Agendabundel

Waar het gaat om vernieuwende woonvormen voor senioren geven wij specifieke aandacht aan woonvormen voor wonen en zorg in de nieuwe woonzorgvisie gemeente Rheden 2023.

4.5 Koppeling wonen en werken Het zou mooi zijn als we beroepsgroepen waar een tekort aan is, zouden kunnen aantrekken door de juiste woningen beschikbaar te hebben. Ook zetten we in op het vasthouden van studenten, die afgestudeerd zijn, door voldoende aanbod van betaalbare woningen in het middensegment. Bij de woningbouwopgave wordt ook gekeken naar locaties die geschikt zijn om wonen en werken te combineren.

4.5.1 Vasthouden afgestudeerde studenten Graag zouden we als gemeente afgestudeerde studenten de kans bieden om in onze gemeente te blijven wonen. Het vasthouden van een hoog opgeleide beroepsbevolking is namelijk van belang voor de lokale economie. Een belangrijke factor om wel of niet te blijven is de lokale woningmarktsituatie. Kunnen jonge hoogopgeleiden hun woonwensen realiseren? De inkomens van net afgestudeerden zijn vaak nog relatief laag, velen hebben geen vast contract en ze hebben meestal een studieschuld. Gevolg is dat het kopen van een woning voor deze groep in het algemeen lastig is. Hbo studenten verdienen gemiddeld zo’n € 2.300 per maand als startsalaris, dit is € 27.600 per jaar.6 Afhankelijk van het totale huishoudensinkomen kunnen ze in aanmerking komen voor een sociale huurwoning of een

6 Studie en Werk 2019, SEO Economisch onderzoek. Data zijn uit 2016.

34

huurwoning in het middensegment. Een aantrekkelijke sociale huurvoorraad en een toegankelijk middenhuursegment vergroot de kans op het vinden van een woning voor recent afgestudeerden. We zetten met name in op doorstroming op de woningmarkt, waardoor er meer woningen voor starters vrijkomen. Incidenteel kunnen er woningen specifiek voor starters gebouwd worden, bijvoorbeeld in een project waar een mix van jong en oud gewenst is.

4.6

Samenvatting toevoeging van de juiste kwaliteit

Woningbouwopgave ➢ De opgave voor Rheden is om ruim 810 woningen te realiseren tot 2030 (woondeal 2.0 regio Arnhem- Nijmegen) en zoveel meer als mogelijk. Ook daarna is er nog een flinke opgave. Om woningbouw sneller van de grond te krijgen, doen we mee aan de Versnellingstafel van regio, provincie en Rijk. Grootste toevoeging in het middensegment gewenst ➢ Ons doel is 30% sociale huur in de woningvoorraad. Om dit te bereiken zetten we in op 30% sociale huur over alle nieuwbouwplannen van de gemeente Rheden. ➢ Meer differentiatie in wijken door toevoeging van ca. 100 sociale huurwoningen in wijken met weinig sociale huurwoningen gekoppeld aan afname van ca. 100 sociale huurwoningen in eenzijdige sociale huurwijken. ➢ Bij nieuwbouw is 70% van de woningen betaalbaar, waarvan 30% sociale huur en 40 middenhuur of betaalbare koop. ➢ We gaan het gesprek aan met Vivare om hun mogelijkheden om vrije sector woningen te verhuren optimaal te benutten. ➢ Bij nieuwbouwplannen zetten we in op een aandeel koopwoningen met een evenwichtige mix in de verschillende prijsklassen (goedkope, middeldure en dure koop). Volkshuisvestelijke kwaliteitscriteria voor woningbouw ➢ We hebben volkshuisvestelijke kwaliteitscriteria voor woningbouwprojecten (vanuit gemeente, regio en rijk) en een woonprofiel per kern.

➢ Een woningbouwproject moet passend zijn op een bepaalde locatie en voor de beoogde doelgroep. Een project wordt dus niet alleen volkshuisvestelijk, maar breed getoetst aan wet- en regelgeving en beleidsstukken van de verschillende vakgebieden. Vernieuwende woonvormen ➢ Wij streven naar een paar kleinschalige initiatieven met vernieuwende woonvormen. ➢ We streven naar toevoegen van minimaal 30 flexibele woningen. Mocht meer mogelijk zijn dan gaan we daarvoor. Koppeling wonen en werk ➢ Wij zetten ons in om pas afgestudeerden te behouden voor Rheden.

35

Bijlage 1

Woonprofiel per dorp

Nieuwbouwwoningen moeten passend zijn binnen de volkshuisvestelijke beleidskaders, zowel subregionaal als gemeentelijk. Zoals in paragraaf 4.3 wordt aangegeven worden nieuwbouwinitiatieven ook getoetst aan duurzaamheidseisen, stedenbouwkundige aspecten, welstand, verkeer, economie e.a. Elk dorp en elke wijk heeft zijn eigen karakteristiek en dynamiek. De nieuwbouw moet hier een goede aanvulling op zijn. We hebben daarom een profiel per dorp (of wijk) opgesteld. Bij toekomstige nieuwbouwontwikkelingen, zullen we volkshuisvestelijk toetsen aan dit profiel, naast de kwaliteitscriteria.

De 11 wijken waar we in Rheden vanuit gaan zijn op deze kaart aangegeven met nummers: Dieren-Zuid beneden spoorlijn Dieren-Noord boven spoorlijn Dieren-West boven spoorlijn Spankeren Ellecom Laag-Soeren De Steeg Rheden Velp-Zuid beneden spoorlijn Velp-Noord

0000 0001 0002 0003 0004 0005 0103 0100 0201 0200

36

De bovenstaande opdeling in wijken is vrij statisch. Wij beseffen ons dat binnen de bestaande wijken die het CBS heeft gedefinieerd verschillen kunnen bestaan. Zo kunnen binnen een wijk buurten verschillende bebouwing kennen. Wij houden hier rekening mee bij onze toetsing. Deze profielen per wijk geven ons houvast, maar de toetsing blijft altijd maatwerk.

Dieren-Zuid Dieren-Zuid is de oude dorpskern van het dorp Dieren. In 2011 is deze wijk vanwege haar cultuurhistorische waarden aangewezen als beschermd dorpsgezicht. Deze van rijkswege toegekende status heeft als doel de karakteristieke, historische structuur en ruimtelijke kwaliteit van het gebied te onderkennen en versterken bij toekomstige ontwikkelingen. Dit is in deze wijk een kader om rekening mee te houden. Er staan ca. 1.000 woningen. De grootste categorie woningen zijn vrijstaande- of 2onder-1-kap-woningen en dit percentage ligt een stuk hoger dan in de rest van Dieren. Daarnaast zien we een relatief groot aandeel appartementen (26%). Met 17% is er weinig corporatiebezit in vergelijking met de rest van Dieren. Vanwege het karakter van de wijk en het hoge niveau appartementen, willen we hier inzetten een duurzame mix aan woningen die het karakter van DierenZuid behouden. Vrijstaande grotere woningen, maar ook middeldure huur (appartement of grondgebonden) en sociale huur.

Dieren-Noord/Oost Dieren-Noord/Oost is het gebied boven de spoorlijn en ten oosten van de Harderwijkerweg. Er staan een kleine 3.600 woningen. Dit gebied kenmerkt zich door het brede scala aan woonmilieus. Van een typische jaren ’30 buurt naar vooroorlogse tuindorp complexen en naoorlogse tuinwijktypologie. Ook de laatste grootschalige dorpsuitbreiding valt in dit deelgebied met de jaren ’70 en ’80 uitbreidingen boven de Imboslaan, ook wel bekend om zijn bloemkoolstructuur. Een hoog percentage van de woningen in dit dorpsdeel zijn in bezit van woningcorporatie Vivare. Het Winkelcentrum Dieren bevindt zich ook in deze wijk. De gemiddelde woningwaarde ligt hier met € 160.000 vrij laag. Qua leeftijdsopbouw is de wijk redelijk in evenwicht. De groep 65+ is ongeveer even groot als de groep van 25-44 jaar. Vanuit differentiatieoogpunt willen we hier graag koopwoningen in alle prijsklassen en middenhuur toevoegen. In de sociale huur zouden we graag een oplossing zien voor de mismatch tussen vraag en aanbod. Vivare heeft veel eengezinswoningen, maar de huurders zijn steeds vaker 1persoonshuishoudens. Met het oog op de toenemende vergrijzing zetten we hier ook in op het toevoegen van levensloopgeschikte appartementen.

Dieren-West De wijk Dieren-West is het gebied ten westen van de Harderwijkerweg. Het gebied varieert van rijwoningen in blokverkavelingen met hier en daar een portiekflatje naar wat meer parkachtige woonbuurtjes van vrijstaande en twee-onder-één kapwoningen. De Akker, Da Costa en het markante ronde gebouw aan het Johan Wagenaarplein zijn voorbeelden van meer recente inbreidingen. Er staan een kleine 1.900 woningen. De wijken Dieren-West en Dieren-Noord lijken vrij veel op elkaar. Deze wijk kent net als Dieren-Noord een vrij hoog percentage aan corporatiewoningen. Ook zijn de meerderheid van de woningen rij- of hoekwoningen. In Dieren-West is het percentage 65+-ers met 32% wel een stuk hoger dan in Dieren-Noord, waar het aantal 65+-ers 22% bedraagt. Hier zetten we in op een mix aan koopwoningen in alle prijsklassen en woningen in de middenhuur. Omdat er zo weinig appartementen zijn hebben levensloopgeschikte appartementen onze voorkeur.

Spankeren Spankeren is een rustig dorp met een open karakter. Het dorp wordt gekenmerkt door een eenvoudige ruimtelijke opbouw en sterke relatie met het omliggende agrarisch gebied. Wij zetten in op het behoud van het rustige, groene en open karakter. Verdichting en schaalvergroting willen we hier ontmoedigen. De ca. 340 woningen liggen verspreid. Het corporatiebezit is met 33% ongeveer hetzelfde als in het aangrenzende Dieren-Noord. Het dorp kent een redelijke diversiteit aan type woningen, in verschillende prijsklassen, in zowel de koop- als huursector. In vergelijking met andere kleine kernen heeft Spankeren relatief veel huurwoningen. In Spankeren zijn er echter weinig appartementen te vinden, hetgeen met het oog op de vergrijzing wel eens tot problemen zou kunnen leiden. Wij willen hier dan ook inzetten op het toevoegen van levensloopgeschikte appartementen in alle prijsklassen.

37

Ellecom Ellecom is een klein dorp met 800 inwoners en zo’n 350 huishoudens. Ellecom kenmerkt zich als een parkachtig dorp als gevolg van de vele groene voortuinen, prominente bomenlanen en de vele hoge, oude bomen. De bebouwing in het dorp is kleinschalig van aard en kent veel historische karakteristieken. In het dorp staan veel vrijstaande- en 2-onder-1-kap-woningen. Het aandeel van dit type woningen in Ellecom is bijna 70%. Veel van de woningen in Ellecom zijn koopwoningen. Het corporatiebezit is maar 6%. De gemiddelde woningwaarde ligt met € 296.000 vrij hoog vergeleken met andere CBS-buurten in de gemeente. Wij zetten in op het behoud van het karakter van Ellecom. 62% van de inwoners van Ellecom is 45+ en 28% 65+, waarmee we kunnen stellen dat het dorp sterk vergrijst. Uit het oogpunt van differentiatie en vergrijzing willen wij hier inzetten op levensloopgeschikte koop- en huurappartementen in alle prijsklassen.

Laag-Soeren Laag-Soeren is een kleinschalig dorp dat ‘Veluwe’ ademt. Het dorp kenmerkt zich hoofdzakelijk met lintbebouwing langs oude routes (zoals de Harderwijkerweg) en heeft enkele dorpse uitbreidingen, waarvan het recent opgeleverde Hof van Soeren een aansprekend voorbeeld is. In totaal wonen er 800 mensen in Laag-Soeren in 350 woningen. Opvallend is het hoge percentage rijwoningen in de sociale huursector. Deze woningen worden verhuurd door woningcorporatie Veluwonen. Wij willen in Laag-Soeren vooral inzetten op het toevoegen van levensloopgeschikte appartementen en levensloopgeschikte grondgebonden woningen in alle prijsklassen.

De Steeg De Steeg is een klein dorp met zo’n 1000 inwoners. In het kleine dorp is de invloed van de historische landgoederen als Middachten en Rhederoord –waar het haar oorsprong aan te danken heeft- vrijwel overal voelbaar. Het verleden van een toevluchtsoord voor vakantiegangers en welgestelden die tijdelijk of permanent ‘buiten’ wilde wonen is nog te zien aan de van oorsprong vele hotels en pensions aan de Hoofdstraat en de Buitenplaatsen en villa’s in het dorp. De 470 woningen hebben een gemiddeld woningoppervlak van 151m2 en zijn daarmee relatief groot. Nieuwe ontwikkelingen moeten passen binnen het open en traditioneel bebouwingkarakter van het dorp. Het aandeel inwoners van middelbare- of oudere leeftijd is relatief groot. 35% van de inwoners in De Steeg is 45-64 jaar oud en nog eens 26% is 65+. Ondanks de forse vergrijzing zijn er weinig levensloopgeschikte woningen in De Steeg. Hier willen we dan ook op inzetten. Ook woningen in de huur zijn er relatief weinig, we zetten met name in op (middel)dure huurwoningen.

Rheden Rheden is een centraal gelegen dorp in de gemeente en heeft zo’n 7500 inwoners. Het van oorsprong agrarische dorp met een organische groei langs wegen en paden, veranderde in het begin van de 20ste eeuw tot een industriedorp met daar aan gekoppeld complexmatige bouw van arbeiderswoningen. In de wederopbouwperiode na de oorlog is het dorp relatief grootschalig uitgebreid met veelal rijwoningen (Rheden-West). De 3400 woningen in het dorp Rheden bestaan voor ongeveer de helft uit rij- en hoekwoningen. 32 procent van de woningen in Rheden is een vrijstaande of 2-onder-1-kap-woning. Nog eens 10 procent bestaat uit appartementen. Ongeveer één op de drie woningen is in het bezit van de woningcorporaties. Het grootste deel van de inwoners in Rheden is tussen de 45 en 64 jaar oud. De groepen 65+ en 25-44 zijn ongeveer gelijk qua grootte. De gemiddelde WOZ-waarde van woningen in Rheden is €190.000. In Rheden willen wij vooral appartementen toevoegen, zowel in de koop- als in de (midden)huur. Daarnaast zouden we in de wijken met veel corporatiebezit meer differentiatie aan willen brengen in type woningen en prijsklasse.

Velp-Zuid Velp-Zuid kenmerkt zich, naast de historische structuren aan de noordzijde van dit dorpsdeel, als een patchwork van voor- en naoorlogse woonbuurtjes en wijken. De woonmilieus variëren van kleinschalige tuindorpen met smalle straatjes en kleine woningen tot de grootschalig verkavelde tuinwijken van rijwoningen en portiekflatjes in blok- en stempelverkaveling. Rondom de zuidelijke dorpsentree (President Kennedylaan nabij het Velperbroekcircuit) bepaalt een stedelijke uitstraling met hoogbouw het beeld. Het grootste gedeelte van de woningen in Velp-Zuid bestaat uit rij- en hoekwoningen, waarvan 70 procent in de huur. Met 47 procent corporatiebezit is een groot deel van de woningen in handen van een woningcorporatie, voornamelijk Vivare. Sinds een aantal jaar is in het

38

oude gedeelte van Velp-Zuid een wijkvernieuwingsopgave met grootschalige herstructurering aan de gang, waarbij de woningen een kwaliteitsimpuls krijgen. Velp-Zuid kent een relatief jongere bevolking dan Velp-Noord. In Velp-Zuid zetten wij in op een mix van verschillende woningtypen, waarbij een aantal categorieën extra belangrijk zijn. Speciale aandacht gaat uit naar woningen in de middenhuur en koopwoningen in alle prijsklassen. In Velp zetten we in op levensloopgeschikte nultreden appartementen (met minimaal 1 aparte slaapkamer). De minimale maat van 100m2 voor nieuwe woningen, zoals genoemd in de structuurvisie Velp is niet meer van toepassing.

Velp-Noord Velp-Noord (het gedeelte van Velp ten noorden van de spoorlijn) kent veel tegenstellingen met VelpZuid (het gedeelte van Velp ten zuiden van de spoorlijn). Velp-Noord is het dorpsdeel met een vrij verdicht centrum met vele historische villa’s langs de oude postroute tussen Arnhem en Zutphen en de parkachtige woongebieden die in noordelijke richting de flanken van de Veluwe opkruipen. Het villapark Overbeek is aangewezen als beschermd dorpsgezicht. Velp-Noord kenmerkt zich door verschillende woonbuurten met een groot aandeel vrijstaande- en 2-onder-1-kap-woningen, zo’n 48 procent. 32 procent van de woningen zijn appartementen. Dit zijn appartementencomplexen, maar ook grote vrijstaande woningen die omgebouwd zijn tot appartementen, zowel in de huur als de koop. Een relatief klein gedeelte (12 procent) van de woningvoorraad in Velp-Noord zijn rij- of hoekwoningen. Velp-Noord is sterk vergrijsd, met bijna 30 procent van haar inwoners boven de 65 jaar. De leeftijdscategorie daar net onder is ook groot. Levensloopgeschikte appartementen of grondgebonden levensloopgeschikte woningen zijn daarom gewenst in alle prijsklassen. In Velp zetten we in op levensloopgeschikte nultreden appartementen (met minimaal 1 aparte slaapkamer). De minimale maat van 100m2 voor nieuwe woningen, zoals genoemd in de structuurvisie Velp is niet meer van toepassing.

Buitengebied Naast de 7 kernen kent de gemeente Rheden een groot buitengebied. Voor het buitengebied is de Omgevingsvisie Buitengebied opgesteld. Uit ons beleid volgt dat wij het buitengebied niet zien als een locatie voor nieuwbouw. Een uitzondering hierop kan zijn dat er sprake is van een functieverandering van vrijkomende agrarische bebouwing of herbouw van historische bebouwingselementen

39

Bijlage 2

Beleidskaders

De Woonvisie staat niet op zichzelf, maar heeft te maken met allerlei beleidskaders. De kaders worden in deze bijlage beschreven.

Nationaal Het nationale woonbeleid ligt vast in de Nationale Woon- en Bouwagenda. Dit beleid is door de Rijksoverheid opgesteld samen met diverse betrokkenen. Deze betrokkenen komen tot de gezamenlijke ambities om zich in te zetten voor een beter werkende woningmarkt. Belangrijke speerpunten uit dit beleid zijn: Meer woningen bouwen. 900.000 woningen tot 2030 waarvan 2/3 betaalbaar. Het betaalbaar houden van wonen. Betere aansluiting van woonlasten bij het inkomen. Kwalitatieve woningen. Voldoende woningen voor aandachtsgroepen en ouderen, perspectief voor kwetsbare gebieden en duurzame huisvesting voor iedereen bereikbaar. De Nationale Woonagenda zet de landelijke ontwikkelingen en ambities centraal. Ook Rheden heeft met deze ontwikkelingen te maken. De voornemens uit de Nationale Woon- en Bouwagenda worden vertaald in het gemeentelijk beleid. ● ●

Omgevingswet Met de invoering van de Omgevingswet wordt het stelsel van ruimtelijke regels voor het beheer en de ontwikkeling van de leefomgeving volledig herzien. Het is één wet die alle wetten voor de leefomgeving bundelt en moderniseert. De Omgevingswet kent zes kerninstrumenten: omgevingsvisie, programma, Omgevingsplan, algemene rijksregels, omgevingsvergunning en projectbesluit. Delen van de woonvisie kunnen straks een plek krijgen in de Omgevingsvisie of in een Programma. De gemeenteraad zal in een later stadium van het invoeringsproces van de Omgevingswet nog een besluit moeten nemen over de inzet en reikwijdte van beide instrumenten.

Provinciaal/Regionaal De provincie Gelderland is een belangrijke speler in het regionale woonbeleid. Zij zet voor een deel de lijnen uit waarbinnen de gemeenten functioneren. Haar speerpunten zijn samen met partners vastgelegd in het Actieplan Wonen 2020-2025. Dit beleid is in lijn met de Nationale Woon- en Bouwagenda. Zo wordt ook hier ruimschoots stilgestaan bij de krapte op de woningmarkt. Daarnaast wordt hier veel aandacht besteed aan duurzaamheid. De bestaande woningvoorraad moet worden aangepast, zowel vanuit de duurzaamheidgedachte als om in te spelen op de vergrijzing. Deze aanpassing van de woningvoorraad is ook in Rheden erg belangrijk. In maart 2023 is de Woondeal 2.0 regio Arnhem-Nijmegen ondertekend door het Rijk, de Provincie en de Regio Arnhem-Nijmegen. Hierin staan actiepunten op het gebied van versnelling en verduurzaming. Ook zijn er samenwerkingsafspraken op thema’s als betaalbaarheid en leefbaarheid gemaakt. Deze afspraken zijn verwerkt in de Woonvisie.

Lokaal Coalitieakkoord De coalitie in Rheden heeft haar speerpunten in het coalitieakkoord ‘Groener, socialer, dichterbij’ staan. Het coalitieakkoord is in 2022 vastgesteld voor een periode van 4 jaar. De coalitie heeft voor het woonbeleid een vijftal speerpunten opgenomen:

40

● Groener: wij willen onze samenleving verder verduurzamen met aandacht voor klimaat en natuur. ● Socialer: wij willen het welzijn van onze inwoners vergroten en geven ondersteuning aan mensen die het niet op eigen kracht kunnen. ●

Dichterbij: het realiseren van onze ambities doen wij samen met onze inwoners.

Structuurvisies/omgevingsvisie Voor de kernen in de gemeente zijn Structuurvisies vastgesteld. Hierin wordt een integrale ruimtelijke visie gegeven op het betreffende gebied. Deze Woonvisie sluit aan bij hetgeen is vastgelegd in de Structuurvisies, waar dit niet het geval is geldt de Woonvisie. Voor verdere informatie over de Structuurvisies verwijzen wij u dan ook naar de betreffende beleidskaders. Aansluitend bij de Structuurvisies is ook de Welstandsnota van belang. Hierin is op concreter niveau vastgelegd hoe een bouwwerk architectonisch in de omgeving moet passen. Voor het buitengebied is de Omgevingsvisie Buitengebied op 29 oktober 2019 vastgesteld door de raad als strategisch beleidskader voor het buitengebied. Daarin is opgenomen dat we het buitengebied niet zien als locatie voor nieuwe woningbouw, behalve als er sprake is van bijvoorbeeld een functieverandering van vrijkomende agrarische bebouwing of herbouw van historische bebouwingselementen. Voor die gevallen geeft de omgevingsvisie Buitengebied de ruimtelijke randvoorwaarden weer. Voor verdere informatie over het buitengebied in Rheden verwijzen wij u dan ook naar de betreffende visie. Duurzaamheidsbeleid Begin 2019 heeft de gemeenteraad het Klimaatbeleid vastgesteld. Hierin staat hoe wij een bijdrage gaan leveren aan energiebesparing, energieopwekking en klimaatadaptatie, circulariteit en biodiversiteit.

Economisch beleid Het woonbeleid raakt zeker ook het economisch beleid. Dit economisch beleid van Rheden is o.a. vastgelegd in de Economische visie en uitvoeringsprogramma 2023-2025 en de Detailhandel Structuurvisie 2017. Waar het gaat om de transformatie van kantoren of winkelpanden naar woningen is de samenhang in beleid van belang en dienen plannen integraal bekeken te worden. Een belangrijk standpunt is dat binnen de kernwinkelgebieden niet op de begane grond gewoond mag worden, een punt dat in deze Woonvisie nogmaals wordt benadrukt. Om levendige centra te behouden is het transformeren van winkels naar wonen in het kernwinkelgebied niet wenselijk. Kansen om wel woningen toe te kunnen voegen is door optoppen boven het bestaande kernwinkelgebied. Recreatie & toerisme beleid. Ons recreatiebeleid is erop gericht geen permanente bewoning van campings, recreatiewoningen, B&B’s en andere vormen van toeristisch overnachten toe te staan. De gemeente Rheden is gebaat bij toerisme om diverse redenen denk hierbij aan economie, werkgelegenheid. Dus ook het toevoegen van recreatie is in onze gemeente gewenst. Meer hierover is onder andere vastgelegd in de Omgevingsvisie buitengebied 2019. Waar het toevoegen van recreatie het woonbeleid raakt is bij toevoegen van de gemengde bestemmingen recreatie met wonen, zoals een B&B.

Deze vorm van ondernemen is ook vrij laagdrempelig, onder de vijf slaapplaatsen zijn er geen extra eisen aan bijvoorbeeld de brandveiligheid. Verder willen we niet dat woonruimten in onze gemeente gebruikt worden 41

voor toeristische overnachtingen. Het langdurig (meer dan 60 dagen) verhuren van eigen (particuliere) woonruimten met een recreatieve doeleinden (zoals bij airbnb) is zonder vergunning dan ook niet toegestaan, tenzij het een B&B functie betreft. Er wordt momenteel ook gewerkt aan een visie Recreatie & Toerisme. Voor nadere informatie over het beleid op Recreatie & Toerisme verwijzen we na vaststelling naar dat beleidsdocument. Erfgoedbeleid Rheden heeft veel prachtige monumentale panden en delen van de gemeente zijn aangewezen als beschermd dorpsgezicht. Dit betreft ook woningen of panden, die herbestemd worden tot woningen. In het Uitvoeringskader Erfgoed Rheden 2022 staat beschreven hoe wij als gemeente om willen gaan met dit erfgoed. Biodiversiteitsplan De biodiversiteit staat onder druk, ook in Rheden. Sinds 1900 zijn honderden diersoorten uit Nederland verdwenen. Er zijn steeds minder geschikte leefgebieden voor planten en dieren. Daarom vinden wij het belangrijk om te werken aan nog betere en meer geschikte plekken waar planten en dieren kunnen leven. In het biodiversiteitsplan hebben we uitgewerkt wat wij als gemeente doen aan het behoud en herstel van de biodiversiteit in onze gemeente. We hebben vooral invloed op ontwikkelingen binnen de woonkernen en het buitengebied, en minder in de natuurgebieden.

In de Woonvisie sluiten wij ons aan wat er in het biodiversiteitsplan is vastgelegd. Groenstructuurplan Als gemeente hebben we de verplichting om te zorgen voor veilige, aantrekkelijke en gezonde leefomgeving. Groen draagt bij aan een prettige en gezonde leefomgeving, verbindt mensen, is belangrijk voor de biodiversiteit en speelt een belangrijke rol om de negatieve effecten van klimaatverandering te temperen. Zeker met ons groen kunnen we werken aan een toekomstbestendige en leefbare gemeente. Daarom sluiten wij in deze Woonvisie aan bij wat er in het groen beheerplan 2012-2025 is vastgelegd om zo bij de dragen aan het verbeteren van ruimtelijke kwaliteit de leefomgeving. Watertakenplan Gemeenten en waterschappen zijn wettelijk verplicht om te zorgen voor het afvalwater (riolering en zuivering), het regenwater, grondwater en een deel van het oppervlaktewater. Met dit rioleringsplan is de gemeente Rheden daarnaast ook voorbereid op het klimaat dat verandert. Zo kunnen langere perioden van droogte en hitte en/of wateroverlast door extreme regenval beter opgevangen worden. Het watertakenplan is in samenwerking met de gemeente Bronckhorst, Doesburg en Waterschap Rijn en IJssel opgesteld.

42

Bijlage 3 Wonen in Rheden Om vooruit te kunnen kijken en te kunnen sturen, hebben we inzicht nodig in de huidige woningmarkt, de huidige inwoners en de prognoses. Wat valt er op? Waarin wijkt Rheden af van andere gemeenten? In deze bijlage vindt u een uitgebreid overzicht.

Rheden heeft een grote goedkope huurvoorraad De woningvoorraad van de gemeente Rheden bestaat uit 21.328 woningen (waarstaatjegemeente.nl, BAG, 2023) De gemeente Rheden heeft een grote huursector. Zowel de sociale huursector (28%) als de particuliere huursector (14%) zijn groot voor een dorpsgemeente. Vergelijkbare gemeenten hebben een sociale huursector van 25% en een particuliere huurvoorraad van 10%. De particuliere huurvoorraad in Rheden bestaat voor een groot deel uit goedkope huurwoningen: 66% heeft een huur onder de liberalisatiegrens7. Bij vergelijkbare gemeenten ligt dit percentage een stuk lager: 50%. Het aandeel koopwoningen in Rheden is 58%.

14% Koop

28%

Sociale huur

58%

Huur overig

Figuur 1: Verdeling koop/huur gemeente Rheden 2022 (factsheet gemeente Rheden regionaal woningmarktonderzoek 2022 Companen)

Rheden heeft relatief weinig appartementen Van de woningen in Rheden is 24% een meergezinswoning en 76% een eengezinswoning. Als we de vergelijking trekken met regiogemeenten is het percentage meergezinswoningen vrij laag. Per wijk/kern is deze verhouding anders. Zo is in dorpen als De Steeg en Ellecom meer dan de helft van de woningen vrijstaand of twee-onder-een-kap. De meeste appartementen zijn te vinden in Velp, zo bestaat de woningvoorraad in Velp Zuid voor een groot deel uit appartementen (64%), in Dieren-West is het aantal appartementen juist heel klein (6%).

7

Lokale Monitor Wonen, cijfers van 2022 liberalisatiegrens prijspeil 2022 was € 763,47

43

Grootte woningen, uitgesplitst naar corporatiewoningen, particuliere huurwoningen en koopwoningen. Corporatie woningen

Wijk 00 Dieren

Wijk 01 Rheden

EGW 80 m² en minder Tussen 80 m² en 105 m² Tussen 105 m² en 135 m²

APP

Wijk 02 Velp

EGW

APP

APP

420

470

390

280

340

580

1030

50

380

130

1065

380

385

5

105

5

170

5

5

5

10

10

880

420

1585

975

5

Meer dan 135 m²

1.840

Totaal

EGW

525

Bron: Lokale Monitor Wonen 2017. EGW = Eengezinswoning APP = appartement, kan ook boven-benedenwoning zijn.

Bij de corporatiewoningen is het opvallend dat er verhoudingsgewijs weinig appartementen zijn in Dieren. In Velp juist vrij veel. De appartementen zijn grotendeels kleiner dan 80m2. En de eengezinswoningen zijn grotendeels tussen de 80 en 105m2. Particuliere huur

Wijk 00 Dieren

Wijk 01 Rheden

EGW

APP

Wijk 02 Velp

EGW

APP

EGW

APP

80 m² en minder Tussen 80 m² en 105 m² Tussen 105 m² en 135 m²

65

85

85

75

40

935

145

140

130

5

95

185

275

30

100

5

155

100

Meer dan 135 m²

160

15

120

10

235

55

Totaal

645

270

435

95

525

1.275

Bron: Lokale Monitor Wonen 2017.

Bij particuliere huurwoningen valt het enorme aantal kleine appartementen in Velp op. In Rheden en Dieren zijn juist weinig appartementen. De eengezinswoningen zijn er juist ook in de grotere categorie > 135m2. Koopwoningen

Wijk 00 Dieren

Wijk 01 Rheden

EGW

APP

EGW

Wijk 02 Velp APP

EGW

APP

80 m² en minder Tussen 80 m² en 105 m² Tussen 105 m² en 135 m²

300

135

150

10

70

460

1105

105

550

15

530

225

1345

80

780

30

1145

150

Meer dan 135 m²

1300

65

660

20

1710

65

Totaal

4.050

385

2.140

75

3.455

900

Bron: Lokale Monitor Wonen 2017.

Bij de koopwoningen zijn de eengezinswoningen fors in de meerderheid in alle kernen. Verhoudingsgewijs heeft Velp de meeste koopappartementen. De meeste appartementen hebben een oppervlakte kleiner dan 80m2. De meeste eengezinswoningen zitten boven de 105m2.

Rheden heeft een relatief oude woningvoorraad met lage energielabels Gemeente Rheden heeft een relatief oude woningvoorraad. Vooral het aandeel woningen dat is gebouwd tussen 1945 en 1970 is een stuk hoger dan het landelijk gemiddelde. Daarnaast is het aandeel woningen dat gebouwd is na 1991 een stuk kleiner dan het landelijk gemiddelde. De relatief oude woningvoorraad heeft consequenties voor de duurzaamheid van de woningen. Over het algemeen heeft de woningvoorraad in Rheden een laag energielabel. In 44

Rheden heeft 11% van de woningvoorraad energielabel A. In Nederland is dit gemiddeld bij 20% van de woningen het geval. Daarnaast heeft in Rheden 56% van de woningen energielabel D of lager, terwijl dit gemiddeld in Nederland bij 35% van de woningen het geval is. Zoals hieronder te zien scoren we qua energielabels in Rheden ook ten opzichte van de subregio laag.

Woningen naar bouwjaar

Nederland

Rheden

0%

20%

40%

60%

80%

<1945

1945-1970

1971-1990

1991-2000

2001-2010

100% >2010

Woningen met een laag energielabel in de regio

Bron: BAG gemeenten, energieatlas

Vergrijzing is al in volle gang, ontgroening valt mee In Rheden wonen veel ouderen, maar de vergrijzing zet nog even door. Het aantal 65plussers zal de komende 20 jaar toenemen van 26% naar 32%. Nu zijn er 11.400 65plussers en in 2040 zijn dit er 14.000. De sterkste groei zit in het aantal 75-plussers. Deze groep is vaak minder mobiel en heeft vaker zorg nodig, waardoor aanpassingen van de 45

woning of verhuizing noodzakelijk zijn. Het aantal kinderen en jongeren (<20 jaar) neemt nauwelijks af. In de leeftijd 20-30 jaar wordt wel een lichte afname verwacht. Ook de overige leeftijdscategorieën (30-65 jaar) zullen iets kleiner worden.

Aandeel 75-plussers in de regio

Bron: CBS, Waarstaatjegemeente.

Het aantal kleine huishoudens neemt toe Het is een landelijke trend dat het aantal kleine huishoudens steeds meer toeneemt. Dit heeft te maken met de vergrijzing, maar ook met jongeren, die later aan een vaste relatie beginnen. Ook in Rheden is te zien dat het aantal huishoudens de komende jaren nog zal toenemen. Dit zullen met name 1- en 2 persoonshuishoudens zijn. 46

Bron: Prognose Provincie Gelderland 2017 (Primos 2016 Gelderse variant)

Rheden kent relatief veel huishoudens met lage inkomens Rheden kent relatief veel huishoudens met lage inkomens. In Rheden heeft 9% van de inwoners een inkomen van 100% tot 150% van het minimumloon. Ter vergelijking, in Renkum is deze groep 7%. In Overbetuwe en Lingewaard is deze groep 6%. Wanneer we kijken naar het aandeel aan inkomens tot €38.035 (hieronder) zien we dat dit in Rheden een relatief hoog percentage betreft, zo’n 35 á 45%.

Aandeel lage inkomens in de regio (tot €38.035)

Bron: CBS, waarstaatjegemeente.

Velp trekt meeste mensen van buiten de regio In de gemeenten Arnhem en Nijmegen zien we veel verhuizingen binnen de regio. Ook in De Liemers en in delen van de Betuwe zien we verhoudingsgewijs veel verhuizingen binnen de regio. Kernen als Oosterbeek, Doorwerth, Rozendaal, Velp, Westervoort, Beek, Berg en Dal en Malden trekken veel vestigers van buiten de regio. Dit zijn in belangrijke mate ook kernen met een aanbod van duurdere koopwoningen. Leefstijl is hierbij een verklarende factor. 47

Bron: CBS microdata

In sociale huursector meeste verhuizingen binnen de regio In de sociale huursector verhuizen veel mensen binnen onze gemeente (46%). Tussen Arnhem en Rheden vinden ook veel verhuisbewegingen plaats, waarbij er ongeveer evenveel mensen van Arnhem naar Rheden verhuizen als van Rheden naar Arnhem. Ten opzichte van de andere gemeenten in de regio, komen er vrij veel nieuwe huurders van buiten de regio (18%).

Bron: Rapportage woonruimteverdeling Entree 2019.

48

Bijlage 4 Ontwikkelingen rondom Wonen Er is sprake van woningnood in Nederland, het klimaat verandert ongekend snel en we hebben te maken met stikstofproblematiek en het coronavirus. Deze ontwikkelingen, die van invloed zijn op het woonbeleid, worden in deze bijlage uitgebreid beschreven.

Krapte op de woningmarkt Het woningtekort in Nederland is begin 2020 opgelopen tot 315.000 woningen. Ook in de regio Arnhem-Nijmegen is er een groot tekort. De verwachting is dat dit tekort de komende jaren nog zal toenemen, omdat er meer huishoudens bij zullen komen. Dit zijn met name kleine huishoudens (1- en 2-persoons huishoudens). In onze regio zijn er 35.000 extra woningen nodig de komende 10 jaar. Het tekort zorgt ervoor dat de huur- en koopprijzen hoog zijn. Ook in de sociale huursector zien we het aantal verhuringen afnemen en het aantal actief woningzoekenden toenemen. Het wordt voor veel mensen steeds moeilijker om een woning te vinden die past bij hun voorkeuren en budget. Overheden, marktpartijen en woningcorporaties doen hun best om meer woningen te bouwen, maar bouwtrajecten kosten veel tijd en de voortgang is afhankelijk van veel ontwikkelingen. Momenteel hebben we te maken met verscherpte regelgeving rondom stikstof en pfas. Ook in Rheden staan veel projecten in de startblokken. Zo zijn er plannen voor een groot aantal woningen op het ziekenhuisterrein in Velp. Daarnaast zijn er veel kleinere plannen waar aan gewerkt wordt. Om het woningtekort terug te dringen zetten we in op versnelling. Door afspraken in de Woondeal werken we samen met Rijk, Provincie en regiogemeenten aan het versneld realiseren van woningbouw.

Enorme duurzaamheidsopgave We staan in Nederland voor de grote opgave van de energietransitie. Het verbruik van energie uit fossiele brandstoffen zal afgebouwd worden en we moeten meer duurzame energie gaan opwekken. Hierover zijn afspraken gemaakt in het Klimaatakkoord van Parijs. In de provincie Gelderland werken we aan een CO2 reductie van 55% in 2030. Daarnaast moet ten minste 32% van onze energie hernieuwbaar zijn. De verduurzaming van de woningvoorraad is hiervoor essentieel. Daarnaast hebben we steeds vaker te maken met weersextremen, waarop de woonomgeving moet worden aangepast. En de natuur heeft het zwaar, er is een drastische afname van soorten en diversiteit. Flora en fauna moeten beschermd worden en de ruimte krijgen.

Coronacrisis Sinds het begin van 2020 heeft de wereld te maken gehad met een pandemie. Het Coronavirus legt voor langere tijd het normale dagelijkse leven grotendeels stil. Dit heeft enorme gevolgen voor de economie en ook voor de woningmarkt. Het tekort op de woningmarkt is sterk opgelopen. Vanzelfsprekend zullen wij deze ontwikkelingen blijven volgen en waar nodig inspelen op de veranderende omstandigheden.

Oorlog Oekraïne Door de oorlog in Oekraïne is de opvang van vluchtelingen een nog belangrijker punt van aandacht geworden. Als gemeente nemen we hierin onze maatschappelijke verantwoordelijkheid. Op diverse plekken in onze gemeente zijn opvangplekken gerealiseerd voor kortere of langere termijn. En dat blijven we ook doen.

49

Bijlage 5

Begrippenlijst

Actieve zoektijd Appartement Beschermd wonen

Circulaire economie Decentralisatie

Doorstromers Dure huur

Dure koopwoning Duurzaamheidslening Eengezinswoning Energie-index Energy Service Company (Esco)

Extramuralisering

Goedkope koopwoning Harde plannen Herstructurering Hittestress

Tijd van reageren totdat er een woning wordt aangeboden en geaccepteerd. Een appartement is een woning in een groter gebouw, zoals een flat. Een appartement is de benaming voor een woning van één verdieping. Beschermd wonen is een regeling voor iedereen die niet meer zelfstandig kan wonen vanwege psychische en/of psychosociale problematiek. Wanneer ambulante hulp aan huis (begeleid wonen) niet voldoende is, wordt door beschermd wonen een kamer aangeboden in een instelling of wooninitiatief. Een economisch systeem van gesloten kringlopen waarin grondstoffen, onderdelen en producten hun waarde zo min mogelijk verliezen, hernieuwbare energiebronnen worden gebruikt. In 2015 zijn er taken vanuit de Rijksoverheid naar de gemeente gegaan. Het gaat dan voornamelijk om taken op het gebied van Wmo, jeugdzorg en participatie. Het overhevelen van taken van een hogere overheid naar een langere overheid heet decentralisatie. Een doorstromer laat een zelfstandige huur- of koopwoning achter als hij verhuist. Een huurwoning met een maandelijkse huurprijs van meer dan € 1026,- (prijspeil 1-1-2023). Uitgangspunt is overstijgen van de bovengrens van het reguleringsvoorstel van middenhuur van het rijk. Een koopwoning met een waarde van meer dan € 355.000 (prijspeil woondeal).

Een specifieke lening binnen de gemeente Rheden, die inwoners in staat stelt tegen gunstige voorwaarden een lening af te sluiten voor het verduurzamen van de woning. Een woning zonder boven- of benedenburen. Hieronder vallen vrijstaande woningen, twee onder één kap woningen en rijwoningen. De Energie-Index is een vrijwillig instrument waarmee men de energieprestatie van een woning kan berekenen. Op basis van de Energie-Index kan een energielabel worden bepaald. In essentie is een ESCo een bedrijf dat het energiebeheer van een gebouw voor langere periode overneemt, investeert in energiebesparende maatregelen en al het onderhoud pleegt. In een zogenoemd prestatiecontract wordt vastgelegd dat de ESCo verantwoordelijk is voor het behalen van energiebesparingen en een beter comfort voor de gebruiker. Extramuralisering is het streven om buiten de muren van een intramurale instelling (waar iemand opgenomen wordt) gelijkwaardige zorg te bieden, bijvoorbeeld in de eigen woning (thuiszorg). Een koopwoning met een waarde van maximaal € 250.000. Woningbouwplannen die op de planningslijst staan, waarover de gemeenteraad al een besluit heeft genomen. Het ontwikkelen van een gebied om de woonkwaliteit te verbeteren. Dit kan door het opknappen van woningen of door sloop en nieuwbouw.

Door stedelijk land- en materiaalgebruik (veel wegen en gebouwen, minder groen en water) blijft de warmte er langer hangen en blijft de temperatuur hoger dan in het omringende landelijk gebied. Dit heeft effecten op de gezondheid van de inwoners.

50

Huurdersvereniging Klimaatadaptatie Levensloopgeschikt maken

Liberalisatiegrens Magic Mix

Meettijd

Middenhuur Middeldure koopwoning Mijn huis mijn toekomst Mutatiegraad Nationale Hypotheek Garantie (NHG) Natuurinclusief Nul op de meter lening Levensloopgeschikte nultredenwoning Ondermijning

Particuliere huur PFAS

Plancapaciteit Planningslijst

Vereniging van personen die in een bepaalde buurt of een bepaald complex een woning huren en gezamenlijk opkomen voor hun belangen; belangenvereniging voor huurders. Het aanpassen van de bebouwde omgeving om beter te kunnen inspelen op het veranderende klimaat. Het aanpassen van een woning zodat deze geschikt is voor bewoning door alle leeftijdsgroepen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen volledig levensloopgeschikt waarbij alle voorzieningen op één verdieping liggen en gedeeltelijk levensloopgeschikt waarbij er gebruik kan worden gemaakt van bijvoorbeeld een traplift. De bovengrens voor het ontvangen van huursubsidie. Jaarlijks wordt dit bedrag vastgesteld. Voor 2023 is de grens vastgesteld op € 808,06 (prijspeil 1-1-2023). Het laten samenwonen van verschillende doelgroepen in één gebouw of complex met het oog op het vergroten van de samenredzaamheid. Het meest voorkomend is de magic mix van senioren en starters. De meettijd is voor Entree van belang bij de toewijzing van woningen. In de regel krijgt diegene met de hoogste meettijd de woning toegewezen. Voor starters is de meettijd de periode na de inschrijving, voor doorstromers is de meettijd de woonduur van de huidige woning. Huurwoningen met een huurprijs tussen de € 650 en € 1.026 (prijspeil 1-1-2023) euro per maand. Uitgangspunt is de bovengrens van het reguleringsvoorstel van middenhuur van het rijk.

Een koopwoning met een koopbedrag tussen de € 250.000 en € 355.000 (prijspeil woondeal). Een subsidieregeling in de gemeente Rheden waarbij inwoners subsidie kunnen ontvangen voor het levensloopgeschikt maken van hun woning. Het aantal verhuizingen in verhouding tot de omvang van het woningbestand. Garantiestelling voor een hypotheek die de Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen onder bepaalde voorwaarden afgeeft. De geldverstrekker loopt daardoor geen risico meer en hanteert dan een (iets) lagere hypotheekrente. Natuurinclusief bouwen is een vorm van duurzaam bouwen waarbij zodanig gebouwd en ingericht wordt dat een bouwwerk bijdraagt aan de lokale biodiversiteit en natuurwaarden. Een lening grotendeels gelijkwaardig aan de duurzaamheidslening, maar dan voor bedragen hoger dan € 25.000. In een nultredenwoning zijn woonkamer, keuken, badkamer, toilet en tenminste één slaapkamer gelijkvloers, dus op hetzelfde niveau als de voordeur. Ook van buitenaf is een nultredenwoning zonder traplopen bereikbaar. De vermenging van de onderwereld en de bovenwereld, de sluipende bedreiging van de integriteit van openbaar bestuur, overheidsambtenaren en bedrijfsleven, bedreigde bestuurders en ambtenaren, afpersingspraktijken etc. Huurwoningen welke niet in het eigendom zijn van een woningcorporatie. De afkorting PFAS staat voor poly- en perfluoralkylstoffen.

Dit zijn door de mens gemaakte stoffen die van nature niet in het milieu voorkomen, welke in grote hoeveelheden schadelijk zijn voor mens en milieu. De woningbouwprojecten welke bekend zijn bij de gemeente en zijn opgenomen op de planningslijst. Een lijst met woningbouwprojecten welke op de middellange termijn zullen worden gerealiseerd in de gemeente.

51

Prestatieafspraken Regionale woningmarktanalyse Slaagkans Sociale huursector Starters Stikstof Subregionale Woonagenda Tiny houses

Toekomstbestendig wonen lening

Transitievisie warmte Vergrijzing Verhuisketen Vroegsignalering Woning Waarderingsstelsel (WWS) Woningabonnementen Woningcorporatie Woondeal Woonquote Woonzorgcomplex Zachte plannen

Jaarlijkse afspraken tussen de gemeente, de woningcorporatie en de huurdersvereniging over hetgeen zij dat jaar gezamenlijk willen bereiken. Een onderzoek dat eens per 2 á 3 jaar wordt uitgevoerd. Het onderzoek geeft richting aan de beleidsvorming voor de middellange- en lange termijn. De kans dat diegene die reageert op een beschikbare woning deze woning ook krijgt toegewezen. Alle huurwoningen onder de liberalisatiegrens. Iemand die voor het eerst een zelfstandige woning gaat huren/kopen. Stikstof (N2) is een kleur- en reukloos gas. Bepaalde scheikundige verbindingen van stikstof (stikstofoxide en ammoniak) zijn in grote hoeveelheden schadelijk voor mens en milieu. Een beleidsdocument waarin de gezamenlijke afspraken staan die de gemeenten in de subregio zijn aangegaan voor bepaalde tijd. Een tiny house is een volledig uitgeruste woning, met een oppervlakte dat niet groter is dan 28 m2. Een tiny house is op duurzame wijze gebouwd en is bedoelt om het hele jaar door bewoond te worden. Een lening waarin de blijverslening, duurzaamheidslening en nulop-de-meter-lening zijn opgenomen. Aanpassingen gericht op duurzaamheid en langer zelfstandig blijven wonen worden hiermee mogelijk gemaakt. In de transitievisie warmte legt de gemeenteraad een realistisch tijdspad vast waarop wijken van het aardgas gaan. Vergrijzing is een term voor het steeds ouder worden van een bevolking.

Het gaat om het aandeel ouderen in de bevolking dat stijgt, waardoor ook de gemiddelde leeftijd stijgt. Een verhuisketen is een reeks op elkaar volgende verhuizingen door het realiseren van een nieuwe woning of doordat een bestaande woning vrijkomt. Vroegsignalering is het zo vroeg mogelijk signaleren van betalingsproblemen van inwoners. Woning Waarderingsstelsel, een systeem om via punten voor bijvoorbeeld oppervlakte, voorzieningen en omgeving (locatie) een maximale huurprijs voor een woning vast te stellen. Een maandelijks abonnement op energiebesparende maatregelen. Een woningcorporatie is een onderneming die zich bezighoudt met het bouwen, beheren en verhuren van woningen in de sociale huursector. De woondeal is het startpunt van een langjarig partnerschap tussen regio, provincie en Rijk, in nauwe samenwerking met corporaties, marktpartijen en maatschappelijke partners. De verhouding tussen de netto woonlasten en het netto besteedbaar inkomen. Instelling waar zorgbehoevenden kunnen wonen en daarnaast de nodige zorg ontvangen. Woningbouwplannen die op de planningslijst staan, waarover de gemeenteraad nog geen besluit heeft genomen.

52

Bijlage 6 • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Bronnen

Blik op Middenhuur, Position Paper en MKBA voor middenhuur in de gemeente Rheden, Stec groep oktober 2019. Coalitieakkoord 2022-2026 ‘Groener, socialer, dichterbij’, Gemeente Rheden 2022 Uitvoeringskader Erfgoed Rheden 2022, Gemeente Rheden 2022. Klimaatprogramma, Gemeente Rheden 2019. Landelijke monitor studentenhuisvesting , Kences, Ministerie BZK, ABF research. Nationale Woon- en Bouwagenda , Rijksoverheid 2022. Omgevingsvisie buitengebied, Gemeente Rheden 2019. Online encyclopedie, https://www.encyclo.nl/ Rapportage woonruimteverdeling Entree 2022 Woningmarktregio Arnhem Nijmegen, maart 2023. Rijksdienst voor ondernemend Nederland, https://www.RVO.nl Actieplan wonen 2020-2025 "Sneller, betaalbaar, flexibel", Provincie Gelderland 2020Startnotitie Woonvisie 2020-2026, Gemeente Rheden 2019 Structuurvisies, Gemeente Rheden Woonagenda subregio Arnhem e.o. 2021 t/m 2023, subregio Arnhem e.o. 2021Veerkracht in het corporatiebezit, Infact Research, Circusvis, Rigo, Jan. 2020. Veiligheidsmonitor gemeente Rheden 2019; Hoe veilig is Rheden? I&O Research, juni 2020. Woonzorgvisie gemeente Rheden 2023, gemeente Rheden juni 2023Woningmarktonderzoek 2022, Regio Arnhem-Nijmegen, Companen 2023.

Woonwagenbeleid gemeente Rheden 2023, gemeente Rheden 2023 www.klimaatplein.nl Woonzorgvisie gemeente Rheden 2023 Watertakenplan Olburgen 2023-2027Gemeente Rheden 2022 Brief water en bodem sturend (Rijk): Kabinet maakt water en bodem sturend bij ruimtelijke keuzes | Nieuwsbericht | Rijksoverheid.nl Raadsinformatiebrief over vuistregel 3-30-300 n.a.v. motie Leidraad Klimaatadaptief bouwen, partner is o.a. provincie Gelderland: Leidraad Klimaatadaptief Bouwen versie 2.0 - KAN bouwen Visie Laadinfrastructuur gemeente Rheden 2022 De landelijke maatlat groene klimaatadaptieve gebouwde omgeving. Ministeries van BZK, IenW en LNV 2022 Transitievisie Warmte, gemeente Rheden 2021 Nota Parkeernormen gemeente Rheden 2015 Integraal veiligheidsbeleid 2023-2026, gemeente Rheden. Beleidsnota Biodiversiteitsplan 2022-2032

53

Bijlage 7 Projectenlijst Het woonbeleid is in beweging. Plannen hebben een lange doorlooptijd. Soms zijn plannen al in een ver stadium terwijl het beleid wijzigt. Om te voorkomen dat er onduidelijkheid bestaat is opgenomen welke plannen onder eerder woonvisies vallen. Deze lijst is niet uitputtend bedoeld. De volgende projecten vallen onder de eerder vastgestelde woonvisie 2014-2020 “Wonen met toekomst 2.0” (tenzij de ontwikkelaar de keuze maakt een voorkeur te hebben voor de geactualiseerde woonvisie): -

Bloemershof Borghkeppel Hof te Dieren Imboslaan Oud Middachten Parkstraatkerk Record Rhederhof Vlashofstraat

De volgende projecten vallen onder de eerder vastgestelde woonvisie 2020-2026 “Samen wonen in Rheden” (tenzij de ontwikkelaar de keuze maakt een voorkeur te hebben voor de geactualiseerde woonvisie): -

Adm. Helfrichlaan De Harmonie De Kwekerij IJsseldistrict Arnhemsestraatweg 348-352 Herstructurering Velp-Zuid deelplan 5 Hogeweg 1-3 Ringallee 35 Waterstraat

Alle overige projecten vallen onder de voorwaarden en criteria van de woonvisie gemeente Rheden “Samen wonen in Rheden” actualisatie 2023. Deze afwijking op de woonvisie “Samen wonen in Rheden” actualisatie 2023 is mogelijk mits de plannen geen grote wijzigingen ondergaan na 1-7-2023 en/ of binnen enkele jaren gebouwd wordt.

54

MOTIE vreemd aan de orde van de dag DE BESTE WENSEN VOOR OUD&NIEUW De raad van de gemeente Rheden, in vergadering bijeen op 28 november 2023, Stelt het volgende vast: 1. Op 25 april 2023 is de motie ‘Van oud naar nieuw 2.0’ in de gemeenteraad aangenomen. 2. In deze motie heeft de raad het college opgedragen een brandbrief te verzenden aan het kabinet. Met daarin de vraag zo spoedig mogelijk te komen met een wetsvoorstel voor een algeheel vuurwerkverbod. Deze brandbrief is verzonden. 3. Op 30 augustus 2023 is een memo gedeeld in het kader van punt 2 van de motie: “Verschillende scenario’s te onderzoeken en dit met een uitgewerkt voorstel […] aan de raad te presenteren”. 4. De raad heeft hierover in de voorbereidende vergadering van 14 november 2023 gesproken. Ziet verder: A. De constateringen en overwegingen in de motie ‘Van oud naar nieuw 2.0’ gelden nog steeds. B. Diverse partijen hebben in de voorbereidende vergadering uitgesproken voorstander te zijn van inzetten op bewustwording via een voorlichtingscampagne. C. Diverse partijen hebben in de voorbereidende vergadering uitgesproken in te willen zetten op het verwerkelijken van de huidige regelgeving. D. Er is te weinig tijd om beleid te wijzigen voorafgaand aan de jaarwisseling 2023-2024. E. Er is wel behoefte om ook dit jaar aandacht te vragen voor een veilige, gezellige en leuke jaarwisseling.

Spreekt uit: Dat zij alle inwoners van Rheden oproept om vrijwillig af te zien van het afsteken van vuurwerk waardoor (geluids)overlast, persoonlijk letsel of milieuvervuiling kan ontstaan. Laten we samen Rheden schoon, veilig en geluidsarm houden. Draagt het college op: I. In december 2023 een advertentie te plaatsen in de Regiobode ter grootte van 1 hele pagina. II. Hierin de geldende regels rondom het afsteken van vuurwerk toe te lichten. III. Hierin namens de gemeente onze inwoners op te roepen tijdens de jaarwisseling gemeente Rheden schoon, veilig en geluidsarm te houden. Daarbij rekening te houden met elkaar en zich aan de regels te houden. IV. Hierover een persbericht naar andere bekende lokale media te sturen en dit op de sociale media van de gemeente te delen. V. De kosten te dekken uit het budget 1.2 Openbare orde en veiligheid. En gaat over tot de orde van de dag. Marloes van de Kolk

Goos Hageman

Hendri Witteveen

GroenLinks

PvdA

ChristenUnie

23.71

gemeente Rheden

Raadsvergadering 28 november 2023 Agendapunt 5 DR

Raadsbesluit De raad van de gemeente Rheden; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 24 oktober 2023; gelet op artikel 1.1.1, eerste lid, onder d en j, van het Besluit ruimtelijke ordening; besluit:

vast te stellen de Doelgroepenverordening woningbouw gemeente Rheden 2023 Artikel 1 Begripsbepalingen

1 Alle begrippen die in deze verordening worden gebruikt en die niet nader worden omschreven hebben dezelfde betekenis als in het Besluit ruimtelijke ordening. 2 In deze verordening wordt verstaan onder: a sociale huurwoning: een huurwoning van een toegelaten instelling met een aanvangshuur onder de grens als bedoeld in artikel 13, eerste lid, onder a van de Wet op huurtoeslag; b middeldure huurwoning: geliberaliseerde woning voor middenhuur zoals genoemd in artikel 1.1.1, eerste lid, onder j van het Besluit ruimtelijke ordening; c huishouden: een huishouden, bestaande uit een natuurlijk persoon en/of zijn niet duurzaam gescheiden levende echtgenoot of geregistreerd partner, of diegene die met hem een gezamenlijk huishouden voert of zal gaan voeren in de te huren of aan te kopen woning, niet zijnde kinderen of pleegkinderen; d inkomen: verzamelinkomen op basis van de Wet inkomstenbelasting 2001, of wanneer geen inkomstenbelasting wordt geheven, het belastbare loon volgens de Wet op loonbelasting 1964; e DAEB-norm: de inkomensgrens bedoeld in artikel 48, eerste lid, van de Woningwet gelezen in samenhang met artikel 16 van het Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting 2015. Artikel 2 Doel

De raad van Rheden geeft in deze verordening uitvoering aan het gestelde in artikel 1.1.1, eerste lid, onder d en j van het Besluit ruimtelijke ordening. Artikel 3 Doelgroep sociale huurwoningen

Als doelgroep voor sociale huurwoningen worden aangemerkt huishoudens met een jaarlijks inkomen van maximaal de DAEB-norm. Artikel 4 Doelgroep middenhuur

Als doelgroep voor middeldure huurwoningen worden aangemerkt huishoudens met een jaarlijks inkomen van maximaal de inkomensgrens voor'hoge middeninkomens' uit de meest recente circulaire huurprijsbeleid van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Artikel 5 Instandhouding

Sociale huurwoningen moeten gedurende een termijn van ten minste 25 jaar na ingebruikname onafgebroken voor de doelgroep beschikbaar blijven. Middenhuur woningen moeten gedurende een termijn van ten minste 15 jaar na ingebruikname onafgebroken voor de doelgroep beschikbaar blijven.

pagina 1

ons kenmerk 23.71B

23.71 Raadsvergadering 28 november 2023

gemeente Rheden

j

Agendapunt 5 DR Artikel 6 Wijziging prijzen zoals genoemd in artikel 3 en 4

Het college van burgemeester en wethouders kan bij nadere regels de inkomensgrenzen genoemd in artikel 3 en 4 van deze verordening wijzigingen. Artikel 7 Hardheidsclausule

Het college van burgemeester en wethouders is bevoegd, in gevallen waarin de toepassing van deze verordening naar hun oordeel tot een bijzondere hardheid lijkt, af te wijken van deze verordening. Artikel 8 Rapportage verplichting

1

De verhuurder dient gedurende de instandhoudingstermijn zoals bedoeld in artikel 5 jaarlijks een rapportage te overleggen waaruit blijkt dat ten aanzien van de verhuur is voldaan aan de verplichtingen voortvloeiend uit deze verordening. 2 De in het eerste lid bedoelde rapportage dient op uiterlijk 1 april van het jaar volgende op het jaar van rapportage te zijn overlegd op een door het college voor te schrijven wijze en volgens een door het college vast te stellen format. 3 De rapportage als bedoeld in het eerste lid dient in het eerste jaar na eerste verhuur en vervolgens in het derde, het zesde en het tiende jaar na eerste verhuur vergezeld te gaan van een controleverklaring van een gecertificeerde registeraccountant. 4 Het gestelde in dit artikel geldt niet voor toegelaten instellingen als bedoeld in artikel 19, eerste lid, van de Woningwet. Artikel 9 Inwerkingtreding

Deze verordening treedt in werking op 1 december 2023 onder gelijktijdige intrekking van de 'Doelgroepenverordening woningbouw gemeente Rheden 2022'van 28 juni 2022. Artikel 10 Citeertitel

De verordening wordt aangehaald als 'Doelgroepenverordening woningbouw gemeente Rheden 2023'. Arnhem', 28 november 2023

voorzitter.

pagina 2

ons kenmerk 23.71B

23.71 Raadsvergadering 28 november 2023 Agendapunt DR

Raadsbesluit De raad van de gemeente Rheden; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 24 oktober 2023; gelet op artikel 1.1.1, eerste lid, onder d en j, van het Besluit ruimtelijke ordening; b e s l u i t: vast te stellen de Doelgroepenverordening woningbouw gemeente Rheden 2023 Artikel 1 Begripsbepalingen 1 Alle begrippen die in deze verordening worden gebruikt en die niet nader worden omschreven hebben dezelfde betekenis als in het Besluit ruimtelijke ordening. 2 In deze verordening wordt verstaan onder: a sociale huurwoning: een huurwoning van een toegelaten instelling met een aanvangshuur onder de grens als bedoeld in artikel 13, eerste lid, onder a van de Wet op huurtoeslag; b middeldure huurwoning: geliberaliseerde woning voor middenhuur zoals genoemd in artikel 1.1.1, eerste lid, onder j van het Besluit ruimtelijke ordening; c huishouden: een huishouden, bestaande uit een natuurlijk persoon en/of zijn niet duurzaam gescheiden levende echtgenoot of geregistreerd partner, of diegene die met hem een gezamenlijk huishouden voert of zal gaan voeren in de te huren of aan te kopen woning, niet zijnde kinderen of pleegkinderen; d inkomen: verzamelinkomen op basis van de Wet inkomstenbelasting 2001, of wanneer geen inkomstenbelasting wordt geheven, het belastbare loon volgens de Wet op loonbelasting 1964; e DAEB-norm: de inkomensgrens bedoeld in artikel 48, eerste

lid, van de Woningwet gelezen in samenhang met artikel 16 van het Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting 2015. Artikel 2 Doel De raad van Rheden geeft in deze verordening uitvoering aan het gestelde in artikel 1.1.1, eerste lid, onder d en j van het Besluit ruimtelijke ordening. Artikel 3 Doelgroep sociale huurwoningen Als doelgroep voor sociale huurwoningen worden aangemerkt huishoudens met een jaarlijks inkomen van maximaal de DAEB-norm. Artikel 4 Doelgroep middenhuur Als doelgroep voor middeldure huurwoningen worden aangemerkt huishoudens met een jaarlijks inkomen van maximaal de inkomensgrens voor ‘hoge middeninkomens’ uit de meest recente circulaire huurprijsbeleid van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Artikel 5 Instandhouding Sociale huurwoningen moeten gedurende een termijn van ten minste 25 jaar na ingebruikname onafgebroken voor de doelgroep beschikbaar blijven. Middenhuur woningen moeten gedurende een termijn van ten minste 15 jaar na ingebruikname onafgebroken voor de doelgroep beschikbaar blijven.

pagina

1

ons kenmerk

23.71B

23.71 Raadsvergadering 28 november 2023 Agendapunt DR Artikel 6 Wijziging prijzen zoals genoemd in artikel 3 en 4 Het college van burgemeester en wethouders kan bij nadere regels de inkomensgrenzen genoemd in artikel 3 en 4 van deze verordening wijzigingen. Artikel 7 Hardheidsclausule Het college van burgemeester en wethouders is bevoegd, in gevallen waarin de toepassing van deze verordening naar hun oordeel tot een bijzondere hardheid lijkt, af te wijken van deze verordening. Artikel 8 Rapportage verplichting 1 De verhuurder dient gedurende de instandhoudingstermijn zoals bedoeld in artikel 5 jaarlijks een rapportage te overleggen waaruit blijkt dat ten aanzien van de verhuur is voldaan aan de verplichtingen voortvloeiend uit deze verordening. 2 De in het eerste lid bedoelde rapportage dient op uiterlijk 1 april van het jaar volgende op het jaar van rapportage te zijn overlegd op een door het college voor te schrijven wijze en volgens een door het college vast te stellen format. 3 De rapportage als bedoeld in het eerste lid dient in het eerste jaar na eerste verhuur en vervolgens in het derde, het zesde en het tiende jaar na eerste verhuur vergezeld te gaan van een controleverklaring van een gecertificeerde registeraccountant. 4 Het gestelde in dit artikel geldt niet voor toegelaten instellingen als bedoeld in artikel 19, eerste lid, van de Woningwet.

Artikel 9 Inwerkingtreding Deze verordening treedt in werking op 1 december 2023 onder gelijktijdige intrekking van de ‘Doelgroepenverordening woningbouw gemeente Rheden 2022’ van 28 juni 2022. Artikel 10 Citeertitel De verordening wordt aangehaald als ‘Doelgroepenverordening woningbouw gemeente Rheden 2023’. Arnhem, 28 november 2023 De raad voornoemd,

voorzitter.

griffier.

pagina

2

ons kenmerk

23.71B

23.66

gemeente Rheden

Raadsvergadering 28 november 2023 Agendapunt 6 DR

Raadsbesluit Préambule

Gemeenten en corporaties in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen onderschrijven het belang van een rechtvaardige en transparante systematiek van verdeling van de beschikbare sociale huurwoningen. Door een eenvormige wijze van aanbieden van corporatiewoningen hebben woningzoekenden een makkelijke toegang tot het regionale woningaanbod. Het woonruimteverdeelsysteem is erop gericht de huurder van zelfstandige woonruimte, gelijk aan de koper, zoveel mogelijk in staat te stellen zelf te bepalen hoe en waar hij of zij wil wonen. Keuzevrijheid is een belangrijke bouwsteen van de woonruimteverdeling. Daarnaast is het van belang dat bijzondere doelgroepen voldoende aan bod komen, en dat mensen in een noodsituatie met een urgentie met voorrang worden gehuisvest. Dat willen wij borgen in regels. De Huisvestingswet stelt dat dat slechts is toegestaan indien dat noodzakelijk en geschikt is voor het bestrijden van onevenwichtige en onrechtvaardige effecten van schaarste aan goedkope woonruimte. Die schaarste is in onze woningmarktregio niet moeilijk aan te tonen. Die is alleen maar groter geworden in de afgelopen jaren, getuige de stijging van het aantal reacties op een woning, en het dalen van slaagkansen. Daarnaast blijkt dat de wijze waarop de huidige Huisvestingsverordening deze schaarste verdeelt, niet leidt tot een onevenwichtige en onrechtvaardige verdeling.