260424-0509941 aanmeldnotitie planmerbeoordeling haveland gemeente rheden

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden

projectnummer 0509941.100 revisie 04 24 april 2026

www.anteagroup.nl

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 revisie 04 24 april 2026

Auteur(s) J. Mannaerts H. Lindeboom

Opdrachtgever Gemeente Rheden Postbus 9110 6994 ZJ DE STEEG

datum 24 april 2026

beschrijving Definitief

vrijgave J. Verhoeven

2

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

5

1.1 1.2 1.3 1.4

Aanleiding Een aanmeldnotitie plan-mer-beoordeling bij een programma Toetsingscriteria Leeswijzer

5 5 6 7

2.

Kenmerken van het plan en de plaats van het programma

8

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

Voorgeschiedenis Ligging plangebied Planvoornemen Gevoelige gebieden en waarden Autonome ontwikkelingen en cumulatie

8 8 10 17 19

3.

Kenmerken potentiële milieueffecten

20

3.1 3.1.1 3.1.2 3.1.3 3.1.4 3.2 3.2.1 3.2.2 3.2.3 3.2.4 3.3 3.3.1 3.3.2 3.3.3 3.3.4 3.4 3.4.1 3.4.2 3.4.3 3.4.4 3.5 3.5.1 3.5.2 3.5.3 3.5.4 3.6 3.7 3.8 3.8.1 3.8.2 3.8.3 3.8.4 3.9 3.9.1 3.9.2 3.9.3 3.9.4 3.10 3.10.1 3.10.2

Verkeer en mobiliteit Huidige situatie Effecten Haveland Conclusie Noodzakelijke en mogelijke mitigerende en compenserende maatregelen Geluid Huidige situatie Effecten Haveland Conclusie Noodzakelijke en mogelijke mitigerende en compenserende maatregelen Luchtkwaliteit Huidige situatie Effecten Haveland Conclusie Noodzakelijke en mogelijke mitigerende en compenserende maatregelen Omgevingsveiligheid Huidige situatie Effecten Haveland Conclusie Noodzakelijke en mogelijke mitigerende en compenserende maatregelen Trillingen Huidige situatie Effecten Conclusie Noodzakelijke en mogelijke mitigerende en compenserende maatregelen Geur Licht Energie en circulariteit Huidige situatie Effecten Haveland Conclusie Noodzakelijke en mogelijke mitigerende en compenserende maatregelen Landschap, cultuurhistorie en archeologie Huidige situatie Effecten Haveland Conclusie Noodzakelijke en mogelijke mitigerende en compenserende maatregelen Natuur Huidige situatie Effecten Haveland

20 20 21 24 24 24 24 27 28 29 29 30 31 32 32 32 32 33 34 35 35 35 35 35 35 35 36 36 36 37 38 38 38 38 43 44 44 44 44 46 3

3.10.3 3.10.4 3.11 3.11.1 3.11.2 3.11.3 3.11.4 3.12 3.12.1 3.12.2 3.12.3 3.12.4

Conclusie Noodzakelijke en mogelijk mitigerende en compenserende maatregelen Water en klimaat Huidige situatie Effecten Haveland Conclusie Noodzakelijke en mogelijke mitigerende en compenserende maatregelen Bodem Huidige situatie Effecten Haveland Conclusie Noodzakelijke en mogelijke mitigerende en compenserende maatregelen

50 50 51 51 55 56 56 57 57 57 57 57

4.

Conclusie

58

5.

Bibliografie

59

Losse bijlagen ▪ ▪ ▪

Advies externe veiligheid stedenbouwkundig plan Haveland (deelgebied 1) Rheden. ODGM, 2026. Quickscan spoortrillingen Haveland. Witteveen+Bos, 2024. Aanvullende notitie stikstofdepositie ontwikkeling Haveland. Soundforceone B.V., 2025.

4

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden

1.

Inleiding

1.1

Aanleiding Transformatie bedrijventerrein Haveland naar een werk- en woongebied met maatschappelijke voorzieningen De gemeente werkt aan de transformatie van bedrijventerrein Haveland in Rheden naar een werk- en woongebied met maatschappelijke voorzieningen. De gemeente Rheden kampt met een tekort aan woningen in de gemeente. Haveland is een locatie waar in de toekomst veel nieuwe woningen kunnen komen, zonder dat hiervoor de groene buitengebieden gebruikt hoeven te worden. In totaal omvat de ontwikkeling van circa 700 - 1.000 appartementen en woningen en minimaal behoud van het aantal banen, maar een ambitie van een groei tot 1.000 banen. Een deel van het woongebied wordt ingevuld met sociale huur (35%), de nieuwe sociale huurwoningen en appartementen zijn evenredig verspreid over Haveland. Met aanpassingen aan de bestaande wegenstructuur is het mogelijk de nieuwe woningen en bedrijvigheid in te passen. De ontwikkeling zal gefaseerd plaatsvinden tot circa 2040. De transformatie naar een woon-werkgebied betekent ook dat een deel van de bedrijfsmatige activiteiten inclusief milieubelasting, verplaatst moeten worden voor zover deze activiteiten met deze milieubelasting nog plaatsvinden. Sommige van de huidige aanwezige bedrijven worden vanwege de milieubelastingsruimte verplaatst, omdat deze te groot zijn om mengbaar te kunnen zijn met wonen.

Objecten met een hoge of positieve waarde en beeldbepalende objecten zijn de dragers van het industriële karakter. De energiestrategie richt zich op collectieve warmte- en energievoorzieningen die gebruik maken van lokaal beschikbare duurzame energiebronnen. De energietransitie komt aanbod in warmteprogramma van de gemeente Rheden, dat gedurende 2026 wordt opgesteld. Voor de transformatie van het gebied moeten de nieuwe functies planologisch mogelijk worden gemaakt. Hierbij moet de gemeente vaststellen dat de nieuwe ontwikkelingen leiden tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Dat is nog niet de fase waarin dit project zich bevindt. Masterplan Haveland De gemeenteraad van Rheden heeft in april 2025 het Masterplan Haveland vastgesteld 1 . Het Masterplan Haveland geeft een gewenst eindbeeld van hoe bedrijventerrein Haveland kan worden omgevormd tot een gebied voor zowel wonen als werken. De schets uit dit masterplan biedt kansen voor een betere mix van woningtypes, het verkleinen van het woningtekort en meer werkgelegenheid. Ook biedt het kansen voor duurzamere bedrijvigheid, versterking van de lokale economie en verbetering van de leefomgeving. Gebiedsprogramma Haveland De gemeente werkt momenteel eerst aan een gebiedsprogramma. Het opstellen van een gebiedsgericht programma onder de Omgevingswet is een stap in navolging van het vastgestelde masterplan.

Het ontwerp gebiedsprogramma is opgesteld op basis van het masterplan en geeft weer hoe de gemeente samen met haar samenwerkingspartners tot de gebiedsontwikkeling wil komen. Plan-mer-beoordeling en deze aanmeldnotitie In het kader van het Gebiedsprogramma Haveland is een zogenaamde plan-mer-beoordelings-procedure doorlopen (zie paragraaf 2.1). In de plan-mer-beoordelingsprocedure moet het bevoegd gezag (in het geval van het gebiedsprogramma de gemeente Rheden) nagaan of de ontwikkelingen in het gebiedsprogramma kunnen leiden tot aanzienlijk (negatieve) milieueffecten, die het doorlopen van een (volledige) plan-mer-procedure noodzakelijk maken. Deze aanmeldnotitie plan-mer-beoordeling biedt het bevoegde gezag de informatie voor dit plan-mer-beoordelingsbesluit. Deze aanmeldnotitie beoordeelt de milieueffecten van de concrete ontwikkelingen Haveland uit het gebiedsprogramma.

1.2

Een aanmeldnotitie plan-mer-beoordeling bij een programma De voorgenomen activiteit is een stedelijk ontwikkelingsproject dat valt onder categorie J11 uit Bijlage V bij het Omgevingsbesluit. In het te nemen besluit, het programma, worden kaders gesteld voor deze activiteit, waardoor een plan-mer of plan-mer-beoordeling noodzakelijk is. Aangezien het besluit betrekking heeft op een klein gebied op lokaal niveau van het programma kan gebruik gemaakt worden van een plan-mer-beoordeling. 1

Gemeente Rheden, 2025.

Pagina | 5

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden

Met een notitie plan-mer-beoordeling wordt inzicht gegeven in de te verwachten milieueffecten van de in het programma opgenomen activiteiten. Op basis van de notitie kan in het programma mogelijk worden gemotiveerd dat een plan-mer niet noodzakelijk is, omdat aanzienlijke milieueffecten op voorhand uit te sluiten zijn. Eventueel kunnen bij deze conclusie de gevolgen van mitigerende maatregelen worden betrokken. Voor een plan-merbeoordeling is geen afzonderlijk (mer-beoordelings)besluit door het bevoegd gezag benodigd. Indien op basis van de notitie aanzienlijke milieueffecten niet op voorhand uit te sluiten zijn, is de sterke aanbeveling bij actualisatie van het programma of bij concretisering van het eerste deelprogramma voor de gewenste ontwikkeling een plan-mer-procedure te doorlopen.

1.3

Toetsingscriteria Bij het beoordelen of er sprake is van belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu worden de toetsingscriteria gehanteerd in bijlage II van de Europese SMB-richtlijn. Hierin zijn twee criteria met uitgangspunten per criterium benoemd: kenmerken van het plan of programma en de kenmerken van de effecten:

In de Omgevingswet staan geen inhoudelijke eisen ten aanzien van een aanmeldnotitie plan-mer-beoordeling, wel ten aanzien voor een project-mer-beoordeling (artikel 11.10 Omgevingsbesluit): In ieder geval een beschrijving van: ▪ a. het project, met in ieder geval een beschrijving van: 1° De fysieke kenmerken van het gehele project en, als dat van toepassing is, van de sloopactiviteiten; 2°. De locatie van het project, met bijzondere aandacht voor de kwetsbaarheid van het milieu in de gebieden waarop het project van invloed kan zijn; ▪ b. De mogelijk aanzienlijke milieueffecten van het project; en ▪ c. voor zover er informatie over deze effecten beschikbaar is: de mogelijk aanzienlijke milieueffecten van het project als gevolg van: 1°. De verwachte residuen en emissies en de productie van afvalstoffen; en| 2°. Het gebruik van natuurlijke bronnen, waaronder bodem, land, water en biodiversiteit. Deze kunnen ook gehanteerd worden voor een plan-mer-beoordeling2. In de Nederlandse werkpraktijk wordt aan een plan-mer-beoordeling (vergelijkbaar met de eisen aan een project-mer-beoordeling) een derde criterium toegevoegd: de plaats van het plan of programma (zie verder hoofdstuk 2). De criteria uit de Europese richtlijn en de Omgevingswet zijn naar de Nederlandse werkpraktijk vertaald, wat geaccepteerd is door de Raad van State. 2

De eisen aan een plan-mer-beoordeling (bijlage II Europese SMB richtlijn) en project-mer-beoordeling (bijlage III Europese mer-richtlijn) zijn tekstueel enigszins anders. In jurisprudentie is echter al gesteld dat beide inhoudelijk vergelijkbaar zijn.

Pagina | 6

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden

1.4

Leeswijzer Dit document is als volgt opgebouwd: ▪ Hoofdstuk 2 “Kenmerken van het plan en de plaats van het plan” beschrijft het plangebied, de hoofdlijnen van het gebiedsprogramma, de aanwezige gevoelige gebieden en autonome ontwikkelingen. ▪ Hoofdstuk 3 “Kenmerken potentiële milieueffecten” beschrijft de verwachte milieueffecten en de maatregelen om negatieve effecten te mitigeren. ▪ Hoofdstuk 4 “Conclusie” geeft een eindconclusie: Is er sprake van aanzienlijke (negatieve) effecten, die het doorlopen van een plan-mer-procedure noodzakelijk maken.

Pagina | 7

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden

2.

Kenmerken van het plan en de plaats van het programma

2.1

Voorgeschiedenis De bevolking en de vraag naar woningen in de gemeente Rheden groeit. Het dorp Rheden ligt op korte afstand van de stad Arnhem in de Zuidoost Veluwezoom. Het dorp ligt aan de voet van de Posbank ingeklemd tussen de spoorlijn van Arnhem naar Zutphen en de A348 die het dorp van de IJssel scheidt. Rheden bestaat uit een compacte dorpskern, met direct daaraan grenzend het industrieterrein Haveland. Haveland was historisch gezien de economische motor van het dorp. In het verleden werkten er meer dan duizend mensen op het industrieterrein, maar dit aantal is teruggelopen naar ongeveer 619 werknemers in 2024 volgens LISA. Het bedrijventerrein biedt ruimte aan diverse bedrijfsactiviteiten en biedt met haar ligging aan de Steegse Haven ruimte voor watergebonden bedrijvigheid. De voornaamste bedrijven op het terrein zijn de betoncentrale de Meteoor, Thomassen Energy en Howden Thomassen Compressors. De laatste twee komen voort uit de Motorenfabriek Thomassen De Steeg. De bedrijvigheid op het terrein zorgt momenteel voor (geluids)overlast en voor zwaar vrachtverkeer door het dorp en is een grote bron van stikstofuitstoot in de gemeente Rheden.

Gedurende de opmaak van het Masterplan Haveland (2025) is de gemeente de dialoog gestart en heeft zij verkennende gesprekken uitgevoerd met de voornaamste stakeholders en heeft er participatie plaatsgevonden over de toekomstige ruimtelijke ontwikkeling van Haveland.

2.2

Ligging plangebied Het plangebied Haveland is ongeveer 30 hectare groot en ligt aan de oostzijde van Rheden (zie Figuur 2-1 en Figuur 2-2). Haveland ligt ingeklemd tussen het spoor, de A348, de Steegse Haven en het dorp. Het is een gebied dat al meer dan 100 jaar in gebruik is als industrieterrein en bestaat dan ook voornamelijk uit industriebebouwing met een aantal (soms voormalige arbeiders)woningen aan de Havelandseweg en enkele woningen langs de Veerweg en Pinkelseweg. Een deel van het industrieterrein is na het vertrek van GS Staalwerken en de sloop van haar bedrijfspanden onbebouwd en in afwachting van een nieuwe ontwikkeling. Voor dit braakliggend terrein en aansluitende gronden is een plan in voorbereiding voor de bouw van woningen gemengd met voorzieningen. Een groot deel van de andere terreinen is verhard en in gebruik als parkeer- of verkeersruimte of voor opslag van materialen (betonplaten en grondstoffen bij de Meteoor). De industriebebouwing is voornamelijk 1-laags met hoogtes tussen de 5 en 10 meter, met hier en daar een meerlaags kantoorgebouw. De industriepanden zijn veelal opgetrokken uit baksteen en staal. De identiteit van Haveland wordt bepaald door de historische industriële bebouwing en de oude lintstructuren met aan de Havelandseweg de karakteristieke arbeiderswoningen.

Haveland grenst aan de oostzijde aan de voormalige rivierloop van de IJssel, die door de verandering van de loop van de IJssel veranderd is in een insteekhaven: de Steegse Haven. De Steegse haven wordt, met uitzondering van het havenhoofd, omzoomd door groen en bevat een plezierhaven met enkele camperplekken en een aantal woonboten. De waterdiepte is een probleem in de Steegse haven. Bij een lage waterstand valt een deel van de haven bijna droog. De haven moet in de nabije toekomst opnieuw uitgegraven worden om haar bevaarbaar te houden. Haveland is vanwege haar ligging aan de Steegse Haven aangemerkt als een watergebonden bedrijventerrein. Historisch gezien waren er drie grote bedrijven gevestigd in Haveland: GS Staalwerken, Motorenfabriek Thomassen en betoncentrale De Meteoor. Over de jaren is er door het uiteenvallen van de Motorenfabriek Thomassen en het vertrek van GS Staalwerken ruimte gekomen voor andere bedrijvigheid in Haveland. Momenteel zijn er circa 18 bedrijven in Haveland gevestigd, waarvan De Meteoor en Thomassen Energy en Howden Thomassen Compressors de grootste zijn. Alleen De Meteoor maakt gebruik van de Steegse haven voor (een deel van) hun logistiek.

Pagina | 8

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden

Figuur 2-1 Plangebied in rood omcirkeld (bron: Streetsmart, 2026)

Figuur 2-2 Plangebied in rood (bron: Streetsmart, 2026)

In deze plan-mer-beoordeling wordt de transformatie van bedrijventerrein Haveland naar werk- en woongebied beoordeeld.

Pagina | 9

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden

2.3

Planvoornemen Hoofdopgaven Masterplan Haveland De gemeente Rheden staat voor een grote woningbouw- en sociaaleconomische opgave en wil een impuls geven aan de ontwikkeling van haar kernen en dorpen. Voor de transformatie van Haveland is Masterplan Haveland (2025) opgesteld. Het masterplan fungeert als een stip aan de horizon en beschrijft de gemeentelijke ambities voor Haveland. De ontwikkeling van het bedrijventerrein Haveland naar een dorps stedelijk werk- en woongebied draagt bij aan: ▪ De leefbaarheid in het dorp en de levensvatbaarheid van bestaande voorzieningen; ▪ De mitigatie van het stikstofprobleem van de Veluwe; ▪ De realisatie van een nieuw en ander woonmilieu aan Rheden; ▪ De verweving van verschillende landschappen (de Veluwe en het rivierenlandschap van de IJssel) en het dorp wat ruimte biedt voor natuurontwikkeling en het toevoegen van nieuwe recreatieve voorzieningen; ▪ Het terugdringen van het woningtekort. De gemeente Rheden heeft zelf met uitzondering van het wegennet geen grond in bezit in dit gebied. De mogelijke transformatie van Haveland is daardoor sterk afhankelijk van de grondeigenaren in het gebied. Het gebied wordt middels co-creatie ontwikkeld, in samenwerking met ondernemers, stakeholders en (toekomstige) bewoners.

Daarnaast is het toevoegen van woningbouw onderhevig aan de mengbaarheid en de bedrijfsprocessen van de bestaande en mogelijk nieuwe bedrijvigheid in het gebied. En spelen ook de provincie (Haveland is vooralsnog aangemerkt als locatie voor watergebonden bedrijvigheid) en de omliggende gemeenten een rol bij de verkleuring van Haveland en dan met name bij een mogelijke verplaatsing van de betoncentrale Meteoor. Haveland is, ingegeven door de eigendomsposities en scheiding door doorgaande wegen, in drie deelgebieden opgedeeld (zie Figuur 2-3). Het havengebied maakt deel uit van deelgebied 3. Het ligt het meest voor de hand dat de deelgebieden afzonderlijk van elkaar ontwikkeld gaan worden.

Figuur 2-3 Plangebied Haveland, bestaande uit drie deelgebieden (bron: Gemeente Rheden, 2025)

Pagina | 10

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden

Ambities Haveland De ambities die de gemeente Rheden heeft voor Haveland zijn in het masterplan samengebracht in vijf thema’s: 1.

Prettig leven, wonen en werken. Haveland wordt van een industriegebied getransformeerd naar een gemengd gebied waar plaats is voor wonen, werken een (recreatieve) voorzieningen met een dorps stedelijk woonwerkmilieu en de Steegse Haven als nieuwe trekpleister. Er wordt gestreefd naar efficiënt ruimtegebruik, compact en gemengd met voldoende ruimte voor ontmoeting.

2.

Een stoere wijk. Haveland wordt een stoere wijk, waarbij wordt voortgebouwd op het (industriële) verleden van het gebied en wordt tegelijkertijd met nieuwe woningbouw een eigen laag aan het gebied toegevoegd. Haveland wordt daardoor een stoere wijk met een eigen en uniek karakter. Ruimte voor hogere gebouwen en behoud van het ruige en industriële karakter met objecten en historisch wegenpatroon.

3.

Goed leefklimaat. Haveland wordt een aangename groene wijk, die fungeert als schakel in een groots landschap en bestand is tegen hevige regenval, hitte en droogte. Hierbij staat de natuur dicht bij de mensen en die gericht is op een gezonde levensstijl en uitnodigt om te bewegen en te ontmoeten.

4.

Goed verbonden met het dorp en regio. In Haveland wordt ingezet op gezonde en duurzame mobiliteit. Lopen, fietsen en de nabijheid van openbaar vervoer en de dagelijkse voorzieningen leggen de basis voor een wijk waarin bewoners minder afhankelijk zijn van de auto en het gebruik ervan (mede door parkeren op afstand) een bewuste keuze wordt.

5.

Een duurzame en gezonde ontwikkeling. Haveland wordt een duurzame, groene gezonde wijk, gericht op de toekomst. De gemengde wijk is een proeftuin voor circulair bouwen en ondernemen, levert warmte en kent een aangenaam, veilig en gezond leefklimaat.

Ruimtelijke hoofdstructuur De ruimtelijke hoofdstructuur is weergegeven in Figuur 2-4. 3 Bij de transformatie van Haveland bouwt de gemeente voort op het industriële verleden van het gebied en voegt zij met de nieuwe woningbouw een nieuwe laag toe. Het ruige en industriële karakter, de aanwezige bebouwing, objecten en het historisch wegenpatroon van veldwegen en schaapsdriften worden zo veel mogelijk behouden en zijn het vertrekpunt bij de transformatie van het gebied naar een stoere wijk met een eigen en uniek karakter: ▪ Bij de ontwikkeling worden waar mogelijk bestaande panden, structuren en materialen behouden en herbruikt om het industriële karakter te behouden (zie Figuur 2-5); ▪ Het dorpspark De Laak wordt uitgebreid en verbonden met de Steegse Haven; ▪ Ter hoogte van het Veerhuis komt een nautisch recreatief cluster als scharnierpunt tussen rivier, Veluwe en routes; ▪ Aansluitend op bestaande bebouwing wordt nieuwe lintbebouwing toegevoegd. De bestaande en nieuwe bebouwing in het raamwerk en de bouwvelden worden een verzameling gebouwen en bouwblokken variërend in grootte, vorm en richting.

3

Dit betreft een visie.

Pagina | 11

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden

Figuur 2-4 Ruimtelijke visie Haveland (bron: Gemeente Rheden, Masterplan Haveland, 2025)

Pagina | 12

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden

Figuur 2-5 Robuust raamwerk op basis van industriële bebouwing, voormalige veldwegen en schaapsdriften (bron: Gemeente Rheden, Masterplan Haveland, 2025)

Natuur en groenblauwe structuur Het raamwerk legt tegelijkertijd de basis voor de groenblauwe structuur van Haveland (zie Figuur 2-6). Haveland wordt een groen deel van het dorp waarbij het industriële karakter van het verleden wordt gecombineerd met het groene karakter van de Rheder Enk: ▪ Deze structuur kent verschillende schaalniveaus: o Op schaal van het dorp wordt met de transformatie van Haveland het dorpspark ‘De Laak’ uitgebreid en verbonden met de Steegse haven. Hiermee zijn groene zones ten westen en oosten van Rheden met elkaar verbonden; o Op wijkniveau bestaat de groenblauwe structuur uit het groen langs de Pinkelseweg, de Havelandseweg, de groene zoom en het groen langs de nieuwe oost-westverbindingen; o Een groene zone rond het Melkpad en de Veerweg zorgt voor een goede overgang tussen het dorp en Haveland. De gemeente borgt ruimte voor buurtgroen en groen op en aan gebouwen.

▪ Bestaande bomen en groenstructuren worden versterkt (mits van goede kwaliteit); ▪ Haveland ontwikkelt zich als een samenhangende stedelijke biotoop, die zich uitstrekt over openbare ruimte, private tuinen en bebouwing (gevels en daken); ▪ Er wordt ingezet op een groene inrichting en de groene zones worden ruimtes met ruimte voor natuur, waterberging en verblijfs- en speelplekken; ▪ Haveland ontwikkelt zich als een groene, klimaatadaptieve wijk die bestand is tegen wateroverlast, hitte en droogte; ▪ Er wordt ingezet op natuurinclusief bouwen, onder meer door inzet van groene daken en gevels; ▪ De gemeente stimuleert biodiversiteit door een gevarieerde inrichting van groen en het creëren van diverse habitats voor flora en fauna; ▪ De gemeente zet in op een samenhangend en niet-monotoon landschap, waarin verschillende groentypen en structuren elkaar afwisselen.

Pagina | 13

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden

Figuur 2-6 Groenblauw raamwerk (bron: Gemeente Rheden, Masterplan Haveland, 2025)

Wonen De ambitie is om een dorps stedelijk woonwerkmilieu te ontwikkelen met de Steegse Haven als nieuwe toeristische trekpleister. De gemeente stuurt op een gezoneerde menging van wonen, werken en (recreatieve) voorzieningen, zodat er voldoende ruimte behouden blijft voor bedrijvigheid en er plekken ontstaan waar het aangenaam en rustig wonen is. Per deelgebied is er functiemenging beoogd (zie Figuur 2-7). Voor wonen gelden de volgende uitgangspunten: ▪ De ambitie is om 700 tot 1.000 woningen te realiseren voor verschillende doelgroepen (jongeren, ouderen en gezinnen). Een groot deel is betaalbaar (sociale huur, middeldure huur en betaalbare koop). 35% van de woningen bestaat uit sociale huurwoningen. De nieuwe sociale huurwoningen worden evenredig verspreid over Haveland; ▪ Een groot deel van de nieuwbouw wordt levensloop geschikt; ▪ Een groot deel van de woningen bestaat uit appartementen, maar er is ook voldoende ruimte voor nieuwe grondgebonden woningen; ▪ In Haveland is ruimte voor een aantal hogere gebouwen dat uitsteekt boven de nieuwe basislaag van 5 bouwlagen. Deze hogere gebouwen zijn tot 10 bouwlagen hoog. De hogere gebouwen worden op strategische plekken langs de nieuwe oost-westverbinding en het Dorspark de Laak geplaatst. Werken Haveland was en is een belangrijke bron voor werkgelegenheid in de gemeente Rheden.

Voor werken gelden de volgende uitgangspunten: ▪ Voor de transformatie geldt dat de bestaande werkgelegenheid tenminste wordt behouden en waar mogelijk het aantal banen groeit tot circa 1.000 banen; ▪ Op termijn wordt er door de gemeente gestuurd op de verlaging van milieucategorieën in het gebied. In de huidige situatie is milieucategorie 2, 3.1, 3.2 en 4.1 toegestaan; ▪ De gemeentelijke ambitie is om de bedrijvigheid in Haveland over tijd te laten verkleuren naar een gebied met meer mkb-bedrijven en innovatieve bedrijvigheid; ▪ Om tot transformatie van Haveland te komen moeten sommige van de huidige aanwezige bedrijven verplaatsen. Dit betreft bedrijven die wat betreft milieubelastingsruimte te groot zijn om mengbaar te kunnen zijn met wonen of op dit moment niet op de beste plek zitten om te kunnen mengen binnen Pagina | 14

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden

Haveland. In samenspraak met de eigenaren doet de gemeente onderzoek naar mogelijke verplaatsing van deze bedrijven. Voorzieningen De gemeente benut de transformatie van Haveland om het draagvlak voor bestaande voorzieningen in Rheden te vergroten en voegt nieuwe (recreatieve) voorzieningen toe als aanvulling op en versterking van het bestaande voorzieningenapparaat in Rheden, zonder hiermee te concurreren. De uitgangspunten voor voorzieningen zijn: ▪ In Haveland is geen ruimte voor nieuwe winkels voorzien, maar er liggen kansen voor de ontwikkeling van een nieuw kindcentrum (basisschool en kinderopvang) en zorgvoorzieningen. Met een kindcentrum en zorgvoorzieningen versterkt de gemeente de blijfwijk; ▪ De gemeente zet de ontwikkeling van Haveland in om recreanten en toeristen langer aan Rheden te binden door het versterken en ontwikkelen van fiets- en wandelroutes die Rheden verbinden met Haveland, het omliggende landschap en het nieuwe nautisch recreatieve cluster aan de Steegse Haven waar nieuwe toeristisch-recreatieve voorzieningen zijn beoogd, zoals een hotel, restaurant, café, rustplekken en indoor recreatie. De gemeente onderzoekt in een volgende fase de mogelijkheden voor verplaatsing en uitbreiding van de plezierhaven.

Figuur 2-7 Wonen, werken en voorzieningen (bron: Gemeente Rheden, Masterplan Haveland, 2025)

Verkeer en mobiliteit De mobiliteitsstrategie voor Haveland is erop gericht het gebied goed bereikbaar te maken en tegelijkertijd de autoafhankelijkheid te beperken (zie Figuur 2-8). Voor de ontwikkeling van Haveland wordt het volgende principe voor verkeer en mobiliteit gehanteerd: ▪ Het STOMP-principe (Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Mobiliteit als dienst en Privéauto) vormt het uitgangspunt, waarbij de volgorde bewust de voorkeursvolgorde van vervoersmiddelen weergeeft, van meest duurzaam (lopen) tot minst duurzaam (eigen auto); ▪ De ontwikkeling van Haveland biedt kansen om het fiets- en wandelnetwerk te verbeteren en aan te vullen. Het toevoegen van oost-west routes zorgt ervoor dat het gebied beter doorwaadbaar is. Daarnaast leidt het tot een verbinding van Haveland met het water, het station en het dorpshart; ▪ Op basis van een maximaal ontwikkelscenario voor Haveland is een eerste verkeerskundig onderzoek verricht. Hieruit blijkt dat met aanpassingen aan de bestaande wegenstructuren de nieuwe woningen en bedrijvigheid kunnen worden ingepast. Deze aanpassingen zijn waarschijnlijk nodig ter hoogte van de Pagina | 15

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden

▪

▪ ▪

aansluiting Laakweg-Oranjeweg-A348 en de aansluiting Havelandseweg-Arnhemsestraatweg. Ook het wegprofiel van de Havelandseweg en Pinkelseweg moet worden aangepast; In Haveland zijn meerdere vormen van logistiek van belang. In Haveland is het van belang om de logistieke stromen zo veel mogelijk te beperken door zo veel mogelijk te clusteren en gebruik te maken van passende vervoersmiddelen; In Haveland wordt geparkeerd op afstand in collectieve parkeergebouwen. Ze bieden ruimte voor het parkeren van een privéauto en deelmobiliteit; In Haveland wordt een fietsparkeerstrategie gehanteerd welke gericht is op kwaliteit en gemak. Voor bewoners en werknemers worden (collectieve)stallingen gerealiseerd die direct gekoppeld zijn aan de appartementen, bedrijven en woningen. Fietsparkeren voor werknemers en bewoners gebeurt zo veel mogelijk uit het zicht en inpandig. Voor bezoekers worden er publieke fietsparkeerplekken voorzien in de openbare ruimte en in de parkeergebouwen.

Figuur 2-8 Bereikbaarheid (bron: Gemeente Rheden, Masterplan Haveland, 2025)

Energie en duurzaamheid De gemeente werkt aan een warmteprogramma (waarvoor een mer-procedure wordt doorlopen) voor de gehele gemeente. Hierin wordt ook voor Haveland een geschikt warmtekoudesysteem onderzocht en aanbevolen. Vooruitlopend daarop is al verkend welke warmtesysteem mogelijk geschikt is voor Haveland. Dit wordt nader onderzocht en uitgewerkt in het warmteprogramma. Voor energie en duurzaamheid gelden de volgende uitgangspunten (zie Figuur 2-9): ▪ Een collectieve lage-temperatuur warmtevoorziening op basis van warmte uit oppervlaktewater (aquathermie) en zon-gedreven warmtesystemen (zonthermie). Beide bronnen zijn lokaal beschikbaar en passen bij de schaal en het karakter van Haveland; ▪ In Haveland is toepassing van een WKO-systeem niet toegestaan. De gemeente zet daarom in op het benutten van dakoppervlak voor warmteopwekking, waarbij minimaal 40% van het bestaande en nieuwe dakoppervlak wordt voorzien van PVT-panelen of heat pipes, bij voorkeur in combinatie met een groen dak; ▪ De gemeente onderzoekt de realisatie van een HTO-systeem (hogetemperatuuropslag) om seizoensopslag van warmte mogelijk te maken. In het plan wordt tevens ruimte gereserveerd voor de benodigde technische installaties;

Pagina | 16

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden

▪

▪

▪

Naast warmteopwekking wordt ook de productie van elektriciteit zoveel mogelijk collectief georganiseerd (per gebouw of groep gebouwen). Op gebouwen en voorzieningen binnen Haveland wordt elektriciteit duurzaam opgewekt en wordt deze binnen het gebied verdeeld; De aanleg van de energievoorziening verloopt parallel aan de gebiedsontwikkeling. In de eerste fase wordt beoogd de hoofdstructuur van het warmtenet aan te leggen, inclusief de eerste broninstallaties en warmtebuffers. In latere fasen worden aanvullende warmte- en elektriciteitsbronnen gerealiseerd en worden nieuwe deelgebieden aangesloten. De precieze fasering wordt afgestemd op de voortgang van de transformatie van Haveland; De gemeente volgt wat betreft circulariteit het landelijk beleid voor duurzame gebiedsontwikkeling van Haveland.

Figuur 2-9 Circulaire economie (bron: Gemeente Rheden, Masterplan Haveland, 2025)

2.4

Gevoelige gebieden en waarden Rondom het plangebied bevindt zich een aantal gevoelige gebieden en waarden. Bij de ontwikkeling van Haveland moet rekening gehouden worden met de bescherming van deze gebieden om negatieve effecten te minimaliseren. Natuur: Natura2000 en NNN Natura 2000 Er ligt geen Natura 2000-gebied in het plangebied. Het plangebied ligt op ongeveer 0,1 km afstand van het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied Veluwe en op 0,5 km van Natura 2000-gebied Rijntakken die stikstofgevoelige habitats hebben (Figuur 2-10). NNN Er liggen geen beschermde natuurgebieden in het kader van het NatuurNetwerk Nederland (NNN) in het plangebied. Wel liggen er in de directe omgeving beschermde NNN-gebieden (Figuur 2-11).

Pagina | 17

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden

Veluwe

Rijntakken

Figuur 2-10 Natura 2000-gebieden in de omgeving van Haveland (bron: Natura 2000-gebieden, 2026)

Figuur 2-11 NatuurNetwerk Nederland (bron: NNN, 2026)

Landschap, cultuurhistorie en archeologie Het plangebied Haveland wordt gekenmerkt door een samenhang van landschappelijke, cultuurhistorische en archeologische waarden, waarin het industriële verleden, de historische lintstructuren en de ligging langs de (voormalige) IJsselloop bepalend zijn. Belangrijke dragers zijn het historische wegenpatroon van veldwegen en schaapsdriften, de relatie met de IJssel en het spoor, en karakteristieke bebouwing uit de wederopbouwperiode. Daarnaast zijn er nog waardevolle stedenbouwkundige structuren en objecten aanwezig. Archeologisch gezien ligt het gebied in een dynamisch landschap van dekzandruggen, beekdalen en rivierafzettingen, met zones met een hoge, middelhoge en lokaal lage verwachting.

Pagina | 18

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden

2.5

Autonome ontwikkelingen en cumulatie Cumulatie is het tegelijk optreden van effecten waardoor het totaaleffect groter wordt. In het kader van Haveland kan sprake zijn van cumulatie met andere projecten in en rond het plangebied (autonome ontwikkelingen). Het gaat niet om een toetsing van de effecten van de omliggende projecten. Dat gebeurt in het kader van de plan- en besluitvorming voor die projecten. Autonome ontwikkelingen Uitbreiding supermarkt aan Oranjeweg/Groenestraat Voor een uitbreiding van de bestaande Albert Heijn aan de Oranjeweg/Groenestraat, tot een maximaal winkelvloeroppervlak van 1.400 m2, is een bestemmingsplanprocedure doorlopen. Het bestemmingsplan (Rheden, locatie Groenestraat-Oranjeweg (uitbreiding supermarkt)) is in 2026 onherroepelijk geworden. Groot onderhoud Groenestraat Uitvoeren van groot onderhoud aan de Groenestraat in Rheden. Het betreft het gedeelte vanaf het tankstation tot het plateau op de kruising met Koningsland/Siersteen. De asfaltverharding van de rijbaan wordt vervangen door een elementenverharding van straatbakstenen en de trottoirs worden vervangen. De rijbaan wordt versmald, waardoor er meer ruimte voor de bestaande bomen ontstaat. Het bestaande riool blijft gehandhaafd, alleen de huis- en kolkaansluitingen worden vervangen en het projectgebied hoeft niet afgekoppeld te worden. Tevens zal de waterleiding vervangen worden.

Het programma van eisen voor het project is vastgesteld. Wellness-hotel Arnhemsestraatweg 12 Voor wellness-hotel (Arnhemsestraatweg 12) is in 2025 een Wabo-projectbesluit onherroepelijk geworden waarmee het wellness-hotel kon uitbreiden en een parkeerplaats kon worden aangelegd. Cumulatie Bovenstaande autonome bouwplannen en onderhoudsplan betreffen relatief kleinschalige ontwikkelingen. Hierdoor zullen de cumulatieve effecten ook beperkt zijn. Relevant is om bij het mobiliteitsonderzoek en de monitoring van de verkeerseffecten ook deze ontwikkelingen te betrekken in het onderzoek en de monitoring.

Pagina | 19

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden

3.

Kenmerken potentiële milieueffecten

3.1

Verkeer en mobiliteit

3.1.1

Huidige situatie Langzaam verkeer Op het huidige industrieterrein zijn fiets- en voetgangersvoorzieningen, zoals trottoirs en een aantal fietsstroken langs de wegen. Het plangebied nodigt in beperkte mate fietsers en voetgangers uit om recreatief te fietsen en wandelen door het gebied. Openbaar vervoer Het plangebied ligt op circa 5 tot 20 minuten lopen en 2 tot 7 minuten fietsen van en naar het treinstation Rheden. Vanaf het station gaan treinen naar Arnhem en Zutphen. Langs de noordkant van het plangebied rijden bussen over de Arnhemsestraatweg, aan de noordoostkant is een bushalte (Rheden Rozenbos) en aan de noordwestkant is een bushalte (Rheden Groenestraat/station). Vanwege de nabije ligging van het treinstation en de busroutes langs het plangebied is Haveland goed bereikbaar per openbaar vervoer.

Autoverkeer Bereikbaarheid Het industrieterrein is op verschillende manieren ontsloten: ▪ Aan de noordzijde via de Havelandseweg op de Arnhemsestraatweg; ▪ Aan de zuidkant is het industrieterrein ook ontsloten via de Pinkelseweg, Veerweg, Groenestraat en Oranjeweg op de A348, via de Havelandseweg, Apollostraat, Dorpsstraat/Laakweg en Oranjeweg op de A348 of via de Schaarweg, Dorpsstraat/Laakweg en Oranjeweg op de A348; ▪ Vanaf de A348 (afslag 2 Rheden) kan het vracht- en autoverkeer via de Oranjeweg, deels langs de westkant van Rheden en de Arnhemsestraatweg naar het bedrijventerrein rijden (voorkeursroute, Figuur 3-1). Arnhemsestraatweg

Schaarweg

Oranjeweg

Havelandseweg

Pinkelseweg

A348 Figuur 3-1 Route voor vracht- en autoverkeer vanaf A348 naar bedrijventerrein Haveland

Pagina | 20

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden

Verkeersafwikkeling In Figuur 3-2 zijn de etmaalintensiteiten op twee drukke kruispunten van en naar het bedrijventerrein weergegeven. In de ochtend- en avondspits op werkdagen komt op deze kruispunten filevorming voor, met name dan neemt de congestiefactor op kruispunt Havelandseweg-Arnhemsestraatweg en het kruispunt OranjewegLaakweg toe. Buiten de spitsperioden en in het weekend, is er geen of veel minder filevorming.

Figuur 3-2 Links: Etmaalintensiteiten A348 en Oranjeweg, Rechts: Etmaalintensiteiten Arnhemsestraatweg (bron: Gemeente Rheden, 2026)

De gemeente wenst de wegencategorisering van een aantal wegen aan te passen. Op de wegencategoriseringskaart in het Mobiliteitsprogramma 2040 is dit vastgelegd. In Tabel 3-1 zijn de beoogde wegencategoriseringen voor de Havelandseweg, Oranjeweg en Arnhemsestraatweg weergegeven. Tabel 3-1 Beoogde wegencategorisering relevante wegen 2040 (bron: Gemeente Rheden, 2026) Relevante wegen

Type weg

Maximale snelheid

Capaciteit aantal motorvoertuigen per etmaal

Havelandseweg, Oranjeweg

Gebiedsontsluitingsweg (GOW)

30 km/u

Circa 6.000 mvt/etmaal

Arnhemsestraatweg

Gebiedsontsluitingsweg (GOW)

50 km/u

Circa 8.000 mvt/etmaal

Verkeersveiligheid Er zijn geen verkeersveiligheidsknelpunten bekend in de huidige situatie.

3.1.2

Effecten Haveland Mobiliteitsstrategie Het STOMP-principe (Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Mobiliteit als dienst en Privéauto) vormt het uitgangspunt, waarbij de volgorde bewust de voorkeursvolgorde van vervoersmiddelen weergeeft, van meest duurzaam (lopen) tot minst duurzaam (eigen auto). Haveland wordt ingericht met prioriteit voor langzaam verkeer (voetgangers en fietsers). Het autogebruik in Haveland blijft zo veel mogelijk beperkt tot het bestaande wegennet en er wordt geparkeerd op afstand. Lopen en fietsen worden gestimuleerd door de inrichting van de openbare ruimte en het netwerk van fiets- en wandelroutes waarbij nadrukkelijk aansluiting wordt gezocht op bestaande routes in de omgeving. Daarnaast wordt er ingezet op vormen van vervoer die weinig ruimte innemen en uitstootvrij zijn, zoals het OV (bus en trein) en deelmobiliteit, waardoor het bezit en gebruik van de auto een bewuste keuze wordt en er minder (auto-)kilometers gereden worden (gezond en duurzaam). Langzaam verkeer In het gebied worden fiets- en voetgangersverbindingen voorzien vanaf het station naar de Steegse Haven, hierdoor is het gebied per langzaam verkeer goed bereikbaar en doorwaadbaar. Specifiek zijn fiets- en Pagina | 21

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden

wandelroutes naar het nautische recreatieve cluster aan de Steegse Haven in Haveland beoogd zodat recreanten en toeristen ook kunnen verblijven in het gebied. Naast deze centrale oost-westroute ligt er een kans voor een tweede noordelijker gelegen oost-westroute die de Schaarweg verbindt met de Pinkelseweg. Openbaar vervoer Door de nabije ligging van Haveland bij het treinstation Rheden (spoorlijn Arnhem-Zutphen) en nabij de busroutes over de Arnhemsestraatweg is het gemengde woon-werkgebied goed bereikbaar per openbaar vervoer. Ter bevordering van het gebruik van het OV, is beoogd dat het OV-aanbod minimaal op hetzelfde peil blijft en de kwaliteit van de bushaltes wordt vergroot (fietsstalling, verlichting, bankje, overkapping, etc.). Autoverkeer Bereikbaarheid Haveland blijft voor logistiek en de auto bereikbaar, maar de noodzaak voor, de dominantie en het ruimtegebruik van de auto worden verminderd. Verkeer wordt zoveel mogelijk gebundeld op de bestaande lintenstructuur en naar de Arnhemsestraatweg en Rijksweg A348 ontsloten. Hierdoor is het gebied per auto goed bereikbaar. Verkeersafwikkeling Ten behoeve van het planvoornemen is een worst-case berekening van de verkeersgeneratie voor woningen, bedrijven en voorzieningen uitgewerkt (zie Tabel 3-2) en de verkeersgeneratie per deelgebied (zie Tabel 3-3).

Tabel 3-2 Verkeersgeneratie ontwikkeling Haveland (bron: Gemeente Rheden, 2026) Functie

Verkeersgeneratie minimaal

Verkeersgeneratie maximaal

Woningen

4.044

4.852

Maatsch. voorzieningen

914

1.081

Bestaande en nieuwe bedrijven

4.014

5.027

Leisure (restaurant, hotel)

3.756

4.424

Totaal (afgerond)

12.700

15.400

Tabel 3-3 Verkeersgeneratie per deelgebied (gemeente Rheden, indicatieve berekening verkeersgeneratie, 2026) Functie

Verkeersgeneratie minimaal

Verkeersgeneratie maximaal

Verkeersgeneratie gemiddeld

Deelgebied 1

1.964

2.337

2.151

Deelgebied 2

5.223

6.483

5.853 6.053

Deelgebied 3

5.541

6.564

Totaal (afgerond)

12.700

15.400

Hoe uiteindelijk de verdeling van het (spits)verkeer richting noord of zuid gaat zijn, is nog onduidelijk. Indien het spitsverkeer van/naar Haveland zich gelijkmatig verdeelt over de noord- en zuidontsluiting, kan het gemiddelde cijfer van de toename verkeersgeneratie worden gebruikt en dan gedeeld door twee. Dus bijvoorbeeld voor deelgebied 1 betekent dat (2.151/2=) circa 1.075 motorvoertuigen/etmaal naar noord en 1.075 motorvoertuigen/etmaal naar zuid. Ontwikkeling van deelgebied 1 kan nog volledig worden opgevangen door het huidige verkeersnetwerk. Maar zodra deelgebied 2 in uitvoering gaat en daardoor de verkeersintensiteit op/nabij het kruispunt boven de maximale capaciteit van de weg uitkomt, ontstaat er congestie en geeft daardoor ook een duidelijke negatieve invloed op de verkeersveiligheid. Infrastructurele maatregelen zijn noodzakelijk, zoals het aanpassen van het huidige wegprofielen op de verbindende wegen (Oranjeweg, Laakweg en Havelandseweg), het inrichten van een geregeld kruispunt met een VRI en/of de aanleg van een rotonde. De etmaalintensiteiten Oranjeweg zijn uitgerekend bij zuidelijke kruispunt Oranjeweg-Laakweg (Tabel 3-4).

Pagina | 22

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden Tabel 3-4 Berekende etmaalintensiteiten Oranjeweg bij kruispunt Oranjeweg-Laakweg Aantal mvt/ etmaal Huidige situatie

2.600

+ dan reeds ontwikkeld deelgebied 1

1.100

+ dan reeds ontwikkeld deelgebied 2

2.900

Totaal

6.600

De etmaalintensiteiten zijn ook uitgerekend voor het noordelijke kruispunt Havelandseweg-Arnhemsestraatweg (Tabel 3-5). Tabel 3-5 Berekende etmaalintensiteiten kruispunt Havelandseweg-Arnhemsestraatweg Aantal mvt/ etmaal Huidige situatie

3.100

+ dan reeds ontwikkeld deelgebied 1

1.100

+ dan reeds ontwikkeld deelgebied 2

2.900

+ dan reeds ontwikkeld deelgebied 3

3.000

Totaal

10.100

Daarnaast wordt onderzocht of met een extra verbinding tussen Veerweg en de Pinkelseweg, het bestaande kruispunt kan worden ontlast en het verkeer van de Pinkelseweg efficiënter naar de Veerweg kan worden gebracht. Ook wordt onderzocht of een extra verbinding aan de noordzijde van het gebied tussen de Pinkelseweg en Havelandseweg een betere verdeling van het verkeersaanbod mogelijk maakt. Conclusie autoverkeer Op basis van een maximaal ontwikkelscenario voor Haveland is een eerste verkeerskundig onderzoek verricht. De ontwikkeling leidt tot relevante verkeerstoenames op het bestaande wegennet. Met aanpassingen aan de bestaande wegenstructuur kan de ontwikkeling van Haveland naar verwachting worden ingepast. Deze aanpassingen zijn waarschijnlijk nodig ter hoogte van de aansluiting Laakweg-Oranjeweg-A348 (zuidzijde) en de aansluiting Havelandseweg-Arnhemsestraatweg (noordzijde). Ook het wegprofiel van de Havelandseweg en Laakweg moet worden aangepast aangezien het bestaande wegprofiel niet geschikt is om bij groei de verkeersveiligheid te kunnen waarborgen voor alle modaliteiten. Daarnaast moet het gebied goed doorwaadbaar blijven voor het duurzame verkeer (fietser en voetganger). Dit betekent dat er brede voet- en fietspaden worden gerealiseerd en het aantal conflictpunten zo laag mogelijk gehouden worden maar ook de conflictpunten zelf zo veilig mogelijk worden gehouden.

Met name voor de Havelandseweg speelt dit. Verder moet tijdens de transitie van het gebied, het verkeerssysteem, voortdurend worden gemonitord. Aanvullend verkeersmodelonderzoek is uiteindelijk nog noodzakelijk. Daarnaast wordt onderzocht of met een extra verbinding tussen Veerweg en de Pinkelseweg, het bestaande kruispunt kan worden ontlast en het verkeer van de Pinkelseweg efficiënter naar de Veerweg kan worden gebracht. Ook wordt onderzocht of een extra verbinding aan de noordzijde van het gebied tussen de Pinkelseweg en Havelandseweg een betere verdeling van het verkeersaanbod mogelijk maakt. Verkeersveiligheid Bij de verdere uitwerking van Haveland vormt verkeersveiligheid een aandachtspunt. Voor het fiets- en voetgangersverkeer zijn verkeersveilige routes van en naar het station, het centrum en de haven beoogd. Ten aanzien van de verkeersveiligheid op de Arnhemsestraatweg zijn reeds maatregelen voorzien. Zo wordt de bebouwde komgrens verlegd, waardoor de maximumsnelheid wordt verlaagd en de weg wordt heringericht als gebiedsontsluitingsweg (GOW 50, maximaal 50 km/uur). Hierbij is het van belang goede oversteekplekken te creëren. Daarnaast is het voornemen om de rotondes zodanig aan te passen dat fietsers voorrang krijgen, hetgeen de verkeersveiligheid voor langzaam verkeer verbetert.

Op langere termijn bestaat bovendien de mogelijkheid om de weg verder af te waarderen naar een GOW 30 (maximaal 30 km/uur).

Pagina | 23

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden

3.1.3

Conclusie Door de inrichting van het gebied en de inzet op STOMP-principe (focus op langzaam verkeersroutes en OV) wordt het autogebruik beperkt en wordt een gezonde en duurzame mobiliteitsstructuur nagestreefd. Het plan voorziet in een samenhangend netwerk van fiets- en voetgangersverbindingen, waarmee de interne bereikbaarheid en doorwaadbaarheid van het gebied voor langzaam verkeer wordt versterkt. Door de gunstige ligging nabij station Rheden en bestaande busroutes is het plangebied goed bereikbaar per openbaar vervoer. Het plangebied blijft goed bereikbaar voor autoverkeer via de bestaande ontsluitingsstructuur, waarbij verkeer wordt gebundeld op de hoofdwegen. Door het beperken van autogebruik binnen het gebied en parkeren op afstand wordt de ruimtelijke kwaliteit verbeterd, terwijl de externe bereikbaarheid gewaarborgd blijft. De ontwikkeling van Haveland leidt tot relevante verkeerstoenames op het bestaande wegennet. Hoewel deelgebied 1 binnen de huidige capaciteit van het wegennet kan worden opgevangen, leidt de verdere ontwikkeling (met name deelgebied 2 en 3) tot overschrijding van de wegcapaciteit en knelpunten op een aantal kruispunten. Zonder aanvullende infrastructurele maatregelen is sprake van een negatieve ontwikkeling van de verkeersafwikkeling. Met gerichte aanpassingen aan de infrastructuur lijkt de ontwikkeling echter inpasbaar.

3.1.4

Noodzakelijke en mogelijke mitigerende en compenserende maatregelen Om mogelijke negatieve effecten van de ontwikkeling te voorkomen en te beperken, worden de volgende mitigerende en compenserende maatregelen voorgesteld: Mobiliteitsonderzoek ▪ Bij uitwerking van de plannen per gebied dient de initiatiefnemer een mobiliteitsonderzoek op te stellen en rekening te houden met de uitgangspunten die ten aanzien van mobiliteit zijn opgenomen in het Masterplan Haveland; ▪ Tijdens de transitie van het gebied moet het verkeerssysteem, voortdurend worden gemonitord. Aanvullend verkeersmodelonderzoek is uiteindelijk nog wel noodzakelijk.

3.2

Geluid

3.2.1

Huidige situatie Tabel 3-6 laat de standaardwaarden en grenswaarden voor geluid op geluidgevoelige gebouwen zien die in het kader van de Omgevingswet worden gehanteerd. Een geluidbelasting onder de standaardwaarde is in principe toelaatbaar. Het gebied tussen de standaardwaarde en de grenswaarde is het zogenoemde afwegingsgebied. Er zal, binnen dit afwegingsgebied, een zorgvuldige afweging moeten plaatsvinden waarin nadrukkelijk aandacht wordt gegeven voor mogelijkheden om de geluidbelasting te reduceren. Een geluidbelasting boven de grenswaarde is slechts in uitzonderlijke situaties toelaatbaar, waarbij nog meer nadruk ligt op een zorgvuldige afweging. Anders dan onder de Wet geluidhinder betreft het hier de gecumuleerde geluidbelasting per cluster van bronnen en niet de geluidbelasting per bron. Tabel 3-6 Standaardwaarden en grenswaarden Omgevingswet Geluidbronsoorten

Standaardwaarde (voorkeurswaarde)

Grenswaarde (maximale waarde)

Rijkswegen, provinciale wegen

50 dB Lden

60 dB Lden

Gemeentewegen, waterschapswegen

53 dB Lden

70 dB Lden

Hoofdspoorwegen en lokale spoorwegen

55 dB Lden

65 dB Lden

Industrieterreinen

50 dB Lden 40 dB Lnight

55 dB Lden 45 dB Lnight

Wegverkeersgeluid In Figuur 3-3 is het wegverkeersgeluid op het plan- en studiegebied met behulp van RIVM-kaarten indicatief weergegeven, o.a. vanaf de provinciale weg A348 ten zuiden van het plangebied, vanaf de Arnhemsestraatweg ten noorden van het plangebied en een aantal gemeentelijke wegen binnen het plangebied. In de huidige situatie bedraagt het wegverkeersgeluid op de zuidelijke rand van het plangebied naar verwachting maximaal 70 dB Lden, afkomstig van de provinciale weg A348, dit is hoger dan de grenswaarde van 60 dB Lden. Binnen het grootste deel van het plangebied bedraagt het wegverkeersgeluid naar verwachting 46 tot 60 dB Lden Pagina | 24

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden

hoofdzakelijk afkomstig van de provinciale weg, dit is lager dan de grenswaarde van 60 dB Lden. Het wegverkeersgeluid op de noordelijke rand van het plangebied bedraagt naar verwachting maximaal 50 dB Lden, afkomstig van de Arnhemsestraatweg, dit is lager dan de grenswaarde van 70 dB Lden en de standaardwaarde van 53 dB Lden.

Figuur 3-3 Geluidbelasting wegverkeer huidige situatie (bron: Atlas leefomgeving/RIVM, 2022)

Spoorweggeluid In Figuur 3-4 is het spoorweggeluid van de spoorlijn Arnhem-Zutphen op het plan- en studiegebied weergegeven. In de huidige situatie bedraagt het spoorweggeluid op de noordelijke rand van het plangebied naar verwachting maximaal 70 dB Lden, dit is hoger dan de grenswaarde van 65 dB Lden. Binnen het grootste deel van het plangebied bedraagt het spoorweggeluid naar verwachting 46 tot 60 dB Lden, dit is lager dan de grenswaarde van 60 dB Lden.

Figuur 3-4 Geluidbelasting spoorverkeer huidige situatie (bron: Atlas leefomgeving/RIVM, 2022)

Industriegeluid/bedrijvengeluid In het kader van de beoogde ontwikkeling is een verkenning uitgevoerd naar geheel of gedeeltelijke transformatie van het gezoneerde industrieterrein naar een gemengd gebied met wonen werken 4. Milieucategorieën In het huidige bestemmingsplan is het industrieterrein opgedeeld in gebieden (zie Figuur 3-5), waar bedrijven met een bepaalde maximale milieucategorie zijn toegestaan, dit is weergegeven in Figuur 3-6.

4

DGMR, 2024.

Pagina | 25

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden

Geluidsgezoneerd industrieterrein Op het industrieterrein zijn grote lawaaimakers toegestaan. Het terrein is daarom gezoneerd op basis van de Wet geluidhinder. In Figuur 3-6 is het huidige industrieterrein met de bestaande geluidzone (50 dB(A) contour, rode lijn) weergegeven. Het geluid van alle bedrijfsmatige activiteiten op dit industrieterrein mag samen niet meer bedragen dan 50 dB(A)-etmaalwaarde. In Figuur 3-6 (rechts) zijn de milieucategorieën voor overige milieuaspecten (anders dan geluid) op het industrieterrein volgens het bestemmingsplan weergegeven, met de kanttekening dat daarnaast enkele bestaande bedrijven positief zijn bestemd. De Meteoor B-Tham

Thomassen Energy

Eimers Transport Cabrio Trading Rheden

Figuur 3-5 De drie te onderscheiden deelgebieden en ligging aantal bestaande bedrijven (bron: DGMR, 2024)

Figuur 3-6 Links: gezoneerde industrieterrein Haveland. Rechts: Milieucategorieën voor milieu-aspecten (anders dan geluid) op industrieterrein volgens bestemmingsplan (bron: DGMR, 2024)

Vaarweggeluid Over de IJssel varen binnenvaartschepen die geluid produceren. Er zijn geen gegevens beschikbaar van het vaarweggeluid. De IJssel ligt ten oosten van de A348. Naar verwachting overheerst het wegverkeersgeluid op het plangebied het geluid van de binnenvaartschepen. Cumulatief geluid In Figuur 3-7 is het huidige cumulatieve geluid op het plan- en studiegebied indicatief weergegeven. Er zijn geen geluidsnormen vastgesteld voor cumulatief geluid. In de Atlas voor de leefomgeving zijn de geluidsklasses in relatie tot gezondheidseffecten gecategoriseerd.

Pagina | 26

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden

Figuur 3-7 Geluidbelasting cumulatief geluid huidige situatie (bron: Atlas leefomgeving/RIVM, 2022)

In de huidige situatie bedraagt het cumulatieve geluid op de zuidelijke rand van het plangebied naar verwachting maximaal 70 dB Lg, dit wordt aangeduid als een slecht geluidsklimaat. Binnen het grootste deel van het plangebied bedraagt het cumulatieve geluid naar verwachting 51 tot 66 dB L g, dit wordt aangeduid als redelijk tot tamelijk slecht geluidsklimaat. Het cumulatieve geluid op de noordelijke rand van het plangebied bedraagt naar verwachting maximaal 70 dB Lden (slecht geluidsklimaat). Samengevat, met name de provinciale weg A348, maar ook de spoorlijn Arnhem-Zutphen en de huidige bedrijven leveren een bijdrage aan de geluidbelasting in Haveland.

3.2.2

Effecten Haveland Wegverkeersgeluid Voor de transformatie van het industrieterrein naar een gemengd woon-werkgebied met 1.015 extra woningen en 144.500 m2 bvo voorzieningen en bedrijvigheid is een worst-case berekening 5 van de verkeersgeneratie uitgevoerd (12.700 – 15.400 motorvoertuigen, zie paragraaf 3.1.2). Uitgaande van deze worst-case berekening, neemt het verkeer van en naar het plangebied toe en daardoor mogelijk ook het wegverkeersgeluid. Het wegverkeersgeluid kan dan mogelijk binnen het plangebied toenemen met een aantal dB (inschatting 1 – 2 dB), omdat langs de randen het spoorweggeluid en het snelweggeluid overheersend is. Uit analyse van de verkeersgegevens in de wijdere omgeving blijkt dat vrijwel nergens de verkeersintensiteit toeneemt met meer dan 40%, wat onder gelijke uitgangspunten overeenkomt met een toename van 1,5 dB. De provinciale weg A348 zorgt voor een hoge geluidbelasting op het zuidoostelijk deel van het industrieterrein. Aan deze zijde kan een geluidscherm de geluidbelasting op woningen en andere geluidgevoelige objecten flink verlagen. Spoorweggeluid In de plansituatie verandert de situatie ten aanzien van spoorweggeluid niet, omdat er geen wijzigingen in het spoorwegverkeer of de ligging van spoorlijnen binnen of nabij het plangebied plaatsvinden. Spoorweggeluid is gelijk aan de huidige situatie.

De spoorlijn Arnhem-Zutphen zorgt voor een hoge geluidbelasting op het noordelijk deel van het plangebied. Er zijn maatregelen mogelijk om de geluidbelasting flink te verlagen, bijvoorbeeld door het aanbrengen van

5

In de berekening is nog geen rekening gehouden met het verplaatsen van bedrijvigheid en daaraan gerelateerde afnemende verkeersgeneratie naar andere locaties buiten Haveland.

Pagina | 27

Plan-mer-beoordeling Gebiedsprogramma Haveland Rheden projectnummer 0509941.100 24 april 2026 revisie 04 Gemeente Rheden

raildempers op de sporen en het plaatsen van geluidschermen. Dit verruimt de woningbouwmogelijkheden aan de noordkant van het industrieterrein. Naast mogelijke bron- en overdrachtsmaatregelen aan het spoor is het voor de leefbaarheid en ETFAL (Evenwichtige toedeling van functies aan locaties) van belang dat de uitgangspunten van het stedenbouwkundig plan waarborgen dat de woningen een natuurlijke geluidluwe zijde krijgen. Industriegeluid/bedrijvengeluid Gezoneerde industrieterrein/gedeeltelijke zonering Op het industrieterrein zelf (industrieterreingrens in Figuur 3-6) zijn geen nieuwe geluidgevoelige gebouwen toegestaan. Nieuwe geluidgevoelige gebouwen zijn wel toegestaan binnen de geluidzone, mits de geluidbelasting voldoet aan de normen uit de Wet geluidhinder. Totdat voor het industrieterrein geluidproductieplafonds conform de Omgevingswet (voor 2032) zijn vastgesteld, blijft de beoordelingssystematiek conform de Wet geluidhinder van kracht. Uit de verkenning blijkt dat woningen of andere geluidgevoelige bestemmingen op het huidige industrieterrein Haveland alleen kunnen worden toegestaan als het industrieterrein wordt verkleind en geheel of gedeeltelijk wordt gedezoneerd. Hiervoor moeten activiteiten die in aanzienlijke mate geluid kunnen veroorzaken planologisch worden uitgesloten.

Inpasbaarheid bedrijven met woningbouw Voor bedrijven die niet langer op het gezoneerde terrein liggen, gaat andere geluidregelgeving gelden. De meeste bedrijven op het industrieterrein hebben nu grenswaarden op 50 meter afstand van het eigen terrein. Na dezonering gaan regels gelden bij woningen. Op het moment dat het omgevingsplan woningen mogelijk maakt op korte afstand, gaan deze regels dan ook dichterbij gelden dan nu het geval is. Via regels in het omgevingsplan kan de gemeente ervoor zorgen dat de bedrijven die buiten het gezoneerde terrein komen te liggen niet beperkt worden door de nieuwe woningbouw. Kleinschalige vormen van bedrijvigheid zijn over het algemeen inpasbaar met woningbouw. Dit zijn typische vormen van bedrijvigheid zoals detailhandel, kantoren en kleinschalige productiebedrijven. Grootschaligere bedrijvigheid zijn lastiger mengbaar. Een aantal bedrijven heeft een relatief grote impact (zoals Thomassen Energy, De Meteoor en Eimers Transport) dat niet verenigbaar is met woningbouw, voor een aantal geldt dat wel en voor een deel onder voorwaarden. Advies In het onderzoek wordt geadviseerd om tijdelijk een aangepast industrieterrein en geluidzone vast te stellen voor ontwikkeling van een afzonderlijk deelgebied en dan mogelijk op termijn de omzetting naar geluidproductieplafond te regelen.

Dit dient uiterlijk in 2031 te gebeuren, mocht de transitie voor dat moment niet gelukt zijn. Voor het onttrekken van deelgebied 1 aan het industrieterrein is nader onderzoek nodig voor de aanwezige bedrijven in deelgebied 1 en 2. Er moet, in afstemming met de bedrijven, duidelijkheid komen over de huidige activiteiten en de redelijkerwijs te verwachten toekomstige ontwikkelingen. Er dient dan nauwkeuriger onderzocht te worden wat de exacte geluidinvloed is, zowel in de huidige situatie maar ook vanwege mogelijke toekomstverwachtingen.

3.2.3

Conclusie Het plan Haveland zelf zal naar verwachting geen extra geluid in het reeds geluidbelaste gebied veroorzaken. Echter, doordat woningen en andere geluidgevoelige gebouwen worden toegevoegd aan een gebied waarin geluidsbelasting aanwezig is door o.a. de provinciale weg A348 en de spoorlijn Arnhem-Zutphen, moet hier rekening mee worden gehouden in de stedenbouwkundige ontwikkeling. De geluidbelastingen afkomstig van met name de provinciale weg A348 en de spoorlijn Arnhem-Zutphen overschrijden namelijk de standaardwaarde. Maatregelen om de geluidseffecten op woningen en andere geluidgevoelige gebouwen te beperken moeten onderzocht worden. Daarnaast is planologisch verkleining en/of verlaging van de milieuzonering noodzakelijk om de voorgenomen woningbouw te kunnen realiseren.