerkt: Biomassa en voedsel, Kunststoffen, Maakindustrie, Bouw en Consumptiegoederen. De agenda’s zijn een verdere uitwerking van het Rijksbrede programma en maken inzichtelijk wat nodig is om de transitie naar de circulaire economie te versnellen. Elke agenda bevat ontwikkelrichtingen voor de komende jaren, een actieagenda, een kennisagenda, een sociale agenda en een investeringsagenda. Belangrijke doelen: • Vanaf 2023 zijn alle uitvragen voor bouw/GWW van overheden circulair (TA Bouw). • Vanaf 2030 zijn alle overheidsaanbestedingen circulair - circulair inkopen (TA Bouw). 6. Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie In het Uitvoeringsprogramma 2019-2023 geven het Rijk en de deelnemende partijen aan het grondstoffenakkoord verder vorm aan de transitie naar een circulaire economie.

In het programma zijn concrete acties en projecten geformuleerd inclusief een aanpak (trekker, betrokken partijen, beoogd effect, deliverables en planning) op hoofdlijnen ingedeeld conform de vijf Transitieagenda’s. In totaal gaat het om bijna 100 projecten en actielijnen. 7. VANG-Programma: Het programma VANG (Van Afval Naar Grondstof) heeft voor gemeenten twee belangrijke onderdelen: • VANG Huishoudelijk Afval; • VANG Buitenshuis.

ROUTEKAART CIRCULAIRE ECONOMIE

4

Definitief

Het programma VANG Huishoudelijk afval is ontwikkeld om gemeenten te helpen om de nodige stappen te zetten naar een circulaire economie. Naast afvalscheiding zijn preventie en grondstofketens sluiten belangrijke speerpunten. Om de doelstellingen te realiseren zet dit programma in op de volgende vier hoofdlijnen: 1. Gemeenten formuleren ambitieuze beleidsdoelen. 2. Gemeenten zijn in staat om werk te maken van de eigen beleidsdoelen. 3. Burgers zijn gemotiveerd bij te dragen aan afvalpreventie en afvalscheiding. 4. Ketenpartijen werken samen aan het sluiten van ketens. Het programma VANG Buitenshuis helpt de kantoor-, winkel- en dienstensector (KWD-sector) om voor 2022 de 2 miljoen ton restafval die vrijkomt - en die vergelijkbaar is met huishoudelijk afval - te halveren naar 1 miljoen ton. Het doel is meer te recyclen, minder grondstoffen te gebruiken en zo een stap te zetten naar een circulaire economie. Afval uit de openbare ruimte valt ook onder dit programma. Belangrijke doelen: • Maximaal 100 kg/inw restafval in 2020 en maximaal 30 kg/inw restafval in 2025 (huishoudens). • 50% reductie restafval in 2022 (van openbare ruimten, kantoren, winkels en [publieke] diensten). 8.

Provinciaal kader Circulaire Economie In de uitvoeringsagenda Circulaire Economie 2017-2019 heeft Gelderland bijna 60 activiteiten opgenomen die de provincie in gang heeft gezet om een start te maken naar een afvalloze economie. Door een grondstoffenanalyse uit te voeren heeft de provincie hierin meer focus kunnen aanbrengen door de nadruk te leggen op sectoren en ketens met veel impact. De komende jaren legt de provincie de focus op vier ketens/sectoren: agrofood, bouw, consumptiegoederen en de maakindustrie. Hiervoor wordt momenteel een nieuw uitvoeringsprogramma ontwikkeld.

ROUTEKAART CIRCULAIRE ECONOMIE

5

Definitief

2.2

Vijf circulaire opgaves

Vanuit de Europese, landelijke en provinciale beleidskaders en programma kunnen de belangrijkste circulaire opgaves ofwel hoofddoelen worden gehaald. De eerste drie opgaves hebben te maken met het verbeteren van de grondstof efficiëntie. Deze opgaves kunnen worden ingevuld met de R-strategieën als genoemd in figuur 1 op pagina 1. 1. Minimaliseren primair grondstoffenverbruik Onderzoek van MVO Nederland wijst uit dat op dit moment 12% van de gebruikte grondstoffen komt van hergebruikte of hernieuwbare materialen. Voor 2030 is de landelijke doelstelling om dit 50% te laten zijn en in 2050 zelfs 100%. Van toepassing zijn de R-strategieën R1. Refuse en Rethink en R2. Reduce. 2. Maximaliseren gebruik van grondstoffen en producten De tweede opgave is om grondstoffen en producten zo lang mogelijk in de keten te houden. Dit kan door toepassing van R-strategieën R3. Reuse en R4. Repair en Remanufacture. 3. Sluiten van de keten Tot slot moet “het lekken” van grondstofstromen uit de keten worden voorkomen. Dit betekent dat er geen restafval meer mag zijn en dat alle reststromen en afgedankte producten waar bovengenoemde Rstrategieën niet kunnen worden toegepast via de R-strategie R5. Recycling terug in de materiaalkringloop komen. Op dit moment wordt 62% van het Rhedense huishoudelijk afval brongescheiden en gerecycled. Opgave 1. Minimaal gebruik primaire grondstoffen

Opgave 2. Zo lang en effectief mogelijk gebruik van grondstoffen

Opgave 3. Geen afval (maximaal hergebruik)

Figuur 2: Circulaire Opgaves gerelateerd aan verbetering van de Grondstoffen efficiëntie. Bij circulaire economie gaat het niet alleen om grondstoffen, maar ook om het economische model (circulaire businessmodellen). Daarom voegen we voor Rheden de twee volgende opgaves toe: 4. Creëren van circulaire bedrijvigheid Uiteindelijk moet de circulaire economie ook worden geleverd door bedrijven. Bestaande bedrijven en startups moeten daarbij in de beginfase van de transitie naar een CE geholpen worden. 5. Circulair Inkopen Met circulair inkopen geven overheden zelf het goede voorbeeld en kunnen ze de afzet van circulaire producten en diensten stimuleren. In 2030 moeten alle overheden in Nederland 100% circulaire inkopen. ROUTEKAART CIRCULAIRE ECONOMIE

6

Definitief

2.3

Drie taakvelden Rheden voor circulaire economie

Gemeenten zijn actief op een breed scala aan beleidsterreinen, variërend van bijvoorbeeld onderwijshuisvesting, tot de gemeentelijke plantsoendienst of de jeugdzorg. Niet ieder beleidsterrein heeft een grote impact op de grondstof efficiëntie of kan een grote bijdrage leveren aan de circulaire economie. Daarom zijn drie brede taakvelden geformuleerd om aan de slag te gaan met circulaire economie: Taakveld 1: Eigen organisatie • Doelstelling: voorbeeldfunctie van de gemeente Rheden zelf uitdragen • Scope: het gemeentelijk vastgoed en facilitaire zaken o.a. via circulair inkopen Taakveld 2: Buitenruimte • Doelstelling: circulaire economie laten zien en ervaren in de buitenruimte in Rheden • Scope: inrichting en beheer van de openbare ruimte en infrastructuur Taakveld 3: Samenleving • Doelstelling: op termijn impact in de samenleving creëren m.b.t. verbeteren circulariteit • Scope: inkopen, gebruik en afval van huishoudens en bedrijven incl. faciliteren circulaire bedrijvigheid

2.4

Circulair beleidskader Rheden

Op basis van de Europese, landelijke en provinciale kaders en ambities (zie paragraaf 2.1), de vijf circulaire opgaves (zie paragraaf 2.2) en de drie relevante gemeentelijke taakvelden (zie paragraaf 2.3) is in enkele werksessies met vertegenwoordigers van de gemeente vanuit relevante afdelingen en De Connectie het “Circulaire beleidskader Rheden” ontwikkeld. In het beleidskader staan de doelstellingen en mijlpalen voor het behalen daarvan. De onderstaande figuur geeft in één oogopslag het overzicht:

Figuur 3: Ambities Circulaire Economie van de gemeente Rheden – Circulair Beleidskader Rheden

ROUTEKAART CIRCULAIRE ECONOMIE

7

Definitief

2.5

Rheden heeft al circulaire stappen gezet

Circulair inkoopbeleid (via de Connectie) In juli 2020 heeft de raad het nieuwe inkoop- en aanbestedingsbeleid vastgesteld. Hierin is de samenwerking gezocht met De Connectie, de gemeente Arnhem en gemeente Renkum. Het inkoop- en aanbestedingsbeleid is met deze partijen afgestemd en zoveel mogelijk geüniformeerd. In dit inkoop- en aanbestedingsbeleid zijn de specifieke Rhedense speerpunten als Fair trade, duurzaamheid en circulair aanbesteden verwerkt. Op deze punten wijkt het Rhedense inkoop- en aanbestedingsbeleid af van het inkoop- en aanbestedingsbeleid van de andere twee gemeenten. Uitgangspunt is dat circulariteit bij elke aanbesteding onderdeel moet zijn van de procedure. Speerpunten daarbij zijn: • Het circulair verduurzamen van eigen vastgoed; • Bedrijven stimuleren én faciliteren de overstap naar circulariteit te zetten. Mogelijke maatregelen die onderdeel kunnen zijn van een aanbestedingsprocedure zijn dan bijvoorbeeld het kijken naar de levensduurkosten in plaats van enkel de aanschafprijs of van aanbieders te vragen om van een product de keten in kaart te hebben en bijvoorbeeld een materialenpaspoort aan te leveren.

Afvalscheiding gemeentehuis De gemeente geeft zelf het goede voorbeeld wat betreft afvalscheiding. In 2017 in het gemeentehuis afvalbakken geplaatst om afvalscheiding van dagelijks vrijkomende stromen van medewerkers te kunnen scheiden. Zo is de hoeveelheid restafval verminderd en worden grondstoffen gerecycled.

Reconstructie Imboslaan / Admiraal Helfrichlaan Dieren circulair Bij de reconstructie van de Admiraal Helfrichlaan is gewerkt met een checklist Circulair werken. In de praktijk bleek het lastig om hieraan uitvoering te geven. Door deze checklist is echter wel inzicht ontstaan in de zaken die nodig zijn om circulaire aspecten in een civieltechnisch werk toe te passen. In de toekomst kan van deze kennis gebruik worden gemaakt.

Netwerkbijeenkomsten circulaire economie In 2017 en 2018 zijn er in Rheden verschillende bijeenkomsten georganiseerd met ondernemersverenigingen, (grotere) bedrijven en circulaire koplopers. In mei 2018 is bijvoorbeeld een kennistafel grondstoffen met ondernemers georganiseerd om de mogelijkheden te verkennen voor een “breed grondstoffenbeleid” met als doel om gemeentebreed (en niet alleen bij huishoudens) de gescheiden inzameling en recycling van afval te bevorderen.

Deelname aan Groene Metropoolregio De circulaire economie kent diverse schaalniveau’s waarbinnen acties nodig zijn. In regionaal verband wordt actief deelgenomen aan de invulling van het thema ‘De circulaire regio’. Hierbij wordt gekeken naar het bredere kader van de circulaire economie in relatie tot de mogelijkheden binnen onze gemeente.

ROUTEKAART CIRCULAIRE ECONOMIE

8

Memo datum

voor

20 januari 2022

Gemeenteraad Rheden

behandeld door

ons kenmerk

Afdeling/cluster

bijlage(n)

R. van Eldik Onderwerp

Routekaart circulaire economie - toelichting

Aanleiding Bij de behandeling van het Raadsvoorstel ‘Routekaart Circulaire Economie’ in de voorbereidende Raadsvergadering van 13 januari 2022 zijn enkele vragen gesteld in relatie tot dit voorstel. De kernvragen waren daarbij: Wat besluiten we? en Hoe zit het met participatie. In deze memo wordt met deze twee vragen als achtergrond een toelichting gegeven op het Raadsvoorstel. Stip op de horizon De Circulaire economie is een brede maatschappelijke ontwikkeling. De achterliggende gedachte achter deze ontwikkeling is dat het huidige economische model niet duurzaam is. Deze ontwikkeling vindt plaats op alle schaalniveau’s: internationaal, landelijk, regionaal en gemeentelijk. Op dit moment ontbreekt het binnen de gemeente Rheden aan beleid op welke wijze zij invulling wil geven aan de circulaire economie. Weliswaar is er in 2016 een startnotitie door uw Raad geaccordeerd, inmiddels zijn we 6 jaar verder en heeft het gedachtengoed van circulariteit zich verder ontwikkeld. Hierdoor is het lastig om bij keuzes nu een afweging te maken omdat niet duidelijk is of een bepaalde keuze bijdraagt aan het gewenste resultaat. Met de Routekaart Circulaire Economie zetten we een stip op de horizon; het geeft het kader aan dat gebruikt kan worden bij keuzes in relatie tot de ontwikkeling van circulaire economie op gemeentelijke schaal.

Centraal staat dat we in al ons beleid en handelen circulariteit moeten meenemen in onze afwegingen. Naast het benoemen van concrete doelen (hiervoor is in de paragraaf 2.4 een voorzet gegeven) is het hierbij vooral belangrijk om een denkomslag richting circulariteit te maken en hier ook naar te handelen. De circulaire economie is een ontwikkeling met een lange aanlooptijd. De stip uit de Routekaart is niet het einddoel maar is meer richtinggevend voor de komende 5 jaar. Het gaat om de intentie. De gemeente staat een gefaseerde invoering voor, waarbij in eerste instantie vooral de focus ligt op eigen gedrag en voorbeeldgedrag. Vanuit de voorbeeldrol zal gekeken worden naar ontwikkelingen in de samenleving die wij als gemeente kunnen aanjagen c.q. bevorderen. Na 5 jaar zal er een ijkmoment zijn om te kijken waar we staan en te bepalen of de stip op de horizon nog het gewenste einddoel is. Pagina 1 van 3 RHD-

Op weg naar de stip Om de geformuleerde ambities te realiseren, moet de gemeente Rheden samen met haar partners aan de slag. Indien nodig leggen we dit vast in (nieuwe) beleidskaders en voegen extra middelen toe. De € 100.000 bij dit voorstel wordt bij ingezet voor het initiëren van het circulaire denken en handelen. Op basis van de Routekaart zal een pallet aan projecten worden uitgevoerd. Deze projecten hebben een indirecte bijdrage aan de circulaire economie en zijn ondersteunend bij de implementatie van circulaire werkzaamheden. In eerste instantie vooral binnen de gemeentelijke organisatie (interne route = taakvelden ‘eigen organisatie’ en ‘buitenruimte’) waarbij gaandeweg het accent meer naar de maatschappij (externe route = taakveld ‘samenleving’) wordt gelegd. Door middel van deze projecten wordt gewerkt aan de invulling van de ambities. Interne route ‘Interne’ projecten zullen moeten gaan zorgen voor een brede bewustwording in de hele gemeentelijke organisatie. De Routekaart is in overleg met de diverse afdelingen opgesteld. De projecten die in het kader van de Routekaart worden uitgevoerd hebben een aanjaagfunctie en zijn zoals eerder aangeven initiërend voor de implementatie van het circulaire gedachtegoed in het handelen van de gemeente. Het echte circulaire handelen komt en moet bij de diverse afdelingen liggen.

Voorbeelden van mogelijke projecten zijn:  Organiseren van kennislunches voor verspreiden van kennis van circulaire economie (=in Coronatijd zal dit worden ingevuld door presentatie tijdens werkoverleggen)  Inventarisatie van mogelijkheden om minder producten of producten met langere levensduur te gebruiken  Inventarisatie van mogelijkheden tot circulariteit bij inrichting gemeentehuis  Aanpassen van ‘moederbestek’ dat gebruikt wordt bij civiele projecten  Aanjagen van gebruik van methode ‘Duurzaam GWW’ (in lijn met de intentieverklaring die we regionaal hebben uitgesproken)  Hergebruik van WMO-middelen

Externe route Voor de implementatie van circulaire economie in de samenleving wordt in eerste instantie het accent gelegd bij circulair ondernemen. Hierbij wordt waar mogelijk ook het onderwijs betrokken om samen te kijken naar (toekomstige) kansen. Hier is nadrukkelijk de aansluiting bij de Economische visie aan de orde: in het Economische Uitvoeringsprogramma zal worden opgenomen op welke wijze de Rhedense ondernemers worden betrokken bij de invulling van de circulaire opgave. In de afgelopen periode is het onderwerp al bij verschillende gelegenheden met ondernemers aan de orde gekomen. Ons beeld is dat de ondernemers zeker bereid zijn tot circulair ondernemen maar dat zij wachten op de overheid om duidelijke kaders te geven. Ook verwachten zij van de overheid dat zij circulaire initiatieven zullen aanmoedigen, waarbij ons inkoopbeleid een belangrijke functie heeft. Vanuit haar positie kan de gemeente haar rol spelen als ‘launching customer’ om zo het (lokale) bedrijfsleven. Pagina 2 van 3 RHD-

In samenspraak met de ondernemers wordt gekeken naar het perspectief voor de lokale economie in relatie tot de ontwikkelingen op gebied van de circulaire economie. Mogelijke onderwerpen kunnen zijn:  Bevorderen van reparatie (professionele repair-cafés?)  Middenstand in positie brengen door middel van ‘circulariteitschecks’ en informatievoorziening bij ondernemer-events  Creëren van locaties voor circulaire start-ups  De gemeente als launching customer voor circulaire innovaties  Belemmerende wet- en regelgeving De gesprekken met de ondernemers zullen aanleiding zijn tot verdere invulling c.q. concrete acties. Het onderwijs wordt betrokken bij pilot-projecten en studies naar mogelijkheden. Ontwikkelingen Groene Metropoolregio Binnen de Groene Metropoolregio doen wij binnen het onderdeel Circulaire Regio actief mee bij de verdere ontwikkelingen. Uitgangspunt is daarbij de meervoudige waarde creatie waarbij GWW en Grondstoffen en ketens als speerpunten zijn benoemd. Voor wat betreft GWW hebben vorige jaar een intentieverklaring ondertekend dat het werken in de openbare ruimte meer circulair moet maken. Daarnaast gaan we in de regio het komend jaar aan de slag met het in zicht krijgen van grondstoffenstromen, mogelijkheden verkennen van grondstoffenbanken en het opzetten van een kennisplatform en onderzoeksprogramma.

Actiepunten die mogelijkheden bieden voor ons bedrijfsleven kennisinstituten om zich bij de verdere ontwikkeling in de regio aan te sluiten. Participatie Bij het opstellen van de routekaart heeft nog beperkt participatie gevonden. Deels komt dit omdat wij nog zien dat we intern de organisatie, hoewel er al goede dingen gebeuren, ook zelf nog enkele stappen moeten zetten. Daarnaast hebben we dit document nodig om met een bepaalde vastgestelde mindset het gesprek met de inwoners, ondernemers en kennisinstituten aan te gaan. Vanzelfsprekend zullen op die onderwerpen waar wij (aanvullend) beleid noodzakelijk achten of gezamenlijk activiteiten willen ontplooien zo veel als mogelijk stakeholders betrekken. Dat kan per onderwerp verschillend zijn; dat wij stakeholders nodig hebben daarbij is evident.

Pagina 3 van 3 RHD-

22.03

Raadsvoorstel portefeuillehouder

begrotingsprogramma

T.A.F.A. Klomberg

4 Duurzaamheid

b en w-vergadering

agendapunt

25 november 2021

Circ.

rol raad

soort document

Ter besluitvorming

Raadsvoorstel en -besluit

voorbereidende vergadering

agendapunt

draagt bij aan Global Goal(s)

11 Duurzame steden en gemeenschappen bijlage(n)

13 januari 2022 raadsvergadering

agendapunt

25 januari 2022 onderwerp

Openluchttheater De Pinkenberg. INHOUD voorstel Het reeds beschikbaar gestelde krediet van het project renovatie openluchttheater De Pinkenberg á € 300.000,00, met € 183.000,00 te verhogen tot een totaal krediet van € 483.000,00. 1 Wat is de aanleiding? In september 2020 is de voorbereiding gestart om uitvoering te kunnen geven aan de tweede fase van de renovatie van het openluchttheater De Pinkenberg. Centraal in dit project staat de renovatie van de tribune en het podium. Het beschikbare krediet (voortkomend uit beleidsinitiatief van 2018/voorjaarsnota 2018) á € 300.000,00, was bestemd voor zowel fase 1 als fase 2. Als gevolg van het uitvoeren van werkzaamheden van fase 1 is het resterende beschikbare budget € 112.000,00. Reden tot verhoging van het krediet is dat uit de aanbesteding, welke gehouden is voor de realisatie van de werkzaamheden van fase 2, is gebleken dat de huidige beschikbare budgetten ontoereikend zijn voor het kunnen uitvoeren van de werkzaamheden. Dit heeft er mee te maken dat het openluchttheater gevestigd is in een Natura-2000 gebied is. Hierdoor zitten er restricties aan het kunnen uitvoeren van werkzaamheden, bijvoorbeeld keuzemogelijkheden in materiaalgebruik. Daarbij wijkt de initiële kostenraming, welke opgesteld is in 2019, af van de prijzen van materialen welke momenteel gangbaar zijn.

Daarbij is de aanbesteding voor fase 2 gestart zonder een volledige dekking van de kostenraming. 2 Wat willen wij bereiken? Door middel van het voorstel, een aanvulling op het reeds beschikbare budget, is het doel om de geplande renovatie aan het openluchttheater te voltooien. Dit zal plaatsvinden door middel van een aanbesteding waarbij één partij uiteindelijk de werkzaamheden zal uitvoeren. Door middel van deze renovatie kan de gebruiker, Cultuurbedrijf RIQQ, de komende jaren het theater verder exploiteren.

pagina

1

ons kenmerk

22.03V

22.03

3 Wat gaan wij hiervoor doen? Op basis van de ervaringen van de eerder gehouden aanbesteding en een analyse van de werkzaamheden die uitgevoerd dienen te worden is vastgesteld dat een bedrag van € 370.000,00 een realistische kostenraming voor het afronden van het project. Voor de nieuwe aanbesteding zal een maximaal budget meegegeven waarvoor partij (en) een plan dienen te maken, passend bij de kaders zoals deze worden meegegeven. Hiermee wordt de kennis van de markt gebruikt om de werkzaamheden uit te kunnen voeren binnen het meegegeven financiële plafond. Om de aanbesteding goed te kunnen doorlopen zal een projectleider aangesteld worden. 4 Financiële paragraaf Om het project af te ronden is nog € 370.000,00 nodig. Het restant krediet bedraagt € 112.000,00 en de bijdrage van de gemeente Rozendaal bedraagt € 75.000,00. Dit betekent dat het krediet met € 183.000,00 verhoogd dient te worden. De renovatie van De Pinkenberg wordt gezien als een investering met een afschrijvingstermijn van 30 jaar. Met de verhoging van de investing zullen de jaarlijkse kapitaallasten, met een afschrijving van 30 jaar, en met de huidige rekenrente leiden tot een extra structurele last aan kapitaallasten van zo’n € 6.500,00.