Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden + bestuurlijke reactie

Een en ander op basis van een afspraak die in het verleden is gemaakt nadat het vastgoed op de oude locatie voor één euro aan de gemeente was verkocht. Ten behoeve van haar activiteiten ontvangt de stichting jaarlijks een exploitatiesubsidie van de gemeente. In Reusel wordt thans nieuwbouw voor het Gemeenschapshuis De Kei gerealiseerd. De activiteiten van De Kei zijn tijdelijk ondergebracht in het gemeentehuis. Stibex heeft tot het verbreken van de samenwerking met de gemeente het onderhoud, het beheer en de exploitatie van De Kei verzorgd. Uit de documenten die aan ons zijn overlegd hebben we niet kunnen opmaken wat de actuele constructie is op basis waarvan onderhoud, beheer en exploitatie worden geregeld. MFA De Schakel in Hooge Mierde. Stichting De Schakel is eigenaar van het vastgoed en in die hoedanigheid verantwoordelijk voor het onderhoud. Ook treedt de stichting op als exploitant.

5.3 Ambtelijke capaciteit om vorm te geven aan beleidsontwikkeling en -uitvoering is (te) krap De inhoudelijke beleidsontwikkeling en -uitvoering inzake maatschappelijke accommodaties vallen onder de afdeling ‘Maatschappelijke ontwikkeling’. Er is één ambtelijke beleidsadviseur verantwoordelijk. Deze treedt ook op als accountmanager voor de partijen die de accommodaties onderhouden, beheren en exploiteren, en voor de eindgebruikers. Beleidsmatig is ook de afdeling ‘Ruimtelijke ontwikkeling’ binnen de gemeente betrokken. Sinds het aantreden van het nieuwe college zijn de aandachtsgebieden ‘Onderwijs en onderwijshuisvesting’, ‘Sport en sportaccommodaties’ en ‘Kunst en cultuur’ bestuurlijk in één portefeuille ondergebracht. Daarvoor waren deze aandachtsgebieden ondergebracht bij meerdere portefeuillehouders. In ieder geval is het beeld dat er door de jaren heen en ook nog op dit moment te weinig ambtelijke capaciteit beschikbaar is om de beleidsontwikkeling en de besluitvorming hierover goed voor te bereiden en om te komen tot een adequate uitvoering van dat beleid.

| 24 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

BMC heeft op basis van de gevoerde gesprekken het beeld dat, mede vanwege de capaciteitsproblemen, de ambtelijke aansturing tot op heden nogal ad hoc en te weinig multidisciplinair (lees: afdelingen overstijgend) is verlopen. In dit verband noemen we ook het belang van het bouwen aan ‘partnership’ met de partijen die onderhouden, beheren en exploiteren. De gemeente heeft een goed beeld van de omvang van haar eigen maatschappelijk vastgoed en/of maatschappelijke accommodaties, zo ook van de partijen (verenigingen, maatschappelijke organisaties) die van deze voorzieningen gebruikmaken. Cijfers over de aantallen inwoners die gebruikmaken van de voorzieningen ontbreken echter. Er is binnen de gemeente geen vastgoed in privaat eigendom, waarin door de gemeente gesubsidieerde activiteiten plaatsvinden, met uitzondering van gebouw De Schakel. Er kan worden gesteld dat de lijnen tussen de politiek en de bestuurders enerzijds en de verenigingen anderzijds kort zijn. Dit past bij een kleinschalige gemeente.

5.4 Ontbreken van ‘partnership’ heeft een rol gespeeld bij het beëindigen van de samenwerking tussen de gemeente en Stibex Omdat de vraag van de Rekenkamercommissie naar een (extern) onderzoek naar het accommodatiebeleid mede is ingegeven door de ontwikkelingen rond Stibex, gaan we in deze paragraaf kort in op de redenen voor de beëindiging van de samenwerking tussen Stibex en de gemeente per 1 juli 2020. De Stichting Beheer en Exploitatie Culturele en sportfaciliteiten Reusel-De Mierden is een burgerinitiatief dat circa twintig jaar geleden is ontstaan en zich tot doel stelde om culturele en sportvoorzieningen binnen de gemeente op professionele wijze te beheren en te exploiteren, en om op deze wijze de gemeente ‘te ontzorgen’ en in algemene zin een bijdrage te leveren aan het welzijn van de inwoners van Reusel-De Mierden. In de gesprekken die we in het kader van ons onderzoek hebben gevoerd en in de documenten die we hebben bestudeerd komen verschillende beelden naar voren over de oorzaken die ten grondslag liggen aan de beëindiging van de samenwerking tussen de gemeente en Stibex.

Onder meer worden genoemd: een toegenomen regelgeving en bureaucratisering, die het werk van de stichting in toenemende mate bemoeilijkte, het ontbreken van de ruimte voor de stichting om meer eigen keuzes te kunnen maken en (daardoor) minder toegevoegde waarde te kunnen creëren voor de gemeenschap en de complexiteit van de opgave (deels ook in samenhang met de hiervoor genoemde toegenomen regelgeving en bureaucratisering. Al deze elementen hebben mogelijk een rol gespeeld. Maar naar de waarneming van BMC heeft het beëindigen van de samenwerking vooral te maken gehad met het feit dat er geen sprake is geweest van echt ‘partnership’, in de zin van dat partijen zich gezamenlijk verantwoordelijk voelen voor de uitvoering van de opdracht en samen vormgeven aan de verdere beleidsontwikkeling. We komen mede tot deze conclusie, omdat ook andere beherende en exploiterende partijen hier melding van maken en de samenwerking met de gemeente als ‘suboptimaal’ aanmerken.

| 25 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

H6 | Resultaten In dit hoofdstuk beschrijven we in paragraaf 6.1 eerst of de voortgang van het beleid en de uitvoering van het beleid worden gemonitord. In paragraaf 6.2 gaan we nader in op de vraag of het gemeentelijk beleid tot meerwaarde leidt. Ten slotte kijken we in hoeverre er sprake is van een doeltreffende en doelmatige aanpak. 7. Worden de resultaten van de beleidsuitvoering gemonitord en zijn de effecten in beeld? Zijn er voldoende sturingsmiddelen? 8. Op welke wijze wordt er door het gemeentelijk accommodatiebeleid maatschappelijke meerwaarde gecreëerd? 9. Is er sprake van een doeltreffende en doelmatige aanpak? De belangrijkste bevindingen in dit hoofdstuk zijn: ● Het gemeentelijke sportbeleid, vastgelegd in het Sportaccommodatieplan 2019-2021, is tussentijds geëvalueerd. Het vanuit de evaluatie opgestelde actieplan is tot op heden deels uitgevoerd. ● Voor de overige aandachtsgebieden ‘kunst en cultuur’ en ‘onderwijs’ is niet duidelijk in hoeverre het beleid periodiek wordt gemonitord. ● De gemeente Reusel-De Mierden beschikt in de basis over een voorzieningenniveau dat aansluit bij de schaalgrootte van de gemeente.

● Op basis van de bestudeerde documenten, de gesprekken die we hebben gevoerd, aangevuld met de resultaten van de enquête, kunnen we met enige terughoudendheid vaststellen dat het accommodatiebeleid van de gemeente Reusel-De Mierden ‘doelmatig’ is, in die zin dat met relatief weinig middelen een voorzieningenniveau in stand wordt gehouden dat past bij de schaalgrootte van de gemeente. Maar dit is niet met harde data te onderbouwen. Zie hiervoor ook onze aanbeveling. ● Het is moeilijk om uitspraken te doen over de mate van ‘doeltreffendheid’ van het accommodatiebeleid, omdat er geen streefwaarden en indicatoren zijn geformuleerd. Onder ‘doelmatigheid’ wordt verstaan: het realiseren van bepaalde prestaties met een zo beperkt mogelijke inzet van middelen. Onder ‘doeltreffendheid’ wordt verstaan: de mate waarin de gewenste prestaties en de beoogde maatschappelijke effecten of gestelde doelen van het beleid ook daadwerkelijk worden gehaald.

6.1 Periodieke beleidsevaluatie vindt onvoldoende plaats. Het ontbreken van streefwaarden en indicatoren bij het stellen van beleidsdoelen maakt dat de doelmatigheid en de effectiviteit van het beleid moeilijk is te meten Het gemeentelijke sportaccommodatiebeleid, zoals vastgelegd in het Sportaccommodatieplan 2019-2021, is tussentijds (2020) geëvalueerd. In deze evaluatie wordt de voortgang van de actiepuntenlijst als onderdeel van het plan 2019-2021 beschreven, waarbij per actiepunt wordt aangegeven wat de tussenstand is. Duidelijk wordt dat er al veel is gerealiseerd, maar er ook een aantal actiepunten niet (geheel) zijn behaald. Dit heeft met name betrekking op de implementatie van de overkoepelende thema’s. De respondenten wijten dit hoofdzakelijk aan het gebrek aan persoonlijk contact tijdens de coronapandemie en aan capaciteitsproblemen binnen de ambtelijke organisatie.

| 26 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

De gemeente had het voornemen om het Onderwijshuisvestingsplan Brede Scholen 2012 en verder om de drie jaar te evalueren, maar het is onduidelijk of dit gebeurd is, en zo ja, wat daarvan dan de resultaten zijn. Een evaluatie van het Uitvoeringsplan Cultuurbeleid 2014-2018 stond voor 2016 gepland. Ook hiervoor geldt dat het niet duidelijk is of deze evaluatie heeft plaatsgevonden. Onderdeel van dit uitvoeringsplan was het onderzoek naar het nieuwe Culturele Centrum De Kei. Over de realisatie van nieuwbouw De Kei heeft inmiddels besluitvorming plaatsgevonden. De sloop van het huidige gebouw is op 22 juni 2023 gestart. De verwachting is dat de nieuwbouw in het najaar 2024 in gebruik kan worden genomen. Gedurende de sloop- en bouwperiode heeft De Kei onderdak gevonden in het gemeentehuis.

6.2 Er wordt wel meerwaarde gecreëerd, maar het is niet inzichtelijk wat de effecten precies zijn Op basis van de gesprekken die we in het kader van ons onderzoek met diverse betrokkenen hebben gevoerd en deels gebaseerd op de uitkomsten van de enquête, kunnen we met enige terughoudendheid concluderen dat de inwoners van Reusel-De Mierden in de basis tevreden zijn over de aard en beschikbaarheid van de maatschappelijke accommodaties/voorzieningen. Men ervaart ook duidelijk de meerwaarde die de beschikbare voorzieningen hebben voor het verenigingsleven, voor ontmoeting, voor sociale cohesie, goed burgerschap en talentontwikkeling. Vanwege het ontbreken van streefwaarden en indicatoren kunnen we hierover alleen kwalitatieve uitspraken doen (en dan nog met de nodige reserve). Overigens dient hierbij te worden aangetekend dat een valide effectmeting van de meerwaarde een complex vraagstuk is, omdat hierbij allerlei factoren op elkaar inwerken.

| 27 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

H7 | Evaluatie en verantwoording In dit hoofdstuk beschrijven we op welke wijze verantwoording wordt afgelegd door het college (via monitoring), dat wil zeggen, wat er wordt teruggekoppeld aan de raad en of de raad zijn rol ook kan vervullen met de aangeleverde informatie. Ook gaan we in op de vraag hoe de gemeenteraad kan (bij)sturen en controleren. Welke instrumenten en overleggen zijn hiervoor en in hoeverre heeft de raad hier ook gebruik van gemaakt? 10. Op welke wijze is de gemeenteraad van Reusel-De Mierden geïnformeerd?

De belangrijkste bevindingen in dit hoofdstuk zijn: ● Verantwoording over de uitvoering op accommodatiegebied vindt plaats aan de hand van jaarverslagen en begrotingen binnen de gemeentelijke planning-en-controlcyclus. In de jaarstukken en begrotingen zijn verschillende resultaten met betrekking tot het accommodatiebeleid opgenomen. Omdat een overkoepelend beleid of een visie ontbreekt, wordt vooral projectmatig gerapporteerd. ● Door het ontbreken van een visie met heldere doelstellingen, is er op dit moment sprake van een information gap. Raadsleden kunnen de voortgang maar beperkt volgen, eigenlijk alleen op project-/casusniveau. ● In het gesprek met de raad is aangegeven dat er geen behoefte is aan uitgebreide beleidsnota’s daar waar het gaat om accommodatiebeleid, maar dat er wel een visie met duidelijke ambities wordt gemist. ● Hoewel de voortgang op dit moment lastig valt te monitoren door de raad, kan het onderwerp wel op veel belangstelling rekenen. Als gevolg van het ontbreken van een visie en duidelijke ambities voelen ze zich genoodzaakt om via de formele weg meer duiding te vragen op specifieke initiatieven en ontwikkelingen. De raad heeft middels moties, amendementen en raadsvragen de afgelopen jaren geprobeerd (bij) te sturen en controleren. Vooral in 2023 zijn er veel raadsvragen gesteld.

7.1 De informatievoorziening is beperkt, voortgang is beperkt te volgen en alleen op projectniveau In deze paragraaf wordt beschreven welke informatie wordt gedeeld met de gemeenteraad en in hoeverre er een systematiek is om de gemeenteraad te informeren over ontwikkelingen in de uitvoering van het accommodatiebeleid.

Informatievoorziening vanuit de P&C-cyclus In de P&C-cyclus legt het college verantwoording af over het gevoerde beleid. Deze agenda bepaalt in hoge mate de inhoud van de verschillende documenten die onderdeel uitmaken van de jaarlijkse begrotingscyclus: de kadernota, de programmabegroting en de jaarstukken. Voor het controleren of het beleid zich verder ontwikkelt volgens de principes van de gestelde kaders heeft de gemeenteraad van Reusel-De Mierden de volgende gegevens tot zijn beschikking: ● Via de reguliere P&C-cyclus per jaar: ○ programmabegroting ○ jaarverslag

| 28 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

○ ●

accountantsverslag

Overige documenten over voortgang: ○ raadsinformatienota’s (RIN)

Zoals beschreven in hoofdstuk 4 is er geen (overkoepelend) integraal accommodatiebeleid geformuleerd. Er is alleen een Sportaccommodatieplan 2019-2021 en een Integraal huisvestingsbeleid Brede Schoolgebouwen 2012. Verantwoording over de uitvoering van wat er op accommodatiegebied gebeurt, vindt in de eerste plaats aan de hand van jaarverslagen en begrotingen binnen de gemeentelijke planning-en-controlcyclus plaats. In de jaarstukken en begrotingen zijn verschillende resultaten met betrekking tot het accommodatiebeleid opgenomen, bijvoorbeeld in de programma’s van Onderwijs, Sport, Cultuur en Recreatie en Sociaal Domein. Een voorbeeld van de verantwoording is weergegeven in tabel 2, waarin nader wordt ingegaan op de verschillende inspanningen die zijn gedaan om het gewenste maatschappelijke resultaat te halen. De doelen en de resultaten (cursief geschreven) zijn concreet beschreven. Wel valt op dat er eigenlijk alleen maar op project-/casusniveau wordt gerapporteerd. Er wordt met andere woorden projectmatig gerapporteerd maar er zijn weinig stippen op de horizon omdat een visie ontbreekt. Omdat ambities en streefwaarden ontbreken, is ook niet vast te stellen wanneer de gemeente Reusel-De Mierden tevreden is. Tabel 2

Jaarstukken 2021 programma 5. Sport, cultuur en recreatie

Sportaccommodaties Ambitie: het bieden van voldoende variatie aan mogelijkheden tot sportbeoefening in de nabije omgeving in adequate basisvoorzieningen van sportaccommodaties Maatschappelijk resultaat

A.

Gevarieerde adequate basisvoorzieningen van sportaccommodaties waar een redelijke eigen bijdrage van verenigingen tegenover staat.

Inspanning 2021/Wat hebben we in 2021 gedaan?

A.1

Aanleg van een kunststof atletiekaccommodatie op sportpark Den Hoek.

A.1

De kunststof atletiekaccommodatie is bijna volledig afgerond. Door het slechte weer in de zomer kon de laatste toplaag en de belijning niet meer worden aangebracht. In het voorjaar van 2022 wordt dit alsnog afgerond.

A.2

Inventarisatie van toekomstige ontwikkelingen, mogelijkheden en wensen die bij huidige gebruikers op de sportparken leven. Denk hierbij aan kunstgras en LEDverlichting.

A.2

Er zijn diverse initiatieven van sportverenigingen ontvangen, zoals een tweede kunstgrasveld voor Rosolo, nieuwe kleedlokalen voor de Zuiderburen en padelbanen bij L.T.C. de Kemphanen. Het voorstel voor een kunstgrasveld voor Rosolo is afgerond en in procedure gebracht. Ook hebben diverse voorbereidende gesprekken plaatsgevonden met de Zuiderburen over nieuwe kleedlokalen. De andere initiatieven hebben we door een gebrek aan capaciteit nog niet kunnen oppakken.

| 29 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

A.3

Het maken van een strategische keuze voor Sportzaal Den Houtert in Lage Mierde. Dit wordt in samenhang met andere sportaccommodaties (Sporthuis Reusel) en gemeentelijke gebouwen meegenomen in een visie op gebouwenbeheer in onze gemeente.

A.3

Vanwege drukte bij team RO is in 2021 een prioritering in projecten en plannen aangebracht. Dit project zat niet in deze prioritering en is om die reden niet opgepakt in 2021. Op 6 oktober 2021 is dit gecommuniceerd met uw raad via een RIN. Overige noemenswaardige inspanningen in 2021: Stichting Stibex heeft in 2021 aangegeven per 1 juli 2022 te willen stoppen. Stibex doet het beheer en de exploitatie van gemeenschapshuis de Kei en het Kiezeltje en het beheer en onderhoud van de diverse sportparken binnen onze gemeente. In 2021 zijn al diverse gesprekken gevoerd met belanghebbenden over hoe we dit naar de toekomst toe gaan invullen. Daarnaast is er goed overleg met Stichting Stibex om de overdracht goed te regelen.

We hebben in de stukken voor dit onderzoek geen voortgangsrapportages of kadernota’s aangetroffen die ingaan op de voortgang binnen de uitvoering. Er zijn ook geen raadsinformatienota’s (RIN’s) aangetroffen tussen de stukken die ingaan op het accommodatiebeleid an sich. Wel maken we uit de verschillende moties, amendementen en ook uit de jaarrekeningen op dat er voor specifieke projecten wel RIN’s zijn verstuurd. Vastgesteld moet worden dat de informatievoorziening op dit moment erg versnipperd is en beperkt tot specifieke casussen, zoals de aanleg van nieuwe sportvelden en onderhoud en uitwerking van de plannen voor een nieuwe MFA. Dit is in lijn met de eerdere bevinding dat het beleid gedateerd is, waardoor afgevraagd kan worden of de doelstellingen nog relevant en toepasselijk zijn. Op dit moment is er dus sprake van een zogenaamde 'information-gap': raadsleden kunnen de voortgang maar beperkt monitoren op basis van de beschikbare informatie.

Betrokkenheid van de raad Hoewel de voortgang op dit moment lastig valt te monitoren door de raad, kan het onderwerp wel op veel belangstelling rekenen. Uit verschillende interviews komt naar voren dat het verenigingsleven tot de bouwstenen van de gemeente Reusel-De Mierden behoort. In de gemeente zijn veel mensen (sportief) betrokken bij een vereniging, niet alleen om de sport maar ook om het gemeenschappelijke aspect en de sociale functie. Uit het gesprek met de raad komt naar voren dat de raad in Reusel-De Mierden regelmatig signalen krijgt vanuit het verenigingsleven als iets niet goed loopt. Concrete voorbeelden hierbij zijn de tariefstelling van de binnensporthallen en de beschikbaarheid van hallen voor binnensportverenigingen. Maar ook als het gaat om initiatieven zoals de aanleg of het onderhoud van sportaccommodaties weten de verenigingen de raad goed te vinden. Zo ontving de raad meerdere signalen van verenigingen dat initiatieven op het gebied van sport en cultuur niet werden opgepakt omdat de gemeente te weinig capaciteit had, waardoor uiteindelijk prioritering plaatsvond. Vanuit die hoedanigheid heeft de raad onlangs een motie ingediend waarmee het college is gevraagd om initiatieven van verenigingen sneller op te pakken (Motie Vreemd Prioritering initiatieven MO en initiatief padelbanen 22-01-2022).

| 30 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

7.2 De raad is erg betrokken en heeft op projectniveau ook (flink) gecontroleerd en bijgestuurd In dit onderzoek hebben we ook gekeken naar de rol van de raad zelf en in hoeverre zij ook hebben (bij)gestuurd daar waar het gaat om het accommodatiebeleid.

Kaderstelling In het gesprek met de raad is aangegeven dat er geen behoefte is aan uitgebreide beleidsnota’s daar waar het gaat om accommodatiebeleid, maar dat er wel een visie met duidelijke ambities wordt gemist; wat wil de gemeente bereiken en waarom? Deze kapstok met hogere doelstellingen ontbreekt nu. In het gesprek met de raad is tevens aangegeven dat zij het belangrijk vinden dat de gemeente (het bestuur) zelf de regie weer in handen krijgt als het gaat om accommodaties, ook waar het de binnensportaccommodaties en gemeenschapshuizen betreft. Ook geven raadsleden aan dat er meer ambitie mag zijn in Reusel-De Mierden, juist omdat het verenigingsleven zo’n belangrijke rol speelt in de gemeente.

(Bij)sturen en controleren De raad heeft diverse instrumenten waarmee ze opdrachten kunnen geven (motie) of wijzigingen kunnen aanbrengen in het ontwerpbesluit (amendement). Uit de documentenstudie komt naar voren dat er op het gebied van accommodatiebeleid de afgelopen jaren een aantal moties en amendementen zijn ingediend. In tabel 3 zijn alle aangenomen moties en amendementen weergegeven. Vooral de reeds genoemde ‘Motie vreemd Prioritering initiatieven MO en initiatief padelbanen’ is daarbij interessant. Uit de motie komen een aantal opvallende zaken naar voren: ● Ten eerste dat er een onevenredige werkdruk is ontstaan binnen de afdeling Maatschappelijke Ondersteuning door diverse maatschappelijke ontwikkelingen op het gebied van sportaccommodaties, scholen, gemeenschapshuizen, et cetera. ● Ten tweede dat deze onevenredige werkdruk ertoe heeft geleid dat de beoordeling en uitwerking van maatschappelijke initiatieven (zoals de aanleg van een padelbaan) onwenselijke vertragingen oplopen. ● Ten derde dat er hierdoor sprake was van een prioritering die ertoe leidt dat nieuwe initiatieven met een maatschappelijk karakter pas op een veel later moment kunnen worden opgepakt.

● En ten slotte dat de gemeenteraad op dat moment nog niet actief op de hoogte was gebracht over het gebrek aan personele capaciteit op de afdeling Maatschappelijke Ondersteuning (MO) om soortgelijke (sport)initiatieven voortvarend te kunnen ondersteunen. In de motie werd het college vervolgens verzocht om: ● binnen drie maanden een prioritering inzake afhandelingen van lopende zaken alsmede nieuwe (maatschappelijke) initiatieven voor de afdeling Maatschappelijke Ondersteuning ter beoordeling voor te leggen aan de raad; ● voor 1 juli 2022 een plan van aanpak voor te leggen aan de raad, waarin middels een visie wordt aangegeven hoe het capaciteitsprobleem binnen de afdeling Maatschappelijke Ondersteuning wordt aangepakt, teneinde toekomstige initiatieven met een breed maatschappelijk karakter (bijvoorbeeld sport), adequaat te kunnen blijven behandelen. ● hierop vooruitlopend het initiatief van tennisvereniging LTC de Kemphanen, om te komen tot realisering van padelbanen op sportpark D’n Hoek in Reusel, met voorrang te behandelen (gelet op het moment van melden van dit initiatief).

| 31 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

Uit de gesprekken valt op te maken dat het college vrij snel uitvoering heeft gegeven aan de motie, maar dat de capaciteit op dit moment nog steeds een heikel punt vormt. Naast deze motie heeft de raad ook op andere momenten (bij)gestuurd. Er zijn tussen 2019 en 2022 bij elkaar drie moties en drie amendementen ingediend. Als we kijken naar de andere moties en amendementen, dan gaan die vooral in op specifieke projecten en niet op het overkoepelende beleid en de strategische doelstellingen.

Tabel 3 Aangenomen moties en amendementen met betrekking tot accommodatiebeleid Jaar

Moties

Amendementen

2019

●

20191217 aangenomen motie M. Lauwers SW evaluatie atletiekaccommodatie AVR

●

Geen

2020

●

Geen

●

Amendement VVD en SW financiering De Kei 2020

2021

●

Geen

● ●

Amendement Strategie beheerderswoning sportpark amendement beheerderswoning sportpark Reusel

●

Geen

2022

● ●

Motie 3 PvdA duurzaamheidsleningen maatschappelijke organisaties. Gewijzigd aangenomen Motie vreemd M. Lauwers fractie SW Prioritering initiatieven MO en initiatief padelbanen

De raad kan naast het indienen van moties en amendementen ook mondeling vragen stellen, schriftelijke vragen stellen en zelf discussienotities opstellen en indienen. Hiervan heeft de raad ook de afgelopen jaren verschillende keren gebruikgemaakt. In 2023 zijn er in drie maanden tijd bij elkaar tien keer raadsvragen ingediend, onder andere over de aanleg van padelbanen bij L.T.C. de Kemphanen, ontwikkelingen bij VV De Zuiderburen en over tariefstelling van sportvoorzieningen. ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

16 mei 2019: Raadsvragen F. Bijl woningbouw en De Kei 21 mei 2019: Raadsvragen F. Bijl fractie PvdA sportaccommodaties en huren 5 oktober 2020: Raadsvragen Clemensschool 11 januari 2021: Raadsvragen VVD kosten beheerderswoning Sportpark reusel 11 januari 2021: Raadsvragen PvdA beheerderswoning Sportpark Reusel 4 april 2021: Raadsvragen PvdA sport accommodatiebeleid 20 april 2021: Raadsvragen wegversmalling Broekkant-Twisseltsebaan 6 mei 22 juni 2022: Raadsvragen Marc Lauwers t.a.v. padelbanen (NIET OPENBAAR) 9 februari 2023: Raadsvraag mw. D. Kors (VVD) inzake Drieske Hulsel 13 maart 2023: Raadsvragen F. Bijl (PvdA) raad tarieven sportvoorzieningen 23 november 2023: Raadsvragen B. van den Bosch (D66) inzake Drieske en Clemensschool 26 januari 2023: Toezegging stand van zaken energie en financiën sportvereniging 23.0138 22 maart 2023: Raadsvragen Mees Maas (SW) inzake ontwikkelingen Zuiderburen-RSP velden 21 maart 2023: Raadsvragen K. Oldenbroek (CDA) inzake tariefstelling sportvoorzieningen 22 maart 2023: Raadsvragen M. Lauwers (SW) aanleg padelbanen 22 maart 2023: Raadsvragen T. van Dongen (PvdA) inzake Uitbreiding basisvoorziening VV De Zuiderburen

| 32 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

● ●

22 maart 2023: Raadsvragen A. Bijl (PvdA) inzake padelbanen 27 maart 2023: Raadsvragen D. Geysen (VVD) inzake ontwikkelingen Zuiderburen - RSP velden

Uit de hierboven genoemde raadsvragen valt eveneens op te maken dat de raad zich vooral bezighoudt met initiatieven van specifieke verenigingen en de ontwikkeling van bepaalde accommodaties. Er is middels de geijkte (bij)sturings- en controle-instrumenten dus meermaals bijgestuurd, dan wel gecontroleerd door de raad. (Bij)sturing op een meer integraal niveau heeft beperkt plaatsgevonden. Ook zijn er geen instrumenten ingezet om de informatievoorziening, met name de monitoring, scherper te krijgen. De geïnterviewde raadsleden geven aan erg betrokken te zijn bij het thema, maar als gevolg van een onduidelijk beeld over de visie en de ambitie voelen ze zich ook genoodzaakt om via de formele weg meer duiding te vragen op specifieke initiatieven en ontwikkelingen. Als het gaat om accommodatiebeleid heeft de raad het stuur dus nog niet in handen.

| 33 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

Nawoord De bestuurlijke reactie geeft de rekenkamercommissie geen aanleiding tot nadere toelichting in dit rapport.

| 34 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

Bijlage 1 | Normenkader Onderzoeksvraag

Norm

Beleid 1.

2.

Is er sprake van (bestuurlijk vastgesteld) gemeentelijk accommodatiebeleid?

Wat zijn de door de gemeenteraad vastgestelde doelen wat betreft het aanbod van accommodaties? Is er sprake van meetbare prestatie-indicatoren en zo ja, welke?

●

Er is sprake van een bestuurlijk vastgesteld gemeentelijk accommodatiebeleid voor in ieder geval onderwijs (wettelijke plicht), alsmede voor sport, cultuur, zorg, welzijn.

● ●

Er is een beleidskader vastgesteld en dit is actueel.

●

Beleidsambities zijn vertaald naar concrete en meetbare doelen en resultaten. De doelen zijn benoemd en SMART geformuleerd (of SMT). De beoogde maatschappelijke effecten zijn expliciet benoemd. Er is expliciet in kaart gebracht welke streefwaarden gerealiseerd dienen te worden.

● ● ●

Er is sprake van verwevenheid met aanpalend beleid en vice versa.

Organisatie en uitvoering

3.

4.

5.

6.

Tot welke aanpak en tot welk (voorzieningen)aanbod heeft deze geleid?

●

In het beleidskader is duidelijk uitgewerkt hoe het accommodatiebeleid is georganiseerd en tot welk voorzieningenaanbod dit heeft geleid.

●

Er is een vastgestelde en herkenbare aanpak/strategie binnen de gemeente Reusel-De Mierden.

Heeft de gemeente een goed beeld van haar eigen maatschappelijk vastgoed (in de zin van omvang, staat van onderhoud, wijze van gebruik)? En zo ja, kan de gemeente globaal aangeven wat het volume is van het (eigen) maatschappelijke vastgoed (aantal objecten)?

●

De gemeente heeft een overzicht van het maatschappelijk vastgoed in eigen bezit in termen van: aantallen, omvang, sector, staat van onderhoud, doel en wijze van gebruik.

●

De gemeente heeft een overzicht van de verschillende verenigingen en de hiermee gesloten overeenkomsten.

Is er binnen de gemeente vastgoed in privaat eigendom dat wordt gebruikt voor maatschappelijke (gesubsidieerde) activiteiten?

●

De gemeente heeft een overzicht van vastgoed in privaat bezit dat voor maatschappelijke activiteiten wordt gebruikt in termen van: aantallen, omvang, sector, doel en wijze van gebruik.

●

De gemeente heeft een overzicht van de verschillende verenigingen en de hiermee gesloten overeenkomsten.

●

Hiervoor bestaat geen norm, dit moet uit het onderzoek blijken.

Welke knelpunten worden gesignaleerd en/of zijn er in de toekomst te verwachten?

| 35 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

Resultaten 7.

Worden de resultaten van de beleidsuitvoering gemonitord en zijn de effecten in beeld? Zijn er voldoende sturingsmiddelen?

●

● ● ●

Er kan zowel kwantitatief als kwalitatief een overzicht worden verstrekt over de stand van zaken inzake het accommodatiebeleid. De behaalde maatschappelijke effecten kunnen worden benoemd. Er is sprake van een monitoringssystematiek. Er wordt structureel gemonitord.

8.

Op welke wijze wordt er door het gemeentelijk accommodatiebeleid maatschappelijke meerwaarde gecreëerd?

●

Hiervoor bestaat geen norm, dit moet uit het onderzoek blijken.

9.

Is er sprake van een doeltreffende en doelmatige aanpak?

●

De prestaties van de gemeente Reusel-De Mierden zijn in lijn met de geformuleerde streefwaarden. In de beheersystematiek zijn prikkels tot kostenbeheersing en budgetbewaking ingebouwd. Er is sprake van contractmanagement waarin zicht is op budgetuitputting, prijsvorming en trends en patronen in het gebruik van maatschappelijk vastgoed. De gemeente heeft een overzicht van de kosten en inkomsten die samenhangen met het accommodatiebeleid en de geëxploiteerde accommodaties.

● ●

●

Evaluatie en verantwoording

10. Op welke wijze is de gemeenteraad van ReuselDe Mierden geïnformeerd?

● ● ● ●

11. Is er sprake van een toekomstbestendig accommodatiebeleid?

●

Het college rapporteert structureel over de voortgang van het beleid. De informatievoorziening aan de gemeenteraad is tijdig (er kan nog iets met de informatie worden gedaan). De informatievoorziening aan de gemeenteraad is juist (de informatie kent geen fouten en is betrouwbaar). De informatievoorziening aan de gemeenteraad is volledig. Hiervoor bestaat geen norm, dit moet uit het onderzoek blijken.

| 36 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

| 37 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

Bijlage 2 | Bestudeerde documenten Beleidsnota’s ● Sportaccommodatieplan 2019-2021 ● Integraal huisvestingsplan (IHP) Brede Schoolgebouwen 2012 en verder ● Beleidsplan brede scholen 2015-2018 ● Beleidskader Sociaal Domein Reusel-De Mierden 2016-2020 ● Cultuurbeleidsplan Reusel-De Mierden 2014-2018 Strategie en visie documenten ● Coalitieprogramma Reusel-De Mierden 2018-2022 ● Coalitieakkoord Reusel-De Mierden 2022-2026 ● Kempisch Sport en Beweegakkoord - De Kempen in beweging (datum onbekend) Jaarrekeningen en begrotingen ● Jaarrekening 2018-2022 ● Begrotingen 2018-2025 Voortgangsinformatie ● Tussenevaluatie Sportaccommodatieplan 2019-2021 ● Tussenstand actielijst sportaccommodatieplan (datum onbekend) ● Overzicht maatschappelijk vastgoed (01-01-2023) Overeenkomsten en (voortgangs)verslagen met gebruikers ● Documenten omtrent het stoppen van Stibex met het beheer van De Kei, Het Kiezeltje en de sportparken, en de redenen hiervoor ● Actuele huur- en exploitatieovereenkomst met Optisport (Sporthuis Reusel) ● Actuele jaarverslagen van Optisport (Sporthuis Reusel) ● Actuele dienstverleningsovereenkomst met Stichting De Ster (Sportzaal Den Houtert) ● Huurovereenkomst met vaste gebruikers van Sportzaal Den Houtert ● Verslagen van de gebruikersoverleggen die Optisport en de Stichting De Ster voeren met de gebruikers van de respectievelijke locaties ● Verslagen van de periodieke

overleggen die de gemeente voert met Optisport en Stichting De Ster ● Actuele exploitatieovereenkomst die de gemeente heeft afgesloten met de beheerder van de sportvelden ● Verslag van het periodieke overleg dat de gemeente voert met de beheerder van de sportvelden ● Standaard gebruiksovereenkomst met een vereniging die gebruikmaakt van een sportveld ● MOP van sportveld en een accommodatie voor binnensport Raadsstukken ● Moties (zie paragraaf 9.2) ● Amendementen (zie paragraaf 9.2) ● Raadsvragen en antwoorden (zie paragraaf 9.2) ● Raadsinformatienota’s (zie paragraaf 9.1) ● Raadsvoorstellen ● Raadsbesluiten

| 38 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

Bijlage 3 | Lijst van gevoerde gesprekken Gesprekspartners

Interne respondenten Portefeuillehouder Sociaal Domein, Onderwijs, Sport en Cultuur Delegatie van de gemeenteraad

Beleidsmedewerker Maatschappelijke Ontwikkeling Externe respondenten Korfbalvereniging Rosolo Locatiemanager Optisport Stichting Gemeenschapshuis De Ster Atletiekvereniging AVR’69

| 39 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

Bijlage 4 | Casussen In het onderzoek is gebruikgemaakt van een viertal casestudies voor een verdieping naar de praktijk bij de gemeente Reusel-De Mierden. De casestudies kunnen gezien worden als een ‘reality check’. Aan de hand van een casus is getoetst in hoeverre de regels worden toegepast, of er afspraken zijn gemaakt over de doelen, prestaties, effecten en verantwoording. De volgende casussen zijn geselecteerd: ● AVR69 ● Optisport ● Rosolo ● Ster Beheerder/exploitant

AVR69

Omschrijving/activiteiten AVR’69 is een atletiekvereniging in Reusel met ruim 300 leden Type accommodatie

Sport

Kader/beleidsregels

● ● ●

Bedrag (incidenteel/ structureel)

Renovatie Kunststofbaan Uit het ‘Raadsvoorstel Kunststof atletiekaccommodatie op Sportpark Den Hoek 16 november 2019’ en ‘Raadsbesluit Kunststof atletiekaccommodatie op Sportpark Den Hoek 17 december 2019’ en de interviews wordt duidelijk dat voor de realisatie van de nieuwe kunststofbaan een (incidenteel) investeringbedrag van € 605.000 benodigd was. Hiervoor is destijds een subsidieaanvraag ingediend bij Brainsport Eindhoven, waarbij 50% van de projectkosten werd vergoed. De rest van het bedrag werd gegarandeerd door de gemeente. In ruil hiervoor werd de gebruiksvergoeding verhoogd met € 6.250 tot en met 2023 en vanaf 2024 met € 7.000.

Sportaccommodatieplan Reusel-De Mierden (2019-2021) Beleidskader Sociaal Domein Reusel-De Mierden (2016-2020) Samen in beweging. Sport- en beweegbeleid Reusel-De Mierden (2014-2018)

Gebruiksvergoeding AVR’69 2022 AVR’69 Basisvoorziening Basisvoorziening

Tarief

Totaal gebruiksvergoeding

1 atletiekbaan

€ 17.235,10

€ 17.235,10

4 kleedlokalen

€ 549,20

€ 2.196,80

1 EHBO-ruimte***

€ 366,51

- € 366,51

Totaal

€ 19.065,39

***AVR’69 ontvangt het tarief voor de EHBO-ruimte omdat deze binnen de publieke ruimte valt.

| 40 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

Doelen

In het ‘Raadsvoorstel Kunststof atletiekaccommodatie op Sportpark Den Hoek’ wordt gesteld dat er in de Kempen een blinde vlek is wat betreft kunststof atletiekaccommodaties, en dat de aanleg van een kunststof atletiekbaan zal zorgen voor zowel een bredere inzetbaarheid van de vereniging als een stijging van het aantal leden. Hoewel in dit voorstel, naast de verhoging van de gebruiksvergoeding, geen prestatieafspraken worden genoemd, stelt het college in de aangenomen motie ‘Raadsvoorstel kunststof atletiekaccommodatie op Sportpark Den Hoek’ van 17 december 2019 voor om de bredere inzetbaarheid en de verwachte stijging van het ledenaantal voor 31 december 2023 te monitoren, en deze evaluatie en monitoring te herhalen.

Afspraken rondom beheer

Onderhoud, beheer en exploitatie zijn belegd bij de Stichting Sportpark Reusel-De Mierden.

Effecten

Op 18 september 2022 is de nieuwe kunststofbaan officieel geopend. Ook zijn alle technische nummers vernieuwd. Hierdoor voldoet de gehele accommodatie weer aan de eisen van de atletiekunie, aldus de vereniging. Het is uit de documenten en gesprekken niet op te maken of de aanleg van de atletiekbaan daadwerkelijk heeft geleid tot een bredere inzet van de vereniging en een toename van het aantal leden.

Verantwoording

In de aangenomen motie ‘Raadsvoorstel kunststof atletiekaccommodatie op Sportpark Den Hoek’ van 17 december 2019 wordt geconstateerd dat de atletiekaccommodatie breder benut kan worden dan de huidige voorziening en dat de verwachting is dat de ledenaantallen bij de atletiekvereniging zullen gaan stijgen door de aanleg. Daarom verzoekt het college om: ● samen met de vereniging AVR'69, de verwachte bredere inzetbaarheid alsmede de verwachte stijging van het aantal leden voor 31 december 2023 te evalueren en monitoren; ● deze evaluatie en monitoring te herhalen voordat de kosten voor de vervanging van het kunststof in de begroting worden verwerkt (vanaf het jaar 2032) met als doel om gezamenlijk met de vereniging AVR '69 te beoordelen of deze vervanging met bijbehorende hoge kosten tegen die tijd nog past bij de dan geldende realiteit met bijbehorende ambities. Het is uit de documenten en gesprekken niet op te maken of deze evaluatie en monitor reeds hebben plaatsgevonden.

Beheerder/exploitant

Optisport

Type accommodatie

Sport

Omschrijving/activiteiten Optisport is exploitant/beheerder van Sporthuis Reusel. Kader/beleidsregels

● ●

Samen in beweging. Sport- en beweegbeleid Reusel-De Mierden (2014-2018) Sportaccommodatieplan Reusel- De Mierden 2019-2021

| 41 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

Gemeente Reusel-De Mierden heeft in 2012 via een aanbestedingstraject het volledige beheer, het onderhoud en de exploitatie van het toenmalige Rabo Sporthuis op afstand gezet. Op basis van dit traject verzorgde Hestia Sportbeheer B.V. vanaf 1 april 2013 het beheer, het onderhoud en de exploitatie. Dit doet Hestia voor een periode van twintig jaar. Hestia betaalt hiervoor huur aan de gemeente en ontvangt jaarlijks een exploitatiebijdrage om de werkzaamheden uit te voeren. De gemeente is en blijft eigenaar van het sporthuis en stelt de accommodatie ter beschikking aan de exploitant op basis van een huur- en exploitatieovereenkomst. In 2019 is Hydra Sport overgenomen door Optisport Exploitaties B.V. en is de naam gewijzigd in Optisport Reusel B.V.. Het hoofd van de groep waartoe de rechtspersoon behoort is Optisport Holding B.V. te Tilburg. Optisport heeft hierdoor alle werkzaamheden en rechten en plichten van Hydra en Hestia overgenomen. Bedrag (incidenteel/ structureel)

Uit de beheer- en exploitatieovereenkomst blijkt dat Optisport jaarlijks een (structurele) bijdrage ontvangt van € 76.901 exclusief btw (21%). Dit bedrag bevat alle kosten die nodig zijn voor het uitvoeren van de werkzaamheden, inclusief overhead, uitvoeringskosten, reiskosten, onderhoud, personeel, algemene kosten, winst en risico, afschrijvingskosten en dergelijke. Artikel 5 Bedragen Opdrachtnemer zal de verplichtingen op grond van deze overeenkomst uitvoeren voor onderstaande jaarprijs Totaal gemeentelijke bijdrage per jaar: 76.901,00 Euro

Uit de huurovereenkomst blijkt dat Optisport jaarlijks een huurprijs betaalt van € 15.000, exclusief btw. Deze huurprijs wordt jaarlijks per 1 april geïndexeerd. Uit de jaarrekening 2020 blijkt dat de huurprijs sindsdien is verhoogd tot een bedrag van € 17.807. Daarnaast loopt sinds 2013 een onderverhuurovereenkomst met AvantiTurnivo voor de zogenoemde groene zaal van Sporthuis Reusel. Deze overeenkomst is in 2018 verlengd. Deze onderhuurovereenkomst is echter niet aangetroffen in het dossier, waardoor de exacte inhoud onbekend is. Doelen

De in de statuten van Optisport Reusel B.V. opgenomen doelstelling luidt als volgt: Het beheren, exploiteren en onderhouden van overdekte sport-, culturele-, welzijns- en recreatie-accommodaties met ondersteunende horeca en rekening houdend met de gezondheid en geestelijke en maatschappelijke belangen. Uit gesprekken met de gemeente blijkt dat er wel prestatieafspraken zijn gemaakt, maar dat die door de jaren heen nauwelijks zijn geëvalueerd of aangepast. In de aangeleverde stukken zijn echter geen prestatieafspraken te identificeren.

Afspraken rondom beheer

Er is een beheer- en exploitatieovereenkomst alsmede een huurovereenkomst daterend uit 2013. De beheer- en exploitatieovereenkomst loopt voor een periode van twintig jaar tot 1 april

| 42 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

2033. De huurovereenkomst loopt tot 28 maart 2033. Deze overeenkomsten zijn in 2013 gesloten met Hestia Sportbeheer B.V., dochterbedrijf van Hydra Sportbeheer B.V.. Met de overname van Hydra Sportbeheer heeft Optisport alle werkzaamheden en rechten en plichten van Hydra en Hestia overgenomen. Overeenkomst Beheer en Exploitatie Rabo Sporthuis (2013): Artikel 1 Opdracht 1. Opdrachtgever verleent hierbij de opdracht aan opdrachtnemer voor het beheer en de exploitatie van het Rabo Sporthuis in de gemeente Reusel-De Mierden, zoals beschreven in deze overeenkomst, de inschrijvingsleidraad, de nota van inlichtingen en de inschrijving. 2. Opdrachtnemer verklaart hierbij deze opdracht te aanvaarden en daarmee de verplichting om de opdracht volgens de in deze overeenkomst, de inschrijvingsleidraad, de nota van inlichtingen en de inschrijving genoemde voorwaarden uit te voeren. De inschrijvingsleidraad, nota van inlichtingen, voorwaarden en de aanbieding van Hydra Sportbeheer zijn niet aangeleverd in het dossier. Hierdoor is de precieze inhoud van de afspraken rondom het beheer en de exploitatie niet duidelijk. In het sportaccommodatieplan worden de volgende afspraken omtrent Sporthuis Reusel genoemd: ‘Hestia is verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken en alles omtrent beheer, onderhoud en exploitatie.

Hestia is ook het eerste aanspreekpunt voor verenigingen als er vragen, opmerkingen of klachten zijn. Om de vaste gebruikers op de hoogte te houden, draagt Hestia zorg voor periodiek overleg met de vertegenwoordigers van de vaste gebruikers van het sporthuis in het gebruikersoverleg. In dit overleg worden de activiteiten- en gebruiksroosters afgestemd en de onderhoudsactiviteiten en overige zaken die met het gebruik van de accommodatie samenhangen besproken. De gemeente ontvangt een verslag van dit overleg en desgewenst is de gemeente ook vertegenwoordigd bij het gebruikersoverleg.’ In het gesprek met Optisport wordt aangegeven dat deze periodieke overleggen plaatsvinden, maar dat er vanuit de gemeente niet veel interesse is om hierbij aan te sluiten. Het onderhoud aan de accommodatie vindt plaats op basis van een meerjaren onderhoudsplan (MOP). Dit MOP wordt periodiek geactualiseerd. De gemeente controleert de uitvoering van het onderhoud door een (jaarlijkse) schouw van de accommodatie en een controle waarin de besteding van de onderhoudsgelden door de exploitant wordt aangetoond. Effecten

In 2023 is de verlenging van de overeenkomst door middel van een collegevoorstel voorgelegd aan de raad. In het voorstel vraagt het college de raad om akkoord te gaan met de verlenging van de onderverhuurovereenkomst tussen Avanti-Turnivo en Optisport. Hiervoor worden als argumenten aangedragen 1) dat de overeenkomst al twee keer eerder is verlengd en de situatie reeds onveranderd is; 2) er gesprekken zijn gevoerd met de andere binnensportverenigingen waarin uitleg is gegeven over de onderverhuurovereenkomst en 3) AvantiTurnivo heeft de afgelopen jaren met goedkeuren van de gemeente en

| 43 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

Optisport enkele verbeteringen in de zaal aangebracht en deze bekostigd. Hierbij worden echter de kanttekeningen geplaatst dat 1) andere verenigingen, waaronder DDW en Rosolo, ook graag gebruik willen maken van de groene hal en 2) er door enkele verenigingen in het sporthuis wordt gesteld dat de tarieven die Avanti-Turnivo aan Optisport betaald lager zijn dan de tarieven die zij betalen. Het college ziet in deze kanttekeningen echter onvoldoende reden om de onderverhuurovereenkomst niet te verlengen, en vraagt de raad hiervoor toestemming. Het besluit over het voorstel is door de raad aangehouden, met als toelichting: ‘de portefeuillehouder voert voordat het voorstel opnieuw wordt voorgelegd aan het college, een gesprek met Rosolo en DDW’. Aanleiding voor dit besluit zijn vermoedelijk de bovenstaande kanttekeningen en het aangehaalde informatieverzoek door DDW en Rosolo. Dit verzoek is echter niet aangetroffen in het dossier en ook niet meegeleverd in de overige stukken. In het interview geeft Optisport aan dat er nog steeds wordt gewerkt met de tariefstelling zoals die is vastgelegd in de exploitatieovereenkomst van 2013, die erg hoog is. Dit heeft een hoge zaalhuur als gevolg. Optisport geeft aan hier zelf ook last van te hebben.

In het dossier van de huidige exploitant zijn jaarrekeningen van 2019 en 2020 beschikbaar, waarin een financieel overzicht van het boekjaar wordt gepresenteerd. Echter, deze jaarrekeningen geven geen inhoudelijke informatie over ambities, doelen, activiteiten of prestaties. Er is geen inhoudelijke verantwoording, zoals een jaarverslag, aangetroffen in het dossier. Hoewel er tijdens de gesprekken met Optisport en de gemeente werd vermeld dat er prestatieafspraken zijn gemaakt, hebben we in het dossier geen specifieke doelen van de gemeente met betrekking tot Optisport gevonden, naast de overeengekomen beheerafspraken. Verantwoording

Bij de huidige exploitant zijn twee jaarrekeningen beschikbaar, van 2019 en 2020. Via deze jaarrekening wordt een financieel overzicht gepresenteerd van inkomsten en uitgaven gedurende het boekjaar. Hierbij wordt aangegeven dat de onderneming aanzienlijke gevolgen heeft ondervonden van de uitbraak van het coronavirus in de eerste maanden van 2020, en dat de impact van de uitbraak ook in 2021 tot op heden significant blijft en naar verwachting gedurende de rest van het jaar de resultaten sterk zal beïnvloeden. Er is geen inhoudelijke verantwoording (bijvoorbeeld in de vorm van een jaarverslag) aangetroffen in het dossier.

Beheerder/exploitant

Rosolo

Type accommodatie

Sport

Omschrijving/activiteiten

Rosolo is een korfbalvereniging in het kerkdorp Reusel. Ze hebben ongeveer 250 leden en een vijftigtal vrijwilligers. Ze spelen zowel wedstrijdkorfbal als breedte korfbal. Voor wat betreft dameskorfbal spelen ze op het hoogste landelijk niveau.

Kader/beleidsregels

● ●

Sportaccommodatieplan Reusel-De Mierden (2019-2021) Beleidskader Sociaal Domein Reusel-De Mierden (2016-2020)

| 44 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

●

Bedrag (incidenteel/ structureel)

Samen in beweging. Sport- en beweegbeleid Reusel-De Mierden (2014-2018)

Er is een gebruikersovereenkomst getekend op 18 juni 2019. De gebruikersovereenkomst bestaat uit meerdere delen die zijn samengevoegd, vanaf 2005 tot heden. Voor Rosolo geldt dat de bond voorschrijft dat korfbal op kunstgras gespeeld moet worden. Dit is echter geen basisvoorziening voor de gemeente. Hierdoor is er in het verleden discussie geweest over het aanleggen en onderhouden van het kunstgrasveld. In 2016 is het eerste kunstgrasveld gerealiseerd. De belangrijkste reden voor de korfbalvereniging voor de aanleg van kunstgras was dat er verschillende teams op het hoogste niveau spelen. Volgens de richtlijnen van de KNKV (Koninklijk Nederlands Korfbalverbond) was een kunstgrasveld een must voor topkorfbal en wordt dan ook gezien als een basisvoorziening. Een eerder verzoek voor het aanleggen van twee kunstgrasvelden is door de gemeenteraad (23 juni 2015) afgewezen omdat dit niet budgettair neutraal te realiseren was voor de gemeente en dat met één veld wordt voldaan aan de voorwaarden van de KNKV. Als gevolg van deze afwijzing, is er destijds een voorstel aan de raad voorgelegd voor één kunstgrasveld dat voldeed aan de gestelde voorwaarden. Rosolo heeft de behoefte uitgesproken om een tweede kunstgrasveld te realiseren.

De afgelopen periode hebben er verschillende gesprekken plaatsgevonden tussen de gemeente en Rosolo over de voorwaarden waaronder de gemeente over kan gaan tot realisatie van deze niet-basisvoorziening. Rosolo heeft zelf bij de gemeente een verzoek gedaan voor het tweede kunstgrasveld. Hierbij hebben zij ook alle benodigde offertes opgevraagd en voorbereidingen getroffen die nodig zijn voor de realisatie. De gemeente hoeft in deze situatie enkel in de financiering te voorzien. Op Sportpark Den Hoek wordt in 2022 een tweede zandingestrooid kunstgrasveld aangelegd voor korfbalvereniging Rosolo. In het raadsvoorstel hierover (22 februari 2022) is aangegeven dat de gemeente een krediet van € 147.825,08 (exclusief btw) beschikbaar stelt voor de aanleg. Met de korfbalvereniging is overeengekomen dat het beschikbaar gestelde krediet terugbetaald zal worden aan de gemeente middels een verhoging van de jaarlijkse gebruiksvergoeding. De jaarlijkse gebruiksvergoeding voor de voorziening is als volgt: Basisvoorziening

2 velden

Tarief

Totaal gebruiksvergunningen € 366,51

€ 733,02

1 kunstgrasveld

€ 2.712,00

€ 2.712,00

8 kleedlokalen

€ 549,20

€ 3.020,60

| 45 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

scheidsrechterlokalen

€ 366,51

Totaal

Doelen

€ 503,95 € 6.969,57

Stibex int de gebruiksvergoeding en verrekent deze met de gemeente. De gebruiksvergoeding 2022 wordt niet rechtstreeks aan de gemeente overgemaakt. Binnen het Sociaal Domein en in het sport- en beweegbeleid wordt breder ingezet op sport en bewegen en heeft sport als middel een belangrijke rol. Binnen het sportaccommodatieplan is daarom ook uitgegaan van de brede opvatting van sport en bewegen. Rosolo wordt ook benoemd als een van de verenigingen in het sportaccommodatiebeleid.

We hebben in het dossier geen nadere doelen van de gemeente t.a.v. Rosolo aangetroffen. Ook hebben we geen verantwoording van Rosolo gezien waarin aan de gemeentelijke doelen wordt gerefereerd. Afspraken rondom beheer Management-Onderhouds-Plan (MOP) is een door Stibex ontwikkeld en operationeel gemaakt informatiesysteem ter ondersteuning en beheersing van het beheer en de exploitatie van het sportpark. Het MOP voorziet onder meer in de planning en budgettering van het periodieke onderhoud en de vervanging, uitbreiding en inperking van basisvoorzieningen, boventallige voorzieningen en nevenvoorzieningen, overeenkomstig de normen die de gemeente in aansluiting op de normen NOC*NSF heeft gesteld in haar beleidsnota. De gemeente is verplicht om de bij de aanvang van deze overeenkomst in gebruik gegeven basis- en nevenvoorzieningen in stand te houden, te beheren en te onderhouden. Zij heeft de uitvoering van deze taak opgedragen aan Stibex bij de beheersovereenkomst van 20 februari 2014. Stibex is door de gemeente aangewezen als haar beheerder en vertegenwoordigt de gemeente als zodanig binnen de kaders van de beheersovereenkomst. Voor zover in deze beheersovereenkomst bedingen ten behoeve van de vereniging zijn gemaakt, worden die bedingen bij deze door de vereniging aanvaard. In de onderstaande tabel is voor Rosolo aangegeven wat de basisvoorzieningen zijn:

| 46 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

Effecten/prestaties

Er zijn geen verantwoordingsdocumenten zoals een jaarrekening of begroting in het dossier aangetroffen. Het is daarmee niet duidelijk of er prestaties en effecten zijn vastgelegd door de gemeente.

Verantwoording

Er zijn geen verantwoordingsdocumenten zoals een jaarrekening of begroting in het dossier aangetroffen. Deze documenten lijken dan ook niet door de gemeente gecontroleerd te worden.

Beheerder/exploitant

De Ster

Type accommodatie

Gemeenschapshuis

Kader/beleidsregels

● Beleidsplan Brede scholen 2015-2018 ● Huisvestingsplan Brede Schoolgebouwen 2012 en verder ● Cultuurbeleidplan Reusel-De Mierden 2014-2018 Omschrijving/activiteiten Stichting Gemeenschapshuis De Ster houdt zich bezig met de exploitatie van het gemeenschapshuis van Lage Mierde als onderdeel van De Brede School Plus. Bedrag (incidenteel/ structureel)

Subsidieverlening Stichting Gemeenschapshuis De Ster 2022 Stichting Gemeenschapshuis de Ster ontving in 2022 een subsidie van € 15.776.

Doelen

Bij de subsidieaanvraag voor 2022 noemt De Ster de volgende doelen: De activiteiten van De Ster, oftewel “de huiskamer van Lage Mierde”, dragen verder bij de gemeente bij aan: ● de leefbaarheid van het dorp; ● de sociale samenhang in en betrokkenheid bij het dorp;

| 47 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

● ● ●

het behoud van het zelfstandig functioneren van diverse verenigingen in het dorp; het stimuleren van ontwikkelingskansen voor jongeren; het bevorderen van de culturele en sportieve ontplooiing voor alle inwoners, zowel individueel als in groepsverband.

In de Subsidieverlening Stichting Gemeenschapshuis De Ster 2022 worden de volgende doelen en prestatie-eisen genoemd: Prestatie-eisen en opbouw subsidie De subsidie verleen ik voor de volgende activiteiten: ● Het beheren en exploiteren van een gemeenschapsvoorziening in Lage Mierde met als doel de leefbaarheid te bevorderen, waarbij inwoners en verenigingsleven centraal staan. Met deze activiteiten draagt u bij aan het realiseren van de volgende maatschappelijke effecten: ● Wij (jongeren) ontwikkelen en benutten onze capaciteiten. ● Wij (jongeren) groeien op in een positieve, stabiele en veilige omgeving. ● Wij zijn sociaal actief en maken deel uit van een sociaal netwerk. ● Wij ondersteunen elkaar en er is waardering voor vrijwilligers en mantelzorgers. ● Wij voelen ons thuis in en betrokken bij onze buurt en dorp. ● Wij nemen verantwoordelijkheid voor ons eigen leven en zijn zelfredzaam zover als mogelijk is. ● Wij doen mee in de maatschappij, ook als we beperkingen hebben. ● Wij kunnen ons cultureel en sportief ontplooien. Afspraken rondom beheer ● MOP ● Exploitatieovereenkomst ● Huurovereenkomst Wat betreft de exploitatie van de sporthal is de gemeente verantwoordelijk, terwijl Stichting De Ster het klein onderhoud op zich neemt. Ze voeren kleine reparaties uit voor de gemeente, wat verdisconteerd is in de vergoeding die ze ontvangen van de gemeente.

Voor groot onderhoud ligt de verantwoordelijkheid bij de gemeente. Voorheen werd het beheer van de sporthal afzonderlijk uitgevoerd door een door de gemeente aangestelde beheerder. Echter, Stichting De Ster wist deze taken over te nemen, onder de voorwaarde dat het personeel dat verantwoordelijk is voor het beheer van de sporthal bijvoorbeeld afkomstig is uit een sociale werkvoorziening. Deze constructie was een wens van zowel de gemeente als Stichting De Ster. Er zijn dus drie soorten gebruik van de Brede School Plus: de school, de sporthal en het gemeenschapshuis. Hoewel de gemeente eigenaar is van het vastgoed, is de school ‘juridisch eigenaar’ van het gemeenschapshuis. De Ster huurt het van de gemeente zonder huurpenningen te betalen. Dit komt doordat de oude locatie voor slechts één euro aan de gemeente is verkocht, met als wederzijdse verplichting dat Stichting Gemeenschapshuis De Ster 30-40 jaar lang het vastgoed om niet zou huren. Het dagelijks beheer van het vastgoed wordt gedeeld tussen De Ster en de school. Het dagelijks beheer van de school wordt door de school zelf gedaan. Desondanks streeft De Ster zo veel mogelijk verbinding tussen de school

| 48 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

Effecten

Verantwoording

en de gebruikers van de sporthal. Ze maken gebruik van elkaars faciliteiten, zoals het podium dat de school gebruikt en de schoollokalen die De Ster gebruikt voor cursussen en schilderclubs. Bij intensief gebruik van elkaars accommodaties is er wel een verrekensleutel, maar over het algemeen werken ze samen om de capaciteit multifunctioneel te benutten. In het dossier zijn verder geen verantwoordingsdocumenten gevonden betreffende de prestatie-afspraken die zijn gesteld in de subsidieverlening, of de doelen zoals geformuleerd in de subsidieaanvraag. Uit de interviews blijkt dat Stichting De Ster twee keer per jaar op de koffie komt bij de wethouder en een van de beleidsmedewerkers. Om financiële verantwoording af te leggen. Aangezien de stichting gesubsidieerd wordt, moet zij verantwoording afleggen en de jaarrekening aan de gemeente overleggen. Daarnaast heeft de stichting minimaal twee keer per jaar overleg met de gemeente op operationeel vlak. Voor dagelijkse zaken weten zij elkaar goed te vinden en is er regelmatig contact. Hoewel er twee verschillende wethouders zijn, een voor sport en cultuur en een voor vastgoed, verloopt het contact met de gemeente soepel. Subsidieverantwoording De Ster moet uiterlijk 30 april 2023 een aanvraag tot subsidievaststelling bij de gemeente indienen.

Deze aanvraag bevat een inhoudelijk verslag, waaruit blijkt dat voldaan is aan de prestatieafspraken en de overige afspraken zoals die in deze subsidiebeschikking zijn opgenomen. Bovendien moet de aanvraag tot vaststelling de volgende gegevens bevatten: ● een overzicht van de gesubsidieerde activiteiten en de hieraan verbonden uitgaven en inkomsten (financieel verslag of jaarrekening); ● een balans van het afgelopen subsidietijdvak met een toelichting daarop. In het dossier zijn verder geen verantwoordingsdocumenten gevonden betreffende de prestatie-afspraken die zijn gesteld in de subsidieverlening, of de doelen zoals geformuleerd in de subsidieaanvraag.

| 49 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

Bijlage 5 | Bestuurlijke reactie

| 50 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

| 51 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

| 52 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

| 53 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden

BMC Databankweg 26D 3821 AL Amersfoort Postbus 490 3800 AL Amersfoort (033) 496 52 00 info@bmc.nl www.bmc.nl KvK BMC Advies 32078667 IBAN NL91 ABNA 0504035754 BTW NL80.86.63.598 B.01

Colofon September 2023 Classificatie

:

Vertrouwelijk

Namen adviseurs

:

Tom Plat, Dick te Winkel en Abel Bakema

Kenmerknummer

:

PO033642-2148

Kijk voor meer info op onze website: bmc.nl

| 54 | Eindrapport Rekenkameronderzoek Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden