7. Meerjarenprogrammabegroting 2026-2029 ter zienswijze naar raad
Tekst van het document
Meerjarenprogrammabegroting 2026-2029
Inhoudsopgave 1. Inleiding
3
1.1. Inleiding 1.2. Leeswijzer
4 5
2. Missie, visie, uitgangspunten en kernwaarden
6
2.1. Missie 2.2. Visie 2.3. Uitgangspunten 2.4. Kernwaarden De Connectie
6 6 6 6
3. Programmaplan
7
3.1 Programma Bedrijfsvoering gemeenten 3.2. Programma belastingen gemeenten 3.3. Overzicht Algemene dekkingsmiddelen en overhead 3.4. Bedrag heffing vennootschapsbelasting
7 12 14 16
4. De Paragrafen
17
4.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 4.2. Financiering 4.3. Bedrijfsvoering 4.4. Paragraaf Wet Open Overheid
17 24 26 32
5. Overzicht van baten en lasten en toelichting
33
5.1 Uitgangspunten voor de begroting 5.2 Grondslagen voor de ramingen 5.3 Ontwikkeling begroting 2026 en meerjarig 5.4 Baten en lasten per programma 5.5 Bijdragen gemeenten 5.6 Incidentele baten en lasten
33 34 35 37 39 43
6. Financiële positie en toelichting
44
6.1 Geprognosticeerde eindbalans 6.2 Investeringsprogramma 6.3 EMU-saldo 6.4 Financiering 6.5 Stand en verloop van de reserves 6.6 Jaarlijks terugkerende arbeidskosten met een vergelijkbaar volume
44 46 47 48 48 49
7. Bijlagen
50
7.1 Bijlage 1: Taakvelden 7.2 Bijlage 2: Lasten per afdeling
50 51
2
Voorwoord Voor u ligt de Meerjarenprogrammabegroting (MJPB) 2026 – 2029 van De Connectie. Als uitvoeringsorganisatie staan wij in dienst van de gemeenten. We volgen de gemeentelijke beleidspaden, daarmee is onze begroting beleidsneutraal. Wel lijkt ons eigen pad sinds de vorige MJPB te veranderen. De gemeenten Arnhem, Renkum en Rheden van De Connectie hebben eind 2024 de wens uitgesproken om De Connectie vanaf 1 januari 2026 volledig onder te brengen bij de gemeente Arnhem. Toch gewoon een MJPB Ondanks de bedoeling om de samenwerkingsvorm te veranderen heeft De Connectie gewoon een MJPB opgesteld. Een definitief besluit over de omvorming wordt namelijk pas later genomen. Misschien nog wel belangrijker: ook in nieuwe vorm blijft De Connectie uw dienstverlener voor bedrijfsvoering. We bewandelen nog steeds gezamenlijk de weg langs het ‘ravijnjaar’ en wat daarna komt. Samen blijven we scherp op financiële uitdagingen die we onderweg tegenkomen. Van gemeenschappelijke regeling naar enkelvoudige centrumregeling De bedoeling is De Connectie om te vormen van een gemeenschappelijke regeling met drie eigenaren naar een enkelvoudige centrumregeling met één eigenaar, gemeente Arnhem. In de nieuwe constructie zijn gemeenten Renkum en Rheden klant. Omvormingsplan: alles voor een goede overgang In 2025 heeft De Connectie samen met een onafhankelijk adviesbureau een omvormingsplan opgesteld.
Het plan beschrijft alle benodigde stappen om De Connectie als zelfstandige organisatie op te heffen. De verwachting is dat, hoewel het plan is om De Connectie formeel per 1 januari 2026 onder te brengen bij de gemeente Arnhem, de financiële en juridische afronding nog verder in het jaar doorloopt. Successen Met elkaar hebben we sinds de start in 2017 successen geboekt om trots op te zijn. Bijvoorbeeld op het gebied van harmonisatie van processen en systemen, zoals een gemeenschappelijke belastingapplicatie en één digitale werkomgeving. De kwetsbaarheid op het gebied van ICT is verlaagd. De Connectie heeft een bewezen hoge medewerkerstevredenheid en het eindgebruikersonderzoek toont een betrouwbare partner in bedrijfsvoering. De nieuwe samenwerkingsvorm behoudt al dit goede én biedt kansen om te blijven ontwikkelen. Dienstverlening gaat door De dienstverlening naar uw gemeente gaat onverminderd door. Ook in de nieuwe constructie werken zo’n 400 vakinhoudelijke professionals dagelijks aan het bieden van de best mogelijke bedrijfsvoering voor de gemeenten Arnhem, Renkum en Rheden. Samen volgen we het pad vooruit, klaar voor de toekomst.
Sanne de Kleyn Directeur De Connectie
3
1. Inleiding 1.1. Inleiding De belangrijkste uitgangspunten voor de MJPB 2026-2029 zijn het al bekende financiële meerjarenbeeld zoals is opgenomen in de MJPB 2025-2028 en de doorwerking van besluiten die het bestuur bij de eerste bestuursrapportage 2025 neemt over de algemene financiële en beleidsmatige kaders voor het komende jaar. Ook dit jaar is een Perspectiefbrief aan de raden aangeboden. Met de perspectiefbrief proberen we om de begroting van De Connectie meer volgend te laten zijn aan de kijk van gemeenten op de begroting. Dit past ook beter bij het karakter van een uitvoeringsorganisatie en uw kaderstellende rol. MJPB 2025-2028 In het verleden was de belangrijkste basis voor de MJPB het zogeheten Ontwikkelperspectief. Half 2024 hebben de gemeenten Arnhem, Renkum en Rheden de intentie uitgesproken om de huidige samenwerkingsvorm van een bedrijfsvoeringsorganisatie om te vormen naar een enkelvoudige centrumregeling met gemeente Arnhem als gastheer en de gemeenten Renkum en Rheden als gast. Gezien deze ontwikkeling lijkt het uitgangspunt van de opdracht voor een organisatie-ontwikkelplan, namelijk de positionering als zelfstandige organisatie, niet meer aan de orde. De opdracht voor het plan is om deze reden eind 2024 stopgezet. De MJPB 2025-2028 is financieel nog steeds de belangrijkste basis voor de MJPB 2026-2029.
Eerste bestuursrapportage 2025 De eerste bestuursrapportage is een afwijkingenrapportage ten opzichte van de begroting van het lopende jaar, zowel programmatisch als financieel. Correcties in kader, bijvoorbeeld naar aanleiding van bestuurlijke besluitvorming of als gevolg van maat- en meerwerk, zijn in de eerste bestuursrapportage verwerkt. Dit geldt ook voor autonome ontwikkelingen in de begroting, bijvoorbeeld als gevolg van de nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst (cao) voor Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties. De structurele effecten hiervan zijn eveneens opgenomen in deze MJPB 2026-2029. Perspectiefbrief 2026 De raden is gevraagd rekening te houden met de Perspectiefbrief 2026 van De Connectie bij de behandeling van uw gemeentelijke Kadernota 2026 en de daaropvolgende MJPB 2026-2029. Dit geldt zowel voor de beleidsmatige keuzes, de programmering en bekostiging van de hiervoor benoemde ontwikkelingen bij de gemeenten zelf, als voor het gemeentelijke aandeel in activiteiten en kosten die De Connectie als uitvoeringsorganisatie maakt. Deze laatste categorie verwerken we dan met een eerstvolgende begrotingswijziging in de MJPB 2026-2029 van De Connectie. Oproep indexering gemeenten Door de deelnemende gemeenten zijn wij verzocht met onze indexatie aan te sluiten bij de compensatie van 2,7% die zij vanuit het gemeentefonds ontvangen.
De Connectie heeft begrip voor de financiële situatie van de gemeenten en houdt hier rekening mee. Daar waar dit leidt tot een taakstelling maken de gemeenten, samen met De Connectie, keuzes in de dienstverlening. Samengevat: de meerjarenprogrammabegroting (MJPB) 2026-2029 van De Connectie is beleidsarm van aard. Algemene uitgangpunten voor de meerjarenprogrammabegroting zijn de loon- en prijsontwikkelingen en ontwikkelingen in de lopende jaar met een structurele doorwerking naar 2026 en opvolgende jaren. 4
1.2. Leeswijzer De begroting is ingedeeld volgens de regels uit het Besluit Begroting en Verantwoording voor Provincies en Gemeenten (BBV). Het beleidsmatige deel van de begroting bestaat uit het programmaplan en de, voor De Connectie, verplichte paragrafen. Deze vindt u in de hoofstukken 3 en 4. De financiële begroting bestaat uit een overzicht van baten en lasten en de uiteenzetting van de financiële positie. Deze zijn opgenomen in de hoofdstukken 5 en 6. In de bijlagen is de verplichte indeling van de begroting naar taakvelden opgenomen en een overzicht van de lasten per afdeling. 1.3 Omvorming naar enkelvoudige centrumregeling In oktober 2024 hebben de colleges van de deelnemende gemeenten de intentie uitgesproken om de huidige samenwerkingsvorm van De Connectie te veranderen. Van een bedrijfsvoeringsorganisatie in het kader van de WGR (Wet gemeenschappelijke regelingen) met gedeeld eigenaarschap naar een enkelvoudige centrumregeling met de gemeente Arnhem als gastheer en de gemeenten Renkum en Rheden als gast. Daarmee wordt de samenwerkingsvorm ‘lichter’, met een verschuiving van zeggenschap (en risico) naar één gemeente. De planning is dat deze omvorming per 01-01-26 ingaat. Volgens de huidige regeling moet een omvormingsplan worden opgesteld door een onafhankelijke derde partij (Artikel 27) bij het ontbinden van de huidige regeling.
Met het opstellen van dit omvormingsplan is in november 2024 begonnen. In februari 2025 is het plan door het bestuur voorlopig vastgesteld. Hierna is het voorgelegd aan de OR van De Connectie voor een adviesaanvraag. Het plan gaat onder andere in op de overgang van medewerkers, overgang van taken en systemen, organisatiecultuur, en juridische, financiële en ICT-aspecten. Het plan wordt, bij instemming met de overgang van de gemeenteraden, in 2025 en 2026 uitgevoerd. Het omvormingsplan sluit nauw aan op het zogenaamde ‘invlechtingsplan’ dat gemeente Arnhem opstelt. Ook wordt er een overkoepelende businesscase opgesteld voor alle betrokken partijen: de drie gemeenten, de andere klanten en De Connectie. Penvoerder van deze businesscase is de gemeente Arnhem maar Renkum, Rheden en De Connectie schrijven mee. In de loop van 2025 worden deze documenten voorgelegd aan de gemeenteraden van de drie gemeenten. Als de raden met de plannen instemmen kan er gevolg worden gegeven aan deze intentie. Een belangrijk uitgangspunt bij de omvorming is het begrip ‘as is’. Dit betekent dat het uitgangspunt is dat de taken, het personeel, de organisatie en alle overige boedel van De Connectie geheel en ongedeeld door de gemeente Arnhem worden overgenomen. Er is sprake van overgang van onderneming. Ondanks de mogelijke omvorming hebben we ‘gewoon’ een MJPB 2026-2029 opgesteld.
De Connectie moet tot er een definitief besluit genomen wordt voldoen aan de eis dat er een begroting voor het volgend jaar inclusief meerjarenperspectief van drie jaar opgesteld wordt. Verder is deze MJPB nodig voor de financiële invlechting bij de gemeente Arnhem, mochten de raden instemmen met de uitgesproken intentie.
5
2. Missie, visie, uitgangspunten en kernwaarden 2.1. Missie Door De Connectie kunnen de klanten zich volledig richten op inwoners, bedrijven en toeristen. 2.2. Visie “Met oog voor talent, ontwikkeling en diversiteit bieden wij de beste dienstverlening. We kennen onze klant en zijn een betrouwbare en transparante organisatie.” 2.3. Uitgangspunten De uitgangspunten van de dienstverlening van De Connectie zijn de vijf K’s: kosten, kwaliteit, kwetsbaarheid, kansen en klant. De Connectie denkt en werkt vanuit de klant en zet de klant altijd centraal. De Connectie levert producten en diensten tegen een gezamenlijk afgesproken kwaliteit. De Connectie investeert in medewerkers en biedt hen kansen zich te ontwikkelen. De Connectie kent de trends en ontwikkelingen, speelt daarop in en vertaalt deze in samenwerking met de klant naar haar bedrijfsvoering. Hierdoor zijn partners in staat om zich volledig te richten op hun inwoners, bedrijven en toeristen. Ze zijn daardoor minder kwetsbaar. Door producten en diensten te harmoniseren1 en te digitaliseren werkt De Connectie efficiënter. Dit leidt ertoe dat de kosten voor de partners omlaaggaan. 2.4. Kernwaarden De Connectie De Connectie ontwikkelt zich naar een flexibele, open en daadkrachtige organisatie die zich makkelijk aanpast aan nieuwe ontwikkelingen.
De kernwaarden die hierbij horen, het fundament waar energie en inspiratie uit worden gehaald, zijn: • Professioneel: service, verantwoordelijk, kennis, kwaliteit, resultaatgericht, dienstverlenend. • Betrokken: samen, verbindend, nieuwsgierig, werkplezier, omgevingsbewust, energiek, leergierig. • Integer: duidelijk, betrouwbaar, open, eerlijk, transparant, afspraken nakomen.
1
Harmoniseren: dit betekent dat de gemeenten met dezelfde applicaties werken
6
3. Programmaplan 3.1 Programma Bedrijfsvoering gemeenten Wat willen we bereiken? In 2025 werkt De Connectie volop aan het voorbereiden van een mogelijke overgang naar de gemeente Arnhem. De verwachting is dat de (financiële en juridische) afronding na de formele overgang nog verder in 2026 doorloopt. Daarnaast gaat onze reguliere dienstverlening in 2025 en daarna onverminderd door. Verder is het belangrijk om waar mogelijk in te blijven zetten op het doorontwikkelen van de dienstverlening en het (blijven) doen van noodzakelijke en wenselijke aanpassingen in de bedrijfsvoering naar aanleiding van autonome (wettelijke) ontwikkelingen. Dit mede omdat de dienstverlening in de nieuwe situatie één op één (as is) doorgaat. Na 2026 ontstaat er naar verwachting weer meer ruimte om vol in te zetten op de diverse ontwikkelingen die op de gemeenten en De Connectie afkomen. Het heeft voor sommige ontwikkelingen de voorkeur om te wachten tot er een definitieve keuze gemaakt over de omvorming van De Connectie. Om hierin de juiste afweging te maken blijven we, waar nodig, in gesprek met de gemeenten. Wat gaan we daarvoor doen? ICT De afdeling ICT is dé partner voor ICT-dienstverlening voor de gemeenten en de aan de gemeenten verbonden externe partijen. Nu en in de toekomst. Het takenpakket van onze klanten, de wet- en regelgeving en de technologische mogelijkheden blijven steeds in beweging.
En dit geldt ook voor de bijbehorende kansen en bedreigingen. Als ICT-partner is De Connectie als eerste verantwoordelijk voor de beschikbaarheid, de continuïteit en de veiligheid van het ICT-landschap. Nu en in de toekomst. Daarbij denken we mee in het vinden van moderne, betrouwbare, wendbare en vooral veilige manieren om bij te blijven in het digitale tijdperk. In een steeds sneller veranderende digitale wereld betrekt ICT de klant uit zichzelf bij ontwikkelingen. Informatieveiligheid We verwachten dat de (externe) dreiging op het gebied van informatieveiligheid verder toeneemt in de komende jaren. Om deze risico’s weerstand te bieden, moeten we tijdig en adequaat reageren. Het programma Informatieveiligheid en Privacy (IB&P) geeft richting aan de hiertoe benodigde investeringen. Als onderdeel van dit programma is in 2024 een zogenaamd Security Operations Centre (SOC) ingericht. Het SOC is een team van specialisten dat, vanuit het oogpunt van informatieveiligheid, de ICT-omgeving in de gaten houdt. En daarmee proactief probeert te voorkomen dat hackers en andere niet-vertrouwde personen onze omgeving kunnen benaderen. Om weerstand te bieden aan toenemende risico’s, willen we dit SOC in de komende jaren verder uitbouwen en optimaliseren.
7
Cloud computing Een belangrijke ontwikkeling in de komende jaren is de overgang naar cloud computing. Bij cloud computing zijn hardware, software en gegevens via het internet beschikbaar. De Connectie geeft uitvoering aan de regionale cloudstrategie door, wanneer leveranciers hun applicatie naar de cloud brengen, deze beschikbaar te maken voor onze gebruikers. Dit gebeurt vooral op natuurlijke vervangingsmomenten, bijvoorbeeld als een contract afloopt. Er wordt met name gekozen voor SaaSoplossingen (Software as a Service2). Daarnaast is in 2024 een online (cloud)platform gebouwd om de toekomstige overgang naar de cloud op een veilige en gestructureerde manier te begeleiden. Dit platform is de zogeheten ‘Azure Landingszone’. Ook de eigen serverruimtes en datacenters worden op termijn vervangen door clouddiensten. In 2025 starten we met de aanbesteding van een nieuw datacenter en zetten we ook deze transitie in gang. Moderne werkplek In de komende jaren gaan we gebruik maken van een zogenaamde moderne digitale werkplek. Vanaf 2025 richten we ons op het (door-)ontwikkelen van deze nieuwe digitale werkplek. We willen komen tot een zogenaamde Proof-of-Concept (POC) om technisch en functioneel vast te stellen of deze richting goed aansluit bij de wensen en eisen van onze klanten. In de jaren daarna rollen we deze omgeving uit naar de klanten.
Autonome ontwikkelingen Nieuwe ICT-technologieën vragen ook voortdurend om nieuwe kennis en vaardigheden. Bovendien zien we een trend dat deze technologische ontwikkelingen steeds sneller gaan. Dit vraagt om een duidelijke aandacht voor het trainen van onze medewerkers. We moeten blijven leren en ontwikkelen zodat we hier mee om kunnen gaan. Het verwerven van de noodzakelijke nieuwe kennis, op basis van de technologische ontwikkelingen, is daarom binnen ICT een doorlopend proces. Documentaire Informatievoorziening De afdeling DIV (Documentaire Informatie Voorziening) is de professionele partner voor de uitvoering en ontwikkeling van informatiebeheer en archiefvorming. DIV kent de werkprocessen en stelt zich proactief op. Zaakgericht werken is de standaard. DIV heeft een belangrijke rol in de advisering en ondersteuning binnen de digitale, zaakgerichte wereld. Een centraal Document Management System - Record Management Application (DMS-RMA)3 kan in grote mate bijdragen aan verregaand geharmoniseerd archiefbeheer (in systemen en processen). Eind 2025 wordt de aanbesteding opgestart, indien de gemeenten tijdig een keuze hebben gemaakt op een scenario van de routekaart. De verwachting is dat we de aanbesteding in 2026 afronden en vervolgens starten met de implementatie.
2
Een manier om software via het internet te gebruiken zonder.
3
Een archiefmanagementsysteem
8
Autonome ontwikkelingen Half 2026 gaat, naar verwachting, de nieuwe Archiefwet in. De wijzigingen die deze wet met zich meebrengen hebben ook impact op de dienstverlening van De Connectie. De meeste impact hebben de verkorting van de overbrengingstermijn (de tijd die organisaties hebben om informatie die blijvend bewaard moet worden naar een archiefbewaarplaats te brengen) van 20 naar 10 jaar en de toevoeging van risicobenadering voor het beheer van documenten. Basisregistraties De dienstverlening van team Basisregistraties richt zich op het voldoen aan wettelijke eisen vanuit de wetten BAG, BGT, WOZ en de Wet publieksrechtelijke beperkingen voor de basisregistraties waar de gemeenten bronhouders van zijn. De gegevens uit basisregistraties worden veel en verplicht gebruikt in allerlei belangrijke (overheids-) processen. Daarnaast geven wij uitvoering aan de landmeetkundige dienstverlening. De Woondeal 2.0 is een samenwerkingsagenda voor de woningbouwopgave in de regio Arnhem/Nijmegen. De aanleiding voor de Woondeal is het hoge woningtekort in deze regio. De woonopgaven zijn bovengemiddeld en uitvoering van de woningbouwopgave staat onder druk. De agenda, en met name de planning van de realisatie van woningen, zijn voor de producten basisregistraties en belastingen relevant. De basisregistraties zijn ingericht om jaarlijks een gemiddelde arealontwikkeling te verwerken.
Dit aantal mutaties verdubbelt jaarlijks op basis van de woondeal. De benodigde personele inzet is bij nieuwbouw vooral incidenteel bij de basisregistraties, maar wel arbeidsintensief. Door wet- en regelgeving is het tempo van het bouwen van nieuwe woningen vertraagd. Samen met de gemeenten volgen we actief de feitelijke planning van de realisatie van woningen uit de Woondeal 2.0. Facilitaire Zaken Facilitaire Zaken is ondersteunend aan het primaire proces van de gemeenten en De Connectie zelf. Denk hierbij aan schoonmaak, catering, beveiliging, ruimtebeheer, werkplekinrichting en het wagenpark. De gemeenten staan centraal bij de invulling van de werkprocessen. De gemeente Arnhem heeft een programma van eisen opgesteld voor het realiseren van toekomstige huisvesting met de intentie naar één hoofdlocatie te gaan. De Connectie is onderdeel van het project geweest om dit programma op te stellen. Tegelijkertijd is de gemeente Arnhem ook bezig met visieontwikkeling voor de lange termijn inzake de huisvestingbehoefte. Deze visieontwikkeling bepaalt uiteindelijk de route naar toekomstige huisvesting en wat dit van de dienstverlening van De Connectie vraagt. De gemeente Renkum heeft nog geen keus gemaakt wat betreft hun huisvesting. Er zijn verschillende mogelijkheden, waaronder het zoeken naar een nieuwe locatie, nieuwbouw of bestaand.
Als deze plannen meer vorm krijgen neemt De Connectie graag deel aan het project om zo haar adviezen en expertise in te brengen. Frontoffice De Frontoffice is het eerste aanspreekpunt en gezicht als het gaat om contacten met de klant. Een persoonlijke dienstverlening van hoge kwaliteit is ons uitgangspunt. We willen de klantvraag beter én sneller oppakken en de dienstverlening blijven verbeteren. Dit vraagt om een goede samenwerking tussen de Frontoffice en alle partners in de keten.
9
We passen de Frontofficestructuur in 2025 aan, zodat deze de komende jaren nog beter aansluit bij de wensen van onze klanten. De dienstverlening van de Frontoffice leveren we straks voor een groot deel ook fysiek vanaf de verschillende gemeentehuizen. Het aanpassen van de Frontofficestructuur naar een hoofdlocatie (het stadskantoor) en meerdere supportlocaties (de gemeentehuizen) vereist dat het team meer virtueel samenwerkt. Ook is aanpassing van de telefonie-omgeving nodig. We introduceren een nieuw servicemiddel voor onze gebruikers: met Printers, koffiemachines en andere kantoorapparatuur krijgen een QR-code. Gebruikers scannen de code met hun mobiele telefoon om sneller en simpeler een storing of defect bij ons te melden. Administratie & Beheer De Afdeling Administratie en Beheer bestaat uit de Financiële administratie en de Personeels- en Salarisadministratie. De belangrijkste taak van de Personeels- en Salarisadministratie (PSA) is een juiste, volledige en tijdige gegevensverwerking. PSA zorgt ervoor dat de salarissen op tijd worden betaald, de gegevens op de loonstrook correct zijn en de basisgegevens op orde en betrouwbaar zijn. De Financiële administratie registreert, controleert en verwerkt facturen en financiële gegevens. Eind 2026 loopt de eerste verlengingsoptie van het contract van ons financieel pakket af.
Op dit moment verkennen we samen met de gemeenten onze opties. Hier worden de gemeenten bij betrokken. Er is een projectleider aangesteld voor dit traject. In 2025 onderzoeken we of en op welke manier we onze processen (verder) kunnen harmoniseren. In 2026 gaan we verder met het uitvoeren van deze harmonisatieslagen. Inkoop & Aanbesteding Inkoop & Aanbesteding (I&A) regisseert en adviseert bij inkoop- en aanbestedingstrajecten. De bezetting van het team is weer op orde. Op het moment zien we wel dat er relatief veel aanbestedingen worden doorgeschoven door wettelijke ontwikkelingen, of gebrek aan budget of capaciteit bij gemeenten. We verwachten op de langere termijn een inhaalslag van uitgestelde aanbestedingen. Deze inhaalslag is een uitdaging in het capaciteitsvraagstuk. De mogelijke omvorming van De Connectie naar een centrumregeling als onderdeel van de gemeente Arnhem brengt ook voor I&A extra werkzaamheden met zich mee. Denk hierbij aan het communiceren met leveranciers en extra aanbestedingen daar waar nieuwe contracten nodig zijn. Management Support Management Support van De Connectie staat voor professionele en ambtelijke ondersteuning, dicht bij de gebruiker. De medewerkers zijn vaste, betrouwbare krachten binnen de snel veranderende organisatie. Zij denken in uitdagingen en mogelijkheden en zijn proactief en klantgericht.
Management Support levert dienstverlening voor professionele en ambtelijke ondersteuning op verschillende niveaus.
10
Wat mag het kosten? Realisatie 2024 Bedragen x 1.000 euro PROGRAMMA BEDRIJFSVOERING GEMEENTEN Lasten Baten Saldo baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo na reserves
Begroting 2025
51.021 -5.699 45.323 481 -212 45.592
43.922 -25 43.898 386 -120 44.163
Begroting 2026
44.217 -25 44.192 393 44.585
2027
meerjarenraming 2028
44.561 -25 44.536 393 44.929
44.932 -25 44.907 393 45.300
2029
44.932 -25 44.907 393 45.300
Programma Bedrijfsvoering gemeenten De begroting van dit programma neemt met € 0,4 mln. toe ten opzichte van voorgaand jaar. Een belangrijke oorzaak voor de toename van de begroting is de autonome prijsontwikkeling (inflatie). De materiële budgetten zijn vanaf 2026 met 2,1% geïndexeerd ten opzichte van het prijspeil 2025. Daarnaast zijn de opleidingslasten in 2025 over de programma’s verdeeld. In 2026 staan deze weer centraal begroot. Verder stijgen de kapitaallasten in 2026 als gevolg van een hoger investeringsvolume en een hogere omslagrente. Ook is de taakstelling op applicatiebeheer van 2 fte in 2026 en 4 fte vanaf 2027 teruggedraaid. In de begroting 2026 is geen CAO-stijging verwerkt. Per 31 maart 2025 eindigt de bestaande CAO. Op het moment van opstellen van deze begroting, zijn er nog geen afspraken over een nieuwe CAO vanaf 1 april 2025. Daarom wordt in deze begroting gerekend zonder CAO-stijging. Beleidsindicatoren Als gevolg van wijzigingen in de BBV maken beleidsindicatoren verplicht deel uit van begroting en verantwoording. Hiermee wordt het beter mogelijk om de prestaties van gemeenten onderling met elkaar te vergelijken. Het grootste deel van de beleidsindicatoren van De Connectie valt onder het taakveld Bestuur en Ondersteuning en wordt vanuit praktische overwegingen onder het Overzicht van Algemene dekkingsmiddelen en overhead gepresenteerd.
11
3.2. Programma belastingen gemeenten Wat willen we bereiken? De Connectie zorgt voor een zo volledig mogelijke belastingopbrengst tegen zo laag mogelijke kosten. Richting onze inwoners hebben we aandacht voor begrijpelijk en helder communiceren. De Connectie wil op het gebied van belastingen minimaal een servicegerichte organisatie worden. Team belastingen is servicegericht wanneer we in staat zijn om behoeften, wensen en verwachtingen van klanten te vertalen naar succesvolle producten, diensten en dienstverlening. Klanten merken in deze fase dat we meedenken en sturen op de veranderende behoeften van de klanten. Het oordeel van de Waarderingskamer (toezichthouder op belastingen) moet minimaal 'voldoende' blijven in 2026. De Connectie streeft naar het oordeel 'goed' voor alle gemeenten. Gezien de uitdagingen rondom de structurele toename van bezwaren, beroepen, de overgang naar een nieuw waarderingssysteem en de mogelijke invlechting bij de gemeente Arnhem is dit een ambitie voor 2027 en verder. Wat gaan we daarvoor doen? In 2025 richten we een klanttevredenheidsonderzoek in voor de inwoners van de gemeenten in onze online omgeving. Op basis van de uitkomsten daarvan kunnen we onze dienstverlening aanpassen op de behoefte van inwoners. We zetten in op verdere digitalisering, automatisering en het gebruik van artificiële intelligentie (AI).
We doen dit door aan te haken bij landelijke trends, intern door te ontwikkelen en belastingssysteem verder te verbeteren samen met onze leverancier. In 2023 en 2024 hebben we ingezet op het terugdringen van het aantal bezwaren. Toch blijft dit aantal naar verwachting hoger dan past binnen onze huidige budgetten. Daarom willen we hier met de gemeenten structurele afspraken over maken. Ook team Belastingen merkt de effecten van de Woondeal 2.0. Voor belastingen geldt dat het aantal te waarderen en belasten objecten structureel toeneemt. Om een goede heffing en inning van gemeentelijke belastingen te borgen zal structureel meer inzet nodig zijn. Samen met de gemeenten wordt de feitelijke planning van realisatie van woningen uit de Woondeal 2.0 actief gevolgd.
12
Wat mag het kosten? Realisatie 2024 Bedragen x 1.000 euro PROGRAMMA BELASTINGEN GEMEENTEN Lasten Baten Saldo baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo na reserves
Begroting 2025
4.398 -529 3.869 54 -1.147 2.776
3.980 -308 3.673 55 3.728
Begroting 2026
3.948 -308 3.640 56 3.696
2027
meerjarenraming 2028
3.947 -308 3.640 56 3.696
3.947 -308 3.640 56 3.696
2029
3.947 -308 3.640 56 3.696
Programma Belastingen gemeenten Ten opzichte van voorgaand jaar nemen de begrote lasten af met € 32.000. Een belangrijke oorzaak voor afname is het in 2025 toegekende opleidingsbudget, welke in 2026 weer op het programma Algemene dekkingsmiddelen en overhead is begroot. Daarnaast is er een toename van de begroting door de autonome prijsontwikkeling (inflatie). De materiële budgetten zijn vanaf 2026 met 2,1% geïndexeerd ten opzichte van het prijspeil 2025. In de begroting 2026 is geen CAO-stijging verwerkt. Per 31 maart 2025 eindigt de bestaande CAO. Op het moment van opstellen van deze begroting, zijn er nog geen afspraken over een nieuwe CAO vanaf 1 april 2025. Daarom wordt in deze begroting gerekend zonder CAO-stijging. Beleidsindicatoren Als gevolg van wijzigingen in de BBV maken beleidsindicatoren verplicht deel uit van begroting en verantwoording. Hiermee wordt het beter mogelijk om de prestaties van gemeenten onderling met elkaar te vergelijken. De beleidsindicatoren die een (in)directe relatie hebben met de uitvoering van de gemeentelijke belastingen komen tot uitdrukking in de begrotingen van de gemeenten. De overige beleidsindicatoren van De Connectie vallen onder het taakveld Bestuur en Ondersteuning en worden vanuit praktische overwegingen onder het Overzicht van Algemene dekkingsmiddelen en overhead gepresenteerd.
13
3.3. Overzicht Algemene dekkingsmiddelen en overhead De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit de reguliere bijdragen voor de dienstverlening van De Connectie, die geen specifieke bestemming hebben. De begrote kosten van de overhead zijn alle kosten die te maken hebben met de sturing en ondersteuning van het primaire proces. Hiervan is het volgende overzicht te geven: Realisatie 2024 Bedragen x 1.000 euro ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN OVERHEAD Lasten Baten Saldo Toevoeging aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo na reserves
Begroting 2025
5.675 -53.037 -47.362 149 -47.213
5.690 -54.426 -48.736 1.180 -356 -47.912
Begroting 2026
6.441 -54.743 -48.302 -48.302
2027
meerjarenraming 2028
5.909 -54.555 -48.646 -48.646
5.538 -54.555 -49.017 -49.017
2029
5.538 -54.555 -49.017 -49.017
Algemene dekkingsmiddelen en overhead Naast de reguliere bijdragen vanuit de deelnemende gemeenten worden ook opbrengsten van derden onder de algemene dekkingsmiddelen verantwoord. Kosten van de overhead De kosten van de overhead bestaan onder andere uit kosten die samenhangen met de huisvesting van De Connectie, HR en arbozorg, accountants- en adviesdiensten en uit de kosten van de formatie voor het Bedrijfsbureau.
14
Beleidsindicatoren Onderstaand wordt inzicht gegeven in de beleidsindicatoren van De Connectie zoals staat in de BBV. Dit biedt de mogelijkheid de prestaties van gemeenten beter onderling te vergelijken. Het grootste deel van de beleidsindicatoren van De Connectie vallen onder het taakveld Bestuur en Ondersteuning en worden vanuit praktische overwegingen onder het programma algemene dekkingsmiddelen en overhead gepresenteerd. Eenheid Beleidsindicatoren Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur Overhead
De Connectie
FTE per 1.000 inwoners FTE per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van de totale loonsom inclusief inhuur % van de totale lasten
1,57 1,35 223,03 1,4% 92,2%
Bron
Eigen gegevens Eigen gegevens Eigen begroting Eigen begroting Eigen begroting
Formatie Het gaat om de toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari, dus niet om de werkelijke bezetting. Het gaat om formatieplaatsen waarvan het niet uitmaakt of die worden ingevuld door iemand met een vaste aanstelling, een tijdelijke aanstelling of nog openstaan in de vorm van een vacature. Eén fte is gelijk aan een 36-urige werkweek. De toegestane formatie, peildatum 1 januari 2026, volgt het vastgestelde formatieplan. Bezetting Het gaat om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is. Dus niet om de toegestane formatieve omvang. Het is niet gebruikelijk om de werkelijke bezetting voor een toekomstig begrotingsjaar in te schatten. Daarom is uitgegaan van de werkelijke bezetting in fte op 1 januari van het vorige begrotingsjaar (1 januari 2025). Apparaatskosten Dit gaat om de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen) en materieel voor de uitvoering van de organisatorische taken. Het gaat dus om alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie. Externe inhuur Dit gaat over de begrote kosten voor het uitvoeren van werkzaamheden door middel van het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen organisatie en de daarbij ingezette personen aan ten grondslag ligt.
Overhead Onder overhead wordt verstaan: alle kosten die te maken hebben met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Voor De Connectie zijn dit bijna alle kosten. Enige grote uitzondering zijn de kosten voor de belastingdienstverlening. Deze vallen onder een ander taakveld.
15
3.4. Bedrag heffing vennootschapsbelasting Samenwerkingsverbanden zijn vrijgesteld voor de vennootschapsbelasting, wanneer aan drie cumulatieve voorwaarden is voldaan: 1. De activiteiten van het samenwerkingsverband moeten worden verricht voor de onmiddellijk of middellijk participerende publiekrechtelijke rechtspersonen; 2. De activiteiten zouden bij de participanten in het samenwerkingsverband niet tot belastingplicht hebben geleid of zouden zijn vrijgesteld als zij de activiteiten zelf zouden hebben verricht; 3. De participanten moeten naar evenredigheid van de afname van de activiteiten van het samenwerkingsverband bijdragen in de kosten van het samenwerkingsverband. Bij een gemeenschappelijke regeling wordt geacht hieraan te zijn voldaan. Nadrukkelijk is deze vrijstelling bedoeld voor activiteiten aan of ten behoeve van de deelnemers aan een samenwerkingsverband en niet voor activiteiten ten behoeve van of aan een derde partij. De vrijstelling heeft alleen betrekking op de winst die wordt gerealiseerd door levering aan de deelnemende gemeenten. Wanneer er winst wordt gerealiseerd in verband met de levering aan derden moet hierover in beginsel vpb betaald worden. De Belastingdienst heeft geconcludeerd dat De Connectie voor derden vooral werk voor “activiteiten verricht in verband met de uitoefening van een overheidstaak of van een publiekrechtelijke bevoegdheid”.
Daarbij worden de werkzaamheden kostendekkend uitgevoerd. Gezien het geringe fiscale belang en om praktische redenen (administratieve last) heeft de Belastingdienst besloten om De Connectie geen aangiftebiljet vennootschapsbelasting toe te zenden. Wanneer de werkzaamheden voor derden aanzienlijk gaan toenemen of aanzienlijke winsten zouden gaan opleveren, is De Connectie verzocht opnieuw contact te zoeken met de Belastingdienst. Het aandeel werkzaamheden voor derden neemt juist verder af als gevolg van het bijstellen van de groeiambitie.
16
4. De Paragrafen 4.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het doel van het weerstandsvermogen is het bepalen of we eventuele tegenvallers kunnen opvangen zonder de normale bedrijfsgang te verstoren. Hiervoor is het van belang dat er periodiek een inventarisatie plaatsvindt van risico's die zich kunnen voordoen. Omdat De Connectie maar zeer beperkt beschikking heeft over eigen weerstandscapaciteit, vooral omdat er geen algemene reserve gevormd wordt, is het des te meer van belang om het risicoprofiel zorgvuldig op te stellen. Want, wanneer risico’s zich daadwerkelijk voordoen moeten de gemeenten hiervoor worden aangesproken. Verwacht wordt dat zij hier (pro rata) weerstandscapaciteit voor organiseren. De Connectie onderschrijft de principes van het risico-gestuurd werken. Dit houdt in dat risico's gekoppeld worden aan de doelstellingen en dat beheersmaatregelen worden genomen om de risico’s te beheersen. De Connectie ontwikkelt het risicomanagement continu, door te investeren in het risicobewustzijn binnen de organisatie en door het cyclisch en systematisch borgen van het risicomanagement. Dit gebeurt vanuit het perspectief van onze organisatiedoelstellingen en vanuit het perspectief van informatieveiligheid en business continuïteit.
Inventarisatie weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit van De Connectie bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover beschikt kan worden om niet-voorziene uitgaven (tegenvallers) te dekken. In de onderstaande tabel is de begrote weerstandscapaciteit (per jaar) in beeld gebracht. Rekening 2024 Bedragen x 1.000 euro Weerstandscapaciteit Algemene reserve Saldo exploitatie Bestemmingsreserve prijsontwikkelingen Totaal
-25 -1.155 662 -517
Begroting 2025
Begroting 2026
-
-
-
-
-
21 400 421
21 400 421
21 400 421
21 400 421
21 400 421
meerjarenraming 2028
2027
2029
De Connectie heeft niet de beschikking over een eigen (positieve) algemene reserve waarmee algemene risico's kunnen worden opgevangen. De Connectie heeft wel beschikking over een bestemmingsreserve voor prijsontwikkelingen. Deze maakt deel uit van de weerstandscapaciteit aangezien deze aan een specifiek risico is verbonden. De saldi van de overige bestemmingsreserves zijn niet meegenomen in de berekening van de weerstandscapaciteit. Want deze zijn niet bestemd voor het afdekken van algemene of specifieke risico’s, maar voor kosten die samenhangen met een specifieke opgave.
17
Inventarisatie risico’s Jaarlijks vindt een risico-inventarisatie met de managers en overige belanghebbenden plaats. Voor de MJPB 2026-2029 is dit risicoprofiel bijgewerkt. Hierin zijn alleen risico’s meegenomen met financiële gevolgen. Risico’s die zijn afgedekt door een voorziening of verzekering zijn niet meegenomen in deze inventarisatie. Dit geldt ook voor begrotingsrisico’s. In onderstaande tabel staan de belangrijkste bijgewerkte risico’s met financiële gevolgen, afgezet tegen de risicoscore uit de MJPB 2025-2028: Nr.
Risico/ gebeurtenis
1
Incident als gevolg van toenemende externe dreiging Zeer groot op het gebied van Informatie-veiligheid en privacy Kostenstijging van aflopende contracten door inflatie Groot
Zeer groot Zeer groot
€ 525.000
€ 1.050.000
Aantasting continuïteit als gevolg van voorgenomen omvorming De Connectie onder tijdsdruk Onvoldoende beschikking over ontwikkelcapaciteit/organiseren van achtervang. Inefficiëntie als gevolg van ontbreken van collectief opdrachtgeverschap vanuit de gemeenten Onvolledig benutten van harmonisatie-potentieel
Groot
Zeer groot
nieuw
€ 1.050.000
Zeer groot
Groot
€ 675.000
€ 675.000
Groot
Groot
€ 525.000
€ 525.000
Groot
Groot
€ 525.000
€ 525.000
Duurdere inhuur en/of niet ingevulde posities door krapte op de arbeidsmarkt Verouderd ICT-landschap. Totdat interventies in ICT geëffectueerd zijn, zijn de continuïteitsrisico’s groot Overgang Unit4 naar Saas oplossing kan leiden tot verstoring dienstverlening en/of financiële schade Uitstroom van personeel als gevolg van voorgenomen plannen tot omvorming De Connectie
Groot
Groot
€ 525.000
€ 525.000
Groot
Groot
€ 525.000
€ 525.000
Groot
Groot
nieuw
€ 525.000
Gemiddeld
Groot
nieuw
€ 375.000
2 3 4 5 6 7 8 9 10
Kans
Impact
Risicoscore MJPB 2025 MJPB 2026 € 750.000 € 1.350.000
Overige risico's top 10 (MJPB 2025)
685.000 4.735.000
Totaal
7.125.000
De risicoscore is tot stand gekomen door de kans en impact van het risico met elkaar in verband te brengen. Hiervoor zijn de kansen en risico’s onderverdeeld in de volgende categorieën: Kans Categorie
Impact Klasse
Gemiddeld
Categorie
zeer klein
0 - 20%
10 %
zeer klein
klein
20 - 40%
30 %
Klein
gemiddeld
40 - 60%
50 %
gemiddeld
groot
60 - 80%
70 %
groot
zeer groot
80 - 100%
90 %
zeer groot
18
Klasse
Gemiddeld € 0 - € 100.000
€ 50.000
€ 100.000 - € 250.000
€ 175.000
€ 250.000 - € 500.000
€ 375.000
€ 500.000 - € 1.000.000
€ 750.000
> € 1.000.000
€ 1.500.000
Ontwikkeling risicoprofiel Het risicoprofiel is met € 2.390.000 toegenomen ten opzichte van de MJPB 2025-2028. Een belangrijke reden voor deze toename van het risicoprofiel zijn nieuwe risico’s die te maken hebben met de voorgenomen omvorming van De Connectie. Daarnaast zijn bepaalde risico’s hoger ingeschat dan voorheen. Dit laatste betreft men name het risico op een incident op het gebied van informatiebeveiliging en het risico op kostenstijging door inflatie. Het risico van inflatie wordt (deels) afgedekt met de bestemmingsreserve Prijsontwikkelingen. Om een juist inzicht te geven van het weerstandsvermogen is dit risico alsnog opgenomen in het risicoprofiel. 1. Incident als gevolg van toenemende dreiging Informatiebeveiliging en privacy De (externe) dreiging op het gebied van informatiebeveiliging en privacy neemt voortdurend toe. De ervaring leert dat het aantal incidenten in Nederland de laatste jaren stijgt, ondanks genomen veiligheidsmaatregelen. Daarom verwachten we dat de kans op een incident bij De Connectie is toegenomen ten opzichte van vorig jaar. Ook leert de ervaring van andere organisaties dat de gevolgen groot kunnen zijn. Dit leidt tot risico’s ten aanzien van vitale processen. De impact hebben we op ‘zeer hoog’ ingeschat, vergelijkbaar met vorig jaar.
De Connectie stuurt erop het risico op deze cyberincidenten zo laag mogelijk te houden door blijvend te investeren in informatieveiligheid. Waar mogelijk doen we dit samen met de gemeenten. Eind 2023 is De Connectie samen met de gemeente Arnhem gestart met het programma Informatiebeveiliging & Privacy (IB&P). Als onderdeel van dit IB&P programma is in 2024 een zogenaamd Security Operations Centre (SOC) ingericht. Een SOC probeert proactief te voorkomen dat hackers en andere niet-vertrouwde personen onze omgeving kunnen benaderen. Ondanks de genomen maatregelen is de dreiging en ook de impact van een eventueel incident zoveel toegenomen dat het risico ook toegenomen is. 2. Risico prijsstijgingen De afgelopen jaren was de inflatie relatief hoog. Dat heeft geleid tot forse prijsverhogingen. Omdat De Connectie veel werkt met langjarige contracten zijn deze prijsstijgingen nog niet overal merkbaar. Wanneer deze contracten aflopen is de verwachting dat de nieuw af te sluiten contracten alsnog behoorlijk in prijs omhoog gaan. Ook zien we dat bepaalde leveranciers als enige leverancier van diensten en producten een sterke machtspositie hebben bij onderhandelingen over nieuwe prijzen. De impact van inflatie is daarom hoger ingeschat dan voorheen, ook gelet op de omvang van de bedragen die onderhevig zijn aan inflatie. De kans wordt wel gelijk ingeschat als vorig jaar.
Voor het opvangen van dit risico is een bestemmingsreserve gevormd. Deze reserve maakt onderdeel uit van onze weerstandscapaciteit. 3. Aantasting continuïteit als gevolg van de voorgenomen omvorming Het voornemen is om de bestuursvorm van De Connectie te wijzigen. Deze wijziging houdt in dat De Connectie onderdeel wordt van de gemeente Arnhem. Een dergelijke wijziging is omvangrijk en heeft invloed op de uitvoering van de dagelijkse werkzaamheden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het invlechten van systemen en het omzetten van contracten. Maar er kunnen zich ook onvoorziene omstandigheden voordoen. Om de voorgenomen wijziging zo goed mogelijk te beheersen, wordt vanuit De Connectie gewerkt aan een omvormingsplan. Daarnaast werkt de gemeente Arnhem aan een invlechtingsplan om de toekomstige samenvoeging in goede banen te leiden. Echter, omdat de voorgenomen organisatiewijziging voor De Connectie een geheel nieuw traject is, is er een risico van aantasting van de dagelijkse werkzaamheden.
19
4. Onvoldoende ontwikkelcapaciteit Verdere ontwikkeling is nodig door steeds veranderende wet- en regelgeving. En door toenemende eisen van onze klanten en opdrachtgevers. Om te kunnen anticiperen op deze ontwikkelingen neemt de behoefte aan ontwikkelcapaciteit alleen maar toe. Bovendien geldt voor dit risico dat de krapte op de arbeidsmarkt het lastig maakt om extra ontwikkelcapaciteit aan te trekken. Ook het inhuren van personeel met de juiste kennis en vaardigheden om deze slag te kunnen maken is niet altijd mogelijk. 5. Onvoldoende collectief opdrachtgeverschap Er is behoefte aan meer proactieve strategische en tactische sturing vanuit het collectief opdrachtgeverschap van de gemeenten. Dit is een lastige opgave gebleken, ondanks de inspanningen die zijn geleverd om hier verbetering in aan te brengen. Extern bureau Berenschot onderzocht de mogelijke inrichtingsvarianten voor centraal opdrachtgeverschap binnen de informatievoorzieningsketen (IV-keten). In het voorjaar van 2024 is een gezamenlijk programma vastgesteld om het opdrachtgeverschap vanuit de gemeenten te verbeteren. De uitvoering van dit programma is echter door de gemeenten voorlopig uitgesteld. Op de langere termijn kan de voorgenomen nieuwe bestuursvorm helpen om dit risico te verminderen. 6.
Onbenutte mogelijkheden harmonisatie Sinds de vorming van De Connectie is de harmonisatie, standaardisatie en digitalisering van werkprocessen in volle gang. Voor een belangrijk deel is de harmonisatie, standaardisatie en digitalisering ook behaald (zoals het belastingpakket). Het harmoniseren en standaardiseren van de dienstverlening is belangrijk om de -financiële en inhoudelijke- doelstellingen van De Connectie te behalen. Het risico bestaat dat lokale vraagstukken en de lokale politiek boven deze doelen komen te staan. Als de wil van de gemeenten om over te gaan tot verdere harmonisatie en standaardisatie, zoals bijvoorbeeld in het applicatielandschap, het opstellen van gezamenlijke opdrachten, of het volgen van het standaardproces aanwezig is en blijft, verwachten we de komende jaren verdere stappen te zetten. De centralisering van het opdrachtgeverschap in de informatievoorzieningsketen kan helpen bij het verder benutten van de mogelijkheden van harmonisatie. In 2024 is door de gemeenten een gezamenlijk programma vastgesteld om het opdrachtgeverschap vanuit de gemeenten te verbeteren. Het programma geeft de mogelijkheid kansen tot samenwerking beter te benutten en de sturing op de verschillende opgaven te verbeteren. Daarmee kan het programma bijdragen aan het beheersen van dit risico. De uitvoering van dit programma is echter voorlopig stilgezet door de gemeenten.
Daarmee blijft dit risico voorlopig bestaan. 7. Afhankelijkheid van inhuur Ondanks de aandacht voor strategische personeelsplanning blijft inhuur nodig voor het uitvoeren van projecten, voor maat- en meerwerk, op vacatures waarvoor geen vaste invulling te vinden is en voor vervanging bij ziekte. Het blijft een uitdaging om geschikt personeel te vinden op de arbeidsmarkt. Daardoor is het moeilijk om vacatures in te vullen of tijdelijke krachten aan te trekken. Ook zien we dat de tarieven voor inhuur steeds verder groeien. Hierdoor kiezen mogelijke nieuwe werknemers steeds vaker voor andere organisaties. De hoge tarieven voor inhuur hebben tot gevolg dat er hogere kosten gemaakt worden dan wanneer een functie vast wordt ingevuld. Ook moet er vaker kennis overgedragen worden en verdwijnt opgebouwde kennis vaker en sneller uit de organisatie. Regionale samenwerking op het gebied van hoe we de arbeidsmarkt benaderen en bij het zoeken naar nieuw personeel (recruitment) kan hierin een oplossing bieden. Hierin werken we samen met de gemeente Arnhem. Ook heeft De Connectie sinds begin 2024 een eigen recruiter in dienst.
20
Verder zijn we aan het onderzoeken of er op ICT-projecten vaste formatie gecreëerd kan worden. Op dit moment wordt op deze projecten ingehuurd. Maar we zien dat er door de constante stroom aan projecten behoefte is aan vaste bezetting. Een vaste bezetting draagt bij aan continuïteit en is goedkoper dan inhuren. Als de uitkomsten van deze maatregelen duidelijk zichtbaar worden, kan dit risico naar beneden worden bijgesteld. 8. Verouderd ICT-landschap De continuïteitsrisico’s binnen de ICT-omgeving waren groot, zo is gebleken uit diverse onafhankelijke onderzoeken. Vanaf 2019 zijn aanvullende middelen beschikbaar gesteld om de benodigde acties uit te voeren. Het uitvoeren van dergelijke verbeteracties kost tijd. De verwachting is dat naarmate de ingezette projecten worden afgerond en maatregelen zijn genomen, dit risico zal afnemen. Maar ook de buitenwereld is voortdurend in beweging. Als gevolg van de toenemende complexiteit en afhankelijkheid van het digitale landschap zullen de hieraan verbonden risico’s voortdurend moeten worden beoordeeld. Eind 2023 is samen met de gemeente Arnhem het programma IB&P (Informatiebeveiliging en Privacy) gestart. Binnen dit programma gaat aandacht uit naar het (systematisch) beheersen van continuïteitsrisico’s. In 2024 zijn hierin de eerste resultaten behaald met het inrichten van een Security Operations Center (SOC).
Verder richt de vernieuwing van het ICT-landschap zich in de komende jaren met name op twee andere grote trajecten. Dit betreft ten eerste de overgang naar een moderne digitale werkplek. Met de inrichting daarvan wordt in 2025 een start gemaakt. Een tweede belangrijke ontwikkeling is de overgang naar cloud computing. In 2024 is een online (cloud-)platform gebouwd om de toekomstige overgang naar de cloud op een veilige en gestructureerde manier te begeleiden. Dit platform is de zogeheten ‘Azure Landingszone’. Ook de eigen serverruimtes en datacenters willen we op termijn als cloud dienst gaan afnemen. In 2025 starten we met de aanbesteding van nieuwe datacenters en zetten we ook deze transitie in gang. Deze maatregelen kunnen op termijn bijdragen aan het terugbrengen van dit risico. 9. Overgang financieel systeem De leverancier van het financiële computersysteem (Unit4) heeft aangekondigd dat ze de huidige dienstverlening per 1-1-2027 beëindigt en het systeem daarna alleen nog via de cloud aanbiedt. Dit zou betekenen dat we een overgang naar een nieuw financieel pakket moeten voorbereiden en realiseren. Een dergelijke overgang brengt risico’s met zich mee op het gebied van continuïteit van de (financiële) dienstverlening. Het feit dat deze systeemwijziging (deels) samenvalt met de voorgenomen omvorming van De Connectie is een aanvullende risicofactor.
Samen met de gemeenten onderzoeken we de volgende stappen die genomen moeten worden. 10. Uitstroom personeel Eind 2024 is aan de medewerkers van De Connectie het voornemen aangekondigd om De Connectie onder te brengen bij de gemeente Arnhem. Het risico bestaat, dat deze plannen voor medewerkers een aanleiding zijn om De Connectie te verlaten. Dit kan leiden tot verlies van kennis en mogelijke verstoring van werkzaamheden. Om dit risico zoveel mogelijk te beperken, worden alle medewerkers zorgvuldig op de hoogte gehouden via open en transparante communicatie. Medewerkers zijn daarnaast in een klankbordgroep actief betrokken bij de voorbereiding op deze voorgenomen wijziging.
21
Frauderisico’s Een organisatie loopt altijd risico op frauduleuze handelingen door medewerkers of bestuurders. De Connectie is hier geen uitzondering op. Bij de jaarlijkse risicoactualisatie worden frauderisico’s ook meegenomen. Daarom is het belangrijk beheersmaatregelen te nemen. Dit is op diverse manieren gedaan. Zo is de administratieve organisatie zo ingericht dat risico’s beheerst worden. Denk hierbij aan het waar nodig gebruiken van een vier-ogen principe en functiescheiding. Bij het opstellen van de budgethoudersregeling en mandaatregeling is ook rekening gehouden met frauderisico’s. In de personeelsregeling is aandacht voor wat De Connectie verstaat onder integer en ethisch werken. Er is een meldpunt en er zijn vertrouwenspersonen als er misstanden vermoed worden. Ook in de ISAE3402 is er aandacht voor het voorkomen van fraude. Onze processen die zorgen voor logische en fysieke toegangsbeveiliging worden meegenomen in de controle. Door al deze beheersmaatregelen schatten wij de kans op en gevolgen van fraudeleuze handelingen op zeer klein. Gevolgen Voornoemde risico’s hebben tot gevolg dat: 1. De organisatiedoelstellingen van De Connectie onder druk komen te staan; 2. Belangrijk potentieel van de samenwerking onbenut blijft.
Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen drukt de mate uit waarin de organisatie in staat is om met de beschikbare risicodekking (weerstandscapaciteit) de benodigde risicodekking te matchen. De geïnventariseerde risico’s tellen op tot een risicoscore van € 6.862.500. De Connectie heeft vooralsnog niet de beschikking over een (positieve) eigen algemene reserve waarmee algemene risico’s kunnen worden opvangen. Tot het moment dat er evenwicht is tussen weerstandscapaciteit en risicoprofiel, geldt dat wanneer risico’s zich voordoen waar geen weerstandcapaciteit tegenover staat, de gemeenten hiervoor moeten worden aangesproken. Dit betekent dat de gemeenten hiervoor, pro rata, weerstandscapaciteit moeten organiseren. De ontwikkeling van het weerstandsvermogen zal periodiek met de gemeenten, op ambtelijk en bestuurlijk niveau, worden besproken. Doel is om grip te houden op de aard en omvang hiervan. Ratio’s kengetallen Rekening 2024 Financiële kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte
12,28% 12,28% 9,63% -0,88%
Begroting 2025
18,96% 18,96% 4,85% 0,04%
Begroting 2026
22,55% 22,55% 5,73% 0,04%
2027
meerjarenraming 2028
25,01% 25,01% 6,63% 0,04%
26,57% 26,57% 7,54% 0,04%
2029
23,23% 23,23% 8,97% 0,04%
De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing bevat op basis van de nieuwe verantwoordingsregels vijf financiële kengetallen. Van deze vijf financiële kengetallen zijn er drie van toepassing op De Connectie. Op basis van deze kengetallen wordt de financiële positie van De Connectie geanalyseerd. De VNG heeft een aantal normen ontwikkeld om een grofmazige waardering te geven aan deze indicatoren.
22
Netto schuldquote: dit cijfer geeft inzicht in het niveau van de totale schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft een indicatie van de mate waarin de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie drukken. Een laag percentage is gunstig. Dit percentage is in 2026 gestegen met 3,6%-punt ten opzichte van 2025 als gevolg van wijzigingen in de omvang van de leningenportefeuille. De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen is gelijk omdat De Connectie geen leningen verstrekt. Solvabiliteit: dit cijfer geeft de mate aan waarin de bezittingen (balanstotaal) zijn gefinancierd uit eigen middelen (eigen vermogen). De VNG hanteert als richtlijn een minimumomvang van 20% als norm. De Connectie scoort hier onvoldoende op gezien de beperkte omvang van het eigen vermogen. Hiertegenover staat dat de eigenaren, conform G.R., ervoor dienen te zorgen dat De Connectie altijd in staat moet zijn om haar financiële verplichtingen te voldoen. Structurele exploitatieruimte: dit cijfer helpt mee om te beoordelen welke structurele ruimte een organisatie heeft om (structurele) tegenvallers op te vangen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Een positief percentage betekent dat incidentele lasten deels uit structurele middelen worden gedekt.
Een negatief percentage betekent dat structurele lasten deels uit incidentele baten worden gedekt. Het eerste is bij De Connectie het geval, al is het voor een zeer gering percentage.
23
4.2. Financiering Beleidsvoornemen financieringsfunctie De financieringsfunctie van De Connectie is alleen gericht op ondersteuning van de publieke taak. Het beheer heeft uitsluitend een voorzichtig en risicomijdend karakter. Als financiering nodig is, vindt de uitvoering daarvan plaats binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) en hetgeen door het bestuur van De Connectie aan kaders is vastgesteld in de financiële verordening. Zo worden voor het aantrekken van financieringen met een looptijd van langer dan één jaar tenminste twee prijsopgaven bij verschillende financiële instelling gevraagd en wordt geen gebruik gemaakt van financiële derivaten als bedoeld in artikel 1, onder c, van de Wet Fido. In de financiële verordening is eveneens bepaald dat de directie zorgdraagt voor de interne regels voor taken en bevoegdheden, de verantwoordingsrelaties en de bijbehorende informatievoorziening van de financieringsfunctie. Deze zijn vastgelegd in het Treasurystatuut van De Connectie. Risicoprofiel De begroting van De Connectie wordt voor het grootste deel door de deelnemende gemeenten gedragen. Afspraken over de bevoorschotting voor het lopende jaar zijn erop gericht om de kortlopende liquiditeitsbehoefte af te dekken en liquiditeitsoverschotten zoveel mogelijk te voorkomen.
Door het verbinden van de inkomende en uitgaande geldstromen is de financieringsbehoefte en het daarmee samenhangende renterisico klein. Investeringen van De Connectie worden gefinancierd met geldleningen, die qua looptijd zoveel mogelijk overeenstemmen met de levensduur van de activa. Gezien de aard en activiteiten van De Connectie is het risicoprofiel ten aanzien van de financiering hiervan beperkt. Omslagrente De omslagrente wordt berekend door de werkelijke aan de taakvelden toe te rekenen rente te delen door de boekwaarde per 1 januari van de vaste activa die integraal zijn gefinancierd. De omslagrente moet vervolgens op consistente en eenduidige wijze worden toegerekend aan de individuele activa. Het bij de begroting berekende omslagrentepercentage mag binnen een marge van 0,5% worden afgerond. Doordat de daadwerkelijk te betalen rente meer dan 0,5% afwijkt, is de begroting voor de rentekosten hierop aangepast. In de MJPB 2026-2029 is gerekend met een omslagrente van 1,5%. Leningenportefeuille Rekening 2024 Bedragen x 1.000 euro Leningportefeuille Looptijd 3 jaar 4 jaar 5 jaar 6 jaar 7 jaar 8 jaar 10 jaar Totaal
2.833 2.025 6.160 900 1.100 613 1.960 15.591
Begroting 2025
Begroting 2026
1.667 1.200 3.920 600 900 525 1.470 10.282
833 375 2.340 300 700 438 980 5.966
2027
meerjarenraming 2028
1.320 500 350 490 2.660
500 300 263 1.063
2029
100 175 275
Voor de financiering van de materiële vaste activa zijn bovenstaande leningen afgesloten. In bovenstaand overzicht is nog geen rekening gehouden met de gewijzigde boekwaarde van de activa per einde 2024 en de geplande investeringen voor het eerste halfjaar van 2025. Dit zal leiden tot het aantrekken van nieuwe leningen. Op de al lopende leningen is conform aflossingsschema afgelost. Het monitoren van de financieringsbehoefte ten opzichte van de looptijd van de activa en nieuwe investeringen is een continu proces.
24
Kasgeldlimiet Rekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
2027
meerjarenraming 2028
2029
Bedragen x 1.000 euro Kasgeldlimiet Begrotingstotaal (euro's) Toegestaan kasgeldlimiet (%) Toegestaan kasgeldlimiet (euro's)
61.095 8,2% 5.010
53.593 8,2% 4.395
54.605 8,2% 4.478
54.417 8,2% 4.462
54.417 8,2% 4.462
54.417 8,2% 4.462
Vlottende schuld Vlottende middelen Netto-vlottende schuld
7.463 -7.463
8.780 -8.780
8.780 -8.780
8.780 -8.780
8.780 -8.780
8.780 -8.780
Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)
12.473
13.174
13.257
13.242
13.242
13.242
De kasgeldlimiet geeft aan hoeveel De Connectie kort mag financieren als percentage van de begroting. De toegestane kasgeldlimiet bedraagt 8,2%4 van het begrotingstotaal. Voor 2026 betekent dit dat De Connectie gemiddeld per kwartaal, maximaal € 4,5 miljoen aan kortlopende gelden mag opnemen. Komt de netto vlottende schuld voor een periode langer dan één kwartaal boven dit bedrag, dan moet dit worden omgezet in een langlopende geldlening. Naar verwachting zal De Connectie de kasgeldlimiet niet overschrijden, maar biedt deze nog voldoende ruimte voor kortlopende financiering. Renterisiconorm Rekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
2027
meerjarenraming 2028
2029
Bedragen x 1.000 euro Renterisiconorm Toegestaan renterisico (%) Toegestaan renterisico (euro's)
20% 12.219
20% 10.719
20% 10.921
20% 10.883
20% 10.883
20% 10.883
Bedrag waarover renterisico wordt gelopen
4.886
3.976
2.983
1.973
1.098
288
Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)
7.333
6.743
7.939
8.911
9.786
10.596
De renterisiconorm is een instrument voor de beheersing van het risico van een rentewijziging bij herfinanciering. Over de langlopende schuld mogen de jaarlijkse aflossingen en renteherzieningen niet meer bedragen dan 20%5 van het begrotingstotaal. Het renterisico beperkt zich tot de jaarlijkse aflossing op de huidige leningenportefeuille. De renterisiconorm zal de komende jaren niet worden overschreden.
4 5
Artikel 2 lid 1d Uitvoeringsregeling wet Fido Artikel 2 lid 2d Uitvoeringsregeling wet Fido 25
4.3. Bedrijfsvoering Deze paragraaf geeft inzicht in de stand van zaken en de uitvoering van de beleidsvoornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering. De bedrijfsvoering van De Connectie zelf wordt voor een deel verzorgd door medewerkers van het Bedrijfsbureau. Daarnaast maakt De Connectie gebruik van de diensten van haar eigen afdelingen. Organisatiestructuur Het Ontwikkelperspectief 2020-2024 was de afgelopen jaren leidend voor de wijze waarop de organisatie is gestuurd in het bereiken van haar doelstellingen. Het organisatie- en ontwikkelplan geeft daar opvolging aan en beschrijft de ontwikkelrichting en -doelstelling van de organisatie en de wijze waarop sturing wordt gegeven aan zowel de beheersorganisatie als de ontwikkelorganisatie en de betekenis hiervan voor de organisatiestructuur. Medio 2024 hebben de gemeenten Arnhem, Renkum en Rheden de intentie uitgesproken om de huidige samenwerkingsvorm van een Bedrijfsvoeringsorganisatie om te vormen naar een enkelvoudige centrumregeling met gemeente Arnhem als gastheer en de gemeenten Rheden en Renkum als gast. Gezien deze ontwikkeling lijkt het uitgangspunt van de opdracht voor een organisatieen ontwikkelplan, namelijk de positionering als zelfstandige organisatie, niet meer aan de orde. De opdracht voor het plan is om deze reden eind 2024 stopgezet.