CConstaterende datReusel-De Mierden
Koppel je AI →
Document · PDF

[25.25250] Definitieve jaarstukken 2025 - inclusief controleverklaring

Gemeenteraad 30 juni 2026, gemeente Reusel-De MierdenBij agendapunt: Jaarstukken 202562.594 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 8

0 Jaarstukken 2025 Corsa 25.25250 1 Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief ...................................................................................................................................... 2 1 Leeswijzer .................................................................................................................................... 3 2. Paragrafen ................................................................................................................................... 4 3 Programma’s ............................................................................................................................. 45 Programma 0. Bestuur en ondersteuning ......................................................................................... 46 Programma 1. Veiligheid ..................................................................................................................... 54 Programma 2. Verkeer en vervoer ..................................................................................................... 57 Programma 3. Economie .................................................................................................................... 63 Programma 4. Onderwijs .................................................................................................................... 68 Programma 5.

Sport, cultuur en recreatie ......................................................................................... 71 Programma 6. Sociaal Domein ........................................................................................................... 77 Programma 7. Volksgezondheid en milieu ....................................................................................... 89 Programma 8. Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening, Stedelijke vernieuwing (VHROSV) ...... 97 4. Jaarrekening .................................................................................................................................... 106 4.1 Balans met toelichting ................................................................................................................... 107 4.2 Baten en lasten per programma .................................................................................................... 133 4.3 Verschillenanalyse ......................................................................................................................... 134 4.4 Tabel Incidentele resultaten 2025 ................................................................................................. 137 4.5 Rechtmatigheidsverantwoording ................................................................................................... 138 5.

Overige gegevens ........................................................................................................................... 139 5.1. Controleverklaring ........................................................................................................................ 140 5.2 Verantwoording Wet Normering Topinkomens (WNT) .................................................................. 146 5.3 SISA-verantwoording NOG NIET DEFINITIEF ............................................................................ 147 5.4 Beleidsindicatoren ......................................................................................................................... 158 2 Aanbiedingsbrief Voor u liggen de jaarstukken 2025 van de gemeente Reusel - De Mierden, waarin het College v an burgemeester en wethouders inhoudelijk en financieel verantwoording aflegt over het afgelopen jaar. In 2025 hebben we de organisatieontwikkeling doorgezet, o.a. door oppakken van projectmatig werken, verbeteren van het proces rondom de P&C producten en invoeren van samenwerken met nieuwe software. Ook is het helaas nodig gebleken aandacht te intensiveren op het gebied van interne en externe veiligheid. De thema’s “Samen Doen!” en “Vitaliteit” blijven daarbij leidend.

Met grote gezamenlijke inspanning van College en Raad is een afgewogen lijst opgesteld met maatregelen om de meerjarenbegroting in 2029 sluitend te krijgen. Dit was noodzakelijk om de forse bezuinigingen van het Rijk en de sterk oplopende kosten van o. a. WMO en Jeugdzorg op te kunnen vangen. Door extra rijksbijdragen is het gevreesde ‘ravijnjaar’ verschoven naar 2028, waardoor we meer tijd hebben gekregen om de begroting op orde te krijgen en strategische keuzes te maken. De druk op gemeenten door “meer taken en minder geld” blijft echter onveranderd hoog. Na de tweede bestuursrapportage 2025 was het begrotingssaldo negatief. Door meevallers in het laatste kwartaal sluiten we 2025 toch af met een positief saldo van ruim € 3.400.000,- Het grootste deel hiervan komt net als vorig jaar uit een positieve bijstelling van de winstverwac hting van Bedrijventerrein Kleine Hoeven. Maar ook een structurele bijstelling van de Algemene Uitkering zorgt voor een positief saldo. Het positieve rekeningsaldo lijkt in tegenspraak met het bezuinigingstraject, maar resultaten uit exploitatie van bedrijventerreinen of andere incidentele baten bieden geen oplossing voor het structureel dekken van alle kosten uit onze gemeentelijke begroting. Verstandig omgaan met onz e middelen en scherpe keuzes maken, zal dus nog steeds noodzakelijk zijn komende jaren.

In de volgende begroting 2027-2030 zal dat zeker terugkomen. Wij danken de inwoners, bedrijven, maatschappelijke partners en medewerkers van gemeente Reusel- De Mierden voor de toegewijde inzet en het vertrouwen. Zonder hen hadden we deze resultaten in 2025 niet kunnen waarmaken. Burgemeester en wethouders van Reusel-De Mierden, de secretaris, de burgemeester, dhr. J.P.P.S. Ruyters. mw. A.J.M.H. van de Ven. 3 1 Leeswijzer De indeling van dit jaarverslag is opgebouwd zoals voorschreven in Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. (BBV) De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag vindt u in Hoofdstuk 2 en 3. Hoofdstuk 2 bevat de paragrafen, zoals die op basis van BBV voorgeschreven zijn. Deze paragrafen geven op een aantal belangrijke thema’s meer inzicht. In Hoofdstuk 3 wordt per programma de beleidsmatige programmaverantwoording gegeven (het jaarverslag) met daarbij ook per programma de financiële analyse (feitelijk behorend bij de jaarrekening). Op deze wijze worden inhoud en financiën met elkaar verbonden en wordt per programma aangegeven wat we gedaan hebben met de voornemens zoals die in de programmabegroting 2025 waren aangekondigd en wat dat gekost heeft. In de financiële staatjes per programma is getracht op een zo beknopt mogelijke wijze inzicht te bieden in de over- en onderschrijdingen.

Tekstueel is daarbij nog een korte omschrijving gegeven ter verklaring van de verschillen. Wij merken op dat er soms sprake is van een (beperkte) delta tussen het totale verschil en de optelling van bedragen in de verklaring. Dit wordt veroorzaakt door een optelling van kleine verschillen, di e verder niet toegelicht worden. Hoofdstuk 4 bevat de jaarrekening, bestaande uit de balans met de daarbij behorende toelicht ing. en het overzicht van baten en lasten waaruit het rekeningresultaat voortvloeit. In de jaarrekening wordt gewerkt met afrondingen op meervouden van € 1.000,-. Daardoor kunnen er afwijkingen optreden in tellingen en vergelijkingen. Zoals vastgelegd in onze Financiële Verordening worden bijzonderheden boven een bedrag van € 10.000,- toegelicht. Bij de bepaling van het resultaat wordt onderscheid gemaakt in het resultaat uit de zuivere exploitatie en het resultaat na onttrekkingen uit of toevoegingen aan reserves. Natuurlijk is ook een verschillenanalyse op hoofdlijnen opgenomen. De rechtmatigheidsverantwoording maakt ook onderdeel uit van de jaarrekening. In Hoofdstuk 5, Overige gegevens, is vanaf 2025 de controleverklaring van de accountant opgenomen, zodat de Raad een versie van de jaarstukken goedkeurt waarin de definitieve controleverklaring is opgenomen. De publicatie van de jaarstukken op de website omvat voortaan ook deze controleverklaring.

Dit naar aanleiding van een aanpassing van Besluit Begroting Verantwoording (BBV). Verder vindt u in dit hoofdstuk de verantwoording in het kader van de Wet Normering Topinkomens (WNT), de verplichte beleidsindicatoren en de Sisa-verantwoording. Sisa staat voor Single I nformation Single Audit en via deze verantwoording wordt tevens verantwoording afgelegd over de besteding van een aantal specifieke uitkeringen die we ontvangen hebben van andere overheidsorganen (rijk, provincie, gemeenschappelijke regelingen). 4 2. Paragrafen 5 2.1 Bedrijfsvoering 2.1.1 Inleiding De afdeling Bedrijfsvoering heeft een belangrijke rol in het ontzorgen van de organisatie in de realisatie van de beleidsdoelen van de gemeente. Het ondersteunt de primaire processen, dienstverlening aan burgers en beleids- en bestuurlijke processen. Wij streven naar een bedrijfsvoering die zodanig is ingericht, dat de uitvoering van de programmabegroting door de ambtelijke organisatie op een zo efficiënt mogelijke wijze kan gebeuren. In deze paragraaf geven we inzicht in de belangrijkste ontwikkelingen in 2025 op het gebied van bedrijfsvoering.

De belangrijkste ambities vanuit de raad en het college met betrekking tot de bedrijfsvoering zijn: • Vergroten van de bestuurskracht; • Samen Doen is een gezamenlijke verantwoordelijkheid; • Verbeteren van de communicatie; • Adequate en zorgvuldige dienstverlening; • Financiële huishouding gemeente op orde. 2.1.2 Vergroten van de bestuurskracht Als kleine gemeente is de zeggenschap in de regio, provincie, het Rijk en internationaa l beperkt. Om die reden is het voor onze gemeente belangrijk om continu de samenwerking met anderen op te zoeken om doelen te bereiken en onze inwoners beter te vertegenwoordigen buiten de gemeentegrenzen. Dit doen we o.a. door kansen te benutten van (internationale) samenwerking met aangrenzende gemeenten. Internationaal blijven we deelnemen aan Benego ( het Belgisch Nederlands grensoverleg). Daarnaast werken we in de Kempen en in MRE verband zoveel mogelijk samen op gebieden waar dit de kwaliteit van de dienstverlening aan onze inwoners ten goede komt, gebaseerd op drie pijlers: kwaliteit, efficiency en het voorkomen van kwetsbaarheid. Sinds 2022 z ijn we aangesloten bij de K-80 (het platform voor kleine gemeenten) met als doel gezamenlij k een grotere stem richting het Rijk te hebben. Op 17 en 18 juni 2025 waren de 21 gemeenten uit de regio Brainport Eindhoven samen met de provincie Noord-Brabant gastregio voor het VNG Jaarcongres.

Onze gemeente was hierbij een van de kartrekkers. Niet eerder kwam het voor dat zo’n grote groep gemeenten in samenwerking met de provincie het congres organiseerde. 2.1.3 Samen Doen is een gezamenlijke verantwoordelijkheid Samen Doen is onze vastgestelde organisatievisie en een gezamenlijke verantwoordelijkheid v an inwoners, gemeenteraad, college en ambtelijke organisatie. Voor onze medewerkers is het onderdeel van hun dagelijkse werk. Samen met onze inwoners hebben we al veel projecten opgepakt en dit heeft ook in 2025 een vervolg gekregen. De doorontwikkeling van Samen Doen! is en blijft belangrijk. Begin 2025 is Samen Doen meer geconcretiseerd in een organisatievisie met vier kernwaarden met daarbij gedragingen die we willen zien. • We leven ons in de ander in • We doen wat helpt in plaats van wat hoort • We zijn open en transparant • We werken vanuit verantwoordelijkheid en vertrouwen Hierdoor is het voor onze medewerkers en bestuurders nog meer duidelijk wat we verstaan onder Samen Doen. In maart 2025 is hiervoor een kick-off bijeenkomst voor de organisatie geweest in de Kei en daarna is een werkgroep actief met een aantal concrete thema’s aan de slag gegaan . 2.1.4 Verbeteren van de communicatie In 2025 lag de focus op proactieve communicatie vanuit de gemeente, met name over de vele ruimtelijke projecten die in onze gemeente spelen.

De website is verder geoptimaliseerd z odat bezoekers makkelijker over de website navigeren en hierdoor sneller vinden wat ze zoeken. Ook kunnen teksten desgewenst in eenvoudigere taal worden weergegeven. 2.1.5 Adequate en zorgvuldige dienstverlening In het kader van het uitvoeringsprogramma dienstverlening heeft in 2024 een onderzoek naar de bereikbaarheid van de gemeentelijke organisatie (zowel telefonisch als per e-mail) plaatsgevonden. Met de resultaten van dit onderzoek zijn we in 2025 verder binnen de organisatie aan de slag geg aan zodat we nog beter uitvoering kunnen geven aan onze servicenormen en net dat stapje extra zetten voor onze inwoners. 2.1.6 Bezuinigingen Daar waar de begroting voor 2025 nog structureel sluitend te krijgen was met een klein positief saldo, was voor de jaren 2026 - 2029 een bezuinigingstraject noodzakelijk. In 2025 hebben we hiervoor een Spoor 2 traject doorlopen, samen met de Raad is een uitgebreide lijst van bezuinigingsmogelijkheden besproken. Daarmee is op 4 november uiteindelijk een definitief pakket aan bezuinigingsmaatregelen vastgesteld oplopend tot een bedrag van 1 miljoen Euro in 2029. Met dit pakket aan maatregelen bereiken we een structureel sluitende begroting in 2029. 2.1.7 Informatiebeveiliging De vaststelling en inwerkingtreding van de BIO2 (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) heeft langer op zich laten wachten.

Toch zijn er in 2025 al voorbereidingen getroffen om te kunnen voldoen aan de BIO2 en NIS2-richtlijn, welke verankerd zullen worden in de Cyberbeveiligingswet (Cbw), welke naar verwachting in het tweede kwartaal van 2026 in werking treedt. Om een geldend informatiebeveiligingsbeleid te houden is dit beleid in 2025 herzien. In aanloop naar de Cbw is een GAP-analyse opgesteld om in kaart te brengen in hoeverre voldaan wordt aan de nieuwe informatiebeveiligingseisen. In 2025 is er veel aandacht geweest voor bewustwording van medewerkers. Dit onder andere door het beschikbaar stellen van diverse campagnes op het bewustwordingsplatform en de opvolging van de deelname daaraan. Er is een phishingtest uitgevoerd waarmee in kaart is gebracht in welke mate medewerkers in staat zijn phishing te herkennen, maar ook of zij de procedure kennen voor het melden van een informatiebeveiligingsincident. De Privacy Officers en CISO's van de kempenorganisaties hebben gezamenlijk richtlijnen voor het verantwoord toepassen van Artificiële Intelligentie (AI) opgesteld. Ook is er een online trainings- en bewustwordingscampagne geweest over het gebruik van AI door medewerkers. 2.1.8 | Personeel & Organisatie In 2025 is er specifieke aandacht geweest voor de doorontwikkeling van het leidinggevend kader.

Met de invoering van de nieuwe structuur, bestaande uit teamleiders en afdelingsmanagers, is gericht geïnvesteerd in rolontwikkeling en positionering. Afdelingsmanagers hebben hierdoor meer ruimte gekregen om zich te richten op projecten, strategische vraagstukken en organisatieontwikkeling. Teamleiders hebben in 2025 een duidelijke ontwikkeling doorgemaakt in hun rol, waarbij zij zich de personele verantwoordelijkheden verder eigen hebben gemaakt. Hiermee is een belangrijke stap gezet in het versterken van integraal leiderschap en sturing binnen de organisatie. Daarnaast is actief ingezet op werving en selectie om openstaande vacatures tijdig en kwalitatief goed in te vullen. Hiermee is een belangrijke bijdrage geleverd aan de continuïteit en kwaliteit van de dienstverlening. Ook op het gebied van vitaliteit en externe veiligheid zijn stappen gezet. Het vitaliteitsbeleid is ontwikkeld en geïmplementeerd, er zijn diverse workshops en bijeenkomsten georganiseerd gericht op onder andere gezondheid en werkplezier. Daarnaast is organisatiebreed aandacht besteed aan externe veiligheid door het organiseren van trainingen voor medewerkers over het omgaan met agressie en verbaal geweld. Met terugwerkende kracht is de organisatie per 1 januari 2025 overgestapt op de landelijke functieprofielen van HR21.

Het implementatieproces is in 2025 volgens de vastgestelde procedureregeling verlopen en eind december 2025 afgerond. Met deze overgang is een belangrijke basis gelegd voor transparantie, eenduidigheid en verdere professionalisering van het P&O-beleid. In de 2e bestuursrapportage zijn de begrote salariskosten al met € 230.000,- omlaag bijgesteld. Het resterende voordeel is blijven staan ter dekking van extra inhuur van personeel (formatieruimte). Omschrijving | Aangepaste | Werkelijk | Verschil begroting Salariskosten | € 9.140.231 | € 8.572.726 | € 567.505 Inhuur | € 490.299 | € 934.014 | -€ 443.715 Totaal | € 9.630.530 | € 9.506.741 | € 123.789 Tabel 1 6 7 De werkelijke salaris- en inhuurkosten, inclusief woonwerkvergoeding samen zijn € 124.000,- lager dan formeel in de begroting vastgelegd. De kosten van ingeleend personeel die niet in de begroting zijn verwerkt, worden daarnaast gedekt door subsidies, investeringskredieten en een onttrekking uit de bestemmingsreserve Ontwikkeling Buitengebied. 2.1.9 Gebruik gemeentehuis Nadat de nieuwe Kei in gebruik is genomen, zijn een aantal (tijdelijke) gebruikers eind 2024 uit het gemeentehuis vertrokken. Het was de bedoeling dat het onderdeel Maatschappelijke Dienstverlening van de GRSK, na aanpassing en geschikt maken van kantoorruimtes en vergadervoorzieningen, haar intrek zou nemen in ons gemeentehuis.

Besluitvorming hierover laat echter langer op zich wachten en staat op pauze tot 1 juli 2026. Doel is en blijft het oplossen van leegstand en het hebbe n en houden van een toegankelijk gemeentehuis voor onze inwoners en een goede werkomgeving voor onze medewerkers. 2.1.10 Rechtmatigheidsverantwoording door College In 2023 heeft het college van Burgemeester en Wethouders voor het eerst een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in de jaarrekening. Hiermee wordt verantwoording afgelegd over de naleving van de regels, die relevant zijn voor de financiële gang van zaken in de organisatie. We volgen de richtlijnen van de Commissie BBV hiervoor. De kadernota rechtmatigheid wordt door de commissie BBV geactualiseerd als de ontwikkelingen daar aanleiding toe geven. In de Kadernota rechtmatigheid 2025 zijn de volgende wijzigingen verwerkt: • De verantwoordingsgrens valt vanaf 2025 binnen de bandbreedte van 0% tot 2% van de totale lasten van de gemeente. Dit was tot en met 2024 binnen de bandbreedte van 0% tot 3%. • Het percentage voor de verantwoordingsgrens geldt vanaf 2025 voor de rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden samen. Tot en met 2024 gold het percentage van de verantwoordingsgrens afzonderlijk voor rechtmatigheidsfouten en voor onduidelijkheden.

• Vanaf 2025 geldt dat de omvangbasis voor het percentage van de verantwoordingsgrens de lasten van de gemeente exclusief toevoegingen aan de reserves is. Tot en met 2024 was dit inclusief toevoegingen aan de reserves. Naar aanleiding van deze laatste twee punten uit de nieuwe kadernota is de Financiële verordening Gemeente Reusel-De Mierden 2025 aangepast. De totale lasten (exclusief dotatie reserves) over het boekjaar zijn € 47.969.000,-. Met een verantwoordingsgrens van 2% over de totale lasten exclusief toevoeging aan de reserves, komt dit neer op afgerond € 959.000,-. De rapporteringsgrens voor afwijkingen van € 50.000,- is ongewijzigd gebleven. Door middel van doorlopende interne (verbijzonderde) controles worden eventuele onrechtmatighede n opgespoord. In het interne controleplan zijn processen aangewezen waarop controles uitgevoerd worden. Deze controles worden door middel van een risicoanalyse per proces opgezet. Om vast te stellen of de financiële handelingen hebben plaatsgevonden binnen de kaders van wet- en regelgeving wordt binnen de gemeente, naast de Financiële verordening, getoetst op een drietal criteria.

De grondslag en uitwerking daarvoor ligt vast in: • Controleverordening gemeente Reusel-de Mierden 2025; • Controle- en rechtmatigheidsprotocol 2025-2028; • Interne controleplan De rechtmatigheidsverantwoording van het college vindt u in Hoofdstuk 4.5 en is in deze paragraaf toegelicht. De bevinding van het college is gebaseerd op het begrotingscriterium, het voorwaardencriterium en misbruik en oneigenlijk gebruik. Hieronder wordt per criterium toege licht welke maatregelen daarvoor genomen zijn. Daarnaast worden de bevindingen per criterium to egelicht. 8 Begrotingscriterium Begrotingsrechtmatigheid heeft betrekking op het financiële handelen binnen het kader van de door de raad geautoriseerde begroting. Dit wordt in de financiële verordening in artikel 12 als volgt omschreven: 1. Het begrotingscriterium is een criterium van rechtmatigheid dat betrekking heeft op de grenz en van de baten en lasten in de door de raad geautoriseerde begroting van exploitatie, investeringskredieten en mutaties reserves en de hiermee samenhangende progra mma’s, waarbinnen de financiële beheershandelingen tot stand moeten zijn gekomen; 2. De begrotingsrechtmatigheid wordt beoordeeld op het niveau waarop de begroting door de raad is geautoriseerd, zoals is opgenomen in artikel 5. Uitzondering hierop vormen loon- en inhuurkosten. Deze worden gezamenlijk over de gehele begroting beoordeeld.

Dit geldt ook voor kapitaallasten. In de kadernota rechtmatigheid 2025 worden door de commissie BBV de kaders voor het begrotingscriterium verduidelijkt. Dit betekent: • Alle overschrijdingen van lasten en/of investeringskredieten zijn onrechtmatig. Het college heeft immers meer geld besteed dan de raad heeft goedgekeurd. Wel is dit onder bepaalde voorwaarden acceptabel. Bijvoorbeeld als er extra inkomsten tegenover staan die dit dekken. De voorwaarden waaronder overschrijdingen acceptabel zijn, zijn bepaald door de raad en zijn opgenomen in de Financiële Verordening Reusel – De Mierden 2025. Artikel 12 lid 5: Acceptabele onrechtmatigheden Overschrijdingen van begrote lasten en/of investeringen (nadelen) zijn in beginsel onrechtmatig, maar worden als acceptabel aangemerkt in de volgende situaties: a) er is sprake van een overschrijding waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding compenseren; b) er is sprake van een overschrijding op een open-einde regeling; c) de overschrijding is geautoriseerd door middel van de vaststelling van een tussentijdse rapportage. d) overschrijding als gevolg van gewijzigde wettelijke bepalingen. e) de overschrijding is ontstaan na het opstellen van de laatste tussenrapportage. f) overschrijding als gevolg van abusievelijke fouten in de begroting.

9 Begrotingsonrechtmatigheden die acceptabel zijn, worden opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording, voor zover de rapportagegrens van € 50.000,- is overschreden, maar worden niet nader toegelicht. • Alle onderschrijding van lasten/investeringen (voordelen) en afwijkingen (dus zowel v oor- als nadelig) van baten zijn alleen onrechtmatig als ze door het college niet tijdig aan de raad zijn gemeld. De raad had immers dan wellicht andere keuzes kunnen maken. Tijdig houdt in met een tussentijdse rapportage of indien dit niet mogelijk was in de jaarrekening van dat boekjaar. Tabel 2 Begrotingscriterium 1A Overschrijdingen lasten programma’s (exploitatie € 1.388.000,-) De toets op begrotingsrechtmatigheid richt zich op de beschikbaar gestelde uitgavenbudgetten en de in werkelijkheid bestede bedragen. In de Financiële Verordening 2025 is beschreven in Artikel 12 lid 2 dat de begrotingsrechtmatigheid met betrekking tot kapitaallasten, salaris- en inhuurkosten van personeel over de gehele begroting beoordeeld wordt en voor de overige kostensoorten de uitgaven per Programma. Bedrag 1A. Overschrijding lasten programma's 1.388.000 € 1B. Overschrijding investeringsbudgetten (kredieten) 86.000 € 2. Ongeautoriseerde reservemutaties - € 3.

Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten, investeringen en baten, niet tijdig gemeld -€ 1.474.000€ 4.a Totaal van de begrotingsonrechtmatigheden (van onderdeel 1 en 2) dat past binnen het vooraf vastgestelde beleid en daarmee vooraf als acceptabel zijn geduid. In de rechtmatigheidsverantwoording wordt verwezen naar dit vooraf vastgestelde beleid. € 1.186.000 4.b De niet-acceptabele begrotingsonrechtmatigheden worden inhoudelijk in de rechtmatigheidsverantwoording en in de paragraaf bedrijfsvoering toegelicht. 288.000€ Bedrag 5. Inkopen ten onrechte niet Europees aanbesteed (inhoudelijk hier toelichten en in de paragraaf bedrijfsvoering). € 945.000 Bedrag 6. geen bevindingen -€ 2.419.000€ 1.186.000€ 1.233.000€ Waarvan niet-acceptabel (4.b + 5 + 6) Begrotingscriterium Totaal begrotingsonrechtmatigheden Voorwaardencriterium M&O Criterium Totaal onrechtmatigheden Waarvan acceptabel (4.a) LASTEN (* 1000 €) Over- Programma | Raming | Werkelijk | schrijding | Acceptabel | Niet-acceptabel Personeelskosten en inhuur | 9.680 | 9.723 | 43 | 43 | 0 Kapitaalslasten | 1.846 | 1.914 | 68 | 0 | 68 0 Bestuur en ondersteuning | 3.924 | 4.490 | 566 | 432 | 134 6 Sociaal domein | 17.917 | 18.396 | 479 | 479 | 0 7 Volksgezondheid en milieu | 3.685 | 3.838 | 152 | 152 | 0 Volkshuisv., ruimt.ord., sted.

8 vernieuwing | 2.231 | 2.312 | 80 | 80 | 0 39.285 | 40.673 | 1.388 | 1.186 | 202 Tabel 3 Onrechtmatige afwijkingen op lasten groter dan € 50.000,-: - | Overschrijding op personeelskosten en inhuurkosten € 43.000,- Na de 2e berap werden in december de personeelskosten nog hoger dan gepland door o.a. wijzigingen vanuit HR21 en verplichte vergoeding voor arbeidsongeschiktheid, ouderdom en overlijden voor raadsleden. Aanpassen van de begroting was tijdsmatig niet meer mogelijk. Daarmee is deze overschrijding acceptabel volgens artikel 12 lid 5 onder e). - | Overschrijding op kapitaallasten € 68.000,- In de tweede berap 2025 zijn kapitaallasten vanwege achterblijvende investeringen met € 300.000,- naar beneden bijgesteld. Dit is achteraf gezien teveel geweest. Volgens artikel 12 lid 5 onder e beschouwen we deze overschrijding als acceptabel. - | Pr. 0: Verhoging van de pensioenvoorziening voor politieke ambtsdragers (APPA) vanwege overgang naar het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds per 1 januari 2028: € 267.250,-, deze afwijking is acceptabel omdat dit ontstaan is vanuit een wettelijke verplichting. - | Pr. 0: Overheaddekking vanuit grondexploitaties € 66.800,- deze wordt slechts eenmaal per jaar berekend en geboekt. Daarmee had deze afwijking ten opzichte van de begroting niet eerder gemeld kunnen worden dan in deze jaarrekening en is de overschrijding acceptabel.

Pr 0: Personeelskosten zijn € 146.600,- hoger dan begroot, o.a. door advieskosten voor HR21. Deze overschrijding wordt gecompenseerd door doorbelasting van € 133.900,- aan andere deelnemers uit de Kempen. Daarmee is deze overschrijding acceptabel volgens artikel 12 lid 5 onder a). - | Pr 0: In december is de voorziening voor spaarverlof verhoogd met ongeveer € 100.000,-. (Een deel van) dit oplopend saldo vakantierechten had al in de tweede berap meegenomen kunnen worden in een begrotingswijziging, daarmee is deze afwijking niet acceptabel. - | Pr. 6: Binnen het programma Sociaal Domein zijn forse kostenoverschrijdingen zichtbaar ( € 479.000). Dit wordt verder toegelicht in de jaarrekening onder Programma 6. Deze afwijkingen zijn weliswaar onrechtmatig, maar wel acceptabel omdat ze deels worden gecompenseerd door ontvangsten uit subsidies en voor het overige behoren bij de open einde regeling (WMO en Jeugdhulp). Pr. 7: Hogere lasten van afvalverwerking € 58.000, worden gecompenseerd door hogere baten afvalverwerking en -inzameling. Daarmee is deze overschrijding acceptabel volgens artikel 12 lid 5 onder a). 10 - | Pr. 7: Hogere uitgaven op gebied van milieumaatregelen € 106.000 worden gecompenseerd door de CDOKE subsidie en zijn daarmee acceptabel. - | Pr.

8: Vanuit de grondexploitaties voor woningbouw en anterieure overeenkomsten, ontstaan afwijkingen op de begrote uitgaven (€ 80.000) die gecompenseerd worden door hogere inkomsten uit diezelfde projecten. Daardoor zijn deze onrechtmatigheden wel acceptabel. 1B Overschrijdingen op investeringskredieten (€ 86.000,- onrechtmatig, niet acceptabel) Nieuwe aansluiting N284 Kleine Hoeven Hallenstraat € 36.000,- Het budget van € 500.000,- is overschreden. Er is een negatief saldo ontstaan vanwege proefsleuven die zijn gegraven voor Archeologisch onderzoek. Deze kosten waren aan de voorzijde niet geprognotiseerd. MCC De Kei € 48.600,- In 2025 zijn nog kosten gemaakt om noodzakelijke aanpassingen ten behoeve van toegankelijkheid te doen. Tevens is nog een laatste termijn van de aannemer betaald. De Belastingdienst heeft nog geen uitspraak gedaan op de teruggevraagde omzetbelasting. Wanneer een verhoogd mengpercentage voor te vorderen BTW goedgekeurd wordt, blijft er een positief saldo over op het krediet. Hierover zullen we naar verwachting in 2026 meer duidelijkheid krijgen. 2 Ongeautoriseerde reservemutaties Niet van toepassing 3 Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten, investeringen en baten, niet tijdig gemeld Afwijkingen groter dan € 10.000,- worden toegelicht in Hoofdstuk 3 onder de Programma’s.

Daarmee zijn hieronder genoemde afwijkingen volgens artikel 12 lid 3 van de Financiële Verordening tijdig gemeld en daarmee niet onrechtmatig. LASTEN (* 1000 €) Over- | Tijdig gemeld = Programma | Raming | Werkelijk | schrijding | rechtmatig | Onrechtmatig 1 Veiligheid | 1.262 | 1.243 | 0 | 19 | 0 2 Verkeer en vervoer 2.672 | 2.590 | 0 | 82 | 0 3 Economie 939 | 678 | 0 | 261 | 0 4 Onderwijs 701 | 651 | 0 | 50 | 0 5 Sport, cultuur en recreatie 2.365 | 2.134 | 0 | 230 | 0 7.938 | 7.296 | 0 | 642 | 0 11 LASTEN (* 1000 €) 7.938 | 7.296 | 0 | 642 | 0 BATEN (* 1000 €) Over- | Tijdig gemeld = Programma | Raming | Werkelijk | schrijding | rechtmatig | Onrechtmatig Personeelskosten en inhuur | 50 | 216 | 167 | 167 | 0 0 Bestuur en ondersteuning | 32.989 | 35.134 | 2.145 | 2.145 | 0 1 Veiligheid | 53 | 61 | 8 | 8 | 0 2 Verkeer en vervoer | 89 | 81 | 0 | 8 | 0 3 Economie | 1.185 | 3.083 | 1.898 | 1.898 | 0 4 Onderwijs | 163 | 149 | 0 | 15 | 0 5 Sport, cultuur en recreatie | 881 | 841 | 0 | 40 | 0 6 Sociaal domein | 4.917 | 5.290 | 373 | 373 | 0 7 Volksgezondheid en milieu | 3.669 | 3.948 | 279 | 279 | 0 Volkshuisv., ruimt.ord., sted.

8 vernieuwing | 1.819 | 2.241 | 423 | 423 | 0 45.765 | 50.828 | 5.126 | 5.189 | 0 Tabel 4 Voorwaardencriterium (€ 945.000,-) Voldoen aan het voorwaardencriterium wil zeggen dat alle financiële beheershandelingen zijn verricht in overeenstemming met (interne en externe) wet- en regelgeving. Dit wordt in de financiële verordening als volgt omschreven: “Het voorwaardencriterium is het criterium van rechtmatigheid, dat betrekking heeft op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De eisen/voorwaarden zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving en hebben betrekking op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur.” Het voorwaardencriterium heeft voor de gemeente vooral betrekking op de naleving van de aanbestedingswetgeving en uitgaande subsidies. De interne controlewerkzaamheden op inkopen en aanbestedingen zijn primair gericht op het voldoen aan de Europese aanbestedingswetgeving. Enkel constateringen op het gebied van Europese aanbestedingswetgeving hebben een effect op het rechtmatigheidsoordeel. De aanbestedingsonrechtmatigheden betreffen opdrachten die ten onrechte niet Europees zijn aanbesteed.

Hiervan zijn er enkele opdrachten die meer dan € 50.000,- over de aanbestedingsgrens gaan, namelijk: 12 13 • Raamcontract Ingenieursdiensten, de overschrijding bovenop hetgeen in 2024 is gemeld is n u € 251.400,- • De kosten voor aggregaat-huur De Kei zijn in 2025 over de Europese aanbestedingsgrens heengegaan, vanwege ontbreken van een aanbestedingsprocedure moeten we het volledige bedrag uit 2025 en de verwachte kosten in 2026 van € 413.000,- meenemen als onrechtmatig. • Voor maaien van sloten en bermen is in 2024 reeds een aanbestedingsonrechtmatigheid gemeld in de jaarrekening. In 2025 is deze onrechtmatigheid nog verder opgelopen met € 262.400,-. We trachten dit soort onrechtmatigheden te voorkomen door enerzijds aan het ambtelijk apparaa t trainingen aan te bieden over het inkoopbeleid van onze gemeente en de relevante wetgeving. Anderzijds is ook de interne controle hierop verder uitgebreid. Jaarlijks worden drie tot vier keer spendanalyses opgesteld over de inkooplasten van het jaar. De focus ligt hierbij op crediteur en met meerjarige lasten boven de Europese drempels waarbij geen Europese aanbesteding is doorlopen en op nieuwe crediteuren in het lopende jaar. Het doel is om afwijkingen eerder te constateren en nog bij te kunnen sturen. De doorlooptijden van aanbestedingen zijn erg lang, daarom is tijdig starten met de procedure erg belangrijk.

Misbruik & oneigenlijk gebruik (M&O) criterium In de financiële verordening wordt het M&O criterium als volgt omschreven; “Het misbruik en oneigenlijk gebruik-criterium is het criterium van rechtmatigheid, dat betrekking heeft op het voorkomen, detecteren en corrigeren van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsgelde n en gemeentelijke eigendommen bij financiële beheershandelingen.” Onder misbruik wordt verstaan: het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken v an informatie, met als doel onterecht gemeentelijke subsidies of -uitkeringen krijgen, of niet/ een te laag bedrag aan heffingen aan de gemeente betalen. Bij oneigenlijk gebruik gaat het om burgers of organisaties die misbruik maken van gemeentelijke regelingen, doordat ze weliswaar handelen naar de letter van die regelgeving maar dat feitelijk doen in strijd met het doel en de strekking ervan. In het Intern controleplan 2023 wordt benoemd dat hiertoe op Subsidieregelingen, Kwijtscheldingen en Uitkeringen getoetst wordt op: - Juistheid en volledigheid van gegevens die door derden zijn verstrekt bij gebruik van overheidsregelingen - (Rechts)handelingen die verricht zijn in strijd met het doel of de strekking van de regeling Er zijn geen bevindingen gedaan die misbruik of oneigenlijk gebruik aantonen.

Totaal onrechtmatigheid 2025 Met een verantwoordingsgrens van € 959.000,- (2% over de werkelijke totale lasten exclusief toevoegingen aan reserves) vallen bovenstaande onrechtmatigheden boven de tolerantie. 14 2.2 Lokale heffingen 2.2.1 Algemeen De lokale heffingen zijn een integraal onderdeel van het gemeentelijk beleid. De uitvoering van gemeentelijk beleid raakt daarmee elke burger, bedrijf of instelling direct in zijn/haar portemonnee. Zij wensen -terecht- waar voor hun geld. Lokale belastingen en heffingen staan dan ook sterk in de belangstelling. Het doel van deze paragraaf is om integraal informatie te geven over alles wat met lokale heffingen te maken heeft. 2.2.2 Ontwikkelingen Wet Waardering onroerende zaken (WOZ) De WOZ-waarde wordt vastgesteld naar het waardepeil per 1 januari van het jaar voorafgaande aan het belastingjaar. In 2025 wordt de waarde dus vastgesteld naar het peil van 1 januari 2024. De marktwaarde van het onroerend goed ontwikkelde zich onafgebroken in een stijgende lijn. Het aantal formele bezwaarschriften nam met circa 30% af ten opzichte van het jaar daarvoor. Van de 265 ingediende bezwaren, is het meerendeel, omstreeks 70% afkomstig van zogenaamde no-cure- no- paybureaus (NCNP). Het aantal ingediende informele bezwaren nam slechts licht af naar 234 stuk s. Leges De kostendekkendheid van de legestarieven wordt jaarlijks gevolgd.

Tevens wordt er nadrukkelijker gekeken of alles wat doorberekend kan worden ook daadwerkelijk via de leges wordt verhaald. Het is niet toegestaan dat de gemeente winst maakt op groepen van samenhangende legesopbrengsten. In de kosten, die ten grondslag liggen aan de legestarieven wordt rekening gehouden met de te betalen BTW én met de overheadkosten. In de loop van 2025 is een onderzoek gedaan naar de kosten en opbrengsten van de leges. Eventuele gevolgen voor de tarieven zijn in 2026 doorgevoerd. 2.2.3 Beleid en tariefstelling Algemene uitgangspunten De algemene uitkering uit het gemeentefonds is de belangrijkste inkomstenbron van de gemeente. De gemeentelijke belastingen en heffingen zijn de belangrijkste, door de gemeente te beïnvloeden, inkomstenbronnen. Bij de riool- en afvalstoffenheffing en de leges is 100% kostendek king het uitgangspunt. De tarieven worden dus bepaald door de raming van de kosten. De overige tarieven stijgen in beginsel met het inflatiepercentage van 2,2%, waarmee ook in de algemene uitkeri ng wordt gerekend. OZB-tarieven In de geamendeerde begroting 2025 is uitgegaan van een aanpassing met inflatiecorrectie (2,2%), een extra verhoging van 12%, alsmede met een toename van het areaal. Het OZB-tarief wordt uitgedrukt in een percentage van de WOZ-waarde.

Tarief afvalstoffenheffing Voor de afvalstoffenheffing 2025 worden de ervaringen van de afgelopen jaren meegenomen bij het vaststellen van de nieuwe tarieven. De tarieven voor 2025 werden zoals gebruikelijk in de raadsvergadering van december 2024 vastgesteld; € 4,00 (was € 3,35) voor een tariefzak voor restafval en € 3,72 per lediging (was € 2,48) van een 140-liter GFT-container. Het vastrecht stijgt naar € 142,92 (was € 120,96). Tarief rioolheffing Onder de naam rioolheffing wordt een directe belasting geheven ter bestrijding van de kosten die voor de gemeente verbonden zijn aan: a. de inzameling en het transport van huishoudelijk afvalwater en bedrijfsafvalwater, alsmede de zuivering van huishoudelijk afvalwater; b. de inzameling en verwerking van hemelwater, alsmede het treffen van maatregelen om nadelige gevolgen van de grondwaterstand of oppervlaktewater zoveel mogelijk te voorkomen of te bepe rken. In de raadsvergadering van december 2024 is het tarief voor 2025 gehandhaafd op € 2,88 per m³ waterverbruik. 15 Voorziening riolering In 2023 heeft de gemeenteraad de “Visie Water Riolering 2024-2028” vastgesteld. Het betreft de opvolger van het VGRP (Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2017-2021). De lasten worden gebaseerd op het Programma Water en Riolering 2024-2028. Het verschil tussen lasten en baten wordt geëgaliseerd via de egalisatievoorziening riolering.

Zodoende worden grote pieken en dal en in de tarieven voorkomen. In 2025 is de opbrengst van de rioolheffing lager dan geraamd, circa 5,4%. De opbrengsten zijn moeilijk te calculeren vanwege de wijze van heffen; feitelijk waterverbruik wordt belast per kubieke meter water. Dit betekent per definitie dat dit jaarlijks fluctueert en afhankelijk is van droge of natte zomers. Daarentegen waren ook de lasten lager (hogere onderhoudskosten, lagere afschrijvingen en een ontvangen subsidie). Per saldo wordt € 15.900 onttrokken aan de voorziening riolering, waardoor het saldo van die voorziening per 31-12-2025 € 218.400,- bedraagt. Voorziening afvalstoffenheffing Voor de afvalstoffenheffing bestaat een egalisatievoorziening waaraan eventuele overschotte n in de opbrengsten worden toegevoegd of waaruit eventuele tekorten worden gedekt. Kosten en opbrengsten worden dus verevend. Bij de afvalstoffenheffing waren de opbrengsten in 2025 hoger dan geraamd, circa 3,8%. De inkomsten zijn voornamelijk hoger door ontvangsten uit voorgaande jaren voor zwerfafval 2023 en 2024 en een nabetaling voorverpakkingsafval uit 2024 (circa € 70.000). De inkomsten uit huisafval zijn wel gedaald en deze kunnen jaarlijks fluctueren omdat aanleveren afval van zowel huis- aan huisafval alsmede hetgeen aangeboden wordt op de milieustraat geen vaststaande zekere factor is.

De uitgaven zijn lager uitgevallen dan origineel begroot. De kosten voor inleen, verwerking afval en inzamelkosten zijn lager uitgevallen. Per saldo wordt € 67.365,- toegevoegd aan de voorziening afvalstoffenheffing, waardoor het saldo van die voorziening per 31-12-2025 € 67.365,- bedraagt. Berekening kostendekkendheid Bedragen in € Rioolheffing Kosten taakveld incl. (omslag)rente 1.304.706 Inkomsten taakveld excl. heffingen 15.278 Netto kosten taakveld 1.289.428 Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente 348.127 BTW 263.557 Totale kosten 1.901.112 Opbrengst heffingen 1.885.449 mutatie egalisatievoorziening riolering Totaal inkomsten 1.885.449 Dekkingspercentage 99,18% Berekening kostendekkendheid | Bedragen in € Afvalstoffenheffing Kosten taakveld incl. (omslag)rente | 1.182.847 Inkomsten taakveld excl. heffingen | 456.703 Netto kosten taakveld | 726.144 Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente | 73.897 BTW | 171.196 Totale kosten | 971.236 Opbrengst heffingen | 1.038.602 mutatie egalisatievoorziening afvalstoffenheffing Totaal inkomsten | 1.038.602 Dekkingspercentage | 106,94% Toeristenbelasting en woonforensenbelasting Voor de Toeristenbelasting heeft de raad in 2021 bij amendement besloten om de tarieven niet jaarlijks met de inflatiecorrectie aan te passen, maar periodiek te verhogen met iets grotere stappen, voor het eerst ingaande 2025.

De toeristenbelasting is in 2025 verhoogd naar € 2,00 per persoon per nacht, dit was € 1,60. De forensenbelasting is verhoogd met de jaarlijkse inflatie index. Het tarief is vastgesteld op een percentage van de WOZ-waarde. Het tarief in 2025 betrof 0,775%. 2.2.4 | De belangrijkste tarieven De algemene uitkering uit het Gemeentefonds is de belangrijkste inkomstenbron van de gemeente. Daarnaast zijn de gemeentelijke belastingen en heffingen de belangrijkste, door de gemeente te beïnvloeden, inkomstenbronnen. Bij de riool- en afvalstoffenheffing en de leges is 100% kostendekking het uitgangspunt. De tarieven zijn dus bepaald door de raming van de kosten. De overige tarieven stijgen in beginsel met de inflatiecorrectie, waarmee ook in de algemene uitkering wordt gerekend. Door incidentele oorzaken kunnen de werkelijke lasten en baten afwijken, waardoor ook de kostendekking anders uitvalt. Met ingang van 2025 werden de tarieven onroerende-zaakbelastingen substantieel verhoogd zowel voor eigendomsbelasting woningen/niet-woningen en gebruikersbelasting niet-woningen. Daarmee blijft gemeente Reusel-De Mierden nog steeds ruim onder het landelijk gemiddelde tarief.

2024 | 2025 | Heffingsmaatstaf OZB OZB woningen eigenaar | 0,0810% | 0,0919% | % van de WOZ-waarde OZB niet-woning eigenaar | 0,2471% | 0,2810% | % van de WOZ-waarde OZB niet-woning gebruiker | 0,1467% | 0,1676% | % van de WOZ-waarde Afvalstoffenheffing ▪ | Vastrecht | € 120,96 | € 142,92 | per jaar ▪ | 140 liter GFT | € 2,48 | € 3,72 | per lediging ▪ | 240 liter GFT | € 4,26 | € 6,39 | per lediging ▪ | 30 liter gemeentelijke tariefzak | € 3,35 | € 4,00 | per zak Rioolheffing | € 2,43 | € 2,88 | per m³ Toeristenbelasting | € 1,60 | € 2,00 | per persoon per nacht Woonforensenbelasting | 0,758% | 0,775% | % van de WOZ-waarde met een maximum van €1.390,- Tabel 5 16 2.2.5 | Lokale lastendruk 2025 per huishouden De lokale lastendruk is weergegeven in een bedrag per gezin. Het is het totaal van de gemeentelijke belastingen dat per huishouden jaarlijks aan de gemeente moet worden voldaan. Het begrip is in het leven geroepen om op landelijk niveau de effecten van de lokale heffingen voor de burger te kunnen vergelijken. Het betreft hier de onroerendezaakbelasting, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheid (COELO) stelt jaarlijks de ‘Atlas van de lokale lasten’ op. Die biedt inzicht in de ontwikkeling van de lokale lastendruk. Ook wordt onderzocht welke gemeenten de hoogste en laagste lasten hebben.

Nummer 1 heeft de laagste woonlasten. De gemeente Reusel-De Mierden staat op plek 27 van de 56 Brabantse gemeenten. Daarmee zij wij een middenmoter in dit speelveld. In de begroting of in het raadsvoorstel inzake de belastingtarieven wordt op basis van aannames een berekening gemaakt van de gemiddelde lokale lastendruk per huishouden. In de jaarrekening kan dat nu afgezet worden tegen werkelijke aantallen. Opgenomen in de geamendeerde begroting 2025 (zie ook raadsvoorstel RA24.082 d.d. 17 december 2024): • | OZB: gemiddelde woningwaarde € 433.000,- (schatting), tarief eigenaren 0,0919% (gecorrigeerd voor gemiddelde stijging woningwaarde, inflatiecorrectie van 2,2% en verhoging met 12%) • | Afval: 7 GFT-ledigingen à € 3,72 + 2,2 restafvalzakken à € 4,00 + vastrecht € 142,92 • | Riool: 117 m³ waterverbruik à € 2,88 (tarief volgens vastgestelde Visie Water en Riolering) De werkelijke gegevens over 2025 zijn: • | OZB: gemiddelde woningwaarde € 445.000,-, tarief eigenaren 0,0919%; • | Afval: 6,5 GFT ledigingen à € 3,72 + 2,2 restafvalzakken à € 4,00 + vastrecht € 142,92; • | Riool: 117 m³ waterverbruik à € 2,88 (tarief volgens vastgestelde Visie Water en Riolering) Bedragen in € | Raming | Werkelijk 2025 *) | 2025 Onroerende zaakbelastingen | € 397,92 | 408,95 eigenarengedeelte Afvalstoffenheffing | € 177,76 | 175,90 Rioolheffing | € 336,96 | 336,96 Totaal per huishouden | € 912,64

| € 921,81 Tabel 6 | *Raming 2025 afkomstig uit het raadsvoorstel belastingtarieven 2025 (RA 24.082). 2.2.6 | Kwijtschelding Als de belastingplichtige en eventuele partner samen een netto besteedbaar inkomen hebben op bijstandsniveau en er weinig vermogen is, komt deze mogelijk in aanmerking voor kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Voor de bepaling van inkomen en vermogen is wettelijk bepaald wat meegenomen moet worden. Of men daadwerkelijk in aanmerking komt voor (gedeeltelijke) kwijtschelding hangt dus af van de persoonlijke situatie. Het netto besteedbaar inkomen mag niet meer bedragen dan de kosten van bestaan. De volgende beleidskeuzes zijn gemaakt voor het beoordelen van kwijtscheldingsverzoeken: ▪ | Alleen kwijtschelding te verlenen voor onroerende zaakbelasting, afvalstoffenheffing en rioolheffing aan natuurlijke personen.

De kwijtschelding voor de kosten van het ledigen van GFT- containers is gemaximeerd op 5 ledigingen per jaar; ▪ | De kosten van bestaan voor AOW-gerechtigden zijn gesteld op 100% van de netto AOW- bedragen; ▪ | De kosten van bestaan van niet-AOW-gerechtigden zijn gesteld op het maximum, te weten: 100% van de bijstandsnorm; 17 ▪ | Extra toegestane financiële middelen op vermogensnorm voor het opbouwen van een buffer voor een gezond financieel huishouden / het opvangen van een eventuele tegenslag; ▪ | De netto kosten kinderopvang worden meegenomen als uitgaven voor de bepaling van het netto- besteedbaar inkomen; ▪ | Kwijtschelding mogelijk voor ondernemers die een Bbz-uitkering ontvangen Voor dit minimabeleid was in 2025 € 23.900,- begroot. In werkelijkheid zijn voor € 26.200,- aan kwijtscheldingen verleend. 2.2.7 | Inkomsten uit belastingen en heffingen De inkomsten uit gemeentelijke belastingen en heffingen in 2025 zijn weergegeven in onderstaande tabel. Als vergelijkingscijfer staat ook de opbrengst in 2024 vermeld. Verschillen tussen ramingen en werkelijke opbrengsten zijn in de programma’s toegelicht.

Bedragen in € Belastingsoort | Rekening | Begroting | Rekening 2024 | 2025 | 2025 Onroerende zaakbelastingen | 3.066.000 | 3.659.000 | 3.630.000 Toeristenbelasting | 262.000 | 127.000 | 139.000 Woonforensenbelasting | 39.000 | 37.000 | 37.000 Leges omgevingsvergunningen | 660.000 | 609.000 | 536.000 Leges bestemmingsplannen | 39.000 | 43.000 | 70.000 Overige leges (burgerzaken, rijbewijzen, | 320.000 | 337.000 | 269.000 etc.) Afvalstoffenheffing | 873.000 | 1.144.000 | 1.030.000 Rioolheffing | 1.647.000 | 1.875.000 | 1.868.000 Marktgelden | 39.000 | 38.000 | 36.000 Totaal | € 6.945.000 | € 7.869.000 | € 7.615.000 Tabel 7 18 19 2.3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.3.1 Algemeen Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de weerstandscapaciteit (de middelen waarover de gemeente beschikt / kan beschikken om niet begrote kosten te dekken) en het totaal aan gekwantificeerde risico’s, waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen, verzekeringen zijn afgesloten of waar ook anderszins geen beheersmaatregelen tegenover staan. Voor de raad is het weerstandsvermogen van belang omdat er nooit een situatie zal zijn, waarin geen risico’s meer bestaan. De raad moet vanuit de kaderstellende en controlerende taak inzicht hebben in de ruimte die er is om eventuele tegenvallers op te kunnen vangen. Als die ruimte onvoldoende groot is, moeten aanvullende maatregelen genomen worden.

2.3.2 Beleid Bij raadsbesluit van 16 december 2025 is de nota ‘Reserves, voorzieningen & afschrijvingsbeleid’ herzien. Hierin zijn onder andere regels opgenomen over hoe om te gaan met reserves en voorzieningen en op welke wijze afschrijving plaatsvindt op activa. In het kader van deze paragraaf is van belang dat in het beleid is bepaald dat de algemene reserve bestaat uit 2 delen: • Een niet besteedbaar deel wat nodig is ter dekking van de gekwantificeerde risico’s, vermenigvuldigd met de vastgestelde ratio (1,8); • Een vrij besteedbaar deel. Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende onderdelen: a. Algemene reserve (vrij besteedbaar) € 16.142.000 b. Post onvoorzien € 14.000 c. Onbenutte belastingcapaciteit € 1.270.000 d. Begrotingsruimte (2026) € 0 Ad a. Algemene reserve De stand van de algemene reserve per 1-1-2025 is € 20.102.000,-. • Niet besteedbaar ter afdekking van risico’s (incl. ratio) € 3.960.000,- • Vrij besteedbaar € 16.142.000,- Hierbij komt nog het saldo van baten en lasten 2025 voor resultaatbestemming. In bovengenoemde Nota is ook een paragraaf over Weerstandsratio’s opgenomen. Voor de bepaling van het niet besteedbare deel van de algemene reserve zijn de regels toegepast uit het vastgestelde beleid op dit gebied. Daarom zijn de gekwantificeerde risico’s zoals beschreven in paragraaf 2.3.3 vermenigvuldigd met een factor 1,8.

De bestemmingsreserves laten we buiten de berekening van de weerstandscapaciteit. Bestemmingsreserves moeten min of meer gezien worden als verplichtingen (er staat een bestedingsdoel tegenover). Daarom nemen we die niet mee in de berekening. De raad is overigens te allen tijde bevoegd om de bestemming van reserves aan te passen. Ad b. Post onvoorzien In de begroting is voor 2025 een post onvoorzien opgenomen ter grootte van € 1,- per inwoner, bedoeld voor bijzondere, niet voorziene kosten (€ 14.000,-). Ad c. Onbenutte belastingcapaciteit De omvang van de belastingcapaciteit is de ruimte tussen de feitelijk te verwachten opbrengst en de opbrengst die de gemeente zou moeten realiseren wanneer zij een beroep doet op artikel 12 van de Financiële verhoudingswet (de zogenaamde artikel 12-norm). Volgens die norm moet de afvalstoffenheffing en het rioolrecht kostendekkend zijn. Dat uitgangspunt hanteren wij ook. Dan blijft de onbenutte capaciteit van de onroerende zaakbelasting over. Deze kan berekend worden door het landelijk gemiddelde OZB-percentage (artikel 12 norm) toe te passen, 0,1648% van de totale WOZ-waarde, hetgeen resulteert in een onbenutte belastingcapaciteit voor Reusel-De Mierden van afgerond € 1,27 miljoen . Ad d. Begrotingsruimte Indien sprake is van een positief totaal begrotingssaldo wordt dit meegerekend in de weerstandscapaciteit.

Stille reserves Stille reserves zijn activa die te laag of tegen nul zijn gewaardeerd, maar die in principe direct verkoopbaar zijn. Van de omvang van de stille reserves is de volgende indicatie te geven: Object | Oppervlak | Boekwaarde | Aanduiding boekwaarde | Waarde | Basis waardeberekening | Verschil Landbouwgrond, geliberaliseerde pacht | 41,92 ha | -€ | 4.820.800€ | 419.200m² x € 11,50 | 4.820.800€ Landbouwgrond, vaste pacht | 84,7 ha | -€ | 5.082.000€ | 847.000 m² x € 6,00 | 5.082.000€ Bossen, visvijver, landschapelementen | 944 ha | -€ | 11.800.000€ | 9.440.000 m² x 1,25 | 11.800.000€ Gemeentehuis | 1.162.022€ | Boekwaarde 1-1-2025 | 2.990.000€ | WOZ-waarde 1-1-2025 | 1.827.978€ Gemeentewerf | -€ | Boekwaarde 1-1-2025 | 928.000€ | WOZ-waarde 1-1-2025 | 928.000€ Sportzaal Den Houtert Lage Mierde | -€ | Boekwaarde 1-1-2025 | 2.025.000€ | WOZ-waarde 1-1-2025 | 2.025.000€ Sporthuis Reusel | 1.724.239€ | Boekwaarde 1-1-2025 | 2.083.000€ | WOZ-waarde 1-1-2025 | 358.761€ Brede School Plus Lage Mierde (Opstap+Ster) | 1.986.514€ | Boekwaarde 1-1-2025 | 2.930.000€ | WOZ-waarde 1-1-2025 | 943.486€ Basisschool De Akkerwinde Hooge Mierde | 398.495€ | Boekwaarde 1-1-2025 | 1.417.000€ | WOZ-waarde 1-1-2025 | 1.018.505€ Basisschool St.

Clemens Hulsel | -€ | Boekwaarde 1-1-2025 | 605.000€ | WOZ-waarde 1-1-2025 | 605.000€ Basisschool De Torelaar Reusel | 172.092€ | Boekwaarde 1-1-2025 | 1.279.000€ | WOZ-waarde 1-1-2025 | 1.106.908€ Basisschool De Leilinde Reusel | 1.277.164€ | Boekwaarde 1-1-2025 | 3.256.000€ | WOZ-waarde 1-1-2025 | 1.978.836€ Basisschool De Klimop Reusel | 1.006.462€ | Boekwaarde 1-1-2025 | 1.462.000€ | WOZ-waarde 1-1-2025 | 455.538€ MFA De Kei Reusel | 8.031.024€ | Boekwaarde 1-1-2025 | 6.389.000€ | WOZ-waarde 1-1-2025 | -1.642.024€ Brandweerkazerne Reusel | 88.262€ | Boekwaarde 1-1-2025 | 380.000€ | WOZ-waarde 1-1-2025 | 291.738€ Sportpark Den Hoek Reusel | 434.907€ | Boekwaarde 1-1-2025 | 2.838.000€ | WOZ-waarde 1-1-2025 | 2.403.093€ Sportpark De Leeuwerik Hooge Mierde | 156.046€ | Boekwaarde 1-1-2025 | 362.000€ | WOZ-waarde 1-1-2025 | 205.954€ Sportpark D'n Daalacker Lage Mierde | 12.404€ | Boekwaarde 1-1-2025 | 673.000€ | WOZ-waarde 1-1-2025 | 660.596€ Sportpark 't Kantje Hulsel | 56.818€ | Boekwaarde 1-1-2025 | 113.000€ | WOZ-waarde 1-1-2025 | 56.182€ Gildeterrein Broekkant Lage Mierde | -€ | Boekwaarde 1-1-2025 | 209.000€ | WOZ-waarde 1-1-2025 | 209.000€ Woning Sportpark 1 Reusel | -€ | Boekwaarde 1-1-2025 | 460.000€ | WOZ-waarde 1-1-2025 | 460.000€ Kinderdagverblijf Dooleg Reusel | 109.649€ | Boekwaarde 1-1-2025 | 304.000€ | WOZ-waarde 1-1-2025 | 194.351€ Terrein voormalige werf

Denestraat | -€ | Boekwaarde 1-1-2025 | 37.000€ | WOZ-waarde 1-1-2025 | 37.000€ Willibrordlaan 13 Hulsel | 471.106€ | Boekwaarde 1-1-2025 | 491.000€ | WOZ-waarde 1-1-2025 | 19.894€ Hamelendijk 12 Reusel | 323.923€ | Boekwaarde 1-1-2025 | 312.000€ | WOZ-waarde 1-1-2025 | -11.923€ € | 17.411.126 | € | 53.245.800 | € | 35.834.674 Tabel 8 De stille reserves hebben dus een omvang van € 35,8 miljoen. Het is op basis van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) niet toegestaan om een waarde aan stille reserves toe te kennen en die waarde vervolgens mee te rekenen in de reservepositie. De reservepositie kan vanuit de stille reserves dus alleen toenemen door deze stille reserves om te zetten in geld (te gelde maken middels verkoop). Dat neemt niet weg dat in relatie tot de capaciteit om onverhoopte tegenvallers op te vangen de stille reserve wel een betekenis hebben. 2.3.3 | Risico’s De samenloop van risico’s is een ander aspect van het vermogen van de gemeente om financiële tegenvallers op te vangen. Inventariseren van risico’s, een inschatting maken van de kans op deze risico’s en het beheersen en managen van risico’s is hierbij van wezenlijk belang. Hierna wordt een overzicht gegeven van de risico’s in het licht van het weerstandsvermogen.

De weerstandscapaciteit kan dan afgezet worden tegen de samenloop van de geïnventariseerde risico’s, zodat ‘beoordeeld’ kan worden of het weerstandsvermogen afdoende is. De vertaling van deze risico’s in bedragen is gebaseerd op inschattingen. Indien er sprake is van nauwkeurige berekeningen van concrete verplichtingen is vorming van voorzieningen nodig. Deze paragraaf geeft dan ook geen raming van budgetten die worden aangehouden om tegenvallers op te vangen, maar slechts een indicatie van het vermogen om tegenvallers op te kunnen vangen. Dat vermogen zit dan vooral in de reserves. De gemeente Reusel-De Mierden raamt altijd zo reëel mogelijk. Het blijven echter ramingen, zodat er altijd een risico is dat de werkelijkheid anders is dan de ramingen. Wij achten dat risico niet dusdanig dat daarmee in de sfeer van weerstandsvermogen rekening moet worden gehouden. Reëel ramen betekent echter ook dat er geen ‘lucht’ in de ramingen zit ‘voor het geval dat’. Als bepaalde risico’s, zoals bijvoorbeeld inbraakschade, verzekerd zijn, dan ramen wij geen kosten voor die schade, óók niet voor een eventueel (beperkt) eigen risico. Mochten zich dan onverhoopt toch schades voordoen, dan kunnen ramingen dus tekort schieten. Daarover wordt dan gerapporteerd via bestuursrapportages, of in de jaarrekening als de gebeurtenis na de 2e Berap plaatsvindt.

20 21 Hetzelfde geldt voor bijzondere omstandigheden. Zo kunnen extreme weersomstandigheden tot extr a kosten leiden (extra gladheidbestrijding, stormschades enz.). Gelet op de ervaringen ter zake achten wij het niet nodig om op dit gebied in het kader van het weerstandsvermogen met bijzondere risico’s rekening te houden. Grondexploitatie / Bestemmingsplannen De mogelijkheid bestaat dat onevenredige schade als gevolg van bestemmingswijziging moet worden vergoed. Hiervoor zijn geen specifieke middelen gereserveerd. In principe worden eventuele claims op de ontwikkelaars van een plan afgewenteld. Indien de gemeente de planschade moet vergoeden, wordt deze opgevangen binnen de grondexploitatie. Daarnaast vormt de grondexploitatie zelf, als gemeentelijke activiteit, een voortdurend risico (economische ontwikkelingen, kredietbeleid van banken, stagnerende markten, veranderende wetgeving, fluctuerende rentes en dergelijke). Het feit dat deze activiteit in principe in vier k ernen en op een kleinschalige wijze wordt uitgevoerd, versterkt dit risico. De markt is voor zowel woningbouwgrond als bedrijfsgrond op dit moment gunstig, hetgeen zich uit in een toegenomen vraag. De grondexploitaties worden jaarlijks opnieuw berekend, waarbij ook een inventarisatie plaatsvind t van risico’s dan wel te optimistische inschattingen.

Op basis van de meest recente berekeningen zijn voorzieningen gevormd voor de gecalculeerde nadelige saldi. In rapportages, zoals die voor alle grondexploitaties zijn opgesteld, is een risicoanalyse en risicoberekening opgenomen. Het gaat dan om risico’s als extra hoge kostenstijgingen, grondprijsverlaging, rentestijgingen e.d.. Voor zover risico’s binnen de (positieve) resultaten van de grondexploitatie kunnen worden opgevangen, is geen aanvullend weerstandsvermogen nodig. Bij d e plannen voor De Leeuwerik, Kleine Hoeven en Hart van Reusel is dat niet het geval. De risico’s voor die plannen zijn berekend op: De Leeuwerik € 3.000 Hart van Reusel € 84.000 Kleine Hoeven € 742.000 Totaal € 829.000 Doordat jaarlijks een actualisatie van de grondexploitatieprojecten plaatsvindt, inclusief een analyse van risico’s en kansen, zijn risico’s goed in beeld en kan tijdig gestuurd worden op risicobeperking. De meeste grondexploitaties zijn ook zover gevorderd dat de risico’s kleiner worden. Immers aan het begin van een grondexploitatieproject moeten gronden nog verworven worden, kunnen planschades optreden, kunnen er tegenvallers zijn in kosten van bouwrijp maken enz. De risico’s zijn dan groter. De nu actieve grondexploitaties Leeuwerik en Hart van Reusel zijn zover gevorderd dat daarin geen grondverwerving meer hoeft plaats te vinden. Daardoor zijn de risico’s afgenomen.

Bij het opstarten van nieuwe grondexploitatieprojecten kunnen de risico’s weer toenemen. Intergemeentelijke samenwerking Onze gemeente neemt deel in een aantal verbonden partijen. Voor deze paragraaf zijn de belangrijkste: • GGD Brabant-Zuidoost • GRSK (Samenwerking Kempengemeenten) • MRE (Metropoolregio Eindhoven) • VRBZO (Veiligheidsregio Brabant Zuidoost) • KempenPlus • ODZOB (Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant) • Stichting Bizob (Bureau inkoop en aanbestedingen zuidoost Brabant) • BENEGO (Belgisch Nederlands Grensoverleg) • Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost In de paragraaf verbonden partijen treft u meer gegevens aan over de gemeenschappelijke regelingen. Het betreft deels verplichte samenwerkingen (VRBZO, ODZOB), deels samenwerkingen die weliswaar vrijwillig zijn, maar waar nauwelijks een reëel alternatief voor bestaat (GGD, MRE), maar ook deels volledig vrijwillige samenwerkingsvormen (GRSK, KempenPlus, enz.). Ook al zijn s amenwerkingen vrijwillig, kunnen er wel ingrijpende gevolgen kleven aan uittreding uit de betreffende partij. Samenwerking binnen gemeenschappelijke regelingen geeft een risico in de vorm van beheersbaarheid van de eigen organisatie.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://reuseldemierden.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/bc10dd16-3809-4e31-9e64-4766b6c70dc1?agendaItemId=a12cae60-d12e-4b40-b725-f5d30609a1ae