Agendabundel

Bundel - Raadsvergadering van 28 november 2023 1 2

3

3.a 4

4.a 4.a 5

6

7

8

9

10

Opening en vaststellen agenda Rondvraag Raadsleden kunnen tot uiterlijk de maandag voorafgaand aan de raadsvergadering voor 12.00 uur korte en duidelijke vragen stellen aan het college van burgemeester en wethouders. Indien er geen vragen zijn vervalt de rondvraag. Rondvraag Volkspartij Politiek Rheden - Raadsvergadering 28 november 2023 def. Rondvraag raadsvergadering 28 november 2023 D66 Benoeming J.J. de Ruiter als raadsvolger (23.95) Raadsvoorstel Benoeming raadsvolger (23.95) Raadsbesluit 23.95 BESPREEKSTUKKEN (waarover debat en besluitvorming plaatsvindt) Actualisatie woonvisie (23.73) Raadsbesluit 23.73 Raadvoorstel Actualisatie woonvisie (23.73) Woonvisie Samen wonen in Rheden actualisatie 2023 (23.73) HAMERSTUKKEN (waarover alleen besluitvorming plaatsvindt) Motie vreemd aan de orde van de dag 'De beste wensen voor oud&nieuw' Motie de beste wensen Actualisatie doelgroepenverordening woningbouw (23.71) Raadsbesluit 23.71 Ontwerpraadsbesluit Actualisatie doelgroepenverordening woningbouw gemeente Rheden (23.71) Huisvestingsverordening gemeente Rheden 2024 (23.66) Raadsbesluilt 23.66 Ontwerpraadsbesluit Huisvestingsverordening gemeente Rheden 2024 (23.66) Zienswijzennota bij ontwerp Huisvestingsverordening gemeente Rheden 2024 (2366) Notitie onderbouwing schaarste regionaal (23.66) Wijziging Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein (23.67) Raadsbesluit 23.67

Raadsvoorstel Wijziging Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein (23.67) Wijzigingsbesluit van de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling sociaal domein centraal Gelderland (23.67) Bijlage 1 bij wijzigingsbesluit - was wordt lijst MGR Regeling (23.67) Bijlage 2 Integrale regeling bij wijzigingsbesluit (23.67) Reactienota op de zienswijzen behorende bij de gewijzigde gemeenschappelijke regeling (23.67) Samenvoeging van de ingekomen zienswijzen op gewijzigde regeling (23.67) Instelling van een gemeentelijke rekenkamer (23.72) Voorgesteld besluit: 1 Een onafhankelijke rekenkamer in te stellen en hiervoor bij separaat besluit de Verordening gemeentelijke rekenkamer gemeente Rheden 2024 vast te stellen onder gelijktijdige intrekking van de Verordening op de rekenkamercommissie. 2 Vanaf 2024 het huidige structurele budget van € 31.845,00 te verhogen naar € 55.820,00 voor de uitvoering van de taken van de rekenkamer en het meerdere bedrag ad € 23.975,00 incidenteel te verwerken in de 1e bestuursrapportage 2024 en voor 2025 e.v. structureel te verwerken in de Kadernota 2025. 3 Het aantal leden van de rekenkamer vast te stellen op 3. 4 De heer W. (William) van Deursen te benoemen als voorzitter en lid van de rekenkamer. 5 Mevrouw S. (Silvi) Joosten te benoemen als lid van de rekenkamer.

6 Een klankbordgroep in te stellen en de heren Heesen, Verhoeven en Kolkman te benoemen tot leden van deze klankbordgroep. Raadsvoorstel Instelling van een gemeentelijke rekenkamer (23.72) Raadsbesluit 23.72 Raadsbesluit 23.72.1 Notitie Van rekenkamercommissie naar rekenkamer (23.72) Aanpassing Verordening werkgeverscommissie gemeenteraad Rheden (23.69) Voorgesteld besluit: vast te stellen: de verordening tot wijziging van de Verordening werkgeverscommissie gemeenteraad Rheden Raadsbesluit 23.69 Raadsbesluit 23.69.1 Raadsvoorstel Aanpassing verordening Werkgeverscommissie gemeenteraad Rheden (23.69) Ontwerpraadsbesluit benoeming leden werkgeverscommissie (23.69) Instructie voor de griffier 2023 (23.70)

Voorgesteld besluit: vast te stellen de ‘Instructie voor de griffier van de gemeente Rheden’ Raadsvoorstel Instructie voor de griffier 2023 (23.70) Raadsbesluit 23.70 Instructie voor de griffier van de gemeente Rheden 2003 (oud) (23.70) Modelinstructie voor griffiers 2023 (23.70) 11 Besluitenlijst van de raadsvergadering van 31 oktober 2023 en 7 november 2023 De raad wordt gevraagd de besluitenlijst vast te stellen. Besluitenlijst 31-10-2023 get. Besluitenlijst 7-11-2023 get. 12 Ingekomen brieven Onderstaand de verzamellijst van ingekomen brieven van de afgelopen maand met een voorstel ter afhandeling. De raad wordt gevraagd deze afhandelvoorstellen vast te stellen. Brievenlijst raadsvergadering 28 november 2023 13 Stukken ter kennisname Onderstaand de stukken van het college van burgemeester en wethouders aan de raad. De raad wordt gevraagd kennis te nemen van deze stukken. 13.a Overeenkomsten bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie Brinkweg 24-26 1. B en W voorstel overeenkomsten Brinkweg 24-26 Rheden GEWIJZIGD GEANONIMISEERD. 2. Intentieovereenkomst Brinkweg 24-26 Rheden_Redacted GEANONIMISEERD. 3. Planschadeverhaalsovereenkomst Brinkweg 24-26 Rheden_Redacted 4.

Verbeelding 13.b Raadsinformatiebrief Digitaal Rheden 230926 informatiebrief Digitaal Rheden definitief 13.c Tweede bestuursrapportage 2023 De Connectie Collegevoorstel tweede bestuursrapportage De Connectie 2023 Aanbieding Tweede Bestuursrapportage 2023 De Connectie Tweede Bestuursrapportage 2023 De Connectie 13.d Alertprogramma (Leerlingalert) onderzoek naar doelmatigheid BW voorstel doelmatigheidsonderzoek 2023 onder embargo tot 27-10-2023 Notitie_Scherp_op_signalen 13.e IJssel District te Velp, Anterieure Raam- en Koopovereenkomst BW 3-10-2023 Voorstel aangaan A.O. IJssel District_ AO IJ D bijlage bij BW besluit 3-10-2023_Redacted Mijlpalen planning IJssel District_v1.5 (005) dd 14-7-2023 13.f IJssel District, contractovername m.b.t.

Anterieure Raam- en Koopovereenkomst BW 11-10-2023 D voorstel IJ D contractovername mbt Anterieure Raam en koopovereenkomst 13.g Continuïteit Forensische Geneeskunde B&W Voorstel - Forensische Geneeskunde (okt 2023) 20230605 Raadsinformatiebrief forensische geneeskunde 13.h Raadsinformatiebrief ‘Project Gemeentehuis – Ontwikkelingen oktober ‘23 B_en_W besluit Raadsinformatiebrief Ontwikkelingen oktober '23 Raadsinformatiebrief - Ontwikkelingen oktober '23 Factsheet project gemeentehuis Q3 2023 13.i Recycleplein Doesburg - aanpassing tarieven 2023 - RCP - Tariefstelling 2024 13.j Tijdelijke afsluiting- project masterplan Veluwezoom collegevoorstel memo tijdelijke afsluiting-project Masterplan Veluwezoom Raadsmemo Tijdelijke afsluiting- project Masterplan Veluwezoom definitief 13.k Eenmalige energietoeslag 2023 20231025 BW voorstel energietoeslag 2023 defintief 20231023 beleidsregels energietoeslag 2023_definitief 13.l Advies Fusie-effectrapportage bestuurlijke overdracht MKC Anne Frankschool BW-voorstel fusie-effectrapportage Anne Frank school Ellecom brief bestuurlijke overdracht Anne Frankschool Fusie Effect Rapportage Anne Frankschool - Scholengroep IJsselgraaf - concept - versie 21-08-2023 13.m Ontwerp bestemmingsplan Veegplan snippergroen 2023 24-10-2023b collegevoorstel ontwerp bp veegplan snippergroen 2023 ontwerp bestemmingsplan Veegplan snippergroen 2023 verbeelding

NL.IMRO.0275.HERZ2023-ON01totaal

13.n

13.o

13.p

13.q

13.r

13.s

14

Ontwerpbestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie Brinkweg 24-26 B en W voorstel ontwerp BP Brinkweg 24-26 Rheden Ontwerpbestemmingsplan Verbeelding Opvang zwerfdieren - tussentijdse aanpassing tarieven 2023 2023 - Instemming tariefsverhoging 2023 - B&W-voorstel 2023 - Instemming tariefsverhoging 2023 - Brief aan Bestuur DT - concept afgestemd met JZ Raadsinformatiebrief fietsoversteek Wilhelminaweg Dieren B&W-voorstel Raadsinformatiebrief fietsoversteek Wilhelminaweg Raadsinformatiebrief fietsoversteek Wilhelminaweg Dieren Reactie van het college op het Jaarverslag 2022 van de Commissie bezwaarschriften collegevoorstel reactie college op aanbevelingen commissie bezwaarschriften 2022 Conceptbrief Raad jaarverslag commissie bezwaarschriften 2022 Uitvoeringsplan integraal veiligheidsbeleid 2023-2024 collegevoorstel uitvoeringsplan 2023-2024 Uitvoeringsplan integraal veiligheidsbeleid 2023-2024 definitief Aanwijzingsbesluit gemeentesecretaris/algemeen directeur Collegevoorstel aanwijzing secretaris (002) 23U009 Advies benoeming gemeentesecretarisOR Wervingsprofiel Gemeentesecretaris - Gemeente Rheden - 24 juli 2023 Sluiting

Rondvraag Volkspartij Politiek Rheden - Raadsvergadering 28 november 2023

Pagina 1 van 1

Rondvraag Volkspartij Politiek Rheden - Raadsvergadering 28 november 2023 Geacht college, Wij krijgen van een familie die woonachtig is in Broeckerhave aan de Aalscholversingel aan het Velperbroekcircuit klachten over overlast en klachten over de manier waarmee de lokale overheid en handhavers met die klachten omgaan. Overlast die volgens hen werd veroorzaakt door medebewoners die op hoger gelegen étages woonachtig waren. Daarbij werden voorwerpen en afval naar beneden gegooid op het terras en in de tuin van de familie. Dit heeft eerder dit jaar al geleid tot een krantenartikel.. De klachten zijn destijds neergelegd bij de verhuurder, de gemeente en de politie. Door het vertrek van enkele overlastgevers is het naar beneden gooien van vuil en voorwerpen (flessen, potten, stukken hout met spijkers etc.) verminderd maar nog niet geheel verdwenen. Het komt nog steeds voor dat er iets van boven in de tuin terecht komt. Daarnaast spelen ook nog kwesties als vervuiling, brandveiligheid en de wijze waarop de overheid met de klachten omgaat. Daarom de volgende vragen: Vraag 1: Hoeveel klachten en meldingen van overlast in de afgelopen twee jaar vanuit de Broeckerhave-flats ontvangen? En wilt u aangeven wat voor soort klachten dit waren? Vraag 2: Veiligheid van de inpandige fietsenstalling.

Wanneer is de brandveiligheid van de fietsenstalling in deze flats voor het laatst gecontroleerd? Hoe beoordeelt u de brandveiligheid? Vraag 3: Naast het flatgebouw zijn enkele vuilcontainers ingegraven. Naar eigen waarneming worden er naast de containers veel vuilniszakken voor plastic afval gelegd. En dat niet alleen de avond voordat ze worden opgehaald maar ook de dagen en weken ervoor. Dit trekt ongedierte aan en er ontstaat er een onhygiënische stinkende bende rond de containers. Bent u daarvan op de hoogte? En wat bent u van plan daaraan te doen? Vraag 4: Bent u bekend met deze situatie(s) rond overlast, veiligheid en vervuiling? Vraag 5: Is er overleg (geweest) tussen de beheerder/verhuurder van de flats, politie en de gemeente over deze situatie? En wat is daarvan het resultaat? Vraag 6: De relatie met de overheid. Bewoners hebben eerder aangifte gedaan over overlast. De aangifte verdween in de prullenbak. Zij hebben ook herhaaldelijk geklaagd bij de gemeente en zich daarbij ook rechtsreeks tot de burgmeester gewend. Daarbij kregen zij o.a. van de vertegenwoordigers van de burgemeester (althans zo presenteerden deze zich) te verstaan dat zij te veel klaagden (“spammen”) en de burgemeester niet verder lastig moesten vallen met hun mails.

Begrijpt u de zorgen en de gevoelens van onveiligheid en het gevoel niet serieus genomen te worden van de eerdergenoemde familie? Wilt u ons nader uitleggen wat hier in de relatie tussen burger en overheid en meer specifiek de communicatie met de (vertegenwoordigers van de) burgemeester misgaat? -/-

Rondvraag raadsvergadering 28 november 2023 Rondvraag Daan Appels fractie D66: Egmondstraat

Met stijgende verbazing heb ik de brief gelezen van een inwoner van Velp in wiens achtertuin aan de Egmondstraat schoollokalen gaan worden gebouwd. Dat is althans het plan. Uit de brief blijkt dat de omwonenden vrijwel worden genegeerd. Er is geen informatie gedeeld over het waarom op deze plek en over de haalbaarheid. Er is niet met ze gesproken over uitgangspunten, over wensen en over een programma van eisen. En op initiatieven die ze zelf hebben genomen om in contact te komen, volgt geen reactie. ‘Dit is niet hoe planvorming anno 2023 werkt’, schrijft de bewoner, en dat ben ik helemaal met hem eens. Hoe bestaat het dat een gemeente als Rheden die haar mond vol heeft over ‘dichterbij’ en ‘burgerparticipatie’, omwonenden keer op keer niet vanaf het begin meeneemt in een proces? Dat is vragen om problemen en weerstand in plaats van het creëren van draagvlak. Ik zeg ‘keer op keer’, omdat dit voorbeeld niet op zichzelf staat. Ik herinner u aan de bouwplannen voor de vrij gevallen hockeyvelden in Dieren. Je zou denken dat daarvan wordt geleerd, maar blijkbaar is dat niet het geval. Vraag: Hoe kan dat?, is er op z’n minst een voornemen daar iets aan te doen?, en hoe gaat het verder met dit plan aan de Egmondstraat? Niet inhoudelijk, maar qua proces en communicatie met de omwonenden.

23.95

Raadsvoorstel portefeuillehouder

begrotingsprogramma

N.v.t.

3 Bestuur en Organisatie

b en w-vergadering

agendapunt

bijlage(n) ter inzage

N.v.t. rol raad

soort document

Ter besluitvorming

Raadsvoorstel en -besluit

Voorbereidende vergadering

agendapunt

N.v.t.

N.v.t.

raadsvergadering

agendapunt

28 november 2023 onderwerp

Benoeming raadsvolger. INHOUD VOORSTEL De heer J.J. (Joppe Jeroen) de Ruiter te benoemen tot raadsvolger. 1 Wat is de aanleiding? Op grond van artikel 12 van het Reglement van Orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad van de gemeente Rheden kunnen per fractie maximaal 2 personen worden benoemd als raadsvolger. Door het vertrek van de heer Cator is bij fractie PvdA ruimte ontstaan voor een raadsvolger. Hiervoor wordt de heer De Ruiter voorgedragen. 2 Wat is het bestaand beleid c.q. kader? Artikel 12 van het Reglement van Orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad van de gemeente Rheden. 3 Wat gaan wij ervoor doen? Vastgesteld is dat de heer De Ruiter voldoet aan de vereisten die worden gesteld aan het raadsvolgerschap zoals vermeld in artikel 12 van het Reglement van Orde. De heer de Ruiter kan daarom worden benoemd tot raadsvolger. Aangezien raadsvolgers in Rheden kunnen deelnemen aan de voorbereidende en oriënterende vergaderingen en andere bijeenkomsten van de raad (met uitzondering van de raadsvergaderingen) en toegang hebben tot dezelfde informatie als raadsleden, is het gebruikelijk dat zij bij hun benoeming in de raad de eed of belofte uitspreken. Velp, 28 november 2023 Sjaak Leenders, plv. griffier.

pagina

1

ons kenmerk

23.95V

23.95

gemeente Rh

eden Lj

Raadsvergadering 28 november 2023 Agendapunt GR

Raadsbesluit De raad van de gemeente Rheden; gelezen het voorstel van de griffie d.d. 23 november 2023; gelet op artikel 12 van het Reglement van Orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad van de gemeente Rheden; besluit:

de heer JJ. (Joppe Jeroen) de Ruiter te benoemen tot raadsvolger. Arnhem, 28 november 2023

gr

pagina

1

ons kenmerk

23.95B

23.73

gemeente Rheden

Raadsvergadering 28 november 2023 Agendapunt 4 DR

Raadsbesluit De raad van de gemeente Rheden; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 24 oktober 2023; besluit:

om de wijzigingen en toevoegingen in c.q. aan de Woonvisie'Samen wonen in Rheden'vast te stellen.

pagina

1

ons kenmerk

23.73B

23.73

Raadsvoorstel portefeuillehouder

begrotingsprogramma

Gea Hofstede

1 Samenleving

draagt bij aan Global Goal(s)

b en w-vergadering

agendapunt

bijlage(n) ter inzage

24 oktober 2023

4

Woonvisie ‘Samen Wonen in Rheden’ actualisatie 2023

rol raad

soort document

Ter besluitvorming

Raadsvoorstel en -besluit

voorbereidende vergadering

agendapunt

1 Geen armoede 7 Betaalbare en duurzame energie 11 Duurzame steden en gemeenschappen 17 Partnerschappen om doelstellingen te bereiken

14 november 202 raadsvergadering

agendapunt

28 november 2023 onderwerp

Actualisatie woonvisie. INHOUD VOORSTEL Om de wijzigingen en toevoegingen in c.q. aan de Woonvisie “Samen wonen in Rheden” vast te stellen. 1 Waartoe is het voorstel gedaan? In 2020 heeft u als raad de Woonvisie 2020-2026 ‘Samen wonen in Rheden’ vastgesteld. De afgelopen jaren is er veel gebeurd op het gebied van wonen. De economie en daarmee de betaalbaarheid is veranderd terwijl het woningtekort is opgelopen. Ook is er veel beleid (vanuit zowel Rijk, provincie als gemeente) gewijzigd. Om dat alles goed samen te brengen is actualisatie noodzakelijk. Dit voorstel gaat enkel en alleen over een aantal wijzigingen en toevoegingen. Deze geactualiseerde woonvisie gaat ook integraal onderdeel uitmaken van de omgevingsvisie. 2 Wat is de aanleiding? De aanpassing van de woondeal 2.0 Regio Arnhem-Nijmegen, het nieuwe woonwagenbeleid gemeente Rheden 2023, de nieuwe woonzorgvisie gemeente Rheden 2023 en het laatste regionale woningmarktonderzoek geven voldoende aanleiding om de woonvisie aan te passen. De aangepaste woonvisie is een uitwerking van het genoemde beleid. Een groot deel van de aanpassingen heeft de raad via ander beleid al eerder vastgesteld. Uit het regionale woningmarktonderzoek komt een bouwopgave van 1675 woningen tot 2030 waaraan wij als college zoveel mogelijk invulling willen geven.

De ondergrens blijft 810, zoals in de woondeal 2.0 regio Arnhem-Nijmegen, maar wij zetten in op de aantallen conform woningbehoefte, met inachtneming van leefbaarheid in de wijken.

pagina

1

ons kenmerk

23.73V

23.73

De inhoudelijke wijzigingen zijn als volgt: - in de inleiding is bij de evaluatie woonvisie aangegeven wat wij tussen 2020 en nu al hebben gedaan; - bij 1.4 ontwikkelingen staat aangegeven welke ontwikkelingen hebben geleid tot de aanpassing van de woonvisie; - onder 2.1 samenredzaamheid onder druk is een stuk toegevoegd over het onderzoek van Circusvis uit 2021 over de leefbaarheid in Rheden; - onder 2.2 senioren is een stuk toegevoegd vanuit de woonzorgvisie gemeente Rheden 2023; - onder 2.3 arbeidsmigranten is een stuk toegevoegd over de huidige huisvesting en waar wij naar toe willen werken; - ook onder 2.3 woonwagenbewoners zit een toevoeging vanuit het woonwagenbeleid gemeente Rheden 2023; - onder 2.4 wonen en zorg is een stuk tekst toegevoegd over de blijfwijken; - in paragraaf 3.1 zijn onder de verschillende kopjes concreet enkele punten toegevoegd voor meer bewustwording en meer aandacht op het gebied van verduurzaming; - ook in 3.1 onder circulair en conceptueel bouwen is de tekst uit de woondeal toegevoegd; - onder 4.1 nieuwbouwopgave zijn er delen over de woningbouwstrategie en flexwoningen toegevoegd; - onder 4.3 kwaliteitscriteria voor woningbouw vindt u de aanpassingen van volkshuisvestelijke kwaliteitscriteria woningbouw.

Daarbij staan ook benoemd de afspraken uit de woondeal voor 30% sociale huurwoningen over alle projecten en hoe wij dat willen bereiken; - de bijlage met richtlijnen voor levensloop- en rolstoelgeschikte woningen is verwijderd. Hiervoor verwijzen wij naar de woonzorgvisie gemeente Rheden 2023; - bijlage 7 is nieuw. Vanwege wijzigend beleid is het niet altijd mogelijk om projecten weer volledig aan te passen naar het nieuwe woonbeleid. Vandaar dit (niet uitputtende) overzicht met projecten die nog onder eerdere woonvisies vallen vanwege afspraken uit het verleden. 3 Wat is het bestaand beleid c.q. kader? - Woningwet; - Woonvisie 2020-2026 ‘Samen wonen in Rheden’; - Woonwagenbeleid gemeente Rheden 2023; - Woonzorgvisie gemeente Rheden 2023; - Woondeal 2.0 regio Arnhem-Nijmegen. 4 Wat willen wij bereiken? Met deze actualisatie van de woonvisie willen wij al het woonbeleid samenbrengen voor de gemeente Rheden. Alle verschillende beleidsdocumenten op het gebied van wonen komen samen in deze geactualiseerde woonvisie. Na vaststelling door de raad wordt de geactualiseerde woonvisie nog opgemaakt in de stijl van de woonzorgvisie gemeente Rheden 2023. 5 Wat gaan wij ervoor doen? Na het vaststellen van de woonvisie gaat het team wonen samen met andere collega’s en partners aan het werk om de verschillende onderdelen uit te voeren.

6 Wat zijn de financiële consequenties? Op dit moment zijn er geen kosten verbonden aan de uitvoering van de woonvisie. De acties die voortkomen uit de woonvisie worden binnen de bestaande formatie opgepakt. Mochten er op bepaalde onderdelen toch financiële concequenties uitkomen dan wordt dit apart voorgelegd.

pagina

2

ons kenmerk

23.73V

23.73

7 Wat zijn de risico’s? Mocht de woonvisie niet worden vastgesteld dan kan dat voor vertraging zorgen in bouwprojecten. Met de huidige gestelde volkshuisvestelijke criteria is het op dit moment erg lastig om bouwplannen te realiseren. 8 Wat is het draagvlak voor dit voorstel? Het draagvlak voor deze actualisatie is groot. Wij hebben gesproken met Vivare, de huurdersvereniging Rheden (HVR) en vele collega’s intern. Denk hierbij aan collega’s wonen, duurzaamheid, economie, Ruimtelijke ontwikkeling, erfgoed, mobiliteit, groen en water, landschap, bestemmingsplannen en omgevingsvisie. Vanuit het sociaal domein is de input al eerder geleverd via de woonzorgvisie gemeente Rheden 2023. Ontwikkelaars hebben in de loop van de afgelopen jaren via onze RO adviseurs al diverse zaken meegegeven. Het was een enorm prettige samenwerking met alle collega’s en partners. 9 Hoe en met wie wordt er gecommuniceerd? De Woonvisie ‘Samen wonen in Rheden’ actualisatie 2023 wordt op de website van de gemeente Rheden geplaatst. 10 Wordt er een evaluatie uitgevoerd? Wanneer er een nieuwe actualisatie of woonvisie komt zal ook de huidige woonvisie worden geëvalueerd. Velp, 24 oktober 2023 Burgemeester en wethouders van Rheden, Carol van Eert, burgemeester. Martin Rommers, secretaris.

pagina

3

ons kenmerk

23.73V

Samen wonen in Rheden Woonvisie Gemeente Rheden actualisatie 2023

1

Inhoud Voorwoord ..............................................................................................................................................3 Inleiding ...................................................................................................................................................4 1.

2.

Visie en beleidskaders .....................................................................................................................6 1.1

Visie: Samen wonen in Rheden ...............................................................................................6

1.2

Beleidskaders...........................................................................................................................7

1.3

Wonen in de gemeente Rheden ..............................................................................................8

1.4

Ontwikkelingen ........................................................................................................................8

1.5

Thema’s Woonvisie .................................................................................................................9

Leefbare wijken voor alle inwoners...............................................................................................10 2.1 Voldoende draagkracht in de wijken ...........................................................................................10

3.

2.2

Een passende woning voor jong en oud ................................................................................13

2.3

Aandacht voor studenten, arbeidsmigranten, zorgcliënten en woonwagenbewoners .......15

2.4

Wonen met zorg ....................................................................................................................17

2.5

Samenvatting leefbare wijken voor alle inwoners ................................................................18

Bestaande woningvoorraad duurzaam en toekomstbestendig ....................................................20 3.1

Verduurzaming van de woningvoorraad ...............................................................................20

3.2 Levensloopgeschikt maken van woningen ..................................................................................23 3.3

Integrale wijkvernieuwing .....................................................................................................24

3.4 Bestaande woningvoorraad betaalbaar ......................................................................................25 3.5 4.

Samenvatting bestaande woningvoorraad duurzaam en toekomstbestendig......................27

Toevoegen van de juiste kwaliteit woningen ................................................................................29 4.1 Nieuwbouwopgave ......................................................................................................................29 4.2 Betaalbare woningen toevoegen................................................................................................30 4.3 Kwaliteitscriteria voor woningbouw............................................................................................31 4.4 Vernieuwende woonvormen .......................................................................................................34 4.5 Koppeling wonen en werken .......................................................................................................34 4.6

Samenvatting toevoeging van de juiste kwaliteit ..................................................................35

Bijlage 1

Woonprofiel per dorp ........................................................................................................36

Bijlage 2

Beleidskaders.....................................................................................................................40

Bijlage 3 Wonen in Rheden ...................................................................................................................43 Bijlage 4 Ontwikkelingen rondom Wonen.............................................................................................49 Bijlage 5

Begrippenlijst .....................................................................................................................50

Bijlage 6

Bronnen .............................................................................................................................53

Bijlage 7 Projectenlijst ...........................................................................................................................54 2

Voorwoord Voor u ligt de Woonvisie actualisatie 2023 van de gemeente Rheden. Ik ben blij dat we de woonvisie hebben kunnen actualiseren. We hebben te maken met een grotere en complexere woningbouwopgave dan voorgaande jaren. Daarom is de actualisatie van de woonvisie nodig. We hebben de woonvisie kunnen actualiseren met hulp van onze collega’s uit alle vakgebieden die de woonvisie raakt en ook de woningcorporatie, de huurdersvereniging en inwoners hebben we betrokken bij de actualisatie. Een woning is veel meer dan vier muren met een dak erop. Het is een recht dat je hebt en jouw thuis. Hier wil je je veilig voelen, je kunnen ontspannen, je kinderen laten opgroeien of prettig oud kunnen worden. In een straat waar je samen leeft, waar je omziet naar elkaar, waar kinderen kunnen spelen en er voldoende groen is. In onze gemeente wil je in een woning wonen die bij je past en behaaglijk is, of je nu jong of oud bent, veel of weinig geld hebt. We zorgen voor een breed aanbod aan woningen in alle wijken en buurten in onze gemeente. Zo verbeteren we de draagkracht. De vele ouderen in onze gemeente hebben gewerkt aan de samenleving zoals we die nu kennen en verdienen daarom een plek om prettig oud te kunnen worden. Soms is dat niet het huis waarin zij nu wonen. Dat betekent dat we moeten bouwen aan huizen waar zij graag willen gaan wonen.

En er ligt ook een bouwopgave, want het woningtekort is groot. In deze woonvisie willen we richting geven aan die woningen die we willen toevoegen in onze mooie gemeente en aan de ontwikkeling van bestaande wijken. Al met al een woonvisie waarin veel aandacht is voor leefbare wijken en een goede woonomgeving voor iedereen, duurzame en toekomstbestendige woningen en oog voor het toevoegen van de juiste kwaliteit woningen. Deze woonvisie gaat onderdeel uitmaken van de omgevingsvisie. Ik wens u veel leesplezier! Gea Hofstede Wethouder Wonen

3

Inleiding Waarom een Woonvisie? Er zijn inmiddels nieuwe ontwikkelingen en nieuwe inzichten, waardoor een actualisatie van de Woonvisie nodig is. In deze Woonvisie schetsen we een toekomstbeeld hoe we willen dat onze inwoners kunnen wonen en leven in Rheden. Vervolgens werken we dit uit in stappen, die we de komende jaren gaan nemen om dit ideaal te bereiken.

Participatie Wij kunnen geen goed beleid maken zonder de inbreng van bewoners en professionals, die actief zijn in onze gemeente. Bij het maken van de vorige versie van deze woonvisie (20202026) organiseerden wij daarom een bijeenkomst voor bewonersorganisaties, woningcorporaties, makelaars, regiogemeenten en provincie. Wij spraken over thema’s als woningen voor starters, doorstroming van ouderen, het toevoegen van de juiste woningen en de leefbaarheid in de wijken. Ook intern hebben wij met collega’s van duurzaamheid, economie, welzijn, ruimtelijke ordening, leefbaarheid en strategie gebrainstormd over woningen en allerlei andere thema’s. Daarnaast hebben we in die tijd op facebook stellingen geplaatst, waar inwoners op konden reageren. Met name de stelling: ‘welke woningen zou u toe willen voegen in Rheden?’ heeft honderden reacties opgeleverd. Fijn om te zien hoe betrokken inwoners zijn! Al deze input hebben we meegenomen en gebruikt bij het schrijven van deze integrale Woonvisie. Vanaf maart tot en met juni 2023 zijn er in alle kernen van de gemeente ook dorpsgesprekken gevoerd. De input van deze dorpsgesprekken is ook meegenomen in deze actualisatie.

Veranderende woningmarkt Niets is veranderlijker dan de woningmarkt. Daarom is er in de regio gebouwd aan een woningmarktmonitor. Deze monitor geeft ons jaarlijks een actueel inzicht in de woningbehoefte en de gerealiseerde woningen. Het laat zien welke verhuisbewegingen en welke woningbouwplannen er zijn. En ook hoe het staat met de betaalbaarheid en de verduurzaming van woningen. Als uit de monitor blijkt dat we de woningmarkt bij moeten sturen, zullen we de Woonvisie op die bepaalde onderdelen actualiseren. De Woonvisie heeft geen einddatum maar wordt indien nodig geactualiseerd.

Evaluatie woonvisie In september 2020 is deze woonvisie vastgesteld door de gemeenteraad van Rheden. Sinds 2020 is er al veel gebeurd en aangepakt. Ook is er veel veranderd op de woningmarkt en is er veel nieuw beleid (zowel vanuit het rijk, de provincie als de gemeente). De herstructurering van Velp-Zuid loopt op schema en wordt de komende jaren voortgezet. Het aantal gerealiseerde woningen in de gemeente Rheden in de periode 2020-2022 is minder dan we hadden voorgenomen. Uit het regionale woningmarktonderzoek komt een bouwopgave van 1675 woningen tot 2030 waaraan we als college zoveel mogelijk invulling willen geven. De ondergrens blijft 810, zoals in de woondeal 2.0 regio Arnhem-Nijmegen, maar we zetten in op de aantallen conform woningbehoefte, met inachtneming van leefbaarheid in de wijken. Duurzaamheid en levensloopbestendigheid van onze woningvoorraad blijven enorm belangrijk.

4

In de meeste woningbouwprojecten zitten nu veel betaalbare woningen (ongeveer 70%). Ook hebben we meer levensloopgeschikte woningen in de planning. Om voor iedereen een passende woning te vinden in onze gemeente is er een wooncoach actief. De wooncoach richt zich op de inwoners die vanuit een één of meergezinswoning naar een levensloopgeschikte woning willen of moeten verhuizen. Door deze inwoners te ondersteunen een passende woning te vinden brengen we tevens de doorstroming op de woningmarkt meer op gang. De wooncoach heeft van januari 2023 tot juni 2023 in totaal 20 inwoners ondersteund. Er is Woonwagenbeleid gemeente Rheden 2023 vastgesteld en ook de nieuwe woonzorgvisie gemeente Rheden 2023 is vastgesteld. Dit zijn visiestukken die goed weergeven wat specifiek de vraag van diverse doelgroepen is en waar deze vraag naar woningen en doelgroepen het beste gerealiseerd kan worden. Er is ook een doelgroepenverordening woningbouw in 2022 vastgesteld voor sociale huur en middenhuur, zodat we een instrument hebben om te sturen op meer betaalbare woningen. De woondeal 2.0 regio Arnhem-Nijmegen is ondertekend in maart 2023. Dit zorgt voor meer duidelijkheid en meer afspraken hoe we gezamenlijk zaken gaan aanpakken, hoe we specifieke woningen beter kunnen spreiden over de regio. Er wordt nu gewerkt aan een regionale Woonzorgvisie.

Dit is een uitwerking van de afspraken uit de Woondeal over huisvesting van aandachtsgroepen. Uit onderzoek van Circusvis in 2021 blijkt dat we in de gemeente drie kwetsbare wijken hebben namelijk Velp-Zuid, Rheden-West en Dieren Stenfert. We zijn gestart met een Integrale Wijkaanpak (IWA) voor Dieren Stenfert waar fysiek en sociaal samen moeten zorgen voor een minder kwetsbare wijk. Deze kwetsbaarheid is niet binnen korte tijd opgelost, wij zetten in op langjarige oplossingen. De bewoners staan centraal in deze aanpak. We pakken zoveel mogelijk aan vanuit de bewoners (community-building) met voor en door bewoners. Gemixte woonwijken qua type woning en kwaliteit van de woningen in deze kwetsbare wijken zijn daarbij punten van aandacht. Als laatste is er het nieuwe woonbehoefte onderzoek 2022 van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen met een specifieke factsheet voor de gemeente Rheden. Dit geeft ons goed inzicht in waar de behoefte van mensen ligt op het gebied van wonen, de verdeling over de prijsklassen en het type woning. In Arnhem is onderzoek gedaan over personeelstekorten in relatie tot het woningen aanbieden voor specifieke beroepsgroepen. Daar kwam uit dat de woning niet het probleem is bij het personeelstekort in onze regio, maar meer de arbeidsvoorwaarden. Woningen specifiek beschikbaar stellen voor bepaalde doelgroepen is dan ook geen oplossing.

Daar kiezen we in de gemeente Rheden dan ook niet voor. Veel nieuwe inzichten en beleidsstukken waar we in deze actualisatie allemaal rekening mee houden en we zorgen ervoor dat al deze stukken op elkaar aansluiten.

Leeswijzer Voor u ligt onze visie op wonen in Rheden. In hoofdstuk 1 beschrijven we onze visie, de belangrijkste beleidskaders, het wonen in Rheden, ontwikkelingen en de thema indeling van deze visie. Hoofdstukken 2, 3 en 4 gaan daarna respectievelijk in op leefbaarheid, duurzaamheid & toekomstbestendigheid en het toevoegen van de juiste kwaliteit woningen. In de bijlagen vindt u de uitgangspunten per dorp voor nieuwbouwontwikkelingen, verdieping van informatie, de begrippenlijst en de gebruikte bronnen. Wij wensen u veel leesplezier! 5

1. Visie en beleidskaders 1.1 Visie: Samen wonen in Rheden Een woning zet je neer voor tenminste 100 jaar, liever een beetje langer, en een wijk wordt ontworpen om toch zeker net zo lang mee te gaan. De inzichten van vandaag bepalen het woonklimaat voor toekomstige generaties. Dat is een zware verantwoordelijkheid in een wereld die continu aan verandering onderhevig is. Prettig en veilig wonen gaat niet alleen over de woning maar zeker net zoveel over de wijk waarin die woning staat. Over de sociale samenhang in een wijk, over zelf- en samenredzaamheid van bewoners, maar ook over verkeer en groen in de wijk en de bereikbaarheid van voorzieningen.

De stip op de horizon Als we kijken naar het Rheden van de toekomst, over pakweg dertig jaar, dan zien we een sociaal economisch bloeiende gemeente. Waar jong en oud samenleven in wijken waar men zich thuis voelt en waar het veilig is. Waar de verschillen tussen wijken minder groot zijn dan nu en waar men omkijkt naar elkaar. Waar we bewust omgaan met energie en natuur en wonen in duurzame woningen en natuur inclusieve wijken. Waar het woningtekort is afgenomen en er voldoende kansen zijn voor jongeren, gezinnen en ouderen om een passende woning te vinden. Om de eerste stappen te zetten naar dat Rheden van de toekomst is het nodig om onze koers op het gebied van wonen in Rheden te herijken. We worden uitgedaagd een aantal principe-uitspraken te doen die ons helpen om enerzijds nu de juiste stappen te kunnen zetten en anderzijds ons de vrijheid laten om snel in te kunnen spelen op veranderende inzichten en wetgeving.

Ontwikkelingen bijsturen, aanjagen of versterken De gemeente Rheden is een prachtige gemeente om in te wonen. Zeven dorpen en een groot buitengebied tussen de IJssel en de Veluwe bieden woon- en leefruimte aan ruim 43.300 inwoners. De meeste mensen wonen er met veel plezier. Dat willen we graag zo houden en zelfs versterken. Om dat te kunnen doen moeten we een viertal ontwikkelingen onderkennen en proberen bij te sturen. We zien dat de verschillen tussen sterke en kwetsbare wijken steeds groter worden. In de kwetsbare wijken wonen steeds meer mensen met lage inkomens en inwoners voelen zich steeds minder veilig. Naast aandacht voor de kwaliteit van de woningen en de woonomgeving (waaronder de openbare ruimte en de cultuurhistorie) willen we hier extra inzetten op het versterken van de sociaal economische draagkracht van deze wijken. Dit doen we samen met betrokken partijen. Dit versterkt de samenredzaamheid en verlicht de druk op de individuele WMO voorzieningen, op de Jeugdzorgvoorzieningen en die van de Participatiewet, daar waar het kan. Het huidige verbruik van energie uit fossiele brandstoffen wordt volledig afgebouwd en we moeten meer duurzame energie opwekken. De Rhedense ambitie is om in 2040 energieneutraal te zijn. Met name voor de bestaande gebouwde omgeving ligt hier een grote opgave.

Daarnaast moeten we onze woningen en wijken circulair, natuurinclusief en klimaatbestendiger maken, bestand tegen toenemende weersextremen. Dit vraagt om een integrale aanpak, waarbij partijen samenwerken en per wijk de fysieke en sociale problematiek erkennen en aanpakken. Duurzaam wonen is ook levensloopbestendig wonen. Wij zijn een vergrijzende gemeente met relatief veel senioren, die goed moeten kunnen wonen en leven. Voor hen zetten we in op voldoende levensloopgeschikte woningen, zowel in de bestaande woningvoorraad als in 6

de nieuwbouw. Om het aanbod voor jongeren en gezinnen te vergroten zetten we met name in op doorstroming van senioren. Dit brengt lange verhuisketens teweeg, waardoor er ook gezinswoningen en starterswoningen vrijkomen. Voor een goede sociale balans in onze wijken hebben we jongeren en (jonge) gezinnen namelijk hard nodig. Zo kunnen jong en oud omzien naar elkaar, en als gevolg daarvan is er meer sociaal economische kracht in de wijken. Tot slot bouwen we ook in Rheden honderden woningen bij om het woningtekort terug te dringen. Dit moeten dan wel woningen zijn die passen bij de vraag ofwel woningen van de juiste kwaliteit. Wij zetten in op betaalbare woningen zodat alle inwoners meer kansen krijgen. We kijken per wijk welke woningen toegevoegd moeten worden en vragen daarbij een hoge inzet op duurzaamheid.

1.2 Beleidskaders Een Woonvisie staat niet op zichzelf. We sluiten aan bij bestaand beleid, zowel landelijk, provinciaal als (sub)regionaal. Ook binnen de gemeente zijn er verschillende beleidskaders van belang voor de Woonvisie, zoals bijvoorbeeld het coalitieakkoord 2022-2026 groener, socialer, dichterbij, maar ook tal van gemeentelijke kaders op het gebied van ruimtelijke ordening, economie, erfgoed en het sociaal domein. Voor een uitgebreide beschrijving van de beleidskaders verwijzen we naar bijlage 2. In deze paragraaf volgt een korte samenvatting. Het nationale en provinciale woonbeleid richt zich op het versnellen van de woningbouw, op doorstroming op de woningmarkt en het betaalbaar houden van wonen. Ook hebben we te maken met de invoering van de Omgevingswet, waar de Woonvisie onder komt te vallen. In de regio Arnhem- Nijmegen hebben we een regionale Woonagenda, waarin onder andere is afgesproken dat we samen woningmarktonderzoek doen en een woningmarktmonitor bouwen. In de regio stemmen we de woningbouwopgave op elkaar af en werken we samen aan thema’s als versnellen van de woningbouw, wonen met zorg en duurzaam en circulair bouwen Lokaal kijken we naar het coalitieakkoord, waarin het bevorderen van de doorstroming, verduurzaming, voldoende levensloopgeschikte woningen, leefbaarheid in de wijken en vernieuwende woonvormen centraal staan.

De structuurvisies voor de dorpen en een omgevingsvisie voor het buitengebied worden omgevormd tot een omgevingsvisie voor de hele gemeente. Dit vormt de paraplu voor het ruimtelijk beleid, waaronder wonen. En wonen raakt ook aan tal van gemeentelijke beleidskaders op vakgebieden zoals duurzaamheid, economie, erfgoed en het sociaal domein. Bij het vormgeven van de Woonvisie hebben we rekening gehouden met al deze beleidskaders.

7

1.3 Wonen in de gemeente Rheden Om vooruit te kunnen kijken en te kunnen sturen, hebben we inzicht nodig in de huidige woningmarkt, de huidige inwoners en de prognoses. Wat valt op? Waarin wijkt Rheden af van andere gemeenten? In bijlage 3 staat een uitgebreid overzicht, in deze paragraaf leest u de conclusies. • • • • • • •

Rheden heeft een grote goedkope huurvoorraad (sociale en particuliere huur) Rheden heeft relatief weinig appartementen Rheden heeft een relatief oude woningvoorraad met lage (onzuinige) energielabels De vergrijzing is al in volle gang, de ontgroening valt mee Het aantal kleine huishoudens neemt toe Rheden kent relatief veel huishoudens met lage inkomens De meeste verhuizingen vinden binnen de gemeente of regio plaats

1.4 Ontwikkelingen Er is sprake van woningnood in Nederland, het klimaat verandert ongekend snel, de bevolking vergrijst en we hebben te maken met stikstofproblematiek, de oorlog in Oekraïne, netcongestie en de gevolgen van het coronavirus. Deze ontwikkelingen, die van invloed zijn op het woonbeleid, worden in bijlage 4 uitgebreid beschreven. In deze paragraaf volgt een samenvatting. Zowel landelijk, als in onze regio is er een groot woningtekort. De verwachting is dat dit tekort de komende jaren nog zal toenemen. Door afspraken in de Woondeal 2.0. werken we samen met Rijk, Provincie en regiogemeenten aan het versneld realiseren van woningbouw. Omdat de grootste opgave zit in betaalbare woningen zet iedere gemeente in de regio bij nieuwbouw in op 2/3 deel betaalbare woningen, koop tot € 355.000 (prijspeil 1-1-2023) en huur tot € 1.026 (prijspeil 1-1-2023) waarvan 30% sociale huur (huur tot € 808,06 prijspeil 11-2023). In lijn met het woningbehoefteonderzoek zetten we ons ook in voor realisatie van betaalbare koopwoningen voor de lagere inkomens met een maximale prijs van € 250.000. In de nieuwe huisvestingsverordening is het (als de raad instemt) vanaf 1 januari 2024 toegestaan om bij nieuwbouw in 50% van de toewijzingen voorrang te geven aan inwoners uit de gemeente. Bij de toewijzing van de nieuwbouw voor sociale huurwoningen zetten we hier op in.

We staan in Nederland voor een enorme verduurzamingstransitie. Zo zal het verbruik van energie uit fossiele brandstoffen afgebouwd moeten worden en we moeten meer duurzame energie gaan opwekken, willen we over ongeveer 20 jaar energieneutraal zijn. Daarnaast moeten onze woningen en woonomgeving circulair en klimaatbestendig worden ingericht. Zo kunnen weersextremen worden opgevangen en vergroten we de biodiversiteit van flora en fauna. Verder hebben we te maken met verscherpte regelgeving rondom stikstof en pfas, waardoor woningbouwprojecten vertraging oplopen. We zien oplopende rentetarieven voor hypotheken en schaarste aan bouwmaterialen waardoor deze prijzen omhoog gaan. De huizenprijzen zakken iets, maar een koopwoning wordt voor nog meer mensen onbetaalbaar door de gestegen hypotheekrente. Neem bij voorbeeld de hypotheekrente 10 jaar vast, op het laagste punt was deze 0,98%. Nu betaal je ruim 4%. Vanzelfsprekend zullen wij deze ontwikkelingen blijven volgen en waar nodig inspelen op de veranderende omstandigheden.

8

1.5 Thema’s Woonvisie De thema’s voor deze Woonvisie zijn in september 2019 door de gemeenteraad vastgesteld in de startnotitie. De focus ligt op drie speerpunten: leefbare wijken voor alle inwoners, de bestaande woningvoorraad duurzaam en toekomstbestendig maken en het toevoegen van de juiste kwaliteit woningen. De uitwerking van de speerpunten staat in onderstaand diagram, dit is ook de themaopzet voor deze Woonvisie.

Woonvisie Rheden

Leefbare wijken voor alle inwoners

Bestaande woningvoorraad duurzaam en toekomstbestendig

Toevoegen van de juiste kwaliteit woningen

Voldoende draagkracht in de wijken

Verduurzamen van woningwoorraad

Nieuwbouwopgave prijsklassen

Een passende woning voor jong en oud

Levensloopgeschik maken van woningen

Kwaliteitscriteria nieuwbouw

Arbeidsmigranten Zorgclienten Studenten

Wijkvernieuwing en ruimtelijke kwaliteit

Vernieuwede woonvormen

Woonwagen bewoners en Wonen met zorg

Bestaande woningvoorraad betaalbaar

Verbinden van werken wonen

Voor bepaalde doelgroepen is het goed om in een apart, zorgvuldig proces beleid te ontwikkelen om alle partijen genoeg ruimte te geven voor hun inbreng. Dit doelgroepenbeleid maakt na vaststelling integraal deel uit van deze woonvisie. Voor arbeidsmigranten en zorgcliënten met multiproblematiek is het beleid al vastgesteld in mei 2020. In april 2023 is het Woonwagenbeleid vastgesteld. De nieuwe woonzorgvisie, waarin alle doelgroepen die zorg nodig hebben aan bod komen, is in juni 2023 vastgesteld en maakt ook deel uit van de Woonvisie.

9

2. Leefbare wijken voor alle inwoners We zien in Rheden de zorgelijke ontwikkeling dat verschillen tussen sterke en kwetsbare wijken steeds groter worden. In de kwetsbare wijken wonen steeds meer mensen met hele lage inkomens en inwoners voelen zich minder veilig. Omdat wij een gemeente willen zijn waar al onze inwoners prettig kunnen wonen en leven pakken we de kwetsbaarheid aan. Waar dat nodig is zorgen we voor meer sociaal economische draagkracht van de wijken. . We werken samen met partijen aan een breed woon-zorg netwerk in de wijken (Blijfwijken/ zorgzame buurten), waardoor de samenredzaamheid wordt versterkt en mensen langer zelfstandig in hun vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen. Daarnaast moet er aandacht zijn voor de fysieke leefomgeving waarbij gekeken moet worden naar een goede ruimtelijke kwaliteit in de wijk. In onze sterk vergrijzende gemeente zorgen we voor een goede woon- en leefomgeving voor ouderen. Zo zetten we in op voldoende levensloopgeschikte woningen, met alleen nieuwbouw redden we het niet, dus er moeten ook woningen in de bestaande bouw worden aangepast. In de toekomst, als de grijze golf kleiner wordt, moeten deze woningen ook geschikt (te maken) zijn voor jongeren en kleine huishoudens. Om de zorg voor ouderen op peil te houden, willen we jonge huishoudens binden aan onze gemeente.

Zo kunnen jong en oud omzien naar elkaar en komt er meer evenwicht in zorgvraag en -aanbod. Om het aanbod voor jongeren en gezinnen te vergroten zetten we met name in op doorstroming van ouderen. Dit brengt de langste verhuisketens teweeg, waardoor er ook gezinswoningen en starterswoningen vrijkomen.

2.1 Voldoende draagkracht in de wijken We willen de draagkracht, zelfredzaamheid en veiligheid vergroten in kwetsbare wijken. Dit kan alleen als we de krachten bundelen en met bewoners en andere belanghebbenden zowel fysiek als sociaal aan de slag gaan in deze wijken. We zetten in op meer differentiatie en verduurzaming van de woningvoorraad, maar ook op het verbeteren van de leefbaarheid, veiligheid en sociale samenhang.

Samenredzaamheid onder druk Uit het onderzoek Veerkracht in het corporatiebezit (2020) komt naar voren dat de concentratie van kwetsbare groepen in de sociale huursector sinds 2016 verder is toegenomen. Dit geldt ook voor de gemeente Rheden. Een groot aandeel van deze huurders heeft een beperkte zelfredzaamheid. Daar waar zij geconcentreerd samenwonen, staat ook de samenredzaamheid onder druk. Deze bewoners zijn druk met hun eigen problemen en hebben daardoor weinig ruimte om anderen te helpen. Ook de overlast en onveiligheid zijn vaak toegenomen in buurten met veel sociale huurwoningen. De toename van specifieke kwetsbare groepen, zoals mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, mensen met een licht verstandelijke beperking en mensen met psychiatrische problematiek speelt hierbij een rol. Tijdens de themagesprekken met stakeholders werd dit beeld herkend. Met name in de wijken met veel sociale huurwoningen, zoals Stenfert in Dieren, Rheden-West en VelpZuid. Dit zijn de wijken waar de leefbaarheid al onder druk staat1. Daar zijn de goedkoopste woningen te vinden en is de mutatiegraad het hoogst. Er is een uitstroom van hogere inkomens en een instroom van kwetsbare groepen. Onderzoek van Circusvis in de gemeente Rheden van 2021 bevestigt de aanwezigheid van deze kwetsbare wijken.

In Dieren Stenfert is als eerste wijk gestart met een Integrale Wijkaanpak om binnen een generatie de kwetsbaarheid van de wijk te verminderen. De fysieke en sociale aanpak 1 Bron: Leefbarometer 2018, Minsterie van BZK.

10

moeten op elkaar aansluiten om de wijk minder kwetsbaar te maken. Wanneer de aanpak voor Dieren Stenfert loopt dan wordt ook voor de twee andere wijken een wijkaanpak gemaakt en uitgevoerd.

Veiligheidsmonitor Rheden Uit de Veiligheidsmonitor 2019 van de gemeente Rheden komt naar voren dat de bewoners gemiddeld genomen evenveel sociale overlast ervaren als in 2017. De meeste overlast wordt ervaren door inwoners van Dieren Noord /Laag Soeren. De overlast van drugsgebruik of handel en dronken mensen op straat is in deze wijk, ten opzichte van 2017 toegenomen. Inwoners van Velp Zuid ervaren nog steeds bovengemiddeld veel sociale overlast, maar het is wel fors afgenomen sinds 2017. Eind 2023 komt er een nieuwe veiligheidsmonitor beschikbaar.

Bron: Veiligheidsmonitor gemeente Rheden 2019.

Bijna een kwart van de inwoners heeft last van de fysieke verloedering in de wijken. Hierbij valt te denken aan hondenpoep, rommel op straat en bekladding van muren. In Velp Zuid wordt dit het meest ervaren. Vivare is in 2023 in Velp Zuid al bezig geweest met de hervorming van de fysieke leefomgeving door sloop/ nieuwbouw en renovatie projecten. In Ellecom en De Steeg hebben inwoners het minst last van fysieke verloedering. Gemiddeld genomen is de overlast niet toegenomen sinds 2017. Mensen ervaren de meeste overlast van het verkeer (33%). Ze noemen te hard rijden, parkeerproblemen en agressief gedrag in het verkeer. Met name de overlast door te hard rijden is toegenomen sinds 2017. Dit thema komt terug in de Mobiliteitsvisie gemeente Rheden (2024).

Veiligheid en leefbaarheid in de wijken Onze inzet is om de veiligheid en leefbaarheid in de wijken te behouden en waar nodig te verbeteren. Parkeeroverlast, jeugdoverlast, horeca overlast en zwerfvuil pakken we aan door de inzet van Boa’s (Buitengewoon Opsporingsambtenaar). Zij spreken burgers aan en daar waar het moet wordt handhavend opgetreden. Bij grotere veiligheidsproblemen is de politie aan zet. Iedere woonplaats kent zijn eigen wijkagent(en). De jongerenwerker is er voor de jongeren, ook als zij aangesproken moeten worden op overlast gevend gedrag. En in het geval van burenruzie wordt buurtbemiddeling ingezet. Doorgaans is dit een effectieve werkwijze om als buren weer naast elkaar te kunnen leven zonder spanningen. Huiselijk 11

geweld, verslavingsproblematiek en psychische problematiek leiden regelmatig tot woonoverlast. Om meer grip te krijgen op de sociale problematiek in de wijken heeft de gemeente een casusregisseur veiligheid aangesteld. De casusregisseur geeft sturing aan de ‘oplossing’ van het proces. In het geval van zware en complexe problematiek (zorg en strafrecht) neemt het Veiligheidshuis de regie op het proces. Sinds enkele jaren is er specifiek aandacht voor ondermijning. Er is een opiumbeleid en er zijn beleidsregels rondom de Wet BIBOB in onze gemeente. We voeren integrale controles uit om ondermijning en andere misstanden tegen te gaan. In 2023 is er een integraal veiligheidsbeleid vastgesteld. In dit beleidsplan zijn er vier prioriteiten en ambities beschreven, jeugd en veiligheid, ondermijnde criminaliteit, zorg en veiligheid en digitale veiligheid. Een steeds groter wordend thema is zorg en veiligheid. De gemeente Rheden wil dat iedereen mee kan doen in onze samenleving, maar sommige inwoners redden dat niet en hebben passende hulp nodig. Juist deze groep komt steeds meer en vaker in beeld bij veiligheid. Het gaat hier om kwetsbare mensen die mogelijk een risico vormen voor zichzelf, de omgeving en de openbare orde en veiligheid. Om deze problematiek aan te pakken, is een intensieve samenwerking nodig tussen zorgprofessionals en veiligheidspartners.

Afhankelijk per veiligheidsthema is er een andere aanpak nodig. Bij overlastcasuïstiek is deze vaak persoonsgericht. Bij veel inbraken of branden in een wijk kiezen we juist voor een wijkgerichte aanpak. Uiteraard sluit veiligheid ook aan bij de Integrale Wijkaanpak van Stenfert in het dorp Dieren. Met deze integrale manier kan de veiligheid en leefbaarheid in een wijk verbeteren. Wet goed verhuurderschap De gemeente is vanaf 1 juli 2023 verantwoordelijk en vanaf 1 januari 2024 verplicht tot het inrichten van een meldpunt en krijgt de taak om te handhaven bij verhuurders die zich niet houden aan de normen voor goed verhuurderschap. Omdat bij het meldpunt meer klachten binnen kunnen komen, wordt er indien nodig meer capaciteit ingezet voor het beoordelen en aanpakken van de klachten.

12

Hoe krijgen we meer draagkracht in de wijken? Met de woningcorporaties en particuliere eigenaren gaan we aan de slag om woningen in kwetsbare wijken te verbeteren en verduurzamen (warmtevisie). Hierbij zetten we in op verbetering van de openbare ruimte en groen. Daarnaast zou vergroening van eigen (voor)tuinen ook een enorme kwaliteitsimpuls geven. Dit geeft de wijk een enorme boost, waardoor mensen weer een positieve keus maken voor de wijk. We streven naar meer differentiatie in wijken door meer middeldure woningen toe te voegen in wijken met vooral sociale huur en sociale huurwoningen toe te voegen in wijken met weinig sociale huur. We maken afspraken met Vivare en Veluwonen over meer sturen op de instroom: geconcentreerde toewijzing aan kwetsbare groepen beperken en de ruimte voor toewijzing van woningen aan hogere inkomens benutten. Vivare is gestart met een pilot door woningen toe te wijzen aan mensen, die zich verplichten om een bijdrage te leveren aan de buurt. We gaan ook in overleg met zorgpartijen over de mate van extramuralisering en begeleiding en we geven ruimte aan vernieuwende vormen van geclusterd wonen voor ouderen. Hierdoor vermindert de eenzaamheid en wordt de samenredzaamheid vergroot. We moeten ervoor zorgen dat er goede zorg en ondersteuning geleverd wordt. Bewoners moeten het gevoel hebben dat er naar hen omgekeken wordt.

En we werken samen met alle partijen, in de eerste plaats met de bewoners zelf, aan een goede integrale wijkaanpak. Goede ideeën van inwoners om de leefbaarheid te verbeteren in de wijken worden gestimuleerd doordat inwoners twee keer per jaar een voucher krijgen van € 7,50. Hiermee kunnen zij doelen ondersteunen van dorpsgenoten via het buurtplatform www.ikbuurtmee.nl.

2.2 Een passende woning voor jong en oud Jonge starters hebben het moeilijk op de woningmarkt, maar we zetten niet in op het grootschalig toevoegen van specifieke starterswoningen. Hiermee breng je namelijk geen lange verhuisketens op gang. Door passende woningen voor ouderen toe te voegen, zorg je voor vrijkomende eengezinswoningen voor gezinnen, die weer woningen voor starters achterlaten. De doorstroming op de woningmarkt zorgt ervoor dat meer mensen een woning vinden, die bij hun levensfase past. Starters krijgen wel ruimte in de flexwoningen. Deze zijn vaak kleiner en minder levensloopgeschikt dan reguliere woningen maar voor starters is het een mooi begin van de wooncarrière. Jongeren/Starters Jonge starters, die voor het eerst de woningmarkt betreden, hebben het lastig op de krappe woningmarkt. Binnen de sociale huur heb je meettijd nodig of geluk bij de lotingwoningen, de vrije sector huur kent strenge looneisen, en dit geldt ook voor het aanvragen van een hypotheek. Toch zijn jongeren van vitaal belang voor Rheden. Zeker met de huidige en toekomstige vergrijzing van de gemeente. Uit de cijfers van Enserve blijkt dat er in 2022 ca. 8.000 starters en 7.250 doorstromers actief reageerden op sociale huurwoningen in onze gemeente. De slaagkans neemt af voor alle doelgroepen.

Opvallend is dat de meettijd van starters voor het vinden van een woning al jaren stabiel is rond de 8 jaar. Dat de meettijd van doorstromers en herstarters oploopt is logisch, omdat ze vanaf 2013 hun meettijd mee mogen nemen na verhuizing. Per jaar wordt de meettijd van doorstromers dus ca. 1 jaar langer. Bij de woningen die verloot worden heeft iedereen evenveel kans. Voor starters is dit ook een kans om een woning te vinden. Van het totale vrijkomende woningaanbod dient jaarlijks minimaal 15% en maximaal 30% volgens het lotingmodel te worden aangeboden door woningcorporaties.

13

Starters op de koopmarkt hebben het ook moeilijk. De prijzen van veel koopwoningen zijn zo hoog geworden dat ze voor starters niet te betalen zijn. In Rheden hebben we gelukkig een grote goedkope woningvoorraad: 37% heeft een WOZ waarde onder de 250.000 euro (Woningmarktmonitor regio Arnhem-Nijmegen 2022). Door in te zetten op meer doorstroming op de woningmarkt, komen er ook meer woningen in deze prijsklasse vrij. Voor starters, die niet in de sociale huur of koop terecht kunnen is meer aanbod in de middenhuur gewenst. Hier zetten we ook op in, zie paragraaf middenhuur. Senioren Rheden is een sterk vergrijzende gemeente, meer dan een kwart van de inwoners is boven de 65 jaar. En dit zal de komende jaren toenemen naar circa 32%. Met name de groep 75plussers zal toenemen. We zouden het liefst zien dat als ouderen niet passend wonen, ze doorstromen naar een voor hen geschikte woning in hun vertrouwde omgeving. Langer zelfstandig thuis wonen vraagt om een breed woon-zorgnetwerk in de wijk. Samen met bewoners, zorg- en welzijnspartijen en woningcorporaties gaan we dit realiseren in de Blijfwijken/zorgzame buurten. Het is in ieder geval nodig om het aantal levensloopgeschikte woningen in Rheden te vergroten.

Bij nieuwbouw wordt 33% van de alle woningen (over alle projecten) een levensloopgeschikte nultredenwoning, alle appartementen moeten in ieder geval levensloopgeschikte nultredenwoning zijn. Hiervan moet ook een deel geclusterd wonen worden en een deel zorggeschikte woningen. De eengezinswoningen zijn niet levensloopgeschikt wanneer je met een trap naar de slaapkamer en badkamer moet. Met het huidige bouwbesluit zijn deze woningen met een kleine aanpassing (denk aan een traplift) wel levensloopgeschikt te maken. 100% levensloopgeschikt is daardoor niet haalbaar. Dit zijn woningen in alle prijsklassen. Daarnaast zoeken we naar mogelijkheden in de bestaande bouw: We maken afspraken met Vivare over het labelen en uitbreiden van het aantal levensloopgeschikte woningen. En we stimuleren doorstroming. Ouderen wonen vaak in een eengezinswoning. Als zij verhuizen naar een levensloopgeschikte woning, kan een gezin doorstromen naar een eengezinswoning en komt er een starterswoning vrij voor jongeren. Dit zorgt voor lange verhuisketens waarbij veel inwoners een ‘stapje’ kunnen maken naar een beter passende en gewenste woning. In 2022 is de wooncoach gestart om samen met senioren te kijken wat de beste optie is, de woning aanpassen of verhuizen. De wooncoach ontzorgt en faciliteert.

Ondanks al deze maatregelen, is het tekort aan levensloopgeschikte woningen zo groot, dat doorstroming niet altijd mogelijk is. Ook willen sommige ouderen graag zo lang mogelijk blijven wonen in hun huidige woning. We hebben daarom in Rheden het project Mijn Huis Mijn Toekomst opgezet. Hierbij krijgen ouderen in een vroeg stadium advies op welke manier zij hun woning levensloopgeschikt kunnen maken. Op dit moment wordt de huidige Toekomstbestendig wonen lening onder de loep genomen en afhankelijk van wat de raad besluit komt er mogelijk in 2024 een nieuwe lening waar ouderen gebruik van kunnen maken. Met de woningcorporaties maken we afspraken hoe de sociale huurwoningen van senioren aangepast kunnen worden als dit nodig is. En hoe we omgaan met aangepaste of geschikte woningen die vrijkomen. Dit alles draagt bij aan het waardig ouder worden en omzien naar elkaar. Daarnaast besteden we aandacht aan het aanpassen van de openbare ruimte, zoals goede bereikbaarheid, voldoende groen en rustplekken. Naast levensloopgeschikte appartementen, zetten we ook in op andere woonvormen zoals groene, duurzame hofjeswoningen of een woonvorm met een mix van jongeren en ouderen. De samenredzaamheid wordt door dit soort concepten versterkt en de eenzaamheid wordt teruggedrongen. Senioren moeten volop kunnen meedoen in de samenleving. Daarom 14