[22.17184] - Programmabegroting 2023-2026

6.81a Beschermd wonen (WMO) Ambitie: Bieden van veiligheid.

A

B

Maatschappelijk effect / Resultaat Mensen met een psychiatrische aandoening die niet goed voor zichzelf kunnen zorgen, kunnen ook meedoen in de maatschappij en krijgen de kans om stapsgewijs voor zichzelf te gaan zorgen.

Integrale aanpak voor personen met verward gedrag en hun omgeving.

A.1

B.1

Inspanning 2023 Beschermd wonen (24 uurs toezicht en bescherming) wordt gedecentraliseerd (decentralisatie is uitgesteld, de ingangsdatum is nog niet bekend). De voorbereidingen in de regio hiervoor zijn lopende. Zorgen dat we (de hele regio) startklaar zijn in de loop van 2023 en dat betrokken partijen goed geïnformeerd zijn. Zorgen voor goede samenwerking met Eindhoven en de rest van de regio voor het meer specialistische aanbod van beschermd wonen. Inzet van wijk ggz-ers (Kempisch project) zodat inwoners met verward gedrag zo snel mogelijk de juiste ondersteuning krijgen door een goede afstemming en warme overdracht in de keten zorg & veiligheid. Ook is er oog voor de omgeving in deze aanpak door de wijk ggz-er.

6.82a Jeugdbescherming Ambitie:

A

Maatschappelijk effect / Resultaat Zie 6.7 2a

A.1

A.2

Inspanning 2023 Voortgang Jeugdbescherming Brabant (JBB) monitoren met betrekking tot de uitvoering van de transformatieopgave en bestuurlijke opdracht 20222025. Werken aan het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en daarmee een perspectief bieden hoe de jeugdbeschermingsketen er in de toekomst (over 5 tot 10 jaar) slimmer en effectiever uit kan zien, waarbij het belang van kind en gezin centraal staat.

62

Beleidsindicatoren 1. Banen in de gemeente Het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 t/m 64 jaar. Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parfttimers als uitzendkrachten. 2017 2018 2019 2020 2021 Reusel-De Mierden 493 495 505 519 531 < 25.000 inwoners 641 654 668 670 677 2. Jongeren met een delict voor de rechter Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. *geen gegevens 2017 t/m 2021 2017 2018 2019 2020 2021 Reusel-De Mierden geen data geen data geen data geen data geen data < 25.000 inwoners geen data geen data geen data geen data geen data 3. Kinderen in uitkeringsgezin Percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimnaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. *geen gegevens 2020 2017 2018 2019 2020 2021 Reusel-De Mierden 3,0 3,0 3,0 2,0 geen data < 25.000 inwoners 4,0 4,0 3,0 3,0 geen data 4. Netto arbeidsparticipatie Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. *geen gegevens 2021 2017 2018 2019 2020 2021 Reusel-De Mierden 70,5 71,9 71,5 70,4 geen data < 25.000 inwoners 67,6 68,7 69,6 69,3 geen data 5.

Werkloze jongeren Het percentage jongeren van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV Werkbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer. *geen gegevens 2019 t/m 2021 2017 2018 2019 2020 2021 Reusel-De Mierden 2,0 1,0 geen data geen data geen data < 25.000 inwoners 1,0 1,0 1,0 1,0 geen data 6. Personen met een bijstandsuitkering Het aantal personen met een uitkering op grond van de WWB en Participatiewet. De uitkeringen aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Per 10.000 inwoners. 2017 2018 2019 2020 2021 Reusel-De Mierden 126 124 124 153 143 < 25.000 inwoners 210 201 189 260 217 7. Lopende reïntegratievoorzieningen Het aantal reïntegratievoorzieningen per 10.000 inwoners. *geen gegevens 2021 2017 2018 2019 2020 2021 Reusel-De Mierden 165 202 144 109 geen data < 25.000 inwoners geen data 188 147 148 geen data 8. Jongeren met jeugdhulp Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet. Betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere of opvoedingsproblemen van de ouders. 2017 2018 2019 2020 2021 Reusel-De Mierden 8,0 9,1 8,7 8,6 10,5 < 25.000 inwoners 10,0 10,4 10,9 10,6 11,9 9.

Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. In percentage. 2017 2018 2019 2020 2021 Reusel-De Mierden 1,0 0,6 1,0 1,1 1,3 < 25.000 inwoners 0,9 1,0 1,1 1,1 geen data 10. Jongeren met jeugdreclassering Het percentage jongeren (12-22 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren 12-22 jaar. Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces verbaal hebben gekregen. 2017 2018 2019 2020 2021 Reusel-De Mierden geen data geen data geen data geen data geen data < 25.000 inwoners 0,5 0,4 0,4 0,4 geen data 11. Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo Het aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. 2017 2018 2019 2020 2021 Reusel-De Mierden 420 geen data 480 520 560 < 25.000 inwoners 510 535 577 629 640

63

Wat mag het kosten? Overzicht per product: Sociaal dom ein

Rekening 2021 Bedragen x € 1.000 Saldo

Begroting 2022 Saldo

Begroting 2023 Lasten

Baten

Saldo

Begroting 2024 Saldo

Begroting 2025 Saldo

Begroting 2026 Saldo

Saldo per product 6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

-895

-930

-1.089

152

-937

-943

-950

-958

6.2

Wijkteams

-339

-418

-404

0

-404

-398

-404

-410

6.3

Inkomensregelingen

-765

-848

-2.513

1.630

-883

-939

-937

-940

-2.753

-2.727

-2.705

0

-2.705

-2.716

-2.643

-2.647

6.4/6.5 Begeleide participatie / Arbeidsparticipatie 6.6

Maatw erk-voorzieningen (Wmo)

6.7

Maatw erkdienst-verlening

-339

-239

-320

89

-231

-230

-271

-271

-5.406

-4.837

-5.541

0

-5.541

-5.546

-5.552

-5.556

6.8

Geëscaleerde zorg

-410

-444

-429

0

-429

-430

-431

-432

Saldo program m a

-10.907

-10.443

-13.001

1.871

-11.130

-11.202

-11.188

-11.214

Omdat de aanpassing van de IV-3 taakvelden nog niet zijn verwerkt in het financieel pakket, kunnen wij het bovenstaande staatje slechts presenteren op basis van de “oude” taakvelden. Op totaalbedragen maakt dat geen verschil. In de teksten onder “wat gaan we doen?” hebben we wel rekening gehouden met de nieuwe indeling.

64

Programma 7. Volksgezondheid en milieu Portefeuillehouder Wethouder Maas Wethouder Van de Noort Wethouder Rombouts

Thema Gezondheidszorg Inrichting en beheer van openbare ruimte, milieu Belastingen

Wat gaan we doen? 7.1 Volksgezondheid Ambitie: Bevorderen van de geestelijke en lichamelijke gezondheid van onze inwoners

A

Maatschappelijk effect / Resultaat Eenzaamheid onder inwoners aanpakken en terugdringen

A.1

Inspanning 2023 We stimuleren en faciliteren concrete projecten om eenzaamheid en de achterliggende oorzaken aan te pakken zoals Lofjoe, Join us en trainingen. Eind 2023 worden deze projecten geëvalueerd.

Ambitie: Jongeren groeien op in een gezonde en kansrijke omgeving B

Het welbevinden van jongeren verbetert en het middelengebruik neemt af.

B.1

C

Elk kind heeft een Kansrijke Start

C.1

D

Kinderen groeien rookvrij op

D.1

In het najaar van 2023 wordt de monitor onder de jongeren uitgevoerd door de GGD Brabant-Zuidoost t.b.v. de Kempenbranie aanpak. We zetten extra in op het betrekken van ouders. We stimuleren de verdere samenwerking tussen partijen die zich bezig houden met gezinnen tijdens de eerste 1.000 dagen van het kind en we besluiten eind 2022 of we starten met de interventie Nu Niet Zwanger. We stimuleren en belonen sportaccommodaties die rookvrij worden. De tijdelijke regeling hiervoor in 2022 wordt verlengd in de jaren 2023 en 2024.

Ambities: Versnellen aanrijtijden hulpdiensten op de agenda houden Dekkend netwerk van AED’s en hulpverleners E

Aandacht houden voor het versnellen van de aanrijtijden van onze hulpdiensten.

E.1

F

We werken samen met partners aan een dekkend netwerk van AED’s en burgerhulpverleners.

F.1

We houden dit onderwerp actueel op de bestuurlijke agenda bij de GGD. De RAV (Regionale Ambulancevoorziening) is zich bewust van de problemen met betrekking tot de aanrijtijden en doet wat binnen haar mogelijkheden ligt om deze te verbeteren. We gaan periodiek in overleg met onze partners en evalueren daarbij de aanpak zoals beschreven in beleidsnotitie AED netwerk Reusel-De Mierden. Daarnaast rusten als pilot we een van de wagens van de buitendienst uit met een AED voor een ‘mobiele’ inzet om de toegevoegde waarde hiervan te kunnen ervaren.

7.2 Riolering Ambitie: Een klimaat robuuste gemeente waar het prettig wonen en recreëren is.

A

B

Maatschappelijk effect / Resultaat Stimuleren bewustwording en eigen verantwoordelijkheid voor meer klimaat adaptieve maatregelen. In het kader van klimaatadaptatie nemen we maatregelen in de openbare ruimte om de gevolgen van hitte/droogte en wateroverlast beter te ondervangen

A.1 A.2

B.1 B.2

B.3

Inspanning 2023 Eventuele deelname aan het NK tegelwippen. Er wordt een communicatiestrategie opgesteld waarbij specifiek aandacht is voor het ontharden van particuliere percelen. Onderzoek naar aanvullende waterberging rondom de Reusel. Bij het ontwerp van het centrum Reusel wordt kritisch gekeken naar de hoeveelheid verharding en de functie van het openbaar groen De aanleg van een hemelwaterader op de Wilhelminalaan als onderdeel van het Centrumplan.

65

C

Beleid op het gebied van riolering actualiseren.

C.1

Opstellen nieuw Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP).

Ambitie: Bescherming van de volksgezondheid en de kwaliteit van de leefomgeving via een doelmatige waterhuishouding en een klimaatbestendige buitenruimte. D

Goedwerkend rioolstelsel zodat afvalwater zonder overlast wordt afgevoerd en zodat verkeer veilig over de wegen kan blijven rijden.

D.1

D.2

D.3

Uitbreiding van de reparatiepakketten door middel van renovatie om de kwaliteit van de riolering te verbeteren. In 2023 ligt de focus op Hooge Mierde. Foutieve aansluitingen van afvalwater op het hemelwaterriool in de Leeuwerik worden in beeld gebracht en worden door de verantwoordelijke (gemeente/woningeigenaar) hersteld. Opstellen van meerjarenplanning voor vervanging, reparatie en onderhoud als input voor het nieuwe programma water en riolering 2024. De gemeenteraad participeert middels een keuzenotitie/werksessie.

7.3 Afval Ambitie: Opnieuw gebruik van materialen (recycling) stimuleren.

A

Maatschappelijk effect / Resultaat Om recycling te stimuleren, sturen op grondstoffen en niet (meer) op afval.

A.1

B

Alternatief voor restafvalzak.

B.1

Inspanning 2023 Conform de vastgestelde kadernota grondstoffen wordt voortaan gesproken over recyclebare grondstoffen en niet (meer) over afval. Om recyclebare grondstoffen in te zamelen is een goed service- en voorzieningenniveau nodig door middel van het mobiele scheidingsstation, een grondstoffencentrum en optimale voorzieningen voor het inzamelen van glas, luiers en textiel. In 2023 geven we een vervolg aan het mobiele scheidingsstation. Het onderzoek naar een ‘steviger’ alternatief voor de restafvalzakken is in 2023 gereed.

Ambitie: Afvaldumping beperken. A

Minder afvaldumping

A.1

We monitoren de afvaldumping en gaan, waar mogelijk, over tot handhaving en verhalen de kosten van het opruimen van afvaldumping op de vervuiler.

7.4 Milieu Ambitie: Naar duurzame alternatieven in plaats van aardgas.

A

Maatschappelijk effect / Resultaat Stimuleren overgang aardgas naar duurzame alternatieven.

A.1

Inspanning 2023 De Transitievisie Warmte is eind 2021 door de raad vastgesteld. Conform deze visie wordt een uitvoeringsprogramma, inclusief de projecten en communicatie, opgesteld. In 2023 is het uitvoeringsprogramma gereed.

Ambitie: Gemeente energieneutraal. A

Onze gemeente energieneutraal in 2025.

A.1

B

Stimuleren van zonnepanelen op daken en hergebruik grondstoffen.

B.1

We faciliteren en/of stimuleren verschillende projecten en plannen om deze doelstelling te behalen, waaronder uitvoering geven aan de Transitievisie Warmte en het faciliteren van verschillende zoninitiatieven, zoals zonnepanelen op daken. Het zonnepark nabij Kleine Hoeven in Reusel wordt opengesteld. Initiatieven zijn echter onder voorbehoud in verband met de beschikbaarheid van netcongestie. De vergunning voor het Windpark in Reusel ligt voor uitspraak bij de Raad van State. We stimuleren zonnepanelen op daken en hergebruik van grondstoffen en duurzame bouw en geven hierin het goede voorbeeld.

66

C

Voldoende netwerkcapaciteit.

C.1

We zijn regelmatig in gesprek met Enexis en TenneT en anticiperen op alle mogelijkheden. Daarnaast zijn we met de bedrijventerreinen in overleg over slimme oplossingen.

Ambitie: Meer oplaadmogelijkheden elektrische voertuigen in de openbare ruimte. D

Extra laadpalen voor elektrische voertuigen.

D.1

De gemeente adviseert Vattenfall over geschikte locaties voor de laadpalen. Bij overeenstemming over de locatie neemt de gemeente in 2023 het verkeerbesluit voor het aanwijzen van de parkeervakken inclusief laadpalen.

E.1

De beheersing van de eikenprocessierups voeren we uit volgens het beheersingskader eikenprocessierups. De opvang voor zwerfdieren is ondergebracht bij stichting ROZE in Eindhoven. Meldingen over ratten worden doorgezet naar een gespecialiseerd bedrijf. Wij monitoren de meldingen. Als de overlast echt specifiek en aantoonbaar door een particulier wordt veroorzaakt dan betaalt deze zelf voor de bestrijding. Bij overlast door andere insecten of ongedierte wordt advies ingewonnen bij het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen. Afhankelijk van dit advies treft de gemeente maatregelen.

Ambitie: Bestrijding ongedierte. E

Gecoördineerde aanpak voor ongediertebestrijding

Beleidsindicatoren 1. Omvang huishoudelijk restafval Aantal kilogram per inwoner niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval. 2017 11 140

Reusel-De Mierden < 25.000 inwoners 2. Hernieuwbare elektriciteit Percentage.

2018 7 133

2019 6 126

*geen gegevens 2021 2019 2020 2021 72,0 89,2 geen data 23,7 geen data geen data

2017 2018 41,6 54,6 geen data geen data

Reusel-De Mierden < 25.000 inwoners

*geen gegevens 2021 2020 2021 7 geen data 129 geen data

Wat mag het kosten? Overzicht per product: Volksgezondheid en m ilieu

Rekening 2021 Bedragen x € 1.000 Saldo

Begroting 2022 Saldo

Begroting 2023 Lasten

Baten

Saldo

Begroting 2024 Saldo

Begroting 2025 Saldo

Begroting 2026 Saldo

-607

Saldo per product 7.1

Volksgezondheid

-523

-535

-617

20

-597

-579

-593

7.2

Riolering

78

317

-1.125

1.542

417

421

445

460

7.3

Afval

179

148

-880

1.042

162

168

174

180

7.4

Milieubeheer

-737

-503

-657

0

-657

-659

-670

-681

-1.003

-573

-3.279

2.604

-675

-649

-644

-648

Saldo program m a

67

Programma 8. Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening, Stedelijke vernieuwing (VHROSV) Portefeuillehouder Wethouder Van de Noort

Wethouder Rombouts

Thema Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening, transitie intensieve dierhouderij, vergunningen, beheer onroerend goed, woningbouwprojecten, centrumvisie Handhaving RO-vergunningen

Wat gaan we doen? 8.1 Ruimtelijke ordening Ambitie: Gebiedsontwikkeling mogelijk maken.

A

Maatschappelijk effect / Resultaat Faciliteren en stimuleren van gewenste gebiedsontwikkelingen.

A.1

Inspanning 2023 We starten een pilot gebiedsontwikkeling. Na twee jaar wordt de pilot geëvalueerd. Hiervoor wordt een plan van aanplak opgesteld, middelen beschikbaar gesteld en een (externe) projectleider aangesteld. De gebieden worden geselecteerd in overleg en op basis van prioritering en beschikbare ambtelijke capaciteit.

Ambitie: Implementatie Omgevingswet. B

Klaar zijn voor de implementatie van de Omgevingswet.

B.1

Afhankelijk van de datum inwerkingtreding doen we wat we minimaal moeten doen voor de implementatie Omgevingswet en houden daarbij oog voor een goede dienstverlening en behoud van voldoende capaciteit.

Ambitie: Herbestemming van vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen (VAB) is maatwerk. C

Maatwerk leveren bij herbestemming vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen.

C.1

We gaan het gesprek aan met de initiatiefnemer en leveren maatwerk waarbij gekeken wordt naar de ‘juiste ontwikkeling op de juiste plaats’. De ervencoach is daarbij het eerste aanspreekpunt. Bij herbestemming hebben we aandacht voor eventuele signalen van ondermijning. Daarnaast blijven we investeren in een goede werkrelatie met de provincie en andere ketenpartners.

Een bruisend en aantrekkelijk boodschappencentrum conform de centrumvisie en het bestemmingsplan stedelijk gebied, centrum Reusel. Start is afhankelijk van de uitspraak van de Raad van State inzake het bestemmingsplan stedelijk gebied, centrum Reusel. Maatwerk wordt gehanteerd voor herbestemming van vrijkomende winkelpanden buiten het centrum. Werkzaamheden die niet afhankelijk zijn van het bestemmingsplan worden gefaseerd en uitgevoerd. De gesprekken over de invulling van de lege ruimten worden weer opgepakt na indiensttreding nieuwe beleidsmedewerker vastgoed en zijn ook afhankelijk van ontwikkelingen rondom nieuwbouw De Kei.

Ambitie: Aantrekkelijk centrumgebied Reusel. D

Een bruisend boodschappencentrum in Reusel.

D.1

E

Voorkomen van leegstand in het gemeentehuis.

E.1

8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Ambitie: Bestaand actief grondbeleid voortzetten en differentiëren van grondprijzen.

A

Maatschappelijk effect / Resultaat Een actief en strategisch grondbeleid.

A.1

Inspanning 2023 We zetten het bestaande grondbeleid conform de Nota Grondbeleid voort.

68

B

Woningen voor iedere doelgroep en naar behoefte van elke kern.

B.1 B.2

We peilen per kern bij onze inwoners en dorpsraad wat de behoefte is. De grondprijzen worden in een grondprijzenbrief gepubliceerd. Conform de Nota grondbeleid wordt een externe deskundige ingeschakeld voor een advies over de grondprijzen.

8.3 Wonen en bouwen Ambities: Het bouwen van meer woningen heeft onze prioriteit, voor elke doelgroep en in elke kern.

A

Maatschappelijk effect / Resultaat Bouwen van 488 woningen in de periode 20222026.

A.1

B

Woningen voor elke doelgroep.

B.1

C

Realisatie voldoende woningen in elke kern.

C.1

D

Verhogen aanbod sociale huurwoningen

D.1

Inspanning 2023 In de gemeentelijke woningbouwopgave voor de periode 2022-2026 zijn al extra woningen toegevoegd. De gemeente faciliteert de woningbouwopgave waar het kan volgens de vastgestelde prioritering. De planning is niet altijd haalbaar vanwege uitvoeringsproblemen, zoals de trage behandeling van bezwaren bij Raad van State, gebrek aan ambtelijke capaciteit en voortgang in planvorming bij initiatiefnemers. We geven uitvoering aan de vastgestelde Kempische woonvisie en hanteren hierbij de bijbehorende regionale begrippenlijst. We faciliteren woningbouwinitiatieven en kijken daarbij altijd vooruit naar nieuwe mogelijkheden en initiatieven om zo te kunnen voorzien in de woningbouwbehoefte. Wij handelen pro-actief en zijn hierover waar nodig in overleg met onze ketenpartners. Het onderwerp beschikbaarheid sociale huurwoningen maakt onderdeel uit van de prestatieafspraken met de woningbouwcorporaties.

Ambities: We trekken op het thema woningbouw samen op met de andere Kempengemeenten.

E

Maatschappelijk effect / Resultaat Samenwerken in de Kempen op het gebied van woningbouw.

E.1

Inspanning 2023 Wij hebben contact en hebben afstemming met de Kempengemeenten over de regionale woningbouwopgave. Deze woningbouwopgave vormt ook een onderdeel van de Kempische Ontwikkelstrategie. De Kempische Woonvisie vormt hiervoor de basis. Deze ontwikkelstrategie wordt nader uitgewerkt en wordt in het najaar van 2022 aan de raad voorgelegd.

Ambitie: Goede huisvesting voor arbeidsmigranten. F

Goede huisvesting van arbeidsmigranten

F.1

Ambitie: Geschikte woningen voor inwoners met een zorgbehoefte. G Stimuleren en faciliteren van verschillende G.1 woonvormen zodat mensen met een zorgbehoefte geschikt kunnen wonen.

We geven uitvoering aan het vastgestelde Ruimtelijk afwegingskader voor de huisvestiging van arbeidsmigranten en toetsen initiatieven hieraan.

We stellen een Kempische woonzorgvisie inclusief toetsingskader op en deze wordt in 2023 aan de raad aangeboden.

69

Beleidsindicatoren 1. Gemiddelde WOZ-waarde De gemiddelde WOZ-waarde van woningen x € 1.000 2017 2018 263 271 246 geen data

Reusel-De Mierden < 25.000 inwoners 2. Nieuw gebouwde woningen Het aantal nieuwbouwwoningen per 1.000

2019 290 276

2020 308 295

2021 325 315

2017 2018 2019 2020 2021 Reusel-De Mierden 9 10 12 10 14 < 25.000 inwoners 9 8 9 10 9 3. Demografische druk De som van het aanal personen van 0-20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20-65 jaar (percentage). 2018 2019 2020 2021 2022 Reusel-De Mierden 68,8 70,9 73,2 75,3 77,6 < 25.000 inwoners 78,3 78,7 79,2 79,4 80,2 4. Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. 2018 2019 2020 2021 2022 Reusel-De Mierden 540 547 560 555 601 < 25.000 inwoners 682 702 742 778 geen data 5. Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. 2018 2019 2020 2021 2022 Reusel-De Mierden 752 762 743 741 795 < 25.000 inwoners 761 781 822 862 geen data

Wat mag het kosten? Overzicht per product: VHROSV Bedragen x € 1.000

Rekening 2021 Saldo

Begroting 2022 Saldo

Begroting 2023 Lasten

Baten

Saldo

Begroting 2024 Saldo

Begroting 2025 Saldo

Begroting 2026 Saldo

Saldo per product 8.1

Ruimtelijke ordening

-1.200

-908

-1.389

73

-1.316

-1.176

-1.123

-1.155

8.2

Grondexploitatie

404

-84

-2.251

2.191

-60

-61

-63

-65

8.3

Wonen en bouw en

62

21

-569

612

43

30

31

38

Saldo program m a

-734

-971

-4.209

2.876

-1.333

-1.207

-1.155

-1.182

70

71

Bijlage 1. Verschillenanalyse Structureel saldo volgens Begrotingswijziging 5 juli 2022 (jaarschijf 2023)

€

-260.000 N

Structureel saldo volgens Programmabegroting 2023-2026

€

83.000 V

Verschil

€

343.000 V

Wijzigingen nieuw beleid structureel

€

-662.000 N

Stelpost kostenstijging (inflatie / energie)

€

-434.000 N

Meicirculaire gemeentefonds

€

1.704.000 V

Integratie uitkering sociaal domein

€

-222.000 N

Bijdrage gemeenschappelijke regelingen (GGD, ODZOB, VRBZO)

€

-89.000 N

Houtopbrengst Groen (meer baten en meer lasten)

€

60.000 V

Toeristenbelasting (lagere bezetting vakantieparken)

€

-45.000 N

Voorziening wegen

€

-96.000 N

Aanpassing subsidiestaat

€

52.000 V

Betaalde rente langlopende geldleningen

€

-85.000 N

Leges omgevingsvergunningen

€

100.000 V

Diverse kleine aanpassingen

€

60.000 V

€

343.000 V

N = Nadeel; V = Voordeel

72

Bijlage 2. Nieuw beleid en vervangingsinvesteringen 2023-2026 NR

Product 1 0.4 2 0.4 2 0.4 3 0.4 4 2.1 4 2.1 4 2.1 4 2.1 4 2.1 4 2.1 4 2.1 4 2.1 5 2.1 5 2.1 5 2.1 5 2.1 6 2.1 6 2.1 6 2.1 6 2.1 7 5.7 7 5.7 7 5.7 7 5.7 7 5.7 7 5.7 7 5.7 7 5.7 8 7.2 8 7.2 8 7.2 8 7.2 8 7.2 8 7.2 8 7.2 8 7.2 9 4.2 9 4.2

10 0.4 10 0.4 11 0.4 11 0.4 12 0.4 13 2.1 14 2.1 15 2.1 16 2.1 17 3.1 18 3.1 19 3.4 20 3.4 20 3.4 20 3.4 21 3.6 22 5.3 23 5.7 24 5.7 24 5.7 24 5.7 25 6.1 26 6.1 27 6.2 28 6.2 29 6.3 30 7.1 31 7.1 32 7.1 33 7.1 34 7.2 34 7.2 35 7.2 35 7.2 36 8.1 37 8.1

Omschrijving Wettelijk / vervanging Nieuwe wetgeving in het kader van een transparante en digitale overheid Opnieuw verbinden (verminderde bijdrage) Opnieuw verbinden (kosten) Materieel Buitendienst OVL masten 2023 OVL masten 2024 OVL masten 2025 OVL masten 2026 OVL armaturen 2023 OVL armaturen 2024 OVL armaturen 2025 OVL armaturen 2026 GVVP 2023 GVVP 2024 GVVP 2025 GVVP 2026 Rehabilitatiekrediet wegen 2023 Rehabilitatiekrediet wegen 2024 Rehabilitatiekrediet wegen 2025 Rehabilitatiekrediet wegen 2026 Vervanging groen 2023 (40jr afschrijving) Vervanging groen 2024 (40jr afschrijving) Vervanging groen 2025 (40jr afschrijving) Vervanging groen 2026 (40jr afschrijving) Vervanging groen 2023 (80jr afschrijving) Vervanging groen 2024 (80jr afschrijving) Vervanging groen 2025 (80jr afschrijving) Vervanging groen 2026 (80jr afschrijving) Vervanging riolering 2023 Vervanging riolering 2024 Vervanging riolering 2025 Vervanging riolering 2026 Mechanische drukriolering (drukriolering, gemalen en vacuümriolering) Dekking rioolheffing Rioolrenovaties (relining) Dekking rioolheffing Clemensschool (voorbereidingskrediet) Clemensschool (investering) Totaal wettelijk/vervanging Waarvan incidenteel Waarvan structureel

Investeringsbedrag

Afs.jaren

2023

exploitatie exploitatie exploitatie € 260.000 € 90.500 € 11.800 € 40.500 € 154.100 € 74.900 € 5.000 € 16.500 € 140.500 € 497.250 € 497.250 € 497.250 € 497.250 € 950.000 € 950.000 € 950.000 € 950.000 € 131.000 € 131.000 € 131.000 € 131.000 € 179.000 € 179.000 € 179.000 € 179.000 € 616.972 € 616.972 € 616.972 € 616.972 € 70.655 exploitatie € 75.000 exploitatie € 100.000 € 2.385.000

10 40 40 40 40 20 20 20 20 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 40 80 80 80 80 50 50 50 50 15 50 40 40

Wensen / ambities Uitbreiding personeel exploitatie Dekking uitbreiding personeel (binnen bestaand budget) exploitatie Voortzetting Rural Data Center (RDC) exploitatie Bijdrage voor voortzetting RDC exploitatie Aanpassing inrichting gemeentewerf € 20.000 Onderzoek schoolroutes op straatverlichting exploitatie Quickscan Randweg-West Reusel exploitatie Afsluiten Beleven (voorbereiding en maatregelen) € 15.000 Onderzoek meerwaarde fietsverbinding N269/ Randweg Reusel exploitatie Locatieonderzoek en voorbereiding nieuw aanbod bedrijfskavels in de Kempen exploitatie Ondernemersbijeenkomst 2023 (ZZP-er en/of andere ondernemers) exploitatie Uitvoeren recreatieve voorzieningen exploitatie Aanleg eerste fietskronkel € 50.000 Onderzoek tweede fietskronkel exploitatie Aanleg tweede fietskronkel (aanleg 2025) € 50.000 Subsidie Kies Kempische Bedrijven exploitatie Meer muziek in de klas - Muziekonderwijs exploitatie Ontwikkeling en/of herstel boom/groenstructuren exploitatie Herinrichting dorpspleinen 2023 € 100.000 Herinrichting dorpspleinen 2025 € 200.000 Herinrichting dorpspleinen 2026 € 150.000 Sociaal Makelaar exploitatie Aanjaagsubsidies exploitatie ANWB Automaatje exploitatie Wijk GGZ-er exploitatie Aansluiting Nederlandse schuldhulproute exploitatie Implementatie Nu Niet Zwanger exploitatie Kansrijke Start exploitatie Rookvrije sportparken exploitatie Kempenbranie exploitatie

Onderzoek foutaansluitingen Leeuwerik exploitatie Dekking rioolheffing exploitatie Onderzoeken riolering exploitatie Dekking rioolheffing exploitatie Flexibel personeelsbudget woningbouw / stikstof exploitatie Pilot gebiedsontwikkeling exploitatie Totaal wensen / ambities Waarvan incidenteel Waarvan structureel Totaal lasten (s+i) Waarvan incidenteel Waarvan structureel

2024

2025

50.000 -419.000 457.000 27.300 2.715

51.000 -419.000 457.000 27.300 2.715 354

52.000 -419.000 457.000 27.300 2.715 354 1.215

4.120

4.120 275

4.120 275 908

14.918

14.918 14.918

14.918 14.918 14.918

28.500

28.500 28.500

28.500 28.500 28.500

3.930

3.930 3.930

3.930 3.930 3.930

3.133

3.133 3.133

3.133 3.133 3.133

15.424

15.424 15.424

15.424 15.424 15.424

-15.424 1.875 -1.875 3.000

-30.848 1.875 -1.875 3.000 71.550 299.276 51.000 248.276

175.615 50.000 125.615

15 40 40 40 40 40 40 -

514.000 -66.000 25.000 -20.000 1.433

5.064 -51.336 1.875 -1.875 3.000 71.550 352.879 52.000 300.879

3.000 15.000 10.000 3.000

3.000 30.000 3.000

3.000 6.000

56.400 15.000 16.200 14.000 3.000 6.300 9.000 2.500 7.000 7.500 -7.500 35.000 -35.000 200.000

56.400 15.000 16.200 14.000 3.000 6.000

56.400 15.000 16.200 14.000 3.000 4.500

2.500 7.000

2.500 7.000

200.000

872.833 269.500 603.333

927.483 312.500 614.983

75.000 698.483 77.500 620.983

514.000 S -66.000 S 25.000 S -20.000 S 1.433 S I I 450 S I I I 5.000 S 1.500 S I 1.500 S 3.000 S 30.000 S I 3.000 S 6.000 S 4.500 S 56.400 S 15.000 S 16.200 S 14.000 S 3.000 S 3.800 S I I 7.000 S I I I I I 75.000 I 699.783 75.000 I 624.783 S

1.048.448 319.500 728.948

1.226.759 363.500 863.259

1.051.362 129.500 921.862

1.115.494 127.000 I 988.494 S

20.000 25.000 3.000 10.000

514.000 -66.000 25.000 -20.000 1.433 10.000 50.000 450

514.000 -66.000 25.000 -20.000 1.433

5.000 1.500 50.000

5.000 1.500

2026 Rente 0,50% 52.000 I -419.000 S 457.000 S 27.300 S 2.715 S 354 S 1.215 S 4.623 S 4.120 S 275 S 908 S 7.728 S 14.918 S 14.918 S 14.918 S 14.918 S 28.500 S 28.500 S 28.500 S 28.500 S 3.930 S 3.930 S 3.930 S 3.930 S 3.133 S 3.133 S 3.133 S 3.133 S 15.424 S 15.424 S 15.424 S 15.424 S 5.064 S -66.760 S 1.875 S -1.875 S 3.000 S 71.550 S 415.711 52.000 I 363.711 S

450

1.500 3.000 30.000

73

Toelichting nieuw beleid 2023-2026 Wettelijk / vervanging 2023-2026 1. Nieuwe wetgeving in het kader van een transparante en digitale overheid (incidenteel € 50.000 in 2023 oplopend tot € 52.000 in 2026) Het uitgangspunt van de Wet open overheid (Woo) is dat binnen de organisatie een cultuurverandering nodig is ten aanzien van de openbaarheid. Deze nieuwe wet regelt de actieve openbaarmaking van diverse categorieën overheidsinformatie, zoals Woo-verzoeken, bestuursstukken, jaarplannen en -verslagen, beschikkingen en klachten. Dat betekent, niet meer wachten tot ernaar wordt gevraagd, maar actief en uit eigen beweging openbaar maken. Hiervoor moet de interne informatiehuishouding op orde worden gebracht. Openbaarmaking is verplicht via een landelijke applicatie (PLOOI). Informatie die wordt gepubliceerd moet voldoen aan de eisen voor digitale toegankelijkheid. Ook dient er een voorziening te zijn om de te publiceren informatie te anonimiseren. Dit is ook noodzakelijk voor officiële mededelingen die vanaf 1 juli 2022 in het kader van de Wet elektronische publicaties digitaal ter inzage moeten worden gelegd. De Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer bevat het recht om langs digitale weg zaken te doen met de overheid.

Hiervoor moeten onze werkprocessen verder gedigitaliseerd worden en worden afgestemd met het gebruik van het geautomatiseerd documentsysteem en het gebruik van authentieke gegevens. De Wet digitale overheid regelt dat publieke dienstverleners verplicht zijn om identificatiemiddelen van het betrouwbaarheidsniveau substantieel of hoog te gebruiken om toegang te geven tot online diensten. Met andere woorden: beveiligingsniveaus gaan omhoog. De wet stelt ook het gebruik van open standaarden verplicht. Met deze wet implementeert Nederland de EU-richtlijn voor de toegankelijkheid van overheidswebsites en apps. Tenslotte wordt ook de Archiefwet verder aangepast aan digitale ontwikkelingen. Belangrijkste onderdeel van de Archiefwet 2021 is de verkorting van de overbrengings- en openbaarmakingstermijnen van 20 naar 10 jaar. Voor archiefbewaarplaatsen betekent dit extra inzet op het gebied van openbaar maken. Daarnaast zal er extra geld en tijd beschikbaar moeten worden gemaakt voor het digitaliseren van het archief. 2. Opnieuw verbinden GRSK (toename structurele lasten ad € 457.000 en vermindering bijdrage € 419.000, per saldo structurele last ad € 38.000) Als gevolg van de ontwikkelingen inzake “opnieuw verbinden” binnen de Kempensamenwerking wordt de gezamenlijke P&O-afdeling van de GRSK opgeheven. Iedere gemeente zal daardoor zelf weer P&Omedewerkers in dienst gaan nemen.

Hetzelfde geldt voor de beleidstaken binnen de Kempenafdeling VTH. Die beleidstaken en het daarbij behorende personeel gaan weer terug naar de gemeenten. Door deze ontwikkelingen dalen de bijdragen van de gemeenten aan de GRSK, maar nemen de kosten van de eigen organisatie van de gemeenten toe. Daarnaast is er binnen de GRSK gekozen voor gewijzigde kostenverdeelsleutels voor een aantal omdat geconstateerd was dat de kostenverdeling niet meer voldoende aansloot bij de veroorzaker van de kosten, waardoor de kostenverdeling als onrechtvaardig werd beschouwd. De nieuwe verdeling van kosten levert voor Reusel-De Mierden een voordeel op. Hier zijn de lasten van “opnieuw verbinden” opgenomen alsmede de verminderde bijdragen aan de GRSK (zowel vanwege verschuiving van taken als vanwege de nieuwe verdeelsleutels) opgenomen. 3. Materieel buitendienst (investering € 260.000 in 2023) Conform teamplan wordt het materieel buitendienst vervangen en gerapporteerd in de P&C-cyclus. Door het langdurig besluitvormingsproces hierover was op moment van vaststelling al sprake van een optimistische raming voor het betreffende materieel. Zoals bekend en toelichting is er wel een grote noodzaak voor het vervangen om de veiligheid van onze werknemers te waarborgen. Ook moet onze dienstverlening gecontinueerd blijven.

Het gehele aanbestedingsproces wordt dan ook zo snel mogelijk doorlopen, ondanks de overschrijding op het budget. Voor de reeds geplande investering komen daar nog de huidige marktontwikkelingen bovenop. Hierdoor zijn zowel de kosten als levertijden voor het materieel buitendienst enorm toegenomen. We verwachten in 2023 een levering van € 350.000 zodat er naast de reeds beschikbare kredieten een aanvullende budget nodig is van € 250.000. Tevens is de grote veegmachine gepland voor 2023 en hiervoor is budget benodigd van € 10.000.

74

4. Vervanging masten en armaturen van openbare verlichting conform beleidsplan OVL (investering van € 165.400 in 2023, € 16.800 in 2024, € 57.000 in 2025 en € 294.600 in 2026) Armaturen- en mastvervangingen zijn opgenomen in het vastgestelde OVL beleidsplan (2017). Als masten niet op tijd worden vervangen dan kunnen er in het ergste geval lichtmasten scheefzakken of eventueel omvallen. Als armaturen niet op tijd vervangen worden dan ontstaan er meer storingen. 5. GVVP 2023-2026 (jaarlijkse investering van € 497.250) Het GVVP Reusel-De Mierden kent een flexibele, modulaire opbouw. De verkeersvisie krijgt een doorvertaling in acht modules, waarin het beleid is uitgewerkt. Per module is beschreven wat de gemeente Reusel-De Mierden met het verkeersbeleid wil bereiken. Om dit mogelijk te maken, zijn ook maatregelen benoemd. Deze zijn in module 9 samengevat. De acties en maatregelen die als eerste genoemd zijn, hebben het grootste effect en/of moeten als eerste worden opgepakt om resultaten mogelijk te maken. De volgorde van de modules bepaalt daarbij de volgorde van de maatregelen. Door de modulaire opbouw is het eenvoudiger om te schuiven in de uitvoering van de maatregelen/acties per thema (module). De kapitaallasten van de investering bedragen € 14.918 per jaar. 6.

Rehabilitatiekrediet wegen 2023 t/m 2026 (jaarlijkse investering € 950.000 vanaf 2022) Het krediet (investering) rehabilitaties wegen is een krediet voor het uitvoeren van rehabilitaties en reconstructies van wegen, vernieuwen van voetpaden/fietspaden e.d.. Hierbij wordt de gehele verhardingsconstructie (inclusief fundering) opgebroken en geheel opnieuw opgebouwd met nieuwe materialen. Optioneel kan worden gekozen de weg bij een rehabilitatie her in te richten; er wordt dan gesproken over een reconstructie. Aan de hand van de kwaliteitsgegevens uit de inspectie en de gestelde kwaliteitsnorm is de kapitaalbehoefte wegonderhoud voor de periode 2018-2027 berekend. Hierin zijn naast de rehabilitatie van de weg en eventuele herinrichting bij het einde van de levensduur van de weg ook de onderhoudsmomenten voor klein onderhoud en groot onderhoud conform het CROW beschreven. De kapitaalbehoefte voor rehabilitaties in de periode 2018-2027 is gemaakt op basis van de visuele risicogestuurde inspectie, de maatregeltoets en de leeftijd van de verhardingen. Hierbij is rekening gehouden met de kwaliteitsafname van de wegen in de loop van deze periode en onderhoud op basis van een sober kwaliteitsniveau. Het budget rehabilitaties wegen dient conform Bbv-regelgeving te worden ingericht als investering met een afschrijvingstermijn die niet groter is dan de gebruiksduur.

De kapitaallasten van de investering bedragen € 28.500 per jaar. 7. Vervangingsinvestering groen binnen en buiten de kom (jaarlijkse investering van € 310.000) Om het bestaande groenareaal binnen de bebouwde kom (onder andere plantsoen en laanbomen) en buiten de bebouwde kom (onder andere laanbomen / houtopstand) duurzaam in stand te kunnen houden is een structureel vervangingsbudget noodzakelijk voor de vervanging van versleten/afgeschreven en/of eerder afgestorven groen (t.g.v. bijvoorbeeld klimaatveranderingen). 8. Diverse investeringen riolering conform het VGRP (dekking via rioolheffing) Op basis van het vastgestelde VGRP staan een aantal investeringen gepland. Deze zullen bij het vaststellen van een nieuw beleidsplan water en riolering nog wijzigen. Gemakshalve volstaan wij hier met een opsomming per jaar. Voor zover de omschrijvingen niet voor zichzelf spreken, verwijzen wij voor een nadere toelichting naar het VGRP. De komende investeringen staan voor de periode 2023-2026 gepland. 2023:   2024:  2025:   2026: 

Vervanging riolering 2023 (€ 616.972) Relining als aanvullende maatregel (€ 75.000) Vervanging riolering 2024 (€ 616.972) Vervanging riolering 2025 (€ 616.972) Mechanische drukriolering (o.a. drukriolering, gemalen en vacuümriolering (€ 70.655) Vervanging riolering 2026 (€ 616.972)

De lasten van deze investeringen worden conform het in december 2016 vastgestelde VGRP gedekt uit de rioolheffing.

75

9. Clemensschool (voorbereidingskrediet € 100.000 in 2023 en investering van € 2.385.000 in 2024) We zijn in gesprek met Stichting Kempenkind over de toekomst van de Clemenschool in Hulsel. De school is een belangrijke voorziening in Hulsel. Het gebouw is echter verouderd en dient op korte termijn te worden gerenoveerd of vervangen. De verwachting is dat in 2024 daadwerkelijk gebouwd kan worden aan een verbeterde Clemensschool. Op dit moment is nog niet duidelijk welke financiële consequenties dit precies heeft. Op basis van zeer globale gegevens hebben wij een bedrag opgenomen omdat wij dat beter vinden dan een p.m.-raming. Het is echter zeer wel denkbaar dat dit bedrag nog zal veranderen.

Wensen / ambities 2023-2026 10. Uitbreiding Personeel (€ 514.000 structureel vanaf 2023; dekking € 66.000 structureel vanaf 2023) Op diverse plekken binnen de organisatie zijn de werkzaamheden groter dan de benodigde formatie. Om alle ambities in deze begroting te kunnen realiseren is uitbreiding van personeel op diverse fronten noodzakelijk. Daarbij is het goed om aan te geven dat dit minimaal noodzakelijk is. Hieronder wordt per onderdeel kort aangegeven waarom personeel nodig is:  Ruimtelijke ontwikkeling In het kader van de omgevingswet is een medewerker met technische kennis nodig om alle digitale systemen te kunnen beheren waarmee gewerkt gaat worden. Daarnaast is extra formatie nodig om initiatieven die op ons af komen in het kader van de woningbouw en stikstofplannen van het Rijk te kunnen oppakken.  Ruimtelijk beheer Door toename van het aantal ruimtelijke plannen die ook om beheer vragen en vanwege langdurige inhuur op het vakgebied verkeer is uitbreiding binnen dit team nodig. De Verkeerskundige wordt daarmee verantwoordelijk voor het beleid / projecten binnen het GVVP en gaat ook de rol van projectleider vervullen voor integrale projecten.  Maatschappelijke ontwikkeling en loket van A tot Z Vanwege diverse maatschappelijke opgaven in het kader van Corona, vluchtelingen e.d.

zijn taken op het gebied van armoede, gezondheid, inclusie, jeugdbeleid, vrijwilligersbeleid de afgelopen tijd beperkt opgepakt. Er is onvoldoende tijd om daar echt in te investeren. Vooral nu in het kader van huidige maatschappelijke ontwikkelingen is investeren in deze zaken noodzakelijk om al het beleid en de initiatieven op te kunnen pakken. Daarnaast zijn ook de aanvragen van het Loket van A tot Z enorm gestegen. Om de wachttijden niet op te laten lopen is uitbreiding van personeel nodig.  Bedrijfsvoering Nieuwe wet- en regelgeving op het gebied van rechtmatigheid en risicobeheersing zorgt voor nieuwe en daarmee extra taken binnen het team Planning en Control waarvoor uitbreiding noodzakelijk is. Deze extra taken staan los van de audits door de accountant; het betreft hier met name operationele en risicovolle processen (risicomanagement) in brede zin. 11. Voortzetting Rural Data Center (RDC (€ 25.000 structureel vanaf 2023 en inkomst van € 20.000 vanaf 2023) Via het Rural Data Center wat we samen hebben met de gemeente Eersel, Bergeijk en Oirschot werken we datagedreven. We stimuleren hiermee het gebruik van data bij het ontwikkelen van beleid en het stellen van de juiste vragen. Hiermee kunnen we naast het ophalen van de beleving van onze inwoners ook feitelijke cijfers meenemen in onze beleidsvorming.

Dit alles met het doel om beleid nog beter te kunnen onderbouwen en in te kunnen zetten waar het ook nodig is. De samenwerking met het Rural Data Center en de gemeenten eindigt eind 2022. We willen graag de samenwerking in het RDC voortzetten. Dat betekent dat we ons aandeel in de kosten structureel moeten ramen, maar dat we ook de inkomsten uit verhuur van een deel van het gemeentehuis structureel kunnen ramen. 12. Aanpassing inrichting gemeentewerf (investering € 20.000 in 2023) De huidige inrichting van de gemeentewerf sluit niet meer aan bij de toegestane werkomstandigheden. Dit budget is noodzakelijk om het gebouw/werkplekken te laten voldoen aan de wet en regelgeving. Daarnaast is de afsluiting van de gemeentewerf nu niet optimaal. Vanwege de huidig bezetting is er niet altijd toezicht/controle op de gemeentewerf zodat een goede afsluiting/beveiliging noodzakelijk is. Voor leveranciers/aannemers dient de werf echter wel toegankelijk te zijn. Hiervoor is een aanvullend budget benodigd. 13. Onderzoek schoolroutes op straatverlichting (€ 10.000 incidenteel in 2023) In het coalitieakkoord is opgenomen dat (doorgaande) schoolroutes goed verlicht dienen te zijn. Een onderbouwde conclusie volgt in 2023 uit het onderzoek.

76

14. Quickscan Randweg-West Reusel (€ 50.000 incidenteel in 2024) Er is geen capaciteit en expertise beschikbaar, hiervoor zal een partij ingeschakeld moeten worden. 15. Afsluiten Beleven (voorbereiding en maatregelen; investering € 15.000 in 2024) Circa € 15.000 is benodigd voor het afsluiten van het Beleven. Dit betreft de voorbereiding inclusief maatregelen. Geen herinrichting van de verharding. Zonder dit bedrag blijft het gebruik van het Beleven ongewijzigd. 16. Onderzoek meerwaarde fietsverbinding N269/Randweg Reusel (€ 20.000 incidenteel in 2023) Het stimuleren van fietsgebruik voor inwoners en werknemers en goede en veilige fietsbereikbaarheid van en naar de bedrijventerreinen draagt bij aan de mobiliteitstransitie. Een onderzoek naar de aanleg van een directe fietsverbinding tussen de rotonde bij den Haas (N269), en de rotonde bij Faes (N284- Kleine Hoeven), nabij de Randweg, levert inzicht in de eventuele meerwaarde voor inwoners en voor werknemers op het bedrijventerrein Kleine Hoeven en Lange Voren. 17. Locatieonderzoek en voorbereiding nieuw aanbod bedrijfskavels in de Kempen (€ 25.000 incidenteel in 2023) Het Kempisch Bedrijvenpark is nagenoeg volledig verkocht. Uit behoefteprognoses en wachtlijsten blijkt dat vraag is naar een regionaal bedrijventerrein van circa 43 tot 60 hectare in de Kempen.

In de door de raden vastgestelde Kempische Bedrijventerreinenafspraken en -ambities is opgenomen dat er nieuw aanbod wordt gerealiseerd in de Kempen. De ambities ten aanzien van nieuw aanbod zijn vastgesteld. We zijn daarom een locatieonderzoek gestart. De kosten voor onze gemeente bedragen € 25.000. 18. Ondernemersbijeenkomst 2023 (€ 3.000 incidenteel in 2023) In 2022 is een informatieavond voor ZZP-ers georganiseerd in samenwerking met de gemeente Eersel. Dit willen we in 2023 herhalen, mogelijk met een bredere insteek dan ZZP-ers. 19. Recreatieve voorzieningen (structureel € 10.000 in 2023 en vanaf 2024 € 5.000) In opdracht van de gemeenteraad is een onderzoek uitgevoerd naar de recreatieve routes in de gemeente (wandelroutes, fietsroutes en mindervalide routes). Deze wordt in het vierde kwartaal opgeleverd. Na aanleiding hiervan wordt een plan van aanpak opgesteld om de aanbevelingen voor verbeteringen en uitbereidingen van de routes op te pakken. 20. Aanleg eerste fietskronkel (€ 50.000 investering in 2024) en onderzoek en aanleg tweede fietskronkel (€ 50.000 incidenteel in 2024 en € 50.000 investering in 2025) In het coalitieprogramma is de ambitie opgenomen om meerdere kronkels aan te leggen.

Om een kronkel aan te leggen is allereerst budget nodig om te onderzoeken waar de kronkel kan komen te liggen, hoe die kronkel eruit kan komen te zien (ontwerpschets) en voor natuurstudies e.d. Daarnaast is budget nodig voor de daadwerkelijke aanleg van de kronkel. Er wordt gekeken of er werk-met-werk kan worden gemaakt door de aanleg van een kronkel te combineren met een pad dat toch al aangelegd/vervangen moet worden. 21. Subsidie Kies Kempische Bedrijven (€ 3.000 structureel vanaf 2023) Voortzetting van de subsidie aan stichting Techniekportaal voor project Techniekcoaches en techniekonderwijs. Het doel is om kinderen in het lager onderwijs te enthousiasmeren in techniek. Tot en met 2022 is de subsidie toegekend. Wens voor voortzetting van subsidie. 22. Meer muziek in de klas – muziekonderwijs (structureel € 15.000 in 2023 en vanaf 2024 € 30.000) Wens is om het muziekonderwijs op scholen een impuls te geven. Stichting MOOJ heeft daarvoor een plan gemaakt. Doel is het muziekonderwijs in de basisscholen te ondersteunen met een muziekimpuls door extra muzieklessen aan te bieden door muziekdocenten van Art4U. Alle scholen in Reusel-De Mierden zijn enthousiast. Ze dragen financieel ook bij (totaal € 27.000) in pilotjaar. Voor het schooljaar 2022-2023 is incidentele dekking gevonden. In het pilot jaar bekijken we of en hoe het project verder vormgegeven gaat worden.

Vanuit Art4U is het signaal gekomen dat zij bezig zijn met een herijking. Zij willen het pilotjaar benutten voor een goede financiële onderbouwing. Gemeenten in de regio (Hilvarenbeek, Bladel) stellen al jaren extra middelen beschikbaar. Ook voor onze gemeente is die wens er. 23. Ontwikkeling en/of herstel boom/groenstructuren (€ 10.000 incidenteel in 2023) Bestuurlijk is er de wens voor een andere werkwijze omtrent groencompensatie en uitbreiding. 24. Herinrichting Dorpspleinen (investering van € 100.000 in 2023, € 200.000 in 2025 en € 150.000 in 2026) Herinrichting van de dorpspleinen is geen onderdeel van onderhouds- of GVVP-budgetten. Hierbij wordt tevens gekeken naar de parkeersituatie. 77

25. Sociaal makelaar (€ 56.400 structureel vanaf 2023) De afgelopen twee jaar is er vanuit het transformatiebudget sociaal domein geld beschikbaar gesteld aan Cordaad voor de sociaal makelaar. De inzet is geëvalueerd en het is wenselijk om inzet te continueren. Daarbij zien we wel een inhoudelijke aanpassing. Het is goed dat de sociaal makelaar aan blijft sluiten, verbindingen zoekt en contact houdt met organisaties. Maar daarnaast wordt ook ingezet op concrete projecten bij de aanpak energiearmoede, eenzaamheid en GGZ-problematieken. 26. Aanjaagsubsidies (€ 15.000 structureel vanaf 2023) Uit bezuinigingsoogpunt en omdat de benutting van het budget in de jaren vóór corona achterbleef bij de ramingen, is ingaande 2022 het budget voor aanjaagsubsidies verlaagd van € 30.000 naar € 15.000. In de coronajaren hebben we de regels voor de aanjaagsubsidies versoepeld en het budget verhoogd. Dat heeft tot veel aanvragen en toekenningen geleid. Wij verwachten dat mede daardoor men meer bewust is geworden van de mogelijkheden van aanjaagsubsidies, waardoor de vraag hoger zal komen te liggen dan in het verleden. Daarom stellen wij voor de eerder doorgevoerde bezuiniging terug te draaien en het oorspronkelijk budget van € 30.000 per jaar weer te gaan hanteren. 27.

ANWB AutoMaatje (€ 16.200 structureel vanaf 2023) ANWB AutoMaatje is een landelijke maatschappelijke formule van ANWB waarbij ANWB met behulp van gemeentes en lokale stichtingen vervoer faciliteert voor ouderen of minder-mobiele personen die bij gebrek aan een voor hen redelijk vervoersalternatief anders maatschappelijk en sociaal geïsoleerd raken. Wij willen hiermee graag ook in de gemeente aan de slag. Voor het project is inzet van een coördinator nodig. 28. Wijk GGZ-er (€ 14.000 structureel vanaf 2023) We willen hiaten in de lokale ondersteuning van personen met verward gedrag opvullen. Deze personen veroorzaken niet alleen problemen voor zichzelf maar ook voor de omgeving. Gezien de complexiteit is het moeilijk om een sluitende aanpak te bieden. In veel gemeenten is de inzet van wijk GGD-ers en wijk GGZ-ers in de aanpak van dit probleem succesvol. Het is een Kempisch project waarvan we de kosten verdelen naar inwoneraantal. 29. Aansluiting Nederlandse schuldhulproute (€ 3.000 structureel vanaf 2023) Aansluiting bij de Nederlandse Schuldhulproute (NSR). De Ned. Schuldhulproute geeft invulling aan de opdracht die gemeenten hebben op het gebied van preventie en vroegsignalering schuldhulpverlening en armoedebestrijding.

We zijn sinds 2021 aangesloten bij de NSR, de resultaten die dat jaar landelijk geboekt zijn, zijn veelbelovend (in 2021 hebben ruim 435.000 inwoners de website bezocht, zijn 28.351 inwoners begeleid naar een vervolgstap naar hulp en hebben ruim 111.000 inwoners een persoonlijk advies ontvangen). 30. Implementatie Nu Niet Zwanger (structureel € 6.300 in 2023 tot € 3.800 in 2026) De landelijk erkende interventie Nu Niet Zwanger (NNZ) ondersteunt kwetsbare mensen om een bewuste keuze te maken over een kinderwens/ zwangerschap zodat ze niet onbedoeld zwanger raken. Een op de 5 vrouwen in Nederland wordt ongepland zwanger, waarvan 68% ongewenst. Het ministerie van VWS wil NNZ landelijk uitrollen en heeft dit ook onderdeel gemaakt van het landelijke actieprogramma Kansrijke Start waar wij ook aan deelnemen met de 4 gemeenten in de Kempen. Ook in de Kempische coalitie van Kansrijke Start wordt door de betrokken partijen preconceptiezorg gezien als essentieel voor een kansrijke start. In de gemeente Helmond is NNZ in 2020 opgestart, in de rest van de regio is nu ook breed draagvlak om NNZ uit te rollen. De kosten voor de implementatie worden verdeeld naar rato van inwoneraantallen en zijn afhankelijk van het aantal gemeenten dat daadwerkelijk deelneemt en of de regio nog landelijke subsidie kan inzetten voor het project.

De kosten voor onze gemeente voor 2023 worden geraamd op € 6.300. Vanaf 2024 zijn de kosten voor het project iets lager (de inzet van de projectleider kan dan naar beneden). 31. Kansrijke Start (€ 9.000 incidenteel in 2023) In 2023 is nog behoefte aan de inzet vanuit de GGD voor onze gemeente voor het project Kansrijke Start. Dit nemen we als maatwerk af. De afgelopen jaren hebben we de inzet grotendeels bekostigd uit de impulsgelden van het rijk. Voor 2023 ontvangen we deze impulsgelden niet meer, maar de inzet is ook in 2023 gewenst om mee verder te bouwen aan de lokale coalitie en de samenwerking tussen alle partners te bevorderen. De kosten daarvan bedragen € 9.000. We gaan ervan uit dat dit incidenteel is. 32. Rookvrije sportparken (€ 2.500 incidenteel in 2023 t/m 2025) Vanuit het collegeprogramma is de wens om in te zetten om rookvrije sportparken. Daarvoor is het belangrijk dat de stimuleringsregeling rookvrije sportparken die nu alleen geldt voor 2022, verlengd wordt en dat hier een stimuleringsbijdrage voor beschikbaar is. Vanuit het budget transformatie sociaal domein was in principe circa € 11.000 beschikbaar voor het stimuleren van rookvrije sportparken en speeltuintjes. Hiervan is op basis van een collegevoorstel en besluit in 2022 € 5.000 gereserveerd voor uitvoering in 2022. We hopen 78

dat we hiermee wel een beweging op gang brengen en dat meer sportaccommodaties de komende jaren zullen volgen. Een beloning daarbij geeft verenigingen net een extra zetje. 33. Kempenbranie (€ 7.000 structureel vanaf 2023) Kempenbranie is de lokale campagnenaam voor de IJslandse preventieaanpak waarmee we in de Kempen het middelengebruik onder jongeren terug willen dringen. Dit willen we bereiken door in te zetten op een verandering van de leefomgeving van de jongeren zodat middelengebruik uiteindelijk geen issue meer is in hun omgeving. We werken hieraan door in te zetten op beschermende factoren als ouderbetrokkenheid, vergroten van het welbevinden van jongeren en te voorzien in een veilig en aantrekkelijk vrijetijdsaanbod voor de jeugd. Er is in de eerste jaren van het project een mooie basis gelegd voor samenwerking met betrokken partijen. Het is belangrijk om deze aanpak voor langere termijn te borgen door ook voor de komende jaren alvast rekening te houden met de projectkosten. Een belangrijk element in deze aanpak is de periodieke vragenlijst. Voor 2021 en 2022 is/wordt in de jaarlijkse projectkosten (waarin de vragenlijst een belangrijk onderdeel is) nog voorzien in de gemeentebegroting. Voor de jaren daarna nog niet. Vandaar dat we hier vast een bedrag voor willen ramen. 34.

Onderzoek foutaansluitingen Leeuwerik (€ 7.500 incidenteel in 2023; dekking via rioolheffing) Na de rioolinspecties in 2022 in Hooge Mierde is gebleken dat er afvalwater is aangesloten op het hemelwaterriool. Omdat dit water infiltreert en in de bodem terecht komt is dit onwenselijk. Daarom wordt een onderzoek uitgevoerd om te achterhalen waar de foutieve aansluitingen zitten. 35. Onderzoeken riolering (€ 35.000 incidenteel in 2023; dekking rioolheffing) In een deel van het buitengebied ligt vacuümriolering vanwege de grotere afstanden. De basis van dit systeem wordt gevormd door het vacuümstation aan de Wilhelminalaan. Het rioleringsvacuümstation aan de Wilhelminalaan heeft bijna het einde van de technische levensduur bereikt. Uit de jaarlijkse inspectie is gebleken dat het vacuümstation serieuze gebreken begint te vertonen en op korte termijn gerenoveerd moet worden. Hier speelt echter de vraag of het vacuümsysteem wel in stand gehouden moet worden of dat een ander soort rioolsysteem passender is. Dit vanwege de grote verwachte kosten van de renovatie, maar ook omdat er problemen zijn met de afvoer van hemelwater. Een onderzoek moet de verschillende opties en de kosten van deze opties inzichtelijk maken.

Door de slechte technische staat is het wenselijk om na vaststelling van het nieuwe Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan in 2024 snel met renovatie of vervanging te kunnen beginnen. Daarom wordt in 2023 het onderzoek al opgestart, kosten worden geschat op € 20.000. Afgelopen jaar zijn er verschillende meldingen binnen gekomen van wateroverlast in de omgeving van het Horstveld in Reusel. Bij enkele woningen loopt het water uit de afvoeren van toilet en douche terug de woning in bij hevige regen. Navraag bij de bewoners leert dat dit probleem al enkele jaren speelt en in grote delen van de buurt en steeds ernstiger wordt. Het rioolsysteem is nagekeken en gecontroleerd en er is geen duidelijke oorzaak te vinden. Vermoed wordt dat het rioolsysteem niet meer genoeg capaciteit heeft door o.a. de toevoeging van nieuwbouw. Een onderzoek moet hier duidelijkheid over geven, zodat de benodigde investeringen en maatregelen inzichtelijk worden. De kosten bedragen € 15.000. 36.

Flexibel personeelsbudget woningbouw / stikstof (€ 200.000 incidenteel in 2023 en 2024) Flexibel personeelsbudget voor de gehele organisatie om expertise in te zetten als deze ontbreekt of extra handjes als die nodig zijn bij projecten of zaken die gaan lopen met betrekking tot de diverse maatschappelijke opgaven die er op ons afkomen zoals de woningbouwopgave, stikstofproblematiek, energiecrisis, vluchtelingenopvang, armoede e.d. 37. Pilot gebiedsontwikkeling (€ 75.000 incidenteel in 2025 en 2026) In het coalitietakkoord is opgenomen om bepaalde gebiedsontwikkelingen te faciliteren en te stimuleren zoals het verplaatsing van milieuhinderlijke bedrijven. Om dit mogelijk te maken is er budget nodig voor onder meer het aanstellen van een externe projectleider. Binnen het team Ruimtelijke ontwikkeling is daarvoor geen ambtelijke capaciteit beschikbaar. We starten een pilot voor 2 jaar.

79

Bijlage 3. Geprognosticeerde balans ACTIVA

Ultimo

Ultimo

Ultimo

Ultimo

(bedragen x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

Vaste activa 681

655

630

605

Materiële vaste activa

36.767

37.954

39.704

39.697

Financiële vaste activa

265

265

265

265

37.713

38.874

40.599

40.567

Voorraden grond (incl. voorziening)

4.758

4.263

4.278

4.727

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar

4.000

4.000

4.000

4.000

4

4

4

4

2.000

2.000

2.000

2.000

Totaal vlottende activa

10.762

10.267

10.282

10.731

TOTAAL GENERAAL ACTIVA

48.475

49.141

50.881

51.298

Immateriële vaste activa

Totaal vaste activa Vlottende activa

Liquide middelen Overlopende activa

PASSIVA

Ultimo

Ultimo

Ultimo

Ultimo

(bedragen x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

Vaste passiva Eigen vermogen - algemene reserve (incl. saldo baten en lasten)

7.011

6.980

7.926

7.532

- bestemmingsreserves

10.106

9.802

9.600

9.399

Voorzieningen

4.358

4.359

4.355

4.367

Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer

17.000

18.000

19.000

20.000

Totaal vaste passiva

38.475

39.141

40.881

41.298

Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar

5.000

5.000

5.000

5.000

Overlopende passiva

5.000

5.000

5.000

5.000

Totaal vlottende passiva

10.000

10.000

10.000

10.000

TOTAAL GENERAAL PASSIVA

48.475

49.141

50.881

51.298

Vlottende passiva

80

Bijlage 4. Totaal van lasten en baten per programma + staat van incidentele baten en lasten Begroting 2023 Programma

(bedragen x € 1.000)

0. Bestuur en ondersteuning 1. Veiligheid 2. Verkeer en vervoer 3. Economie 4. Onderwijs 5. Sport, cultuur en recreatie 6. Sociaal domein 7. Volksgezondheid en milieu 8. VHROSV Saldo baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Begrotingssaldo na bestemming Waarvan structureel begrotingssaldo Waarvan incidenteel begrotingssaldo

Staat van incidentele baten en lasten

Lasten

Baten

-7.994 -1.304 -2.154 -2.217 -852 -2.531 -13.001 -3.279 -4.209 -37.541 -650 -38.191

Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

26.379 56 38 1.843 121 426 1.871 2.604 2.876 36.214 1.656 37.870

18.385 -1.248 -2.116 -374 -731 -2.105 -11.130 -675 -1.333 -1.327 1.006 -321 83 -404

19.060 -1.267 -2.126 23 -728 -2.130 -11.202 -649 -1.207 -226 350 124 500 -376

20.059 -1.294 -2.056 22 -732 -2.160 -11.188 -644 -1.155 852 94 946 1.113 -167

18.831 -1.321 -2.083 53 -727 -2.195 -11.214 -648 -1.182 -486 93 -393 -241 -152

(bedragen x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

1. Bedrijfsvoeringskosten GRSK (baat) 2. Bedrijfsvoeringskosten Kempenplus (baat) 3. Omgevingsvisie 3. Omgevingsvisie (dekking reserve uit overheveling / baat) 4. Omgevingswet 5. Uitbreiding capaciteit team MO 6. Maatregelen klimaatadaptatie (dekking algemene reserve / baat) 7. Klimtaatvisie 8. Verlaging kapitaallasten omdat 1e jaar niet volledig wordt uitgegeven 9. Nieuw beleid 2023-2026 (wettelijk / vervanging / wensen / ambities)

19 63 -131 80 -101 -80 30 -10 46 -320

27

9

18

-58 58 -101

-76

-77

62 -364

30 -130

34 -127

Totaal incidentele baten en lasten

-404

-376

-167

-152

Toelichting Staat van incidentele baten en lasten 1. Bedrijfsvoeringskosten GRSK (diverse programma’s) In de vastgestelde begroting van de Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Kempengemeenten zijn incidentele baten en lasten opgenomen en per deelnemende gemeente gespecificeerd. Deze incidentele bedragen zijn één-op-één overgenomen. 2. Bedrijfsvoeringskosten KempenPlus (programma 6) In de vastgestelde begroting van de gemeenschappelijke regeling KempenPlus zijn incidentele lasten en baten opgenomen en per gemeente gespecificeerd. Deze incidentele bedragen zijn één-op-één overgenomen. 3. Omgevingsvisie (programma 0) Vanuit het jaarrekeningresultaat zijn bedragen overgeheveld naar de jaren 2022, 2023 en 2024. De bedragen voor 2023 en 2024 zijn nu verwerkt in de voorliggende begroting als incidentele baten. 4. Omgevingswet (programma 8) De opstelling van een omgevingsvisie in verband met de nieuwe omgevingswet is een eenmalige activiteit, waarvan de lasten dus ook als incidenteel kunnen worden beschouwd. 5. Uitbreiding capaciteit team MO Maatschappelijke ontwikkelingen zoals corona en de gevolgen van de oorlog in Oekraïne hebben er voor gezorgd dat capaciteit binnen het team MO anders ingezet moet worden dan gepland. We zien ook dat veel inwoners en verenigingen (tegelijkertijd) aan de slag willen met allerlei initiatieven waarbij ambtelijke ondersteuning gevraagd wordt.

Ook dit doorkruist de planning. Hiervoor hebben we een prioritering opgesteld zodat de werkzaamheden weer passend zijn met de 81

capaciteit die we hebben. Om binnengekomen maatschappelijke initiatieven en werkzaamheden die niet kunnen blijven liggen op te kunnen pakken, is uitbreiding van de capaciteit nodig. Deze kosten worden verdeeld over 2022 en 2023, daarbij verwachten we in 2022 € 40.000 nodig te hebben en € 80.000 in 2023 om alles te kunnen oppakken. Omdat de oorzaak van tijdelijke uitbreiding ligt in incidentele zaken, zoals de coronapandemie en de Oekraïne-oorlog- kunnen deze lasten als incidenteel worden gekwalificeerd. 6. Maatregelen klimaatadaptatie – dekking algemene reserve (programma 0) Op 28 september 2021 heeft de raad ingestemd met budgetten voor klimaatadaptatie voor 2023 (RA21.061). Deze lasten zijn als structurele last opgenomen in de voorliggende begroting. Dekking van deze lasten vindt plaats vanuit de algemene reserve, welke dekking als incidentele baat is verantwoord. 7. Klimaatvisie Reusel-De Mierden wil in 2025 energieneutraal zijn. De netwerkcongestie zorgt ervoor dat innovatieve oplossingen bedacht moeten worden om te voorkomen dat initiatieven voor de opwekking van energie stil komen te liggen. In Kempenverband wordt daartoe onderzoek gedaan, hetgeen moet leiden tot de klimaatvisie. Dit is een eenmalige activiteit waardoor de lasten als incidenteel beschouwd kunnen worden. 8.