2e Bestuursrapportage 2024 Raad (24.61)
Tekst van het document
2de Bestuursrapportage 2024
Datum vaststelling B&W
:
27 augustus 2024
Datum besluitvorming Raad :
24 september 2024
Inhoudsopgave Voorwoord .......................................................................................................................... 3 1. Inleiding en samenvatting ................................................................................................ 4 Algemeen ........................................................................................................................ 4 Verwachte ontwikkeling resultaat 2024 ............................................................................... 4 Programmaplan ................................................................................................................ 7 Toelichting kolommen ....................................................................................................... 7 2 Programma's.................................................................................................................... 8 1. Samenleving ................................................................................................................ 9 2. Leefomgeving .............................................................................................................. 17 3. Bestuur & organisatie ...................................................................................................
27 3 Bijlagen .......................................................................................................................... 35 Duiding saldo-neutrale wijzigingen ..................................................................................... 36 Grote projecten ............................................................................................................... 38
Voorwoord Op 27 juni jl. heeft uw Raad de eerste bestuursrapportage 2024 vastgesteld, waarin een fors nadelige resultaatverwachting van afgerond 2,6 miljoen euro over 2024 werd gepresenteerd. Gezamenlijk hebben we onze zorgen gedeeld over onze gemeentelijke begroting en de financieel moeilijke tijden die er de komende jaren aan zitten te komen. Bij die behandeling heeft het college toegezegd alle inspanningen te leveren om ervoor te zorgen dat de tweede bestuursrapportage van dit jaar leidt tot een neutraal begrotingsresultaat. In voorliggende rapportage, zult u zien dat deze toezegging nagenoeg gehaald is en de begroting bijna sluitend is. Het te verwachten nadelig financieel resultaat is teruggebracht naar 36 duizend euro. Dit resultaat is mede ontstaan door een aantal substantiële incidentele mutaties (inzet reserve energiearmoede en financieel voordeel opvang Oekraïeners). Zoals gebruikelijk zijn alle lasten en baten kritisch beoordeeld en stellen we uw Raad voor om de begroting overeenkomstig aan te passen. Naast de exploitatie zijn ook de reserves nader beoordeeld. In de nog op te stellen Nota reserves en voorzieningen zullen wij uw Raad een aantal concrete voorstellen doen over de herschikking van onze reserves.
Vooruitlopend daarop wordt in deze 2e bestuursrapportage 2024 alvast het voorstel gedaan de reserve energiearmoede en de reserve COVID-19 (gedeeltelijk) te laten vrijvallen. Met de voorgestelde bijstelling van de begroting hebben we voorzichtigheid betracht, omdat er nog onzekerheid bestaat over de verwachte ontwikkelingen van de vergoedingen voor opvang van Oekraïense ontheemden. Alleen de onderschrijding over het 1ste half jaar 2024 is voor deze bestuursrapportage als resultaat opgenomen. Naast deze ontwikkeling verwachten we nog een substantiële bijdrage voor Beschermd Wonen te ontvangen. Bij Raadsinformatiebrieven van 25 april en 11 juli 2024 hebben we uw Raad geïnformeerd over de maatregelen die getroffen worden om onze financiën te verbeteren. Deze maatregelen zijn onder andere gericht op het terugdringen van de personele lasten. Het niet opvullen en aanhouden van vacatures heeft ertoe geleid dat we in deze rapportage een voordeel kunnen opnemen van 200 duizend euro. Ook dit is een voorzichtige inschatting van het te verwachten voordeel, omdat hierin enkel mee is genomen het voordeel ontstaan vanuit de door het college genomen besluiten met betrekking tot aan hun voorgelegde vacatures. De vacatures die niet zijn ingevuld zonder voorlegging aan het college moeten nog geïnventariseerd worden. Het voordeel daarvan kan daarom niet meegenomen worden in deze rapportage.
Daarnaast zijn er ook andere maatregelen genomen. Zo zijn de tarieven voor het zwembad verhoogd, wat leidt tot hogere inkomsten, en nemen we nog een besluit over de verhoging van de leges wat ook een bijdrage levert aan het financiële resultaat. Vanzelfsprekend blijven wij ons het resterende jaar inspannen om een strakke begrotingsdiscipline toe te passen, waarbij meer structurele en fundamentele keuzes worden gemaakt die ook voor de toekomst bijdragen aan een betere balans tussen de uitgaven en inkomsten. Daarbij blijft voorop staan de dienstverlening aan onze inwoners, maar is het niet ondenkbaar dat deze keuzes onze inwoners gaan raken. Wij verwachten met deze inzet U bij de jaarstukken 2024 een voordelig rekeningresultaat te kunnen voorleggen.
3
1. Inleiding en samenvatting Algemeen Hierbij bieden wij u de Tweede bestuursrapportage 2024 aan. Met deze rapportage geven wij inzicht in de beleidsmatige afwijkingen op de begroting en een prognose van het te verwachte financiële resultaat in de jaarrekening 2024 op basis van de stand van zaken per begin augustus 2024. In de programmabegroting 2024 hebben wij binnen de programma’s doelstellingen geformuleerd. In deze bestuursrapportage vermelden we beknopt de voortgang en, indien van toepassing, de beleidsmatige ontwikkelingen en afwijkingen. Daarnaast vermelden we ook de financiële afwijkingen per thema. Leeswijzer Deze bestuursrapportage volgt op de programmaopzet van de programmabegroting 2024. Een programma begint met de visie, die u ook in de programmabegroting terug leest. Per programma zijn de beleidsthema's opgenomen waaronder de doelen zijn opgenomen. Per thema leest u een beknopte toelichting op de huidige stand van zaken en zijn (eventuele) nieuwe beleidsontwikkelingen opgenomen. De voortgang op doelstellingen wordt gerapporteerd aan de hand van een zogenaamde stoplichtenrapportage. Enkel indien het bereiken van een doelstelling afwijkt van de planning op tijd of kwaliteit wordt de afwijking toegelicht. Indien het bereiken van de doelstelling op planning ligt, is er geen toelichting opgenomen ("-").
Tot slot is per doel opgenomen of er ontwikkelingen zijn in de risico's, waarmee bij het bereiken van dit doel rekening gehouden moet worden.
Verwachte ontwikkeling resultaat 2024 Het verwachte jaarresultaat 2024 is ten opzichte van de 1e Bestuursrapportage 2024 per saldo verbeterd met € 2,8 miljoen. Hierdoor verandert het begrotingssaldo van € 2.593 k nadelig naar € 244 k voordelig. Het resultaat is als volgt opgebouwd (bedragen x € 1.000): Verwachte ontwikkeling resultaat 2024 Primitieve Begroting 2024 Aangenomen amendement
Bedrag 1.174 63
Vastgestelde Primitieve Begroting 2024
1.237
Afwijkingen op primaire begroting 2024
-2.717
Autonome ontwikkelingen
-1.113
Verwacht resultaat stand 1e Bestuursrapportage
-2.593
Afwijkingen op primaire begroting 2024 Autonome ontwikkelingen Verwacht resultaat stand 2e Bestuursrapportage
598 2.239 244
4
Verwachte ontwikkeling resultaat 2024 per programma Primitieve Begroting 2024 Aangenomen amendement Vastgestelde Primitieve Begroting 2024 Programma 1 Samenleving Programma 2 Leefomgeving Programma 3 Bestuur & Organisatie Verwacht resultaat stand 1e Bestuursrapportage Programma 1 Samenleving Programma 2 Leefomgeving Programma 3 Bestuur & Organisatie Verwacht resultaat stand 2e Bestuursrapportage
Bedrag 1.174 63 1.237 -2.666 -883 -281 -2.593 807 -200 2.230 244
5
Korte toelichting grootste afwijkingen Het totaal aan bijstellingen bedraagt per saldo afgerond € 2,8 miljoen voordelig. Hieronder vindt u een opsomming van de grootste posten (> € 250 k , bedragen x € 1.000). Een nadere toelichting van de afwijkingen is bij de programma’s opgenomen.
Tabel Toelichting grootste afwijkingen Post
Bedrag
I/S
Thema
BUIG-budget
984
S
Financiële bestaanszekerheid
BUIG effecten
-400
S
Financiële bestaanszekerheid
Compensatie energielasten
692
I
Financiële bestaanszekerheid
Opvang Oekraïense ontheemden
463
I
Sociale basis
WMO (Begeleiding)
-868
S
Sociale basis
Huishoudelijke hulp
-367
S
Sociale basis
Jeugdzorg
-1.100
S
Sociale basis
vrijval reserve energiearmoede
1.258
I
Overige aanpassingen
145
I/S
Totaal programma 1 Samenleving
807
Programma 1 Samenleving
Waarvan structureel:
-1.534
Programma 2 Leefomgeving Overige aanpassingen
-200
Totaal programma 2 Leefomgeving
-200 Waarvan structureel:
S
Mobiliteit en infra
-200
Programma 3 Bestuur & Organisatie Algemene Uitkering meicirculaire
1.591
S
Dienstverleningsagenda
Stelpost prijsstijgingen
472
S
Overige baten en lasten
Overige aanpassingen
167
I/S
Totaal programma 3 Bestuur & Organisatie
2.230
Waarvan structureel:
Totaal
1.716
2.837 Waarvan structureel:
-18
6
Programmaplan Post (bedragen x € 1.000)
(a)
(b)
(c)
(d)
(a t/m d)
Prim. begr.
Wijzigingen
Begr. wijz.
Techn. wijz.
Gew. begr.
in 1BR 2024
in 2BR
2024
2024
in 2BR
na 2BR
2024
2024
1. Samenleving
-66.342
-3.542
-674
0
-70.558
2. Leefomgeving
-13.744
-1.631
-200
-181
-15.756
3. Bestuur & organisatie
81.914
527
2.230
181
84.852
Saldo van baten en lasten
1.828
-4.647
1.356
0
-1.463
Saldo van toevoegingen en onttrekkingen reserves
-591
817
1.481
0
1.706
1.237
-3.830
2.837
0
244
Resultaat
Toelichting kolommen a) In de kolom primitieve begroting is de initiële begroting zonder mutaties opgenomen zoals ze in de programmabegroting 2024 door de gemeenteraad zijn vastgesteld. b) De kolom wijzigingen in 1e BR bevat de begrotingswijzigingen uit de eerste Bestuursrapportage opgenomen. c) De kolom begrotingswijzigingen in 2e BR is de optelling van alle begrotingswijzigingen zoals in deze tweede Bestuursrapportage wordt voorgesteld. Deze wijzigingen worden in programma's nader toegelicht. d) De technische begrotingswijzigingen die saldo-neutraal zijn in de kolom Technische wijzigingen in 2e BR opgenomen. Het resultaat van deze kolom komt op concernniveau altijd op 0 (nul) uit. Deze technische wijzigingen worden niet in de programma's maar in de bijlage toegelicht. a t/m d) De laatste kolom bevat het totaalbedrag na de 2de Bestuursrapportage. Deze kolom is een optelling van de kolommen a tot en met d.
7
2 Programma's
8
1. Samenleving Wat is de visie van Samenleving? Het is belangrijk dat onze inwoners gezond, gelukkig en veilig in onze gemeente kunnen opgroeien, ouder worden, werken en wonen. We willen een samenleving waar mensen naar elkaar omkijken en in hun bestaanszekerheid kunnen voorzien. We sluiten aan bij de eigen mogelijkheden van onze inwoners en de netwerken die zij hebben. We zetten in op de sociale basis en versterken en stimuleren deze basis zodat iedereen actief mee kan doen. Daar waar nodig zetten we passende zorg en ondersteuning in. We focussen ons in het bijzonder op de volgende hoofdthema's voor onze inwoners: • het vergroten van de financiële bestaanszekerheid • het stimuleren en versterken van de sociale basis (sociale bestaanszekerheid), en • het mogelijk maken van een vitaal en gezond leven Deze hoofdthema's omvatten meerdere beleidsgebieden en dienstverlening. We werken actief samen met veel organisaties (informeel en professioneel) binnen en buiten onze gemeente. We geloven hierbij in de kracht van ons verenigingsleven. Uitgangspunt bij de uitwerking van de hoofdthema's is dat onze inwoners de zorg en ondersteuning krijgen die zij nodig hebben. Informeel waar het kan en formeel waar het nodig is. We ontwikkelen de inzet van informele netwerken en professionals zodat deze goed op elkaar aansluiten.
De zorg en ondersteuning die nodig is (formeel en informeel), is laagdrempelig, goed toegankelijk en dichtbij huis. Kansengelijkheid en bestaanszekerheid (financieel en sociaal) staan hierbij centraal. Hierbij hebben we speciale aandacht voor de preventie en zoeken samen met organisaties naar de mogelijkheden om dichterbij zorg en ondersteuning aan te bieden.
Thema Financiële bestaanszekerheid Afwijkingen op bestuurlijke doelen Rhedense inwoners zijn financieel zelfredzaam. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Gea Hofstede
Voortgang
Gering buiten planning
Na een toename van het aantal inwoners in de algemene bijstand begin dit jaar, blijft het aantal nu stabiel. Uitstroom naar werk/studie bewerkstelligen lukt gestaag maar blijft lastig, gezien de afstand tot de arbeidsmarkt van een groot deel van de doelgroep. Huidige verwachting is een tekort op de begrote BUIG middelen. Rhedense inwoners maken optimaal gebruik van de ondersteuningsmogelijkheden. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Gea Hofstede
Voortgang
Buiten planning
We verwachten een overschrijding op de bijzondere bijstand van ca. €110.000. Dit heeft te maken met bewindvoeringskosten en kosten voor woninginrichting van onze doelgroep bijzondere bijstand. De subsidie voor Stichting Leergeld over 2023 wordt €40.000 lager vastgesteld waarmee dit lager vastgestelde subsidiebedrag als dekking ingezet kan worden. Hiermee kan een deel van de overschrijding op het bijzondere bijstandsbudget worden gedekt. De te verwachten overschrijding komt daarmee op €70.000 Inwoners in Rheden kunnen lezen, schrijven, rekenen en zijn digitaal vaardig. Verantwoordelijk portefeuillehouder Voortgang
Ronald Ter Hoeven Gering buiten planning
9
De digitale vaardigheid en de laaggeletterdheid bij onze inwoners is nog niet op het niveau zoals wij ambiëren.
Toelichting financiële afwijkingen Taakveld (x € 1.000,-)
Programma Mutaties begroting 1e Berap 2024
Afwijkingen Saldoneutraal
Gewijzigde programma begroting 2024 na 2e Berap
Lasten 6.3 Inkomensregelingen
21.532
776
-222
0
22.086
6.4 Begeleide participatie
10.797
113
-43
-300
10.567
32.329
889
-265
-300
32.653
6.3 Inkomensregelingen
16.437
-631
984
0
16.790
6.4 Begeleide participatie
858
0
0
-300
558
Subtotaal
17.295
-631
984
-300
17.348
Saldo van baten en lasten
-15.034
-1.520
1.249
0
-15.305
Subtotaal Baten
Toelichting op de mutaties van taakveld 6.3 Inkomensregelingen •
•
•
We verwachten een overschrijding op de bijzondere bijstand van € 110 k. Dit wordt veroorzaakt door bewindvoeringskosten en woninginrichtingskosten voor de doelgroep bijzondere bijstand. Subsidie voor St. Leergeld over 2023 wordt € 40 k lager vastgesteld en kan een deel van de overschrijding dekken. De totale verwachte overschrijding komt dan uit op € 70 k. Door het Rijk is begin mei 2024 het ‘Nader voorlopig BUIG-budget 2024’ inclusief correctie o.b.v. CBS-data vastgesteld. In deze bijstelling was nog niet de indexatie bijstandsuitkering (loon- en prijsbijstelling) meegenomen. In het najaar wordt het "Definitieve BUIG-budget 2024"door het Rijk vastgesteld en daarmee ook de indexatie. Vooruitlopend hierop nemen we nu op basis van een inschatting een verhoging van de Rijksbijdrage mee van € 984 k, die is verantwoord onder de baten. Daarnaast komen we op basis van de interne rapportage P-wet naar verwachting met betrekking tot de BUIG-uitkeringen uit op een tekort van € 400 k ten opzichte van de op basis van de eerste Berap 2024 bijgestelde begroting. Dit komt voornamelijk door een slechts geringe daling van het aantal inwoners in de bijstandsuitkering in combinatie met het duurder worden van een gemiddelde uitkering, bijvoorbeeld doordat we meer stellen/gezinnen dan alleenstaanden een uitkering hebben verstrekt.
Per saldo is het resultaat wat betreft BUIG een voordeel van € 584 k. Van de door het Rijk ontvangen compensatie energietoeslag voor inkomensgroep tot 120 %, verwachten we een bedrag van € 692 k niet te hoeven inzetten. Een deel van dit bedrag (€ 330 k) is nog een extra compensatie die het Rijk heeft gegeven over 2022.
Toelichting op de mutaties van taakveld 6.4 Begeleide participatie •
Vanuit de Modulair Gemeenschappelijke Regeling sociaal domein Centraal Gelderland (MGR) is een gewijzigde begroting 2024 en meerjarenbegroting 2025 - 2028 ingediend, die 10
•
in de raadsvergadering van 27 juni in de gemeenteraad is vastgesteld. Als gevolg van de (aangepaste) indexering van modules zijn de lasten voor de deelnemende gemeenten gewijzigd. In deze Berap worden de effecten alvast meegenomen. Voor dit taakveld is het effect lagere lasten (€ 208 k). Gemeenten hebben de taak om alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV-ers) die moeten doorstromen naar een zelfstandig huis te helpen met het snel vinden van een passende woonruimte. Mede gezien de huidige woningmarkt is vervolghuisvesting lastig en wordt (tijdelijk) een begeleidingsorganisatie ingezet die verblijf regelt. De financiële implicaties worden in 2024 ingeschat op € 165 k extra lasten.
Thema Vitaal en gezond Toelichting op stand van zaken Met de landelijke gelden gekoppeld aan het Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorg Akkoord (IZA) ontwikkelen we bestaande programma's door en zetten nieuwe samenwerkingen op. Voorbeelden zijn: 1) Een nieuwe meerjarige samenwerking met het Voortgezet Onderwijs op gebied van Sport/Bewegen, Cultuur, Digitaal Burgerschap & Gezond Leven. 2) Start van de aanpak Actief Ouder Worden (incl. Valpreventie) 3) Inzet van een GGZ professional 'in de wijk' 4) Ondersteunen van dorpshuizen bij complexere hulpvragen. 5) Ondersteuning van Jonge Mantelzorgers In het proces voor de Omgevingsvisie is de koppeling gezondheid & leefomgeving aanwezig.
Nieuwe beleidsontwikkelingen De landelijke gelden voor GALA & IZA (2023-2026) bieden meer en nieuwe mogelijkheden om preventief te werken aan gezondheid. Enerzijds is dat positief, anderzijds staat het haaks op gelden uit het gemeentefonds die worden gekort, waardoor we genoodzaakt zijn maatregelen te treffen in de Sociale Basis, wat juist een sterk preventieve functie heeft. Landelijk verschijnen er onderzoeken over mogelijkheden voor regelgeving over houtstook, overlast en gezondheid. Op basis hiervan zijn we scenario's voor de aanpak in Rheden aan het uitwerken. In Q3 2024 informeren we de Raad over de aanpak die we willen volgen via een Raadsinformatiebrief.
Afwijkingen op bestuurlijke doelen Inwoners van de gemeente Rheden wonen in een leefomgeving die gezond is en stimuleert tot gezonde keuzes. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Ronald Ter Hoeven
Voortgang
Conform planning
Inwoners van de gemeente Rheden zijn vaardig om gezonde keuzes te maken. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Ronald Ter Hoeven
Voortgang
Gering buiten planning
Jeugdigen groeien kansrijk op, ongeacht generatie-problematiek (armoede, werk, leefstijl, welzijn, inkomen en onderwijs). Verantwoordelijk portefeuillehouder Voortgang
Ronald Ter Hoeven Buiten planning
We verwachten dat de kosten van jeugdzorg zullen toenemen. Dit komt voornamelijk doordat de gemiddelde duur van zwaardere zorgtrajecten is toegenomen.
11
Toelichting financiële afwijkingen Taakveld (x € 1.000,-)
Programma Mutaties begroting 1e Berap 2024
Afwijkingen Saldoneutraal
Gewijzigde programma begroting 2024 na 2e Berap
479
17
0
0
496
5.2 Sportaccommodaties
4.373
85
0
0
4.458
7.1 Volksgezondheid
3.005
-98
0
0
2.906
7.857
3
0
0
7.860
10
0
0
0
10
1.412
0
0
0
1.412
999
0
0
0
999
Subtotaal
2.421
0
0
0
2.421
Saldo van baten en lasten
-5.436
-3
0
0
-5.439
Lasten 5.1 Sportbeleid en activering
Subtotaal Baten 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 7.1 Volksgezondheid
Toelichting op de mutaties van taakveld 5.2 Sportaccommodaties •
In 2024 is gestart met de verduurzaming van de Sporthal Theothorne. In het projectbudget was geen rekening gehouden met de kosten van tijdelijke huisvesting, inzet projectleider vanuit Sport in Rheden, extra vervoer voor scholen en lagere opbrengsten vanuit verhuur, waardoor er een overschrijding wordt verwacht van het budget voor deze sportaccommodatie van € 190 k. Wij stellen voor dit grotendeels te dekken uit de compensatie die de gemeente van het Rijk voor het eigen vastgoed zal ontvangen voor de toegenomen energielasten, waarvan de baten naar verwachting € 175 k bedragen. Het restant dekken we binnen de bestaande begroting van Sport in Rheden.
Thema Sociale basis Afwijkingen op bestuurlijke doelen Inwoners wonen op een prettige manier langer zelfstandig. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Gea Hofstede
Voortgang
Conform planning
In de gemeente Rheden is sprake van een sterke en brede sociale basis. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Gea Hofstede
Voortgang
Conform planning
Dorpen en wijken in de gemeente Rheden zijn samenredzaam. Verantwoordelijk portefeuillehouder Voortgang
Gea Hofstede Conform planning
12
Inwoners maken gebruik van hulp en ondersteuning vanuit de algemene en voorliggende voorzieningen. Maatwerk is beschikbaar voor wie dit nodig heeft. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Gea Hofstede
Voortgang
Gering buiten planning
Diverse tariefstijgingen bij zorgaanbieders voor hulp en ondersteuning aan inwoners, hebben een negatief financieel effect op onze begroting 2024. Zie voor details paragraaf "toelichtingen financiële afwijkingen". Op dit moment maakt 8,27% van het totaal aantal inwoners ingeschreven in gemeente Rheden gebruik van geïndiceerde Wmo hulp. Daarmee blijven we binnen de doelstelling dat minimaal 75% van de inwoners geen gebruik hoeft te maken van Wmo geïndiceerde zorg.
Toelichting financiële afwijkingen Taakveld (x € 1.000,-)
Programma Mutaties begroting 1e Berap 2024
Afwijkingen Saldoneutraal
Gewijzigde programma begroting 2024 na 2e Berap
Lasten 4.2 Onderwijshuisvesting
3.046
0
0
0
3.046
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
2.855
32
-82
0
2.805
5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic.
697
157
0
0
854
5.6 Media
887
0
0
0
887
3.882
251
7.292
4.800
16.226
583
5
60
0
648
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
2.846
17
-21
0
2.842
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
16.114
732
1.353
0
18.199
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
17.243
746
1.111
0
19.100
933
80
0
0
1.013
49.087
2.019
9.713
4.800
65.619
4.2 Onderwijshuisvesting
507
0
0
0
507
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
940
0
0
0
940
5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic.
0
0
0
0
0
5.6 Media
0
0
0
0
0
252
0
7.755
4.800
12.807
0
0
0
0
0
6.1 Samenkracht en burgerparticip. 6.2 Wijkteams
6.82 Geëscaleerde zorg 18Subtotaal Baten
6.1 Samenkracht en burgerparticip. 6.2 Wijkteams
13
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
554
0
35
0
589
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
940
0
0
0
940
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
22
0
0
0
22
6.82 Geëscaleerde zorg 18-
0
0
0
0
0
Subtotaal
3.215
0
7.790
4.800
15.805
Saldo van baten en lasten
-45.872
-2.019
-1.923
0
-49.815
Toelichting op de mutaties van taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken •
Vanuit de BVO DRAN is een gewijzigde begroting 2024 en meerjarenbegroting MJPB 20252028 ingediend voor het doelgroepenvervoer. De begrote kosten zijn aangepast met name doordat het verwachte gebruik naar beneden is bijgesteld. De mutatie is overgenomen vanuit het op 28 mei voor zienswijze voorgelegd Raadsvoorstel "Ontwerp Meerjarenprogrammabegroting BVO DRAN 2025-2028 inclusief gewijzigde begroting 2024”. De lasten van het leerlingenvervoer gaan hierin met € 82 k omlaag.
Toelichting op de mutaties van taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie •
De gemeente Rheden draagt zorg voor het opvangen van Oekraïense ontheemden en de coördinatie ervan. Zij vallen onder de Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne en zij hebben recht op fatsoenlijk onderdak, levensonderhoud en medische zorg. Momenteel heeft de gemeente 313 operationele opvangplekken. De kosten die de gemeente maakt, worden vergoed op basis van de bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne. Doordat er nog onzekerheid bestaat over de verwachte ontwikkelingen van de vergoedingen, is voor deze bestuursrapportage alleen de onderschrijding over het 1e halfjaar 2024 als resultaat opgenomen. De werkelijke verwachte onderschrijding over heel 2024 zal bij de jaarrekening verantwoord worden. De totale inkomsten voor 2024 worden geraamd op € 7,755 miljoen. De totale uitgaven worden geraamd op € 7,292 miljoen resulterende in een onderschrijding van € 463 k.
Toelichting op de mutaties van taakveld 6.2 Wijkteams •
Op basis van de vastgestelde Begroting 2024 van Veilig Thuis nemen de lasten voor de gemeente Rheden toe met € 60 k.
Toelichting op de mutaties van taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) •
Aanpassing Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Rheden 2023 (conform Raadsvoorstel d.d. 23/04/24): Vanuit de landelijke wetgever is de hoogte van de eigen bijdrage abonnementstarief aangepast. De bijbehorende financiële effecten (€ 35 k extra baten) zijn bij taakveld 6.6 verwerkt.
Toelichting op de mutaties van taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ •
Vanuit de BVO DRAN is een gewijzigde begroting 2024 en meerjarenbegroting MJPB 20252028 ingediend voor de het doelgroepenvervoer. (zie ook taakveld 4.3). De lasten voor het dagbestedingsvervoer gaan hierin met € 70 k omlaag.
14
•
•
•
Aanpassing Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Rheden 2023 (conform Raadsvoorstel d.d. 23/04/24): Naar aanleiding van een recentelijke uitspraak van de Centrale raad van beroep (CrvB) is een artikel in onze huidige verordening aangepast. De bijbehorende financiële effecten (€ 180 k extra lasten) zijn bij dit taakveld opgenomen. Op basis van de interne rapportage Wmo: We komen naar verwachting met betrekking tot de kosten van Begeleiding (inclusief het aandeel Wmo in de opdracht Sociale Basis) € 868 k hoger uit dan het begrote bedrag. Dit komt voornamelijk door de in de loop van 2023 al ingezette groei van het aantal personen met Wmo-Begeleiding. Op basis van de interne rapportage Wmo: We komen naar verwachting met betrekking tot de kosten van Huishoudelijke Hulp € 367 k hoger uit dan begroot omdat het aantal inwoners dat huishoudelijk hulp ontvangt, blijft toenemen. We sturen op afschaling van het aantal uren en hebben lagere indicaties dan in de regio.
Toelichting op de mutaties van taakveld 6.72 Maatwerkdienstverlening 18•
Voor onze jeugd zetten we in op preventie en het normaliseren van opvoed- en psychische problemen. We zijn trots om te zien dat het beroep op jeugdhulp het afgelopen half jaar is afgenomen ten op zichtte van dezelfde periode vorig jaar (2,4% minder jeugdigen per maand in zorg). Tegelijkertijd zien we ons geconfronteerd met toename van zwaardere complexe problematiek. We willen juist voor deze kwetsbare jeugdigen passende hulp inzetten. Daar zijn we ook toe verplicht, al dan niet na gerechtelijke uitspraken. We verwachten daarom voor dit jaar €1.100 k hoger uit te komen dan het begrote bedrag. We werken met verwijzers (huisartsen/jeugdartsen), onderwijs, partners in de sociale basis en jeugdhulpaanbieders samen om tot een goede aanpak en afspraken te komen over hulp en ondersteuning voor jeugdigen in kwetsbare situaties. We verwachten dat deze inzet naast het effect op het gebruik van jeugdhulp ook financieel gaat renderen.
15
Wat gaat het kosten? Toelichting financiële afwijkingen Samenleving
Omschrijving (bedragen x € 1.000,-)
(a) (b) (c) (d) (a t/m d) Programma Mutaties Afwijkingen SaldoGewijzigde begroting 1e Berap neutraal programma 2024 begroting 2024 na 2e Berap
Lasten
89.273
2.911
9.448
4.500
106.132
Baten
22.931
-631
8.774
4.500
35.574
-66.342
-3.542
-674
0
-70.558
Toevoeging
425
0
0
1.140
1.565
Onttrekking
161
391
1.481
1.140
3.173
Resultaat
-66.605
-3.151
807
0
-68.950
Saldo van baten en lasten Reserves
Toelichting op de mutaties van taakveld 0.10 Mutatie reserves
Onttrekking: •
Reserve Maatregelen energiearmoede : Voor de door het Raad vastgestelde energieregeling ter compensatie gestegen energiekosten in 2022 en 2023 voor inkomensgroep tot 120 % - 150% verwachten we een bedrag van € 902 k niet te hoeven in te zetten. Daarnaast is de aanspraak van studenten voor compensatie summier geweest en resteert een bedrag van € 356 k. We stellen voor deze bedragen te laten vrijvallen.
•
Reserve Covid-19 : Na vaststelling van de eerste bestuursrapportage 2024 resteert nog een bedrag van € 374 k van de oorspronkelijk ingestelde reserve Covid-19. Op basis van een aanpassing van het inzetplan stellen wij voor hiervan een bedrag te laten vrijvallen ter hoogte van € 192 k. Het resterende budget wordt de komende tijd ingezet voor : reintegratie, schuldverlening & minima (€ 79 k), jeugd & onderwijs (€ 63 k) en wmo breed (€ 40 k).
•
Betreft de (m.i.v. 2024) jaarlijkse onttrekking ad € 31 k aan de BR dekking kapitaallasten Biljoenbad.
16
2. Leefomgeving Wat is de visie van Leefomgeving? Wij werken aan een duurzame en kwalitatieve woon- , werk- en leefomgeving in onze zeven dorpen en ons buitengebied. Samen met inwoners, bedrijven en (maatschappelijke) organisaties bepalen we wat de voorwaarden zijn voor een gezonde, aantrekkelijke, klimaatbestendige en veilige omgeving waar iedereen zich thuis voelt. We koesteren daarbij onze identiteit die in belangrijke mate bepaald wordt door onze historische, landschappelijke en natuurlijke karakteristieken van de dorpen en het buitengebied. De komende jaren werken we aan maatschappelijke opgaven die veel invloed hebben op onze leefomgeving. Meer dan voorheen gaat het om ontwikkelingen die op grotere schaal impact hebben. Soms ook op onze manier van leven. Denk hierbij aan de verandering van ons gebruik van fossiele brandstof naar een duurzame energie- en warmtevoorziening. Maar ook de grote behoefte aan passende woningen willen we binnen onze dorpen een goede plek geven. We zetten in op verduurzaming van mobiliteit en het vergroten van verkeersveiligheid. Dit vraagt om een samenhangende aanpak. Het betekent ook dat we duidelijke keuzes moeten maken. Met de nieuwe omgevingswet en de bijbehorende omgevingsvisie willen we dit in de praktijk vorm geven.
We werken aan een nieuwe omgevingsvisie met duidelijke en richtinggevende keuzes, die vervolgens worden vertaald in het omgevingsplan en in omgevingsprogramma's. In de begroting 2024-2027 hebben we dat nader uitgewerkt via de volgende lijnen. • Vernieuwing omgevingsbeleid • Levendige dorpen met een passende woning en werkgelegenheid • Duurzame en leefbare wijken en dorpen • Rijk en verbonden landschap De afwijkingen in deze tweede bestuursrapportage komen met name voort uit prijsstijgingen (vegen, onkruidbestrijding en straatverlichting) en anderzijds uit de voorlopige (personele) maatregelen die we in dit jaar hebben genomen om financieel bij te sturen.
Thema Energie- en warmtetransitie Toelichting op stand van zaken Het programma Energie- en warmtetransitie ligt op koers. De benodigde subsidies zijn binnengehaald, de personele situatie is op orde.
Afwijkingen op bestuurlijke doelen De bebouwde omgeving in Rheden is in 2040 aardgasvrij. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Paul Hofman
Voortgang
Conform planning
In 2040 is Rheden een CO2-neutrale gemeente. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Paul Hofman
Voortgang
Conform planning
Inwoners en bedrijven zijn zicht bewust van- en dragen bij aan de klimaatopgave. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Paul Hofman
17
Voortgang
Gering buiten planning
Door de bezuinigingen, o.a. op het burgerakkoord staat dit onderdruk en moet er gezocht worden naar nieuwe wegen om dit doel te bereiken. In 2040 wekken wij alle energie die wij gebruiken duurzaam op. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Paul Hofman
Voortgang
Conform planning
Toelichting financiële afwijkingen Niet van toepassing.
Thema Vernieuwing omgevingsbeleid Toelichting op stand van zaken De Omgevingswet is ingevoerd en geïmplementeerd in de werkprocessen van de organisatie. De omgevingsvisie wordt opgesteld en vastgesteld in 2025. Het omgevingsplan is eind 2024 af.
Afwijkingen op bestuurlijke doelen In 2024 werken we met de Omgevingswet. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Paul Hofman
Voortgang
Conform planning
In 2025 hebben wij een Omgevingsvisie. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Paul Hofman
Voortgang
Conform planning
Wij versnellen gewenste ruimtelijke ontwikkelingen door prioritering. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Paul Hofman
Voortgang
Conform planning
Wij maken een gebiedsvisie voor het Soerens Beekdal. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Paul Hofman
Voortgang
Conform planning
Toelichting financiële afwijkingen Niet van toepassing.
Thema Volkshuisvesting Afwijkingen op bestuurlijke doelen Terugdringen woningtekort. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Gea Hofstede
18
Voortgang
Conform planning
Betaalbare, levensloopgeschikte en circulaire woningen. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Gea Hofstede
Voortgang
Conform planning
Veerkrachtige, duurzame wijken en dorpen zonder tweedeling. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Gea Hofstede
Voortgang
Conform planning
Toelichting financiële afwijkingen Niet van toepassing.
Thema Economische ontwikkeling Toelichting op stand van zaken Gezien de beperkte capaciteit (onderbezetting) op economische ontwikkeling is de verwachting dat minder uitvoering gegeven kan worden aan het economische uitvoeringsprogramma. De planvorming voor de herinrichting Hoofdstraat Velp is hierdoor nog niet opgestart. De inzet van capaciteit nu is vooral gericht op de doorontwikkeling van de lokale Triple Helix, advisering in diverse ruimtelijke projecten, het onderhouden van het netwerk met georganiseerde bedrijfsleven, de verbinding behouden met de regionale ontwikkelingen, de bewustwording van de inclusieve arbeidsmarkt, de uitvoering van de routekaart circulaire economie en uitvoering geven van het toeristisch en recreatief beleid.
Nieuwe beleidsontwikkelingen Er wordt gewerkt aan een actualisatie van het regionaal programma werklocaties (RPW). Dit gaat in 2025 leiden tot een nieuw regionaal programma voor werklocaties en daarmee een nieuw toetsingskader. De gemeenteraden zullen in september/ oktober 2024 de gelegenheid krijgen om een zienswijze te geven op de uitgangspunten van het nieuwe RPW. De verwachting is dat 1e kwartaal 2025 het RPW in definitieve vorm wordt aangeboden aan de gemeenteraden. De geplande ombuigingen zal bij ongewijzigde omstandigheden leiden tot een herprioritering bij economische ontwikkeling.
Afwijkingen op bestuurlijke doelen Het aantrekkelijk houden van het vestigingsklimaat voor ondernemers door ruimte te bieden om mee te bewegen met nieuwe ontwikkelingen. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Ronald Ter Hoeven
Voortgang
Gering buiten planning
Door de ombuigingen is vanuit het voorzichtigheidsbeginsel gekozen om voorlopig de beschikbare 0,8 fte vacatureruimte bij economische ontwikkeling niet in te vullen. Hierdoor is er minder tijd en aandacht voor het beleidsthema economische ontwikkeling. We stimuleren de verduurzaming van bedrijven. Verantwoordelijk portefeuillehouder Voortgang
Ronald Ter Hoeven Gering buiten planning
19
Door de ombuigingen is vanuit het voorzichtigheidsbeginsel gekozen om voorlopig de beschikbare 0,8 fte vacatureruimte bij economische ontwikkeling niet in te vullen. Hierdoor is er minder tijd en aandacht voor het beleidsthema economische ontwikkeling. Hierdoor komt de realisatie van dit doel onder druk te staan. Wij streven naar een positieve werkgelegenheidsontwikkeling. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Ronald Ter Hoeven
Voortgang
Conform planning
Stijging van het aantal overnachtingen in de gemeente Rheden. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Ronald Ter Hoeven
Voortgang
Conform planning
Toelichting financiële afwijkingen Niet van toepassing.
Thema Circulaire economie Toelichting op stand van zaken Vanwege de ombuigingen gebeurt er op dit thema in 2024 weinig. Wanneer de ombuigingsvoorstellen worden geaccordeerd dan leidt dit tot inlevering van het incidentele budget 2025-2026.
Nieuwe beleidsontwikkelingen Instemming met het ombuigingsvoorstel is om het incidentele budget voor 2025-2026 te schrappen betekent dat er geen verdere invulling wordt gegeven aan de in de Routekaart Circulaire Economie opgenomen acties/activiteiten. Er wordt aangesloten bij c.q. gebruik gemaakt van regionale ontwikkelingen om de circulaire economie te stimuleren. Het staande beleid met aandacht voor circulair inkopen blijft gehandhaafd.
Afwijkingen op bestuurlijke doelen Gemeente Rheden geeft het goede voorbeeld op het gebied van circulair inkopen. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Dorus Klomberg
Voortgang
Conform planning
Ondernemers zijn zich bewust van de kansen op het gebied van circulaire economie. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Ronald Ter Hoeven
Voortgang
Gering buiten planning
Door de ombuigingsvoorstellen wordt dit niet actief opgepakt. Er zal gebruik worden gemaakt van natuurlijke momenten. We streven naar een maximaal scheidingspercentage. Verantwoordelijk portefeuillehouder Voortgang
Ronald Ter Hoeven Conform planning
20
Toelichting financiële afwijkingen Niet van toepassing.
Thema Biodiversiteit, erfgoed en landschap Toelichting op stand van zaken Zowel door bezuinigingen in het lopende jaar als door het schrappen van onderdelen in kadernota 2025 staan de ambities en doelen voor 2024 van dit thema onder druk. Een deel van de doelen kan wel worden gerealiseerd, met name door investeringen die in het verleden gedaan zijn en door personele inzet.
Nieuwe beleidsontwikkelingen Door de bezuinigingen komt een deel van de beleidsontwikkeling en -uitvoering stil te liggen of staat on hold tot er meer duidelijkheid is over de mate van bezuiniging. In het kader van Omgevingsvisie en Omgevingsplan wordt erfgoed- en landschapsbeleid aangescherpt.
Afwijkingen op bestuurlijke doelen We werken aan het behouden en verbeteren van de biodiversiteit in de gemeente Rheden. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Paul Hofman
Voortgang
Gering buiten planning
Ondanks de bezuinigingen die ook dit jaar al doorgevoerd worden wordt de uitvoering van het biodiversiteitsplan dit jaar grotendeels gerealiseerd. Het beheer van het Rozendaalse Veld is gericht op bescherming en versterking van de natuurwaarde. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Paul Hofman
Voortgang
Conform planning
Het beschermen, versterken en verbinden van het Rhedens landschap. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Paul Hofman
Voortgang
Gering buiten planning
Door het niet aanstellen van een beleidsregisseur landelijk gebied in het kader van de bezuinigingen staan de ambities en doelen voor het buitengebied van de gemeente Rheden onder druk. De komende tijd zullen er scherpe keuzes gemaakt moeten worden in wat nog wel en niet opgepakt kan worden. Naast de reguliere werkzaamheden krijgt het opstarten van de integrale gebiedsprocessen in samenwerking met de provincie en de Groene Metropool Regio prioriteit. Het erfgoed is in goede staat. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Paul Hofman
Voortgang
Conform planning
We zetten erfgoed in voor het behalen van gemeentebrede doelen. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Paul Hofman
Voortgang
Conform planning
We ontsluiten erfgoedinformatie voor iedereen. Verantwoordelijk portefeuillehouder Voortgang
Paul Hofman Conform planning
21
Toelichting financiële afwijkingen Niet van toepassing.
Thema Inrichting en beheer openbare ruimte Toelichting op stand van zaken De bestaande openbare ruimte wordt klimaatadaptief en waterrobuust ingericht, door onder andere meer vergroening en minder verharding. We creëren hierdoor een toekomstbestendige leefomgeving waarin inwoners comfortabel en gezond wonen, waarin we een vitale bodem hebben en waar inwoners op loopafstand verkoeling kunnen vinden tijdens warme perioden. Dit draagt tevens bij aan een versterking van de biodiversiteit en het vergoenen van de openbare ruimte. Kwaliteit van de openbare ruimte is voor ons veel meer dan een mooie inrichting en een verzorgd onderhoud. De openbare ruimte draagt ook bij aan ontmoeting, beweging door sport en spel en een plezierige en veilige leefomgeving.
Afwijkingen op bestuurlijke doelen De openbare ruimte is duurzaam, heel en veilig ingericht, waarin de verschillende thema's zoals klimaatadaptatie, biodiversiteit worden verwerkt. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Dorus Klomberg
Voortgang
Buiten planning
De integrale projecten vanuit het Watertakenplan Olburgen lopen vertraging op. Dit wordt enerzijds veroorzaakt doordat de lopende ruimtelijke projecten, zoals het Masterplan Veluwezoom, het IJsseldistrict en de buitenruimte van het nieuwe gemeentehuis, meer capaciteit vragen dan verwacht en er ook capaciteit nodig is voor nieuwe ruimtelijke projecten zoals de Pinkelseweg in Rheden. Anderzijds loopt de uitvoering van enkele projecten vertraging op vanwege stikstof en netcongestie. Daarbij hebben we op dit moment een capaciteitstekort op dit thema. Vanaf eind 2023 is er 1 fte projectleider civiel als tijdelijk beheermaatregel vanwege de financiële tekorten niet ingevuld. Hiermee lopen we vooruit op het ombuigingsvoorstel uit de Kadernota om een jaarschijf uit de planning te halen. Het zijn met name projecten (straten) in de Vogelbuurt Oost Dieren die doorschuiven, zoals onder andere de Fazantenlaan, Patrijslaan en Buizerdlaan. In het beheer en inrichting van de openbare ruimte geven we mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt of inwoners met inkomensondersteuning de mogelijkheid om werkervaring op te doen. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Dorus Klomberg
Voortgang
Conform planning
Wateroverlast, hitte en droogte(stress) in de fysieke leefomgeving wordt beperkt en voorkomen. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Dorus Klomberg
Voortgang
Conform planning
Kinderen en jongeren in de gemeente Rheden spelen volop buiten. Daarvoor zijn er voldoende, uitdagende en gevarieerde speelplekken in de openbare ruimte. Verantwoordelijk portefeuillehouder Voortgang
Dorus Klomberg Gering buiten planning
In 2024 is de buurtspeelplaats aan de Dr. Van der Feltzlaan (Velp) gerealiseerd. Rondom de buurtspeelplaats op het Koning Willem Alexanderplein loopt het participatietraject en vindt de realisatie later in 2024 plaats. Door langere duur en meer personele inzet voor deze buurtspeelplaatsen, schuiven de trajecten voor buurtspeelplaatsen Speenkruidstraat en Burgemeester Brandplein op naar 2025. We werken in 2024 de planning bij en verwerken dit in de Programmabegroting 2025. Bewoners participeren in onze (her)inrichtingsprojecten en beheer van de openbare ruimte.
22
Verantwoordelijk portefeuillehouder
Dorus Klomberg
Voortgang
Conform planning
De gemeente Rheden streeft met haar openbare verlichting veiligheid voor haar inwoners na. Op het gebied van duurzaamheid wil zij verder stappen zetten, door te investeren in energiebesparende LED-armaturen met dimmodules. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Dorus Klomberg
Voortgang
Conform planning
De openbare ruimte is duurzame, schone, hele en veilige onderhouden. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Dorus Klomberg
Voortgang
Conform planning
De functionaliteit van de riolering en daarmee de volksgezondheid is geborgd in het kader van goed, toekomstbestendig stedelijk waterbeheer. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Dorus Klomberg
Voortgang
Buiten planning
De integrale projecten vanuit het Watertakenplan Olburgen lopen vertraging op, zie toelichting inrichting openbare ruimte.
Toelichting financiële afwijkingen Taakveld (x € 1.000,-)
Programma Mutaties begroting 1e Berap 2024
Afwijkingen Saldoneutraal
Gewijzigde programma begroting 2024 na 2e Berap
857
112
0
181
1.150
5.7 Openbaar groen en recreatie
3.687
132
0
0
3.819
7.2 Riolering
3.848
189
0
0
4.037
7.3 Afval
4.608
11
0
0
4.619
7.4 Milieubeheer
3.161
130
0
0
3.290
624
20
0
0
643
16.785
594
0
181
17.560
0.3 Beheer ov. gebouwen en gronden
442
0
0
0
442
5.7 Openbaar groen en recreatie
225
0
0
0
225
7.2 Riolering
5.676
140
0
0
5.816
7.3 Afval
5.606
-750
0
0
4.856
7.4 Milieubeheer
1.315
0
0
0
1.315
806
0
0
0
806
Lasten 0.3 Beheer ov. gebouwen en gronden
7.5 Begraafplaatsen en crematoria Subtotaal Baten
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
23
Subtotaal
14.070
-610
0
0
13.460
Saldo van baten en lasten
-2.715
-1.204
0
-181
-4.099
De saldo-neutrale wijziging betreft een overheveling van budget uit Programma 3 (thema integrale veiligheid). Zie ook bijlage toelichting saldo-neutrale wijzigingen.
Thema Mobiliteit en infra Toelichting op stand van zaken Nieuw mobiliteitsbeleid is in wording, waarbij een visie, programma en uitvoeringsplan worden gevormd voor het thema mobiliteit. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met de Omgevingsvisie. De doelen en ambities voor het thema mobiliteit zijn in de vorm van een Bouwsteen voor de Omgevingsvisie eind 2024 gereed. Vanuit het Masterplan Veluwezoom is gerealiseerd dat het zuidelijk gebied van het Nationaalpark Veluwezoom in de zomer (juli en augustus), weekenden- en op feestdagen afgesloten is voor gemotoriseerd verkeer. Dit ten goede van de natuur en tegengaan van overlast door verkeersgeluid. Op meerdere wegen is de toegestane snelheid van 50 km/u teruggebracht naar 30 km/u of zijn we hier op dit moment mee bezig. Eén van deze wegen is de Harderwijkerweg in Laag-Soeren, welke de eerste GOW-30 weg is in onze gemeente.
Nieuwe beleidsontwikkelingen Met het plaatsen van laadpalen lopen we steeds vaker aan tegen netcongestie en bezwaren van inwoners. Hierdoor stagneert de verdere uitbreiding van de openbare laadinfrastructuur. Samen met het energietransitieteam kijken we naar hoe we een toekomstbestendige laadinfrastructuur kunnen opzetten. In het kader van ombuigingen, woningbouwopgaven en andere bouwontwikkelingen is er vraag naar actualisatie van het huidige parkeerbeleid (inclusief parkeernormen). Daarom starten we dit jaar nog met het traject om te komen tot nieuw parkeerbeleid, waarbij onderzoek wordt gedaan naar een ander parkeerregiem dat bijdraagt aan door ons gestelde ambities op het vlak van leefbaarheid, gezondheid, natuur en biodiversiteit en eventueel financiële voordelen.
Afwijkingen op bestuurlijke doelen We bouwen aan een verkeersveilige, bereikbare en op een duurzame mobiliteit ingerichte woon-, werk- en leefomgeving. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Gea Hofstede
Voortgang
Conform planning
We dragen bij aan de mobiliteitstransitie. Verantwoordelijk portefeuillehouder Voortgang
Gea Hofstede Conform planning
24
Toelichting financiële afwijkingen Taakveld (x € 1.000,-)
Programma Mutaties begroting 1e Berap 2024
Afwijkingen Saldoneutraal
Gewijzigde programma begroting 2024 na 2e Berap
Lasten 2.1 Verkeer en vervoer
6.337
90
200
0
6.627
2.2 Parkeren
77
1
0
0
78
2.5 Openbaar vervoer
125
0
0
0
125
6.539
91
200
0
6.830
2.1 Verkeer en vervoer
302
0
0
0
302
2.2 Parkeren
25
0
0
0
25
2.5 Openbaar vervoer
97
0
0
0
97
Subtotaal
425
0
0
0
425
Saldo van baten en lasten
-6.115
-91
-200
0
-6.405
Subtotaal Baten
Toelichting op de mutaties van taakveld 2.1 Verkeer en vervoer •
Verwachte overschrijding (€ 100 k) in verband met indexering nieuw bestek vegen en onkruidbestrijding verharding wegen 2024.
•
Verwachte overschrijding (€ 100 k) in verband met indexering bestek onderhoud straatverlichting en stijging materiaalkosten.
25
Wat gaat het kosten? Toelichting financiële afwijkingen Leefomgeving
Omschrijving (bedragen x € 1.000,-)
(a) (b) (c) (d) (a t/m d) Programma Mutaties Afwijkingen SaldoGewijzigde begroting 1e Berap neutraal programma 2024 begroting 2024 na 2e Berap
Lasten
29.524
1.071
200
181
30.976
Baten
15.780
-560
0
0
15.219
-13.744
-1.631
-200
-181
-15.756
Toevoeging
810
0
0
0
810
Onttrekking
985
0
0
0
985
Resultaat
-13.569
-1.631
-200
-181
-15.581
Saldo van baten en lasten Reserves
26
3. Bestuur & organisatie Wat is de visie van Bestuur en organisatie? Dienstverleningsagenda Een goede dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en instellingen vinden wij belangrijk. Daarvoor is een goed werkende gemeentelijke organisatie nodig. Slagvaardigheid in het realiseren van onze ambities is daarbij essentieel. Op een aantal onderdelen verbeteren wij de digitale dienstverlening. Kansengelijkheid en inclusie Wij willen een samenleving die uitgaat van gelijkwaardigheid, diversiteit en inclusie. Wij ambiëren gelijke kansen voor iedereen. Onderdrukking, uitbuiting en uitsluiting worden door ons met kracht bestreden. De gemeente Rheden is daarom ook een regenbooggemeente. Inwonersparticipatie Eind 2022 is met een groot aantal inwoners in diverse werkgroepen samen met de gemeente het Burgerakkoord Rheden CO²-neutraal gesloten. De raad heeft aangegeven dat het burgerakkoord zoveel mogelijk wordt geïmplementeerd. Vervolgens een duurzaamheidsagenda gemaakt, waarin de maatregelen verder zijn uitgewerkt. In 2024 zal de duurzaamheidsagenda verder worden uitgerold. Er zijn extra middelen nodig voor het proces en extra middelen voor de concrete maatregelen. Regionale samenwerking en internationale betrekkingen De coalitiepartijen hechten veel waarde aan de gemeentelijke onafhankelijkheid en zelfstandigheid.
Voor een aantal maatschappelijke vraagstukken is regionale samenwerking gewenst of noodzakelijk en soms verplicht. De regionale samenwerkingen waarin wij participeren hebben een duidelijke toegevoegde waarde en vergroten onze effectiviteit en efficiency. In deze samenwerkingen hebben wij een actieve opstelling en inbreng. Daarbij hebben wij oog voor de democratische legitimatie. Wij intensiveren daarom de lokale en regionale samenwerking. Daarbij hechten wij veel waarde aan lokale samenwerkingen met ondernemers en het onderwijs. Met betrekking tot internationale samenwerking continueren we de samenwerking met Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) International op basis van participatie in hun programma’s en projecten. Vastgoedportefeuille Wij willen meer duurzame voorzieningen op maat voor toekomstbestendige dorpen. Daarbij geven wij aandacht aan circulair aanbesteden. Door middel van ons vastgoedbeleid willen wij de sociale verbindingen van de dorpen in Rheden behouden en, waar mogelijk, versterken. Op deze wijze behouden wij levendige dorpen met een duidelijk eigen karakter en identiteit. Ook culturele voorzieningen dragen bij aan de onderlinge sociale verbindingen. Tot slot draagt onze vastgoedstrategie bij aan solide, toekomstbestendige gemeentelijke financiën.
Professionalisering organisatie Rheden wil een betrouwbare en slagvaardige organisatie zijn, die haar inwoners, ondernemers en bezoekers goede dienstverlening biedt.
Thema Dienstverleningsagenda Afwijkingen op bestuurlijke doelen Een klantgerichte en adequate dienstverlening aan inwoners, ondernemers en instellingen.
27
Verantwoordelijk portefeuillehouder
Dorus Klomberg
Voortgang
Conform planning
Toelichting financiële afwijkingen Taakveld (x € 1.000,-)
Programma Mutaties begroting 1e Berap 2024
Afwijkingen Saldoneutraal
Gewijzigde programma begroting 2024 na 2e Berap
Lasten 0.1 Bestuur
2.854
39
0
0
2.893
0.2 Burgerzaken
1.800
67
0
0
1.867
0.4 Overhead
19.210
1.453
27
0
20.690
0.5 Treasury
-1.018
0
0
0
-1.018
730
0
0
0
730
0.62 OZB niet-woningen
0
0
0
0
0
0.63 Parkeerbelasting
0
0
0
0
0
0.64 Belastingen overig
0
0
0
0
0
0.7 Alg. uitk. e ov. uitk. gem.fonds
0
0
0
0
0
0.8 Overige baten en lasten
2.962
-1.100
-472
0
1.389
0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
0
0
0
0
0
26.538
459
-445
0
26.551
0
0
0
0
0
0.2 Burgerzaken
825
0
0
0
825
0.4 Overhead
27
0
0
0
27
0.5 Treasury
719
0
0
0
719
0.61 OZB woningen
8.288
0
0
0
8.288
0.62 OZB niet-woningen
2.854
0
0
0
2.854
0.63 Parkeerbelasting
4
0
0
0
4
0.64 Belastingen overig
85
60
0
0
145
0.7 Alg. uitk. e ov. uitk. gem.fonds
99.774
973
1.591
0
102.338
0.8 Overige baten en lasten
300
0
0
0
300
0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
0
0
0
0
0
Subtotaal
112.875
1.033
1.591
0
115.499
Saldo van baten en lasten
86.337
574
2.037
0
88.948
0.61 OZB woningen
Subtotaal Baten 0.1 Bestuur
28
Toelichting op de mutaties van taakveld 0.4 Overhead • Dit betreft een verhoging van de bijdrage 2024 aan de Connectie ad € 347 k opgebouwd uit kadercorrecties van € 398 k (nadeel) en ontwikkelingen van € 51 k (voordeel) conform de 1e berap 2024 De Connectie. •
Te ontvangen bijdrage ad € 320 k van de Connectie n.a.v. het jaarrekeningresultaat 2023. Beide aanpassingen zijn naar aanleiding van het Raadsbesluit van 27 juni 2024 over de 'Jaarstukken 2023, 1e bestuursrapportage 2024 en MJPB 2025-2028 van De Connectie'.
•
In juli hebben we u geïnformeerd met een raadsinformatiebrief ‘Maatregelen financiële beheersing 2024’ over hoe we sinds mei aan de slag zijn om al in 2024 maatregelen te nemen om het verwachte tekort terug te dringen. Keuzes in het in het wel of niet inhuren van externen en het invullen van vacatures aan de hand van de door in de raadsinformatiebrief genoemde criteria, hebben een besparing van € 200 k opgeleverd. Bij de afweging van te maken keuzes zijn veiligheid en het binnen de wettelijke kaders blijven randvoorwaardelijk. Om te kunnen voldoen aan de randvoorwaarden en in verband met ziektevervanging moet soms toch de keuze worden gemaakt om in te huren. Daarnaast is er sprake langer lopende private overeenkomsten. Dit zijn kosten waarmee we geconfronteerd worden en waar tevens geen tot nauwelijks middelen voor zijn opgenomen in de begroting (bijvoorbeeld beperkt ziektevervangingsbudget). Hierdoor verwachten wij aan het eind van het jaar een negatief resultaat op inhuur. Via de genomen maatregelen zetten we erop in dit tekort te voorkomen.
Toelichting op de mutaties van taakveld 0.7 Algemene uitkering gemeentefonds • Voordelige bijstelling ad € 1.591 k van de raming te ontvangen Algemene Uitkering op grond van de meicirculaire GF 2024. Nadere info is opgenomen in de memo 'Financiële effecten meicirculaire gemeentefonds 2024' d.d. 24062024. Toelichting op de mutaties van taakveld 0.8 Overige baten en lasten • In de begroting 2024 is een stelpost opgenomen ad € 972 k voor dekking van prijsstijgingen. Op basis van geactualiseerde berekening kan deze post worden afgeraamd naar € 500 k wat een incidenteel voordeel oplevert van € 472 k.
Thema Kansengelijkheid en inclusie Afwijkingen op bestuurlijke doelen Wij geven elke inwoner gelijke kansen. Verantwoordelijk portefeuillehouder Voortgang
Dorus Klomberg Conform planning
Toelichting financiële afwijkingen Niet van toepassing.
29
Thema Inwonersparticipatie Toelichting op stand van zaken De algemene participatienota wordt deze zomer opgesteld en op 24 september aan de raad voorgelegd ter besluitvorming.
Nieuwe beleidsontwikkelingen Na besluitvorming op het beleid zal een implementatiefase ingaan waarbij aandacht is voor de cultuurverandering die het participatief werken met zich meebrengt.
Afwijkingen op bestuurlijke doelen We betrekken actief onze inwoners en ondernemers bij besluitvorming. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Dorus Klomberg
Voortgang
Gering buiten planning
Het participatiebeleid moet nog vastgesteld worden in september 2024. Echter zien we al in veel inwonersprojecten dat er participatie opgezet wordt, al is het vaak op het niveau van informeren. Toelichting op de ontwikkeling van de risico's Doordat er nog geen duidelijke lijn is op participatie is het lastig goed en adequaat te sturen op de participatie.
Toelichting financiële afwijkingen Niet van toepassing.
Thema Regionale samenwerking en internationale betrekkingen Toelichting op stand van zaken Geen afwijking tov Begoting
Afwijkingen op bestuurlijke doelen Verbetering samenspel Omgeving - Gemeenteraad – College – organisatie. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Carol van Eert
Voortgang
Conform planning
Vaststelling Lange Termijn Visie. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Carol van Eert
Voortgang
Conform planning
Realisatie van toegevoegde waarde door samenwerking. Verantwoordelijk portefeuillehouder Voortgang
Carol van Eert Conform planning
Toelichting op de ontwikkeling van de risico's
30
In de 1e bestuursrapportage van de Connectie heeft u kunnen lezen dat het eerste half jaar van 2024 wordt gebruikt om de effecten van de nieuwe systematiek van outputsturing en bekostiging te analyseren en een strategie te bepalen ten aanzien van de invoering. Enerzijds geeft dit ons beter inzicht in de kosten van de dienstverlening door de Connectie, inzicht waar we al ruime tijd behoefte aan hebben. Anderzijds kan de wijze van invoering van de outputbekostiging leiden tot financiële consequenties.
Toelichting financiële afwijkingen Niet van toepassing.
Thema Vastgoed portefeuille Toelichting op stand van zaken Om de krimp voor 2025 en verder mogelijk te maken wordt er nu ingezet op huur- en pachtvrij maken van meerdere vastgoedlocaties.
Nieuwe beleidsontwikkelingen Met de Solide Kadernota 2025 is als richting meegegeven om in te krimpen en te temporiseren.
Afwijkingen op bestuurlijke doelen Verduurzaming van de vastgoedportefeuille. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Dorus Klomberg
Voortgang
Gering buiten planning
De benoemde projecten lopen conform planning, maar gezien de noodzakelijke ombuigingen worden voorbereidingen voor nieuwe verduurzamingsprojecten op pauze gezet. Wettelijke verplichtingen gaan wel door. Verbeteren financiële structuur van de vastgoedadministratie inclusief onderhoud. Verantwoordelijk portefeuillehouder Voortgang
Dorus Klomberg Gering buiten planning
Inmiddels is de formatie van Vastgoed op sterkte. De meerjarige onderhoudsplanning is gemaakt en de financiële doorrekening volgt.
Toelichting financiële afwijkingen Niet van toepassing.
31
Thema Professionalisering organisatie Toelichting op stand van zaken We geven uitvoering aan de organisatieontwikkeling door Expeditie Rheden. Onder andere door gericht activiteiten uit te voeren op het gebied van Strategie, Structuur en Cultuur. Deze activiteiten zijn gericht op de realisatie van onze strategische-en organisatieopgaven. Managementontwikkeling is een (belangrijk) onderdeel van de Expeditie. We hebben daarin gewerkt aan gemeenschappelijk kaders, gevoel van gezamenlijke verantwoordelijkheid, onderlinge verbinding en een integrale werkwijze. We zijn gestart met de voorbereiding op een nieuwe vorm van Medewerkersonderzoek en streven ernaar dat deze per eind 2024 is geïmplementeerd. We implementeren in de tweede helft van 2024 een nieuw digitaal leerplatform (Rheden academie). Beide instrumenten ondersteunen ons bij de uitvoering van de organisatieontwikkeling.
Nieuwe beleidsontwikkelingen Op basis van de kadernota vindt herijking plaats van de balans in taken, formatie en bezetting. Hierbij wordt ook gekeken naar de mogelijkheden om (tijdelijke)vacatures niet in te vullen, gebruik te maken van natuurlijke uitstroom op basis van taken die niet of anders worden uitgevoerd door de inhoudelijke keuzes die voortkomen uit de kadernota. Aandachtspunten hierbij zijn dat de inperking van de capaciteit niet ten koste gaat van basisdienstverlening naar inwoners, ondernemers. Daarnaast de te blijven werken aan de toekomstbehendigheid van onze organisatie en duurzaam inzetbare medewerkers die met plezier in onze gemeente (blijven)werken. De doelstellingen op het vlak van 'Goed werkgeverschap', waaronder een reductie van verzuim en reductie van werkdruk blijft ons doel. Op dit moment geeft Rheden 25,1% van haar loonsom uit aan externe inhuur. Voorstel is dit met 50% te reduceren en zoveel mogelijk werk door vaste medewerkers te laten uitvoeren.
Afwijkingen op bestuurlijke doelen Rheden wil een professionele, klantgerichte en toekomstbestendige organisatie zijn, waar de inrichting van de organisatie ondersteunend is aan de visie en doelen. Verantwoordelijk portefeuillehouder Voortgang
Gea Hofstede Conform planning
Toelichting op de ontwikkeling van de risico's Risico's van de ontwikkelingen rondom de Kadernota zijn dat we doelen op het gebied van een toekomstbehendige organisatie niet halen. Het maken van duidelijke inhoudelijke keuzes is nodig om de balans tussen taken en bezetting te behouden (of te verkrijgen). Dit kan een risico zijn voor onze dienstverlening aan onze inwoners en ondernemers.
Toelichting financiële afwijkingen Niet van toepassing.
Thema Integrale veiligheid Toelichting op stand van zaken Er zijn verschillende bewustwordingsbijeenkomsten gehouden omtrent ondermijning en radicalisering. De Veiligheidsdag op 1 juni in Velp was een groot succes. Verder zijn er stappen genomen om het proces te verbetering van zorg-, jeugd- en veiligheidscasuïstiek. Ook zijn er meerdere integrale controles geweest bij woningen en bedrijven.
32
Nieuwe beleidsontwikkelingen Op dit moment zijn er geen nieuwe beleidsontwikkelingen te melden.
Afwijkingen op bestuurlijke doelen Wij willen met elkaar een Rhedense samenleving zijn waarin iedere inwoner en ondernemer een veilige woon-, werk- en leefomgeving ervaart. Verantwoordelijk portefeuillehouder
Carol van Eert
Voortgang
Conform planning
Toelichting financiële afwijkingen Taakveld (x € 1.000,-)
Programma Mutaties begroting 1e Berap 2024
Afwijkingen Saldoneutraal
Gewijzigde programma begroting 2024 na 2e Berap
Lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer
3.297
0
-99
-181
3.017
1.2 Openbare orde en veiligheid
1.152
48
0
0
1.200
Subtotaal
4.449
48
-99
-181
4.217
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
6
0
0
0
6
1.2 Openbare orde en veiligheid
21
0
95
0
115
Subtotaal
26
0
95
0
121
Saldo van baten en lasten
-4.423
-48
193
181
-4.096
Baten
Toelichting op de mutaties van taakveld 1.1 Crisisbeheersing en brandweer • In de raad van 27 juni jl. heeft u besloten akkoord te gaan met het positieve saldo jaarrekening ad € 1,7 mln voor de VGGM, terugvloeiend naar de gemeenten. Dit levert een voordeel op voor Rheden van circa 99 k. Toelichting op de mutaties van taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid • Dit betreft nog te ontvangen vergoeding ad € 95 k van gemeente Doesburg voor geleverde inzet van BOA's in jaren 2022 en 2023. De saldo-neutrale wijziging betref overheveling budget naar programma 2 (thema inrichting en beheer openbare ruimte).