Verslag raad 29 juni 2021

Verslag Gemeenteraad

Datum vergadering

29 juni 2021

Djuma:

Aanwezig

voorzitter:

mevrouw P. Doornenbal-van der Vlist

griffier:

de heer M.H.T. Jansen

de leden:

ChristenUnie: de heer J. Pronk, de heer N.W. van Mourik, mevrouw C.M. Veldhuizen en de heer J.H. Verdam VVD: de heren B. Bisschop en A.J. Hoek SGP: de heren H. Don en H.H. van der Schoor Dorpsbelang Renswoude: de heren C.E. Eskes en J.B. Stutvoet CDA: de heer S. Verkerk

tevens aanwezig:

de heer S. van ’t Foort (wethouder), mevrouw M.C. Teunissen-Willemsen (wethouder), de heer A. Wijs (wethouder) alsmede de heer E.J. Jansonius (gemeentesecretaris)

Notulist:

de heer J.B. Kammeraad

_________________________________________________________________________ 1. Opening De voorzitter opent de vergadering met gebed en heet de aanwezigen welkom. Buiten staan veel mensen die hun zorgen uiten over windmolens. Er zijn vandaag 8 insprekers. 2. Vaststelling agenda De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 3. Spreekrecht burgers/rondvraag raadsleden De heer Schadeberg is teleurgesteld dat vanaf het moment dat hij wat te horen kreeg steeds dezelfde berichtgeving vanuit de gemeente kwam maar geen enkele handreiking over alternatieven. Enige tijd geleden heeft hij een brief gestuurd aan de griffier voor alle raadsleden met enkele suggesties daarin. Is dat ontvangen en hebben mensen de moed genomen om een paar van deze suggesties te gaan onderzoeken? Hij heeft een aantal keren vernomen dat mensen uit de raad het belangrijk vinden dat de windmolens er waren want dan kunnen ze aandelen kopen en dat is wel erg goed voor hun financiële situatie. Als mensen aandelen willen kopen zijn daarvoor echter zoveel mogelijkheden dat dit niet via windmolens hoeft verkocht te worden in Renswoude. Hopelijk wordt dat argument in ieder geval niet genoemd in de hele discussie over windmolens. De heer Bisschop zegt dat raadsleden zeker ook bezig zijn geweest met alternatieven en dat zal vanavond in de discussie ook naar voren komen.

Als mensen rijk willen worden kopen ze wel aandelen van Tesla of Amazon. De voorzitter meldt dat de griffier alle ontvangen zaken heeft doorgestuurd naar de raad. De heer Pronk geeft aan dat de brief inderdaad is ontvangen naast veel meer brieven over het onderwerp. De fractie heeft alle brieven doorgelezen en bij sommige brieven zaten heel lange bijdragen. Daarvan is dan een verkorte versie gelezen.

Pagina 1 van 24

De heer Deemoed vertegenwoordigt een heleboel mensen uit Veenendaal-West. De burger voelt zich steeds minder gehoord en voelt zich niet echt meer vertegenwoordigd door de volksvertegenwoordigers. Deze kloof lijkt steeds groter te worden en er is steeds minder vertrouwen. Wat heeft het nog voor zin om je uit te spreken tegen deze plannen en dat ruim 5300 mensen een petitie hebben getekend tegen deze plannen? Is alles op de achtergrond al niet lang geregeld door partijen die er belang bij hebben? Het gaat om onze toekomst en het woongenot en de toekomst van onze kinderen. Helaas is er geen mogelijkheid geweest om fysiek bij elkaar te komen op een vergadering om een keer van gedachten te wisselen. Vanuit de gemeente zelf is er nauwelijks informatie verstrekt, heel veel digitaal of lokaal, en er is geen enkele serieuze peiling gedaan bij de omwonenden. Nog steeds zijn heel veel mensen niet op de hoogte van wat er precies speelt en welke verstrekkende gevolgen deze plannen voor de gemeente en de omwonenden kunnen hebben. Op digitale vergaderingen is men wel bijgepraat en werd duidelijk dat het al lang vaststond welke kant het opging. De stakeholders hadden de richting al helemaal bepaald. Natuurlijk kan door hen goed worden verdiend aan dit project en worden bepaalde doelstellingen gehaald maar dan wel over de rug van de burgers.

Zij willen helemaal geen windmolens langs de snelweg want het gaat om hun gezondheid en woongenot en dat van hun kinderen. Ruim 5300 mensen hebben de petitie getekend dat ze er tegen zijn. Wat wordt daarmee gedaan? Deze 5300 mensen vertegenwoordigen ook gezinnen en die worden ook getroffen door deze plannen. Er is totaal geen draagvlak bij de omwonenden. Een serieuze peiling bij de omwonenden in de buurt is er nog niet geweest. Het is vanavond aan de raad of de kloof tussen de burger en de gemeente nog groter wordt. De raadsleden kunnen vanavond laten zien of ze de burgers echt vertegenwoordigen als volksvertegenwoordiger en of ze willen meewerken aan het terugbrengen van het vertrouwen van de burger. De heer Stutvoet meldt dat als de bewoners een verzoek hadden gedaan aan de fractie voor een gesprek, dan had dat altijd gekund. De afgelopen maanden heeft spreker wel 25 bijeenkomsten bijgewoond om tot een goed standpunt te komen en dus is alles nog niet geregeld. De fractie heeft een aantal ontmoetingen gehad met bewoners van de Parallelweg. De heer Bisschop zegt dat het stakeholdersoverleg inderdaad een bepaalde richting is opgegaan maar de raadsleden gaan er straks met z’n allen een besluit over nemen. Het is goed als burgers hun stem laten horen want daar zijn raadsleden als volksvertegenwoordigers zeker gevoelig voor.

Eens in de 4 jaar zijn er gemeenteraadsverkiezingen en de VVD heeft nog steeds een groot vertrouwen in de democratie. De heer Oostermeijer merkt op dat de omwonenden in Renswoude sinds oktober van de voorgenomen plannen weten, sinds januari van de plannen van de buren en in april zijn de omwonenden in Veenendaal wakker geschud. Het gegoochel met cijfers maakt het niet erg overzichtelijk maar gelukkig zitten er verstandige rekenaars in de raad die zich goed in de materie hebben vastgebeten. Bovendien gaat het over iets dat over 9 jaar gerealiseerd moet zijn en in het tweede stuk pas over 29 jaar. In de position paper is de regel opgenomen van windenergie op de Emminkhuizerberg mits draagvlak van direct omwonenden. Toch is er dan discussie en dat is raar want aan de belangrijkste voorwaarde kan niet worden voldaan. Het kan niet zo zijn dat mensen die 15 km verderop wonen zorgen voor draagvlak. Aangetoond is dat binnen een cirkel van 1,5 km er geen enkel draagvlak is. In Overberg zijn zelfs alle huishoudens geraadpleegd omdat er vanuit Driebergen draagvlak zou zijn voor windmolens in Overberg tegen Veenendaal aan. Dan gaat het om 20 km maar wel binnen dezelfde gemeente. Zowel in Overberg als Renswoude willen de grondeigenaren niet meewerken.

Gisteren heeft een raadslid van de ChristenUnie, de partij die voorstander is van het doorzetten van de plannen, een gesprek gehad met een van zijn buren. In dat gesprek is haar beloofd dat als er geen draagvlak is de windmolens er niet zullen komen.

Pagina 2 van 24

Vorige week vrijdag een uitstekend gesprek gehad met de initiatiefnemer. Elkaars standpunten zijn aangehoord. Deze vertelde dat twee jaar geleden door het college is gevraagd om wind te onderzoeken op de Emminkhuizerberg vanwege de opgave en omdat windenergie onontkoombaar is voor Renswoude. Een jaar later presenteert hij plannen aan de raad en hij krijgt de opdracht om windenergie verder uit te werken op de Emminkhuizerberg. Nu keert zich een en ander en dat vindt hij niet leuk. Ook de signalen vanuit de tegenstanders ervaart hij als vervelend. Enerzijds heeft hij het gevoel iets goeds te doen voor Renswoude maar anderzijds wordt hij weggezet als grote boeman die het woongenot van velen aantast. Op de vraag wat hij zou doen als er een windmolen naast de Ubbeschoterweg zou worden geplaatst antwoordde hij dat hij zeker zou verhuizen. Met de aangewezen zoeklocatie is de waarde van het huis van spreker zodanig gekelderd dat met de eventuele opbrengst de lopende hypotheek niet kan worden afgelost en dat hangt vele omwonenden boven het hoofd bij het aanhouden van de zoeklocatie. De initiatiefnemer vertelde dat hij zich met het bod van Renswoude niet zo heeft beziggehouden. Hij vaart op de mensen uit de raad en het college die hem vertelden dat het niet zonder windenergie kan en dat met windenergie Renswoude beter af is met Innovent dan met een grotere energiereus.

Hij was meer voorstander van kernenergie maar als wind nodig blijft wil hij daar wel voor gaan. Maar alleen als het leuk blijft en hij niet met eieren en tomaten wordt bekogeld. Wat als de heren van Innovent het niet meer zien zitten omdat ze de tegengeluiden misschien wel intimiderend vinden worden? Dan doen ze het over aan een andere partij die niets met Renswoude op heeft. Als de raad met de zoeklocatie Emminkhuizerberg instemt zal Innovent of een andere partij een vergunning aanvragen. De raad denkt de vergunning te kunnen weigeren op bijvoorbeeld het ontbreken van draagvlak. Dan kan de initiatiefnemer naar de rechter gaan en die vragen of hij de gemeente wil sommeren om de vergunning af te geven. Er bestaat immers geen wet op het draagvlak. Dus ook als iedereen tegen is kan zo’n vergunning via de rechter worden afgedwongen. De heer Bos is hiervan op de hoogte maar hij gaf tegelijk aan dit niet te zullen doen. Echter, als de raad de zoeklocatie aanwijst hebben de inwoners en de raad het niet meer voor het zeggen. De provincie kan dan bepalen dat de windmolens er moeten komen want ook groter dan 5 MW is provinciaal beleid. Als over bijvoorbeeld 5 jaar zou worden besloten dat windenergie alsnog moet worden onderzocht kan de raad alsnog besluiten om een zoeklocatie aan te wijzen. De heer Bisschop zegt dat het zoekgebied straks een belangrijke discussie zal worden.

Van meerdere kansen is het signaal gehoord dat je de grip kwijt bent als je het inbrengt. De heer Bulten spreekt namens veel mensen in Veenendaal-West. De voorzitter geeft aan dat de heer Bulten vanmiddag nog een mail aan haar heeft gestuurd in de Engelse taal. Als de raadsleden daar prijs op stellen zal het aan hen worden doorgestuurd. De heer Bulten meldt dat hij de mail al aan alle raadsleden heeft gestuurd. De raad voert onjuist en misleidend beleid uit en stapt over de belangen van de inwoners heen. Vanavond neemt de raad een onomkeerbaar besluit met vergaande consequenties. Van de zogenaamde realistische visualisatie wordt spreker kotsmisselijk. Tijdens de vorige inspraakronde werd zijn betoog afgebroken door de voorzitter. Hij heeft contact gehad met de heer Bos en zijn excuses aangeboden voor zijn aantijgingen maar mogelijk is dat voorbarig geweest. De realistische visualisatie van Innowind is fake news. Er is sprake van het manipuleren van de kijkhoek en de brandpuntsafstand in combinatie met een windturbine die bij 3 Beaufort zou omwaaien. De kern van de wieken past nauwelijks op een fietsdynamo. Hopelijk tuimelen de raadsleden hier niet in. De wieken worden al het nucleaire afval van 2050 genoemd omdat er niets mee gedaan kan worden.

De optimisten claimen dat dit in de komende jaren wel zal worden opgelost maar polyesterboten zijn al na 30-40 jaar een groot probleem aan het einde van hun levensduur. Een wiek is vergelijkbaar met 50-100 afgedankte kajuitjachten. Het is dan verstandig om eerst hiervoor oplossingen te vinden voordat het

Pagina 3 van 24

probleem veel groter wordt. De huidige oplossingen zijn begraven of verbranden en daar wordt het milieu geen plezier mee gedaan. Uit de berichten wordt opgemaakt dat vooral de ChristenUnie voorstander is van de zoeklocatie. Jezus zei heb God lief boven alles en uw naasten als uzelf. Hoeveel leed zou er niet in de wereld worden bespaard als men zich aan deze samenvatting zou houden. Wat is de ChristenUnie voornemens haar naasten aan te doen? De ratio achter deze rabiate gedrevenheid kan niet worden gevonden. In een situatie waar veel geld in omgaat komen ook veel steekpenningen voor. Spreker weet dat het niet zo is maar hij kan er geen verklaring voor vinden. Er mogen geen windturbines kopen op de Emminkhuizerberg. Als de ChristenUnie volhardt in haar standpunt moet ze ook haar besluit toelichten op een eerlijke manier. Wat bezielt de ChristenUnie om haar naasten het woongenot te ontnemen? De raad moet Innowind met de zogenaamde realistische visualisatie niet geloven. Als binnendoor wordt gereden naar Ede doemt voorbij cafetaria Het Pakhuis een turbine van Ede op. Die staat dan nog op een afstand van ruim een kilometer en de windmolen is slechts 130 m hoog. Wie probeert hier de boel te belazeren? Vervolgens laat de heer Bulten een video aan de raadsleden zien. De heer Malotaux is oud-fysicus en informaticus uit Veenendaal.

Mensen gaan in Veenendaal-West wonen vanwege de natuur, de rust en de stilte en door hier windmolens van 240 m hoog neer te zetten wordt die stilte verschrikkelijk verstoord. In Veenendaal verschijnen op alle huizen zonnepanelen en iedereen investeert om zoveel mogelijk in de eigen energiebehoefte te voorzien. Door die investeringen loopt al jarenlang het elektriciteitsverbruik terug maar Renswoude levert met windmolens maximaal 15 MW. De inwoners van Veenendaal en de bedrijven daar leveren met de zonnepanelen zo’n 110 MW. Dat is bijna 4 keer zoveel als Renswoude en Overberg samen maar Renswoude en Overberg leveren hun minimale bijdrage over de rug van de inwoners van Veenendaal. Er zijn meer dan 1600 woningen in een straal van 1500 m van de windmolens. Samen met de woningen in Renswoude in die straal zijn het bijna 2000 woningen die rechtstreeks overlast van de windmolens zullen ondervinden. Dat verpest het uitzicht, verstoring van de rust, waardedaling van de woningen enzovoort. Bij elkaar zo’n 5000-6000 mensen wiens levens door de windmolens van Renswoude verpest zullen worden. De raad moet stoppen met het spreken over een zoeklocatie want dat is een eufemisme. De raad moet spreken over een aanwijslocatie en die moet vanavond worden geschrapt. Op ruime afstand van de woonkernen van Renswoude is er voldoende ruimte voor plaatsing van windmolens.

Als dat extra aansluitingskosten met zich meebrengt, waarom zouden de inwoners van Veenendaal daarmee lastig moeten worden gevallen? Een investeerder zegt dat hij bij plaatsing van windmolens ten noorden van Renswoude moet verhuizen omdat de windmolens te dicht bij zijn villa staan. Hoe denkt de raad dan over de 2000 gezinnen in Veenendaal-West, Renswoude en Overberg als ze op de huidige aanwijslocatie komen? Hoe durft de heer Jorg te stellen dat slechts enkele inwoners, toevallig alle inwoners van Overberg, tegen de windmolens zijn? Er zijn voorstanders van windmolens maar die wonen op 10-20 km afstand. De langjarige gemiddelde windkracht op alle locaties rond Renswoude is minimaal zodat de geplande 5 MW nooit zal worden gehaald. De heer Achterberg spreekt namens de direct omwonenden en als lid van de Stichting Duurzaam en leefbaar. Spreker woont aan de Kooiweg en maakt zich zorgen over de negatieve effecten van deze gigantische industriële turbines wat betreft gezondheid, woongenot en landschap. Bij het draagvlak moet het gaan om de direct omwonenden binnen een straal van 1,5 km. Dat zijn de bewoners die direct gaan ervaren wat de windturbines teweeg gaan brengen en dat zijn niet de bewoners van Renswoude Noord zoals het autobedrijf Van Asselt.

In de afgelopen tijd viel op dat de heer Van Mourik de flyers met de afbeeldingen van windmolens die door bezorgde inwoners zijn verspreid als fake news bestempelde. Dat was een kwalijke opmerking want de omwonenden willen hun oprechte zorg delen over de plaatsing van enorm hoge molens en feitelijk worden zij gekwalificeerd als leugenaars. De

Pagina 4 van 24

illustraties die als bijlage bij het raadsvoorstel zijn gevoegd zijn gemaakt met Windplanner. Die foto’s zijn genomen uit een andere hoek. Hoe dichter de foto is genomen bij een voorliggend woonhuis, hoe kleiner het effect is van de zichtbaarheid van de molens. Dit blijkt uit de eerste illustratie ter hoogte van de Munnikenweg. De zogenaamde nepfoto is van de overkant van de weg gemaakt en de foto via Windplanner op het trottoir van de weg. Dan is het logisch dat de molens kleiner worden. Daarnaast zijn de windmolens op een andere locatie geplaatst dan de eerdere aannames betreffende de zoeklocatie. Wat is de toegevoegde waarde van visualisaties op 4-5 km afstand van de zoeklocaties? Het gaat erom wat de direct omwonenden ervaren en dan is de locatie Munnikenweg heel reëel als het gaat om de bewoners van Veenendaal-West want die gaan de directe gevolgen ervaren maar een locatie vanaf de Slaperdijk ter hoogte van de kruising met de Haarweg is minder relevant. De visualisatie foto 3 is opmerkelijk want de molens zijn niet op de zoeklocatie geplaatst maar ze staan ruim op het midden van de Emminkhuizerberg maar de molens zouden langs de infrastructuur komen. Dit verklaart ook de verschillen in visualisatie vanaf de Munnikenweg.

Feitelijk toont deze afbeelding de enorme grootte van de molens vanaf Parallelweg 7, het eerste woonhuis, en niet zoals wordt gesuggereerd vanuit de kruising Parallelweg/Heuvelsesteeg. Voorts komt het type molen dat wordt gebruikt totaal niet overeen met de werkelijkheid. Een molen van 240 m heeft ongeveer een ashoogte van 165 m en een rotordiameter van 150 m. Nu wordt het een hoge dunne paal met een vrij kleine rotordiameter. Met deze presentatie wordt een poging gedaan om de beeldvorming aanzienlijk te beïnvloeden in het nadeel van de verspreide flyer en bewoners worden hierdoor in een kwaad daglicht gesteld. Er wordt gesuggereerd dat het allemaal wel meevalt qua hoogte. Hoge iconische gebouwen zijn vanaf grote afstand zichtbaar en bekend om hun schoonheid. Realiseert de raad zich wat een hoogte van 240 m is met een lelijke windmolen? Dat is 80% van de hoogte van de Eiffeltoren en 2,5 m zo hoog als het Vrijheidsbeeld in New York en de Big Ben. De raad dient de belangen te behartigen van de direct omwonenden. De raadsleden moeten gaan kijken in de land waar deze hoge molens al staan. Het landschap van de Emminkhuizerberg mag niet worden vervuild met deze enorme reuzen. De zoeklocatie Emminkhuizerberg mag geen plaats hebben in de RES 1.0.

De heer Bisschop is eveneens van mening dat de direct omwonenden het ermee eens moeten zijn op basis van het principe van sociale rechtvaardigheid. Of de foto’s nu wel of niet kloppen, de heer Achterberg wil ze niet hebben en dat is gehoord. Daarom zal de VVD straks ook voorstellen om die zoeklocatie te schrappen. De heer Roelofsen heeft zijn betoog opgenomen op de meest van toepassing zijnde locatie. Hij zit bovenop de Emminkhuizerberg en is woonachtig aan de Kooiweg. De huidige veilige leefomgeving wil hij graag aan zijn kinderen overdragen maar de vraag is of met de windturbines die komen deze veilige leefomgeving nog wel kan worden overgegeven. Er is op dit moment te weinig informatie over de impact die zulke enorme windturbines mogen hebben op de omgeving. Mensen hebben de plicht om met een stuk naastenliefde naar elkaar om te zien en dan wordt niet begrepen hoe je iemand een windturbine met een hoogte van meer dan 200 m in zijn achtertuin kan wensen. De raadsleden moeten een keuze maken met hun hart of ze dit hun inwoners willen aandoen. Zolang er geen informatie is over een veilige leefomgeving dient de keuze in ieder geval te worden uitgesteld. De heer Bisschop zegt dat de gezondheidsaspecten natuurlijk van belang zijn maar de discussie is of als die worden weggenomen je het alsnog moet doen.

Daarnaast is de vraag als de mensen het niet willen, moet je het dan doorzetten? De heer Bosch (namens Innowind) zegt dat het niet het geval is dat Innowind windmolens wil bouwen zo hoog als de Eiffeltoren. In het kader van de milieudoelstellingen van de gemeente zijn een aantal lokale ondernemers 1,5 jaar geleden gevraagd of zij het voortouw willen nemen in een mogelijke realisatie van windenergie voor Renswoude. Ruim een jaar geleden

Pagina 5 van 24

is de raad in een besloten vergadering geïnformeerd over op welke plekken in Renswoude het zou kunnen. Dat was niet alleen de berg maar het waren 7 verschillende locaties. Dat was de dag nadat de raad unaniem had ingestemd met de concept RES waar inderdaad de berg als zoeklocatie is benoemd. Na die tijd is weerstand ontstaan en daarvoor hebben de initiatiefnemers alle begrip. Veenendaal wil de windmolens zover mogelijk naar Renswoude en Renswoude wil ze misschien wel zover mogelijk naar Veenendaal als je de gemiddelde bewoner spreekt. Echter, waar wel aan moest worden gewend was de wijze waarop de initiatiefnemers werden bejegend want er werd regelmatig op de man gespeeld en je integriteit werd ter discussie gesteld. Vorige week heeft hij een goed gesprek gehad met de heer Oostermeijer. Een aantal dingen uit zijn betoog vanavond werden herkend maar ook een aantal dingen waren net iets anders dan gezegd. Persoonlijk zou spreker de energietransitie willen oplossen met kernenergie maar daar is helaas geen politiek draagvlak voor. Er is wel een opdracht om te verduurzamen en helaas zal dan gedurende een periode van 20-25 jaar tegen windmolens moeten worden aangekeken wanneer dat de keuze van de raad is. Innowind heeft geen enkele intentie om de raad van beelden te voorzien die niet kloppen.

Daarom is een extra consultant ingeschakeld om de echte visualisatie zo dicht mogelijk te benaderen. Dat is gebeurd met het programma Windplanner. De molens bij Ede zijn niet 130 maar 150 m hoog en stonden daar ook in en het visualisatieprogramma heeft ze vervolgens er ingezet en dat kwam identiek overeen. Dat zijn molens van 240 m hoog en er is op geen enkele manier geprobeerd om het beeld te verhandelen. Als de mensen aan de Munnikenweg daar behoefte aan hebben kunnen zij een visualisatie krijgen vanaf de overkant van de straat want Innowind wil de eerlijke beelden tonen. Die andere beelden zijn nepbeelden omdat ze totaal niet realistisch zijn. Als de raad vanavond besluit om door te gaan met windenergie dient eerst onderzoek te worden gedaan naar de beste locaties. Er zijn namelijk meer zoekgebieden dan alleen de berg en het zou fair zijn naar de inwoners van Veenendaal en Renswoude om eerst alles op een rijtje te zetten. Daarbij wil Innowind absoluut in gesprek met omwonenden en ook met tegenstanders of de tijd zou kunnen worden genomen om te onderzoeken of de alternatieven die er zijn echt kunnen. Daarnaast is draagvlak binnen Renswoude cruciaal. Omdat het nodig is om dit te realiseren wordt daar graag aan meegewerkt maar het proces moet zorgvuldig zijn waarbij draagvlak voorop staat.

De heer Bisschop memoreert dat het coalitieakkoord is gesloten in maart/april 2018 en toen speelde de RES nog helemaal niet. Wel is daarin aangegeven dat naar energieneutraal in 2035 wordt gestreefd. Er is toen ook niet aangegeven op welke manier dat zou worden gedaan maar de RES dwingt tot bepaalde vormen zoals windenergie en zonne-energie. De voorzitter dankt alle insprekers voor hun inbreng. Rondvraag raadsleden Hiervan wordt geen gebruikgemaakt. 4. Vaststelling verslag en besluitenlijst van de openbare vergadering op 11 mei 2021 Het verslag en de besluitenlijst worden ongewijzigd vastgesteld. 5. Ingekomen stukken en mededelingen Overige ingekomen stukken Die worden voor kennisgeving aangenomen. Toezeggingenlijst De voorzitter meldt dat het verzoek om huurverhoging te beperken tot het inflatiepercentage en informatie over de Wet eenmalige huurverlaging aan de raad is afgehandeld. Datzelfde geldt voor de vraag inzake de motie bouw goedkope woningen. Die punten kunnen dus de

Pagina 6 van 24

volgende keer van de lijst af. Zodra er iets te melden is met betrekking tot een mogelijk vuurwerkverbod en de horecavergunning voor de Grebbelounge zal dat worden meegedeeld. 6. Raadsvoorstel inzake Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 Wethouder Van ’t Foort zegt dat er een goede discussie is gevoerd en veel informatie is gegeven. De inwoners zijn ook gehoord en het is nu vooral aan de raad om een juist besluit te nemen. Inmiddels is de RES in alle gemeenten van de regio Foodvalley vastgesteld. In Wageningen is een amendement aangenomen over zonneweides dat mogelijk effect heeft op de regionale samenwerking maar het ziet ernaar uit dat daar wel uit wordt gekomen. Daarnaast zijn in Veenendaal 2 amendementen aangenomen die ook nog regionale aandacht behoeven. De heer Verkerk is van mening dat een bod van 20-25 gigawattuur voldoende is. Dit is te realiseren door zon op dak bij nieuwe industrie en bestaande industrie. Voor de bestaande industrie zal de werkgroep met de ondernemersvereniging weer moet worden opgestart maar begrepen is dat dit nog niet echt is gebeurd. Dat is dus een oproep. Ook pleit het CDA voor een zonnelint langs de A12. Dat is ook in Veenendaal aangegeven en door omliggende gemeenten, ook uit de U16. Ook dubbelfuncties bij agrariërs en overige ondernemers is zeker mogelijk. Hiermee kan voorlopig worden voldaan aan het bod dat Renswoude moet bieden.

Het zoekgebied voor wind moet voorlopig uit de RES 1.0 worden geschrapt om straks de regie in eigen hand te kunnen blijven houden. Dit kan wederom opnieuw worden bekeken bij de RES 2.0 of 3.0. De windmolens zijn nog niet nodig. Voorlopig kan worden volstaan met de zon zoals net omschreven. Het draagvlak is zeer belangrijk. Ook de effecten die windmolens hebben op de gezondheid van mensen zijn nog niet duidelijk. Hierover dient eerst meer informatie te komen voordat de fractie daarover een goed standpunt kan innemen. Hopelijk komt het RIVM zo snel mogelijk met een rapport hierover. In de toekomst dienen zo snel mogelijk de alternatieven te worden onderzocht zoals kernenergie. De regio Foodvalley kan een belangrijke taak hebben om de rijksoverheid te stimuleren dat dit onderzoek gaat plaatsvinden. De heer Verdam kan zich vinden in het plan. Het is een mooi bod en een goede doelstelling voor de toekomst. Het is belangrijk dat het rentmeesterschap dat is gekregen wordt benut om zorg te blijven dragen voor een gezonde wereld. Het is fijn dat de kaders zo zijn vastgesteld en dat wethouder Van ‘t Foort het proces zorgvuldig heeft doorlopen. De gemeenteraad heeft de meeste stappen in dit proces raadsbreed genomen en er was voldoende vertrouwen om in onderling overleg de grote ambities die de fracties hadden vice versa uit te spreken.

Toch is het een moeilijk dossier, mede door negatieve of zelfs onjuiste berichten in de krant zoals gefotoshopte plaatjes waar vertekende beelden op te zien waren. Het was lastig voor de inwoners om uit de grote hoeveelheid informatie de juiste informatie te halen maar met de windplanner is een uitgebreide visualisatie van de windmolens in beeld gebracht. Daarnaast werd de raad soms tegengehouden door technische en capaciteitsproblemen die verwacht worden bij sommige ideeën die het rendement niet ten goede komen zoals ideeën om alle daken vol te leggen met zonnepanelen maar dat het elektriciteitsnet dan niet kan dragen en het aanpassen daarvan miljoenen kost. Dat zijn problemen die Renswoude niet kan dragen. De oorzaak daarvan kan niet worden weggenomen maar toch wordt van de raad verwacht om met een oplossing te komen. De RES zoals die nu voorligt is nog steeds haalbaar. Bij elke uitvoering is het belangrijk dat dit wordt onderzocht want de gezondheid van de inwoners is heel belangrijk. De uitslag hiervan zal leidend zijn voor de ChristenUnie. De heer Bisschop merkt op dat de fractie in de afgelopen periode een aantal zaken goed heeft nagerekend en ervan overtuigd is dat de doelstelling voor Renswoude ook kan worden gehaald zonder de inzet van windmolens en dat de doelen ook op andere manier kunnen worden bereikt.

De RES moet landelijk 35 TWh opleveren en dat is 6% van het energieverbruik. Het doel van Foodvalley is 10-11% en Renswoude heeft met dit bod bijna

Pagina 7 van 24

50% daarvan. Daarom moet dit worden bijgesteld naar 20 gigawattuur. Dat is 20% van het totale energieverbruik en daarmee is Renswoude nog steeds klimaatkoploper in de regio en dat is te halen met zon op dak. Dan is alle elektriciteit groen hoewel zon en wind natuurlijk grillige vormen zijn. In 2019 heeft de VVD ingestemd met het onderzoeken van de plaatsing van windmolens langs de snelweg bij de Emminkhuizerberg mits daar draagvlak voor zou zijn bij de direct omwonenden. Destijds werd nog gedacht aan windmolens van 100 m. Ede was een beetje het referentiekader maar inmiddels is bekend dat ze qua tiphoogte wel 240 m kunnen zijn. Dat is meer dan 2 keer de Domtoren in Utrecht. Er is niet alleen tegenstand vanuit Renswoude maar ook vanuit Overberg en Veenendaal. De VVD heeft draagvlak verbonden aan grote windmolens maar inmiddels is aangetoond dat dat draagvlak er niet is en daarom is de oproep ga terug naar de tekentafel voor wat betreft de windenergie. Er komen straks wat amendementen en de kern van de discussie zal worden schrap dat zoekgebied. Dat zoekgebied geeft allerlei overheden en investeerders handvatten om bepaalde plannen door te zetten. Dan krijg je juridische gevechten en men gaat straks door naar de Raad van State en dat is jammer omdat de RES juist is opgestart om te kijken waar er draagvlak is.

In de gemeenteraad van 30 maart is door bijna alle partijen ook wat tegengas gegeven ten aanzien van de concept RES en nu ligt er een voorstel voor 2 grote windmolens. De discussie zal straks gaan over het schrappen van het zoekgebied voor windmolens want daarmee wordt een signaal afgegeven van ze komen toch bij u in de achtertuin. Dan kan worden gezegd van we gaan nog het gesprek met de burgers aan van hoe wij u kunnen laten participeren maar ondertussen ga je dat gesprek aan onder dreiging. Een andere reden om die dreiging weg te halen van het zoekgebied is dat de gemeente goed moet omgaan met de buren in Overberg en zeker ook met de gemeente Veenendaal die de belangrijkste samenwerkingspartner van Renswoude is en die gisteravond in hun raadsvergadering wat heeft gevonden van de plannen van Renswoude. Weliswaar wordt er gezegd dat de RES geen ruimtelijke status heeft maar uit meerdere bronnen is het signaal ontvangen dat wanneer de gemeenteraad dit zoekgebied inbrengt de gemeente de regie kwijt is en dat is een risico. In dit traject heeft de raad al een paar beslissingen genomen waarvan andere partijen hebben gezegd van dat hadden we toen niet helemaal overzien en daar hebben we toch wel spijt van.

Bijvoorbeeld het vaststellen van de startnotitie RES waarin het stakeholdersoverleg een positie is gegeven waarvan nu kan worden gedacht of ze misschien niet iets te machtig is geworden. De gemeente moet nu op de rem trappen en dat zoekgebied schrappen. Ga intussen aan de gang met alle mogelijkheden die er zijn zoals zon op dak en het zonnelint langs de A12/A30 wat vanuit het CDA is gekomen. Er zijn ongetwijfeld nog andere opties en daarmee moet aan de gang worden gegaan. Kijkt naar wat er wel kan en de mogelijkheden die draagvlak hebben. De vraag is of de burgers hier voldoende bij zijn betrokken. Er is een participatief waarde onderzoek geweest en daar hebben heel weinig mensen aan meegedaan. Wat de burger echt vindt is niet bekend en dit RES-proces is keurig ingeklemd tussen 2 verkiezingen en straks mag de burger zijn stem laten horen in maart 2022. Er zijn mensen die zeggen van dit is al lang besloten en dit is onomkeerbaar. Spreker is in het verleden betrokken geweest bij de werkgroep Renswoude Zelfstandig en toen wist iedereen al dat de gemeente zou worden heringedeeld want de provincie en het Rijk zijn het daarmee eens. Toen moest aan iedereen worden uitgelegd dat het nog geen gelopen race was. Uiteindelijk is het gelukt omdat we met zijn allen een stem hebben laten horen.

Hopelijk komen vanavond de plannen niet dichterbij maar mocht dat wel het geval zijn, dan is er een oproep van een Renswoudenaar, houd moed want uiteindelijk leven we in een democratie. De heer Don zegt dat dit niet iets is wat is voorgekookt. De SGP probeert zeer serieus alle belangen te wegen. Dan heeft hij er wel moeite mee dat raadsleden soms als halve criminelen worden afgeschilderd. Deze discussie is niet zo zwart-wit als sommigen denken. Er is een opgave en een wens om over te gaan op meer duurzame energie maar anderzijds

Pagina 8 van 24

stuit elke mogelijke denkrichting op bezwaar. Dat geldt niet alleen voor wind maar ook voor zon op land. Zelfs bij zon op dak zijn er beren op de weg. Het is mooi dat de bijbel voor diverse insprekers leidend is maar het woord windturbine staat niet in de bijbel. Om op deze manier een oordeel te vellen over iemands intenties en bedoelingen gaat wel heel erg ver. Uiteraard leven de bezwaren van omwonenden zwaar en daardoor is de fractie een stuk kritischer geworden in het afgelopen jaar over windmolens. Ook door de wethouder wordt inzet getoond op dit dossier en daar moeten we waardering voor hebben. De bijdrage van Renswoude is in het RES-document 49 gigawattuur maar de SGP vindt 20 gigawattuur genoeg want dat is meer in de lijn van de omvang van Renswoude en bovendien is het lastig om die 49 op een realistische manier in te vullen. In het document is gerekend met 2 windmolens van 19 gigawattuur per stuk. Dat zijn echt hele grote molens die nu alleen nog maar staan in het windpark van Borssele, 25 km van het strand verwijderd en alleen aan de zijkant. Dat is veel te gek, ook gezien het protest van omwonenden. Niet kan worden uitgesloten dat er meer dan 20 gigawattuur door Renswoude kan worden bijgedragen als er reële manieren zijn om dat te doen.

De fractie wil wind niet op voorhand uitsluiten omdat dat al overbodig zou kunnen zijn om die 20 gigawattuur te halen maar eerst moet vol worden ingezet op alternatieven als zon op dak, zonnelinten, zon boven parkeerplaatsen, restgronden. Er komt straks een amendement van een andere fractie over een duurzaamheidsladder waarin een soort stappenplan staat van wat eerst worden uitgezocht en wat de opties daarna zijn en wind staat pas verderop op die ladder. Het college moet ook werk maken van concrete plannen voor isolatie. De gemeente wil 1,5% per jaar besparen. Dat is zeker een bijdrage en het kan worden meegeteld in de bijdrage van Renswoude. Dan gaat het niet alleen om isolatie maar ook om andere vormen van energiebesparing. De mensheid kan best de consumptie wat terugschroeven. Ook van zon op dak moet serieus werk worden gemaakt maar dan zegt de wethouder van daar is wel ambtelijke capaciteit voor nodig en dat is een antwoord waar de SGP slecht genoegen mee kan nemen. Renswoude is immers voortrekker in de regio en dan moet je in je eigen gemeente ook de zaken op orde hebben en voldoende uitgezocht hebben. Als de alternatieven zijn uitgeput dienen objectief de mogelijkheden van wind te worden onderzocht. Dat houdt onder andere in het gezondheidsonderzoek van het RIVM afwachten, wat staat erin over slagschaduw en (laagfrequent) geluid.

Uitgezocht moet worden of omwonenden financieel kunnen participeren of dat ze financiële schade lijden. Als de gemeente de ambitie van 20 gigawattuur heeft gehaald en daarna nog meer wil doen, moet het wel heel goed zijn onderbouwd dat daar geen onevenredige schade door wordt geleden door wie dan ook. Er wordt nog volop onderzoek gedaan naar alternatieve vormen van energie en daarom hoef je niet ver op de troepen vooruit te lopen want over 5 jaar kan het wellicht op een betere manier. Als je zegt van windmolens zijn niet definitief uitgesloten maar als ze toch komen moet ook worden bekeken wat de eerste plek is waaraan je moet denken en voor de SGP is dat de Emminkhuizerberg. Niet omdat het dicht bij Veenendaal is maar omdat dat past bij de kaders die met elkaar zijn afgesproken, namelijk langs de infrastructuur. Als er geen zoekgebied wordt ingebracht betekent dat dat windenergie definitief wordt uitgesloten. Elke locatie heeft omwonenden en als zou worden gezegd van we gaan naar een andere plek begint het hele proces weer van voren af aan en dat heeft weinig zin. Er is dus een hele lange weg te gaan voordat windmolens concreet in beeld komen en als er een concrete aanvraag ligt komt er nog een uitgebreide toetsingsprocedure waar alle aspecten aan bod komen.

Als alle gemeenten tegenstrijdige besluiten nemen door middel van het aannemen van amendementen, dan is de vraag wat uiteindelijk het besluit is. Nu is het zo geregeld dat het stakeholdersoverleg alle besluiten die de gemeenten hebben genomen gaat bekijken en daar een soort definitieve RES uit samenstelt maar eigenlijk gaan de stakeholders dan op de stoel van de gemeenteraden zitten want de raden moeten politieke besluiten nemen. Om deze aanpassing in het proces te maken wordt een motie ingediend.

Pagina 9 van 24

De motie inzake de vaststelling RES 1.0 besluitvormingsproces luidt als volgt: De raad van de gemeente Renswoude, in vergadering bijeen op 29 juni 2021; Gelet op artikel 38 van het Reglement van Orde voor de vergaderingen van de raad; Gelezen het voorstel van het college d.d. 12 april 2021 tot vaststelling van de RES 1.0; Constaterende dat: - De ontwikkeling van de Regionale Energie Strategie (RES) een groot maatschappelijk vraagstuk is dat de komende decennia grote ruimtelijke gevolgen zal hebben; - Dat de stuurgroep te kennen heeft gegeven dat de stakeholders uiteindelijk gaan over amendementen en moties die door de raden zijn aangenomen en ook bepalen of deze daadwerkelijk in de RES 1.0 verwerkt gaan worden; - De stakeholders daarmee gezamenlijk de inhoud van de RES 1.0 en de invloed van amendementen en moties op het vervolgproces bepalen terwijl deze beslissingen door de raden genomen zouden moeten worden; Overwegende dat: - Democratische besluitvorming niet ondergeschikt moet zijn aan het halen van de planning en de beslissende rol van de volksvertegenwoordigers bij het vaststellen van de RES 1.0; - Het cruciaal is om het raadsvoorstel Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 Foodvalley in volle breedte te behandelen zodat alle gewenste moties en amendementen op de RES 1.0 aan de orde kunnen komen in alle gemeenteraden; Verzoekt de stuurgroep RES Foodvalley, via het college

van B&W van Renswoude, om: ▪ Een aanpassing aan het proces voor te stellen waarbij de RES 1.0 in twee ronden wordt vastgesteld waarbij: o In de eerste ronde (juni 2021) door raden/staten/AB’s moties en amendementen kunnen worden aangenomen bij het raadsvoorstel RES 1.0; o De verzamelde moties en amendementen vanuit de acht raden/twee staten/twee waterschappen door het stakeholdersoverleg worden gebundeld en voorzien van een advies; o In de tweede ronde (september 2021) vellen de acht raden/twee staten/twee waterschappen een politiek oordeel over het overzicht van de aangenomen moties en amendementen uit de eerste ronde vanuit de regio en over het advies van het stakeholdersoverleg, o Het stakeholdersoverleg verwerkt de opbrengst van de tweede ronde in de definitieve versie van de RES 1.0 of zorgt voor een addendum op de RES 1.0; o Hierna wordt het definitieve bod met de stemmingsuitslagen voor 1 november 2021 bij het Rijk ingediend; o De uitkomsten van het bovenstaande verzoek te rapporteren aan de acht gemeenteraden/twee staten/twee waterschappen binnen de RES-regio Foodvalley; ▪ Deze motie ter kennisname te delen met de zeven gemeenteraden/twee staten/twee waterschapsbesturen in de Regio Foodvalley. En gaat over tot de orde van de dag. SGP H.H. van der Schoor

Pagina 10 van 24

De heer Eskes dankt alle insprekers voor hun betoog en het raakt wel. Dit wordt zeker in overweging genomen bij de rest van het debat maar het gaat in de RES om meer dan alleen windmolens. Volgens de Klimaatwet moet in 2030 55% CO2-reductie worden gerealiseerd ten opzichte van 1990. Zonder Klimaatakkoord wordt in Nederland in 2030 56% hiervan gerealiseerd en met Klimaatakkoord moet nog de overige 44% worden gereduceerd. Om deze doelstelling te bereiken is in Nederland een RES-programma opgezet. Dit programma schrijft voor dat alleen gebruik mag worden gemaakt van bewezen technieken en dus alleen zon en wind. Deze regio moet met 0,75 terawattuur bijdrage aan de landelijke doelstelling van 35 terawattuur. Grootschalige opwekking van duurzame energie heeft ingrijpende gevolgen voor het landschap. In de periode 2030-2050 dient de andere helft van de klimaatdoelen te worden gerealiseerd en als die beschikbaar zijn mogen er andere technieken worden gebruikt. Hopelijk zijn er dan veel innovaties waardoor deze discutabele oplossingen wellicht kunnen worden geschrapt. Dorpsbelang Renswoude heeft zich altijd sterk gemaakt voor een mooi en landelijk Renswoude. In de verstedelijkingsstrategie van de groene metropool, regio ArnhemNijmegen en de regio Foodvalley, heeft de fractie dat wederom aangevoerd en derhalve is er een dilemma ontstaan waarmee Dorpsbelang Renswoude worstelt.

Opwekken van duurzame energie wordt door de rijksoverheid zwaar gesubsidieerd en daarom worden de keuzes voor een bepaalde oplossing sterk beïnvloed door de hoogte van subsidiegelden maar de fractie zal zich sterk maken voor een oplossing die de minste impact heeft op omwonenden en landschap. De RES is een strategische verkenning en geen juridisch ruimtelijk instrument. Er wordt dus vanavond geen beslissing genomen over de plaatsing van zonneweides of windmolens. Na het besluit hierover zal borging plaatsvinden in het omgevingsplan. Kan de wethouder de uitleg van het proces inclusief de beslismomenten met de raad delen? Wat betekent het akkoord gaan met de RES 1.0 en welke stappen en beslismomenten komen er nog totdat er een vergunning voor een zonneweide of een windmolen is verleend? Daarnaast zal de medische veiligheid een rol spelen. Als er dan toch een zoekgebied wordt aangewezen, hoeveel zeggenschap heeft de gemeente dan nog? Renswoude dient de enorme uitdaging samen met de andere RES-gemeenten op te pakken. Het grote twistpunt in deze regio zijn windmolens aan de randen van Veenendaal. De fractie is verheugd dat Veenendaal gisteren heeft ingestemd met de RES 1.0 maar wel met de aantekening dat er 2 amendementen zijn aangenomen. Een van de amendementen betreft een afstand van de bebouwing van tienmaal de tiphoogte.

Dat gaat een eind Renswoude in en daar zijn andere mensen weer niet blij. Voordat een amendement wordt ingebracht graag nog een schorsing. De fractie zal instemmen met het voorstel maar de 49 gigawattuur dient aanzienlijk naar beneden te worden gebracht. De argumentatie hiervoor hebben de andere partijen al gegeven. Daarnaast gaat Dorpsbelang Renswoude nog een motie indienen over houtige biomassa. Dat zal straks wel in de eerste termijn worden gebracht. Het is heel belangrijk dat rekening wordt gehouden met de medische veiligheid en er mogen nooit windmolens op het gemeentelijk grondgebied komen wanneer dat niet is gewaarborgd. Het RIVM en de GGD’s hebben samen een expertisepunt windenergie en gezondheid opgestart om juist die medische veiligheid te onderzoeken. De uitkomst van dat onderzoek dient te worden afgewacht voordat besluiten worden genomen over de plaatsing van grote windmolens. Daaruit mag niet de conclusie worden getrokken dat de fractie voorstander is van het plaatsen van grote windmolens. Als zonder grote windmolens en zonder zon op land de vereiste CO2-reductie kan worden gerealiseerd is de fractie daar een groot voorstander van maar zon op dak, zon op restgronden en kleine windmolens zijn ontoereikend om uiteindelijk de gewenste CO2-reductie te kunnen halen.

Als de onomstreden oplossingen op zijn moet er rekening mee worden gehouden dat wind en eventueel zon op land toch nodig zijn. Dat geldt wellicht al voor de periode tot 2030 maar zeker voor de periode 2030-2050. In de periode na 2030 kunnen en mogen ook andere energiebronnen worden gebruikt.

Pagina 11 van 24

Daarnaast is de landelijke discussie over windmolens aan het kantelen. Daarom dienen eerst alle niet omstreden vormen van opwek van duurzame energie te worden benut en daarna mag pas worden gekeken naar de omstreden oplossingen als zon op land en windmolens. Ook draagvlak is zeer belangrijk. Er is niet veel draagvlak voor grote windmolens en zonneweides in je achtertuin. In het rapport staat specifiek 2 windmolens in een periode van de RES 1.0. Dat aantal lijkt ook niet handig. In ieder geval dient het bod omlaag te worden gebracht tot 25 gigawattuur. De motie inzake houtige biomassa luidt als volgt: De raad van de gemeente Renswoude, in vergadering bijeen op 29 juni 2021; Gelet op artikel 38 van het Reglement van Orde voor de vergaderingen van de raad; Gelezen het voorstel van het college d.d. 12 april 2021 tot vaststelling van de RES 1.0; Constaterende dat: - In het rapport RES 1.0 Regio Foodvalley wordt aangegeven dat in de richting van de RES 2.0 ook alternatieven voor energie-opwek zoals houtige biomassa zullen worden bekeken; - Weliswaar in het rapport wordt gerefereerd aan de huidige toepassing van regionaal verkregen resthout (snoeihout); Overwegende dat: - De vraag naar resthout/snoeihout het aanbod overstijgt waardoor er hout geïmporteerd wordt uit landen als de Baltische staten en Verenigde Staten.

Uit de media vernomen is dat dit hout verkregen wordt door de kap van bossen waardoor we in Nederland mede verantwoordelijk zijn voor ontbossing; - Dit hout tot pellets verwerkt wordt en over grote afstanden naar Nederland verscheept wordt; - Dit proces niet duurzaam is; - Bij de verbranding van hout CO2 vrijkomt terwijl het doel van de RES is om de uitstoot van CO2 te realiseren; Roept de stuurgroep RES Foodvalley, via het college van B&W van Renswoude, op om: • Zeer kritisch te zijn op de toepassing van biomassa als bron voor de opwek van energie; • Deze motie ter kennisname te delen met de 7 gemeenteraden/2 staten/2 waterschapsbesturen in de Regio FoodValley. En gaat over tot de orde van de dag. Dorpsbelang Renswoude J.B. Stutvoet De fractie kan zich volledig vinden in de oproep voor isolatie en energiebesparing die ook de SGP doet. De ambities daarin zijn best hoog en toch staat in de doelstelling 1,5% besparing. Dat is ook een uitdaging. Om alle insprekers tot hun recht te laten komen zal het indienen van het amendement na de schorsing plaatsvinden. De voorzitter schorst de vergadering. De voorzitter heropent de vergadering.

Pagina 12 van 24

Wethouder Van ’t Foort zegt dat het zonnelint regionaal en zelfs bovenregionaal wordt opgepakt. Er zijn hierover gesprekken gaande met ProRail en Rijkswaterstaat. Daar wordt zeker serieus naar gekeken want alle beetjes helpen. Op het moment dat een voorlopige zoeklocatie in de RES wordt vastgesteld en er daarnaast geen bestemming over wind in het bestemmingsplan is opgenomen, moet de initiatiefnemer bij de rechter gaan betogen dat er alsnog wind op een voorlopige zoeklocatie moet komen waar ook strijd is met het bestemmingsplan. Dat zal waarschijnlijk juridisch niet lukken maar hier is nog geen jurisprudentie over. De provincie heeft wel middelen om in te grijpen en in het Gelderse is er een gemeente die uiteindelijk ervoor heeft gekozen om een zoeklocatie niet in de RES op te nemen. De initiatiefnemers zijn vervolgens naar de provincie gegaan en de provincie overweegt serieus om dit in behandeling te gaan nemen. Het zal niet zomaar plaatsvinden en geprobeerd wordt om dat in goed overleg te doen maar deze situatie kan zich wel voordoen. In Gelderland hebben de staten aangegeven, en waarschijnlijk gebeurt dat ook in Utrecht, dat ze meer wind willen omdat het net beter gediend is met een balans tussen zon en wind. Een van de suggesties zou ook kunnen zijn om zoeklocaties te verbreden. Daarover zijn ook gesprekken gevoerd met de gemeente Veenendaal.

De inwoners van Renswoude willen windmolens zover mogelijk van de bebouwde kom en voor de inwoners van Veenendaal geldt hetzelfde. Het zou kunnen zijn dat Veenendaal het politiek wel prettig vindt als er meer zoeklocaties zijn want dat betekent meer opties verder van Veenendaal. Dat zou dus ook een optie kunnen zijn om wat dreiging weg te nemen. De gemeente heeft een parttime duurzaamheidsmedewerker die tot over haar oren in het werk zit want ze doet ook klimaatadaptatie, riolering, zon op dak et cetera. Als straks serieus werk wordt gemaakt van de duurzaamheidsronde moet daar ook capaciteit voor worden vrijgemaakt en onder die voorwaarde wordt de oproep van de SGP van harte onderschreven want wat je kunt winnen met isolatie en andere besparingsmogelijkheden betekent dat je minder hoeft op te wekken. De SGP heeft een motie ingediend over de werking van amendementen. Het is goed om daar vanuit RES-verband een antwoord op te geven. Tijdens de raadsinformatiebijeenkomst is een diagram gepresenteerd over de werkwijze die het stakeholdersoverleg voor ogen heeft. Moties zijn wat prettiger dan amendementen voor de regio. Het uitgangspunt is dat de raad gaat over het eigen grondgebied. Als de meerderheid van de raad vindt dat er 4 of 5 raadsvergaderingen moeten plaatsvinden zal dat ook gebeuren. De raad gaat niet over het grondgebied of zaken van andere gemeenten.

Van de 8 gemeenten volgen 6 gemeenten het proces van de RES zoals het er nu uitziet. Die hebben de RES al vastgesteld en hebben soms aandacht geschonken aan amendementen die bij andere gemeenten zijn ingediend of er bewust niets mee gedaan. Daarom is spreker geen voorstander van de motie om gelijke tred te lopen met de regio maar de raad gaat over zijn eigen agenda. Op 1 juli moet er wat worden ingeleverd bij het Rijk. Dat doet elke regio en ook regio’s die om uitstel hebben gevraagd. Zo zou bijvoorbeeld de U16, zoals het er nu naar uitziet, de collegevaststellingen delen. Het kan dus zijn dat als deze motie wordt vastgesteld er wel een disclaimer wordt ingebracht dat de raad van Renswoude nog over een aantal dingen moet beslissen. In Veenendaal is deze motie in de amendementsvorm aangenomen en daar zal nog een keer extra besluitvorming plaatsvinden maar in de meeste gemeenten niet en daarom stelt hij voor om de route van de regio te volgen en om deze motie niet aan te nemen. Als de raad vanavond akkoord gaat met de RES en de zoekgebieden betekent dat dat uitvoering kan worden gegeven aan de RES. Het college is al lang bezig met te kijken naar wat kun je maximaal doen voor zon op dak, voor zon op restgronden, aan isolatie en besparingsmaatregelen enzovoort.

Daarmee kan ervoor worden gezorgd dat eerst de minst ingrijpende zaken worden gedaan en als dat te weinig oplevert kun je naar wind kijken en gaat de gemeente voor de zoeklocaties aan de slag. De initiatiefnemers kunnen altijd het traject van de participatie ingaan zonder de gemeente. De raad zou op een bepaalde datum een besluit kunnen nemen over het ruimtelijk traject. Als het zover komt met wind zouden de initiatiefnemers een aanvraag kunnen doen voor een omgevingsvergunning en dan wordt het

Pagina 13 van 24

juridische traject ingegaan. Dan moet bijvoorbeeld de milieueffectrapportage worden verricht en daar zijn onderzoeken voor nodig, bijvoorbeeld ten aanzien van het geluid, volgens de wettelijke normen. Het is dan goed voor te stellen dat er eerst een gezondheidscheck door een onafhankelijke partij wordt gedaan zoals bijvoorbeeld de GGD of het RIVM. Dan kan worden aangegeven of dit afstanden zijn die verantwoord zijn voor de gezondheid wanneer van een bepaalde zoeklocatie wordt uitgegaan. Als het niet verantwoord is moet de gemeente er niet aan beginnen want je kunt moeilijk de gezondheid van de inwoners op het spel zetten. Dat zijn in een notendop de stappen die worden doorlopen in het gehele proces. Uiteraard moeten eerst de uitkomsten van de onderzoeken bekend zijn voordat een definitief besluit kan worden genomen. Het college staat positief tegenover de motie biomassa. Het is ook de wens van de gemeente Wageningen om hier echt werk van te maken richting RES 2.0. De voorzitter schorst de vergadering. De voorzitter heropent de vergadering. De heer Eskes geeft aan dat een flinke discussie in de fractie is gevoerd over de gevolgen wanneer je akkoord gaat met een zoeklocatie of wanneer je niet akkoord gaat met een zoeklocatie. Inmiddels is er een meerderheidsstandpunt of in ieder geval dicht er tegenaan. Er zijn verschillende meningen.

Een mening is dat zodra er een zoekgebied komt je alle rechten kwijt bent en aan het eind is het verhaal dat de provincie toch grote windmolens wil en er overheen gaat. Dan gaan ze er dus sowieso komen. De gemeente moet zich concentreren op zaken waar ze zelf invloed op heeft. Met de coalitiepartijen is de afgelopen weken een amendement tot stand gekomen waar ook die strijd in zat en uiteindelijk is besloten om dat amendement door te zetten. Die gaat over een duurzaamheidsladder zodat duidelijk is dat eerst alle andere opties die niet acceptabel zijn moeten worden uitgenut voordat overgeschakeld wordt tot de implementatie van grootschalige zon op land of wind. De discussie concentreert zich steeds op wind maar als je een groot zoekgebied hebt kan het ook zo zijn dat daar grootschalig zon op land bij komt of in plaats van want dat dient nog steeds een optie te zijn. Er dient absoluut een onderzoek te komen naar de medische veiligheid. Dat onderzoek moet de garantie bieden dat het medisch veilig is. Als het niet veilig is gaat het sowieso niet door. Die stap is er ingebouwd omdat het in principe in de MER-rapportage er niet inzit. Dat gaat via dit amendement worden aangevraagd en de wethouder heeft al min of meer toegezegd dat dat onderzoek er sowieso komt en dat dit wordt ingebouwd in de beslisladder die er komt.

Veel respect voor de insprekers die daar hun ziel en zaligheid in leggen. Het is belangrijk dat mensen die in de nabijheid wonen van zo’n zoekgebied kunnen participeren in de projecten en zij moeten kunnen meebeslissen over de hoogte en de exacte locaties van windmolens. De meeste insprekers die tegen zijn concentreren zich op windmolens van 240 m hoog en misschien nog wel hoger maar er zijn ook allerlei andere opties mogelijk. Wellicht is daar de winstgevendheid minder of moet op een andere manier een stukje financiering worden geregeld maar dit moet zeker tot de mogelijkheden behoren en de mensen die daar in de buurt wonen moeten daar absoluut bij betrokken worden. De fractie wil het zoekgebied een beetje uitbreiden naar een klein stukje op het meest zuidelijke gedeelte van de Emminkhuizerlaan. Daarbij mag niet de mogelijkheid worden gegeven om dan het aantal windmolens maar even op te schroeven. Windmolens mogen er alleen komen voor de echte behoefte die er is en als alle andere opties al zijn uitgenut. De omwonenden van de Emminkhuizerberg voelen zich absoluut onvoldoende geïnformeerd. Dat moet beter en die uitdaging wordt dan ook bij het college neergelegd. Het uitbreiden van het zoekgebied is alleen maar om samen met omwonenden te zoeken naar de minst slechte plek en de juiste hoogte van de windmolens zodat die uiteindelijk de minste overlast geven.

Ook voor zonneweides geldt dat er zeer veel discussie over is want die willen weinig mensen in hun achtertuin. Het bod dient te gaan naar 25 GWh. Dat kan richting RES 2.0 worden

Pagina 14 van 24

ingevuld met veel zon op dak. Groot Overeem II is in ontwikkeling en je zou het aantrekkelijk kunnen maken dat elk bedrijf zich daar verplicht voelt om daar optimaal van zon op dak gebruik te maken. De oproep van de wethouder van een balans tussen zon en wind is wat betreft Dorpsbelang Renswoude geen oproep tot windenergie maar bekend is dat de gemeente Ede een bod heeft gedaan om een aantal windmolens langs de A12 en de A30 erbij te zetten en zo kan wellicht die balans ook worden teruggevonden. Op de daken van agrarische bedrijven zouden ook meer zonnepanelen mogen worden gelegd waarbij wel aandacht moet zijn voor de elektrische infrastructuur. Ook daar met een stukje financiering want er komen ook andere fondsen beschikbaar waar eventueel van gebruik kan worden gemaakt om die agrarische bedrijven, wellicht met een aantal buren, te ontsluiten. In het amendement staan een bod van 25 gigawattuur met een ambitie van 49 gigawattuur. De ruimte zit vooral in stap 3 en 4 van de duurzaamheidsladder die in het amendement staat beschreven. Stap 3 is een stukje zon op restgronden zoals bijvoorbeeld het zonnelint langs de A12 en het is ook een stukje compensatie voor wat omliggende gemeenten gaan doen. Het amendement luidt als volgt: De raad van Renswoude, in vergadering bijeen op 29 juni 2021; Gelezen het voorstel d.d.

21 april 2021 over de Regionale Energie Strategie Foodvalley 1.0; Overwegende dat: o Wij het belangrijk vinden dat Renswoude een ambitieuze bijdrage doet aan de RES Foodvalley; o De realisatie van zon- en windenergie op land een stevige ingreep in de leefomgeving van de inwoners van Renswoude en de omliggende gemeenten is; o Dat met name de gezondheidsaspecten van windmolens op land nog niet voldoende onderzocht zijn; o Dat het RIVM een expertisecentrum heeft opgericht om de (medische) veiligheid (geluid en laagfrequent geluid) van windmolens te onderzoeken; o Dat er eerst duidelijkheid moet zijn over de medische veiligheid van grote windmolens voordat er een beslissing genomen wordt over het gebruik ervan; o Dat de participatie en het draagvlak rondom zoekgebieden serieus moet worden opgepakt; o Dat we daarom bereid moeten zijn om met een zekere flexibiliteit te spreken over hoogte van eventuele molens en de precieze locatie daarvan; o Dat wij daarom in Renswoude niet met zekerheid kunnen aangeven dat we de in het raadsvoorstel genoemde 0,049 TWh kunnen realiseren. Immers, lagere molens of een iets andere locatie kan minder opwek betekenen; o Dat we met onze RES-partners en met name Veenendaal in gesprek gaan deze eventuele lagere opbrengst in Renswoude te compenseren.

Het zijn tenslotte de inwoners van Veenendaal die met een aanpassing van de locatie van windmolens of de hoogte daarvan ook het meest gebaat zijn; o Het zoekgebied Emminkhuizerberg te vergroten richting Emminkhuizerlaan zodat we, zodra dat opportuun is, met omwonenden (gemeentegrensoverschrijdend) in gesprek kunnen over exacte positie en hoogte van eventuele windmolens. We beogen daarmee het draagvlak voor de komst van windmolens in Renswoude te vergroten; o Dat we ons realiseren dat voor elke ingreep nog omvangrijke procedures in het kader van het omgevingsinstrumentarium nodig zullen zijn waarbij alle vormen van formele en informele participatie en inspraak nog moeten plaatsvinden; o Er voor de periode 2030-2050 nogmaals een opgave voor opwek van duurzame energie ligt; Besluit het conceptbesluit als volgt te wijzigen:

Pagina 15 van 24

1. De Regionale Energie Strategie (RES) Foodvalley 1.0 vast te stellen, met dien verstande dat a. In de tabellen op pagina 20 en 25 “0,049 TWh” wordt gewijzigd in “0,025 TWh met een ambitie voor 0,049 TWh” en dat op pagina 20 en 25 het aantal van twee windmolens in Renswoude wordt geschrapt; b. Renswoude zich zal inspannen om 0,025 TWh (met een ambitie voor 0,049 TWh) aan duurzame energie op het grondgebied van Renswoude op te wekken waarbij de volgende duurzaamheidsladder gehanteerd wordt: 1. Zoveel mogelijk zon-op-dak, agrarische- en bedrijfsdaken; 2. Kleine windmolens in buitengebied (zgn. boerderijmolens); 3. Zon-op-restgronden; 4. Compensatie door RES regio/Veenendaal om af te zien van grote windmolens zolang dat niet noodzakelijk is; 5. Als laatste windenergie, opgewekt door grote windmolens (> 100 m); c. Nog geen besluit over grote windmolens wordt genomen door de gemeenteraad van Renswoude totdat de volgende stappen zijn genomen: ▪ De doelstellingen t.a.v.

duurzame energie niet op een andere wijze kunnen worden gehaald; ▪ Het RIVM-onderzoek (expertisecentrum) naar de gezondheidseffecten veroorzaakt door grote windmolens is uitgevoerd of indien dit niet voor 2025 verwacht wordt, zelf een expert opinion te vragen over de gezondheidseffecten van windmolens rondom de mogelijke zoeklocaties; ▪ De resultaten van het onderzoek voldoende acceptabel zijn voor de situatie in Renswoude; ▪ De beslissing over wel/geen gebruik maken van grote windmolens op zijn vroegst te nemen bij RES 2.0 waarbij het voorzorgbeginsel nadrukkelijk wordt meegenomen; ▪ Indien alleen het quotum aan op te wekken duurzame energie gehaald kan worden door gebruik te maken van grote windmolens het huidige zoekgebied uitbreiden; ▪ Aantal, hoogte en exacte plaats van windmolens samen met participerende omwonenden (incl. Overberg en Veenendaal West) nader vaststellen; 2. In te stemmen met het gezamenlijk voornemen in Regio Foodvalley om 0,75 TWh aan duurzame elektriciteit op te wekken in 2030 als onderdeel van de landelijke opgave van 35 TWh duurzame opwek op land; 3. De samenwerking met de stakeholders te continueren en uit te werken in concrete afspraken. En gaat over tot de orde van de dag. Dorpsbelang Renswoude J.B. Stutvoet De voorzitter zegt dat het amendement ook uitvoerbaar moet zijn.