260423 concept Jaarstukken 2022.pdf

concept Jaarstukken 2022

Datum vaststelling B&W

:

30 mei 2023

Datum besluitvorming Raad :

27 juni 2023

Inhoudsopgave Jaarverslag ......................................................................................................................... 3 Leeswijzer ....................................................................................................................... 4 Inleiding .......................................................................................................................... 5 Financiële resultaten ......................................................................................................... 6 Programma's ...................................................................................................................... 9 1 Economische Ontwikkeling ............................................................................................. 10 2 Welzijn ........................................................................................................................ 21 3 Gebiedsontwikkeling ..................................................................................................... 45 4 Duurzaamheid .............................................................................................................. 60 5 Bestuur en Veiligheid ....................................................................................................

67 6 Overhead en algemene dekkingsmiddelen ........................................................................ 75 Paragrafen ........................................................................................................................ 81 Lokale Heffingen.............................................................................................................. 82 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing .......................................................................... 86 Onderhoud Kapitaalgoederen ............................................................................................ 87 Financiering .................................................................................................................... 93 Bedrijfsvoering ................................................................................................................ 98 Verbonden Partijen ........................................................................................................ 105 Grondbeleid .................................................................................................................. 121 COVID-19 ..................................................................................................................... 126 Taakvelden - Beleidsindicatoren ......................................................................................

128 Jaarrekening .................................................................................................................... 129 Baten en lasten en toelichting ......................................................................................... 130 Balans en toelichting ...................................................................................................... 137 Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen ........................................................ 165 Taakvelden - Realisatie .................................................................................................. 167 Bijlagen .......................................................................................................................... 169 SISA-Bijlage ................................................................................................................. 170 Kerngegevens ............................................................................................................... 171 Sustainable Development Goals (SDG) ............................................................................. 172

Jaarverslag

3

Leeswijzer Voor u liggen de Jaarstukken 2022. Deze bestaan uit zowel het jaarverslag (programma’s en paragrafen), de jaarrekening (balans en toelichting) en een aantal verplicht voorgeschreven bijlagen. Door deze drie onderdelen te combineren in de Jaarstukken 2022 is er samenhang in de verantwoording aan de raad en kan tevens volstaan worden met een aantal logische verwijzingen om dubbele overzichten te voorkomen. De verantwoording volgt de opzet van de begroting, waardoor de verschillende P&C-documenten goed te vergelijken zijn. Inleiding In de inleiding benoemen we op hoofdlijnen de belangrijkste ontwikkelingen in 2022. Financiële resultaten We gaan hier kort in op het jaarrekeningsaldo van 2022. Een verdere toelichting staat bij de afzonderlijke programma's. Programma's Bij alle programma’s geven we als eerste een algemene duiding van hetgeen we in het afgelopen jaar hebben bereikt. Vervolgens geven we, conform de indeling van de begroting, een nadere verdieping hiervan door per thema de realisatie van de beoogde doelen en resultaten weer te geven. Elk programma sluiten we af met de financiële verantwoording. Hoewel de raad autoriseert op programmaniveau, hebben we in voorliggende jaarstukken per programma de financiële resultaten op taakveld-niveau weergegeven. De belangrijkste afwijkingen (> € 50K) zijn daarbij apart toegelicht.

4

Inleiding Volgt in de definitieve versie.

Highlights 2022 Volgt in de definitieve versie.

5

Financiële resultaten De jaarrekening 2022 sluit met een overschot van afgerond € 2.691.000. In de Winterrapportage 2022 was er een voordelig saldo verwacht van € 1.378.000. In deze jaarrekening vindt de toelichting op afwijkingen plaats ten opzichte van de begroting na wijziging ofwel de stand van de Winterrapportage 2022. Op dat moment heeft de raad de begroting namelijk voor het laatst gewijzigd vastgesteld. Rekening

Primi- Gewijzig- Rekening tieve de begrobegroting ting

Saldo

(Bedragen x € 1.000) 2021

2022

2022

2022

2022

Lasten

132.181

124.819

135.781

138.495

-2.714

Baten

134.623

126.296

136.372

142.451

6.079

2.442

1.477

591

3.956

3.365

Toevoeging

855

306

4.396

6.007

-1.611

Onttrekking

1.459

463

5.183

4.742

-441

Resultaat

3.045

1.634

1.378

2.691

1.313

Saldo van baten en lasten Reserves

In het voordelig rekeningsaldo van € 2.691.000 is - conform het raadsbesluit d.d. 9-11-2021 bij vaststelling van de begroting 2022 - een storting van € 1.634.000 in de algemene reserve verwerkt. Deze storting is verwerkt in de zomerrapportage 2022.

Afwijking per programma Programma 1. Economische ontwikkeling 2. Welzijn

Bedrag (x € 1.000) 743 -1.083

3. Gebiedsontwikkeling

-170

4. Duurzaamheid

145

5. Bestuur en Veiligheid

456

6. Overhead en algemene dekkingsmiddelen

1.222

Totaal hoger voordelig resultaat 2022

1.313

Ten opzichte van de stand van de winterrapportage is er, per saldo, sprake van een positieve afwijking van € 1,3 miljoen. De grootste afwijkingen zijn afgerond de volgende:

Grootste posten In onderstaande tabel genoemde voor- en nadelen betreffen de omschrijvingen van de taakvelden uit de programma's. Voor een nadere toelichting op deze en overige afwijkingen wordt verwezen naar de betreffende programma’s bij onderdeel 'Wat heeft het gekost' bij tabellen 'Belangrijkste afwijkingen'.

6

Post

Bedrag (x € 1.000)

Verwijzing nadere toelichting (zie "Wat heeft het gekost?", tabel 'Belangrijkste afwijkingen'):

Voordelen: Begeleide participatie

533 Programma 1, taakveld 6.4

Samenkracht en burgerparticipatie

834 Programma 2, taakveld 6.1

Beheer ov-gebouwen en gronden

293 Programma 3, taakveld 0.3

Openbaar vervoer

200 Programma 3, taakveld 2.5

Ruimtelijke ordening

1.036 Programma 3, taakveld 8.1

Afval

219 Programma 4, taakveld 7.3

Bestuur

320 Programma 5, taakveld 0.1

Rente

235 Programma 6, taakveld 0.5

OZB

Programma 6, taakveld 231 0.61/62

Algemene uitkering Overige baten en lasten totaal voordelen

1.663 Programma 6, taakveld 0.7 867 Programma 6, taakveld 0.8 6.431

Nadelen: Inkomensregelingen

-999 Programma 2, taakveld 6.3

Maatwerkdienstverlening (18-)

-859 Programma 2, taakveld 6.72

Mutaties reserves leefomgeving

-1.311 Programma 3, taakveld 0.10

Wonen en bouwen

-324 Programma 3, taakveld 8.3

Overhead

-1.577 Programma 6, taakveld 0.4

totaal nadelen

-5.070

Saldo overige afwijkingen, per saldo nadeel

-48

Totaal verklaard hoger voordelig resultaat

1.313

COVID-19 Voor de effecten van COVID-19 geldt dat deze, evenals in 2020 en 2021, diverse programma's raken. Bij de verschillende programma's worden de afwijkingen benoemd. Een totale doorkijk van de financiële effecten geven we in de paragraaf COVID-19.

Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente in staat is om de gevolgen van risico's op te vangen. Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de weerstandscapaciteit en het risicoprofiel. Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in de weerstandsratio. Volgt in de definitieve versie.

7

Bestemming rekeningresultaat Het rekeningresultaat 2022 bedraagt afgerond € 2.691.000 voordelig. Volgt in de definitieve versie.

8

Programma's

9

1 Economische Ontwikkeling

Wat hebben we bereikt? De Nederlandse economie draaide in het eerste helft van 2022 op volle toeren. Na de zomer van 2022 liet de Nederlandse economie een daling zien. De economische teruggang werd veroorzaakt door de hoge inflatie (o.a. door voedselprijzen en de energieprijzen) en de instabiliteit in de wereld (bijvoorbeeld de oorlog in Oekraïne). In 2022 staat de arbeidsmarkt in het teken van een krapte. Veel werkgevers in vrijwel alle sectoren hebben te kampen met moeilijk vervulbare vacatures en personeelstekorten. Ondanks de coronacrisis en de voortdurend veranderende economische omstandigheden, bleef het ook voor de lokale ondernemers moeilijk om openstaande vacatures te vervullen. Voor de lokale ondernemers was het jaar 2022 een jaar waar gelukkig weer meer kon. De coronapandemie heeft ook heel veel gevraagd van de ondernemers. In 2022 is uitvoering gegeven aan een specifieke subsidieregeling voor de BIZ verenigingen (Frisse Start na Corona). Begin 2022 is de Routekaart Circulaire EConomie vastgesteld. De ambitie is om de Rhedense economie verder te verduurzamen en meer te richten op circulariteit. Met ondernemers zetten wij stappen om het klimaat te ontzien bij de bedrijfsactiviteiten. Door bijvoorbeeld afval te zien als grondstof maken we met elkaar de omslag naar een circulaire economie.

In november 2022 is de nieuwe economische visie uitvoeringsprogramma voor de gemeente Rheden vastgesteld. De nieuwe economische visie gaat uit van de brede welvaart. Onze inzet is een duurzame en robuuste lokale economie. Onze gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers wordt op een proactieve wijze ingevuld. In 2022 is er intensiever contact geweest met de ondernemers en het onderwijs, zowel op ambtelijk als bestuurlijk niveau. Dit heeft o.a. geleid tot een ondernemersmarkt in Rheden (samen met de ORDS georganiseerd) en daarnaast een specifieke ontwikkelingsprogramma voor scholieren/studenten. In 2022 zien we positieve ontwikkelingen op de bedrijventerreinen. Naast kwalitatieve verbeteringen zien we ook de vestiging van nieuwe bedrijven. Deze ontwikkeling is met name aan de kanaalzone in Dieren en Spankeren. De werkgelegenheid laat in 2022 een groei zien (0,9%, bron PWE 2022 Gelderland). Wij verantwoorden dit programma op werk en re-integratie, economische ontwikkeling en onderwijs.

Welke doelen zijn gerealiseerd? Tabel: gerealiseerde doelen Werk & re-integratie Nr. 1 (B)

Doel Doel 1: Wij streven naar een duurzame uitstroom uit de bijstand, met maximaal 900 bijstandsuitkeringen in 2023. 10

1 (R) 2 (B) 2 (R)

3 (B) 3 (R)

4 (B) 4 (R)

Door inzet van team Werk, Participatie en Inburgering is het aantal bijstandsuitkeringen (incl. IOAW, IOAZ, BBZ) gedaald naar 888 eind 2022. Doel 2: Wij stellen uitkeringsgerechtigden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt in staat om mee te doen naar vermogen. In 2022 is een aanpak tot sociale activering opgesteld, specifiek voor de doelgroep met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Wegens verplichting tot aanbesteden kon er nog niet gestart worden met de opdracht. Team Werk, participatie en inburgering is in 2022 onverminderd doorgegaan met het stimuleren om mee te doen naar vermogen. Deze groep participeert op een zeer diverse manier: leerwerkplek, taalstage, vrijwilligerswerk, Doorslag, etc. Doel 3: In 2022 neemt 75% van de inburgeraars deel aan activiteiten gericht op arbeidsparticipatie aan de samenleving en/of aan de arbeidsmarkt. Er zijn in 2022 activiteiten georganiseerd voor inburgeraars om deel te nemen aan de samenleving (o.a. inburgeringscursus, taalcursussen, vrijwilligerswerk). De monitoring van de deelname heeft echter vertraging opgelopen als gevolg van het inrichten van de uitvoering van de Wet inburgering. Hiernaast heeft Rijksinstituut: Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) administratiefouten gemaakt waardoor instroom van inburgeraars traag op gang kwam en tot eind maart 2022 is stilgelegd.

Hierdoor startten nieuwe inburgeraars later met hun inburgeringsroute waar arbeidsparticipatie een onderdeel van is. Doel 4: Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt de mogelijkheid geven om te groeien. De samenwerking met de onderwijsinstelling versterken. Er is oog voor de ontwikkeling van iedereen met een afstand tot de arbeidsmarkt. We zetten instrumenten in voor degenen die (nog) niet in staat zijn om te werken of te participeren naar vermogen. Om hen te ondersteunen in het voortraject richting participatie middels zijn er o.a. cursussen, psychologische trajecten, ondersteuning bij of na verslaving en taallessen. In 2022 zijn nog geen specifieke trajecten geweest om de samenwerking met de onderwijsinstelling te versterken.

Tabel: gerealiseerde doelen Economie Nr. 1 (B) 1 (R)

2 (B)

2 (R)

Doel Doel 1: De ambitie is om het economische klimaat aantrekkelijk te houden voor de inwoners van de gemeente Rheden. In 2022 is samen met lokale partners gewerkt aan de nieuwe economische visie voor de gemeente Rheden (november 2022 vastgesteld). Met deze visie is een belangrijk vertrekpunt vastgelegd. Het heeft als doel het behouden van een aantrekkelijk economisch klimaat op gemeentelijk niveau. Brede welvaartsaspecten zijn daarbij het uitgangspunt. Doel 2: We intensiveren het gestructureerde contact met het georganiseerde bedrijfsleven en onderwijs en met individuele ondernemers. Economische ontwikkeling wordt gestimuleerd. 2022 stond in het teken van het herstellen van de contacten met de ondernemers. Dit i.v.m. de coronapandemie. Zowel op bestuurlijk als ambtelijk niveau zijn de nodige contacten geweest met zowel het bedrijfsleven als het onderwijs.

Tabel: gerealiseerde doelen Onderwijs Nr. 1 (B) 1 (R)

Doel Doel 1: Een daling van het aantal laaggeletterden van 5% in 2030. Het taalhuis helpt laaggeletterde inwoners met passend educatieaanbod. Dit draagt bij aan het vergroten van de geletterdheid van inwoners. In 2022 is het rapport van de impactmeting volwasseneneducatie uitgebracht. Deelnemers uit onze 11

2 (B)

2 (R)

3 (B) 3 (R) 4 (B)

4 (R)

5 (B) 5 (R) 6 (B) 6 (R) 7 (B) 7 (R)

gemeente geven aan meer zelfredzaam te zijn, meer mee te doen aan de arbeidsmarkt en de basisvaardigheden beter te beheersen. Doel 2: In 2022 neemt het aantal peuters dat gebruik maakt van de peuterregeling toe met 10%. We bieden 100% van de peuters met (een risico op) een onderwijsachterstand Voorschoolse Educatie (VVE) aan. In 2022 is het aantal peuters dat gebruik maakt van de peuterregeling met 10% toegenomen. Landelijk wordt het aantal peuters met een risico op een onderwijsachterstand in Rheden op 14% geschat. In de praktijk neemt 17% deel. We nemen daarom aan dat we de doelgroep bereiken. Doel 3: Geen kind langer dan 3 maanden thuis; we zetten in op het terugdringen van het aantal thuiszitters van 36 (RBL, 2019) naar 18 in 2023. Schooljaar 2021/2022 zijn er 17 Rhedense thuiszitters (RBL, 2022). Hiermee zitten we op schema om het doel te bereiken. Doel 4: Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2021-2036 draagt bij aan de toegankelijkheid van onderwijs voor alle kinderen, de realisatie van passende onderwijshuisvesting en verankering van schoolgebouwen in de wijk. In 2022 is het beleidskader Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2022-2036 vastgesteld. Met dit IHP trekken we gezamenlijk op met de schoolbesturen in het realiseren van een veilige en gezonde omgeving waarbinnen kinderen zich optimaal kunnen ontwikkelen.

In 2023 wordt met het IHP uitvoeringsprogramma een start gemaakt met de realisatie van toekomstige, duurzame voorzieningen die het opvang- en onderwijsaanbod verrijken en een ankerpunt zijn in de wijk. Doel 5: Circulaire inrichting van het nieuwe gemeentehuis. In 2022 zijn de voorbereidingen voor de aanbesteding van de inrichting inclusief circulariteit verricht. Doel 6: Uitvoeren routekaart Circulaire Economie. Het budget voor de uitvoering is in november toegekend. Doel 7: Actieve deelname aan regionale samenwerking. De vergaderingen van de werkgroep 'Grondstoffen en ketens' zijn bijgewoond. De werkgroep heeft een studie laten uitvoeren naar de prioritaire grondstofstromen waarop moet worden ingezet.

Welke resultaten zijn in 2022 gerealiseerd? Tabel: resultaten Werk & re-integratie Nr. Resultaat Doel 1: Wij streven naar een duurzame uitstroom uit de bijstand, met maximaal 900 bijstandsuitkeringen in 2023. 1 (B) We zorgen, samen met de regio, voor een betere aansluiting tussen de inwoners in ons bestand en de branches op de arbeidsmarkt die krapte kennen. 1 (R) Team Werk Rheden werkt continu om de vacatures op de arbeidsmarkt te vervullen. Inwoners uit ons bestand blijken echter grotendeels (nog) niet op korte termijn in staat om te werken. Bij deze cliënten ligt eerst de focus op het aanleren van (basis)vaardigheden of het wegnemen van blokkades. Degenen die wel kunnen werken, worden in samenwerking met Werkgeversservicepunt (WSP) bemiddeld naar een passende plek, waarbij oog is voor de branches met krapte. Regionaal zijn specifiek de Branche Ontwikkel Arrangementen ingezet om de mismatch tussen vraag een aanbod te verkleinen. In 2022 hebben deze trajecten nog geen versnelling in uitstroom opgeleverd. 2 (B) Team directe bemiddeling bemiddelt, in samenwerking met het WSP en onze eigen werkgeversdienstverlening, 85 kansrijke mensen naar een baan in 2022.

12

2 (R)

3 (B) 3 (R)

4 (B) 4 (R)

In 2022 zijn 108 mensen uit de uitkering uitgestroomd wegens werk. Daarnaast hebben 54 mensen parttime werk gevonden (nog deels in de uitkering). De bemiddeling naar een baan is zowel door Team Bemiddeling, als door de overige consulenten, uitgevoerd. Team Bemiddeling en het Werkgeversservicepunt (WSP) zijn bij minstens 67 plaatsingen betrokken geweest. De registratie in het systeem geeft geen volledig uitsluitsel over het totale aantal waarbij Team Bemiddeling betrokken is geweest. Het afgelopen jaar is een start gemaakt om nauwer samen te werken met het WSP, niet vanuit cijfermatige targets, maar vanuit samenwerkingsdoelen en een gezamenlijk doel om mensen duurzaam werk te bieden. In 2022 stromen er 25 cliënten vanuit Doorslag 1 (fietsmontage) door of uit naar regulier werk. In 2022 zijn er 14 inwoners doorgestroomd/uitgestroomd, van wie 5 naar werk of scholing/leerwerktraject. Het jaar is gestart met 8 deelnemers, o.a. doordat er wegens corona minder werkplekken beschikbaar waren. Daarnaast blijft Doorslag te maken houden met een doelgroep die meer aandacht vraagt en niet altijd gericht is op uitstroom. Hierdoor is ook de invulling en doelstelling verschoven: van een project met als doel uitstroom, naar een instrument met als doel 'meedoen naar vermogen', en ontwikkelen (van vaardigheden) waar mogelijk. Eind 2022 stonden er 9 deelnemers op de lijst.

In 2022 stromen er 25 cliënten vanuit Doorslag 2 (kledingherstel- en reparatie) door of uit naar regulier werk. Er zijn 9 cliënten doorgestroomd/uitgestroomd in 2022, van wie 4 naar (parttime) werk of scholing/leerwerktraject. Het jaar is gestart met slechts 9 deelnemers, o.a. doordat er wegens corona minder werkplekken beschikbaar waren. Daarnaast blijft Doorslag te maken houden met een zwakker wordende doelgroep. Hierdoor is ook de invulling en doelstelling verschoven: van een project met als doel uitstroom, naar een instrument met als doel 'meedoen naar vermogen', en ontwikkelen (van vaardigheden) waar mogelijk. Eind 2022 stonden er 24 deelnemers op de lijst.

Doel 2: Wij stellen uitkeringsgerechtigden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt in staat om mee te doen naar vermogen. 1 (B) In 2022 stellen wij een uitvoeringsplan op om mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt te activeren om mee te doen naar vermogen. 1 (R) Het plan van aanpak 'Sociale activering' is opgesteld. Binnen dit plan wordt aansluiting gezocht met de sociale basis. In Q2 wordt de te publiceren opdracht aangekondigd, waarna kan worden overgegaan tot een passende aanbesteding indien meerdere partijen geïnteresseerd zijn. 2 (B) In 2022 zetten wij 100 bijstandsgerechtigden in naar vermogen via bijvoorbeeld Sociale ruimte, de Magneet en Activerend werk. 2 (R) Ruim 110 bijstandsgerechtigden hebben in 2022 meegedaan naar vermogen. Dit omvat diverse type plekken (vrijwilliger, (taal)stage, activeringstraject, leerwerktraject, etc.) en diverse locaties (Doorslag, Sociale ruimte, Magneet, 2Switch, Humanitas, Vitesse Werkt). De Magneet is in 2022 gesloten, wegens te weinig bijstandsgerechtigden die hier aan de slag konden. De doorontwikkeling van de Magneet is meegenomen in de opdracht Sociale activering.

Doel 3: In 2022 neemt 75% van de inburgeraars deel aan activiteiten gericht op participatie aan de samenleving en/of aan de arbeidsmarkt 1 (B) In 2022 brengen wij voor elke inburgeraar in beeld waar hij/zij participeert via vrijwilligerswerk, werkervaringsplek, stage o.i.d. 1 (R) Wegens de onverwachte hoge implementatie- en uitvoeringsdruk die de nieuwe Wet Inburgering met zich meebracht, hebben we moeten prioriteren. Het is daardoor niet gelukt de registratie en monitoring volledig te organiseren. In de In de nieuwe wet is participatie onderdeel van het ingekochte inburgeringstraject. 13

Echter, wegens een traag op gang komende instroom van statushouders onder deze nieuwe wet (landelijke trend), begint de participatie van deze groep pas in 2023. Doel 4: Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt de mogelijkheid geven om te groeien. De samenwerking met de onderwijsinstelling versterken. 1 (B)

1 (R)

We bieden plaatsen in het beheer van de openbare ruimte voor 12 mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, waarvan 6 garantiebanen bij Buurtbeheer. We bieden hiermee inwoners met inkomensondersteuning de mogelijkheid om te groeien, wat leidt tot duurzame uitstroom en het verbeteren van hun toekomstperspectief. We begeleiden gemiddeld 10 studenten/leerlingen in hun stage en/of afstudeeropdrachten binnen het beheer van de openbare ruimte. Bij Team Buurtbeheer hebben 19 inwoners deelgenomen/gewerkt in diverse constructies (oa. werkervaringsplekken, beschut werk, behoud van uitkering). Van deze 19 mensen hadden 6 mensen een garantiebaan, wat een onderdeel is van de basisbezetting van Buurtbeheer. Er zijn in 2022 geen stages of afstudeeropdrachten geweest.

Tabel: resultaten Economie Nr. Resultaat Doel 1: De ambitie is om het economische klimaat aantrekkelijk te houden voor de inwoners van de gemeente Rheden. 1 (B) Het aantal banen in de gemeente laten stijgen met 1,3% t.o.v. 2020 (18050: bron: PWE Gelderland 2020) in 2022. 1 (R) Het aantal banen is gestegen met 0,7% (bron: PWE Gelderland 2022) 2 (B) De ambitie is het aantal bedrijven te laten stijgen met 3,5% t.o.v. 2020 (3810: bron: PWE Gelderland 2020). 2 (R) Het aantal bedrijven is gestegen met 5,9% (4180, bron: PWE 2022) 3 (B) In 2022 ligt er een actuele economische beleidsvisie; opgesteld in samenwerking met het bedrijfsleven e.a. 3 (R) In november 2022 is de nieuwe economische visie en uitvoeringsprogramma vastgesteld door de gemeenteraad. 4 (B) Er ligt een gedragen herinrichtingsplan voor een aantrekkelijker winkelgebied Velp (Hoofdstraat) dat zorgt voor aantrekkende middenstand. 4 (R) De planning is dat in 2023 een start wordt gemaakt met het plan van aanpak. In 2024 zal het herinrichtingsplan worden opgesteld. De uitvoering zal na 2024 plaatsvinden. 5 (B) Wij gaan samen met BIZ verenigingen de huidige detailhandelsstructuurvisie van de gemeente Rheden updaten. 5 (R) De actualisatie van de detailhandelsstructuurvisie zal in 2023 starten. In 2022 is ingezet op het scherp krijgen van het plan van aanpak.

Tijdens de dorpsgesprekken in het kader van de omgevingsvisie zal ook inwoners en ondernemers gevraagd worden naar hun beleving en verbeterpunten voor de winkelgebieden. 6 (B) We gaan samen met ondernemers gericht kijken naar knelpunten op bedrijventerreinen en in winkelgebieden met als doel deze gezamenlijk met de ondernemers op te lossen. 6 (R) Met het bestuur van Stichting Bedrijventerrein is een analyse gemaakt van de knelpunten op bedrijventerrein De Beemd. In de reguliere overleggen met het bestuur van de BIZ-verenigingen is regelmatig gesproken over de knelpunten in de winkelgebieden.

14

7 (B)

7 (R) 8 (B) 8 (R)

9 (B)

9 (R) 10 (B)

10 (R)

Tijdens de dorpsgesprekken (vanaf maart 2023) in het kader van de omgevingsvisie, worden ook inwoners en ondernemers gevraagd naar hun beleving en verbeterpunten voor de winkelgebieden. Lokaal bedrijventerrein is schaars in de gemeente Rheden. Daarom gaan we onderzoeken in hoeverre het gebied Kanaal II uitbreiding ontwikkeld kan worden tot een lokaal bedrijventerrein. Dit vraagstuk is doorgeschoven naar 2023 i.v.m. het traject van de omgevingsvisie. Het behouden van 750 (excl. Airbnb) overnachtingsplekken en stimuleren van een toename van het aantal slaapplaatsen met 5%. Het aantal overnachtingsplekken zijn nog steeds actueel. Het aantal van 750 betreft alleen de pensions, B&B's en hotels. Campingplaatsen en aanlegplaatsen voor passanten zitten hier nog niet bij. De uitwerking van het Masterplan Veluwezoom (spreiding bezoekers Nationaal Park Veluwezoom) zorgt voor stabiliteit in bedrijvigheid en arbeidsplaatsen in het nationaal park. Het Masterplan is in 2022 door de raad vastgesteld en wordt in 2023 verder uitgewerkt. De uitwerking van het Masterplan Veluwezoom (spreiding bezoekers Nationaal Park Veluwezoom) zorgt voor stabiliteit in bedrijvigheid en arbeidsplaatsen in het nationaal park. Het masterplan wordt in 2023 verder uitgewerkt en er zal aandacht voor zijn.

De verkeersmaatregelen worden nu in kaart gebracht waardoor het duidelijker wordt hoe de toe- en doorstroming van bezoekers gaat lopen. Daarmee wordt het effect op de bedrijvigheid en arbeidsplaatsen duidelijk.

Doel 2: We intensiveren het gestructureerde contact met het georganiseerde bedrijfsleven en onderwijs en met individuele ondernemers. Economische ontwikkeling wordt gestimuleerd. 1 (B) Contactmomenten d.m.v. bedrijfsbezoeken stijgen van 20 naar 30 in 2022. 1 (R) In 2022 zijn er 34 bedrijfsbezoeken afgelegd. 2 (B) De lokale Triple Helix voert gezamenlijk minimaal 3 projecten uit, bijvoorbeeld VeluwezOOm Got Talent, kennismaking met ondernemerschap in het basisonderwijs en het stimuleren van living labs. 2 (R) De volgende projecten zijn uitgevoerd. • VeluwezOOOm got talent! • Enquête Leefbaarheid Laag Soeren • Ondernemersmarkt Rheden • Day for Change (duurzaam ondernemen en omgaan met geld) 3 (B) Minimaal 1 basisschool (groep 7 en 8) gaat in 2022 een aantal lessen krijgen om bekendheid met ondernemerschap te bevorderen bij de leerlingen. 3 (R) Activiteit heeft niet plaatsgevonden i.v.m. ontbreken van capaciteit. In het najaar 2023 zal de actie alsnog worden uitgevoerd. 4 (B) 4.Wij gaan samen met het onderwijs het bedrijfsleven enthousiasmeren om stageplaatsen beschikbaar te stellen voor het VMBO en het MBO. 4 (R) In de lokale triple helix samenwerking is er continue aandacht voor voldoende stageplaatsen. Tijdens de reguliere overleggen met het bedrijfsleven wordt het onderwerp 'stageplaatsen' regelmatig besproken.

Tijdens de bedrijfsbezoeken is het onderwerp ook een vast onderdeel van de agenda. In het kader van het thema inclusie samenleving (onderdeel van de nieuwe economische visie) zal dit structureel aandacht krijgen en het belang van o.a. voldoende stageplaatsen intensiever onder de aandacht worden gebracht. 5 (B) We faciliteren activiteiten, waaronder evenementen, op basis van ons evenementenbeleid, afhankelijk van de ontwikkelingen rondom Covid19. We kijken hierbij ook naar een verantwoord gebruik van de natuur.

15

5 (R) 6 (B)

6 (R) 7 (B)

7 (R)

8 (B) 8 (R)

De evenementen zijn weer op gang gekomen in 2022. Bij het verlenen van vergunning wordt altijd gekeken naar het effect op de natuur. Het toeristisch-recreatieve aanbod voor bezoekers en inwoners is vergroot en wordt beter gepromoot door samenwerking met en tussen toeristisch platform, Veluwezoom-gemeenten, TVAN e.a. Diverse initiatieven zijn gestart, waaronder belevingsgebied Veluwezoom en de uitrol van een wandelnetwerk. Minimaal 1 keer per kwartaal vindt er een ontbijtsessie plaats met het onderwijs en bedrijfsleven waarbij de stand van zaken wordt besproken van de lopende projecten/ onderwerpen. In 2022 zijn er 2 ontbijtsessies en meerdere avondsessies gehouden. Het onderwijs, de ondernemers en de gemeente werken aan een nieuw inhoudelijk programma voor de lokale Triple Helix. Tijdens het ondernemerscafé 2022 zal de Rhedense ondernemer van het jaar worden bekendgemaakt. Het ondernemerscafé 2022 heeft niet plaatsgevonden i.v.m. de onzekerheid die er was rondom corona.

Tabel: resultaten Onderwijs Nr. Resultaat Doel 1: Wij streven naar een daling van het aantal laaggeletterden van 5% in 2030. 1 (B) In 2022 bereiken we minimaal 120 laaggeletterde inwoners met educatieaanbod. 1 (R) Het taalhuis helpt laaggeletterde inwoners met passend educatieaanbod; via formeel, non formeel of informeel aanbod. In 2022 hebben 113 inwoners bereikt. 37 inwoners gebruik gemaakt van het formele aanbod van Rijn IJssel, 55 inwoners via non formeel aanbod van de Bibliotheek en Incluzio, en 21 inwoners van de Taalcafés van Vluchtelingenwerk. Door corona zijn niet alle cursussen door gegaan. Doel 2: In 2022 neemt het aantal peuters dat gebruik maakt van de peuterregeling toe met 10%. We bieden 100% van de peuters met (een risico op) een onderwijsachterstand Voorschoolse Educatie (VVE) aan. 1 (B) 1. In 2022 worden alle peuters met een indicatie doorgeleid naar een VVE locatie. Geïndiceerde peuters die alsnog niet door hun ouders worden ingeschreven op een VVE-locatie worden gevolgd en door VGGM aangespoord om alsnog deel te nemen aan VVE. 1 (R) Het bereik van peuters met een vve-indicatie is verhoogd van 73% (2021) naar 79% (2022). Redenen voor non-bereik zijn bijvoorbeeld het staan op een wachtlijst, al deelnemen aan kinderdagopvang, of principieel geen gebruik willen maken van kinderopvang.

De redenen voor non-bereik monitoren we via de Peutermonitor, en bij kinderopvang zelf; bijvoorbeeld door te vragen of meer ouders moeite hebben met het betalen van de eigen inkomensafhankelijke bijdrage. Doel 3: Wij dringen het aantal thuiszitters terug van 36 (RBL, 2019) naar 18 in 2023. 1 (B) In 2022 weten alle partijen (samenwerkingsverbanden, leerplicht, gemeente, scholen, VGGM) door middel van een vastgesteld model op welke wijze zij (dreigend) thuiszitten kunnen signaleren en welke stappen er moeten worden gezet om thuiszitten te voorkomen. 1 (R) Het blijkt uit evaluatie dat het in de praktijk niet naar voldoening werkt. Daarom wordt met partners gewerkt aan een verbeterde werkwijze. Het aantal thuiszitters is gedaald naar 17.

16

Doel 4: Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2021-2036 draagt bij aan de toegankelijkheid van onderwijs voor alle kinderen, de realisatie van passende onderwijshuisvesting en verankering van schoolgebouwen in de wijk. 1 (B) In 2022 stellen wij een uitvoeringsprogramma Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2021-2036 op. Hierin staan afspraken over o.a. de volgorde en de planning van de aanpak, het kwaliteitsniveau, verduurzaming van onderwijshuisvesting en benodigde financiering. 1 (R) In 2022 is het beleidskader Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2022-2036 vastgesteld. In het IHP uitvoeringsprogramma dat in 2023 wordt opgesteld wordt het beleidskader uitgewerkt in afspraken over o.a. verduurzaming, de planning van de aanpak en de benodigde financiering. Doel 5: Circulaire inrichting van het nieuwe gemeentehuis 1 (B) Het kantoormeubilair is circulair ingekocht. 1 (R) Bij de aanbesteding is circulariteit meegenomen. Doel 6: Uitvoeren routekaart Circulaire Economie 1 (B) Door het College is een keuze gemaakt uit de projecten uit de Routekaart die in 2022 zullen worden opgepakt. 1 (R) Het budget is in november 2022 (bij de vaststelling van de economische visie) vrijgegeven. De uitvoering volgt.

Doel 7: Actieve deelname aan regionale samenwerking 1 (B) De Groene Metropoolregio kent binnen de ambitie "Circulaire regio" een viertal speerpunten (Circulaire bouw en infrastructuur, Circulaire economie: grondstoffen en ketens, Water en klimaatadaptatie, Transitie naar duurzame energie). Voor het speerpunt Grondstoffen en ketens wordt ambtelijke capaciteit ingezet voor de werkgroep. De belangen van het Rhedense bedrijfsleven worden ingebracht in de werkgroep. 1 (R) Door de werkgroep is een onderzoek uitgevoerd naar de noodzakelijke prioritering. In eerste instantie wordt de focus gelegd bij de circulaire verwerking van de reststromen luiers/incontinentiemateriaal, zonnepanelen en ongevaarlijk ziekenhuisafval.

Welke context speelde er? Werk en re-integratie Binnen de Participatiewet hebben is een van de doelen uitstroom naar werk. Daarnaast hebben we ons meer gericht op degenen die een grotere afstand tot de arbeidsmarkt hebben, of zelfs degenen van wie we niet verwachten dat de arbeidsmarkt in zicht is of komt. Hierbij is er verbinding gebracht bij de sociale basis en is beogen we mensen te stimuleren en begeleiden naar participatie op hun niveau. Om uitvoering te geven aan het doel om mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt mee te laten doen naar vermogen, is een Activeringsplan opgesteld voor de doelgroep zorg en empowerment. Samen met Incluzio is ingezet op duurzame participatie van deze doelgroep. Vanuit de Modulair Gemeenschappelijke Regeling (MGR) zijn er ontwikkelingen die invloed hebben op de uitgaven van het Werkgeversservicepunt (WSP), het Werkgeverschap SW medewerkers (WGSW), de inburgering en onderwijszaken. Met name op de WgSw zien we een stijging van de lasten als gevolg van een verhoging CAO en de herverdeling van de arbeidsjaren. Dit speelt met name op het gebied van de WGSW.

17

Economische ontwikkeling Begin 2022 is de Routekaart Circulaire EConomie vastgesteld. De ambitie is om de Rhedense economie verder te verduurzamen en meer te richten op circulariteit. Met ondernemers zetten wij stappen om het klimaat te ontzien bij de bedrijfsactiviteiten. Door bijvoorbeeld afval te zien als grondstof maken we met elkaar de omslag naar een circulaire economie. In november 2022 is de nieuwe economische visie en een uitvoeringsprogramma voor de gemeente Rheden vastgesteld. De nieuwe economische visie gaat uit van de brede welvaart.

Onderwijs In 2022 was het lerarentekort ook voelbaar binnen de gemeente Rheden. Dit is een landelijke trend. De komende jaren dreigt het lerarentekort in alle lagen van het onderwijs op te lopen. Vergrijzing en een verminderde aantrekkelijkheid van het beroep zijn belangrijke factoren. Het tekort geldt voor zowel docenten als voor bestuurders. In het VO zijn de tekorten geconcentreerd bij bepaalde vakken zoals informatica, natuurkunde en Duits. De verder digitalisering maakt dat ook de Rhedense onderwijsinstellingen gedwongen worden na te denken over hoe zij hun leerprocessen inrichten in de fysieke en digitale leeromgeving. Meer dan vroeger is de vraag hoe de instellingen kunnen investeren in geschikte klaslokalen en fysieke ruimtes. De veranderende leeromgeving vraagt om meer flexibiliteit.Ook wordt nadrukkelijker gekeken naar welke opleidingen wel levensvatbaar zijn en welke niet. Het Leven Lang Ontwikkelen (LLO) is ook bij de Rhedense onderwijsinstellingen een belangrijke ontwikkeling. Binnen de Rhedense Triple Helix samenwerking wordt bekeken op welke wijze invulling gegeven kan worden aan het Leven Lang ontwikkelen. In 2022 is het Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting (IHP) door de gemeenteraad vastgesteld en is gestart met het uitvoeringsprogramma onderwijshuisvesting 2022-2036.

Wat is de bijdrage aan de Sustainable Development Goals (SDG)? Taakveld(en) • 3.1 Economische ontwikkeling • 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen • 3.4 Economische promotie • 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken • 6.4 Begeleide participatie

Bijdrage aan SDG* • 4-1, 4-2, 4-4, 4-5, 4-6, 4-7, 4-A • 8-3, 8-4, 8-5, 8-6, 8-8, 8-9 • 9-1 • 10-1, 10-2, 10-3 • 12-6 • 17-17 • 18-1, 18-2, 18-3, 18-4, 18-6 * Sustainable Development Goals, zie bijlage 8 voor een nadere toelichting

Verbonden partijen Voor het bereiken van de doelstellingen van het programma 1, in het bijzonder de beoogde maatschappelijke effecten, heeft de gemeente Rheden zich met een aantal partijen verbonden waarin zij een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Het gaat hier om de volgende organisaties: • Module Gemeenschappelijke Regeling sociaal domein centraal Gelderland (MGR) •

Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM)

18

In de paragraaf Verbonden Partijen wordt nader inzicht gegeven in de beleidsmatige en financiële betrokkenheid en risico's van de gemeente in deze organisatie.

Wat heeft het gekost? Programma 1. Economische ontwikkeling Rekening

Primi- Gewijzigtieve de begrobegroting ting

Rekening

Saldo

(Bedragen x € 1.000) 2021

2022

2022

2022

2022

3.1 Economische ontwikkeling

232

356

361

309

52

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

25

9

9

9

0

Lasten

3.4 Economische promotie 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 6.4 Begeleide participatie subtotaal

190

328

330

287

42

2.425

2.486

2.595

3.103

-507

9.197

9.292

9.906

9.211

695

12.069

12.471

13.201

12.919

282

107

101

101

102

1

6

9

9

11

2

240

330

330

469

139

Baten 3.1 Economische ontwikkeling 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 6.4 Begeleide participatie subtotaal Saldo van baten en lasten

958

940

940

1.435

494

1.447

178

337

175

-162

2.757

1.558

1.717

2.191

474

-9.311

-10.913

-11.484

-10.728

757

0

306

292

-14

-10.913

-11.178

-10.436

743

Reserves Toevoeging

0

Onttrekking Resultaat

-9.311

Belangrijkste afwijkingen Ten opzichte van de gewijzigde begroting 2022 is het financieel effect van de mutaties in de jaarstukken 2022 per saldo € 0,7 mln voordelig. De belangrijkste mutaties kunnen als volgt worden toegelicht. 1. Economische Ontwikkeling Taakveld (afwijkingen per taakveld => 50.000 saldo baten en lasten)

Bedrag in € 1.000

Inc. / Struct.

53

I

3.1 Economische ontwikkeling

De stelpost uit het Coalitieakkoord 2018-2022 voor de herstructurering van winkelgebieden (€ 50 k) is niet ingezet in 2022. Door krapte op de arbeidsmarkt en de na-effecten van Corona is het ook dit jaar niet gelukt om met het project te starten. In het kader van Covid-19 steunmaatregelen is er € 14 k besteed.

19

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

2

I

181

I

Geen nadere toelichting vereist. 3.4 Economische promotie

In 2022 is de ontvangen toeristenbelasting en forensenbelasting meer dan begroot. Voor de toeristenbelasting gaat het om € 108 k extra als gevolg van een aanzienlijk hoger aantal overnachtingen. Voor de forensenbelasting gaat het om € 30 k extra. Daarnaast is er minder besteed aan evenementen (€ 27 k). 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

-13

I

De overschrijding is samengesteld uit lagere personeelskosten (€ 22 k) en per saldo hogere overige kosten (€ 34 k). Geen verdere toelichting vereist. 6.4 Begeleide participatie

533

I

Het resultaat op dit taakveld kent als belangrijkste oorzaken: •

Lagere kosten voor MGR-module WgSW (+/+ € 104 k)

•

Overschot op budget Beschut Werk door lagere instroom en (€ 145 k) dat ingezet wordt voor Activerend Werk (zie Programma 2, taakveld 6.71) waardoor resultaat Beschut Werk nihil is

•

Lagere lasten voor re-integratie (€ 57 k) door de inzet van incidentele ESF subsidie.

•

Lagere lasten voor inburgering (€ 441 k), onder andere door laat toegekende algemene middelen uit het Rijk die niet meer besteed zijn (€ 117 k) en de dekking van kosten inburgering door specifiek uitkeringen (€ 152 k)

•

Hogere personeelskosten (-/- € 70 k) met name door extra inzet op inburgering

In het kader van Covid-19 steunmaatregelen is € 113 k besteed. 0.10 Mutaties reserves

-14

I

De overschrijding bestaat uit een lagere onttrekking reserve COVID-19 dan begroot (-/- € 14 k). Totaal

743

20

2 Welzijn

Wat hebben we bereikt? Onze samenleving heeft in 2022 op verschillende manieren voor veel uitdagingen gestaan. Van corona tot energiearmoede, van oorlog in de Oekraïne tot stijgende inflatie en stijgende energieprijzen. Dit heeft grote impact gehad op onze inwoners. Samen met onze partners hebben wij ons ingezet om onze inwoners te ondersteunen. Dit heeft onder meer geleid tot ondersteunende maatregelen voor inwoners en studenten die te kampen hebben met energiearmoede. Ook met scholen is veelvuldig contact geweest over o.a. ontbijt op school waar uw Raad via een motie aandacht voor heeft gevraagd. Na de coronapandemie is het verenigingsleven weer op gang gekomen en konden wij elkaar weer ontmoeten. De effecten van de lockdowns zijn nog steeds voelbaar en kunnen zich de komende periode nog openbaren (psychische en fysieke effecten). In 2022 is uw Raad op verschillende momenten geïnformeerd via raadsorientatieavonden en raadinformatiebrieven over onderwerpen als o.a. energiearmoede, jeugdzorg aanbieders, Wmo maatwerk en jeugdzorg, minima en schuldhulpverlening en de woon-zorgvisie. Ook bent u eind 2022 betrokken geweest bij de startnotitie over het koersdocument sociaal domein. Samen met uw gemeenteraad hebben we de uitgangspunten en de richting van dit koersdocument bepaald. Er is in 2022 een nauwe verbinding geweest met andere beleidsonderdelen.

Voorbeelden zijn onder andere: de woon-zorgvisie (zorg-wonen-ruimte), de omgevingsvisie (sociaal-ruimte), hitte, droogte en watertekort (gezondheid-klimaatadaptatie) en integrale wijkaanpak Stenfert (sociaalleefomgeving).

Welke doelen zijn gerealiseerd? Tabel: gerealiseerde doelen Algemene voorzieningen Nr. 1 (B) 1 (R)

2 (B) 2 (R)

Doel Doel 1: Wij versterken en verbreden de samenredzaamheid. Samen met al onze vrijwilligersorganisatie en met ondersteuning van Incluzio versterken en verbreden wij de samenredzaamheid. In het eerste half jaar van 2022 heeft dit onderdeel onder druk gestaan als gevolg van de corona lockdowns waardoor verschillende organisaties gesloten waren. Doel 2: Wij stellen (kwetsbare) senioren in staat om zo lang mogelijk op een prettige manier thuis te blijven wonen en mee te doen in de samenleving. Stichting Stoer levert hieraan een belangrijke bijdrage. Als gevolg van corona zijn er minder mogelijkheden geweest om huisbezoeken af te leggen. 21

3 (B) 3 (R)

Doel 3: Vrijwilligerswerk en mantelzorg groeit niemand boven het hoofd Incluzio en de organisatie Mvt (Mantelzorg en vrijwillige Thuiszorg) zetten zich in om dit vrijwilligers en mantelzorgers te ondersteunen.

Tabel: gerealiseerde doelen Wmo maatwerkvoorzieningen Nr. 1 (B)

1 (R) 2 (B) 2 (R) 3 (B) 3 (R)

Doel Doel 1: (Collectieve) oplossingen van en voor inwoners zijn toegankelijk en waar mogelijk is de verbinding met lichte ondersteuning en/of maatwerkoplossingen te leggen. Samen met Incluzio hebben we collectieve oplossingen van en voor onze inwoners ondersteund en waar nodig maatwerkoplossingen ingezet. Doel 2: Het aantal inwoners met een Wmo-indicatie dagbesteding en/of ambulante begeleiding neemt af met 20%. Het aantal inwoners met een Wmo-indicatie dagbesteding en/of ambulante begeleiding is met 42,6% afgenomen (ultimo 2022 t.o.v. ultimo 2019). Doel 3: Mensen met een psychische kwetsbaarheid kunnen zelfstandig in de wijk wonen (sociale inclusie). In samenwerking met onze partners, waaronder Vivare (huisvesting), hebben we inwoners met een psychische kwetsbaarheid ondersteund.

Tabel: gerealiseerde doelen Jeugd Nr. 1 (B)

1 (R)

2 (B)

2 (R)

3 (B)

3 (R)

4 (B) 4 (R)

Doel Doel 1: Het merendeel van de vragen omtrent opvoeden en opgroeien wordt opgevangen binnen de sociale basis. Het jeugdzorg gebruik neemt af en is in 2023 niet meer dan 1,5% hoger dan het landelijk gemiddelde (jeugdzorg gebruik Rheden 14,7%; Nederland 12,3% in 2019, bron CBS); Op basis van de meest recente landelijke gegevens is het verschil tussen het jeugdzorg gebruik in Rheden en het landelijk gemiddelde +1,7%. In 2019 was dit verschil nog 2,4%. Doel 2: Meer kinderen kunnen thuis blijven wonen. Het jeugdhulpgebruik met verblijf neemt af en is in 2023 gelijk of lager dan het landelijk gemiddelde (jeugdhulp met verblijf: Rheden 1,6%; Nederland: 1.3% in 2019, bron CBS). Op basis van de meest recente landelijke gegevens is het verschil tussen het jeugdzorg gebruik met verblijf in Rheden en het landelijk gemiddelde +0.2%. In 2019 was dit verschil nog 0.3%. Doel 3: Meer kinderen die niet meer thuis kunnen blijven wonen, wonen wel zo thuis mogelijk (pleeggezin, gezinshuizen). Het aantal jeugdigen met pleegzorg/ gezinshuiszorg is in 2023 relatief toegenomen ten op zichtte van het totaal aantal kinderen met jeugdhulp met verblijf in vergelijking met 2020. Het aantal jeugdigen met pleegzorg/gezinshuiszorg ten opzichte van het totaal aantal kinderen met jeugdhulp met verblijf is toegenomen naar 54% in 2022 t.o.v. van 46% in 2020.

Doel 4: Het aantal doorverwijzingen naar maatwerkvoorzieningen jeugdhulp door huisartsen is in 2022 met 20% verminderd t.o.v. 2019. Het aantal doorverwijzingen naar maatwerkvoorzieningen jeugdhulp is in 2022 met 51% verminderd t.o.v. 2019.

22

Tabel: gerealiseerde doelen Armoedebestrijding en financiële hulpverlening Nr. 1 (B) 1 (R)

2 (B)

2 (R)

3 (B) 3 (R)

4 (B) 4 (R)

5 (B) 5 (R)

Doel Doel 1: Alle inwoners zijn in staat zelf (met hulp) hun financiële situatie op orde te houden door stabiele inkomsten en overzicht op de administratie. Om dit doel te bereiken zetten wij in op educatie (gericht op omgaan met geld), en reken en digitale vaardigheden. Daarnaast werken wij samen met de thuisadministratie, schuldhulp maatje, de formulierenhulp en de sociale raadslieden. Dit om inwoners in staat te stellen hun financiële situatie op orde te houden. Doel 2: De gemiddelde schuld van inwoners die schuldentrajecten starten, daalt van ca. €43.000 in 2019, naar €40.000 in 2022 en uiteindelijk naar €38.000 in 2024, doordat we er eerder bij zijn. In 2022 is een gemiddelde schuld bij de start van een schuldtraject €44.998,-. Hierbij zijn per schuldtraject gemiddeld 13 schuldeisers betrokken. Er zijn een aantal inwoners met een hogere schuld, denk hierbij bijvoorbeeld aan een ex-ondernemer. Een klein aantal inwoners met een hoge schuld trekken het gemiddelde omhoog. Doel 3: In 2024 is het gebruik van het Kindpakket gestegen van 78% in 2019 naar 85% in 2024. In 2022 zijn we overgegaan een andere leverancier m.b.t. de gegevens over de omvang van de doelgroep die een andere systematiek aanhoudt. Hierdoor kunnen we voor 2022 geen percentage aangeven dat te vergelijken is met het percentage uit 2019.

Wel kunnen we aangeven dat het gebruik van het Kindpakket sinds 2019 is afgenomen, als gevolg van corona, waardoor Stichting Leergeld minder contact met gezinnen heeft gehad wat tot minder aanvragen heeft geleid. Doel 4: Onze hulpverlening leidt tot succesvolle uitstroom uit formele schuldhulptrajecten. Van de gestarte schuldregelingen (in 2019) is nu, binnen drie jaar, 73% succesvol uitgestroomd. 19 schuldregelingen lopen nog. We verwachten daarmee uit te komen op een succesvolle uitstroom van 94%. Doel 5: Inwoners zijn bekend met alle ondersteuningsmogelijkheden en beoordelen deze met een 7 in 2024. In 2021 is een nulmeting uitgevoerd. Inwoners beoordeelden de ondersteuningsmogelijkheden met gemiddeld een 8, de maatschappelijke partners beoordeelden de ondersteuningsmogelijkheden met gemiddeld een 6,7. Wij herhalen het onderzoek in 2024.

Tabel: gerealiseerde doelen Volksgezondheid Nr. 1 (B) 1 (R) 2 (B) 2 (R) 3 (B)

3 (R)

Doel Doel 1: Het percentage kinderen dat in 2025 zijn/haar gezondheid als (heel) goed ervaart, is minimaal gelijk aan 2017 (97%). Deze cijfers volgen in 2026 (rapportage GGD). Doel 2: Het percentage jongeren dat in 2025 zijn/haar gezondheid als (heel) goed ervaart, is minimaal gelijk aan 2018 (98%). Deze cijfers volgen in 2026 (rapportage GGD). Doel 3: Het percentage volwassenen en ouderen dat in 2024 zijn/haar gezondheid als (heel) goed ervaart, is minimaal gelijk aan 2016 (77% - volwassenen en 69% ouderen). Deze cijfers volgen in 2026 (rapportage GGD).

23

Tabel: gerealiseerde doelen Sport & bewegen Nr. 1 (B) 1 (R)

Doel Doel 1: We stimuleren de deelname aan sport & bewegen. Sport in Rheden heeft een belangrijke uitvoerende rol bij sport&bewegen. Zij organiseren in samenwerking met partners voor specifieke doelgroepen passende programma’s. Denk aan sportprogramma’s op basisscholen en voortgezet onderwijs, het begeleiden van senioren naar een geschikte beweegactiviteit via de beweegcoach of het helpen van inwoners met een beperking om te kunnen sporten. Naast uitvoerende taken hebben we een verbindende rol: we stimuleren bijvoorbeeld samenwerking tussen verenigingen onderling (begeleiding Open Club trajecten) en werken samen met zorgpartners om mensen in beweging te brengen en houden. Ook subsidiëren we sport stimulerende activiteiten en evenementen van lokale clubs en aanbieders.

Tabel: gerealiseerde doelen Cultuur Nr. 1 (B) 1 (R)

Doel Doel 1: De actieve cultuurparticipatie is in 2026 op hetzelfde niveau als de nulmeting in 2018: 26% actief en 36% enigszins actief. In 2021 is er een 2-meting cultuur uitgevoerd over cultuur in 2020. Er wordt 1 keer per drie jaar een meting uitgevoerd. Op basis van deze meting blijkt dat in 2020 37% van de inwoners cultureel actief is en 41% enigszins cultureel actief. In 2022 is geen meting gedaan.

Tabel: gerealiseerde doelen Erfgoed Nr. 1 (B)

1 (R)

Doel Ons hoofddoel is het in goede staat doorgeven van het cultuurhistorisch erfgoed aan volgende generaties (behouden). Daarnaast zetten wij erfgoed in voor het behalen van de gemeente brede doelen op het gebied van toerisme & recreatie (beleven), klimaat en het sociale domein (benutten). In 2022 is geïnvesteerd in advisering en subsidies aan ca. 150 eigenaren om het Rhedense erfgoed te behouden. Er is een toetsings- en uitvoeringskader vastgesteld waarmee de regeldruk voor eigenaren en gemeente is verminderd. Er is extra geïnvesteerd in (kennis over) de verduurzaming van monumenten en er is een bijdrage geleverd aan klimaatadaptatie op landgoederen. Op de landgoederen werken mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt via de Landgoedcoöperatie Veluwezoom. Met de vijf andere Veluwezoom-gemeenten is een Cultuur- en Erfgoedpact afgesloten dat is gericht op meer informatie over de landgoederenzone. Daarmee wordt tevens beoogd een bijdrage te leveren aan de noodzakelijk verspreiding van bezoekers.

24

Welke resultaten zijn in 2022 gerealiseerd? Tabel: resultaten Algemene voorzieningen Nr. Resultaat Doel 1: Wij versterken en verbreden de samenredzaamheid 1 (B) Vrijwilligers/vrijwilligersorganisaties en inwoners waarderen ondersteuning, samenwerking en bereikbaarheid van de ondersteuning met een 7,0. 1 (R) Inwoners, bekend bij Incluzio Rheden, waarderen de ondersteuning met een 7,4. De vrijwilligers/vrijwilligersorganisaties waarderen de samenwerking met Incluzio Rheden met een 6,7. 2 (B) De opdrachtnemer van de opdracht sociale basis voert in 2022 een onafhankelijke nulmeting uit over de bekendheid van de sociale basis. 2 (R) Via het panel "Rheden spreekt" is de nulmeting medio 2022 uitgevoerd. 3 (B) In 2022 is er een sociale kaart beschikbaar voor inwoners en organisaties met o.a. een website. 3 (R) De sociale kaart is in de vorm van de website "Wegwijs in Rheden en Rozendaal" www.wegwijsinrheden.nl én in de vorm van een fysieke gids gerealiseerd. 4 (B) In dorpshuizen vinden 7.000 laagdrempelige activiteiten voor onze inwoners plaats in 2022, gericht op ontmoeten en ontspannen. 4 (R) Na de terugloop aan activiteiten in de coronaperiode is het activiteitenaanbod weer op peil van 7.000 en zelfs licht toegenomen in 2022. 5 (B) 1/3 van alle Rhedense huishoudens maakt gebruik van Ik buurt mee! waardecheques. 5 (R) In 2022 is 35% van de uitgegeven waardecheques geactiveerd.

6 (B) In 2022 wordt een inclusieagenda opgesteld om initiatieven te ontplooien, te delen en uit te voeren om de Rhedense samenleving (nog) inclusiever te maken. Iedereen moet mee kunnen doen en bij de totstandkoming van deze agenda worden nadrukkelijk partners uit de samenleving betrokken. Veel beleidsvelden zullen met dit initiatief te maken krijgen, zodat er sprake is van een integrale aanpak en uitvoering. 6 (R) De inclusieagenda is onderdeel van het collegeprogramma 2022-2026. De uitwerking volgt in 2023. Doel 2: Wij stellen (kwetsbare) senioren in staat om zo lang mogelijk op een prettige manier thuis te blijven wonen en mee te doen in de samenleving. 1 (B) Wij informeren alle inwoners die 55 jaar zijn geworden en wijzen hen op de mogelijkheden van Mijn Huis, Mijn Toekomst en de Toekomstbestendig wonen lening. Hiermee voeren 75 inwoners per jaar preventieve levensloopbestendige woningaanpassingen uit. 1 (R) Door COVID-19 en personele wisselingen bij Stichting Stoer zullen wij in 2023 alle inwoners informeren in plaats van 2022. 2 (B) In 2022 worden de 70+-huisbezoeken in Velp afgerond. 50% van de 70+’ers die een uitnodiging heeft ontvangen, neemt deel aan een huisbezoek. 2 (R) Huisbezoeken in Velp zijn afgerond en 54% van de 70+ inwoners, die een uitnodiging ontvingen, nam deel aan een huisbezoek.

3 (B) Met onafhankelijke cliëntondersteuning ondersteunen wij 130 inwoners speciaal gericht op mensen met dementie en andere geheugenproblemen. 3 (R) 108 inwoners met dementie en andere geheugenproblemen ontvingen onafhankelijke cliëntondersteuning. 4 (B) De coalitie tegen eenzaamheid heeft voor Velp een plan van aanpak opgesteld om de eenzaamheid te verminderen. In 2022 wordt er gestart met de voorbereidingen voor coalities in de andere kernen.

25

4 (R)

Plan van aanpak is opgesteld en er is een start gemaakt met uitbreiding van de coalitie tegen eenzaamheid naar de andere kernen.

Doel 3: vrijwilligerswerk en mantelzorg groeit niemand boven het hoofd 1 (B) Vrijwilligers voelen zich gewaardeerd en ondersteund en geven hiervoor een 7,0. 1 (R) Deze gegevens zijn nog niet beschikbaar en wordt uitgevraagd met het inwonerspanel "Rheden Spreekt" in het eerste kwartaal 2023. 2 (B) Mantelzorgers waarderen de ondersteuning van de sociale basis met een 7,0. 2 (R) Deze gegevens zijn nog niet beschikbaar en wordt uitgevraagd met het inwonerspanel "Rheden Spreekt" in het eerste kwartaal 2023.

Tabel: resultaten Wmo maatwerkvoorzieningen Nr. Resultaat Doel 1: (collectieve) oplossingen van en voor inwoners zijn toegankelijk en waar mogelijk is de verbinding met lichte ondersteuning en/of maatwerkoplossingen te leggen. 1 (B) Tenminste 300 inwoners die specialistische begeleiding/dagbesteding kregen, ontvangen voortaan passende ondersteuning uit de sociale basis, met peiljaar als 2019. 1 (R) Eind 2022 hebben in totaal 940 inwoners een beschikking voor begeleiding en/of groepsbegeleiding gekregen. Eind 2019 waren dit 539 inwoners. Dit is een toename van 401 inwoners in 2022 ten opzichte van 2019. Daarmee is het resultaat van een afname van 300 inwoners behaald. 2 (B) Van de inwoners die ondersteuning of dagbesteding krijgen uit de sociale basis heeft tenminste 50% geen maatwerkvoorziening dagbesteding of begeleiding meer nodig. 2 (R) 95% van de inwoners die zich gemeld heeft bij één van de dorps-meldpunten van Incluzio heeft passende begeleiding gevonden vanuit de sociale basis. 3 (B) Wij stimuleren 70 senioren om fit te blijven via het project Powerful ageing en wij monitoren het effect hiervan. 3 (R) Via een raadinformatiebrief (30 juni 2022) is de gemeenteraad geïnformeerd over de stand van zaken rondom project Powerfull Ageing en de opschorting daarvan. In 2022 hebben in totaal 30 inwoners hebben deelgenomen aan Powerfull ageing.

Doel 3: Mensen met een psychische kwetsbaarheid kunnen zelfstandig in de wijk wonen (sociale inclusie). 1 (B) 1 (R) 2 (B)

2 (R)

10 inwoners zetten de stap van beschermd wonen naar zelfstandig wonen in een uitstroomwoning die beschikbaar is gesteld door Vivare. In 2022 zijn 8 personen zelfstandig gaan wonen in een uitstroomwoning. We financieren twee lokale projecten die mensen met een psychische kwetsbaarheid, helpen zelfstandig te kunnen blijven wonen. Dit financieren wij uit de regionale ambulantiseringsmiddelen. Wij hebben organisatie De Boei gesubsidieerd die jongeren helpt zelfstandig te blijven wonen.

Tabel: resultaten Jeugd Nr. Resultaat Doel 1: Het jeugdhulpgebruik neemt af en is in 2023 niet meer dan 1,5% hoger dan het landelijk gemiddelde. 1 (B) We sturen op de opdracht aan zorgaanbieders voor lokale maatwerkvoorzieningen jeugdhulp om vanuit het Rhedens model met passende jeugdhulp duurzame 26

1 (R)

2 (B)

2 (R)

resultaten te boeken waarbij het aantal jeugdigen met geïndiceerde jeugdhulp afneemt richting het landelijk gemiddelde. De gezamenlijke partijen vervullen de hulpvraag van de jeugdigen op het gebied van specialistische begeleiding en behandeling. De cliënttevredenheid over de geleverde zorg laat een positief beeld zien. Op een aantal gebieden is het zorgaanbod aangevuld. Het gaat onder meer om zorg op het gebied van problematiek bij eetstoornissen en dagbehandeling voor jonge kinderen met complexe problematiek. Wij versterken de samenwerking en inzet van eigen kracht, sociale omgeving en passende (jeugd)hulp vanuit de opdrachten Sociale Basis en Regionale maatwerkdiensten. We stimuleren en faciliteren de betrokken partijen om met elkaar te werken aan het versterken van de samenwerking. Er zijn onder andere informatiebijeenkomsten georganiseerd voor ouders over opvoeden. Een jeugdhulpaanbieder gaf hierbij informatie en deze bijeenkomsten werden aangeboden via Incluzio. Daarnaast is er periodiek overleg tussen Incluzio en jeugdhulpaanbieders bij de begeleiding/behandeling van jeugdigen en gezinnen, vanuit ieders expertise. Er zijn ook ontwikkelbijeenkomsten georganiseerd, gericht op samenwerking en ontwikkeling van vraaggericht zorgaanbod, Sociaal Café e.d., waarbij het versterken van de sociale basis en normaliseren van de ondersteuning centraal staat.

Doel 2: Het jeugdhulpgebruik met verblijf neemt af en is in 2023 gelijk of lager dan het landelijk gemiddelde. 1 (B) Lokaal versterken we de samenwerking en inzet van passende jeugdhulp vanuit de opdrachten Sociale Basis en Lokale en Regionale maatwerkdiensten. 1 (R) We hebben in 2022 gezamenlijk met de gemeenten in de regio voorbereidingen gestart voor het opzetten van een nieuwe methode om pleegouders te werven: kindgericht werven. De werving is gestart in 2023. Hierbij wordt actief gezocht naar een gezin dat aansluit bij de achtergrond van het kind en de ouders. Bij voorkeur bevindt dit gezin zich zowel inhoudelijk als geografisch in de omgeving van een kind. Dit heeft meteen in het begin voor twee kinderen uit Rheden tot een match geleid. 2 (B) Het regionale perspectiefoverleg voor complexe casuïstiek wordt verder ontwikkeld in een regionale expertisetafel voor complexe casuïstiek en voorkomen van uithuisplaatsingen. 2 (R) Het Regionaal Expert team in Centraal Gelderland (RET CG) is op 1 april 2022 gestart en richt zich op complexe casuïstiek en het voorkomen van uithuisplaatsingen. Wanneer verwijzers binnen de jeugdhulp vastlopen in het organiseren van tijdig en passende zorg kan een jeugdige en zijn gezin worden aangemeld bij het RET. De eerste effecten zijn positief.

Doel 3: Het aantal jeugdigen met pleegzorg/gezinshuiszorg is in 2023 relatief toegenomen ten op zichte van het totaal aantal kinderen met verblijfszorg in vergelijking met 2020. 1 (B) We vergroten het aantal pleegouders ten opzichte van 2020 door de landelijke en regionale campagne lokaal in te zetten. 1 (R) In 2022 heeft de gemeente Rheden meegedaan aan de Week van de Pleegzorg door op lokaal niveau in de media aandacht voor pleegzorg te vragen. Ook is een informatieavond over pleegouderschap, Homestart en Steungezin in de gemeente voorbereid. Vanwege te weinig belangstelling is deze avond helaas niet doorgegaan. In 2022 waren er 31 pleeggezinnen, dat is er 1 meer dan in 2020. Hiermee is het aantal pleeggezinnen op peil gebleven. Landelijk gezien is er vanaf 2020 juist een dalende trend in het aantal pleeggezinnen. De coronapandemie heeft hier duidelijk 27