[25.20793] Tweede Bestuursrapportage 2025

A B

C

Maatschappelijk effect / Resultaat Een groene kwaliteitsimpuls voor zichtlocaties binnen onze gemeente. Uitbreiding groenareaal gericht op herstel bestaande boomstructuren volgens groenbeleid en/of binnen nieuwe vergroeningsprojecten. In samenspraak met dorpsraden de dorpspleinen multifunctioneel en groen inrichten.

A.1 B.1

C.1

Inspanning 2025 Grotendeels uitgevoerd 2024, wordt in 2025 voortgezet o.b.v. vastgesteld beleid Planvorming in 2024 afgerond + aanvang gemaakt met gefaseerde uitvoering 2024 e.v. Lage Mierde afronding uitvoering 2025, Hooge Mierde 2025 in voorbereiding, Hulsel voorbereiding gepland voor 2025, Reusel Kerkplein afronding uitvoering 2025. Voor 2025 geen inspanning gepland.

D Fraaie entrees van natuurgebieden. D.1 Ambitie: Goed onderhouden voorzieningen die uitnodigen tot spelen en bewegen in elke kern.

E

Maatschappelijk effect / Resultaat Meerdere fietskronkels aanleggen in de gemeente.

E.1

F

Verlengen route rolstoel-natuurpad Hoevenhei.

F.1

Inspanning 2025 We streven ernaar om in 2025 in alle Kempengemeenten de eerste fietskronkel te lanceren. Uitgevoerd in 2024.

G

Bezienswaardigheden op recreatieve routes zichtbaar maken.

G.1

Uitgevoerd in 2024.

H.

Natuurpoorten met elkaar verbinden middels recreatieve routes.

H.1

I

Het Beleven afsluiten voor doorgaand gemotoriseerd verkeer. Centrale speelvoorzieningen in de kernen waarin we alle leeftijdsgroepen stimuleren om buiten te spelen.

I.1

Bij de ontwikkeling van nieuwe thematische routes wordt gekeken of beide natuurpoorten onderdeel hiervan uit kunnen maken. Zie programma 2, onder 2.1, C1.

J

J.1

We geven uitvoering aan het Uitvoeringsplan Speelvoorzieningen 2024-2026.

Beleidsverantwoording: 5.2-B.1 Toekomstbestendige sportaccommodaties in onze gemeente Indien de gemeenteraad later dit jaar instemt met het voorstel hiertoe doen we in 2026 onderzoek naar de toekomst van de sportparken in de kernen Hooge Mierde, Lage Mierde en Hulsel. De uitkomsten van dit onderzoek zijn van belang bij het opstellen van het uitvoeringsplan sportaccommodaties. Daarom evalueren we en stellen daar waar nodig in de eerste helft van 2026 het huidige uitvoeringsplan bij. We stellen een nieuw uitvoeringsprogramma op zodra over de toekomst van deze sportparken meer duidelijkheid is. Majeure thema’s: Er zijn geen majeure thema’s in programma 5. Financiële verantwoording op investeringskredieten: Veteranenmonument (€ 1.050, kapitaallasten) Het college heeft besloten om een investeringskrediet van € 15.000 beschikbaar te stellen voor het oprichten van een veteranenmoment.

Pagina 23 van 42

Financiële verantwoording op exploitatiebudgetten: Onderhoud sportparken (€ 100.000, voordeel, structureel in 2025) Het budget voor onderhoud en exploitatie van de sportparken is gebaseerd op de kosten van Stichting Stibex die voorheen de sportparken beheerde. In 2025 verwachten we een onderschrijding van € 100.000 op dit budget omdat er geen uitvoering is gegeven aan het meerjarig onderhoudsplan. In 2025 is er een meerjarig onderhoud plan opgesteld waardoor de kosten voor onderhoud van de gebouwen op de sportparken beter ingeschat kunnen worden. Het budget wordt vanaf 2027 opgesplitst in een exploitatiebudget voor dagelijks onderhoud en een (storting in de) voorziening voor groot onderhoud. De MOP’s vormen de onderligger voor het te vormen onderhoudsfonds. We pakken dit in 2026 verder op zodat het vanaf 2027 ingezet kan worden.

Exploitatie

(bedragen x € 1.000)

2025

Lasten -2.956

Programmabegroting 2025-2028

-435

Begrotingswijzigingen t/m september 2025 Effecten 2e berap 2025 (incidenteel)

21

Effecten 2e berap 2025 (structureel)

-3.370

Totaal lasten Baten Programmabegroting 2025-2028

362

Begrotingswijzigingen t/m september 2025

422

Effecten 2e berap 2025 (incidenteel) Effecten 2e berap 2025 (structureel)

79

Totaal baten

863 -2.507

Saldo baten en lasten na 2e berap 2025 Totaal effect Berap incidenteel

0

Totaal effect Berap structureel

100

Pagina 24 van 42

Programma 6. Sociaal Domein Portefeuillehouder Wethouder Maas

Thema Sociaal domein, gemeenschapshuizen

Wat gaan we doen? 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Ambitie: Behoud van leefbaarheid en verdere bloei van alle kernen.

A

Maatschappelijk effect / Resultaat In elke kern een ontmoetingsplek voor inwoners.

A.1

B

Inwoners worden betrokken bij diverse projecten die zich richten op eenzaamheid en GGZ problematiek.

B.1

C

Een goede samenwerking met de dorpsraden.

C.1

D

Waardering Vrijwilligers

D.1

Inspanning 2025 De ontmoetingsplekken in de vier kernen worden voor de inwoners behouden. Momenteel vervult ’t Drieske deze functie voor Hulsel. We coördineren de projecten en maken verbindingen met andere partijen. Zo creëren we mogelijkheden tot nieuwe projecten, maar ook versteviging van de al bestaande. We organiseren jaarlijks het 3-kernenoverleg en zijn aanwezig bij de inwonersavonden die door de dorpsraden worden georganiseerd. Als er een dorpsraad in Reusel opstart dan begeleiden we in de opstartfase. We schrijven een uitvoeringsplan vrijwilligersondersteuning waarin o.a. komt te staan hoe we onze vrijwilligers waarderen, faciliteren en ondersteunen.

Ambitie: Wij zijn een inclusieve gemeente, voor mensen met en zonder handicap, beperking of kwetsbaarheid.

E

Maatschappelijk effect / Resultaat Versterken van samenwerking tussen netwerken, zowel formele als informele

E.1

F

Alle inwoners kunnen meedoen in de samenleving.

F.1

G

Ook inburgeraars nemen zo snel mogelijk deel aan de samenleving.

G.1

Inspanning 2025 We organiseren netwerkbijeenkomsten en themabijeenkomsten. Wij faciliteren grensdorpen.nl en wij organiseren voorlichtings- en ontmoetingsbijeenkomsten voor mantelzorgers. In 2025 gaan we aan de slag met het realiseren van verschillende ketenaanpakken vanuit GALA/SPUK waarin formele en informele netwerken aan elkaar verbonden worden en elkaar versterken. De doelen uit de inclusie agenda 2024-2028 worden uitgevoerd binnen onze gemeente. In 2025 zal HIDT (Hulplijn Inclusie en Digitale Toegankelijkheid) meer vorm gaan krijgen. Daarnaast ondersteunen we initiatieven vanuit de inwoners met een beperking en stemmen o.a. af met werkgroep Inclusie: Iedereen doet mee! We werken intensief samen met de partners zoals KempenPlus, Vluchtelingenwerk en de taalscholen en houden regie op het proces. In 2025 zetten we extra in op de aandachtspunten die uit de evaluatie naar voren zijn gekomen zoals mentaal welbevinden en maatschappelijke participatie. Daarnaast moet een van de leerroutes opnieuw aanbesteed worden.

Ambitie: We nemen onze maatschappelijke verantwoordelijkheid en zorgen voor opvang / huisvesting voor urgente doelgroepen

H

Maatschappelijk effect / Resultaat We bieden plaats aan vluchtelingen (huisvesting urgente doelgroepen).

H.1

H.2.

Inspanning 2025 We zorgen voor een gemeentelijke opvang voor de vluchtelingen uit Oekraïne en ondersteunen de mensen via de inzet van Vluchtelingenwerk. In lijn met de spreidingswet en de maatschappelijke verantwoordelijkheid zoeken we naar oplossingen voor opvang asielzoekers en vergunninghouders.

Pagina 25 van 42

6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Ambitie: Inwoners kunnen laagdrempelig en op één plek terecht voor hun hulpvraag.

A

Maatschappelijk effect / Resultaat Laagdrempelige beantwoording van hulpvragen op één plek.

A.1

Inspanning 2025 Het Loket van A tot Z is de plek waar inwoners terecht kunnen voor hun hulpvraag.

6.3 Inkomensregelingen Ambitie: Een laag inkomen mag geen belemmering vormen om deel te nemen aan de maatschappij.

A

Maatschappelijk effect / Resultaat Iedereen kan meedoen in de samenleving.

A.1

Inspanning 2025 We gaan aan de slag met de uitvoering van de nieuwe kadernota armoedebestrijding.

6.4 Participatiewet, WSW en beschut werk Ambitie: Iedereen werkt, bij voorkeur in een betaalde baan.

A

Maatschappelijk effect / Resultaat Iedereen werkt mee.

A.1

Inspanning 2025 Door uitvoering te geven aan nieuwe mogelijkheden die voortvloeien uit het Breed Offensief Participatiewet wordt het voor werkgevers en werknemers makkelijker maatwerk te leveren, waardoor meer mensen kunnen werken. In 2025 zal in de Participatiewet meer aandacht komen voor de menselijke maat, waarvoor mogelijk de wet wordt aangepast. Ten aanzien van KempenPlus is een extern bureau een onderzoek gestart om te komen tot een toekomstbestendige strategische nieuwe koers die breed gedragen wordt.

6.6 Maatwerkvoorzieningen Ambitie: Bij inkooptrajecten sturen we op een goede kwaliteit voor een scherpe prijs.

A

Maatschappelijk effect / Resultaat Inzet op scherpe inkoop en vermindering van regeldruk.

A.1

Inspanning 2025 Er wordt altijd gestuurd op een optimale inkoop: een goede kwaliteit voor een scherpe prijs. Dit is niet per sé de laagste prijs. Regeldruk is bij elk inkooptraject een belangrijk aandachtspunt. Dit doen we in samenwerking met andere gemeenten.

6.71B Begeleiding (WMO) Ambitie: We streven naar de zorg zo dicht mogelijk bij de inwoner en zijn/haar netwerk te organiseren

A

Maatschappelijk effect / Resultaat Zorg regelen zoveel mogelijk lokaal en dichtbij huis.

A.1

Inspanning 2025 We bieden op maat voorzieningen aan, zo dicht mogelijk bij de inwoner en zijn/haar netwerk.

Pagina 26 van 42

6.72a Jeugdhulp begeleiding Ambitie:

A

Maatschappelijk effect / Resultaat Gezinnen en kinderen worden tijdig, in samenhang en effectief ondersteund, zodat jeugdigen veilig kunnen opgroeien, hun talenten kunnen ontwikkelen, zelfredzaam zijn en langdurige hulpverleningstrajecten worden voorkomen.

A.1

Inspanning 2025 Meerjarenbeleidskader jeugdhulp Kempengemeenten (MJBK) 2026-2030 en uitvoeringsprogramma In 2025 wordt het MJBK Jeugdhulp in de Kempen 2026- 2030 aan de raden ter vaststelling aangeboden en het uitvoeringsprogramma jeugdhulp (2026) aan de colleges. Hervormingsagenda jeugd Het ministerie van VWS, zorgaanbieders, cliënten en VNG hebben de Hervormingsagenda Jeugd 2022-2028 opgesteld. Er wordt gewerkt aan het realiseren van de doelstellingen van de agenda , namelijk het verbeteren van de hulpverlening en het jeugdstelsel beter beheersbaar maken. Hier zijn we zowel regionaal als subregionaal mee bezig. Jeugdcoach De jeugdcoach voert het jaarplan dat we gezamenlijk hebben opgesteld uit. De jeugdcoach werkt preventief, signaleert en onderhoudt nauw contact met de partners. Wij blijven de inzet monitoren en sturen bij waar nodig. Backbone Het team van de Backbone Academy werkt met kwetsbare jeugdigen die al vroeg in hun leven betrokken dreigen te raken bij georganiseerde criminaliteit. Vanwege de huidige ontwikkelingen m.b.t. de jeugdcriminaliteit in Reusel-De Mierden worden er vanuit Backbone meer uren ingezet. De huidige overeenkomst loopt tot 31 mei 2025. Het is belangrijk dat we de inzet van Backbone monitoren om te bepalen hoe we verder gaan vanaf juni 2025.

Regionaal project Collectieve financiering van zorg in onderwijstijd (ZiO) Het project is gebaseerd op een gezamenlijk opgesteld regionaal kader voor ZiO. Op basis daarvan is een plan van aanpak opgesteld en worden er op verschillende scholen, verdeeld over de 21 gemeenten, proeftuinen opgezet in het schooljaar 2024-2025. Aan het einde van de projectperiode (maart 2025) vindt er een eindevaluatie plaats. Na maart 2025 hebben we de tools om op basis van de gemiddelde zorgbehoefte op een school en uniforme tarieven een collectief budget te faciliteren. Samenwerking huisartsen. Sinds oktober 2023 bestaat er een subsidieregeling ‘gedragen transformatiedoelen’ vanuit de regio Samen voor Jeugd. Hiermee wil de regio transformatie binnen jeugdhulp (op diverse thema’s, zoals thuis/dichtbij/integraal) stimuleren. Voortkomend uit twee veranderopgaven van de hervormingsagenda: ‘de inperking van de jeugdwet’ (miv 2026) en ‘normaliseren’ start het CJG+ de Kempen i.s.m. de vier Kempengemeenten met deze subsidie een pilot die wordt uitgevoerd in 2024 en 2025 waarbij de toegang versterkt wordt door: Verbinding te maken met de huisartsen. Toevoegen van GGZ-expertise aan de gemeentelijke toegang. Het achterliggende doel van de pilot is te komen tot een efficiënte en doelmatige besteding van de beschikbare middelen voor jeugdzorg.

Pagina 27 van 42

6.81A Beschermd wonen (WMO) Ambitie: We hebben een sterke zorg- en veiligheidsketen voor onze (kwetsbare) inwoners.

A

B

Maatschappelijk effect / Resultaat De beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis.

Samenwerking, procesregie en casusregie bij meervoudige zorgproblematiek met eventuele veiligheidscomponent.

A.1

B.1

Inspanning 2025 Beschermd Wonen (24 uurs toezicht en bescherming) wordt gedecentraliseerd, naar verwachting per 1 januari 2025. In 2024 is met alle regiogemeenten een gewenst scenario gekozen voor de doordecentralisatie. Deze brengen we in 2025 in de praktijk. We gaan aan de slag met het uitvoeringsplan “preventie dakloosheid”. Allereerst willen we meer zicht krijgen op de aantallen. Daarvoor doen we mee aan de Ethostelling, een methode die uitgaat van een eendaagse telling in de regio. Verdere concrete acties worden nog geformuleerd. We gaan verder met het implementeren van de Integrale Aanpak ter Voorkoming van Escalatie (AVE) bij huishoudens met oplopende problematiek. Het doel is het voorkomen van een dreigende escalatie en het beperken en beëindigen van een escalerende situatie. Met de start van het Toekomstscenario kind en gezinsbescherming is het belangrijk dat we onze lokale zorg- en veiligheidsketen versterken.

6.82A Jeugdbescherming Ambitie:

A

Maatschappelijk effect / Resultaat Nul of jaarlijks een daling van het aantal uithuisplaatsingen.

A.1

Inspanning 2025 Toekomstscenario kind en gezinsbescherming Het toekomstscenario heeft als ambitie om de keten beter te organiseren, met voor ieder huishouden een vast aanspreekpunt uit het lokale team. Er wordt gezinsgericht en in gezamenlijkheid gewerkt aan het effectief en duurzaam realiseren en borgen van veiligheid. Afgelopen jaar is er een startfoto gemaakt in de regio om te bepalen waar we staan. De eerste opdracht hierin voor gemeenten is het versterken van de basis middels vier basisbouwstenen. Hier gaan we zowel regionaal als subregionaal invulling aan geven. Kleinschalig verblijf ‘Samen voor Jeugd’ en ‘Een 10 voor de Jeugd’ delen de landelijk uitgesproken wens om de huidige grotere residentiële voorzieningen om te vormen tot meer kleinschalige en gezinsgerichte verblijfsvoorzieningen. Iedere jeugdige groeit ‘zo thuis mogelijk’ op, bij voorkeur in het eigen gezin en netwerk. Er komt een aanbesteding kleinschalig verblijf in januari 2025.

Beleidsverantwoording: 6.1-B.1 Samenkracht en burgerparticipatie Per 2026 zal de functie van Sociaal Makelaar volledig afgebouwd zijn, zoals eerder benoemd en verwerkt in de begroting. 6.1-C.1 Dorpsraden In 2025 is een poging ondernomen om een dorpsraad voor de kern Reusel op te richten, maar dit initiatief heeft tot op heden niet geleid tot het gewenste resultaat. We gaan hier niet meer concreet mee aan de slag. In de begroting 2025 was hier EUR 10.000 voor opgenomen. Dit bedrag kan uit de begroting van 2025 en verder. 6.1-F.1 Samenkracht en burgerparticipatie Er gaat gestart worden met een wervingscampagne voor nieuwe leden voor de werkgroep Inclusie: Iedereen doet mee! 2025 zal gericht zijn op het uitbreiden en versterken van de werkgroep, zodat we met volle capaciteit weer aan de slag kunnen met de doelen van de Inclusie agenda 2024-2028. Dit betekent dat de HIDT (Hulplijn Inclusie en Digitale Toegankelijkheid) nog niet gerealiseerd is.

Pagina 28 van 42

6.1-H.2 Huisvesting urgente doelgroepen: Noodopvang asielzoekers De noodopvang voor asielzoekers in hotel restaurant Fletcher in Reusel is afgelopen. De gemeente heeft aan het COA een kansrijke locatie aangeboden en we zijn nu in afwachting van het besluit van het COA voor de eventuele vervolgstappen. Er zijn goede contacten tussen het COA, omwonenden en gemeente. 6.3-A.1 Inkomensregelingen Beleidsregels bijzondere bijstand: collectieve zorgverzekering Vanuit de kadernota Geldzorgen in de Kempen is onderzocht hoe we inwoners kunnen stimuleren om passend te verzekeren. Een van de inzichten uit het onderzoek is dat op dit moment de prikkel ontbreekt om bewust te kiezen voor een verzekering die aansluit bij de eigen zorgbehoefte. We hebben besloten de gemeentelijke bijdrage aan de collectieve zorgverzekering vanaf 1 januari 2026 te verlagen. Dit leidt gezamenlijk tot een verwachte besparing van circa € 182.000. op jaarbasis voor de Kempengemeenten. Voor Reusel- De Mierden bedraagt dit naar schatting € 30.000. Deze ingeschatte besparing is opgenomen in spoor 2 en is al verwerkt in de begroting 2026. SPUK regeling energiearmoede Ook dit jaar worden weer huishoudens bezocht door een energieambassadeur. Dit betalen we van de SPUK uitkering die we hiervoor van het rijk ontvangen.

Het bedrag dat is begroot wordt naar beneden bijgesteld, in lijn met de verwachte uitgaven aan huisbezoeken dit jaar. Ook de inkomsten uit de SPUK regeling zijn daarop aangepast. Per saldo is deze bijstelling in 2025 dus budgetneutraal. 6.4-A.1 Iedereen werkt mee Ten aanzien van KempenPlus heeft een extern bureau onderzoek gedaan om de uitvoering van de Participatiewet toekomstbestendig vorm te geven. De aanbevelingen die uit dit onderzoek kwamen, zijn overgenomen door de colleges van de Kempengemeenten en er is een plan van aanpak opgesteld om aan de slag te gaan met deze aanbevelingen. Het doel is: Het ontwikkelen van een toekomstbestendige, visiegedragen en mensgerichte benadering van het participatiebeleid binnen de Kempengemeenten. Deze nieuwe gemeentelijke visie richt zich niet alleen op een uitvoeringspraktijk die de menselijke maat centraal stelt, maar ook op het versterken van de beleidsvorming en het begrotingsproces als geheel, zodat de Participatiewet duurzaam, effectief en met draagvlak wordt toegepast (RIN 25.16810). Hiervoor wordt in september 2025 een start gemaakt met het opstellen van een nieuwe visie, strategie en beleid, wat in 2026 opgeleverd gaat worden waarin we de aanbevelingen van Berenschot meenemen en tegelijk de veranderingen die de nieuwe Participatiewet in balans voorschrijft.

6.72a-A.1 Jeugdhulp begeleiding De huidige omstandigheden vragen om meer inzet van jongerenbegeleiding Op dit moment is de jeugdcoach 11 uur per week inzetbaar binnen onze gemeente. Vanwege deze uren zijn we genoodzaakt om keuzes te maken en kunnen we alleen op de meest urgente taken inzetten. Gezien de al langere tijd onrustige situaties binnen onze gemeente, is deze beperkte inzet verre van wenselijk. De huidige omstandigheden vragen juist om een intensievere betrokkenheid van het jongerenwerk. Een uitbreiding van het aantal uren (9 uur per week) maakt het mogelijk om structureel te investeren in een positief (preventief)jeugdbeleid. Dit draagt op termijn bij aan meer rust, verbinding en veiligheid binnen onze gemeente. Bovendien blijkt uit vergelijking met andere Kempengemeenten dat onze inzet qua uren aanzienlijk lager ligt dan wat gangbaar is. Ook gemeenten uit de regio Midden-Brabant van vergelijkbare omvang, zetten aantoonbaar meer capaciteit in op het jongerenwerk. Om onze jeugd de ondersteuning te kunnen bieden die zij verdienen, is het dan ook noodzakelijk om de inzet van de jeugdcoach te verhogen naar 20 uur per week. Hiervoor is een budget van € 35.000 nodig voor het jaar 2026. 6.8a-A.1 Beschermd wonen (Wmo) Wetgeving rondom de Decentralisatie van beschermd wonen is nog niet gereed.

Regionaal wordt onderzocht hoe de knelpunten in de regio Eindhoven kunnen worden opgelost. Inkomensafhankelijke bijdrage WMO De inkomensafhankelijke bijdrage in de Wmo is landelijk controversieel verklaard en is daarom uitgesteld tot nader order. Majeure thema’s: Dit jaar zal er nog een raadsvoorstel over de Kei worden aangeboden. Hierin zullen alle extra kosten in het kader van de elektriciteitsvoorziening e.d. worden meegenomen. Financiële verantwoording op investeringskredieten: Er zijn geen afwijkingen ten opzichte van de investeringskredieten in programma 6. Financiële verantwoording op exploitatiebudgetten: Bedrijfsvoeringskosten GRSK 2025 (€ 179.000 nadeel in 2025) Tegelijk met de begroting 2026-2029 heeft de GRSK ook begrotingswijziging voor 2025 vastgesteld. De bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling moet verhoogt worden in 2025 met € 179.000. Dit wordt voor een groot deel veroorzaakt door autonome kostenstijgingen (inflatie, stijging loonkosten). Voor MD stijgen de kosten mede door oplopende inhuurkosten doordat medewerkers voor langere tijd zijn uitgevallen. Daarnaast is het nodig om de Pagina 29 van 42

formatie bij schuldhulpverlening en de formatie voor het uitvoeren van zorgmeldingen Veilig Thuis uit te breiden. Daarnaast zijn er ook incidentele stijgingen die worden veroorzaakt door de proceskosten rondom het dossier Actiefzorg en de implementatie van de kadernota geldzorgen. De begroting GRSK 2026-2029 is verwerkt in onze begroting 2026-2029. Programmakosten GRSK sociaal domein (€ 100.500, nadeel, structureel in 2025) Op basis van de 2e Marap 2025/1e Berap 2025 van de afdeling MD van de GRSK zijn de ramingen van de programmakosten opgenomen in de begroting 2026-2029. Ook in 2025 worden de ramingen daarop aangepast. De ramingen zijn aangepast op de meest actuele gegevens inzake vraag en kosten. De belangrijkste oorzaken zijn de stijgende kosten voor dagbesteding en crisishulp. Programmakosten Kempenplus 2025 (€ 10.000, voordeel, structureel in 2025) Op basis van de 2e Marap 2025/1e Berap 2025 van de GRSK zijn de ramingen van de programmakosten opgenomen in de begroting 2026-2029. Ook in 2025 worden de ramingen daarop aangepast. De ramingen zijn aangepast aan de meest actuele gegevens inzake vraag en kosten. Kosten opvang - Oekraïne (€ 32.500, voordeel, incidenteel in 2025) (€ 80.000, voordeel, incidenteel in 2026) Op basis van de laatste inzichten worden een aantal posten bijgesteld voor 2025 en 2026.

De kosten voor water, energie en overige kosten kunnen in 2025 naar beneden worden bijgesteld. Ook de post sociale uitkeringen (dit is het leefgeld verrekend met de eigen bijdrage) is met € 25.000 naar beneden bijgesteld conform de marap van KempenPlus. Aan de inkomenskant is de post bijdrage vanuit het rijk met hetzelfde bedrag verhoogd om hierop aan te sluiten zodat deze bijstelling budgetneutraal is. Samen maakt dit een incidenteel voordeel van € 57.500 in 2025. Voor 2026 kan de post overige kosten naar beneden worden bijgesteld met € 5.000. Omdat aan de inkomenskant nog geen rekening was gehouden met de bijdrage van het rijk voor de sociale uitkeringen (leefgeld verrekend met de eigen bijdrage) wordt deze post verhoogd met € 75.000. Hiermee zit de Oekraïne opvang voor 2026 kostendekkend in de begroting en sluit deze aan bij de huidige overeenkomst. Minimabeleid, project huisbezoeken energieambassadeur (budgetneutraal € 10.000) Zie toelichting bij 6.3-A.1. Dorpsraad Reusel (€ 10.000, voordeel, structureel in 2025 en verder) Zie toelichting bij 6.1 C1. Jeugdcoach (€ 35.000, nadeel, structureel in 2026) Zie toelichting bij 6.72-A1. Naturalisatie/Covog (€ 15.000, voordeel, structureel in 2025 en 2026) De ontvangen rijksleges moeten worden afgedragen aan het Rijk. De afdracht aan het Rijk is begroot maar de ontvangen rijksleges niet.

De begroting dient daarom daarop aangepast te worden. Exploitatie

(bedragen x € 1.000)

2025

Lasten Programmabegroting 2025-2028

-15.630

Begrotingswijzigingen t/m september 2025

-2.927

Effecten 2e berap 2025 (incidenteel)

113

Effecten 2e berap 2025 (structureel)

-497

Totaal lasten

-18.941

Baten Programmabegroting 2025-2028

2.141

Begrotingswijzigingen t/m september 2025

2.618

Effecten 2e berap 2025 (incidenteel)

-25

Effecten 2e berap 2025 (structureel)

183

Totaal baten

4.917

Saldo baten en lasten na 2e berap 2025

-14.025

Totaal effect Berap incidenteel

88

Totaal effect Berap structureel

-314 Pagina 30 van 42

Programma 7. Volksgezondheid en milieu Portefeuillehouder Wethouder Maas Wethouder Van de Noort Wethouder Rombouts

Thema Gezondheidszorg Inrichting en beheer van openbare ruimte, milieu Belastingen

Wat gaan we doen? 7.1 Volksgezondheid Ambitie: Bevorderen van de geestelijke en lichamelijke gezondheid van onze inwoners

A

B

Maatschappelijk effect / Resultaat Eenzaamheid onder inwoners aanpakken en terugdringen.

A.1

Van zorg naar gezondheid: we zetten in op een transitie van zorg naar positieve gezondheid, door meer integrale inzet op preventie. Inwoners hebben vaardigheden om de uitdagingen van het leven aan te kunnen zodat ze mentaal gezond blijven. En ze hebben de kennis en vaardigheden om ook fysiek zo gezond mogelijk te blijven.

B.1

Inspanning 2025 We stimuleren en faciliteren concrete projecten om eenzaamheid en de achterliggende oorzaken aan te pakken zoals Lofjoe, Join us en trainingen om eenzaamheid te herkennen en bespreekbaar te maken. Jaarlijks worden deze projecten geëvalueerd. Het eind 2023 opgestelde plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is voor de komende jaren (t/m 2026) onze leidraad voor preventieve activiteiten op het gebied van gezondheid. Dit integrale plan moet er voor zorgen dat activiteiten met elkaar verbonden worden en er in de uitvoering ook meer met elkaar wordt samengewerkt waardoor de preventieve aanpak effectiever wordt.

Ambitie: Jongeren groeien op in een gezonde en kansrijke omgeving

C

Maatschappelijk effect / Resultaat Het welbevinden van jongeren verbetert en het middelengebruik neemt af.

C.1

D

Elk kind heeft een Kansrijke Start.

D.1

E

Kinderen groeien op zonder in een rookvrije omgeving.

E.1

Inspanning 2025 13 gemeenten in de regio Zuidoost Brabant gaan vanaf komend schooljaar (2024-2025) aan de slag met het programma STORM op de 33 VO-scholen in de regio. De STORM-aanpak is een wetenschappelijk onderbouwde, preventieve werkwijze die tot doel heeft een depressie of suïcide bij jongeren vóór te zijn. We stimuleren de verdere samenwerking tussen partijen die zich bezig houden met gezinnen tijdens de eerste 1.000 dagen van het kind en we geven een vervolg aan de interventie Nu Niet Zwanger. Vanuit het project Kempenbranie gaan we inzetten op samenwerking met sportverenigingen. Het is de bedoeling om met hen te werken aan een visie en plan om het drinken van alcohol, drugsgebruik en het roken onder de 18 jaar terug te dringen. De norm ‘niet drinken en roken tot 18 jaar’ is uitgangspunt.

Ambities: Versnellen aanrijtijden hulpdiensten op de agenda houden. Dekkend netwerk van AED’s en hulpverleners.

F

Maatschappelijk effect / Resultaat Aandacht houden voor het versnellen van de aanrijtijden van onze hulpdiensten.

F.1

G

Dekkend netwerk van AED’s en burgerhulpverleners.

G.1

Inspanning 2025 We houden dit onderwerp actueel op de bestuurlijke agenda bij de GGD.

Pagina 31 van 42

7.2 Riolering Ambitie: Een klimaat robuuste gemeente waar het prettig wonen en recreëren is.

A

B

Maatschappelijk effect / Resultaat Een klimaat robuuste gemeente waar het prettig wonen en recreëren is. Stimuleren bewustwording en eigen verantwoordelijkheid voor meer klimaat adaptieve maatregelen.

A.1

Inspanning 2025 We geven uitvoering aan het vastgestelde Plan Water en Riolering.

B.1

Regulier werk.

7.3 Afval Ambitie: Opnieuw gebruik van materialen (recycling) stimuleren.

A

Maatschappelijk effect / Resultaat Recycling stimuleren, ook van kleine hoeveelheden grondstoffen.

A.1

B

Alternatief voor restafvalzak (kliko).

B.1

Inspanning 2025 Door middel van korte evaluatiemomenten van het mobiel scheidingsstation kunnen we snel schakelen op de uitkomsten van de inzet van het MSS. Uitgebreide vergelijking maken met de inzet van de rode afvalzak en de kliko.

Ambitie: Afvaldumping beperken.

C

Maatschappelijk effect / Resultaat Minder afvaldumping.

C.1

Inspanning 2025 De prioritering in de handhavingsactiviteiten (waaronder controle op afvaldumpingen) zal opnieuw worden bezien. In ieder geval worden meldingen inzake afvaldumpingen opgevolgd.

7.4 Milieubeheer Ambitie: Naar duurzame alternatieven in plaats van aardgas.

A

Maatschappelijk effect / Resultaat Stimuleren overgang aardgas naar duurzame alternatieven.

A.1

Inspanning 2025 De komende jaren neemt de vraag naar en de productie van elektriciteit door woningen toe. Deze ontwikkelingen hebben grote impact op het lokale elektriciteitsnet. Het huidige laagspanningsnet en de transformatorhuisjes zijn niet berekend op de toename van de elektriciteitsvraag en -productie. Met name volledig elektrische warmtepompen zorgen voor een fors grotere omvang van de piekbelasting. Zolang het elektriciteitsnet nog niet versterkt is zullen we terughoudend zijn met het stimuleren van de overgang van aardgas naar duurzame alternatieven.

Ambitie: Gemeente energieneutraal.

B

Maatschappelijk effect / Resultaat ‘Onze gemeente energieneutraal in 2025’.

B.1

C

Stimuleren van zonnepanelen op daken.

C.1

Inspanning 2025 In 2009 is de klimaatvisie Kempengemeenten vastgesteld. De subtitel van die nota luidt “Energieneutraal in 2025”. De gemeente zou deze mijlpaal graag in 2025 bereiken. Maar dit is geen realistisch doel meer vanwege de congestieproblematiek (problemen met vervoer van stroom die duurzaam is opgewekt) en doordat we bij zonne-en windparken afhankelijk zijn van andere partijen. Wanneer de doelstelling “energieneutraal” wel behaald kan worden is vooral afhankelijk van dit soort externe factoren. De komende jaren neemt de vraag naar en de productie van elektriciteit door woningen toe. Deze ontwikkelingen hebben grote impact op het lokale elektriciteitsnet. Het huidige laagspanningsnet en de transformatorhuisjes zijn niet berekend op de toename van de elektriciteitsvraag en -productie. Zolang het elektriciteitsnet nog niet versterkt is zullen we terughoudend zijn met het stimuleren van zonnepanelen op daken.

Pagina 32 van 42

D

Een waterstoffabriek in onze gemeente.

D.1

E

Voldoende netwerkcapaciteit.

E.1

F

Stimuleren hergebruik grondstoffen.

F.1

Mocht er een plan zijn voor een waterstoffabriek dan toetsen we of een dergelijk initiatief mogelijk en passend is. We nemen hierin niet zelf het initiatief. Ons elektriciteitsnetwerk wordt langzamerhand te klein voor de vraag. Daarom gaat Enexis de komende jaren het stroomnetwerk versterken en uitbreiden. Deze netversterking doet Enexis samen met de gemeente. Om de vraag en het aanbod van energie in de toekomst ook te garanderen zijn er meer transformatorhuisjes nodig. Dit is nodig door de toename van het aantal woningen, het gebruik van zonnepanelen, warmtepompen en laadpalen. Zo worden storingen in de toekomst zo veel mogelijk voorkomen en blijft iedereen zeker van energie. Dit gebeurt niet in één keer. Het hele project gaat enkele jaren duren. We stimuleren hergebruik van grondstoffen en duurzame bouw en geven hierin het goede voorbeeld.

Ambitie: Meer oplaadmogelijkheden elektrische voertuigen in de openbare ruimte.

G

Maatschappelijk effect / Resultaat Extra laadpalen voor elektrische voertuigen.

G.1

Inspanning 2025 Regulier werk.

Beleidsverantwoording: 7.1-G.1 AED Er vindt jaarlijks overleg plaats met de werkgroep AED. De evaluatie van de beleidsnotitie 2021 is in 2023 uitgevoerd, waarna voortaan om de vier jaar wordt geëvalueerd. De volgende evaluatie staat gepland voor eind 2027. 7.2-A.1 Een klimaat robuuste gemeente waar het prettig wonen en recreëren is Door minder personele capaciteit door ziekte en meerwerk aan diverse projecten is er een achterstand ontstaan waardoor een aantal rioleringsprojecten doorschuiven naar 2026. Hierbij zorgen we ervoor dat we dringende zaken als eerste oppakken waardoor onze inwoners hiervan zo min mogelijk last ondervinden. 7.2-B.1 Stimuleren bewustwording en eigen verantwoordelijkheid voor meer klimaat adaptieve maatregelen Met de start van het project Inwoners aan Zet stimuleren we klimaatbewustzijn. Hier geven we uitvoering aan met het deelproject de Groene Doos, waarvan de voorbereiding wordt gefinancierd uit het budget van 2025. De uitvoering volgt in 2026. Omdat dit project subsidie krijgt van waterschap en provincie, zijn de exacte kosten nog niet bekend. Dit jaar waren er weinig mogelijkheden om grond aan te kopen voor waterberging en daarmee het krediet van 2025 in te zetten voor het verminderen van wateroverlast. Vanwege de beperkte beschikbaarheid van grond zien we meer perspectief in het afkoppelen van probleemgebieden om wateroverlast te verminderen.

De uitvoering hiervan volgt in 2026. Majeure thema’s: Herinrichting Lage Mierde In mei 2025 heeft het Dagelijks Bestuur van Waterschap De Dommel een positief besluit genomen op het verlenen van de watervergunning voor het afkoppelen van Lage Mierde. Dit besluit is nog niet onherroepelijk omdat er een bezwaarprocedure van toepassing is. Er zijn meerdere bezwaren ingediend. De bezwaarcommissie van Waterschap De Dommel behandelt op dit moment de bezwaren. De overige werkzaamheden zoals het plaatsen van een extra duiker onder de N269 zijn wel in gang gezet ondanks dat de vergunning wel verleend, maar nog niet onherroepelijk is. Deze keuze is gemaakt omdat een groot deel van de regenwaterinfrastructuur er al ligt. Zonder de laatste werkzaamheden zoals het plaatsen van een duiker werkt het systeem niet zoals berekend en is er een risico op overlast. Daarom worden de werkzaamheden uitgevoerd voordat er een definitieve uitspraak is over de bezwaren. Omdat de vergunning wel verleend is, zijn de werkzaamheden wel toegestaan. Waterberging Hulsel Voor het aanleggen van een gescheiden riolering in Hulsel (als onderdeel van de reconstructie Willibrordlaan) is ruimte voor waterberging nodig. Zowel gemeente als waterschap hebben geen goede grondpositie in het gebied. De afgelopen maanden is een concrete kans verkend om toch waterberging te kunnen realiseren. Dit wordt verder onderzocht.

Naar verwachting wordt in Q1 2026 duidelijk of deze kans daadwerkelijk tot realisatie van waterberging kan leiden en wat de gevolgen zijn voor het rioolontwerp in Hulsel.

Pagina 33 van 42

Financiële verantwoording op investeringskredieten: Vervanging riolering Lage Mierde (Budgetneutraal) O.a. vanwege de weersomstandigheden en correcties van het bestek zijn er extra kosten gemaakt voor de vervanging van de riolering in Lage Mierde. Daarnaast is in een later stadium naar voren gekomen dat daar een extra duiker onder de N269 nodig is voor het afkoppelen van Lage Mierde. Met deze kosten is initieel geen rekening gehouden. Doordat de duiker door middel van een boring wordt aangebracht om afsluitingen van de provinciale weg te voorkomen, zijn de kosten relatief hoog. De extra kosten zijn € 700.000. De kapitaallasten worden gedekt uit de voorziening riolering (€ 15.200) Renovatie vacuümstation Wilhelminalaan (Ten laste van voorziening riolering) Het budget is bedoeld om het vacuümstation aan de Wilhelminalaan te renoveren. Echter is uit het vooronderzoek gebleken dat er ook kansen liggen om aanpassingen aan de vacuümriolering in het buitengebied zelf te doen, waardoor er o.a. bij neerslag minder storingen ontstaan. Het onderzoeken van foutaansluitingen heeft namelijk nog niet het gewenste resultaat opgeleverd. Deze aanpassing zat niet in het initiële project, daarom is er extra krediet van € 27.000 nodig. De daarbij horende kapitaallasten bedragen € 600.

Klimaat adaptieve maatregelen (€ 352.000, voordeel in 2025 t/m 2027) Recent is het besluit op de beschikking verlening subsidie gemeentelijke uitvoeringsagenda’s klimaatadaptie ontvangen waarin het bedrag van € 377.233 is toegekend. Waarvan € 352.000 voor projecten op investeringskredieten en € 20.500 voor projecten in de exploitatie. Financiële verantwoording op exploitatiebudgetten: Deelname Regionaal Meetnet ILM3.0 (€ 7.500, nadeel, structureel in 2026 en 2027) Het college heeft besloten dat voor het project Regionaal Meetnet ILM3.0 een businesscase wordt opgesteld waarin de verschillende partijen een bijdrage leveren. Voor de realisatie van het ILM3.0 wordt voor de jaren 2026 en 2027 een budget van € 7.500 per jaar gevraagd. ODZOB (Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (€ 200.000, nadeel, structureel in 2025) Het beschikbare budget voor de uitvoering van de verplichte basistaken door de ODZOB is structureel te laag voor het VTH werk dat binnen de gemeente uitgevoerd moet worden. Dit heeft verschillende oorzaken, onder andere complexiteit agrarische vergunningverlening (inclusief Mer beoordelingen en bezwaar/beroepprocedures), veel en langdurige handhavingszaken (bestuurs- en strafrechtelijk), uitbreiding van het basistakenpakket bij inwerkingtreding omgevingswet.

Extra verplichte taken op gebied van asbest/bodem en administratief zijn overgegaan naar de ODZOB, die voorheen bij VTH de Kempen ondergebracht waren. Voor de begroting 2027 is de ODZOB bezig met een nieuwe financieringssystematiek. Daarbij wordt voor de financiering van de overhead gekeken naar de uitgaven van de afgelopen jaren. De eerste signalen zijn dat dit voor gemeente Reusel-De Mierden een negatieve impact op de begroting kan hebben doordat we laatste jaren meer hebben afgenomen dan begroot. Zodra hier meer over bekend is komen we hier via de P&C cyclus bij uw raad op terug. Budget Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid CDOKE (€ 375.000 nadeel, structureel, in 2026) Met de septembercirculaire 2025 zijn de middelen voor de taken binnen het domein CDOKE overgegaan van een specifieke uitkering naar de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Tot en met 2025 werden deze middelen verstrekt via een specifieke uitkering (SPUK CDOKE), waarmee over de jaren 2023–2025 in totaal ruim € 1.000.000 is ontvangen. Een deel van deze middelen is nog niet besteed en zal de komende jaren worden ingezet voor de uitvoering van de Lokale Energie Strategie (LES).

De overgang naar de algemene uitkering biedt meer beleidsvrijheid, maar betekent tegelijkertijd dat de verantwoordelijkheid voor de structurele invulling van de taken op het gebied van duurzaamheid en energietransitie volledig bij de gemeente komt te liggen. Klimaat (€ 77.500 overhevelen naar 2026, € 67.500 overhevelen naar 2027, € 25.000 voordeel, incidenteel, in 2025) Op de post klimaat resteert eind 2025 naar verwachting nog € 170.000. Conform het uitvoeringsplan Lokale Energie Strategie bedragen de uitgaven voor 2026 (€ 77.500) en 2027 (€ 67.500) nog € 145.000. Voorgesteld wordt deze bedragen voor de uitvoering hiervan over te hevelen naar 2026 en 2027. Het restant van € 25.000 kan vrijvallen. Transitievisie warmte TVW (€ 80.000 overhevelen naar 2026, € 80.000 overhevelen naar 2027, € 15.000 voordeel, incidenteel, in 2025) Op de post TVW resteert eind 2025 naar verwachting nog € 175.000. Conform het uitvoeringsplan Lokale Energie Strategie bedragen de uitgaven voor 2026 (€ 80.000) en 2027 (€ 80.000) nog € 160.000. Voorgesteld wordt deze bedragen voor de uitvoering hiervan over te hevelen naar 2026 en 2027. Het restant van € 15.000 kan vrijvallen. Baten rioolrecht (Ten laste van voorziening riolering) Inwoners van RdM betalen rioolheffing op basis van het daadwerkelijke waterverbruik.

De baten blijven € 150.000 achter ten opzichte van de begroting vanwege lager dan verwacht watergebruik.

Pagina 34 van 42

Lasten rioolstelsel (Ten gunste van voorziening riolering) Vanwege gebrek aan personele capaciteit hebben niet alle werkzaamheden kunnen plaatsvinden. De verwachting is dat de daadwerkelijke lasten € 150.000 lager uitvallen. Deze zullen de komende jaren nog uitgevoerd worden. Bij de actualisatie van het Plan Water en Riolering zullen we komen met een actuele planning en mogelijke bijstelling. Klimaat adaptieve maatregelen (€ 15.500, voordeel in 2025) (€ 5.000, voordeel in 2026) Recent is het besluit op de beschikking verlening subsidie gemeentelijke uitvoeringsagenda’s klimaatadaptie ontvangen waarin het bedrag van € 377.233 is toegekend. Waarvan totaal € 20.500 voor projecten in de exploitatie.

Exploitatie

(bedragen x € 1.000)

2025

Lasten Programmabegroting 2025-2028

-4.104

Begrotingswijzigingen t/m september 2025

-893

Effecten 2e berap 2025 (incidenteel) Effecten 2e berap 2025 (structureel)

261

Totaal lasten

-4.736

Baten Programmabegroting 2025-2028

3.389

Begrotingswijzigingen t/m september 2025

399

Effecten 2e berap 2025 (incidenteel) Effecten 2e berap 2025 (structureel)

-119

Totaal baten

3.669

Saldo baten en lasten na 2e berap 2025

-1.067

Totaal effect Berap incidenteel

0

Totaal effect Berap structureel

142

Pagina 35 van 42

Programma 8. Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening, Stedelijke vernieuwing (VHROSV) Portefeuillehouder Wethouder Van de Noort

Wethouder Rombouts

Thema Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening, transitie intensieve dierhouderij, vergunningen, beheer onroerend goed, woningbouwprojecten, centrumvisie Handhaving RO-vergunningen

Wat gaan we doen? 8.1 Ruimte en leefomgeving Ambitie: Gebiedsontwikkeling mogelijk maken.

A

Maatschappelijk effect / Resultaat Een gebiedsgerichte aanpak om integraal initiatieven in een gebied op te kunnen pakken.

A.1

B

Goede ruimtelijke en landschappelijke kwaliteit.

B.1

Inspanning 2025 We starten 2025 een pilot gebiedsontwikkeling. Na twee jaar wordt de pilot geëvalueerd. Hiervoor wordt een plan van aanpak opgesteld, middelen beschikbaar gesteld en een (externe) projectleider aangesteld. De gebieden worden geselecteerd in overleg en op basis van prioritering en beschikbare ambtelijke capaciteit. Regulier werk.

Ambitie: Leefbaar buitengebied.

C

D

E

Maatschappelijk effect / Resultaat Geactualiseerd bestemmingsplan buitengebied

Bevorderen transitie buitengebied en neerslag stikstof in Natura-2000 gebieden te reduceren

Opstellen gebiedsvisie Wellenseind en directe omgeving

C.1

D.1

E.1

Inspanning 2025 In 2024 is het bestemmingsplan Buitengebied vastgesteld. We verwachten dat beroep wordt ingediend tegen het bestemmingsplan bij de Raad van State. Behandeling hiervan verwachten we in 2025/2026. In de actualisatie zijn nieuwe ontwikkelingen niet meegenomen. Na inwerkingtreding van het bestemmingsplan moeten we ontwikkelingen beoordelen en aanbieden voor besluitvorming aan bevoegd gezag. In 2025 worden de veehouders die meedoen aan de beëindigingsregelingen veehouderijen (LBV en LBV+) gefaciliteerd om tot een herbestemming van hun percelen te komen. Ook overige stoppende boeren (die niet mee kunnen of willen doen aan de regelingen) worden gefaciliteerd voor zover de mogelijkheden onder de Omgevingswet dat nu toelaten. De gemeente staat niet aan de lat voor reductie van stikstofneerslag in Natura-2000 gebieden. Dit wordt geborgd door de Wet natuurbescherming, die per 1 januari 2024 is opgenomen in de Omgevingswet. De provincie Noord-Brabant is bevoegd gezag voor uitvoering van de Wet natuurbescherming. Als gemeente kunnen we wel een rol spelen door herbestemmingen mogelijk te maken waardoor vigerende natuur- en milieuvergunningen overbodig worden en kunnen worden ingetrokken. De raad heeft opdracht gegeven voor het opstellen van een gebiedsvisie voor het gebied Wellenseind en directe omgeving.

Deze gebiedsvisie is nodig om alle recreatieve ontwikkelingen in dat gebied integraal te kunnen beoordelen en alle relevante belangen te kunnen afwegen. Dit wordt een onderdeel van de Gebiedsgerichte aanpak Kempenland-West. Er wordt samen met partners gewerkt aan een koersdocument voor het gebied. In het koersdocument wordt beschreven wat er moet gebeuren in het gebied en wordt de richting bepaald. Het koersdocument vormt de basis voor de verder

Pagina 36 van 42

uitwerking in een uitvoeringsprogramma. Per deelgebied wordt vervolgens een uitvoeringsplan opgesteld en een gebiedsteam opgericht. Landgoed Wellenseind en omgeving vormt samen met Landgoed De Utrecht een apart deelgebied. De verwachting is dat eind 2024 gestart kan worden met het opstellen van een visie en uitvoeringsplan van dit deelgebied. De werkzaamheden hiervoor zullen in 2025 en de komende jaren doorlopen. Ambitie: Implementatie Omgevingswet.

F

Maatschappelijk effect / Resultaat Implementatie van de Omgevingswet.

F.1

G

Opstelling omgevingsvisie.

G.1

Inspanning 2025 In 2025 zullen meer ontwikkelingen aangevraagd worden met een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (Bopa). Dit betreft het afwijken van het omgevingsplan waarbij extra bouw- of gebruiksmogelijkheden worden toegekend. Er wordt vanaf de invoering van de Omgevingswet steeds meer ervaring opgedaan met dit instrument, vooral bij adviesbureaus, in het schrijven van een zgn. Go Flo (goede onderbouwing van de ruimtelijke effecten op de fysieke leefomgeving). De Bopa zal worden ingezet waar mogelijk. We kennen een brede lijst van gevallen waar de raad bindend advies voor moet geven. Veelal zal een Bopa eerst langs de raad gaan voordat de omgevingsvergunning kan worden verleend (of geweigerd). Sommige ontwikkelingen kunnen alleen gerealiseerd worden met een wijziging van het omgevingsplan. Hiervoor is een veegplan in voorbereiding op basis van TAM-IMRO. In 2025 wordt een pilot doorlopen om te komen tot een 1e integraal concept van het omgevingsplan voor de kern Hooge Mierde. We starten in 2025 met het actualiseren van onze gemeentelijke omgevingsvisie inclusief participatietraject. Onder meer de Ontwikkelstrategie de Kempen vormt de basis voor deze actualisatie.

Ambitie: Aantrekkelijk centrumgebied Reusel.

H

Maatschappelijk effect / Resultaat Een bruisend boodschappencentrum in Reusel.

H.1

I

Voorkomen van leegstand in het gemeentehuis.

I.1

Inspanning 2025 Het centrumplan Reusel krijgt steeds verder gestalte. In 2024 start de herinrichting van het Kerkplein. Daarna zal ook de Markt en de rest van het Centrumgebied aangepakt gaan worden. Zeer waarschijnlijk zal de afdeling MD van de GRSK naar het gemeentehuis in Reusel komen en mogelijk nog andere partijen. Hierdoor zal leegstand tot het verleden gaan behoren.

8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Ambitie: Bestaand actief grondbeleid voortzetten en differentiëren van grondprijzen.

A

B

Maatschappelijk effect / Resultaat Een actief en strategisch grondbeleid.

A.1

Woningen voor iedere doelgroep en naar behoefte van elke kern.

B.1

Inspanning 2025 We zetten het bestaande grondbeleid conform de Nota Grondbeleid voort. De grondprijzen worden in een grondprijzenbrief gepubliceerd. Conform de Nota Grondbeleid wordt een externe deskundige ingeschakeld voor een advies over de grondprijzen. Via de uitvoering van het vastgestelde grondbeleid werken we aan mogelijkheden voor de realisatie van deze doelstelling.

8.3 Wonen en bouwen Ambities: Het bouwen van meer woningen heeft onze prioriteit, voor elke doelgroep en in elke kern.

A

Maatschappelijk effect / Resultaat Bouwen van 488 woningen in de periode 20222026.

A.1

Inspanning 2025 De gemeente faciliteert de woningbouwopgave waar het kan volgens de vastgestelde prioritering. De

Pagina 37 van 42

B

Woningen voor elke doelgroep.

B.1

C

Bouwen voor eigen inwoners.

C.1

D

Realisatie voldoende woningen in elke kern.

D.1

E

Versnellen procedures woningbouw.

E.1

F

Verhogen aanbod sociale huurwoningen

F.1

G

Duidelijkheid over onderscheid sociale huur- en koopwoningen.

G.1

planning is niet altijd haalbaar vanwege uitvoeringsproblemen, zoals de trage behandeling van bezwaren bij de Raad van State, gebrek aan ambtelijke capaciteit en voortgang in planvorming bij initiatiefnemers. We geven uitvoering aan de vastgestelde Kempische visie op wonen en hanteren het vastgestelde woningbouwprogramma om woningen voor elke doelgroep te bouwen. Zie B.1. We faciliteren woningbouwinitiatieven en gaan naast inbreidingslocaties aan de slag met uitbreidingslocaties om in elke kern voldoende woningen te realiseren. Zie 8.1 F inzake de planologische procedures woningbouw. Nieuwe ontwikkelingen dienen te voldoen aan het woningbouwprogramma, waarvan 30% moet bestaan uit sociale huurwoningen. Uitgangspunt is dat sociale huurwoningen worden geëxploiteerd door een toegelaten instelling (corporatie). In het vastgestelde woningbouwprogramma staan de prijsgrenzen vermeld. De prijsgrenzen voor een sociale huurwoning worden jaarlijks bepaald door het ministerie van BZK.

Ambities: We trekken op het thema woningbouw samen op met de andere Kempengemeenten.

H

Maatschappelijk effect / Resultaat Samenwerken in de Kempen op het gebied van woningbouw.

H.1

I

Faciliteren van CPO-initiatieven.

I.1

Inspanning 2025 De Kempische visie op Wonen betreft een gezamenlijke visie voor de gemeenten Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel-De Mierden. Ook het uitvoeringsprogramma wordt in gezamenlijkheid opgesteld. Tevens is de woningbouwopgave een onderdeel van de Ontwikkelstrategie De Kempen, waarbij de gemeenteraden eind 2024 een voorkeursscenario vaststellen. De nadere uitwerking hiervan vindt plaats in 2025. Indien er een groep is die in collectief particulier opdrachtgeverschap een woonproject wil realiseren, kijken we samen naar de mogelijkheden om dit te faciliteren.

Ambitie: Goede huisvesting voor arbeidsmigranten.

J

Maatschappelijk effect / Resultaat Goede huisvesting van arbeidsmigranten.

J.1

Inspanning 2025 We geven uitvoering aan het vastgestelde ruimtelijk afwegingskader huisvesting arbeidsmigranten en toetsen nieuwe initiatieven hieraan.

Beleidsverantwoording: 8.1-A.1 Een gebiedsgerichte aanpak om integraal initiatieven in een gebied op te kunnen pakken. In 2025 startten we met de gebiedsontwikkeling Braaksche Akkers in Reusel. Na unanieme besluitvorming (geamendeerd besluit) loopt deze gebiedsontwikkeling vertraging op in tijd. Er is inmiddels een nieuwe projectleider gestart, waardoor het projectplan verder kan worden opgepakt. 8.1-C.1 Geactualiseerd bestemmingsplan buitengebied In 2024 is het bestemmingsplan Buitengebied vastgesteld. Tegen het bestemmingsplan zijn diverse beroepen ingediend. De beroepen worden beoordeeld. Een zitting bij de Raad van State wordt niet eerder verwacht dan 2026. In de actualisatie zijn nieuwe ontwikkelingen niet meegenomen. Na inwerkingtreding van het bestemmingsplan moeten we ontwikkelingen beoordelen en aanbieden voor besluitvorming aan bevoegd gezag. 8.1-E.1 Opstellen gebiedsvisie Wellenseind en directe omgeving De landgoederen De Utrecht en Wellenseind hebben in het kader van de GGA (Groenblauwe Gebiedsgerichte Aanpak) een subsidieaanvraag ingediend. Deze aanvraag wordt net als de andere subsidieaanvragen binnen het GGA dit jaar door de provincie beoordeeld. Mocht de subsidie worden verstrekt dan wordt in 2026 gestart met het opstellen van een gebiedsvisie/plan

Pagina 38 van 42

8.1-H.1 Centrumplan Reusel Het centrumplan Reusel krijgt steeds verder gestalte. In 2025 is de herinrichting van het Kerkplein afgerond. Van september 2025 tot medio maart 2026 wordt de Markt aangepakt. In 2026 wordt dit verder uitgewerkt tot een bruisend en aantrekkelijk centrum, conform de centrumvisie en het bestemmingsplan stedelijk gebied. 8.1-I.1 Voorkomen van leegstand in het gemeentehuis Zie programma 0 voor verdere toelichting. Majeure thema’s: Centrumplan: De rioolwerkzaamheden (zuidelijk deel fase 1) zijn september 2025 gestart. De voorbereidingen en werkzaamheden voor de herinrichting van de Markt in Reusel liggen op schema. De werkzaamheden fase 1 lopen volgens planning (half maart 2026 gereed). Raadsvoorstel fase 2 staat gepland voor de raadsvergadering van december 2025. Financiële verantwoording op investeringskredieten: Beekherstel Reuseldal en Ontwikkeling Rouwenbogtloop Beide investeringskredieten worden in 2025 niet gebruikt, maar wel in 2026. Dat heeft vooral te maken met het feit dat de grondverwerving en ruiling die nodig is voor de inrichting nog niet geregeld is. Voor 2026 lijkt dat wel te gaan lukken. Voorbereidingskosten woningbouwlocaties Vanuit dit budget worden momenteel onderzoeken naar mogelijke woningbouwlocaties in onze gemeente gefinancierd. Tot nu toe is er € 85.000 besteed.

Financiële verantwoording op exploitatiebudgetten: Omzetting bestemmingsplan naar omgevingsplan en warme sanering veehouderijen (€ 125.000 budgetoverheveling) De bedragen voor het omzetten van bestemmingsplan naar omgevingsplan (€ 25.000) en voor stoppende bedrijven in het kader van de rijksregeling (€ 100.000) zijn in 2025 nog niet besteed doordat de trajecten en procedures pas in 2026 kunnen worden afgerond. In de praktijk blijkt dat het product omgevingsplan moeilijk van de grond komt en nu langzaam meer vorm en inhoud gaat krijgen. De regelingen voor stoppende veehouderijen betekenen concreet trajecten die starten met keukentafelgesprekken en uiteindelijk leiden tot procedures voor herontwikkeling ter plaatse. Dat zijn tijdrovende trajecten die, zeker in het buitengebied, vragen op maatwerk, zorgvuldigheid en tijd, waarbij de belangen en wensen soms uiteen liggen en mogelijkheden beperkt zijn. Concreet zijn nog niet alle procedures afgerond en is de financiële kant nog niet afgewikkeld en wordt om die reden verzocht tot € 125.000 budgetoverheveling. Omzetting opstellen gebiedsvisie Wellenseind en directe omgeving (€ 50.000 budgetoverheveling) Zie beleidsverantwoording 8.1-E.1. Omgevingsvergunningen Naar verwachting zullen er over 2025 minder leges vanuit omgevingsvergunningen binnenkomen dan begroot. In de jaarrekening zullen wij daar op terugkomen.

Pagina 39 van 42

Exploitatie

(bedragen x € 1.000)

2025

Lasten Programmabegroting 2025-2028

-3.641

Begrotingswijzigingen t/m september 2025

-271

Effecten 2e berap 2025 (incidenteel)

175

Effecten 2e berap 2025 (structureel)

-1

Totaal lasten

-3.739

Baten Programmabegroting 2025-2028

1.901

Begrotingswijzigingen t/m september 2025

-82

Effecten 2e berap 2025 (incidenteel) Effecten 2e berap 2025 (structureel) Totaal baten

1.819

Saldo baten en lasten na 2e berap 2025

-1.920

Totaal effect Berap incidenteel

175

Totaal effect Berap structureel

-1

Pagina 40 van 42

Opvolging rapportage interim controle accountant Als voorbereiding op de jaarrekeningcontrole voert de accountant in het najaar een interim controle uit. Over de bevindingen wordt een rapport uitgebracht. In deze paragraaf geven we de adviezen en aanbevelingen weer, die door de accountant zijn gegeven naar aanleiding van de interim controle 2024. In de managementletter is het managementcommentaar van juni 2025 al verwerkt. Hieronder geven wij onze verdere acties weer die in 2025 op genoemde punten zijn genomen.

3.1 Rechtmatigheidsverantwoording. Advies: Tussentijds te rapporteren aan de raad wanneer onrechtmatigheden worden geconstateerd zoals ten aanzien van de aanbestedingsrechtmatigheid en om aan het bestaande M&O-beleid (misbruik & oneigenlijk gebruik) een specifiek fraudebeleid toe te voegen. Opvolging: We voeren onze controle op aanbestedingsrechtmatigheid meerdere keren per jaar uit, mochten er onrechtmatigheden worden geconstateerd dan worden die gerapporteerd. Vorig jaar is een overschrijding van de Europese aanbestedingsnorm op een raamcontract voor ingenieursdiensten gerapporteerd. Dit is direct bij constatering gemeld aan de betreffende bureaus en verdere opdrachten zijn niet meer uitgezet. Helaas konden de al uitgezette opdrachten voor o.a. Centrumplan, Dorpsplan Lage Mierde en Dorpsplan Hooge Mierde niet meer teruggetrokken worden. Hierdoor krijgen we dit jaar hierop nog eens een onrechtmatigheid van circa € 300.000. Vooralsnog blijven we daarmee wel ruim onder de afgesproken verantwoordingsnorm van 2% van de totale lasten van de gemeente. 3.2 Onderhoudsplannen wegen en gebouwen In 2025 zullen alle onderhoudsplannen bijgewerkt zijn. 3.3 Uitvoering Verbijzondere Interne Controle (VIC). Advies: De deelwaarnemingen op de SiSa-regelingen met uitgaven boven de € 125.000 op te nemen in het intern controleplan.

Opvolging: Deze controle op de SiSa-regelingen wordt in 2025 uitgevoerd.

Pagina 41 van 42

3.4 Fiscale beheersing. Advies: Fiscaal beleid te ontwikkelen, af te wegen welke afspraken met de fiscus passend zijn en om fiscale beheersing te integreren in de het bestaande interne controleplan. Opvolging: We hebben hier een begin in gemaakt, maar verdere stappen worden pas in 2026 gezet. 3.5 Interne controle op aanbestedingsrechtmatigheid. Advies: De inkoopanalyse meerdere keren per jaar uit te voeren, om eventuele onrechtmatigheden tijdiger te kunnen constateren zodat hier sneller actie op ondernomen kan worden. Opvolging: We voeren de controles na elk kwartaal uit, zodat we eerder de fouten kunnen constateren. 3.6 Contractenregistratie en beheer. Advies: Het gebruik van de contractbeheermodule nader te overwegen en de inkoopanalyse aanvullend te controleren of het contract correct is geregistreerd in het zaaksysteem. Opvolging: Bij de controle wordt er gekeken of de documenten juist zijn geregistreerd in Corsa. Er wordt verwezen naar het zaaknummer in Corsa. 3.7 Prestatieverklaringen/ autorisatie facturen. Advies: Bij de autorisatie van inkoopfacturen waar mogelijk zowel een budgethouder als prestatieverklaarder aan te wijzen. Om onnodige administratieve lasten te voorkomen kan een beleid worden opgesteld waarin opgenomen is voor welke inkopen de prestatiebewijsstukken in het financiële systeem vastgelegd dienen te worden.

Daarbij kan gedacht worden aan het identificeren van risicovollere transactie (zoals hardware) en inkopen vanaf een bepaald bedrag. Vanuit de huidige VIC-werkzaamheden zijn werkzaamheden verricht om achteraf alsnog de benodigde zekerheid te verkrijgen. Deze werkzaamheden kunnen middels logging risico-gericht ingestoken worden. Opvolging: We hebben de selectie vergroot op de controle van prestatieverklaringen. Ook zijn we bezig met het opstellen van een Beleid Prestatieverklaringen. Dit geldt dan nog voor 2025. 3.8 Doorbreking functiescheiding. Advies: De IBAN-check zichtbaar vast te leggen in het financieel systeem. Opvolging: Wij voeren het 4 ogen principe uit bij de Iban-check en dit wordt ook zichtbaar vastgelegd bij de crediteur in de financiële applicatie. Advies :Een applicatiebeheerder heeft vanwege zijn unieke functie de mogelijkheid tot het doorbreken van functiescheiding. Er zijn twee applicatiebeheerders die bij het crediteuren- en factuuraccorderingsproces betrokken zijn. De risico’s die hierdoor ontstaan kunnen achteraf worden weggenomen door een intensieve uitvoering van de VIC door een medewerker die niet betrokken is bij het crediteuren- en betaalproces.

De werkzaamheden dienen toe te zien op een analyse van de logging op de autorisatie van inkoopfacturen in combinatie met de mutatie en autorisatie van crediteurenstamgegevens.Er is ook een generiek account voor een applicatiebeheerder waarmee andere Kempengemeenten kunnen inloggen. Hierdoor is het achteraf niet mogelijk om te achterhalen wie de aanpassingen heeft doorgevoerd. Opvolging: Bij de rechtenanalyse wordt controle gedaan op de mutaties en autorisaties van onder andere de applicatiebeheerders. Ook wordt er gecontroleerd op de mutaties en autorisaties die zijn gedaan door het generieke account. 3.9 Beoordeling subsidieverantwoordingen. Advies: De inhoudelijke toets zichtbaar vast leggen. Opvolging: Tijdens de controles van 2025 zijn we aan het controleren of het zichtbaar vastleggen.

Pagina 42 van 42