20211025 Boekwerk 2e berap 2021 def.docx

Naar verwachting wordt dit budget niet volledig in 2021 benut en daarom wordt voorgesteld om een deel van dit budget alvast over te zetten naar 2022.

Pagina 42 van 49

Programma 8. Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening, stedelijke vernieuwing (VHROSV) Portefeuillehouder Wethouder Van de Noort

Thema Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening, transitie intensieve dierhouderij, vergunningen, beheer onroerend goed, handhaving RO-vergunningen, woningbouwprojecten, centrumvisie

VOORTGANG BELEIDSDOELEN In de programmabegroting 2021 hebben wij aangegeven wat we binnen het programma VHROSV willen bereiken en wat we daarvoor gaan doen. In de volgende tabel lichten we per onderdeel toe wat de actuele stand van zaken is. 8.1 Ruimtelijke ordening Ambitie Een actueel en flexibel planologisch kader om particuliere en maatschappelijke ontwikkelingen te kunnen faciliteren met aan de voorkant duidelijkheid aan de inwoners, gebruikers en adviesbureaus over wat wel en niet kan. Maatschappelijk resultaat Inspanning 2021 Toelichting A Geactualiseerd 1 De procedure voor het In een eerder stadium is aangegeven bestemmingsplan bestemmingsplan Buitengebied dat de verwachtte inzagelegging van buitengebied. 2021 starten we in 2020 op. In het ontwerpbestemmingsplan in 2021 moet dit leiden tot het ter september/oktober 2021 zou inzage leggen van het plaatsvinden. Nu de Omgevingswet ontwerpbestemmingsplan in opnieuw is uitgesteld en de tijd nodig april/mei 2021. Het is voor een goede beantwoording van bestemmingsplan kan dan in de ingediende reacties is de september/oktober 2021 voor verwachting dat de inzage van het vaststelling aan de ontwerpbestemmingsplan in het 1e gemeenteraad worden kwartaal van 2022 gaat plaatsvinden. Vaststelling vindt naar verwachting voorgelegd. nog steeds plaats in 2022.

B Goede ruimtelijke en 1 Nota Ruimtelijke kwaliteit, deel De NRK-buitengebied is gereed en landschappelijke kwaliteit. Buitengebied (NRKwordt op 2 november 2021 ter buitengebied) wordt in vaststelling voorgelegd aan de november 2021 voor vaststelling gemeenteraad. Vanaf het 3e kwartaal voorgelegd aan de 2021 wordt verder gewerkt aan het gemeenteraad en het deel deel Stedelijk gebied. De concept Stedelijk gebied in het tweede NRK-stedelijk gebied wordt in het 1e kwartaal 2022. kwartaal 2022 ter inzage gelegd en eind tweede kwartaal 2022 ter vaststelling voorgelegd aan de gemeenteraad. Ambitie: Op tijd klaar zijn om per 1 januari 2022 te kunnen handelen volgens de verbeterdoelen van de Omgevingswet (inzichtelijk omgevingsrecht, leefomgeving centraal, ruimte voor maatwerk en sneller en beter). En vooruitlopend daarop al steeds meer te kunnen handelen in de geest van de Omgevingswet. C Een loket voor alle 1 Op basis van Plan van Aanpak Het loket voor vergunningen wordt vergunningen. voor de implementatie van de uitgewerkt en ingericht door VTH de Omgevingswet werken aan het Kempen. Doordat invoering van de kunnen handelen volgens het Omgevingswet met een half jaar wettelijk kader (waaronder uitgesteld is (tot 1-7-2022), is ook vergunningverlening) maar voor de uitwerking van het nieuwe vooral ook om te kunnen loket meer ruimte ontstaan.

Onze interne werkprocessen worden handelen in de geest van de Omgevingswet waarbij het continu beoordeeld. Om aan te sluiten initiatief centraal staat (“ja, mits” op de verbeterdoelen van de in plaats van “nee, tenzij”). Een Omgevingswet zijn reeds een aantal ander belangrijk aspect is een acties doorgevoerd. Waar nodig zal dit voor 1 juli 2022 nog verder tijdige aansluiting op de ontwikkeld worden. landelijke voorziening voor de DSO (DSO-LV, digitaal stelsel Omgevingswet). We betrekken hierbij onze partners als VTH De Kempen, de ODZOB, GGD, VRBZO en Waterschap De Dommel. Pagina 43 van 49

Ambitie: Bruisend boodschappen- en wooncentrum Reusel. D Uitvoering geven aan het 1 Besluitvorming over centrumplan Hart van bestemmingsplan Centrum Reusel: nieuwe supermarkt, Reusel nieuwe woningen en opwaardering bestaand vastgoed.

Het bestemmingsplan is geagendeerd voor de raadsvergadering van 2 november 2021.

MAJEURE THEMA’S VHROSV Centrumplan” Nieuw Hart van Reusel” Voor de planontwikkeling van het centrumplan was in 2021 € 62.000 begroot in de grondexploitatie. In werkelijkheid is reeds € 72.000 aan kosten geboekt. Dit is een gevolg van de lopende bestemmingsplanprocedure en de uitwerking van het stedenbouwkundigplan naar voorlopig ontwerp met de nodige participatiemomenten en bijstellingen. Voor het woonrijp maken was in 2021 al een bedrag begroot van € 261.000. Deze kosten worden dit jaar niet gemaakt, maar schuiven door naar andere jaren, afhankelijk van de inwerkingtreding van het bestemmingsplan en bouwplanning. STATUS OPENSTAANDE KREDIETEN Nr. Jaar Omschrijving investering krediet 1 2013 Beekherstel Reuseldal 2 2012 Ontwikkeling Rouwenbogtloop 3 2013 Herziening Bestemmingsplan Buitengebied 4 2016 Implementatie nieuwe omgevingswet

Beschikbaar gesteld 20.000 25.000 200.000 19.095

Lasten t/m 30-9-2021 2.509 13.650 196.040 16.913

Baten t/m 30-9-2021 0 0 0 0

Restant bedrag 17.491 11.351 3.960 2.182

Afsluiten krediet? Nee Nee Ja Nee

NR 1 + 2: zijn de beschikbaar gestelde budgetten per 1 januari 2012.

Toelichting status openstaande kredieten: 1. Beekherstel Reuseldal Voor zowel het Reuseldal als Raamsloopdal geldt dat er gelden beschikbaar zijn voor het ondersteunen van bijeenkomsten voor de verdere inrichting van de dalen en de recreatieve voorzieningen. Daarnaast kan het ingezet worden voor faunavoorzieningen en het opstarten van het proces om tot een duurzaam gebruik en inrichting van de gronden te komen. 2. Ontwikkeling Rouwenbogtloop Zie opmerkingen hierboven bij nummer 1. Beekherstel Reuseldal. 3. Herziening Bestemmingsplan Buitengebied Afgelopen jaar is vanuit dit budget het juridisch advies voor onder meer de afhandeling van planschadeverzoeken over het bestemmingsplan buitengebied betaald. Inmiddels is hiervoor een budget ingeregeld voor juridische RO zaken. Andere uitgaven worden niet meer verwacht, waardoor dit krediet kan worden gesloten. 4. Implementatie nieuwe omgevingswet Vanuit dit budget worden acties ondernomen om de organisatie mee te krijgen in de transitie naar de Omgevingswet. Het gaat hierbij om interne opleiding, maar ook om de organisatie van werkateliers voor de gemeenteraad.

Pagina 44 van 49

WAT MAG HET KOSTEN? Exploitatie

(bedragen x € 1.000)

Lasten Programmabegroting 2021-2024 Programmabegroting 2022-2025 Begrotingswijziging tot 2e berap 2021 Effecten 2e berap 2021 (structureel) Effecten 2e berap 2021 (incidenteel) Totaal Lasten Baten Programmabegroting 2021-2024 Programmabegroting 2022-2025 Begrotingswijziging tot 2e berap 2021 Effecten 2e berap 2021 (structureel) Effecten 2e berap 2021 (incidenteel) Totaal Baten Saldo baten en lasten na 2e berap 2021

2021

2022

2023

2024

2025

-3.903

-2.691

-2.297

-2.697

0 0 -3.903

0 0 -2.691

0 0 -2.297

0 0 -2.697

-4.553 -168 -295 -224 -5.240

3.645 2.932

1.721

1.390

1.796

0 90 100 3.835

0 0 2.932

0 0 1.721

0 0 1.390

0 0 1.796

-1.405

-971

-970

-907

-901

Diverse posten in programma 8 Bedrijfsvoeringskosten GRSK n.a.v. begroting 2022 / begrotingswijziging 2021 (eenmalig structureel nadeel € 5.067) De begrotingswijziging 2021 van de GRSK, die samen met de begroting 2022 is voorgelegd, is verwerkt in deze Berap. De afdeling VTH geeft een nadeel van € 9.400, waarvan € 5.067 valt binnen programma 8 (bestemmingsplannen en bouw-, woning- en welstandszorg). 8.1 Ruimtelijke ordening Planschade betalingen (incidenteel nadeel € 186.000 in 2021). In 2021 heeft de gemeente op basis van uitgebrachte adviezen en gerechtelijke standpunten in een drietal planschadezaken in relatie tot de dierhouderij een vergoeding moeten uitkeren. Nota Ruimtelijke Kwaliteit, stedelijk gebied (incidenteel nadeel van € 27.000 in 2021) De Nota Ruimtelijke Kwaliteit (NRK) is een actualisatie en verdere uitwerking van het ruimtelijke kwaliteitsbeleid (waaronder actualisatie welstandsnota). Oorspronkelijk was het idee één NRK op te stellen voor het gehele gemeentelijk grondgebied. Gedurende het proces is een splitsing gemaakt in een deel Buitengebied en een deel Stedelijk gebied. Het deel Buitengebied wordt op 2 november bij de raad aangeboden ter vaststelling. Nu kan ook verder worden gewerkt aan het deel Stedelijk gebied.

De NRK zou in eerste instantie vooral ambtelijk opgesteld worden, maar door de grote werkdruk is het noodzakelijk gebleken meer werkzaamheden door een adviesbureau te laten uitvoeren. Daarnaast willen we een publieksvriendelijke, digitaal raadpleegbare NRK zodat burgers ook alleen de geldende regels/voorwaarden voor het eigen perceel te zien krijgen. Via ‘doorklikken’ is de gehele NRK in te zien. Omdat het de ruimtelijke kwaliteit van de directe woonomgeving van het merendeel van de inwoners betreft, is een uitgebreid participatieproces nodig voor het stedelijk gebied. Een bijraming van € 27.000 is nodig voor het opstellen van de NRK-stedelijk gebied. Bijraming budget juridische advisering team RO (eenmalig structureel nadeel € 35.000 in 2021) De gemeente heeft voor diverse zaken op het gebied van het ruimtelijk domein (specialistisch) juridisch advies nodig. Dit jaar hebben we meer juridisch advies en bijstand nodig gehad in met name enkele planschadezaken en enkele langlopende trajecten. Inhuur team RO (eenmalig structureel nadeel € 280.000 in 2021, eenmalige structurele dekking vanuit salariskosten € 25.000, incidentele dekking uit subsidie warme sanering dierhouderij € 100.000 en incidentele dekking door onttrekking bestemmingsreserve ontwikkeling buitengebied) Het inhuurbudget dient met € 280.000 te worden bijgeraamd.

Dit wordt op de volgende wijze gedekt: - Salariskosten (vacatureruimte team RO) programma 0 € 25.000 - Salariskosten (vacatureruimte team RO) programma 8 € 25.000 - Subsidie warme sanering dierhouderij € 100.000 - Onttrekking bestemmingsreserve ontwikkeling buitengebied (programma 0) € 130.000 Pagina 45 van 49

8.3 Wonen en bouwen Baten omgevingsvergunningen (eenmalig structureel voordeel € 90.000 in 2021) Op grond van de aanvragen die nu nog lopen is de inschatting dat er € 90.000 meer aan leges voor omgevingsvergunningen wordt ontvangen dan in de begroting 2021 geraamd. Bijraming budget Kempische woonzorgvisie (incidenteel nadeel van € 11.000 in 2021) In de programmabegroting 2022-2025 is onder de doelstellingen voor 2022 (product 8.3) onderstaande opgenomen over Kempische woonzorgvisie: In 2022 starten de Kempengemeenten Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel-De Mierden met het opstellen van een Kempische woonzorgvisie. Om tot een goede sturing op zowel wonen en zorg als huisvesting voor zorginitiatieven te kunnen komen, is een integrale visie op wonen en zorg essentieel. Deze woonzorgvisie moet inzicht geven in de woonzorgopgave in onze gemeente(n) zodat er een richting gevend opgavekader ontstaat voor de corporaties, gemeenten en zorgpartijen. Dat is de basis van waaruit de partijen in gezamenlijk overleg verantwoorde meerjarige investeringen in de zorg of (zorg)vastgoed kunnen plegen. De taskforce Wonen en Zorg (opgericht door de VNG, Aedes, Actiz en de ministeries van VWS en BZK) stimuleert gemeenten om de woonzorgopgave in beeld te brengen en hierop een visie te ontwikkelen. Inmiddels is het offertetraject voor het opstellen van deze Kempische woonzorgvisie in 2021 gestart.

Een bijraming van € 11.000 is nodig voor het opstellen van deze visie.

Pagina 46 van 49

Opvolging rapportage interim controle accountant Als voorbereiding op de jaarrekeningcontrole voert de accountant in het najaar een interim controle uit. Over de bevindingen wordt een rapport uitgebracht. In deze paragraaf geven we de adviezen en aanbevelingen weer, die door de accountant zijn gegeven naar aanleiding van de interim controle 2020. Daarbij geven wij onze reactie weer.

1. Invoering rechtmatigheidsverantwoording Advies: zo spoedig mogelijk onderzoeken welke acties er voor uw organisatie noodzakelijk zijn ten aanzien van de rechtmatigheidsverantwoording en daarbij ook aandacht te schenken aan verbonden partijen. Wij zullen ons voorbereiden op de rechtmatigheidsverantwoording ingaande het boekjaar 2022 (is uitgesteld, was 2021). 2. Financiële effecten Corona Advies: om de effecten van de Corona op de financiën te monitoren en hierover uitgebreid te rapporteren in uw jaarverslag. In het jaarverslag is een afzonderlijke paragraaf opgenomen met betrekking tot corona (naast de verantwoording in de programma’s). Ook in de beraps wordt gerapporteerd over de gevolgen van corona. 3. Voorziening groot onderhoud Advies: om voor 2020 en toekomstige jaren de structurele dotatie aan de voorziening wegen te bepalen op de volledige looptijd van het onderhoudsplan. Conform de afspraken met de provincie en de accountant is in de meerjarenbegroting vanaf 2023 een hogere dotatie aan de voorziening opgenomen conform het vastgestelde plan. Er is geen indicatie dat de voorziening in de tussentijd ontoereikend zal zijn. Aan de aanbeveling is dus reeds voldaan. 4.

Fiscale beheersing Advies: Om de kans op fouten en fiscale risico’s te verkleinen en om vast te stellen in welke mate uw gemeente fiscaal in control is, adviseert de accountant om uw verbijzonderde interne controle functie te betrekken bij de totstandkoming van de fiscale aangiftes. In dit kader kan het een overweging zijn om fiscale controles te integreren in het interne controle plan en/of een separaat tax control framework (TCF) op te stellen. De opstelling van een tax control framework wordt overwogen / onderzocht. Ten aanzien van de BTW bij de bouw van de Kei is in het voorstel al rekening gehouden met een externe toets inzake de verhaalbare BTW en afstemming daarover met de fiscus. Pagina 47 van 49

5. Uitvoering verbijzonderde interne controle Advies: zo snel mogelijk de gedane aanbevelingen verwerken in het Interne Controleplan. Wij zullen de aanbeveling zo goed als mogelijk uitvoeren. Het IC-plan zal vóór vaststelling ook aan de accountant worden voorgelegd. 6. Prestatieverklaringen Advies: de toets op prestatieverklaringen onderdeel te laten maken van de verbijzonderde interne controle werkzaamheden. Wij constateren dat de schaal van de gemeente geen ideale oplossing mogelijk maakt. Desalniettemin begrijpen wij de roep om extra aandacht voor een toets op prestatielevering. In de recent vernieuwde budgethoudersregeling heeft dit dan ook extra aandacht gekregen. Wij proberen om een en ander binnen de beperkte mogelijkheden verder te optimaliseren, mede gelet op de verantwoordelijkheden inzake de rechtmatigheidsverklaring ingaande het boekjaar 2022 (zie ook 1). 7. Contractenregistratie en beheer Advies: In voorgaande jaren heeft de accountant geadviseerd om de mogelijkheden tot aanschaf van een applicatie voor contractbeheer te onderzoeken. Daarvoor is nog geen applicatie gevonden. Daarnaast adviseren wij om de aanbestedingsdossiers centraal digitaal op te slaan in bijvoorbeeld het huidige zaaksysteem. Wij zijn van mening dat de bevinding niet helemaal juist is. De registratie van contracten vindt decentraal plaats, maar wel in een centraal register, te weten Corsa.

De decentrale registratie zou naar onze mening niet wezenlijk anders mogelijk zijn, in die zin dat contracten decentraal worden afgesloten en registratie dus altijd afhankelijk is van de aanlevering door alle onderdelen van de organisatie. Dat zou met een specifieke applicatie voor contractenbeheer niet anders zijn. De constatering dat wij geen applicatie hebben gevonden is onjuist. Er is bewust niet gezocht naar een specifieke applicatie, omdat Corsa naar ons idee voldoet. Dat hebben wij ook aangegeven naar aanleiding van eerdere aanbevelingen op dit gebied. Het feit dat sommige complete aanbestedingsdossiers moeilijk te achterhalen zijn, heeft enerzijds te maken met het feit dat het dan om oudere dossiers gaat. Anderzijds wordt soms ook verzuimd een en ander goed te registreren. Dat laatste heeft onze aandacht. 8. Doorbreking functiescheiding Advies: de accountant adviseert – zo lang er procesmatig geen wijzigingen zijn doorgevoerd - om de controles op functiedoorbreking structureel onderdeel uit te laten maken van de verbijzonderde interne controle werkzaamheden. Ten aanzien van de jaarafsluiting adviseert de accountant om de uitgevoerde controles door te trekken over heel 2020 en deze beschikbaar te stellen in het accountantsdossier.

• De 2 medewerkers die bevoegd zijn tot het autoriseren van facturen, het muteren van crediteurenstamgegevens en het klaarzetten van betalingen zijn applicatiebeheerder. Zij kunnen zelf geen betalingen klaarzetten bij de BNG. Alleen maar een 1e of 2e handtekening plaatsen (autoriseren betaalvoorstellen). Voor eventuele fraude is dus nog minimaal één persoon nodig. Het risico op fraude is daarom in onze ogen laag. Voor 2 applicatiebeheerders is gekozen om de kwetsbaarheid te verminderen. Gelet op de beperkte omvang van onze organisatie voeren deze personen ook nog andere taken uit. Hierbij is de functiescheiding zo veel mogelijk toegepast. • Ook de kans op fraude op de Rabobankrekening is in onze optiek laag. De rekening kent immers geen kredietfaciliteit, de hoogste stand in 2020 was € 9.144, de betalingen worden samen met de budgetbeheerder gedaan en tot slot worden de bankafschriften (incl. bewijsstukken) niet door de bedoelde 2 medewerkers verwerkt. Het zelfstandig frauduleus betalingen uitvoeren tot € 50.000,- is bij deze rekening dan ook nauwelijks mogelijk. • Zoals aangegeven zijn we van mening dat de risico’s zo goed mogelijk zijn afgedekt. De aanbeveling om de controle op functiedoorbreking onderdeel van de VIC uit te laten maken, vinden wij een goede aanvulling hierop. 9.

Methodiek actualisatie grondexploitaties Advies: de tussentijdse monitoring op grondexploitaties te verbeteren door het uitvoeren van een actualisatie later in het jaar. Hierdoor zijn eventuele onvoorziene mee- en tegenvallers tijdig inzichtelijk en loopt de gemeente minder risico dat tussentijdse winsten te laat in beeld zijn en anderzijds dat onverwachts extra verliesvoorzieningen getroffen dienen te worden. Tevens constateert de accountant dat er geen uitgangspunten zijn gedefinieerd voor de wijze van doorrekenen en het uitvoeren van een scenario analyse met als doel de financiële impact van risico’s en kansen in beeld te brengen. Derhalve adviseert de Pagina 48 van 49

accountant om het uitgangspunt voor het doorrekenen van de verschillende scenario’s vast te leggen in de nota grondbeleid. Er is een nieuwe nota Grondbeleid vastgesteld, waarin de wijze waarop wordt omgegaan met grondexploitaties opnieuw is vastgelegd. Tussentijdse calculaties zijn daarin –behoudens bijzondere omstandigheden- niet voorzien, tussentijdse monitoring via de reguliere P&C-cyclus wel. De wijze waarop risico’s worden bepaald, maakt onderdeel uit van de nota. De nieuwe nota Grondbeleid is in april 2021 vastgesteld door de raad. 10. Beoordeling subsidieverantwoordingen Advies: ontwikkel een vast model voor de beoordeling van subsidies en dit toe te passen in het subsidieproces. De problematiek is bekend en heeft onze aandacht. Wij denken dat de uiteindelijke oplossing eerder gezocht moet worden in (toekomstige) aanpassing/herijking van de subsidieregeling dan in veel extra aandacht voor controlewerkzaamheden. 11. Vaststelling van subsidie 2020 Advies: Om onrechtmatigheden in 2020 of volgend jaar bij vaststelling te voorkomen, adviseren wij om: • In beeld te brengen bij welke subsidiestromen het mogelijke recht op de subsidie is komen te vervallen als gevolg van het niet voldoen aan de subsidievoorwaarden • Met uw college tijdig af te stemmen op welke wijze de gemeente hiermee om dient te gaan bij de vaststelling van de subsidies.

Hierbij kan worden gedacht aan (gedeeltelijk) terugvorderen, (gedeeltelijk) doorschuiven naar 2021 of onveranderd vaststellen. Hierover dient uw raad tijdig ingelicht te worden • Hier in de subsidiebeoordeling door de verschillende medewerkers eenduidig op te toetsen en dit uniform vast te leggen in het subsidiedossier en/of vaststellingsbesluit • Na te gaan of eventuele financiële gevolgen (bijvoorbeeld terugvorderingen van voorschotten) reeds in de jaarrekening 2020 verwerkt dienen te worden. Het college heeft een besluit genomen ten aanzien van de vaststelling van subsidies over 2020. Dit was vooral ingegeven vanuit de effecten van de coronacrisis op verenigingen en instellingen. Eventuele terugvorderingen zullen niet plaatsvinden over 2020. In 2021/2022 zal worden bezien in hoeverre er alsnog terugvordering moet plaatsvinden over 2021. Bij de opstelling van nieuw subsidiebeleid zullen wij ook aandacht hebben voor het proces inzake vaststelling van subsidies en de controle daarop.

Pagina 49 van 49