Programmabegroting 2025-2028 gecorrigeerd

D

Elk kind heeft een Kansrijke Start.

D.1

E

Kinderen groeien op zonder in een rookvrije omgeving.

E.1

Inspanning 2025 13 gemeenten in de regio Zuidoost Brabant gaan vanaf komend schooljaar (2024-2025) aan de slag met het programma STORM op de 33 VO-scholen in de regio. De STORM-aanpak is een wetenschappelijk onderbouwde, preventieve werkwijze die tot doel heeft een depressie of suïcide bij jongeren vóór te zijn. We stimuleren de verdere samenwerking tussen partijen die zich bezig houden met gezinnen tijdens de eerste 1.000 dagen van het kind en we geven een vervolg aan de interventie Nu Niet Zwanger. Vanuit het project Kempenbranie gaan we inzetten op samenwerking met sportverenigingen. Het is de bedoeling om met hen te werken aan een visie en plan om het drinken van alcohol, drugsgebruik en het roken onder de 18 jaar terug te dringen. De norm ‘niet drinken en roken tot 18 jaar’ is uitgangspunt.

Ambities: Versnellen aanrijtijden hulpdiensten op de agenda houden. Dekkend netwerk van AED’s en hulpverleners.

F

Maatschappelijk effect / Resultaat Aandacht houden voor het versnellen van de aanrijtijden van onze hulpdiensten.

F.1

G

Dekkend netwerk van AED’s en burgerhulpverleners.

G.1

Inspanning 2025 We houden dit onderwerp actueel op de bestuurlijke agenda bij de GGD.

68

7.2 Riolering Ambitie: Een klimaat robuuste gemeente waar het prettig wonen en recreëren is.

A

B

Maatschappelijk effect / Resultaat Een klimaat robuuste gemeente waar het prettig wonen en recreëren is. Stimuleren bewustwording en eigen verantwoordelijkheid voor meer klimaat adaptieve maatregelen.

A.1

Inspanning 2025 We geven uitvoering aan het vastgestelde Plan Water en Riolering.

B.1

Regulier werk.

7.3 Afval Ambitie: Opnieuw gebruik van materialen (recycling) stimuleren.

A

Maatschappelijk effect / Resultaat Recycling stimuleren, ook van kleine hoeveelheden grondstoffen.

A.1

B

Alternatief voor restafvalzak (kliko).

B.1

Inspanning 2025 Door middel van korte evaluatiemomenten van het mobiel scheidingsstation kunnen we snel schakelen op de uitkomsten van de inzet van het MSS. Uitgebreide vergelijking maken met de inzet van de rode afvalzak en de kliko.

Ambitie: Afvaldumping beperken.

C

Maatschappelijk effect / Resultaat Minder afvaldumping.

C.1

Inspanning 2025 De prioritering in de handhavingsactiviteiten (waaronder controle op afvaldumpingen) zal opnieuw worden bezien. In ieder geval worden meldingen inzake afvaldumpingen opgevolgd.

7.4 Milieubeheer Ambitie: Naar duurzame alternatieven in plaats van aardgas.

A

Maatschappelijk effect / Resultaat Stimuleren overgang aardgas naar duurzame alternatieven.

A.1

Inspanning 2025 De komende jaren neemt de vraag naar en de productie van elektriciteit door woningen toe. Deze ontwikkelingen hebben grote impact op het lokale elektriciteitsnet. Het huidige laagspanningsnet en de transformatorhuisjes zijn niet berekend op de toename van de elektriciteitsvraag en -productie. Met name volledig elektrische warmtepompen zorgen voor een fors grotere omvang van de piekbelasting. Zolang het elektriciteitsnet nog niet versterkt is zullen we terughoudend zijn met het stimuleren van de overgang van aardgas naar duurzame alternatieven.

Ambitie: Gemeente energieneutraal.

B

Maatschappelijk effect / Resultaat ‘Onze gemeente energieneutraal in 2025’.

B.1

C

Stimuleren van zonnepanelen op daken.

C.1

Inspanning 2025 In 2009 is de klimaatvisie Kempengemeenten vastgesteld. De subtitel van die nota luidt “Energieneutraal in 2025”. De gemeente zou deze mijlpaal graag in 2025 bereiken. Maar dit is geen realistisch doel meer vanwege de congestieproblematiek (problemen met vervoer van stroom die duurzaam is opgewekt) en doordat we bij zonne-en windparken afhankelijk zijn van andere partijen. Wanneer de doelstelling “energieneutraal” wel behaald kan worden is vooral afhankelijk van dit soort externe factoren. De komende jaren neemt de vraag naar en de productie van elektriciteit door woningen toe. Deze

69

D

Een waterstoffabriek in onze gemeente.

D.1

E

Voldoende netwerkcapaciteit.

E.1

F

Stimuleren hergebruik grondstoffen.

F.1

ontwikkelingen hebben grote impact op het lokale elektriciteitsnet. Het huidige laagspanningsnet en de transformatorhuisjes zijn niet berekend op de toename van de elektriciteitsvraag en -productie. Zolang het elektriciteitsnet nog niet versterkt is zullen we terughoudend zijn met het stimuleren van zonnepanelen op daken. Mocht er een plan zijn voor een waterstoffabriek dan toetsen we of een dergelijk initiatief mogelijk en passend is. We nemen hierin niet zelf het initiatief. Ons elektriciteitsnetwerk wordt langzamerhand te klein voor de vraag. Daarom gaat Enexis de komende jaren het stroomnetwerk versterken en uitbreiden. Deze netversterking doet Enexis samen met de gemeente. Om de vraag en het aanbod van energie in de toekomst ook te garanderen zijn er meer transformatorhuisjes nodig. Dit is nodig door de toename van het aantal woningen, het gebruik van zonnepanelen, warmtepompen en laadpalen. Zo worden storingen in de toekomst zo veel mogelijk voorkomen en blijft iedereen zeker van energie. Dit gebeurt niet in één keer. Het hele project gaat enkele jaren duren. We stimuleren hergebruik van grondstoffen en duurzame bouw en geven hierin het goede voorbeeld.

Ambitie: Meer oplaadmogelijkheden elektrische voertuigen in de openbare ruimte.

G

Maatschappelijk effect / Resultaat Extra laadpalen voor elektrische voertuigen.

G.1

Inspanning 2025 Regulier werk.

Wat mag het kosten? Volksgezondheid en milieu Bedragen x € 1.000

7.1 7.2 7.3 7.4

Rekening Begroting 2023 2024 Saldo

Saldo

Begroting 2025

Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028

Lasten

Baten

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo per product Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer

-466 436 -11 -794

-729 369 224 -1.177

-683 -1.508 -1.106 -807

0 2.017 1.372 0

-683 509 265 -807

-696 554 273 -826

-712 632 273 -846

-729 678 282 -869

Saldo programma 7

-835

-1.313

-4.104

3.389

-715

-696

-653

-637

70

Programma 8. Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening, Stedelijke vernieuwing (VHROSV) Portefeuillehouder Wethouder Van de Noort

Wethouder Rombouts

Thema Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening, transitie intensieve dierhouderij, vergunningen, beheer onroerend goed, woningbouwprojecten, centrumvisie Handhaving RO-vergunningen

Wat gaan we doen? 8.1 Ruimte en leefomgeving Ambitie: Gebiedsontwikkeling mogelijk maken.

A

Maatschappelijk effect / Resultaat Een gebiedsgerichte aanpak om integraal initiatieven in een gebied op te kunnen pakken.

A.1

B

Goede ruimtelijke en landschappelijke kwaliteit.

B.1

Inspanning 2025 We starten 2025 een pilot gebiedsontwikkeling. Na twee jaar wordt de pilot geëvalueerd. Hiervoor wordt een plan van aanpak opgesteld, middelen beschikbaar gesteld en een (externe) projectleider aangesteld. De gebieden worden geselecteerd in overleg en op basis van prioritering en beschikbare ambtelijke capaciteit. Regulier werk.

Ambitie: Leefbaar buitengebied.

C

D

E

Maatschappelijk effect / Resultaat Geactualiseerd bestemmingsplan buitengebied

Bevorderen transitie buitengebied en neerslag stikstof in Natura-2000 gebieden te reduceren

Opstellen gebiedsvisie Wellenseind en directe omgeving

C.1

D.1

E.1

Inspanning 2025 In 2024 is het bestemmingsplan Buitengebied vastgesteld. We verwachten dat beroep wordt ingediend tegen het bestemmingsplan bij de Raad van State. Behandeling hiervan verwachten we in 2025/2026. In de actualisatie zijn nieuwe ontwikkelingen niet meegenomen. Na inwerkingtreding van het bestemmingsplan moeten we ontwikkelingen beoordelen en aanbieden voor besluitvorming aan bevoegd gezag. In 2025 worden de veehouders die meedoen aan de beëindigingsregelingen veehouderijen (LBV en LBV+) gefaciliteerd om tot een herbestemming van hun percelen te komen. Ook overige stoppende boeren (die niet mee kunnen of willen doen aan de regelingen) worden gefaciliteerd voor zover de mogelijkheden onder de Omgevingswet dat nu toelaten. De gemeente staat niet aan de lat voor reductie van stikstofneerslag in Natura-2000 gebieden. Dit wordt geborgd door de Wet natuurbescherming, die per 1 januari 2024 is opgenomen in de Omgevingswet. De provincie Noord-Brabant is bevoegd gezag voor uitvoering van de Wet natuurbescherming. Als gemeente kunnen we wel een rol spelen door herbestemmingen mogelijk te maken waardoor vigerende natuur- en milieuvergunningen overbodig worden en kunnen worden ingetrokken. De raad heeft opdracht gegeven voor het opstellen van een gebiedsvisie voor het gebied Wellenseind en directe omgeving.

Deze gebiedsvisie is nodig om alle recreatieve ontwikkelingen in dat gebied integraal te kunnen beoordelen en alle relevante belangen te kunnen

71

afwegen. Dit wordt een onderdeel van de Gebiedsgerichte aanpak Kempenland-West. Er wordt samen met partners gewerkt aan een koersdocument voor het gebied. In het koersdocument wordt beschreven wat er moet gebeuren in het gebied en wordt de richting bepaald. Het koersdocument vormt de basis voor de verder uitwerking in een uitvoeringsprogramma. Per deelgebied wordt vervolgens een uitvoeringsplan opgesteld en een gebiedsteam opgericht. Landgoed Wellenseind en omgeving vormt samen met Landgoed De Utrecht een apart deelgebied. De verwachting is dat eind 2024 gestart kan worden met het het opstellen van een visie en uitvoeringsplan van dit deelgebied. De werkzaamheden hiervoor zullen in 2025 en de komende jaren doorlopen. Ambitie: Implementatie Omgevingswet.

F

Maatschappelijk effect / Resultaat Implementatie van de Omgevingswet.

F.1

G

Opstelling omgevingsvisie.

G.1

Inspanning 2025 In 2025 zullen meer ontwikkelingen aangevraagd worden met een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (Bopa). Dit betreft het afwijken van het omgevingsplan waarbij extra bouw- of gebruiksmogelijkheden worden toegekend. Er wordt vanaf de invoering van de Omgevingswet steeds meer ervaring opgedaan met dit instrument, vooral bij adviesbureaus, in het schrijven van een zgn. Go Flo (goede onderbouwing van de ruimtelijke effecten op de fysieke leefomgeving). De Bopa zal worden ingezet waar mogelijk. We kennen een brede lijst van gevallen waar de raad bindend advies voor moet geven. Veelal zal een Bopa eerst langs de raad gaan voordat de omgevingsvergunning kan worden verleend (of geweigerd). Sommige ontwikkelingen kunnen alleen gerealiseerd worden met een wijziging van het omgevingsplan. In 2025 wordt een pilot doorlopen om te komen tot een 1e integraal concept van het omgevingsplan voor de kern Hooge Mierde. Separaat wordt onderzocht (en bij mogelijkheden ook daadwerkelijk uitgevoerd) om een omgevingsplanwijziging mogelijk te maken bij urgente gebiedsontwikkelingen. We starten in 2025 met het actualiseren van onze gemeentelijke omgevingsvisie inclusief participatietraject. Onder meer de Ontwikkelstrategie de Kempen vormt de basis voor deze actualisatie.

Ambitie: Aantrekkelijk centrumgebied Reusel.

H

Maatschappelijk effect / Resultaat Een bruisend boodschappencentrum in Reusel.

H.1

I

Voorkomen van leegstand in het gemeentehuis.

I.1

Inspanning 2025 Het centrumplan Reusel krijgt steeds verder gestalte. In 2024 start de herinrichting van het Kerkplein. Daarna zal ook de Markt en de rest van het centrumgebied aangepakt gaan worden. Zeer waarschijnlijk zal de afdeling MD van de GRSK naar het gemeentehuis in Reusel komen en mogelijk nog andere partijen. Hierdoor zal leegstand tot het verleden gaan behoren.

72

8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Ambitie: Bestaand actief grondbeleid voortzetten en differentiëren van grondprijzen.

A

B

Maatschappelijk effect / Resultaat Een actief en strategisch grondbeleid.

Woningen voor iedere doelgroep en naar behoefte van elke kern.

A.1

B.1

Inspanning 2025 We zetten het bestaande grondbeleid conform de Nota Grondbeleid voort. De grondprijzen worden in een grondprijzenbrief gepubliceerd. Conform de Nota Grondbeleid wordt een externe deskundige ingeschakeld voor een advies over de grondprijzen. Via de uitvoering van het vastgestelde grondbeleid werken we aan mogelijkheden voor de realisatie van deze doelstelling.

8.3 Wonen en bouwen Ambities: Het bouwen van meer woningen heeft onze prioriteit, voor elke doelgroep en in elke kern.

A

Maatschappelijk effect / Resultaat Bouwen van 488 woningen in de periode 20222026.

A.1

B

Woningen voor elke doelgroep.

B.1

C

Bouwen voor eigen inwoners.

C.1

D

Realisatie voldoende woningen in elke kern.

D.1

E

Versnellen procedures woningbouw.

E.1

F

Verhogen aanbod sociale huurwoningen

F.1

G

Duidelijkheid over onderscheid sociale huur- en koopwoningen.

G.1

Inspanning 2025 De gemeente faciliteert de woningbouwopgave waar het kan volgens de vastgestelde prioritering. De planning is niet altijd haalbaar vanwege uitvoeringsproblemen, zoals de trage behandeling van bezwaren bij de Raad van State, gebrek aan ambtelijke capaciteit en voortgang in planvorming bij initiatiefnemers. We geven uitvoering aan de vastgestelde Kempische visie op wonen en hanteren het vastgestelde woningbouwprogramma om woningen voor elke doelgroep te bouwen. Zie B.1. We faciliteren woningbouwinitiatieven en gaan naast inbreidingslocaties aan de slag met uitbreidingslocaties om in elke kern voldoende woningen te realiseren. Zie 8.1 F inzake de planologische procedures woningbouw. Nieuwe ontwikkelingen dienen te voldoen aan het woningbouwprogramma, waarvan 30% moet bestaan uit sociale huurwoningen. Uitgangspunt is dat sociale huurwoningen worden geëxploiteerd door een toegelaten instelling (corporatie). In het vastgestelde woningbouwprogramma staan de prijsgrenzen vermeld. De prijsgrenzen voor een sociale huurwoning worden jaarlijks bepaald door het ministerie van BZK.

Ambities: We trekken op het thema woningbouw samen op met de andere Kempengemeenten.

H

Maatschappelijk effect / Resultaat Samenwerken in de Kempen op het gebied van woningbouw.

H.1

Inspanning 2025 De Kempische visie op Wonen betreft een gezamenlijke visie voor de gemeenten Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel-De Mierden. Ook het uitvoeringsprogramma wordt in gezamenlijkheid opgesteld. Tevens is de woningbouwopgave een onderdeel van de Ontwikkelstrategie De Kempen, waarbij de gemeenteraden eind 2024 een voorkeursscenario vaststellen. De nadere uitwerking hiervan vindt plaats in 2025.

73

I

Faciliteren van CPO-initiatieven.

I.1

Indien er een groep is die in collectief particulier opdrachtgeverschap een woonproject wil realiseren, kijken we samen naar de mogelijkheden om dit te faciliteren.

Ambitie: Goede huisvesting voor arbeidsmigranten. Maatschappelijk effect / Resultaat Goede huisvesting van arbeidsmigranten.

J

J.1

Inspanning 2025 We geven uitvoering aan het vastgestelde ruimtelijk afwegingskader huisvesting arbeidsmigranten en toetsen nieuwe initiatieven hieraan.

Wat mag het kosten? VHROSV

Rekening Begroting 2023 2024 Bedragen x € 1.000

8.1 8.2 8.3

Saldo

Saldo

Begroting 2025

Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028

Lasten

Baten

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo per product Ruimtelijke ordening Grondexploitatie Wonen en bouwen

-1.393 244 24

-1.876 -72 163

-1.608 -1.409 -624

73 1.212 616

-1.535 -197 -8

-1.303 -204 -17

-1.345 -214 -22

-1.393 -223 -18

Saldo programma 8

-1.125

-1.785

-3.641

1.901

-1.741

-1.525

-1.581

-1.634

74

4. Bijlagen

75

Bijlage 1. Verschillenanalyse Structureel saldo na Begrotingswijziging juli 2024 (jaarschijf 2025)

€

-718.000 N

Structureel saldo volgens Programmabegroting 2025-2028

€

313.000 V

Verschil

€

1.031.000 V

1 Wijzigingen nieuw beleid structureel (incl. wegenplan)

€

-812.000 N

2 Wijzigingen nieuw beleid stelpost Spoor 1

€

725.000 V

3 Meicirculaire gemeentefonds

€

384.000 V

4 Bijdrage GRSK en KempenPlus

€

-259.000 N

5 Bijdrage overige gemeenschappelijke regelingen

€

-93.000 N

6 Programmakosten sociaal domein

€

-129.000 N

7 Dekking overhead

€

107.000 V

8 Riolering

€

127.000 V

9 Rente langlopende leningen

€

-108.000 N

10 Hogere lasten inhuur en opleidingen Robuust maken

€

-50.000 N

11 Lagere salariskosten

€

250.000 V

12 Correctie afschrijvingen

€

40.000 V

13 Verhoging toeristenbelasting

€

54.000 V

14 OZB tariefsverhoging 2,2% + 23%

€

773.000 V

15 Diverse kleine aanpassingen

€

22.000 V

€

1.031.000 V

1. Wijzigingen nieuw beleid structureel (wegenplan) De voorgestelde aanpassingen uit de lijst nieuw beleid en vervangingsinvesteringen 2025-2028 leidt tot een nadelige bijstelling van € 812.000. De grootste post met een bedrag van € 760.000 is het nieuwe beheerplan onderhoud wegen. De lijst nieuw beleid en vervangingsinvesteringen is te vinden in bijlage 2. 2. Wijzigingen nieuw beleid stelpost Spoor 1 In het kader van het ravijnjaar worden via spoor 1 de bestaande budgetten van de afgelopen jaren geanalyseerd. Uit deze analyse volgt enerzijds een verlaging van de lasten en anderzijds een verhoging van de baten. Omdat het voortaan is toegestaan om de restitutie BCF structureel als bate mee te nemen is deze ook toegevoegd. Per saldo een voordeel van € 725.000. 3. Meicirculaire gemeentefonds De doorrekening van de meicirculaire gemeentefonds 2024 heeft een positief effect van € 384.000. 4. Bijdrage gemeenschappelijke regelingen GRSK en Kempenplus Nadat de begrotingen door het algemeen bestuur van deze gemeenschappelijke regeling zijn vastgesteld, zijn de uitgaven voor de gemeente verplichte uitgaven geworden. Deze bijdragen dienen we dan ook over te nemen in onze programmabegroting 2025-2028. De lasten stijgen met € 259.000. 5.

Bijdrage overige gemeenschappelijke regelingen Nadat de begrotingen door het algemeen bestuur van de betreffende gemeenschappelijke regeling zijn vastgesteld, zijn de uitgaven voor de gemeente verplichte uitgaven geworden. Deze bijdragen dienen we dan ook over te nemen in onze programmabegroting 2025-2028. Omdat verschillende gemeenschappelijke regelingen hogere bijdragen vragen, stijgen de lasten met € 93.000. 6. Programmakosten sociaal domein De programmakosten zijn bijgesteld op basis van de laatste MARAPS van de GRSK en Kempenplus

76

7. Dekking overhead Doordat meer overhead kan worden doorberekend aan de grondexploitaties ontstaat dit voordeel. 8. Riolering In november 2023 is de Visie Water en Riolering 2024-2028 en het Programma Water en Riolering 2024-2028 goedgekeurd. We kunnen nu meer overhead en BTW verhalen via de rioolheffing, dit heeft een positief effect op de begroting 2025. 9. Rente langlopende leningen De geraamde investeringen en de aflossingen leiden tot een (her)financieringsbehoefte. Het aantrekken van langlopende leningen leidt tot deze toename van de rentelasten. 10. Hogere lasten inhuur en opleidingen door Robuust maken Door het robuust maken van de organisatie in 2024 zijn de salariskosten gestegen. Daarom zijn met ingang van begroting 2025 ook de budgetten van inhuur en opleidingen daar alsnog op aangepast op basis van de gehanteerde normpercentages. 11. Lagere salariskosten De salariskosten dalen met € 250.000. Dit komt enerzijds door een verlaging van percentage sociale lasten (gedaald van 28,8% naar 27%) en anderzijds door een lagere indexering (loonvoet sector overheid gedaald van 5,2% naar 4,4%) 12. Correctie afschrijvingen Door verhuizing van de bibliotheek naar De Kei in 2024 worden de nog restende boekwaarden van de bibliotheek versneld afgeschreven in 2024. Dit leidt tot een correctie op de kapitaallasten van begroting 2025 ev. 13.

Verhoging toeristenbelasting In het kader van het ravijnjaar wordt gekeken naar verhoging van de inkomsten toeristenbelasting. Volgend uit het amendement bij begroting 2022 is afgesproken om niet meer jaarlijks de toeristenbelasting te verhogen maar voor het eerst weer in begroting 2025. Voorgesteld wordt nu om naast de reguliere indexering over de afgelopen jaren het tarief te verhogen naar het landelijk gemiddeld tarief van € 2,34. Met dit tarief en door verwachte mutatie aantal overnachtingen stijgen de baten met € 54.000. 14. Onroerendezaakbelasting In het kader van het ravijnjaar wordt gekeken naar verhoging van de inkomsten onroerendezaakbelasting. Voorgesteld wordt om de tarieven te verhogen naar het landelijk gemiddelde, dit betekent bovenop de gebruikelijke indexering nog een verhoging van 23%, resulterend in een extra opbrengst van € 723.000.

77

Bijlage 2. Nieuw beleid en vervangingsinvesteringen 2025-2028 NR

Product Omschrijving

1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4

2.1 2.1 2.1 2.1 2.1 2.1 2.1 2.1 2.1 2.1 2.1 2.1 5.7 5.7 5.7 5.7 5.7 5.7 5.7 5.7 7.2 7.2 7.2 7.2 7.2 7.2 7.2 7.2 7.2 7.2 7.2 7.2 7.2 7.2 7.2 7.2 7.2

5 5 5 5 6 6 7 8 9 10

2.1 2.1 2.1 2.1 2.1 2.1 2.0 2.1 3.4 3.1

11 12 13 14 15 16 17 18 19 19 20 21 22 23 23 24 25 26 26

3.1 5.3 7.4 7.4 7.4 5.3 5.3 5.1 5.3 5.3 5.3 7.3 6.1 6.1 6.1 6.7 6.1 7.1 7.1

27 28 28 29

7.4 7.1 7.1 div.

30 31 32 33 34 35 36 37

5.7 7.1 5.7 8.1 8.1 0.1 2.1 0.4

Wettelijk / vervanging Rehabilitatiekrediet wegen 2025 Rehabilitatiekrediet wegen 2026 Rehabilitatiekrediet wegen 2027 Rehabilitatiekrediet wegen 2028 Vervanging openbare verlichting masten 2025 Vervanging openbare verlichting masten 2026 Vervanging openbare verlichting masten 2027 Vervanging openbare verlichting masten 2028 Vervanging openbare verlichting armaturen 2025 Vervanging openbare verlichting armaturen 2026 Vervanging openbare verlichting armaturen 2027 Vervanging openbare verlichting armaturen 2028 Vervanging groen 2025 (40jr afschrijving) Vervanging groen 2026 (40jr afschrijving) Vervanging groen 2027 (40jr afschrijving) Vervanging groen 2028 (40jr afschrijving) Vervanging groen 2025 (80jr afschrijving) Vervanging groen 2026 (80jr afschrijving) Vervanging groen 2027 (80jr afschrijving) Vervanging groen 2028 (80jr afschrijving) Vervanging riolering Hooge Mierde Wilhelminalaan - Beukenlaan-N284 Klimaatinvesteringen Vervanging gemalen BK Vervanging randvoorziening ME Vervanging riolering Hulsel Klimaatinvesteringen Vervanging randvoorziening ME Vervanging riolering Reusel Wilhelminalaan - Lensheuvel-Turnhoutsweg Klimaatinvesteringen Vervanging randvoorziening ME Vervanging riolering Reusel Vervanging riolering Hooge Mierde Klimaatinvesteringen Vervanging randvoorziening ME Dekking rioolheffing Totaal wettelijk/vervanging

Investerings- Afs.jaren bedrag

i/u

2025

2026

2027

U U U U U U U U U U U U U U U U U U U U U U U U U U U U U U U U U U U U I

28.500

28.500 28.500

28.500 28.500 28.500

1.215

1.215 4.590

1.215 4.590 5.910

908

908 7.783

908 7.783 5.638

3.930

3.930 3.930

3.930 3.930 3.930

3.133

3.133 3.133

3.133 3.133 3.133

22.193 24.666 2.167 705 1.276

22.193 24.666 2.167 705 1.276 31.929 2.167 1.276

22.193 24.666 2.167 705 1.276 31.929 2.167 1.276 38.465 18.611 2.167 1.276

-51.007 37.686

-86.379 85.620

-146.898 132.730

2028 Rente 0,50%

€ 950.000 € 950.000 € 950.000 € 950.000 € 40.500 € 153.000 € 197.000 € 102.500 € 16.500 € 141.500 € 102.500 € 218.000 € 131.000 € 131.000 € 131.000 € 131.000 € 179.000 € 179.000 € 179.000 € 179.000 € 1.024.296 € 1.138.433 € 100.000 € 23.501 € 17.800 € 1.473.635 € 100.000 € 17.800 € 1.775.325 € 858.988 € 100.000 € 17.800 € 1.613.180 € 484.485 € 100.000 € 17.800 exploitatie

40 40 40 40 40 40 40 40 20 20 20 20 40 40 40 40 80 80 80 80 60 60 60 40 15 60 60 15 60 60 60 15 60 60 60 15 -

28.500 S 28.500 S 28.500 S 28.500 S 1.215 S 4.590 S 5.910 S 3.075 S 908 S 7.783 S 5.638 S 11.990 S 3.930 S 3.930 S 3.930 S 3.930 S 3.133 S 3.133 S 3.133 S 3.133 S 22.193 S 24.666 S 2.167 S 705 S 1.276 S 31.929 S 2.167 S 1.276 S 38.465 S 18.611 S 2.167 S 1.276 S 34.952 S 10.497 S 2.167 S 1.276 S -195.790 S 183.358

Waarvan incidenteel

0

0

0

0 I

Waarvan structureel

37.686

85.620

132.730

183.358 S

14.918 0 0 0 6.000

14.918 28.500 0 0 6.000 4.500 -17.000 22.000

14.918 28.500 15.000 0 6.000 4.500 -17.000 1.000

10.030

8.373

14.918 S 28.500 S 15.000 S 15.000 S 6.000 S 4.500 S -17.000 S 2.000 S S 6.715 S

10.000 10.460

7.500 10.460

-13.000 -20.000 -14.000 4.000 -4.000 5.000 5.000 10.000 140.200 -322.800 4.000 8.000 15.000 -15.000

-13.000 -20.000 -14.000 4.000 -4.000 5.000 5.000 10.000

8.000 -8.000

8.000 -8.000

pm pm pm

Wensen / ambities GVVP 2025 GVVP 2026 GVVP 2027 GVVP 2028 Kwaliteitsimpuls dorpspleinen 2025 Kwaliteitsimpuls dorpspleinen 2026 Legesinkomsten Kabels en leidingen Straatverlichting beheer en onderhoud Aanleg tweede fietskronkel (aanleg 2025) Bijdrage verhoging Visit Bladel Reusel-De Mierden (reeds toegezegd) Aanjagen economie Meer Muziek in de Klas Klimaatvisie Bos en Heideterreinen Uitgaven werkplan Bos en Natuur 2025 Inkomsten Werkplan Bos en Natuur 2025 Combinatiefunctionaris cultuur dekking voortaan uit Brede Spuk Combinatiefunctionaris Sport dekking voortaan uit Brede Spuk Buurtsportcoaches dekking voortaan uit Brede Spuk Naschoolse cultuuraanbod Naschoolse cultuuraanbod vanuit SPUK Sport en cultuurgala Vrijwilligers uitvoeringsplan Dorpsraad Reusel Opvang vluchtelingen Vergoeding vluchtelingen vanuit Rijk Maatwerkbudget WMO Grensdorpen.nl Bijdrage STORM Bijdrage STORM dekking via inzet SPUK uitkering en subsidie113 Klimaat Kempenbranie Kempenbranie via SPUK Plan van aanpak Uitvoeringsprogramma voorkeursscenario Ontwikkelingstrategie De Kempen Deken van der Weepark Opstellen beleidsplan ongediertebestrijding Realisatie milieustraat Pilot gebiedsontwikkeling Verbouwing Plint gemeentehuis ten behoeve van MD Kempencongres Vernieuwen wegenbeheerplan stelpost Organisatieontwikkeling Waarvan incidenteel Waarvan structureel Totaal lasten (s+i) Waarvan incidenteel Waarvan

structureel

€ 497.250 € 950.000 € 500.000 € 500.000 € 200.000 € 150.000 exploitatie exploitatie investering exploitatie

40 40 40 40 40 40

U U U U U U

40

U

-17.000 22.000 pm 11.679

exploitatie exploitatie exploitatie exploitatie exploitatie exploitatie exploitatie exploitatie exploitatie exploitatie exploitatie exploitatie exploitatie exploitatie exploitatie exploitatie exploitatie exploitatie exploitatie

10.000 10.460 30.000 86.826 -92.791 -13.000 -20.000 -14.000 4.000 -4.000 5.000 5.000 10.000 841.000 -1.937.055 4.000 8.000 15.000 -15.000

exploitatie exploitatie

7.500 8.000 -8.000 35.000

exploitatie investering exploitatie investering exploitatie pm exploitatie exploitatie exploitatie

40 -

U U U U

4.000 8.000 15.000 -15.000

pm pm pm 75.000 pm 5.000 760.000 100.000 -953.555 907.092

pm pm pm 75.000 pm 5.000 760.000

pm 5.000 760.000

-182.600 914.408

0 829.251

-915.869 -953.555 944.778

-96.980 -182.600 1.000.028

132.730 0 961.981

7.500 S 10.460 S S S S -13.000 S -20.000 S -14.000 S 4.000 S -4.000 S 5.000 S 5.000 S 10.000 S I I 4.000 S 8.000 S 15.000 S -15.000 S I 8.000 S -8.000 S I S pm S S S pm I 5.000 S 760.000 S I 0 843.593 183.358 0 1.026.950

I S

I S

78

Toelichting nieuw beleid en vervangingsinvesteringen 2025-2028 Wettelijk / vervanging 2025-2028 1. Rehabilitatiekrediet wegen 2025 t/m 2028 (structureel: jaarlijkse investering € 950.000 vanaf 2025) Het krediet (investering) rehabilitaties wegen is een krediet voor het uitvoeren van rehabilitaties en reconstructies van wegen, vernieuwen van voetpaden/fietspaden e.d.. Hierbij wordt de gehele verhardingsconstructie (inclusief fundering) opgebroken en opnieuw opgebouwd. Optioneel kan worden gekozen de weg bij een rehabilitatie her in te richten; er wordt dan gesproken over een reconstructie. Aan de hand van de kwaliteitsgegevens uit de inspectie en de gestelde kwaliteitsnorm is de kapitaalbehoefte wegonderhoud voor de periode 2018-2027 berekend. Hierin zijn naast de rehabilitatie van de weg en eventuele herinrichting bij het einde van de levensduur van de weg ook de onderhoudsmomenten voor klein onderhoud en groot onderhoud conform het CROW beschreven. De kapitaalbehoefte voor rehabilitaties in de periode 2018-2027 is gemaakt op basis van de visuele risico-gestuurde inspectie, de maatregeltoets en de leeftijd van de verhardingen. Hierbij is rekening gehouden met de kwaliteitsafname van de wegen in de loop van deze periode en onderhoud op basis van een sober kwaliteitsniveau. De kapitaallasten van de investering bedragen € 28.500 per jaar.

Voorlopig houden we de bedragen aan conform 2024. Eventuele aanpassing volgt via het voorstel beheerplan en begrotingswijzing in de raad. 2. Vervanging openbare verlichting door LED verlichting 2025 t/m 2028 (structureel) Vervanging openbare verlichting door LED verlichting 2025 t/m 2028 (structureel: jaarlijkse (gemiddelde) investering € 212.000) De budgetten voor de vervanging van de Openbare verlichting zijn inmiddels beschikbaar gesteld t/m 2024. Het is van belang om in 2025 t/m 2028 de budgetten ook beschikbaar te stellen om de doelstellingen uit het beleid te behalen. Deze doelstellingen zijn onder andere het noodzakelijk beheer van een ordentelijk verlichtingsareaal, het reduceren van CO2, afname stroomverbruik en het voldoen aan de richtlijnen/normen. Voor 2025 tot en met 2026 is er conform het beleidsplan Openbare verlichting voldoende budget. Er is echter voor 2027 voorzien dat er onvoldoende budget beschikbaar is. Voor 2027 was er € 175.590 begroot voor de vervanging van armaturen en masten. Gezien de energiedoelstelling 2030 en gezien de stijging (meer dan voorzien destijds in het beleidsplan) van de materiaalprijzen en energiekosten is er meer budget nodig om de oorspronkelijke doelstelling van het beleidsplan te behalen. Het extra benodigd budget bedraagt € 123.990 voor 2027. Dit budget is een budgetversterking voor de armaturen en masten.

De verdeling tussen toewijzing aan het krediet voor masten is € 61.995 en voor armaturen € 61.995. Resumé de bedragen:  2025 nieuw beleid vervanging verlichting: € 40.500 masten en € 16.500 armaturen  2026 nieuw beleid vervanging verlichting: € 153.000 masten en € 141.500 armaturen  2027 nieuw beleid vervanging verlichting: € 197.000 masten en € 102.500 armaturen  2028 nieuw beleid vervanging verlichting: € 102.500 masten en € 218.000 armaturen 3. Vervangingsinvestering groen binnen en buiten de kom (structureel: jaarlijkse investering € 310.000 vanaf 2025) Om het bestaande groenareaal binnen de bebouwde kom (onder andere plantsoen en laanbomen) en buiten de bebouwde kom (onder andere laanbomen / houtopstand) duurzaam in stand te kunnen houden is een structureel vervangingsbudget noodzakelijk voor de vervanging van versleten/afgeschreven en/of eerder afgestorven groen (t.g.v. bijvoorbeeld klimaatveranderingen). De kapitaallasten van de investering bedragen € 7.063 per jaar. 4. Investeringen riolering conform het PWR (structureel: dekking via rioolheffing) Op basis van het vastgestelde PWR (Programma Water en Riolering) staat een aantal investeringen gepland. De kapitaallasten worden gedekt via de rioolheffing.

79

Wensen / ambities 2025-2028 5. Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan 2022-2025 (structureel) Het GVVP Reusel-De Mierden kent een modulaire opbouw. De verkeersvisie bevat een doorvertaling in acht modules, waarin het beleid is uitgewerkt. Per module is beschreven wat de gemeente ReuselDe Mierden met het verkeersbeleid wil bereiken. Om dit mogelijk te maken, zijn ook maatregelen benoemd. Deze zijn in module 9 samengevat. De acties en maatregelen die als eerste genoemd zijn, hebben het grootste effect en/of moeten als eerste worden opgepakt om resultaten mogelijk te maken. De volgorde van de modules bepaalt daarbij de volgorde van de maatregelen. De kapitaallasten van de investering bedragen € 14.918 per jaar in 2025. Net voor het zomerreces werd de laatste handtekening onder de uitvoeringsagenda van het nieuwe Brabants verkeersveiligheidsplan (BVVP) 2024-2027 gezet, dit wordt nog verwerkt in het toekomstige GVVP. Voor de jaren 2026-2027 zijn de investeringen vooralsnog geraamd op basis van ervaringscijfers. Hieronder worden de projecten kort beschreven: Het zwaar vracht- en landbouw verkeer weren uit de kernen van Hulsel, Hooge Mierde en Lage Mierde. De doorgaande routes in de kernen worden heringericht voor de fiets, met aandacht voor ander verkeer. Routes buiten de kernen worden in combinatie met wegenonderhoud verbeterd.

De nieuwe planning is vanwege technische noodzaak globaal: Uitvoering Lage Mierde is in 2024 gestart. Hooge Mierde in 2025 en Hulsel in 2026. Verkeersveilige schoolomgevingen We realiseren vijf schoolzones (gecombineerd met weren zwaar verkeer). Deze doelstelling blijft ongewijzigd, echter vanwege de gewijzigde planning voor de kernen zullen ook de schoolzones anders gepland worden. 6. Kwaliteitsimpuls voor dorpspleinen in de kernen (structureel: € 200.000 krediet in 2025 en € 150.000 krediet in 2026) We onderzoeken de mogelijkheden tot parkeren op andere plaatsen dichtbij een dorpskern in plaats van op de dorpspleinen zelf en kijken naar mogelijkheden om de pleinen meer te vergroenen. Deze doelstelling blijft ongewijzigd, echter vanwege de gewijzigde planning binnen doelstelling 1 van verkeer en vervoer zal ook dit project anders gepland worden. 7. Legesinkomsten kabels en leidingen Voor de kleine kabeltracés van minder dan 25 meter worden op dit moment geen leges in rekening gebracht bij telecombedrijven en Enexis en Brabant Water. Dit betreft 85% van de kabelaanvragen. Door dit wel te gaan innen kan de gemeente ongeveer € 17.000 extra dekking halen 8.

Straatverlichting beheer en onderhoud Voor de jaren 2025 en 2026 zijn de bedragen voor exploitatie van de verlichting € 22.000 hoger omdat we dan concrete maatregelen nemen om de zogenaamde installatieverantwoordelijkheid ordentelijk te regelen. Die laatste is in lijn met het beleidsplan Openbare Verlichting in 2018 en behelst het aanpassen van enkele stroomaansluitingen (naar een veiligere versie). In het beleidsplan 2018-2030 is geen rekening gehouden met de benodigde indexeringen voor de 12 planjaren in het beleidsplan. Om die reden volstaan de bedragen uit het beleidsplan niet meer ten opzichte van wat noodzakelijk is. Voor 2027 en 2028 zijn om die reden de bedragen opgehoogd met respectievelijk € 1.000 en € 2.000. 9. Aanleg tweede fietskronkel Aangezien er nog geen ontwerp voor de kronkel gereed is, wordt het lastig om een bedrag te noemen. Eerst zal er een Kempenidentiteit voor de kronkels worden bepaald en wat de overkoepelende aspecten worden (bijv. kenmerkende landmarks, kleur wegdek, bebording). Hiervan is het kostenplaatje nog onbekend (volgt waarschijnlijk in oktober/november 2024). Daarnaast is de locatie waar de lokale kronkel aangelegd moet worden nog niet definitief en daardoor zijn de kosten voor de aanleg ook nog niet in te schatten (de lokale invulling van de kronkel krijgt pas vorm als de Kempenidentiteit is vastgesteld).

De kosten zullen indien mogelijk worden meegenomen in de 1e

80

berap 2025. 10. Bijdrage verhoging Visit Bladel Reusel-De Mierden Het college heeft ingestemd met een bijdrageverhoging voor Visit Bladel Reusel-De Mierden. De huidige bijdrage vanuit de DVO wordt van € 20.000 verhoogd naar € 33.345 in 2024 en bouwt af tot € 26.715 in 2028. 11. Aanjagen economie In het collegeakkoord wordt ingezet op bedrijventerreinen/detailhandel/winkels en dag- en verblijfsrecreatie waaronder de horeca. Om de economie verder uit te rollen, te ontwikkelen en te verbinden binnen de gemeente Reusel-De Mierden vragen we hier een structurele bijdrage voor; € 10.000 voor 2025 en 2026, € 7.500 voor 2027 en 2028. Er wordt momenteel niks voor ondernemers/detail en horeca gedaan op lokaal niveau. We willen ons inzetten voor o.a.:  Dag van de Ondernemer (i.s.m. ZLTO/OVBRM en andere 3de partijen);  Initiatieven vanuit de winkeliers detail en horeca verder uit te rollen;  Verschillende sectoren onderling verbinden;  Aantrekkelijk winkelgebied faciliteren. De zwaarte zal vooral liggen op de Dag van de Ondernemer. Waarbij alle ondernemers betrokken worden en intern samengewerkt wordt met de vrijetijdseconomie en het agrarische ondernemerschap. (voorheen ZZP-avond met de gemeente Eersel) 12. Meer muziek in de klas Het project Meer Muziek In De Klas is op 1 september 2023 gestart op alle basisscholen in Reusel-De Mierden.

In de begroting is voor dit project tot en met 2026 € 30.000 per jaar opgenomen. De kosten bedragen echter per schooljaar € 52.000. Deze kosten zijn in het begin stadium van het project foutief berekend door Art4U. Door een bestuurswisseling in 2023 is dit aan het licht gekomen. Vanaf schooljaar 2025-2028 (subsidie 2025) zal er een bedrag van € 52.000 per schooljaar nodig zijn om het project voort te zetten. De totale verhoging bedraagt na instemming overigens € 10.460 doordat we (nagenoeg zeker) nog een subsidie van € 11.540 kunnen ontvangen voor dit project. 13. Klimaatvisie Bos en Heideterreinen Zoals in het coalitieprogramma aangegeven wordt stapsgewijs uitvoering gegeven aan het Beleidsplan openbaar groen, waaronder aan de prioriteiten uit het bijbehorende uitvoeringsprogramma. Met het oog op de klimaatverandering, de duurzaamheidsambities en mede op de schaalsprong-ontwikkelingen die vanuit de Brainportregio op ons afkomen is het cruciaal om behoedzaam om te gaan met onze groene gemeente, zodat deze ook bij doorontwikkeling geschikt en aantrekkelijk blijft om hier te wonen en recreëren. Het huidige bos-/ natuurbeheer is ten aanzien van voornoemde ambities en veranderingen niet overal toereikend. Het samenspel tussen o.a. de groeiende bedrijvigheid, inwonersaantal, recreatie, klimaat en het behoud van onze mooie groene omgeving biedt namelijk veel uitdagingen.

Om onder andere beter te kunnen anticiperen op de snel veranderende klimaatomstandigheden en toenemende gebruikersdruk is het vanuit voornoemd uitvoeringsprogramma van belang om spoedig handen en voeten te geven aan een lange termijn beheervisie/-plan, om op basis daarvan het beheer van onze circa 1000 hectare bos- en natuurterreinen integraal bij te sturen op een versnelde doorontwikkeling naar beter toekomstbestendige bos- en natuurterreinen. Naast het klimaat robuust houden zijn hierbinnen natuurlijk ook doelen als het verbeteren van de biodiversiteit en het stimuleren/ faciliteren van laagdrempelige en inclusieve vormen van bezigheid en ontmoeting die hierbij kunnen meeliften. Bij vaststelling van voormeld beleidsplan is destijds besloten de benodigde middelen voor bijbehorend uitvoeringsprogramma niet ter beschikking te stellen, maar deze per project en naar prioriteit apart aan te vragen. Vanwege de vereiste expertise voor een dergelijke klimaatvisie is het niet mogelijk dit in eigen beheer of kostenneutraal op te pakken. De kosten voor het opstellen van een dergelijke beheervisie zijn geraamd op € 30.000. Binnen de exploitatiebegroting van het Werkplan Bos en Natuur 2025 is voldoende dekkingsruimte voor deze incidentele extra kosten. Het positief begrootte resultaat a € 45.000 van dit werkplan zal daardoor ten gunste van de algemene middelen wel eenmalig lager uitvallen.

81

Met een verbeterde lange termijnafstemming streven we tevens na ook de toekomstige beheerexploitatie van onze bos- en natuurterreinen zo lang als mogelijk positief/ gezond te houden. Immers zullen de inkomsten vanuit de jaarlijkse houtoogst anders bij toenemende/ massale boomsterfte en/of grootschalige natuurbranden drastisch teruglopen, waardoor de instandhouding van deze groene kwaliteit binnen onze gemeente in de toekomst mogelijk niet meer positief te exploiteren blijft. 14. Uitgaven werkplan Bos en Natuur 2025 In verband met het gedurende 3 jaar wegwerken van beheerachterstanden in een aantal ecologische verbindingszones en bestaande heideterreinen vallen de uitvoeringskosten in 2024, 2025 en 2026 tijdelijk hoger uit dan in voorgaande jaren. Voor 2024 zal dit in de 2 e Berap 2024 worden bijgesteld. Totale kosten voor 2025 zijn op basis van Werkplan Bos en Natuur 2025 geraamd op afgerond € 156.000 (i.p.v. eerdere raming ad € 69.174 in huidige begroting 2024). Qua volledige dekking staan daar tegenover de inkomsten uit subsidie en de houtverkoop. 15. Inkomsten werkplan Bos en Natuur 2025 Op basis van Werkplan Bos en Natuur 2025 zijn de inkomsten uit de houtverkoop geraamd op € 157.000 (i.p.v. eerdere raming ad € 64.209 in huidige begroting 2024) Daar tegenover staan de hogere beheerkosten dan eerder geraamd. Zie hiervoor toelichting uitgaven werkplan Bos en Natuur 2025. 16.

Combinatiefunctionaris Cultuur De combinatiefunctionaris Cultuur is structureel opgenomen in de begroting, maar wordt nu ook opgenomen in de Brede Spuk. Hierdoor is er een dubbele dekking en dit leidt tot een voordeel in de begroting. 17. Combinatiefunctionaris Sport De combinatiefunctionaris Sport is structureel opgenomen in de begroting, maar wordt nu ook opgenomen in de Brede Spuk. Hierdoor is er een dubbele dekking en dit leidt tot een voordeel in de begroting. 18. Buurtsportcoaches De Buurtsportcoaches zijn structureel opgenomen in de begroting, maar worden nu ook opgenomen in de Brede Spuk. Hierdoor is er een dubbele dekking en dit leidt tot een voordeel in de begroting. 19. Naschoolse cultuuraanbod De cultuurcoach is in overleg met het kernteam cultuureducatie (gemeente Eersel, Bladel, Reusel-De Mierden) na de meivakantie met een pilot naschools cultuuraanbod op het Rythoviuscollege gestart. De kosten hiervan bedragen € 4.000, dekking komt vanuit SPUK. Doel: Meer naschools cultuuraanbod in combinatie met het realiseren van een verzachtende overgang van Primair Onderwijs naar Voortgezet Onderwijs. Kinderen van groep 7 en 8 krijgen op het Rythovius college een aantal weken naschools cultuuraanbod (o.a. gericht op Brainport/techniek).

Indien de pilot positief wordt geëvalueerd, willen we het project ook op het Pius-X-College uitzetten en kunnen alle basisschoolleerlingen van groep 7 en 8 uit Reusel-De Mierden, Bladel en Eersel hier aan deelnemen. 20. Sport en Cultuurgala Tot voor de corona was er jaarlijks een Sport & Cultuurgala in Reusel-De Mierden. Voor 2025 zijn we aan het onderzoeken of we dit weer nieuw leven in kunnen blazen. We hebben hiervoor overleg met verschillende partners. De kosten ad € 5.000 zijn gebaseerd op voorgaande edities en recente uitvoeringen in een andere Kempengemeente. 21. Vrijwilligers uitvoeringsplan Eind 2024 wordt het Vrijwilligers Uitvoeringsplan voorgelegd aan het college. Een plan waarin op hoofdlijnen beschreven op welke manier de gemeente Reusel-De Mierden haar vrijwilligers faciliteert. Momenteel zit het plan nog in de onderzoeksfase waardoor de financiën nog niet inzichtelijk zijn, raming € 5.000.

82

22. Dorpsraad Reusel Na het 3-kernenoverleg met de dorpsraden is er een oproep uitgedaan aan de inwoners van Reusel of er mensen zijn die interesse hebben om een nieuwe dorpsraad op te starten. De geraamde kosten bedragen € 10.000. 23. Opvang vluchtelingen Voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne is de vergoeding vanuit het Rijk voor 2025 geraamd op € 1.937.055 (€ 61,- per persoon per dag en er zijn 87 opvangplekken) en voor 2026 2/12 deel hiervan geraamd gelet op de duur van de overeenkomst. De kosten zijn voor 2025 geraamd op € 841.000 en voor 2026 geraamd op 2/12 deel hiervan. 24. Maatwerkbudget Wmo Daar waar voorliggende voorzieningen geen adequate oplossing biedt, willen we inwoners de hulp bieden die nodig is zodat ze kunnen participeren en sociale uitsluiting of armoedeval voorkomen wordt. Het maatwerkbudget biedt daar de uitkomst voor is gebleken uit een pilot die in 2017 is gedraaid in Reusel-De Mierden. We hebben de afgelopen jaren de kosten gedekt uit andere budgetten, maar deze zijn nu niet meer toereikend. Gezien de toenemende complexiteit van casuïstiek, doen we nu een aanvraag om dit structureel op te nemen in de begroting. Voorstel voor de hoogte van het budget is € 4.000 per jaar. De hoogte van het bedrag is gebaseerd op de uitgaven van 2021 t/m heden. Dit kan het ene jaar leiden tot een overbesteding en het andere jaar tot onderbesteding. 25.

Grensdorpen.nl In 2019 zijn we gestart met het platform Grensdorpen.nl om meer verbinding te creëren tussen de kernen, organisaties, inwoners en gemeente. Een platform voor en door inwoners. Het platform blijft maar groeien en na 4 jaar is er nog steeds een groep vrijwillige buurtverbinders die zich wekelijks inzetten om dit platform goed te laten draaien. Middels een evaluatie wordt gekeken naar het effect van Grensdorpen.nl. De evaluatie wordt in april voorgelegd aan het college. Jaarlijks is € 8.000 structureel budget nodig voor de licentiekosten van het platform. 26. Bijdrage STORM Het college heeft eind 2023 een besluit genomen om zich vanaf het jaar 2024, in ieder geval voor 2 jaar, te committeren aan het suïcidepreventieprogramma STORM, dat regio breed op middelbare scholen wordt uitgerold. Het programma stimuleert de ontwikkeling van een positief zelfbeeld en weerbaarheid, en zet daarnaast in op trainingen voor leerkrachten gericht op het bespreekbaar maken van mentale problemen. STORM is een samenwerking tussen gemeenten en alle middelbare scholen in de regio, het CJG+, de GGZ en GGD. Deze 2 jaar worden de kosten ad € 15.000 voor 50% gedekt via een subsidie van 113-zelfmoordpreventie, en de overige 50% bekostigen we vanuit de brede SPUK-gelden vanuit de Rijksoverheid.

Indien de ervaringen met de STORM aanpak positief zijn, willen we na de eerste twee jaar hiervoor structureel geld opnemen in de gemeentelijke begroting. 27. Klimaat De Vereniging KempenEnergie beheert binnen de Kempen meerdere energieloketten waar burgers geïnformeerd worden over de mogelijkheden van energiebesparing en duurzame energieopwekking (zonnepanelen / (hybride)warmtepompen). KempenEnergie vervult op het gebied van informatieverstrekking een steeds belangrijkere rol en nemen op dit gebied werk van de gemeente uit handen. Door de gemeente wordt jaarlijks een bedrag van € 5.000 ter ondersteuning gegeven aan hun basisactiviteiten. Uitbetaling vindt plaats op basis van een jaarprogramma en -verslag. In het kader van de Regionale Energie Strategie is energiebesparing ook een belangrijk speerpunt. Hier vervult KempenEnergie een belangrijke rol (energieloket). Daarnaast willen ze in 2025 samen met de gemeente een energie-expo in onze gemeente organiseren. Hiervoor zal eenmalig in 2025 een extra bedrag van € 7.500 incidenteel te worden begroot. 28. Kempenbranie Dit is een programma dat vanaf 2018 loopt, er is een jaarlijks uitvoeringsbudget van € 7.000 begroot.

Binnen het programma Kempenbranie zijn middelen nodig voor: Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) monitor uitgevoerd door de GGD, de ondersteuning door Trimbos, een uitvoeringsbudget voor diverse activiteiten zoals het geven van lezingen en workshops Triple P. In 2024 is er een coördinator Kempenbranie (voor de 4 Kempengemeenten) gestart en na een positieve

83

evaluatie (na één jaar) is het de bedoeling dat deze coördinatiefunctie structureel wordt. Dit zal jaarlijks ongeveer € 9.000 kosten. Van het uitvoeringsbudget kan € 1.000 ingezet worden voor de coördinatiekosten. 29. Plan van aanpak Uitvoeringsprogramma voorkeursscenario ontwikkelstrategie De Kempen Onze gemeente ligt in de Brainport regio welke een bijzondere ontwikkeling doormaakt. De hightechindustrie en hoogwaardige maakindustrie groeien snel. De regio groeit daardoor tot 2040 naar verwachting met 100.000 woningen. Daardoor zal ook het inwonersaantal verder toenemen. Dit heeft grote gevolgen voor de woningbouw, bereikbaarheid, bedrijventerreinen maar ook (sociaalmaatschappelijke) voorzieningen, landschap en natuur en het welzijn van de inwoners. Samen met de andere Kempengemeenten (Gemeenten Bladel, Bergeijk en Eersel) wordt nagedacht over hoe en op welke manier we deze groei zouden kunnen opvangen en hoe we dit zouden kunnen sturen. Hiervoor wordt een voorkeursscenario opgesteld. Deze wordt naar verwachting eind 2024 ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraden. Na vaststelling van de voorkeurscenario wordt het scenario uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma. Hiervoor wordt in 2025 een gezamenlijke Plan van Aanpak opgesteld. Om dit te kunnen opstellen wordt een budget aangevraagd van incidenteel €35.000. 30.

Deken van der Weepark Er is een bewonersinitiatief gestart voor het Deken van der Weepark met veel verbetervoorstellen. Het zwaartepunt ligt op het upgraden van het groen. De reguliere budgetten voorzien niet in deze upgrade. 31. Opstellen beleidsplan ongediertebestrijding In 2025 wordt het beleid op het gebied van openbare hygiëne (met name ongediertebestrijding/klimaatverandering) geactualiseerd. Hier is extra budget voor nodig. Het budget voor 2026 en verder hangt af van de ambities uit dit beleidsstuk. 32. Realisatie milieustraat Er is al wel een plan om dit samen te gaan realiseren i.s.m. Gemeente Bladel maar qua investering/kosten is er nog te weinig bekend. 33. Pilot gebiedsontwikkeling In het coalitietakkoord is opgenomen om bepaalde gebiedsontwikkelingen te faciliteren en te stimuleren zoals het verplaatsing van milieuhinderlijke bedrijven. Om dit mogelijk te maken is er budget nodig voor onder meer het aanstellen van een externe projectleider. Binnen het team Ruimtelijke ontwikkeling is daarvoor geen ambtelijke capaciteit beschikbaar. We starten een pilot voor 2 jaar. 34. Aanpassing gemeentehuis i.v.m. huisvesting GRSK-medewerkers De medewerkers van de afdeling MD van de Samenwerking Kempengemeenten gaan naar alle waarschijnlijkheid verhuizen naar de plint van het gemeentehuis in Reusel.

Nu zijn deze in Bladel gehuisvest, maar de gemeente Bladel heeft de ruimte zelf nodig. Dit zal nopen tot enige verbouwingswerkzaamheden om deze mensen goed te kunnen huisvesten. Het is te vroeg om daar al een investeringsbedrag aan te hangen. Tegenover de extra lasten staan in ieder geval inkomsten vanwege de verhuur van de betreffende werkplekken. 35. Kempencongres Om ook op strategisch niveau invulling te kunnen geven aan de Strategisch Kempen Agenda is samenwerking op het niveau van gemeenteraden nodig. Op advies van een extern bureau wordt daarvoor ingaande 2022 het Kempencongres gehouden. Aanvankelijk waren de middelen daarvoor niet structureel in de begroting opgenomen om eerst ervaring op te doen. Inmiddels heeft het Kempencongres zich bewezen. Hiervoor is jaarlijks een bedrag van € 5.000 benodigd.

84

36. Vernieuwen wegenbeheerplan Als stelpost is een bedrag opgenomen van € 760.000 als verwachte structurele kostenverhoging vanuit het nieuw op te stellen wegenbeheerplan. Dit plan is in concept gereed en het hier vermelde bedrag is een combinatie van hogere exploitatielasten en hogere kapitaallasten. Pas na vaststelling van het nieuwe wegenbeheerplan zullen de bedragen definitief zijn. 37. Organisatieontwikkeling Dankzij het raadsbesluit op 7 november 2023 hebben wij een prima basis kunnen leggen voor de ontwikkeling van onze organisatie. In 2024 is de formatie op orde gebracht en zijn de rollen van leidinggevenden gewijzigd. Met deze basis, onze duidelijke visie en strategie, is het ontwikkeltraject nog niet gereed. De realisatie van een robuuste extern georiënteerde organisatie vraagt in 2025 investeringen in organisatieontwikkelingsprojecten o.a. op het gebied van projectmatig werken, strategisch HRM beleid, teamontwikkeling, dienstverlening, in- en externe veiligheid en datagedreven werken. Hiervoor is een stelpost opgenomen van € 100.000.

85

Bijlage 3. Geprognosticeerde balans ACTIVA

(bedragen x € 1.000)

Vaste activa Immateriële vaste activa

Ultimo 2025

Ultimo 2026

Ultimo 2027

Ultimo 2028

630

605

580

555

Materiële vaste activa

48.600

51.600

49.900

50.600

Financiële vaste activa

265

265

265

265

49.495

52.470

50.745

51.420

Voorraden bouwgrond in exploitatie (incl. voorziening)

2.109

2.095

2.178

427

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één

9.000

9.000

9.000

9.000

5

5

5

5

Overlopende activa

5.500

5.000

5.000

5.000

Totaal vlottende activa

16.614

16.100

16.183

14.432

TOTAAL GENERAAL ACTIVA

66.108

68.569

66.928

65.852

Totaal vaste activa Vlottende activa

Liquide middelen

PASSIVA

(bedragen x € 1.000)

Ultimo 2025

Ultimo 2026

Ultimo 2027

Ultimo 2028

Vaste passiva Eigen vermogen - algemene reserve (incl. saldo baten en lasten) - bestemmingsreserves

15.134 12.052

15.902 10.020

14.917 9.755

14.482 9.505

Voorzieningen

3.802

3.829

3.776

3.656

Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één

24.920

27.818

27.479

27.209

Totaal vaste passiva

55.908

57.570

55.927

54.851

Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar

5.000

5.000

5.000

5.000

Overlopende passiva

5.200

6.000

6.000

6.000

Totaal vlottende passiva

10.200

11.000

11.000

11.000

TOTAAL GENERAAL PASSIVA

66.108

68.570

66.927

65.851

Vlottende passiva

86

Bijlage 4. Totaal van lasten en baten per programma Begroting 2025 Programma (bedragen x € 1.000) 0. Bestuur en ondersteuning 1. Veiligheid 2. Verkeer en vervoer 3. Economie 4. Onderwijs 5. Sport, cultuur en recreatie 6. Sociaal domein 7. Volksgezondheid en milieu 8. VHROSV

Lasten

Baten

Begroting 2026 Saldo

Saldo

Begroting 2027 Saldo

Begroting 2028 Saldo

-8.100 -1.532 -2.347 -494 -1.151 -2.956 -15.630 -4.104 -3.641

31.610 64 38 545 110 362 2.141 3.389 1.901

23.510 -1.468 -2.308 52 -1.040 -2.594 -13.489 -715 -1.741

22.037 -1.507 -2.339 83 -1.044 -2.626 -13.369 -696 -1.525

22.594 -1.544 -2.372 85 -1.062 -2.621 -13.283 -653 -1.581

23.121 -1.582 -2.404 86 -1.074 -2.690 -13.416 -637 -1.634

-39.954

40.160

206

-985

-435

-230

562

562

40.722

768

-985

-435

-230

Waarvan structureel begrotingssaldo

313

1.215-

504-

324-

Waarvan incidenteel begrotingssaldo

455

230

69

94

Saldo baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Begrotingssaldo na bestemming

-39.954

87

Bijlage 5. Staat van incidentele baten en lasten inclusief toelichting Staat van incidentele baten en lasten

(bedragen x € 1.000)

2025

2026

2027

1. Bedrijfsvoeringskosten GRSK (baat)

-15

-26

2. Bedrijfsvoeringskosten Kempenplus (leefgeld Oekraïners)

47

12

-37

-58

-61

-57

-230

-69

-94

2. Programmakosten Kempenplus (leefgeld Oekraïners)

105

25

3. SPUK opvang vluchtelingen (in Algemene Uitkering)

-1.937

-323

3. Opvang vluchtelingen

841

140

4. Transitie buitengebied

35

4. Transitie buitengebied via reserve

-35

5. Inventarisatie strijdig gebruik en handhaving hierop

143

5. Inventarisatie strijdig gebruik en handhaving hierop via reserve

-143

6. P.v.a. programma voorkeursscenario ontwikkelstrategie de Kempen

35

7. Omgevingswet

96

7. Omgevingswet via reserve

-96

8. Verlaging kapitaallasten omdat 1e jaar niet volledig wordt uitgegeven (baat)

-55

9. Compensatie vervallen opschalingskorting in Algemene Uitkering

417

10. Klimaat

2028

-8

8

11. Organisatieontwikkeling

100

Totaal incidentele baten en lasten

-455

1. Bedrijfsvoeringskosten GRSK (diverse programma’s) In de vastgestelde begroting van de Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Kempengemeenten zijn incidentele baten en lasten opgenomen en per deelnemende gemeente gespecificeerd. Deze incidentele bedragen zijn één-op-één overgenomen. 2. Programmakosten/Uitvoeringskosten KempenPlus; leefgeld Oekraïners De opvang van Oekraïners is een naar de aard tijdelijke aangelegenheid, waardoor ook de verbonden lasten incidenteel van aard zijn. In de staat “Nieuw Beleid” is de vergoeding vanuit het Rijk ter dekking van deze lasten opgenomen. 3. SPUK Opvang vluchtelingen in Algemene Uitkering Voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne is de vergoeding vanuit het Rijk voor 2025 geraamd op € 1.937.055 (€ 61,- per persoon per dag en er zijn 87 opvangplekken) en voor 2026 2/12 deel hiervan geraamd gelet op de duur van de overeenkomst. De kosten zijn voor 2025 geraamd op € 841.000 en voor 2026 geraamd op 2/12 deel hiervan. 4. Transitie buitengebied De aangekondigde regelingen zijn vertraagd. Dit betreft de Landelijke Beëindigingsregeling Veehouderij (LBV) en de Landelijke Beëindigingsregeling Veehouderij plus (LBV plus). Deze stonden deels eind 2023 open (LBV) en de LBV plus regeling stond open tot en met maart 2024. De LBV en de LBV plus zijn eenmalige regelingen, waardoor de daaruitvloeiende kosten incidenteel zijn.

Dekking vindt plaats vanuit de algemene reserve (rekening resultaat 2023) 5. Inventarisatie strijdig gebruik en handhaving hierop In het kader van het bestemmingsplan buitengebied vindt een eenmalige inventarisatie plaats (incidentele last). Dekking vindt plaats vanuit de algemene reserve (rekening resultaat 2023). 6. P.v.a. programma voorkeursscenario ontwikkelstrategie De Kempen De ontwikkelstrategie De Kempen wordt eenmalig opgesteld, waardoor de daaraan verbonden lasten als incidenteel kunnen worden gekwalificeerd 7. Omgevingswet De opstelling van een omgevingsvisie zijn kosten die verband houden met de invoering van de nieuwe wet en dat is een eenmalige activiteit, waarvan de lasten dus ook als incidenteel kunnen worden beschouwd. Overheveling vanuit resultaatbestemming jaarrekening 2023 en dekking via resultaat 2023. 8. Verlaging kapitaallasten De kapitaallasten zijn structureel volledig geraamd ingaande het jaar waarin het krediet beschikbaar komt. Omdat niet alle kredieten op 1 januari van dat jaar volledig zijn uitgegeven, mogen deze conform regelgeving in het eerste jaar voor 50% incidenteel tegen geraamd worden. Dat hebben wij

88

toegepast voor de investeringen uit de lijst nieuw beleid en vervangingsinvesteringen. 9. Compensatie vervallen opschalingskorting in Algemene Uitkering In 2025 wordt door het Rijk incidenteel een korting toegepast op het gemeentefonds. De provinciale toezichthouders hebben bepaald dat deze korting van € 416.800 als incidenteel mag worden beschouwd, ondanks het feit dat de algemene uitkering naar haar aard structureel is. Door de korting als incidenteel te beschouwen stijgt het structurele deel van de algemene uitkering. 10. Klimaat Eenmalig zal in 2025 een energie-expo in onze gemeente georganiseerd worden. Hiervoor is € 7.500 incidenteel begroot. 11. Organisatieontwikkeling Voor de realisatie van een robuuste extern georiënteerde organisatie is in 2025 eenmalig € 100.000 geraamd voor organisatieontwikkelingsprojecten

89

stand

stand

stand

stand

0 0

0 0

0 0

0 0

0 0

0 0

0 0

0 0

0 0

0 -60.564

0

0

14.482.396 14.482.396

-435.000 -435.000

-31.125

1.300 0

1.300 0

1.300 0

1.300 0

1.300 0

0

0 232.135 29.167

-15.051 -35.000

247.186 -15.051 262.237 -15.051

BR Afschrijving levensduurverl. Onderhoud Clemensschool

0 2.900.000 2.900.000

2.900.000

BR Huisvesting bijzondere doelgroepen

8.466.231 22.948.627

-250.358 -685.358

0 0

8.716.589 23.633.985

-265.097 -1.250.097

0 0

8.981.685 24.884.081

-2.031.724 -1.263.724

0 0

11.013.409 26.147.805

-2.658.349 -4.202.349

0 0

13.671.758 30.350.154

Totaal bestemmingsreserves

TOTAAL RESERVES

2.900.000

0 -4.553 4.553

16.091

27.629 2.900.000

64.167 -35.000 99.167 -35.000 -11.538

134.167

-35.000 -11.538

169.167

BR Afschrijving extra lokaal Akkerwinde

0

277.288

0 -15.051

0 292.339

BR Afschrijving MTC's 2022

BR Exploitatie GVVP

BR Afschrijving KTM A2 incl. mobiliteitshub en F67

1.404.652 0

-95.024 0

1.499.676 0

-96.063 -9.147

1.595.739 9.147

-97.102 -12.750

1.692.841 21.897

-98.141 -12.750

1.790.982 34.647

BR Afschrijving nieuwe Kei

0

139.063

BR Afschrijving overige activa

0

-34.600 173.663 -34.600 208.263

-34.600

242.863

BR Afschrijving materieel buitendienst 2021 0

554.198 -25.269 579.467 -25.269 604.736

-25.269

630.005

-25.269 -34.600

655.274 277.463

BR Afschrijving De Schakel 0

31.106 -14.289 45.395 -14.289 59.684

-14.289

73.973

-14.289

BR Afschrijving brandweerkazerne

88.262

BR Afschrijving bibliotheek

BR Vereveningsfonds sociale woningbouw

483.543 1.102.429

483.543 1.102.429

483.543 1.102.429

483.543 1.102.429

483.543 1.102.429

998.805

BR Investering kapitaalgoederen

1.029.930

223.474

1.061.055

223.474

-31.125

223.474

1.092.180

223.474 -31.125

223.474 1.123.305

0 98.470 98.470

98.470

98.470

98.470

BR Planstudie en uitvoering N284

BR Afschrijving N284

BR Bereikbaarheidsagenda

BR Mobiliteitsbevordering en opvang langdurig verlof

0

-31.125

0

0

1.755.000

-2.000.000

3.755.000

-1.755.000

0

0

0

BR Onderhoud wegen

BR Overdracht deel provinciale weg N284

267.888 267.888

267.888

267.888 -380.586

267.888 380.586

BR Ontwikkeling Buitengebied

0

14.917.396 14.917.396

-985.000 -985.000

0

15.902.396 15.902.396

768.000 768.000

0

15.134.396 15.134.396

-1.544.000 0

-1.544.000

16.678.396

3.655.539 -896.284 775.760

3.776.063

-896.852

843.782

3.829.133

-894.748

922.046

3.801.835

-953.978

1.009.733

3.746.080

16.678.396

170.751 0 0

170.751

0

0

170.751

0

0

170.751

0

0

170.751

Totaal algemene reserve

832.037 -54.867 0

886.904

-55.918

0

942.822

-54.289

0

997.111

-53.423

0

1.050.534

Algemene reserve

TOTAAL VOORZIENINGEN

Voorziening spaarverlof

Voorziening Appa-pensioenen

Voorziening wachtgelden

Voorziening afvalstoffenheffing 60.564

0 0

-65.657

400.714

2.848

397.866

81.587

316.279

169.742

146.537

Voorziening riolering

335.057

858.323

-472.500

472.500

858.323

-472.500

472.500

858.323

-472.500

472.500

858.323

-472.500

472.500

858.323

Voorziening onderhoud wegen

Voorziening onderhoud gebouwen

1.459.371

31-12-2028

-368.917

onttrekking

2028 368.917

dotatie

1.459.371

31-12-2027

-368.434

onttrekking

2027 368.434

dotatie

1.459.371

31-12-2026

-367.959

onttrekking

2026 367.959

dotatie

1.459.371

31-12-2025

-367.491

onttrekking

2025 367.491

dotatie

1.459.371

31-12-2024

stand

RESERVES EN VOORZIENINGEN BEGROTING 2025-2028

omschrijving

Bijlage 6. Meerjaren staat van reserves en voorzieningen