A. Toelichting OBP Hamelendijk 5 en 7 Reusel
Tekst van het document
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
September 2023
Colofon Projectnummer: EX.18.1476 Versie: ontwerp Datum: september 2023
Opdrachtnemer Agrifirm NWE BV Exlan Advies Waalkade 33 5347 KR Oss
Postbus 300 5340 AH Oss
Locatie Hamelendijk 5 en 7, Reusel 5541 RA Reusel
Auteur bestemmingsplan SJ
2
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
Inhoudsopgave COLOFON................................................................................................................................................ 2 INHOUDSOPGAVE................................................................................................................................... 3 HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................................................... 5 1.1 1.2 1.3 1.4
AANLEIDING EN NOODZAAK ................................................................................................. 5 LIGGING EN BEGRENZING PLANGEBIED ............................................................................ 7 GELDENDE BESTEMMINGSPLANNEN ................................................................................. 9 OPZET VAN HET PLAN/ LEESWIJZER ................................................................................. 12
HOOFDSTUK 2 PLANBESCHRIJVING .............................................................................................. 13 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6
INLEIDING .............................................................................................................................. 13 BESTAANDE SITUATIE ......................................................................................................... 13 VOORGENOMEN ONTWIKKELING ...................................................................................... 20 VERKEER EN PARKEREN .................................................................................................... 28 LANDSCHAPPELIJKE INPASSING ....................................................................................... 35 PLANOLOGISCHE DOORVERTALING / WIJZIGINGEN ...................................................... 35
HOOFDSTUK 3 BELEIDSKADER ....................................................................................................... 44 3.1 3.2 3.3
INLEIDING .............................................................................................................................. 44 PROVINCIAAL BELEID .......................................................................................................... 44 GEMEENTELIJK BELEID ....................................................................................................... 53
HOOFDSTUK 4 OMGEVINGSASPECTEN ......................................................................................... 58 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11
M.E.R.-BEOORDELING ......................................................................................................... 58 BEDRIJVIGHEID (BEDRIJVEN EN MILIEUZONERING) ....................................................... 59 GELUID .................................................................................................................................. 60 GEUR ..................................................................................................................................... 61 LUCHTKWALITEIT ................................................................................................................. 64 EXTERNE VEILIGHEID .......................................................................................................... 65 BODEM ................................................................................................................................... 67 ARCHEOLOGIE EN CULTUURHISTORIE ............................................................................ 68 NATUUR ................................................................................................................................. 70 WATER ...................................................................................................................................
74 VOLKSGEZONDHEID ............................................................................................................ 79
HOOFDSTUK 5 JURIDISCHE PLANOPZET....................................................................................... 82 5.1 5.2 5.3
INLEIDING .............................................................................................................................. 82 ALGEMENE SYSTEMATIEK .................................................................................................. 82 SYSTEMATIEK BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED HAMELENDIJK 5 EN 7 REUSEL’84
HOOFDSTUK 6 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................................... 85 HOOFDSTUK 7 MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID ......................................................... 86 7.1 7.2 7.3 7.4
ALGEMEEN ............................................................................................................................ 86 VOOROVERLEG .................................................................................................................... 86 OMGEVINGSDIALOOG ......................................................................................................... 88 ZIENSWIJZEN ........................................................................................................................ 88
BIJLAGEN ............................................................................................................................................ 89
3
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
BIJLAGE 1: MILIEUTEKENING BEOOGDE SITUATIE HAMELENDIJK 5 TE REUSEL; ...................................... 89 BIJLAGE 2: LANDSCHAPPELIJK INPASSINGSPLAN EN PARKEERVOORZIENINGEN HAMELENDIJK 5 REUSEL 89 BIJLAGE 3: VORMVRIJE M.E.R.-BEOORDELING ..................................................................................... 89 BIJLAGE 4: GELUIDSBRONNEN BEOOGDE SITUATIE HAMELENDIJK 5 TE REUSEL; ................................... 89 BIJLAGE 5: VOORGROND GEURBEREKENING (V-STACKS VERGUNNINGEN) BEOOGDE SITUATIE HAMELENDIJK 5 TE ............................................................................................................................... 89 REUSEL; .............................................................................................................................................. 89 BIJLAGE 6: FIJNSTOFBEREKENING (ISL3A VERSIE 2021_1) HAMELENDIJK 5 TE REUSEL; ...................... 89 BIJLAGE 7: AERIUS VERSCHILLENBEREKENINGEN HAMELENDIJK 5 TE REUSEL; ................................... 89 BIJLAGE 8: AERIUS VERSCHILLENBEREKENING HAMELENDIJK 7 TE REUSEL; ....................................... 89 BIJLAGE 9: STAPPENPLAN 2.0 (BEOORDELING OF ADVISERING VANUIT DE GGD DOOR HET OT GEADVISEERD WORDT). ........................................................................................................................
89 BIJLAGE 10: VOOROVERLEGREACTIE PROVINCIE NOORD-BRABANT; .................................................... 89 BIJLAGE 11: VOOROVERLEGREACTIE WATERSCHAP DE DOMMEL; ....................................................... 89 BIJLAGE 12: VOOROVERLEGREACTIE VEILIGHEIDSREGIO BRABANT ZUIDOOST’; .................................... 89 BIJLAGE 13: VERSLAGLEGGING OMGEVINGSDIALOOG. ......................................................................... 89
4
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
HOOFDSTUK 1 INLEIDING
1 1 Inleiding 1.1
AANLEIDING EN NOODZAAK Initiatiefnemer exploiteert ter plaatse van de Hamelendijk 5 te Reusel (hierna: plangebied) een melkveehouderij met bijbehorende landbouwactiviteiten1. Daarnaast verwerkt men een gedeelte van de ter plaatse geproduceerde melk tot ijs. Een gedeelte van deze geproduceerde ijs wordt ter plaatse in de gerealiseerde ijssalon en via een onbemand ijsautomaat verkocht. Het overige gedeelte wordt afgezet op de lokale markt. Ter plaatse is verder sprake van de exploitatie van een boerenterras binnen de maximale toegestane oppervlakte van 50 m² die het vigerende bestemmingsplan biedt. Op het bedrijf worden excursies georganiseerd om scholen, families, enz. te laten zien wat er op een melkveehouderij allemaal gebeurt en daarmee probeert men de kloof tussen boer en burger te verkleinen. Binnen de voormalige varkensstal zijn hiervoor twee excursieruimtes ingericht. Initiatiefnemer heeft de locatie in 2008 aangekocht, nadat men op de oude plek ruimte moest maken voor het bedrijventerrein ‘Kleine Hoeve’ in Reusel. Op het moment van aankoop was ter plaatse nog sprake van een gemengd veehouderijbedrijf met vleesvarkens en een melkveehouderij. In 2011 heeft initiatiefnemer ook de locatie van de buren op Hamelendijk 7 aangekocht, wat op dat moment nog een melkveehouderij betrof.
Bedrijfsvisie en aanleiding voor het plan In het Besluit emissiearme huisvesting is bepaald, dat (bestaande) varkensstallen emissiearm uitgevoerd moeten zijn. Dit neemt hoge kosten met zich mee, waardoor initiatiefnemer is gaan nadenken over de toekomst van het bedrijf. De wens van initiatiefnemer is om op de locatie Hamelendijk 5 een melkveehouderij te blijven exploiteren die een relatie legt met de nabij gelegen natuur en recreatieve doeleinden. Daarom heeft men ervoor gekozen om de intensieve varkenstak te beëindigen en zich te gaan richten op het produceren van melk. Daarnaast heeft men met het bereiden van ijs een extra verdienmodel in het verlengde van het produceren van melk gevonden. Naar de toekomst toe is het voor het bedrijf ter plaatse noodzakelijk dat er een uitbreiding komt van het aantal melkkoeien om zo de focus volledig te kunnen (blijven) leggen op het produceren van melk en de bereiding van ijs. Om deze extra melkkoeien te kunnen huisvesten is men voornemens om binnen het vigerende bestemmingsvlak/bouwvlak (Hamelendijk 5) de ruimte tussen twee bestaande stallen te benutten en hiervoor te bouwen. De uitbreiding met melkkoeien brengt met zich mee dat het aantal kleine kalfjes op het bedrijf toeneemt. Daarvoor wordt huisvestingsruimte gezocht binnen de bestaande werktuigenberging. Ook is extra ruwvoeropslag noodzakelijk.
Om dit binnen het bouwvlak gerealiseerd te krijgen wil men enerzijds de bestaande voerplaten voorzien van opstaande muren, waardoor deze als sleufsilo’s gebruikt kunnen worden. Anderzijds is men voornemens om aan de achterzijde van de bestaande bedrijfsgebouwen een
1 Bewerken van het land (uitrijden van de eigen mest en voerwinning voor eigen vee).
5
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
nieuwe sleufsilo aan te leggen. De bestaande sleufsilo, die is gelegen op de plek waar men de stal uitbreid, komt te vervallen. Om tussen de twee bestaande stallen, stalruimte te kunnen realiseren, is een uitbreiding nodig van het aantal m² gebouwen. Het omzetten van voerplaten in sleufsilo’s heeft tot gevolg dat ook het aantal m² bebouwd oppervlak ter plaatse toeneemt. Ditzelfde geldt bij de realisatie van de nieuwe sleufsilo. Gezien het feit dat een gedeelte van het bestemmingsvlak van circa 8.455 m² (van het totale bestemmingsvlak van circa 23.665 m²) van de melkveehouderij ter plaatse van de locatie Hamelendijk 5 is gelegen binnen de provinciale aanduiding ‘Beperkingen veehouderij’ en het feit dat hier geen sprake is van een ‘grondgebonden veehouderij’ maakt het dat ter plaatse het zogenaamde ‘slot op de muur’ geldt en uitbreiding in oppervlakte gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, binnen het bouwvlak niet mogelijk is. In artikel 3.2 van de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant (hierna: IOV) is opgenomen dat in geval meerdere bepalingen in het hoofdstuk ‘instructieregels aan gemeenten’ van de verordening gelijktijdig van toepassing zijn op een gebied of in het geval dat er meerdere bepalingen van toepassing zijn binnen één bouwperceel, geldt de meest beperkende bepaling tenzij dit uitdrukkelijk anders is bepaald.
In dit geval houdt dit in dat binnen het gehele bestemmingsvlak de regels betrekking hebbende op de aanduiding ‘Beperkingen veehouderij’ van toepassing zijn. Dit houdt in dat ter plaatse de oppervlakte van gebouwen en de oppervlakte van bouwwerken, geen gebouwen zijnde ten hoogste de omvang hebben van respectievelijk de omvang dan de gebouwen, met uitzondering van de bestaande bedrijfswoning, danwel de omvang van de bouwwerken, geen gebouwen zijnde die: I. Op 21 september 2013 legaal aanwezig of in uitvoering waren; of II. Gebouwd mogen worden krachtens een vóór 21 september 2013 verleende omgevingsvergunning. De hierboven geschetste benodigde uitbreiding in oppervlakte gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, is mogelijk wanneer de grenzen van het werkingsgebied ‘Beperkingen veehouderij’ ter plaatse worden gewijzigd. Dit zodat het bestemmingsvlak niet meer binnen dit werkingsgebied is gelegen. Gemeenten kunnen op basis van een concreet bestemmingsplan om wijziging van de grens van een werkingsgebied vragen. In zo’n geval wordt de procedure voor de grenswijziging gekoppeld aan de procedure van het bestemmingsplan. Het koppelen van beide procedures biedt aan iedereen meer duidelijkheid en vermindert procedures en bestuurslasten.
Initiatiefnemer is zich er zeer bewust van dat bij de gemeente en provincie enkel bereidheid ontstaat voor de hierboven genoemde grenswijziging, wanneer dit een totale extensiverende beweging van de veehouderij, met de gepaard gaande milieuwinst, van het gebied tot gevolg heeft. Daarnaast is men met het oog op komende landelijke weten regelgeving zeer bewust van het feit dat bedrijven toe zullen moeten naar grondgebondenheid in de toekomst. Om dit alles naar de toekomst toe te kunnen realiseren wordt de naastgelegen locatie aan de Hamelendijk 7 bij het plan betrokken. Het bouwvlak, Hamelendijk 7, is in eigendom van initiatiefnemer, en heeft bedrijfstechnisch een directe relatie met de activiteiten op nummer 5. Het bouwvlak ter plaatse van nummer 7 is daarentegen geheel gelegen binnen het gebied ‘beperkingen veehouderij’. Het opheffen van de juridische, feitelijke, planologische en milieutechnische mogelijkheden om ter plaatse van het agrarische bouwvlak nog vee te kunnen houden komt volledig tegemoet aan de provinciale uitgangspunten t.a.v. het gebied ‘beperkingen veehouderij’. Wanneer het gebied ‘beperkingen veehouderij’ in groter perspectief wordt
6
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
bekeken, ligt de locatie op nummer 7 op een meer gevoelige locatie. Als dit bouwvlak wordt omgezet naar een (vollegronds)teeltbedrijf, de dierenverblijven worden gesloopt/ ontmanteld, de rechten verdwijnen, dan is dit een grote meerwaarde voor het gebied en biedt dit een positieve beoordeling van de ‘ecologische winst’ van het gebied. Voor de locatie Hamelendijk 7 betekent dit dat de planologische mogelijkheden binnen het vigerende bouwvlak verder beperkt worden t.o.v. de huidige planologische situatie. Omdat ter plaatse van Hamelendijk 7 met dit bestemmingsplan geen enkele nieuwe planologische ruimte wordt gecreëerd, is de ontwikkeling voor die locatie conserverend van aard. Het is daarom verantwoord om deze locatie te betrekken in dit bestemmingsplan. Gezien de conserverende aard die het plan heeft op de locatie Hamelendijk 7 is onderzoek voor deze locatie niet nodig. Daarnaast gebruikt initiatiefnemer nu meer ruimte binnen het plangebied (Hamelendijk 5) t.b.v. de vergunde danwel rechtstreeks op basis van het vigerende bestemmingsplan toegestane nevenactiviteiten. Dit bestemmingsplan is mede bedoeld om de feitelijke situatie rondom deze nevenactiviteiten te bestemmen. Daarbij wordt ook het aspect ‘parkeren’ in relatie tot de nevenactiviteiten betrokken.
Deze rapportage voorziet in de toelichting van de gewenste ontwikkeling, waaruit naar voren komt dat voldaan wordt aan de voorwaarden voor grenswijziging en legalisatie van de gerealiseerde nevenactiviteiten ter plaatse.
1.2
LIGGING EN BEGRENZING PLANGEBIED Zowel de locaties ‘Hamelendijk 5 en 7 te Reusel’ maken onderdeel uit van het plangebied. Dit bestemmingsplan is voor de locatie Hamelendijk 7, zoals uit de vorige paragraaf blijkt, enkel conserverend van aard. Dit is ook de reden dat deze locatie enkel betrokken wordt in dit plan, waar dit om planologische en milieutechnische redenen voor dit plan nodig is. Beide locaties zijn gelegen in het buitengebied van de gemeente Reusel – De Mierden, ten zuidoosten van de kern Reusel (ruim 1 km) en ten zuidwesten van de kern Bladel (ca. 2 km).
5. 7.
Figuur 1.1: Topografische kaart met aanduiding locatie Hamelendijk 5 en 7 (bron: www.pdokviewer.pdok.nl)
7
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
De locatie Hamelendijk 5 is kadastraal bekend als gemeente Reusel, sectie F, nummer 1033. In het noorden, oosten en in het zuiden grenst het plangebied ‘Hamelendijk 5’ aan landbouwgronden2. In het westen grenst het plangebied aan de weg ‘Hamelendijk’.
Figuur 1.2: Luchtfoto locatie Hamelendijk 5 te Reusel t.o.v. de directe omgeving (bron: ruimtelijkeplannen.nl), plangebied ( = tevens het bouwvlak) met rode lijn weergegeven.
De locatie Hamelendijk 7 is kadastraal bekend als gemeente Reusel, sectie F, nummers 1318, 1351 en een gedeelte van 1350. In het noorden en in het zuiden grenst de locatie aan de eigen landbouwgronden. In het westen grenst het plangebied aan de weg ‘Hamelendijk’ en in het oosten aan een bossage.
Figuur 1.3: Luchtfoto locatie Hamelendijk 7 te Reusel t.o.v. de directe omgeving (bron: ruimtelijkeplannen.nl), plangebied ( = tevens het bouwvlak) met rode lijn weergegeven.
2 Enkel de landbouwgrond die grenst in het noorden aan de projectlocatie met het
gemeente Reusel, sectie F, nummer 347 is niet in eigendom van initiatiefnemer.
8
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
kadastrale perceel
De Hamelendijk maakt onderdeel uit van een rationeel agrarisch ontwikkeld jonge heideontginning met rechte beplante wegen. Het gebied wordt doorkruist door de Raamsloop. Een waterloop waar kansen liggen voor verdere natuurontwikkeling eventueel in combinatie met recreatieve functies en nevenactiviteiten zoals de verkoop van ijs. De Hamelendijk eindigt in een bosgebied, De Peelsche heide. Dit bosgebied heeft natuurwaarden en wordt ook in recreatieve zin gebruikt. In het bosgebied is aan de randen sprake van wat recreatieve voorzieningen. Een recreatie toren en horeca. Aan de Hamelendijk liggen een drietal bebouwde locaties, Hamelendijk 5, 7 en 9. In agrarische zin zullen de bedrijven aan de Hamelendijk 5 en 7 in de toekomst naar alle waarschijnlijkheid de enige agrarische bedrijven zijn. Hamelendijk 9 is van agrarische functie inmiddels omgezet naar een dierenpension en een paardenhouderij met 67 paarden en pony’s. Op de locatie aan de Hamelendijk 7 vindt wel een afwaartse beweging plaats: er wordt geen vee meer gehouden. Deze locatie wordt omgeschakeld naar een (vollegronds)teeltbedrijf waar het niet meer mogelijk is om nog vee te houden.
Gelet op de kwaliteiten van de omgeving zijn de doelstellingen van het gebied gericht op een verdere extensivering van de veehouderij en een verdere versterking van de recreatie/recreatief gebruik passend in het landschap en omgevingskwaliteiten. De ontwikkeling die middels dit bestemmingsplan mogelijk wordt gemaakt draagt daar in alle opzichten aan bij. Initiatiefnemer is zich erg bewust van de omgeving waarin het bedrijf is gelegen. En daar dragen zij graag een steentje aan bij. Zo zijn ze bij diverse werkgroepen rondom de recreatieve poort betrokken. Verder organiseren zij excursies op het bedrijf aan de ‘Hamelendijk 5’ om scholen, families enz. te laten zien wat er op een melkveehouderij allemaal gebeurt. Daarmee proberen ze de kloof tussen boer en burger te verkleinen. Ook de ijsmakerij (Hamelendijk 5) draagt daaraan bij. Dit loopt erg goed en is een belangrijk onderdeel van hun bedrijfsconcept geworden. Veel recreanten en ook mensen uit de gemeente komen hier hun ijsje halen. Meestal met de fiets, soms met auto of wandelend. Ook wordt het eigen gemaakte ijs verkocht aan regionale horeca. Het ijs maken is functioneel en financieel onlosmakelijk verbonden aan het melkveebedrijf en betreft een ondergeschikte nevenactiviteit. Op dit moment wordt 2% van de melk vervaardigd tot ijs, wat bijdraagt aan 12% van de omzet van het bedrijf.
1.3
GELDENDE BESTEMMINGSPLANNEN Zowel ter plaatse van Hamelendijk 5 als ter plaatse van Hamelendijk 7 te Reusel vigeert het bestemmingsplan ‘Buitengebied 2009’. Dit plan is vastgesteld op 22 september 2009. Daarnaast geldt ter plaatse het bestemmingsplan ‘Buitengebied 2009, herziening fase 1A’. Dit plan is vastgesteld op 9 juli 2013 en na uitspraak van de Raad van State op 21 januari 2015 onherroepelijk geworden. In de herziening zijn uitsluitend onderdelen van het in september 2009 vastgestelde bestemmingsplan aangevuld voor zover deze betrekking hebben op de ontwikkelingsmogelijkheden van de intensieve veehouderij in het buitengebied van de gemeente. Onder intensieve veehouderij wordt in dit bestemmingsplan ‘Buitengebied 2009’ als in het bestemmingsplan ‘Buitengebied 2009, herziening fase 1A’ verstaan: “een niet-grondgebonden agrarisch bedrijf waarbij de productie geheel of overwegend gericht is op het houden van vee (mestvee, fokzeugen, mestvarkens), pluimvee of pelsdieren”. Daarnaast zijn in deze partiële herziening het provinciaal aanwijzingsbesluit alsmede de uitspraak van de Raad van State verwerkt. Tenslotte zijn ook enkele ambtshalve correcties van de generieke planregels in deze
9
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
partiële herziening opgenomen naar aanleiding van een aantal geconstateerde omissies en onduidelijkheden in het vastgestelde bestemmingsplan. Daarnaast is de gewenste kwaliteitsverbetering bij ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied nader in de juridische regeling verankerd.
Hamelendijk 5 Ter plaatse van het plangebied, Hamelendijk 5, geldt het bestemmingsvlak zoals weergegeven in figuur 1.4. Dit bestemmingsvlak heeft een omvang van circa 23.665 m² (2,4 ha). Binnen dit bestemmingsvlak gelden de volgende bestemmingen en aanduidingen:
Enkelbestemming Bedrijf – Agrarisch; Gebiedsaanduiding Regionale natuur – en landschapseenheid; Gebiedsaanduiding Verwevingsgebied (noordelijk gedeelte van het bestemmingsvlak); Gebiedsaanduiding Extensiveringsgebied (zuidelijk gedeelte van het bestemmingsvlak); Lettertekenaanduiding Intensieve veehouderij.
Figuur 1.4: Uitsnede Bestemmingsvlak Hamelendijk 5 te Reusel conform bestemmingsplan ‘Buitengebied 2009’ (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)
In bijlage 3 behorende bij de regels van het bestemmingsplan ‘Buitengebied 2009, herziening fase 1A’ is een lijst opgenomen met per adres de oppervlakte in m² bestaande intensieve veehouderijbebouwing. Voor de locatie Hamelendijk 5 is een oppervlakte van 1.270 m² intensieve veehouderijbebouwing opgenomen. In artikel 10.2 Bouwregels, artikel 10.2.1 Algemeen onder e van de regels van het bestemmingsplan is opgenomen dat in afwijking van het bepaalde onder b is ter plaatse van de aanduiding ‘intensieve veehouderijbebouwing’, intensieve veehouderijbebouwing uitsluitend toegestaan tot maximaal de bestaande oppervlakte, als opgenomen in de bijlage ‘Bestaande intensieve veehouderijbebouwing’ (Bijlage 3), waarbij herbouw ter plaatse van de bestaande intensieve veehouderijbebouwing tot deze omvang is toegestaan. Intensieve veehouderijbebouwing wordt in het bestemmingsplan ‘Buitengebied 2009, herziening fase 1A’ als volgt gedefinieerd: ‘agrarische bedrijfsgebouwen in de vorm van stallen, waarin dieren gehouden kunnen worden, ten behoeve van de intensieve veehouderij; dit in tegenstelling tot overige agrarische bedrijfsgebouwen zoals werktuigloodsen, melkveestal, sleufsilo's, voerplaten, mestsilo's, mestvergistingsinstallaties en uitpandige luchtwassers’.
10
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
Op 22 juni 2016 is een omgevingsvergunning verleend voor de activiteiten bouwen en afwijken bestemmingsplan voor het toestaan van recreatieve nevenactiviteiten (excursieruimte/ontvangstruimte, opslag en ijskeuken met winkelruimte) in een gedeelte van 400 m² binnen de bestaande varkensstal ter plaatse van Hamelendijk 5 te Reusel.
Hamelendijk 7 Ter plaatse van de naastgelegen locatie Hamelendijk 7 geldt het bestemmingsvlak zoals weergegeven in figuur 1.5. Dit bestemmingsvlak heeft een omvang van circa 14.550 m² (1,46 ha). Binnen dit bestemmingsvlak gelden de volgende bestemmingen en aanduidingen: Enkelbestemming Bedrijf – Agrarisch; Dubbelbestemming Archeologische verwachtingswaarde; Gebiedsaanduiding Regionale natuur – en landschapseenheid; Gebiedsaanduiding Extensiveringsgebied.
Figuur 1.5: Uitsnede bestemmingsplan Bestemmingsvlak Hamelendijk 7 te Reusel conform bestemmingsplan ‘Buitengebied 2009’ (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)
Nieuw bestemmingsplan ‘Buitengebied’ in voorbereidende fase Verder wordt opgemerkt dat de gemeente Reusel – De Mierden gestart is met de voorbereidingen voor een nieuw bestemmingsplan buitengebied. Het voorontwerpbestemmingsplan hiervoor heeft ter inzage gelegen van 11 januari tot en met 22 februari 2021. Met dit plan wil de gemeente komen tot een actueel en eenduidig kader voor het buitengebied dat aansluit bij de nieuwe Omgevingswet die op 1 januari 2024 in werking treedt. Waar dit bestemmingsplan meer ruimte lijkt te bieden dan het vigerende bestemmingsplan, wordt dit in deze toelichting benoemd. Zoals blijkt uit het voorontwerpbestemmingsplan lijkt de gemeente Reusel – De Mierden andere enkelbestemmingen en aanduidingen te gaan hanteren t.o.v. de vigerende bestemmingsplannen. Vandaar dat voor nu gekozen is om qua plansystematiek zoveel mogelijk aan te sluiten bij het in voorontwerp gelegen bestemmingsplan 'Buitengebied 2021'.
11
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
1.4
OPZET VAN HET PLAN/ LEESWIJZER Hoofdstuk 2 bevat de planbeschrijving. Hierin wordt een beschrijving gegeven van zowel de feitelijke als vergunde situatie ter plaatse als van de toekomstige gewenste ontwikkeling binnen het plangebied. Tevens wordt ingegaan op de aspecten landschappelijke inpassing, verkeer en parkeren en wordt verduidelijkt hoe de planologische doorvertaling en wijzigingen eruit zien. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op het relevante provinciaal- en gemeentelijke beleid. Hoofdstuk 4 bevat een toetsing aan diverse op dit plan van belang zijnde milieuhygiënische en planologische aspecten. In hoofdstuk 5 worden verderop in de procedure de juridische en bestuurlijke aspecten beschreven. In hoofdstuk 6 is de economische uitvoerbaarheid van het plan beschreven en tot slot in hoofdstuk 7 de maatschappelijke uitvoerbaarheid.
12
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
HOOFDSTUK 2 PLANBESCHRIJVING
2 2.1
1 Planbeschrijving INLEIDING Voor het formuleren van het beleid en het opstellen van het bestemmingsplan is het van belang dat de uitgangspunten en de huidige situatie van het plangebied goed in beeld wordt gebracht. Het plangebied is om deze reden geïnventariseerd en geanalyseerd. In dit hoofdstuk wordt de huidige en beoogde situatie binnen het plangebied beschreven. Ook wordt ingegaan op de landschappelijke inpassing en verkeer en parkeren. Als laatste wordt ingegaan op de belangrijkste planologische doorvertalingen en wijzigingen in dit plan.
2.2
BESTAANDE SITUATIE
2.2.1. Hamelendijk 5 Een gedeelte van het bouwvlak (ca. 36%3), dat onderdeel uitmaakt van het plangebied ‘Hamelendijk 5’, is gelegen binnen de aanduiding ‘Beperkingen veehouderij’ zoals opgenomen in de ‘Interim omgevingsverordening Noord-Brabant’. Aangezien de melkveehouderij ter plaatse niet voldoet aan de criteria4 voor grondgebondenheid van een veehouderij, zoals gesteld in artikel 8 van de ‘Nadere regels zorgvuldige veehouderij (versie 2.2), geldt voor het gehele bedrijf binnen het plangebied, Hamelendijk 5, het zogenaamde ‘slot op de muur’.
3 Op een gedeelte van 8.465 m² van het totale bestemmingsvlak van 23.665 m². 4Een
veehouderij, als bedoeld in artikel 2.72 en artikel 3.51 Interim omgevingsverordening is grondgebonden wanneer het voldoet aan één van de volgende criteria: 1. De veebezetting bedraagt niet meer dan 2.75 GVE/ha, berekend over de grond die blijkens de gecombineerde opgave bij het bedrijf in gebruik is, voor zover gelegen binnen 15 kilometer van de bedrijfslocatie. 2. Tenminste 75% van de op het bedrijf geproduceerde mest, uitgedrukt in fosfaat, wordt aangewend op grond die blijkens de gecombineerde opgave bij het bedrijf in gebruik is voor gewassen die overwegend voor de eigen bedrijfsvoering worden geteeld, voor zover gelegen binnen 15 kilometer van de bedrijfslocatie. Een veehouder toont via de jaarlijkse gecombineerde opgave aan dat de veehouderij aan dit criterium voldoet. 3. Tenminste 95% van het ruwvoer (gras en mais), uitgedrukt in fosfaat, wordt gewonnen op grond die blijkens de gecombineerde opgave bij het bedrijf in gebruik is voor gewassen die overwegend voor de eigen bedrijfsvoering worden geteeld, voor zover gelegen binnen 15 kilometer van de bedrijfslocatie. Daarbij is tenminste 50% van het fosfaat in het rantsoen afkomstig uit ruwvoer (gras en mais). Een veehouder toont via een jaarlijkse rapportage uit BEX aan dat de veehouderij aan dit criterium voldoet. 4. Indien in de veehouderij dieren worden gehouden uitsluitend of in hoofdzaak ten behoeve van natuurbeheer.
13
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
Figuur 2.1: Luchtfoto locatie Hamelendijk 5 te Reusel, gronden gelegen binnen de aanduiding ‘beperkingen veehouderij’ zijn opgelicht (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)
Ter plaatse is sprake van een vergunde situatie waarbij op 24 april 2012 een vergunning in het kader van de Wet Milieubeheer is verleend voor de in onderstaande tabel weergegeven diersoorten en aantallen: Omgevingsvergunning 24 april 2012 Rav code
Omschrijving conform Rav
1 K 1.100 Paarden (3 jaar en ouder)
Maatregel
Aantal dieren
-
3
5
840
-
Beweiden 5% (PAS 2015.0802)
2 D 3.100 Vleesvarkens, opfokberen en –zeugen; overige huisvestingssys temen 4 A 3.100 Vrouwelijk jongvee tot 2 jaar 5 A 1.100 Melkkoeien; overige huisvestingssys temen Totaal
NH3/ ouE/ dier dier/s
Fijnstof g/dier/jaar
NH3 totaal
ouE/s Totaal
Fijnstof g/jaar
0
0,0
15,0
0,0
0,0
3
23
153,0
2.520,0
19.320,0
128.520,0
227
4,4
0
38,0
998,8
0,0
8.626,0
238
12,35
0
118,0
2.939,3
0,0
28.084,0
6.473,1
19.320,0
165.230,0
Tabel 2.1: Vergunde milieusituatie, diersoorten en dieraantallen, Hamelendijk 5
Op 22 juni 2016 is daar bovenop een omgevingsvergunning verleend voor de activiteiten bouwen en afwijken bestemmingsplan voor het toestaan van recreatieve nevenactiviteiten (excursieruimte/ontvangstruimte, opslag en ijskeuken met winkelruimte) in een gedeelte van 400 m² binnen de bestaande varkensstal ter plaatse van Hamelendijk 5 te Reusel.
14
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
In de feitelijke situatie is de varkenshouderijtak ter plaatse reeds beëindigd en is de varkensstal, met een totale omvang van ca. 1.285 m²5, volledig ontmanteld. Was dit niet het geval dan runde men nu in strijd met de wetgeving het bedrijf, omdat de stal nooit emissiearm is gemaakt. Inmiddels heeft initiatiefnemer 495 m² van deze varkensstal omgebouwd en in gebruik t.b.v.: - 2 excursieruimtes; - magazijn/opslag; - vriescel t.b.v. de ijsmakerij/ ijssalon; - bereidingsruimte voor ijs; - toiletgroep. De ijssalon (productiegebonden detailhandel) is bovenop deze 495 m² gevestigd binnen 25 m² van de voormalige varkensstal. Het overige gedeelte van de stal, 7656 m², heeft men in gebruik voor opslag van het eigen agrarische bedrijf en als kantine van het agrarische bedrijf. Daarnaast heeft initiatiefnemer kortgeleden binnen 9 m² van het bijgebouw bij de bedrijfswoning een ijsautomaat geplaatst, zodat bezoekers ten alle tijden ijs kunnen verkrijgen op de locatie. Door het fosfaatreductieplan van de overheid zijn de huidige stallen niet vol. Om deze stallen vol te kunnen zetten, moet initiatiefnemer fosfaatrechten aankopen. Dit gebeurt in kleine stapjes, en wordt bekostigd uit de omzet van het bedrijf.
Aanwezige gebouwen en bouwwerken geen gebouwen zijnde met de vergunning technische en feitelijke invulling daarvan Ter plaatse zijn de volgende gebouwen en bouwwerken geen gebouwen zijnde aanwezig: 1. Bedrijfswoning met bijgebouw. Waarbij 9 m² van het bijgebouw in gebruik is t.b.v. de verkoop van ijs (ijsautomaat); 2. Werkplaats en stalling van max. 3 paarden, momenteel is 17 paard aanwezig; 3. Voormalige vleesvarkensstal waarvan een gedeelte reeds met omgevingsvergunning is omgezet t.b.v. het gebruik voor recreatieve nevenactiviteiten in de vorm van een ijssalon en excursieruimte met opslagruimte t.b.v. de recreatieve nevenactiviteiten. Zoals hierboven is aangegeven is inmiddels 495 m² van deze varkensstal in gebruik t.b.v. recreatieve voorzieningen en 25 m² als ijssalon. De overige 765 m² wordt gebruikt voor opslag van het eigen agrarische bedrijf en als kantine van het agrarische bedrijf. 4. Loods/ werktuigenberging/ machineberging; 5. Jongveestal met plaats voor 227 stuks jongvee, momenteel aanwezig 508 stuks jongvee; 6. Melkveestal voor 238 melkkoeien, momenteel aanwezig 2209 stuks melkkoeien, inclusief wachtruimte, melkstal en tanklokaal. Deze stal is voor het grootste gedeelte gesitueerd binnen de aanduiding ‘Beperkingen veehouderij’.
Op basis van ‘Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG)’ is deze stal gebouwd in het jaar 2010 (voor deze tijd heeft de gemeente hiervoor de benodigde vergunningen verleend) op de gronden die pas later zijn aangeduid als ‘Beperkingen veehouderij. Op het moment 5 74,3 meter lang x 17,3 meter breed.
Totale omvang voormalige varkensstal van 1.285 m² -/- 495 m² (recreatieve voorzieningen) -/- 25 m² (ijssalon) 7 Let op: Dit is een momentopname, vergunning technisch zijn ter plaatse 3 paarden toegestaan. 8 Let op: Dit is een momentopname, vergunning technisch zijn ter plaatse 227 stuks jongvee toegestaan. 9 Let op: Dit is een momentopname, vergunning technisch zijn ter plaatse 238 melkkoeien toegestaan 6
15
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
dat de gemeente de vergunningen heeft verleend t.b.v. de realisatie van deze stal waren de gronden ter plaatse, vanuit de toenmalige geldende reconstructiewet, aangeduid als extensiveringsgebied. Op basis van de reconstructiewet werd een melkveehouderij niet aangemerkt als een intensieve veehouderij en gold er vanuit de reconstructiewet geen beperking voor de realisatie van deze stal binnen het extensiveringsgebied. In het reconstructieplan was daarnaast bepaald, in tegenstelling tot wat in het huidige provinciale beleid is opgenomen, dat bij doorsnijding van een bouwvlak/ bestemmingsvlak het lichtste regime gold. Vanuit mogelijkheden die het planologische beleid in het verleden bood is de situatie ontstaan dat juist ter plaatse van de gronden die nu zijn gelegen binnen de aanduiding ‘Beperkingen veehouderij’ een stal is gesitueerd, waarbinnen de meeste aantal dieren worden gehouden. 7. 6 Sleufsilo’s; 8. 3 Voerplaten; 9. Boerenterras welke in totaal max. 50 m² bedraagt.
7. 6.
5. 4.
7. 7.
3.
7. 7.
7. 9. 9.
2. 1.
8. 8.
8.
Figuur 2.2: Bestaande bebouwing en verharding ter plaatse van het plangebied Hamelendijk 5 te Reusel
Aanwezige danwel vergunde omvang gebouwen, bouwwerken geen gebouwen zijnde en dierenverblijf In totaal is op de locatie sprake van een bebouwd oppervlak, dat bestaat uit: 7.165 m²10 Gebouwen; 1.480 m² Bouwwerken, geen gebouwen zijnde; 781 m² voerplaten; 5.588 m² dierenverblijf11 (vergunningtechnisch en feitelijk), waarvan 1.270 m² bestemd t.b.v. hokdierhouderij. Agrarische bedrijfsactiviteiten Op het bedrijf aan de Hamelendijk 5 worden de activiteiten verricht die de meeste zorg met zich meebrengen: - melken van koeien 10 Waarvan 125 m² bedrijfswoning en 76 m² bijgebouw aan de woning.
Het gaat daarbij om de oppervlakte dierenverblijf t.b.v. een veehouderij, zoals gedefinieerd in de IOV. Dit houdt in dat hier de paardenstal niet in mee is genomen. 11
16
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
-
afkalven van de koeien verzorgen van de kleinste kalfjes (vooral in de eerste weken van hun levensfase vragen zij de meeste zorg en aandacht) bereiden van ijs bewerken van het land (uitrijden van eigen mest en voerwinning voor eigen vee).
Nevenactiviteiten Daarnaast worden ter plaatse, zoals uit de tekst hierboven al naar voren komt, de volgende nevenactiviteiten uitgeoefend: - De bereiding en verkoop van ijs. Zoals in deze paragraaf is aangegeven wordt op dit moment feitelijk in totaal 34 m² (25 m² van de voormalige vleesvarkensstal + 9 m² in het bijgebouw bij de bedrijfswoning) van de bestaande gebouwen gebruikt t.b.v. de verkoop van ijs. Het gaat hierbij om de verkoop van ijs, die ter plaatse bereid wordt van de melk die ter plaatse wordt geproduceerd. Op basis van zowel het vigerende bestemmingsplan ‘Buitengebied 2009’ als op basis van het voorontwerpbestemmingsplan, dat reeds ter inzage heeft gelegen, wordt dit beschouwd als productiegebonden detailhandel12. Het vigerende bestemmingsplan ‘Buitengebied 2009’ staat voor de locatie Hamelendijk 513 rechtstreeks een gezamenlijke verkoopvloeroppervlakte van 25 m² toe voor productiegebonden detailhandel bij een agrarisch bedrijf, terwijl dit op basis van het voorontwerpbestemmingsplan in het nieuwe bestemminsplan uitgebreid wordt naar 100 m².
Dit houdt in dat op basis van het vigerende bestemmingsplan de totale gerealiseerde verkoopvloeroppervlakte van 34 m² niet voldoet aan de rechtstreekse maximale maat die hiervoor is toegestaan in het bestemmingsplan van 25 m², maar wel voldoet aan de rechtstreekse maat van 100 m² die de gemeente hiervoor lijkt te gaan hanteren in het nieuwe bestemmingsplan. Zoals in de aanleiding is verwoord is dit bestemmingsplan mede bedoeld om de feitelijke situatie rondom de nevenactiviteiten in beeld te brengen. Bij eventuele strijdigheden met het vigerende bestemmingsplan zal bekeken moeten worden of het verantwoord is om met dit bestemmingsplan deze strijdigheden weg te nemen en van de regels in het vigerende beleid af te wijken. Hierbij is het reëel om, waar mogelijk, een doorkijk te maken naar toekomstig beleid. -
Het verzorgen van excursies (rondleidingen en boerderijeducatie). De excursies vinden enkel en alleen op de locatie Hamelendijk 5 plaats, wat inhoudt dat de locatie Hamelendijk 7 hierbij niet betrokken wordt. Hiervoor wordt het bedrijf veel bezocht door het ‘Pius X college’ t.b.v. het project ‘Pius X de boer op’, maar ook door het basiskaderonderwijs i.v.m. de verdere loopbaanontwikkeling van de leerlingen. Verder vinden er veel klassenexcursies op het bedrijf plaats. Ook vanuit agrarische toeleveranciers bestaat er veel vraag om ter plaatse groepsrondleidingen te verzorgen i.c.m. het educatieve aspect. Een excursie
12 Productiegebonden detailhandel is in het op dit moment vigerende bestemmingsplan
‘Buitengebied 2009’ gedefinieerd als: “beperkte op de eindgebruiker gerichte verkoop van goederen vanuit een bedrijf dat die goederen vervaardigt/produceert, bewerkt en/of toepast in het productieproces, waarbij de detailhandelsfunctie ondergeschikt is aan de productiefunctie”. In het voorontwerpbestemmingsplan ‘Buitengebied 2021’ is dit gedefinieerd als: “detailhandel in goederen die ter plaatse worden vervaardigd, gerepareerd en/of toegepast in het productieproces, waarbij de detailhandelsfunctie ondergeschikt is aan de productiefunctie”. 13 Een agrarisch bedrijf dat is gelegen buiten de op de plankaart aangeduide ‘bebouwingsconcentratie’.
17
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
is overigens ook voor andere doelgroepen te boeken dan die hierboven reeds benoemd zijn. De twee gerealiseerde excursieruimten worden gezamenlijk danwel apart van elkaar gebruikt om excursiegroepen te ontvangen en te informeren over het bedrijf. Verder worden de excursieruimten multifunctioneel ingezet. Dit houdt in dat deze ruimten bij slecht weer, wanneer die op dat moment niet bezet zijn met excursie(s), gedeeltelijk inzetbaar zijn als binnenruimte voor de ijssalon. Hierdoor hebben bezoekers die een ijsje komen nuttigen de mogelijkheid om deze ter plaatse binnen te consumeren. Zoals hierboven in deze paragraaf is aangegeven is op 22 juni 2016 een omgevingsvergunning verleend voor de realisatie van excursieruimte/ontvangstruimte. De realisatie hiervan is niet conform de omgevingsvergunning uitgevoerd en daardoor niet in overeenstemming met elkaar. Dit bestemmingsplan is mede bedoeld om deze planologische strijdigheden op te heffen. Dit komt verder aan bod in de paragraaf ‘Voorgenomen ontwikkeling’. -
Het bovenstaande i.c.m. de exploitatie van een kleinschalig boerenterras met een maximale omvang van 50 m². Het vigerende bestemmingsplan ‘Buitengebied 2009’ staat binnen de ter plaatse geldende enkelbestemming bij een agrarisch bedrijf rechtstreeks een totale gezamenlijke oppervlakte van 50 m² boerenterassen toe. Deze gerealiseerde nevenactiviteit kent daarmee geen strijdigheden met het vigerende bestemmingsplan dat ter plaatse geldt.
2.2.2. Hamelendijk 7 (Buurlocatie Hamelendijk 5, dat mede onderdeel uitmaakt van het plangebied) De locatie Hamelendijk 7 is geheel gelegen binnen de provinciale aanduiding ‘Beperkingen veehouderij’ zoals opgenomen in de ‘IOV’. Het gebied ‘beperkingen veehouderij’ in breder perspectief gezien, ligt deze locatie op een meer gevoelige locatie. Aangezien het totale bedrijf (Hamelendijk 5 en 7) niet kan voldoen aan de criteria voor grondgebonden veehouderij, zoals opgenomen in artikel 8 van de ‘Nadere regels zorgvuldige veehouderij (versie 2.2), geldt ook voor het bedrijf op deze locatie het zogenaamde ‘slot op de muur’. Ter plaatse van het plangebied, Hamelendijk 7, is sprake van een vergunde situatie waarbij op 9 oktober 1996 een vergunning in het kader van de Wet Milieubeheer is verleend voor de in onderstaande tabel weergegeven diersoorten en aantallen: Situatie conform milieutoestemming 9 oktober 1996 Rav code
Omschrijving conform Rav
Maatregel
Aantal dieren
NH3/ ouE/ dier dier/s
Fijnstof g/dier/jaar
NH3 totaal
Stal A A 1.100 Melkkoeien; 84 13 0 148,0 1.092,0 overige huisvestingssyste men Stal B A 3.100 Vrouwelijk jongvee 47 4,4 0 38,0 206,8 tot 2 jaar Stal C B 1.100 Schapen ouder 20 0,7 7,8 0,0 14,0 dan 1 jaar, inclusief lammeren tot 45 kg A 3.100 Vrouwelijk jongvee 23 4,4 0 38,0 101,2 tot 2 jaar Totaal 1.414,0 Tabel 2.2: Vergunde milieusituatie, diersoorten en dieraantallen, Hamelendijk 7
18
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
ouE/s Totaal
Fijnstof g/jaar
0,0
12.432,0
0,0
1.786,0
156,0
0,0
0,0
874,0
156,0
15.092,0
In de feitelijke situatie worden op deze locatie en op een locatie van derden de kalveren (vanaf een leeftijd van circa 6 maanden tot vlak voor afkalven) afkomstig van het bedrijf aan de Hamelendijk 5 groot gebracht. Aanwezige gebouwen en bouwwerken geen gebouwen zijnde met de vergunning technische en feitelijke invulling daarvan Ter plaatse zijn de volgende gebouwen en bouwwerken geen gebouwen zijnde aanwezig: 1. Bedrijfswoning; 2. Garage + opslag melk t.b.v. opfok jongvee; 3. Loods/ werktuigenberging/ machineberging en huisvesting voor 47 stuks jongvee. In de feitelijke situatie is de inrichting om in dit gebouw dieren te houden verwijderd en worden in dit gebouw geen dieren meer gehouden; 4. Werkplaats en stalruimte voor de huisvesting van 20 schapen en 23 stuks jongvee. In de feitelijke situatie is de inrichting om in dit gebouw dieren te houden verwijderd en worden in dit gebouw geen dieren meer gehouden; 5. Melkveestal met in totaal 112 staanplaatsen (ligboxen), maar voor milieutoestemming plaats voor de huisvesting van 84 stuks melkkoeien, momenteel aanwezig 60 stuks jongvee. 6. Mestopslagbassin; 7. 4 Sleufsilo’s/ voerplaten.
7.
7.
7.
7.
4.
6
3. 5.
2. 1.
19
Figuur 2.3: Bestaande bebouwing en verharding ter plaatse van de buurlocatie Hamelendijk 7 te Reusel
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
Aanwezige danwel vergunde omvang gebouwen, bouwwerken geen gebouwen zijnde en dierenverblijf In totaal is op de locatie sprake van een bebouwd oppervlak, dat bestaat uit: 2.337,12 m²14 Gebouwen; 1.947,6 m²15 Bouwwerken, geen gebouwen zijnde; 2.134,18 m² dierenverblijf (vergunningtechnisch), 1.221,45 m² dierenverblijf (feitelijk in gebruik).
2.3
VOORGENOMEN ONTWIKKELING
2.3.1 Het plan Zoals in de aanleiding van deze toelichting staat, wil het bedrijf op de Hamelendijk 5 de focus leggen op het produceren van melk en ijs. De beoogde uitbreiding in de vergunning, is nodig om een financieel toekomstbestendig bedrijf te krijgen met een duidelijke focus: “melk met meerwaarde”. Men verwacht dat in de toekomst 5% van de melk wordt gebruikt voor de productie van het ijs en dat dit zorgt voor 15% van de omzet van het bedrijf. De productie van ijs en de verkoop daarvan blijkt daarmee een belangrijke maar ondergeschikte nevenactiviteit te zijn. Aangezien een beperkt gedeelte van het agrarische bouwvlak (Hamelendijk 5) is gelegen in ‘beperkingen veehouderij’, belemmert dit de beoogde uitbreiding. Initiatiefnemer kiest ervoor om zowel milieutechnisch als planologisch definitief afscheid te nemen van het recht om varkens te houden op de locatie Hamelendijk 5. Vanuit aankomend overheidsbeleid is initiatiefnemer er zich zeer bewust van dat het bedrijf de komende jaren de weg naar grondgebondenheid dient te bewandelen. Om te borgen dat ter plaatse in de toekomst planologisch, juridisch als feitelijk niet opnieuw een varkenshouderij opgericht kan worden en opnieuw enige vorm van intensivering plaatsvindt, wordt in dit bestemmingsplan de ter plaatse toegestane diercategorie vastgelegd als ook het maximaal aantal dieren dat wordt toegestaan op de locatie.
Met het oog op de toekomst is men verder bereid om de veehouderij ter plaatse van Hamelendijk 7, welke geheel is gelegen binnen ‘beperkingen veehouderij’, planologisch en milieutechnisch op te heffen en op de locatie het agrarische bedrijf voort te zetten in de vorm van een (vollegrond)teeltbedrijf16. Ook dit wordt juridisch geborgd in dit bestemmingsplan. Daartegenover staat dat de gemeente en provincie op nummer 5, middels ‘maatwerk’, mee zullen werken aan de herbegrenzing van een beperkt gedeelte van het bouwvlak, dat nu is gelegen binnen ‘beperkingen veehouderij’ (36%), en van een ondergeschikt karakter is. Dit zodat het bedrijf op nummer 5 in de toekomst binnen het vigerende bouwvlak niet meer beperkt wordt in uitbreidingsmogelijkheden oppervlakte gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde. Het opheffen van de veehouderij op nummer 7 komt volledig tegemoet aan de provinciale uitgangspunten t.a.v. het gebied ‘beperkingen veehouderij’. Als het gebied ‘beperkingen veehouderij’ in groter perspectief wordt bekeken, ligt de locatie op nummer 7 immers op een meer gevoelige locatie.
14 Waarvan 150,50 m² bedrijfswoning. 15 Sleufsilo’s/voerplaten en mestopslagbassin. 16 Akkerbouw.
20
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
2.3.2 Hamelendijk 5 Om dit alles bedrijfstechnisch, financieel en vergunning technisch mogelijk te maken, is een uitbreiding nodig van het aantal ligboxen voor melkvee ter plaatse van Hamelendijk 5. Initiatiefnemer is voornemens om hiervoor binnen het vigerende bestemmingsvlak/bouwvlak de ruimte tussen twee bestaande rundveestallen te overkappen, zie figuur 2.4. Dit op de plek waar in de huidige situatie op een gedeelte van de gronden een sleufsilo is gelegen (Dit betreft een sleufsilo met een oppervlakte van circa 560 m²). Hiermee creëert men op bedrijfsniveau 72 extra ligboxen voor melkkoeien. Daarnaast wordt een bestaande jongveestal intern gewijzigd, zodat hierbinnen 117 extra ligboxen voor melkkoeien gerealiseerd kunnen worden. Samen met de 238 ligboxen in de bestaande melkveestal ontstaat daarmee op deze locatie ruimte voor de huisvesting van in totaal 427 melkkoeien17, verdeeld over drie met elkaar verbonden stalruimten. De gronden waarop de bovengenoemde uitbreiding (overkapping tussen twee bestaande stallen) plaatsvindt zijn niet gelegen binnen de gebiedsaanduiding ‘Beperkingen veehouderij’. Maar gezien het feit dat deze gebiedsaanduiding deels over het ter plaatse geldende bestemmingsvlak/bouwvlak is gelegen zal deze van het bestemmingsvlak/bouwvlak gehaald moeten worden om ter plaatse de gewenste uitbreiding met oppervlakte gebouwen te kunnen realiseren.
De reden dat men ervoor kiest om de uitbreiding met melkvee juist tussen twee bestaande stallen te realiseren heeft te maken met het feit dat hiermee op de meest efficiënte manier de looplijnen van het melkvee naar de bestaande en de te handhaven melkstal gerealiseerd kan worden. Het enige alternatief voor de uitbreiding met stalruimte voor het melkvee kan gezocht worden tussen de bestaande loods/ werktuigenberging/ machineberging en de bestaande jongveestal. Maar dat betekent dat de melkkoeien niet, op een bedrijf efficiënte wijze, bij de melkstal kunnen komen om gemolken te kunnen worden. Voor het overige is er geen ruimte meer binnen het bestemmingsvlak/bouwvlak aanwezig voor de realisatie van de benodigde uitbreiding met melkvee. Een toename van het aantal stuks melkkoeien betekent automatisch een toename van het aantal kleine kalfjes dat op de locatie wordt geboren. Deze extra benodigde huisvesting wordt voorzien in de bestaande werktuigenberging (met een omvang van 1.156 m²). Deze uitbreiding is overigens niet alleen noodzakelijk vanwege de toename in melkkoeien. Bij onze regering in Den Haag wordt gesproken over de noodzaak om niet alleen het vrouwelijk jongvee, maar ook de stierkalfjes (in milieutermen noemen we dat vleeskalveren, omdat ze niet ten behoeve van een melkveehouderij staan) langer op het moederbedrijf te houden. Dit zou beter zijn voor de dieren.
Om hierin te voorzien, is het nodig om hiervoor ruimte te creëren. Binnen een gedeelte van de bestaande werktuigenberging gaat men daarom de volgende aantal dieren huisvesten: - 25 vleeskalveren tot 8 maanden; - 60 stuks vrouwelijk jongvee tot 2 jaar (dragende vaarzen vanaf ca. 18 mnd); - 25 fokstieren en overig rundvee ouder dan 2 jaar. Vleeskalveren tot 8 maanden (A4) en fokstieren en overig rundvee ouder dan 2 jaar (A7) worden op basis van de IOV gerekend tot hokdierhouderij dieren. De maatregelen die de regering bedenkt, hebben daardoor direct voor melkrundveebedrijven verdergaande gevolgen in het kader van de IOV. In overleg met de provincie is besloten deze hier niet als hokdieren te beschouwen. Dit gezien het feit dat deze dieren onderdeel uitmaken van de betreffende melkrundveehouderij en hier onlosmakelijk mee zijn verbonden. Een melkrundveehouderij is op basis van de IOV geen hokdierhouderij. Daarnaast borgt het bestemmingsplan dat verdere uitbreiding van deze diercategorie in de toekomst niet rechtstreeks mogelijk is, waardoor het uitgesloten is dat ter plaatse in de toekomst een 17 In tegenstelling tot 238 stuks melkkoeien in de huidige vergunde situatie.
21
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
verdere groei hiervan ontstaat en daarmee een (separate) hokdierhouderij. Vanuit de optiek dat deze dieren toebehoren aan de melkrundveehouderij ter plaatse is er geen sprake van uitbreiding met oppervlakte dierenverblijf voor hokdieren en komt (intern) stalderen niet aan de orde. Het overige jongvee blijft gehuisvest binnen een gedeelte van de bestaande jongveestal, waarbinnen tevens ruimte wordt gecreëerd voor de huisvesting van 117 stuks melkkoeien. Dit betekent dat binnen deze stal naast melkkoeien de volgende dieren en dieraantallen worden gehuisvest: - 35 stuks vrouwelijk jongvee tot 2 jaar (jongvee in een strohok tot 3 mnd); - 41 stuks vrouwelijk jongvee tot 2 jaar (jongvee in ligboxen tot 6 mnd); - 20 stuks vrouwelijk jongvee tot 2 jaar (nuka’s). Zoals hierboven reeds is aangegeven komt met de realisatie van de nieuwe stal één sleufsilo te vervallen. Dit betreft de sleufsilo die momenteel is gesitueerd op de plek waar de nieuwe stal wordt gerealiseerd. Om op de locatie, met deze uitbreiding, te kunnen blijven voorzien in voldoende opslagcapaciteit van het benodigde ruwvoer, is men voornemens de drie bestaande voerplaten om te zetten in sleufsilo’s. Sleufsilo’s bieden namelijk meer opslagcapaciteit dan voerplaten.
Daarnaast is men voornemens om aan de achterzijde binnen het bouwvlak een nieuwe sleufsilo te realiseren met een afmeting van 10 meter breed en 52 meter lang en een hoogte van maximaal 2,5 meter18.
18 Zowel het vigerende bestemmingsplan ‘Buitengebied 2009’ als het voorontwerp van het
nieuwe bestemmingsplan ‘Buitengebied 2021’ dat ter inzage heeft gelegen biedt de mogelijkheid om sleufsilo’s met een maximale hoogte van 2,5 meter te realiseren.
22
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
Figuur 2.4: Situatietekening voorgenomen ontwikkeling Hamelendijk 519
19 Deze tekening is in totaal opgenomen in de bijlage van deze toelichting.
23
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
Beoogde situatie Hamelendijk 5 Rav code
Omschrijving conform Rav
1 K 1.100 Paarden (3 jaar en ouder) 3 A 4.100 Vleeskalveren tot 8 maanden; overige huisvestingsystemen A 3.100 Vrouwelijk jongvee tot 2 jaar A 7.100 Fokstieren en overig rundvee ouder dan 2 jaar
Maatregel Aantal dieren
Fijnstof /g/jaar
3
5
0
0,0
15,0
0,0
0,0
-
25
3,5
35,6
33,0
87,5
890,0
825,0
dragende vaarzen vanaf ca. 18 mnd -
60
4,4
0
38,0
264,0
0,0
2.280,0
25
6,2
0
170,0
155,0
0,0
4.250,0
35
4,4
0
38,0
154,0
0,0
1.330,0
41
4,4
0
38,0
180,4
0,0
1.558,0
20
4,4
0
38,0
88,0
0,0
760,0
117
7
0
148,0
819,0
0,0 17.316,0
238
12,35
0
118,0 2.939,3
0,0 28.084,0
72
7
0
148,0
504,0
0,0 10.656,0
5.206,2
890,0 67.059,0
5 A 1.100 Melkkoeien; overige Beweiden huisvestingssystemen -5% (PAS 2015.0802) Melkkoeien: Ligboxenstal met geprofileerde vlakke vloer met hellende sleuven, regelmatige mestafstorten voorzien van afdichtflappen, met mestschuif (BWL 2010.35.V7) Totaal
NH3 ouE/s totaal Totaal
-
4 A 3.100 Vrouwelijk jongvee tot jongvee 2 jaar strohok tot 3 mnd A 3.100 Vrouwelijk jongvee tot jongvee 2 jaar ligboxen tot 6 mnd A 3.100 Vrouwelijk jongvee tot nuka's 2 jaar A 1.14 Melkkoeien: Opstallen Ligboxenstal met geprofileerde vlakke vloer met hellende sleuven, regelmatige mestafstorten voorzien van afdichtflappen, met mestschuif (BWL 2010.35.V7)
6 A 1.14
NH3/ ouE/ Fijnstof dier dier/s g/dier/jaar
Opstallen
Tabel 2.3: Beoogde milieusituatie, diersoorten en dieraantallen, Hamelendijk 5
Een gedeelte van de bestaande werktuigenberging/opslagloods wordt in gebruik genomen voor de huisvesting van jongvee. Verder blijft dit gebouw in gebruik voor de opslag van losse grondstoffen, hooi, stro, zaagsel en als machineberging. Ter compensatie van de ruimte die in dit gebouw hiervoor komt te vervallen, heeft initiatiefnemer de voormalige varkensstal omgebouwd om hierbinnen deels in de benodigde opslag van het eigen bedrijf te kunnen blijven voorzien. Voor het overige is binnen de voormalige varkensstal een bedrijfskantine gerealiseerd en wordt in totaal 520 m² van deze stal gebruikt voor de diverse verbrede landbouw- en nevenactiviteiten die ter plaatse worden uitgeoefend (ijssalon en excursieruimten met de benodigde voorzieningen, zoals: bereidingsruimte, vriescel, magazijn/opslag en toiletruimte). Bovenop de nevenactiviteiten die zijn gerealiseerd in een gedeelte van de voormalige varkensstal is binnen 9 m² van het bijgebouw bij de bedrijfswoning een ijsmachine geplaats,
24
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
waar de consument onbemand ijs kan kopen. Daarnaast blijft maximaal 50 m² van de buitenruimte gebruikt als boerenterras. Voor zover de bovengenoemde nevenactiviteiten niet rechtstreeks geregeld zijn in het vigerende bestemmingsplan ‘Buitengebied 2009’, als waarvoor door de gemeente in het verleden vergunning is verleend, is initiatiefnemer bereid deze met dit bestemmingsplan te legaliseren. Op welke wijze men dit in gedachten heeft is nader onderbouwd in paragraaf 2.6. In paragraaf 2.4 is nader ingegaan op de huidige en toekomstige verkeers- en parkeersituatie ter plaatse van Hamelendijk 5. Voor het overige vinden er ter plaatse van Hamelendijk 5 geen wijzigingen plaats t.o.v. de bestaande situatie. Omvang totaal te realiseren gebouwen, bouwwerken geen gebouwen zijnde en dierenverblijf met deze ontwikkeling In totaal is op de locatie sprake van een bebouwd oppervlak, dat bestaat uit: 8.088 m²20 Gebouwen; 2.371 m² Bouwwerken, geen gebouwen zijnde; 6.382 m² dierenverblijf (vergunningtechnisch en feitelijk).
2.3.3 Hamelendijk 7 Zoals in paragraaf 2.3.1 is aangegeven wordt de veehouderij op deze locatie definitief beëindigd. De locatie wordt de komende jaren door ontwikkeld tot een (vollegronds)teeltbedrijf. Om op de locatie deze doorontwikkeling daadwerkelijk mogelijk te maken worden het vigerende bouwvlak met een omvang van ca. 14.550 m² en de bestaande bouwmogelijkheden ter plaatse behouden. Dit zodat men in de toekomst ter plaatse kan voorzien in de benodigde berging van machines en landbouwvoertuigen en de opslag van akkerbouwproducten. Daartegenover wordt ter plaatse het recht om vee te houden definitief opgegeven. Om dit alles te realiseren en uit te sluiten dat in de toekomst nog vee wordt gehouden worden onderstaande gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, gesaneerd.
Melkveestal (waar momenteel 60 stuks jongvee aanwezig zijn, milieutoestemming voor 84 stuks melkkoeien); Loods/ werktuigenberging/ machineberging en huisvesting voor 47 stuks jongvee (op basis van geldende vergunning in het kader van de Wet milieubeheer); Mestopslagbassin; Sleufsilo’s/ voerplaten.
De bestaande bedrijfswoning en de achterliggende garage blijven behouden. Ook de bestaande werkplaats, waar in de feitelijke situatie de inrichting om dieren te houden uit is verwijderd, blijft voorlopig behouden voor de binnenstalling van machines/ landbouwvoertuigen, als werkplaats en voor opslag. De onderliggende mestopslag wordt gedicht/ buiten gebruik gesteld.
20 Waarvan 125 m² bedrijfswoning en 76 m² bijgebouw aan de woning.
25
A. Toelichting Bestemmingsplan Hamelendijk 5 en 7 te Reusel
Figuur 2.5: Situatiefoto met te saneren (rode kruisen) en te behouden bebouwing Hamelendijk 7
Opgemerkt wordt dat (vollegronds)teeltbedrijven grond bewerken, waarvoor mest nodig is om de gronden en gewassen te voorzien van voedingsstoffen. Bemesting van de gronden is beperkt toegestaan en enkel in de maanden februari t/m augustus. Om als akkerbouwer op een zo efficiënt mogelijke manier te kunnen werken is het belangrijk dat men in die periode direct over deze mest kan beschikken. Dit is de reden dat veel (vollegronds)teeltbedrijven op het eigen bedrijf voorzien in een (tijdelijke) mestopslag. Dit zodat ondernemer wanneer het weer dit toelaat direct mest op het land kan brengen. Op het moment dat een (vollegronds)teler beschikt over voldoende mestopslag kan de mest al in de wintermaanden aangevoerd worden. Dit zorgt enerzijds voor een verspreiding van het aantal verkeersbewegingen en anderzijds is het in deze periode gunstig om mest aan te laten voeren omdat opslag bij veehouders juist in de winter vol raakt. De gemeente Reusel – De Mierden is om milieutechnische redenen en om een veehouderij ter plaatse geheel uit te sluiten geen voorstander van mestopslagen bij (vollegronds)teeltbedrijven. De bestaande mestopslagen ter plaatse worden gesaneerd en in het bestemmingsplan wordt enige vorm van mestopslag in de toekomst ter plaatse uitgesloten. Een gemiddeld (vollegronds)teeltbedrijf verbouwt meerdere gewassoorten.
Voor deze locatie staat door het ontbreken van een bedrijfsplan de teelt van de soorten gewassen nog open. De locatie wordt ingezet om een totale extensivering van de veehouderij binnen het gebied te realiseren. In de toekomst is dit (vollegronds)teeltbedrijf nodig om de melkveehouderij op nummer 5 op weg te helpen naar grondgebondenheid. Afhankelijk van de teelten is binnen dit soort bedrijven behoefte aan een grote bewaar- of opslagloods en een buitenstortplaats/sleufsilo’s. Afnemers van de gewassen vragen akkerbouwers deze langere tijd te bewaren. Dit om de piekbelasting bij de verwerkende industrie te verminderen. Opslag in een bewaring/opslagloods zorgt ervoor dat de geoogste kwaliteit zo lang mogelijk goed blijft. Verliezen worden hiermee beperkt. Dit soort opslagvoorzieningen zijn noodzakelijk voor een doelmatige uitoefening van een (vollegronds)teeltbedrijf.