M. Jaarverslag 2021 en uitvoeringsprogramma 2022
Tekst van het document
Afdeling Fysiek & Sociaal Domein APRIL 2022
JAARVERSLAG 2021 & UITVOERINGSPROGRAMMA 2022 Renswoude zet zich in voor een leefbare, veilige en gezonde woon-, werk-, en leefomgeving
VERGUNNINGEN, TOEZICHT & HANDHAVING
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
Inhoudsopgave
1
Inleiding .......................................................................................................................................... - 3 -
1.1
Waarom een jaarverslag en een uitvoeringsprogramma? ................................................................ - 3 -
1.2
Procescriteria ..................................................................................................................................... - 3 -
1.3
Leeswijzer .......................................................................................................................................... - 3 -
2
Algemeen ....................................................................................................................................... - 5 -
2.1
Reikwijdte .......................................................................................................................................... - 5 -
2.2
Samenwerkingspartners .................................................................................................................... - 5 -
2.3
Bereikbaarheid .................................................................................................................................. - 7 -
2.4
Monitoring ......................................................................................................................................... - 7 -
2.5
Evaluatie ............................................................................................................................................ - 8 -
2.6
Kwaliteitscriteria Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) ...................................................... - 9 -
3
Ontwikkelingen ............................................................................................................................ - 10 -
3.1
Omgevingswet ................................................................................................................................. - 10 -
3.2
U&H-strategie en beleidsaanpassingen........................................................................................... - 12 -
3.3
Wet kwaliteitsborging ..................................................................................................................... - 14 -
4
Personele- en financiële borging ................................................................................................... - 15 -
4.1
Financiële Borging ........................................................................................................................... - 15 -
4.1.1
ODRU milieu ............................................................................................................................ - 15 -
4.2
Personele Borging ............................................................................................................................ - 16 -
4.3
Kwaliteitscriteria en benodigde capaciteit 2022 ............................................................................. - 17 -
4.3.1
Reikwijdte ............................................................................................................................... - 17 -
4.3.2
Criteria voor kritieke massa .................................................................................................... - 17 -
4.3.3
Zelfanalyse .............................................................................................................................. - 19 -
4.3.4
Conclusies en aanbevelingen .................................................................................................. - 21 -
5
Taakvelden, doelen, resultaten en verwachtingen ....................................................................... - 23 -
5.1
Vergunningverlening ....................................................................................................................... - 23 -
5.2
Toezicht en handhaving ................................................................................................................... - 24 -
5.2.1
Bouwen ................................................................................................................................... - 24 -
5.2.2
Ruimtelijke Ordening .............................................................................................................. - 25 -
5.2.3
Brandveiligheid ....................................................................................................................... - 28 -
5.2.4
Openbare Ruimte .................................................................................................................... - 29 -1-
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
5.2.5
Monumenten & Archeologie .................................................................................................. - 30 -
5.2.6
Milieu ...................................................................................................................................... - 31 -
5.3
APV en Bijzondere wetten ............................................................................................................... - 31 -
5.3.1
Algemene plaatselijke verordening ........................................................................................ - 32 -
5.3.2
Bijzondere wetten ................................................................................................................... - 32 -
5.3.3
Wet Bibob ............................................................................................................................... - 33 -
5.3.4
Cijfers ...................................................................................................................................... - 33 -
5.4
Klachten en verzoeken om handhaving........................................................................................... - 34 -
6
Wat zouden we gaan doen en wat hebben we bereikt? ............................................................... - 35 -
1.
Algemeen: Jaarverslag & Uitvoeringsprogramma
2.
Algemeen: monitoring en informatievoorziening
3.
Algemeen: beleids- en verordening actualisatie
4.
VTH: Klachten/meldingen/handhaving
5.
VTH: Toezicht controles bouwen, RO, APV en Bijzondere wetten
6.
VTH: Omgevingsvergunningen en meldingen
7.
RO: Arbeidsmigranten & strijdige bewoning
8.
APV: Hinderlijk en gevaarlijk parkeren
9.
APV: toezicht hondenpoep en voorlichting burgers
10. APV: toezicht B- en C-evenementen 11. APV: jeugdoverlast 12. APV: illegaal gedumpt afval 13. Taakveld milieu 14. Toezicht milieu
-2-
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
1
Inleiding
1.1
Waarom een jaarverslag en een uitvoeringsprogramma?
Er wordt actief gezocht naar het beste resultaat voor een veilige, leefbare en gezonde leefomgeving. De overheid, en vooral de gemeente, heeft een belangrijke taak in het bewaken en het bevorderen ervan. Eén van de instrumenten die hier actief voor wordt ingezet is vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Het jaarverslag beschrijft wat de gemeente in 2021 heeft uitgevoerd op het gebied van VTH voor zowel de thuistaken als de taken die extern zijn belegd. Het Uitvoeringsprogramma (Uvp) geeft inzicht in de activiteiten die de gemeente op het gebied van VTH in 2022 wil gaan uitvoeren en waar de focus op gelegd wordt voor het komende jaar. Hierbij worden ook de activiteiten die worden uitgevoerd door de samenwerkingspartners meegenomen. De gemeente wil hiermee bereiken dat het voor iedereen helder en duidelijk is hoe uitvoering wordt gegeven aan het Beleidsplan VTH 2020-2023 (VTH-beleid). Duidelijkheid en transparantie over het beleid en de uitvoering draagt namelijk bij aan meer begrip bij diegenen die hiermee te maken krijgen.
1.2
Procescriteria
In het omgevingsrecht zijn er regels waar overheden zich aan moeten houden bij het uitvoeren van VTH-taken. Deze regels zijn er om de veiligheid en gezondheid van mens en natuur binnen de fysieke leefomgeving te beschermen. Het interbestuurlijk toezicht (IBT) van de provincie Utrecht ziet erop toe dat gemeenten en omgevingsdiensten zich aan deze regels conformeren en hier op adequate wijze uitvoering aan geven. Het VTH-beleid en het Uvp vormen hiervoor de basis. Er worden eisen gesteld aan de inrichting van een sluitende beleidscyclus (beleids- en uitvoeringsprocessen) binnen de gemeente. De procescriteria bevatten deze eisen, beter bekend als de BIG-8-cyclus. Met dit Uvp en jaarverslag wordt invulling gegeven aan deze wettelijke verplichtingen, tezamen met het VTH-beleidsplan. De beoordeling en verbeterpunten van het jaarverslag 2020 en het Uvp 2021 zijn meegenomen in dit jaarverslag 2021 en Uvp 2022. Het Uvp en het jaarverslag worden door het college bekend gemaakt aan de gemeenteraad en Gedeputeerde Staten.
1.3
Leeswijzer
Dit jaarverslag en Uvp bestaat enerzijds uit een algemene beschrijving van wat de gemeente heeft gedaan en wat de gemeente wil gaan doen aan de uitvoering van haar VTH-taken. Anderzijds bestaat het uit ‘Productbladen’ waarin per ‘activiteit’ toelichting wordt gegeven op vragen als ‘Wat doen we? Waarom doen we het? Wat vinden we belangrijk?’ etc.
-3-
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
Inhoud en wat kunt u verwachten?
Welke hoofdstuk?
Wat is de inhoud?
Hoofdstuk 2
Er wordt in hoofdstuk 2 gestart met het algemene deel. Er wordt ingegaan op de verschillende samenwerkingen met de andere organisaties en hoe de gemeente omgaat met bereikbaarheid, monitoring, evaluatie en de kwaliteitscriteria met betrekking tot de VTH-taken.
Hoofdstuk 3
Dit hoofdstuk geeft een beschrijving van de gevolgen van landelijke en lokale ontwikkelingen voor de gemeente Renswoude.
Hoofdstuk 4
In hoofdstuk wordt de personele en financiële borging in samenhang met de analyse van de kwaliteitscriteria en benodigde capaciteit besproken.
Hoofdstuk 5
Er wordt uitvoerig in hoofdstuk 5 beschreven wat de uitgangspunten en werkwijze bij de uitvoering van het toezicht op regelgeving en de handhaving hierop bij overtredingen zullen zijn. Er vindt een terugblik plaats van afgelopen jaar en worden de resultaten besproken van zowel vergunningen, toezicht als handhaving. Tevens wordt zijdelings ingegaan op het komend jaar en waar de prioriteiten op worden gelegd, waarbij de verdere uitwerking in hoofdstuk 6 terug te lezen is.
Hoofdstuk 6
Hierin geven we in de verschillende productbladen per product inzicht in hoeverre voor de betreffende taak/activiteit invulling is/wordt gegeven aan de beleids- en uitvoeringscyclus. Per product wordt aangegeven wat de doelstelling is, welke middelen we gebruiken/zullen gebruiken en afhankelijk van het onderwerp welke doelstellingen we de afgelopen hebben behaald. Tot slot vertellen we hoe we de voortgang van het Uitvoeringsprogramma monitoren, ervoor zorgen dat we ons aan het contract houden en hoe we dit terugkoppelen.
-4-
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
2
Algemeen
2.1
Reikwijdte
Het jaarverslag en Uvp hebben betrekking op onze VTH “thuistaken’, dit zijn bouwen, ruimtelijke ordening (RO), Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en Alcoholwet. De vergunningverlening omtrent deze thema’s en beleidsvelden, het (vrije veld) toezicht hierop en de handhaving. Daarnaast wordt hierin informatie opgenomen rondom milieu en brandveiligheid. Deze taken zijn extern belegd bij de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) en bij de Veiligheidsregio Utrecht (VRU). Tevens worden de werkzaamheden van de Buitengewoon opsporingsambtenaar (BOA), die via de gemeente Veenendaal werkzaam is bij de gemeente Renswoude, verantwoord in dit jaarverslag en de doelstellingen voor 2022.
2.2
Samenwerkingspartners
Het Besluit omgevingsrecht (Bor) en de Regeling omgevingsrecht (mor) verplichten een afstemming en bekendmaking van het Uvp aan betrokken bestuursorganen en strafrechtelijke partners. Het vastgestelde Uvp wordt toegezonden aan de betrokken handhavingspartners. Hieronder zijn de handhavingspartners en samenwerkingspartners beschreven.
Omgevingsdienst Regio Utrecht De Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) voert voor de gemeente Renswoude de milieutaken uit. De samenwerkingsafspraken
tussen
de
ODRU
en
de
gemeente
Renswoude
liggen
vast
in
een
dienstverleningsovereenkomst (Dvo). De ODRU rapporteert jaarlijks over de voortgang van de uitvoering van haar taken voor de gemeente. Ook stelt de ODRU jaarlijks een uitvoeringsplan op. Dit is opgenomen in de productbladen onder hoofdstuk 6.
Veiligheidsregio Utrecht De Veiligheidsregio Utrecht (verder: Vru) adviseert de gemeente Renswoude en Provincie Utrecht in het kader van de vergunningverlening op het gebied van brandveilig gebruik. Ook voert de Vru op dit gebied het toezicht uit. De samenwerkingsafspraken tussen de Vru en de gemeente Renswoude liggen vast in een Dvo. De Vru rapporteert jaarlijks over de uitgevoerde werkzaamheden en stelt jaarlijks in overleg met de gemeente Renswoude een jaarplan op.
-5-
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
Provincie Utrecht De provincie Utrecht heeft de (wettelijke) taak gekregen om de samenwerking tussen bestuursorganen op het gebied van de VTH-taken te coördineren. In de provincie Utrecht is al jaren een breed samengesteld PMO operationeel. Hiermee wordt invulling gegeven aan de formele eisen uit de Wabo/Wet VTH. Naast de overheden (gemeenten, provincie, waterschappen, politie, Openbaar Ministerie), landelijke inspectiediensten (NVWA, RWS, Belastingdienst, SZW, ILT) en de Veiligheidsregio, nemen ook een aantal beherende instanties (Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, Utrechts Landschap) en belangenorganisaties, zoals Utrechts Particulier Grondbezit deel aan het overleg. Daarnaast nemen ook de ODRU en de Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (RUD Utrecht) als adviseurs ook deel aan het overleg.
Gemeente Veenendaal De gemeente Renswoude heeft een samenwerkingsovereenkomst met de gemeente Veenendaal gesloten waar bij de inzet van de BOA’s in dienst bij de gemeente Veenendaal ook op het grondgebied van de gemeente Renswoude ingezet kunnen worden. Gelet op de ervaringen uit voorgaande jaren wordt ook voor de komende jaren de inzet van BOA’s vanuit Veenendaal gecontinueerd. De aansturing vindt plaats door het team VTH.
Waterschap Vallei en Veluwe De samenwerking tussen het waterschap Vallei en Veluwe en de gemeente heeft betrekking op het toezicht en handhaving van zaken die grondwater of oppervlaktewater gerelateerd zijn, zoals waterkwaliteit en -kwantiteit, medegebruik van openbaar water en nautisch toezicht op vaarbewegingen. Ook worden er in 2021 afspraken gemaakt over de borging van de VTH-taken op het gebied van indirecte lozingen in het oppervlaktewater.
Openbaar Ministerie In het geval strafrechtelijk optreden is vereist, bijvoorbeeld bij de vervolging van milieuovertredingen, waarbij sprake is van economische delicten, vindt afstemming plaats met het functioneel parket. De vervolging van overtredingen openbare ruimte worden afgehandeld door het Openbaar Ministerie Midden-Nederland. Inzet van OM en politie is conform de landelijke handhavingsstrategie, die geborgd is in ons handhavingsbeleid.
Politie Het Regionaal Milieu Team (RMT) van de politie Midden-Nederland valt voor wat betreft aansturing onder het functioneel parket (FP) Amsterdam. Op het gebied van milieu zijn de milieuagenten het eerste aanspreekpunt voor de gemeente. Daarnaast is het local office het vaste aanspreekpunt voor de gemeente, de BOA’s en de ODRU. Afhankelijk van de positionering van de overtreding in de LHS-matrix komt het RMT vroeg of op een later moment in beeld.
-6-
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
2.3
Bereikbaarheid
Volgens het Bor moet de gemeentelijke organisatie ook buiten de gebruikelijke kantooruren bereikbaar en beschikbaar zijn. Voor de binnen en buiten kantooruren is er een aparte lijn voor de milieu gerelateerde klachten. Denk daarbij aan het melden van acute klachten en beschikbaar zijn voor het behandelen van incidenten. In samenwerking met de gemeente Rhenen en Veenendaal en de ODRU kent de gemeente Renswoude een Piketdienst. Deze piketdienst 24/7 bemand door ter zake deskundige personen. Hier bevinden zich wisselende ervaren medewerkers. Bij een eventuele calamiteit kunnen deze dan direct opgeroepen worden.
2.4
Monitoring
Om te kunnen beoordelen of de beleidsdoelen en de geplande werkzaamheden uit het uitvoeringsprogramma gehaald en uitgevoerd zijn, is het belangrijk dat de activiteiten geregistreerd worden. Monitoring is het stelselmatig en systematisch verzamelen, bewerken en verstrekken van gegevens om na te gaan of en in hoeverre het gevoerde beleid slaagt en of de gestelde doel- en taakstellingen behaald zijn of gaan worden. Om verantwoording te kunnen afleggen over de inspanningen en resultaten zijn verschillende gegevens nodig. Deze gegeven moeten periodiek opvraagbaar zijn voor zowel managementdoeleinden (voortgang van de uitvoering) als voor periodieke verantwoording naar het college en de gemeenteraad. Bij de registratie van werkzaamheden wordt van verschillende systemen gebruik gemaakt.
De gemeente houdt alles digitaal bij in een Excel lijst en werkt met het programma ‘Djuma’. Dit is het zaaksysteem waarin alle zaken worden geregistreerd en gekoppeld. Gebleken is echter dat het lastig is om zonder Excel lijst de juiste cijfers uit Djuma te halen en te kunnen monitoren. Daarom wordt voor alle onderdelen van VTH een aparte Excel lijst bijgehouden waarin de stappen en resultaten worden aangegeven. Maandelijks vindt het met het hele team VTH een overleg plaats, waarin alle (of een selectie) vergunning- en handhavingszaken worden doorlopen. Moment om vragen te stellen, bij te sturen, input te verwerken. Daarnaast is er een wekelijks portefeuillehouders overleg waarin zaken worden voorgelegd en besproken.
Voor wat betreft VTH zal de gemeente met de komst van de Omgevingswet haar VTH-software anders inrichten. Op dit moment worden de processen ingericht met aandacht voor een goede monitoring. In de vastgestelde uitvoeringsstrategie voor de basistaken en het nog te herziene/aan te vullen VTH-Beleidsplan voor de thuistaken zullen de doelstellingen meer concreet worden gemaakt om de monitoring te vergemakkelijken.
-7-
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
De BOA’s verwerken de gegevens van de uitgeschreven strafbeschikkingen in de transactiemodule van het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB). Het CJIB verstrekt jaarlijks een overzicht van de strafbeschikkingen en processen verbaal die door de gemeentelijke BOA’s zijn uitgevaardigd. De diverse cijfers en andere resultaten worden periodiek verwerkt in een rapportage. Dit draagt bij aan een goede monitoring van de voortgang van werkzaamheden en resultaten die worden behaald. Tevens houden de BOA’s alle rapportages bij binnen het systeem CityControl. Hierin verwerken ze de door hun opgestelde rapportages en de acties die zijn uitgevoerd. Deze zijn ook altijd te raadplegen.
Het uitgevoerde toezicht op brandveiligheid, wordt door de Veiligheidsregio verwerkt in een jaarverslag, waarvan de cijfers aan de gemeente worden aangeleverd. De omgevingsdienst stelt ieder jaar een jaarverslag op dat gebaseerd is op het uitvoeringsprogramma. De gegevens van de omgevingsdienst zijn in het onderhavige jaarverslag en uitvoeringsprogramma verwerkt.
2.5
Evaluatie
De monitoringsresultaten worden gebruikt voor bijsturing van de operationele cyclus en input op de beleidsevaluatie. De voortgang van het VTH-uitvoeringsprogramma wordt periodiek in de gaten gehouden. Waar nodig wordt het uitvoeringsprogramma aangepast. Ditzelfde geldt voor de uitvoeringsprogramma’s van de omgevingsdiensten. Er is wekelijks overleg met de portefeuillehouder over de lopende zaken. De lijntjes zijn kort, dus afstemming en bijsturing vindt makkelijk plaats. Jaarlijks worden de resultaten besproken met het college en wordt verantwoording afgelegd aan de gemeenteraad over de uitvoering van de VTH-taken en het behalen van de doelstellingen. Deze verantwoording vindt plaats door het vaststellen van dit jaarverslag VTH.
De doelstellingen van 2021 zijn deels behaald. Dit heeft nog steeds te maken met de gevolgen van de coronapandemie. De coronapandemie heeft ook over 2021 nog steeds invloed gehad op de werkzaamheden binnen de gemeente en op de taken van VTH. Inzet op voorlichting en naleving. Maar ook over 2021 zijn er wederom meer meldingen en klachten binnengekomen. Gebleken is dat met de capaciteit en verlegging van werkzaamheden het niet altijd mogelijk bleek om deze allemaal binnen een kort tijdsbestek op te pakken en alle doelen te behalen. Daarnaast is een toename te zien in verbouwingen, wat ook deels een effect heeft gehad op VTH. Voor de volledige inzichten wordt verwezen naar hoofdstuk 5. In de productbladen wordt vervolgens in hoofdstuk 6 aangegeven welke activiteiten uitgevoerd zijn en hoe deze hebben bijgedragen aan het realiseren van de doelstellingen en welke doelstellingen er voor het komende jaar worden gesteld.
-8-
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
2.6
Kwaliteitscriteria Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH)
Om de kwaliteit van de uitvoering van de VTH-taken te optimaliseren en borgen, is de Wet VTH in het leven geroepen. Het doel van deze wet is een veilige en gezonde leefomgeving, door het bevorderen van de kwaliteit en samenwerking bij de uitvoering en handhaving van het omgevingsrecht. De wet regelt de randvoorwaarden voor gemeenten en provincies om tot een hogere kwaliteit van handhaving te komen. Zo is het basistakenpakket van de omgevingsdiensten wettelijk vastgelegd en is het aan gemeenten een verordening kwaliteit VTH te hebben. De gemeente heeft daarin voorzien door op 28 juni 2016 de ‘Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht Gemeente Renswoude’ vast te stellen. Gebleken is echter dat niet eerder aan de raad is gerapporteerd of en in welke mate voldaan wordt aan de kwaliteitscriteria.
Per 1 juli 2019 is de VNG Model Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht aangepast. De kwaliteitscriteria 2.1 zijn geactualiseerd vervangen door de set 2.2. Deze vormen daarmee de nieuwe basis van de Model Verordening en vervolgens voor de gemeentelijke verordening. Robuustheid van taakuitvoering is één van de belangrijkste argumenten om samen met andere overheden taken over te dragen aan de ODRU. Als we het hebben over robuustheid dan gaat het om deskundigheid en ervaring van de individuele medewerkers maar ook over een organisatie die voldoende deskundige en ervaren medewerkers in huis heeft om niet afhankelijk te zijn van net die éne medewerker.
De kwaliteitscriteria 2.2. stellen eisen aan de medewerkers die de taken uitvoeren. Deze eisen richten zich op ervaring, deskundigheid en taakfrequentie en leggen een ondergrens voor het aantal medewerkers dat een bepaalde taak dient uit te voeren. Ook bepalen de kwaliteitscriteria 2.2. op welke wijze de gemeentelijke organisatie borgt dat de uitvoering van de VTH-taken structureel op een adequaat niveau plaatsvindt. De kwaliteitscriteria hebben betrekking op twee inhoudelijke elementen: continuïteit en deskundigheid. Continuïteit is het minimale aantal medewerkers met de omschreven deskundigheid en frequentie waarover de organisatie moet kunnen beschikken om de noodzakelijke deskundigheid te kunnen borgen. Deskundigheid heeft betrekking op de minimale basisopleiding, eventueel benodigde aanvullende opleidingen en werkervaring. Met de komst van de Omgevingswet zal de Kwaliteitsverordening ook weer moeten worden aangepast. De grondslag van de verordening ligt dan immers niet meer in de Wabo, maar in de Omgevingswet Voor nu is een zelfanalyse gemaakt op basis van de genoemde elementen voor de thuistaken. Deze is terug te vinden in hoofdstuk 4.3. De ODRU zit nu druk in een traject voor wat betreft de basistaken en plustaken op het gebied van milieu welke bij hen liggen.
Zij voldeden nagenoeg aan de kwaliteitscriteria 2.1 en zijn nu bezig met een analyse voor de kwaliteitscriteria 2.2. De resultaten worden later dit jaar verwacht en zullen dan worden gerapporteerd.
-9-
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
3
Ontwikkelingen
3.1
Omgevingswet
De Omgevingswet is de basis voor een nieuw regelgevingsstelsel voor de fysieke leefomgeving en behelst een grootschalige transitie van het Omgevingsrecht. Het kabinet wil met de Omgevingswet het aantal regels verminderen, bereiken dat de verschillende plannen voor ruimtelijke ordening, milieu en natuur beter op elkaar worden afgestemd en dat duurzame projecten gestimuleerd worden. Tevens wil men meer ruimte geven aan gemeenten, provincies en waterschappen, zodat zij hun omgevingsbeleid kunnen afstemmen op hun eigen behoeften en doelstellingen. De Omgevingswet zal voor de vergunningverlening en de handhaving verandering brengen. Zo kunnen er onder invloed van het omgevingsplan (in plaats van bestemmingsplannen) meer mogelijkheden komen voor vergunningsvrije activiteiten. Voor een deel van de taakuitvoering betekent dit een verschuiving van vergunningsverleningswerkzaamheden naar het houden van toezicht achteraf. Naast het leveren van (digitale) producten en diensten zal de faciliterende, adviserende, informerende en controlerende rol van de gemeente in samenwerking met haar inwoners en ondernemers toenemen. Flexibiliteit in benadering en contact is dus belangrijk. Wij moeten kunnen inspelen op maatwerk vraagstukken (burgerinitiatieven, cocreatie en meervoudige, complexe vragen).
Meer maatwerk ontstaat doordat de participatie-samenleving steeds meer gestalte krijgt; de wijk gaat (meer) bepalen wat er in de wijk gebeurt. Onze inwoners en ondernemers worden vaker samenwerkingspartners. De nieuwe wetgeving vraagt een hierbij passende, andere dienstverlening. Hiermee wordt het onder invloed van de Omgevingswet voor inwoners en ondernemers gemakkelijker om hun wensen voor de fysieke omgeving in te brengen en te realiseren. De datum voor inwerkingtreding van de Omgevingswet is voorgesteld op 1 januari 2023. Minister De Jonge voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, IPO, UvW en de VNG hebben in gezamenlijkheid voor deze datum gekozen. De datum van 1 januari 2023 biedt alle betrokken partijen duidelijkheid en bovenal meer zekerheid om goed te kunnen oefenen met het nieuwe digitale systeem en de nieuwe manier van werken.
Minister De Jonge, de VNG, het IPO en de Unie van Waterschappen hebben op 24 februari 2022 aangegeven dat ze achter de doelstellingen en samenhangende aanpak van de wet staan en zullen zich inzetten voor een verantwoorde invoering. Tijdens het Bestuurlijk Overleg op 27 januari 2022 kwam naar voren dat er meer tijd nodig is om verder te werken aan de stabiliteit van de landelijke voorziening van het Digitaal Stelsel Omgevingswet, het DSO. Op basis van een stabiel stelsel kunnen de bevoegd gezagen en ketenpartners de werkprocessen inregelen en hiermee oefenen. Dit gebeurt aan de hand van een aangescherpte planning. Daarbij vinden alle partijen het van groot belang dat de dienstverlening aan burgers en bedrijven niet in het geding komt en dat gebiedsontwikkeling doorgang kan vinden.
- 10 -
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
Wat is er gedaan en wat gaan wij doen? De afgelopen jaren heeft de gemeente Renswoude als doel om zich meer in te zetten voor een andere manier van werken die anticipeert op de inwerkingtreding van de Omgevingswet. In 2022 zal dit worden voortgezet. In verband daarmee krijgen vergunningverleners een steeds grotere rol in de voorfase van een initiatief, dus voordat er sprake is van het indienen van een vergunningaanvraag. De gemeente krijgt in die fase een meer faciliterende rol bij het stimuleren van gebiedsontwikkeling waarbij wordt onderzocht of het initiatief haalbaar is en of het past in de gemeentelijke doelen voor het betreffende gebied. Een vergunningverlener krijgt hiermee meer de rol van projectmanager voor het betreffende initiatief. De vergunningverlener verzamelt, coördineert en zal daardoor gaan fungeren als aanspreekpunt binnen de organisatie. Deze veranderende taak stelt extra eisen aan de kennis en competenties van de vergunningverleners. Het gaat daarbij om de competenties oplossingsgerichtheid, samenwerking en communicatie. Dit geldt evenzeer voor toezicht en handhaving. Er wordt meer getracht op locatie op lossen of meer in overleggen, zonder handhavingsprocedures te doorlopen. Gekeken wordt naar het doel en niet naar de middelen die daarvoor worden ingezet.
De gemeente heeft in 2020 een programmateam samengesteld dat het proces rondom de implementatie van de Omgevingswet bij de gemeente verzorgt. Het programma Invoering Omgevingswet is verdeeld in meerdere projecten: 1. Omgevingsvisie; 2. Omgevingsplan; 3. Wet- en regelgeving; 4. Organisatie en 5. Processen en Informatievoorziening.
Het programmateam heeft in 2020 en 2021 al stappen aantal stappen gezet om de implementatie optimaal te laten verlopen. In 2020 is de omgevingsvisie vastgesteld. In 2021 is het omgevingsloket (OLO) omgezet naar digitaal stelsel omgevingswet (DSO) en er hebben diverse gesprekken met de externe adviseurs over de taakstelling en de diepgang van de advisering plaatsgevonden. Er is een planning opgesteld door het programmateam en plan- en regelsoftware aangeschaft en VTH-software wordt verder ingericht. Binnenkort wordt er gestart met oefenen van het DSO. In de zomer en najaar van 2021 heeft het team VTH via de gemeente Utrecht een opleiding gevolgd met diverse modules om op vlieghoogte te komen voor de Omgevingswet.
Een externe deskundige bereid de stukken voor het college en de Raad voor welke besproken worden met het programmateam. Met wederom uitstel van de Omgevingswet hebben de verschillende producten die moeten worden opgeleverd voor de Omgevingswet vertraging opgelopen of is de noodzaak weer enigszins opgeschoven. De participatieverordening is in concept gereed, maar zal nog moeten worden vastgesteld en hierbij moet door de raad worden beoordeeld in welke situaties participatie verplicht. Het adviesrecht, de verordening commissie ruimte kwaliteit en het delegatiebesluit zullen nog voor inwerkingtreding in 2022 worden uitgewerkt en langs de raad gebracht worden.
- 11 -
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
Mandatering en samenwerkingsafspraken met de ketenpartners wordt regionaal nu flink op ingezet. In eerste instantie zullen de bruidsschatregels worden overgenomen en gaan we zo minimaal mogelijk over. Dit geldt evenzeer voor de toepasbare regels. Voor het aanpassen van de legesverordening vwb hoofdstuk 2 dat ziet op de fysieke leefomgeving is er een apart project opgestart. Al met al zal de gemeente Renswoude zo beleidsneutraal overgaan en zich in eerste instantie beperken tot de minimale eisen.
3.2
U&H-strategie en beleidsaanpassingen
Op 1 juli 2017 is het Bor aangepast naar aanleiding van de invoering van de Wet VTH. Uit het gewijzigde Bor vloeien nieuwe proces- en kwaliteitseisen, waardoor het huidige beleid niet meer volledig voldoet. Artikel 7.2 Bor stelt nu dat de bestuurlijke instanties, die gezamenlijk de opdrachtgevers van een omgevingsdienst vormen (gemeenten, provincies en in enkele gevallen ook waterschappen) gezamenlijk komen tot een uniformering van hun VTH-beleid voor het verplichte basistakenpakket. Straks is dit geregeld in het Omgevingsbesluit (Ob).
In de regio is een gezamenlijke uitvoerings- en handhavingsstrategie (U&H-strategie) voor de Provincie Utrecht opgesteld en d.d. 11 januari 2022 vastgesteld door het college. Deze U&H-strategie gaat over de taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) die gemeenten en provincie hebben overgedragen aan de omgevingsdiensten. In de regio Utrecht zijn dit de Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) en de Regionale Uitvoeringdienst (RUD). In de U&H-strategie zijn door de deelnemende 26 gemeenten in de regio, de omgevingsdiensten en provincie gezamenlijke doelen en een uitvoeringskader voor de milieutaken en bijbehorende activiteiten vastgelegd op een voor alle gemeenten beschreven gelijk minimaal uitvoeringsniveau.
De U&H-strategie is van toepassing op de VTH-taken die de Omgevingsdiensten namens gemeenten en de provincie uitvoeren. Dat houdt in dat deze U&H-strategie in de plaats komt van het huidige VTH-beleid voor deze taken. Voor de VTH-taken die de gemeente/provincie zelf uitvoert (thuistaken, zoals bouwtaken) blijft het vigerende VTH- beleid gelden. Vanaf 2022 zal dan ook gerapporteerd gaan worden op basis van deze U&H strategie door de ODRU.
Het beleidsplan VTH Renswoude 2020-2023 is vastgesteld op 2 juni 2020. Het huidige beleidsplan VTH zal op onderdelen in Q1 en Q2 van 2022 worden herzien/aangevuld (o.a. een risicoanalyse en heldere doelstellingen). Voor en meteen na inwerkingtreding van de Omgevingswet zal het beleid nogmaals onder de loep worden genomen en waar nodig in lijn met de U&H strategie worden aangepast. In regionaal verband wordt op dit moment ook gewerkt aan het beleidsplan voor ook de thuistaken. Daarmee zal er uiteindelijk in de gehele regio een uniform VTH-beleid komen.
- 12 -
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
In de herziening van de VTH-beleid zal de risicoanalyse worden uitgewerkt. Hiermee zal inzichtelijk worden gemaakt hoe de prioriterig voor VTH tot stand is gekomen. In het geactualiseerde beleid zullen onderwerpen als toezicht en handhaving van bestemmingsplannen, verscherpte doelstellingen en prioriteiten van de gemeente en uitwerking van een uniform beleid in samenhang met een uniform uitvoeringsprogramma beter terugkomen. Onrechtmatige bewoning zal hierin meegenomen worden ook.
Hiernaast zijn nog verschillende beleidsstukken opgesteld en geactualiseerd. Ook de Algemene Plaatselijke Verordening is geactualiseerd en 21 december 2021 vastgesteld. Op 21 december 2021 zijn de ook de volgende beleidsregels vastgesteld; -
Beleidsregels Wet aanpak woonoverlast;
-
Beleidsregels sluiting van voor het publiek toegankelijke gebouwen;
-
Beleidsregel artikel 13b Opiumwet Renswoude;
-
Beleidsregels Wet Bibob gemeente Renswoude.
Voor het jaar 2022 hebben we verschillende speerpunten en zullen we de volgende regelgeving actualiseren en/of opstellen: -
Herziening/aanvulling Beleidsplan VTH;
-
Beleid huisvesting arbeidsmigranten.
Ook hebben we het streven om de volgende beleidsonderwerpen in 2022 op te stellen: -
Terrassenbeleid;
-
Reclamebeleid;
-
Evenementenbeleid en horecaprotocol;
-
Alcoholbeleid voor para-commerciële bedrijven.
Met betrekking de Omgevingswet zullen diverse stukken naar de raad worden verstuurd met betrekking tot het Adviesrecht, participatie, delegatie, verordening commissie ruimtelijke kwaliteit en leges. Verordeningen die zien op de fysieke leefomgeving zullen hiernaast ook tegen het licht worden gehouden en actualisaties plaatsvinden. Onder hoofdstuk 6 zal als productblad verder worden ingegaan welke beleidsstukken en verordeningen afgelopen jaar zijn opgesteld en nog opgesteld zullen worden in 2022.
- 13 -
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
3.3
Wet kwaliteitsborging
De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, de Wkb, gaat op hetzelfde moment als de Omgevingswet van start. De beoogde inwerkingtredingsdatum van de Wkb wordt dus ook 1 januari 2023. Deze wet heeft als doel om de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren en zal samen met de Omgevingswet ingrijpende gevolgen hebben voor het proces van bouwen en vergunningverlening. Zo zullen private kwaliteitsborgers toezicht houden op het bouwproces, zal de aansprakelijkheid van aannemers worden verruimd, zal het bouwproces moeten worden ingericht volgens toegelaten instrumenten en zal in sommige gevallen geen vergunningplicht meer gelden maar een meldingsplicht.
Met het voorgenomen stelsel van kwaliteitsborging zullen taken van de gemeenten komen te vervallen waardoor voor deze taken geen leges meer kunnen worden geïnd. De legeskosten zijn immers gebaseerd op maximaal 100% kostendekkendheid. De invoering van de Wkb is een stelselwijziging tegen de achtergrond van de stelselwijziging die de Omgevingswet met zich meebrengt.
De invoering van de Private Kwaliteitsborging zal geleidelijk ingevoerd worden. Er zal gestart worden met de gevolgklasse 1; onder deze categorie vallen alleen woningen waarbij de complexiteit nog beperkt zal blijven. Er is nog duidelijkheid wat er precies onder deze categorie zal vallen, maar gedacht moet worden aan woonfuncties tot maximaal 3 bouwlagen. De Wkb zal gelijktijdig met de Omgevingswet in werking treden. Omdat zowel het toetsen als het toezicht niet meer in alle gevallen door de gemeente zal plaatsvinden, zal dit gevolgen hebben voor de legesopbrengsten en de capaciteit van de afdeling. In de loop van 2022 zal een impactanalyse gemaakt worden van de inwerkingtreding van de Wkb.
Daarnaast wordt intern gekeken hoe de processen in te richten met de komst van de Wkb. Willen we toch in het begin nog controleren of laten we al meer los. In 2022 wordt gekeken of we toch nog proefprojecten kunnen gaan opstarten om ervaring op te doen en de processen neer te kunnen zetten.
- 14 -
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
4
Personele- en financiële borging
4.1
Financiële Borging
De financiële borging voor de inzet van de beschikbare capaciteit en de nodige middelen ligt vast in de gemeentelijke jaarlijkse begroting. De geraamde uren en middelen van ODRU en VRU zijn vastgelegd in dienstverleningsovereenkomsten en zijn eveneens geborgd in de meerjarenbegroting. Daarnaast bestaan er samenwerkingsovereenkomsten met de gemeente Veenendaal op diverse onderdelen. Voor VTH is dit voor de inzet van de BOA.
4.1.1
ODRU milieu
Het financiële kader van het UVP 2022 van ODRU ziet er als volgt uit: Totalen hoofdproduct
G
T
P
B - Beleid, bestemmingsplannen en projecten
146
-
200
V - Vergunningverlening
810
-
140
T - Toezicht en Handhaving
2.000
523
30
S - Specifieke producten
64
90
100
D - Diensten en informatieverstrekking
290
25
-
Totaal aantal uren
3.310
638
470
Kosten UVP 2022
€ 320.243
€ 61.727
€ 45.473
Kosten Kosten UVP 2022 (G-T-P-A)
€ 427.442
Totale kosten 2022
€ 427.442
- 15 -
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
4.2
Personele Borging
Beschikbare capaciteit 2021 Voor 2021 was de beschikbare capaciteit als volgt opgebouwd: Functie
Fte
Vergunningenregisseur Wabo
1,00
Beleidsmedewerker milieu
0,50
Medewerker APV en bijzondere wetten en
0,78
ondersteuning vergunningverlening Ondersteuning APV (inhuur) deel van het jaar
0,11-0,22
(Beleids)medewerker RO
0,5
RO-ondersteuning (inhuur)
0,33
Toezichthouder Bouwen en RO (inhuur)
0,20
BOA (inhuur)
0,15
Handhavingsjurist
0,67
Beleidsmedewerker VTH (inhuur)
0,22
Totale capaciteit
4,43 – 4,54
Beschikbare capaciteit 2022 (vooralsnog) 1 Functie
Fte
Vergunningenregisseur Wabo
1,00
Beleidsmedewerker milieu
0,50
Vergunningverlener APV en bijzondere
0,78
wetten en ondersteuning vergunningverlener Wabo Ondersteuning APV (inhuur) deel van het jaar
0,11-0,22
(Beleids)medewerker RO
0,5
RO-ondersteuning (inhuur)
0,33
Toezichthouder Bouwen en RO (inhuur)
0,33
BOA (inhuur)
0,15
Handhavingsjurist
0,67
Beleidsmedewerker VTH (inhuur)
0,11-0,22
Totale capaciteit
4,48 - 4,7
1 Hierbij wordt opgemerkt dat inmiddels bekend is dat de vaste handhavingsjurist zal vertrekken. Om dit op te vangen zal
ingehuurd worden eerst. - 16 -
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
In 2021 is de capaciteit nagenoeg gelijk gebleven ten opzichte van 2020. Vooralsnog is dit ook de prognose voor 2022. Er blijft nog steeds deels ingehuurd worden. Er zijn wel meer toezichtsuren beschikbaar gekomen. Wel wordt nog steeds een invulling van de functie van beleidsmedewerker VTH gemist en is de invulling en taakuitoefening vrij kwetsbaar. Onder 4.3 zal hierop verder worden ingegaan.
4.3
Kwaliteitscriteria en benodigde capaciteit 2022
4.3.1
Reikwijdte
De kwaliteitscriteria bestaan uit drie componenten: A. Algemene uitgangspunten B.
Kritische massa
C.
Procescriteria
A en C zijn ongewijzigd gebleven t.o.v. de kwaliteitscriteria 2.1. De hoofdlijn is dat het kwaliteitsniveau gehandhaafd blijft en dat de criteria vooral uitvoerbaarder en realistischer zijn gemaakt. Daarnaast is een kennisgebied ‘Energie en Duurzaamheid’ toegevoegd.
Zoals onder 2.6 reeds aangegeven is niet eerder gerapporteerd of voldaan wordt aan de kwaliteitscriteria. Op basis van de beschikbare informatie is een eerste (zelf)analyse gemaakt hoe de formatie zich verhoudt tot het programma. Deze analyse ziet voor nu enkel op de thuistaken. De ODRU zal nog dit jaar rapporteren voor wat betreft de basistaken en plustaken op het gebied van milieu. Zij voldeden nagenoeg aan de kwaliteitscriteria 2.1. Voor de kwaliteitscriteria 2.2. moet deze analyse nog worden gedaan.
De reikwijdte van de kwaliteitscriteria betreft uitsluitend de Wabo-taken. APV, Alcoholwet en evenementen vallen buiten de eisen die gesteld worden in de kwaliteitscriteria. Daarom zijn deze in hierin niet meegenomen. Wel geldt hier ook voor dat er termijnen aan deze taken verbonden zijn en er kwetsbaarheid in de formatie is op dit punt. In de conclusie is dit wel kort benoemd.
4.3.2
Criteria voor kritieke massa
Met de kwaliteitscriteria voor kritieke massa kan een antwoord worden gegeven op de vraag of een organisatie en haar medewerkers in principe in staat zijn om de taken en onderliggende operationele activiteiten uit te voeren, gegeven de minimaal benodigde deskundigheid voor de uitvoering van deze taken en de continuïteit daarvan. Deze deskundigheidsgebieden zijn onder te verdelen in Aantal, Frequentie, Borging, Opleiding, Ervaring en Kennis.
- 17 -
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
Deskundigheid • Opleiding: de minimale basisopleiding en een indicatie van de aard en de omvang van de benodigde aanvullende opleidingen waarmee de kennis is te verkrijgen. • Werkervaring: het minimale aantal jaren relevante werkervaring die men nodig heeft om een taak zelfstandig uit te kunnen voeren. • Aanvullende kennis: de minimaal benodigde basiskennis en diepgaande kennis voor de zelfstandige uitvoering van de taak, in aanvulling op de opleidingen. Continuïteit • Frequentie: de minimale frequentie per jaar waarmee een taak zelfstandig moet worden uitgevoerd om de deskundigheid te behouden. De benodigde capaciteit is een richtinggevende tijdsbesteding vertaald in 1/3e of 2/3e deel van de totale tijdsbesteding van een fulltime medewerker gebaseerd op een 36-urige werkweek. • Aantal: het minimale aantal medewerkers met de omschreven deskundigheid en frequentie waarover de organisatie moet kunnen beschikken om de noodzakelijke deskundigheid te kunnen borgen. • Borging: de omgeving waar deze activiteiten uitgevoerd moeten worden (binnen de overheid of uitbesteed) en de mogelijkheden die er zijn om in te huren.
De kwaliteitscriteria zijn verdeeld over 27 deskundigheidsgebieden met activiteiten per deskundigheidsgebied. In onderstaande staat aangegeven welke activiteiten binnen de overheid georganiseerd moeten worden, en welke activiteiten (deels) kunnen worden uitbesteed. In de analyse zal verder worden ingegaan hoe de activiteiten die binnen de overheid georganiseerd moeten worden, weer extern belegd zijn en welke thuistaken de gemeente nog heeft.
- 18 -
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
4.3.3
Zelfanalyse
Voor ieder deskundigheidsgebied is gekeken of er wordt voldaan aan de criteria voor kritieke massa. Er is globaal gekeken naar deskundigheid (opleiding, ervaring en kennis) en in een beknopte analyse naar continuïteit (frequentie en aantal). Hierbij zijn de capaciteitscijfers genoemd in 4.2 voor gebruikt en de mate waarin de werkzaamheden worden uitgevoerd. Hierbij is input van de betreffende medewerkers zelf gebruikt. Hier zijn de volgende kleurcodes gehanteerd:
•
Groen: er wordt voldaan aan de eis zoals beschreven in de kwaliteitscriteria 2.2.
•
Grijs: het deskundigheidsgebied wordt uitbesteed.
•
Geel: het deskundigheidsgebied wordt deels uitbesteed en deels zelf uitgevoerd. Hierdoor wordt voldaan aan de kwaliteitscriteria 2.2.
•
Blauw: er wordt niet voldaan aan de eis zoals beschreven in de kwaliteitscriteria 2.2. Voorgesteld wordt om maatregelen te nemen om deels aan de criteria te kunnen blijven voldoen.
•
Oranje: er wordt niet voldaan aan de eis zoals beschreven in de kwaliteitscriteria 2.2, maar maatregelen zijn niet benodigd.
- 19 -
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
Generieke deskundigheden
Opleiding Ervaring
1. Casemanagen 2. Vergunningverlening bouw/RO 3. Vergunningverlening milieu 4. Toezicht & handhaving bouw/RO 5. Toezicht & handhaving milieu 6. Toezicht & handhaving bodem 7. Toezicht en handhaving groene wetten Specialistische deskundigheden accent juridisch 8. Juridische aspecten VV 9. Juridische aspecten HH 10. Juridische aspecten afwijkingsbesluit 11. Ketentoezicht 12. BOA milieu, welzijn en infra accent bouw 13. Bouwfysica 14. Brandveiligheid 15. Constructieve veiligheid 16. Bouwakoestiek 17. Sloop en asbest accent milieu 18. Afvalwater (indirecte lozingen) 19. Bodem bouwstoffen en water 20. Externe veiligheid 21. Geluid 22. Groen en ecologie 23. Luchtkwaliteit accent RO 24. Stedenbouw en inrichting 25. Exploitatie en planeconomie 26. Cultuurhistorie 27. Energiebesparing en duurzaamheid
- 20 -
Kennis
Frequentie Aantal
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
4.3.4
Conclusies en aanbevelingen
Kort kan geconcludeerd worden dat deels wordt voldaan aan de kwaliteitscriteria. Voornamelijk het aantal FTE dat per deskundigheidsgebied beschikbaar is, is zeer gering. Deskundigheidsgebied
Analyse kwaliteitscriteria 2.2
Motivatie en/of maatregelen
1. Casemanager en 2. Vergunningverlening bouw RO
Onvoldoende robuust op aantal.
Er is kwetsbaarheid op voornamelijk deze deskundigheidsgebieden, aangezien hier termijnen aan gekoppeld zijn. Bij verlof, ziekte en vertrek kan geen continuïteit worden gegarandeerd. Hiervoor zou eigenlijk een flexibele schil, bijvoorbeeld inzet van de gemeente Veenendaal via een samenwerkingsovereenkomst of van een marktpartij, als achtervang moeten dienen. Bij uitval of een piek kan hier dan een beroep op worden gedaan.
4. Toezicht & handhaving bouw/RO
Onvoldoende robuust op aantal.
Er is geen vaste toezichthouder in dienst bij de gemeente, echter deze wordt ingehuurd (vanaf 2021 op regelmatige basis) en voldoet ruim aan de deskundigheidseisen en frequentie eisen. Ook hier geldt dat qua aantallen er in principe te weinig capaciteit is volgens de kwaliteitscriteria, maar de prioriteiten kunnen worden uitgevoerd. Daarom hoeft er qua aantallen hier nu niet op te worden bijgestuurd.
8. Juridische aspecten VV en 10. Juridische aspecten afwijkingsbesluiten
Onvoldoende robuust op frequentie en aantal.
Er vinden onvoldoende activiteiten plaats om de medewerkers 2/3 deel van hun tijd aan de activiteiten voor dit deskundigheidsgebied te laten besteden. Vooralsnog is het een adviserende rol en kan deze naar wens worden ingevuld.
9. Juridische aspecten HH
Onvoldoende robuust op aantal.
Met de huidige bezetting kunnen handhavingszaken met een hoge prioriteit en handhavingsverzoeken tijdig worden afgehandeld. Voor zaken met een lagere prioriteit en themagerichte handhaving is onvoldoende capaciteit. Vooralsnog is deze keuze gemaakt en hoeft hier niet op bijgestuurd te worden.
24. Stedenbouw en inrichting
Onvoldoende robuust op kennis, frequentie en aantal, maar met deels uitbesteden wordt aan alle weer voldaan.
De vaste medewerkers kunnen op de genoemde onderdelen niet volledig voldoen aan de kwaliteitscriteria, maar aangezien hier een flexibele schil is ingebouwd en tot het inwerking treden van de Omgevingswet in 2021 worden geen grote wijzigingen in de bestaande bestemmingsplannen met uitzondering van enkele postzegelbestemmingsplannen. Voor zowel postzegelbestemmingsplannen als voor inrichtingsplannen worden specialisten ingehuurd.
- 21 -
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
25. Exploitatie en planeconomie
Onvoldoende robuust op alle eisen volgens kwaliteitscriteria.
Er is sprake van een zeer beperkte hoeveelheid activiteiten waarbij grondexploitatie een rol speelt. Er wordt daarom niet geïnvesteerd kennis, ervaring en frequentie voor deze activiteiten. Zodra deze activiteiten uitgevoerd dienen te worden, worden op projectmatige basis specialisten ingehuurd.
26. Cultuurhistorie
Onvoldoende robuust op alle eisen volgens kwaliteitscriteria.
Voor de activiteiten op het gebied van cultuurhistorie heeft het college een onafhankelijke adviescommissie: Mooisticht. Door de casemanager/vergunningverlener wordt het proces begeleidt. Gezien de beperkte hoeveelheid activiteiten op het gebied van cultuurhistorie waar de gemeente mee te maken krijgt, is hiermee de kwaliteit voldoende geborgd.
27. Energiebesparing en duurzaamheid
Onvoldoende robuust voor activiteiten die binnen de gemeente worden uitgevoerd op alle eisen volgens kwaliteitscriteria.
De gemeente besteedt dit deskundigheidsgebied uit aan de omgevingsdienst. Voor een deel van de activiteiten van dit deskundigheidsgebied heeft de gemeente een nieuwe beleidsmedewerker aangenomen.
Voor alle genoemde taakvelden geldt dat er volgens de kwaliteitscriteria in principe 2 medewerkers per gebied moeten zijn. Dit wordt nauwelijks gehaald. Op basis van deze analyse blijkt dat we als kleine gemeente qua frequentie en aantallen (fte) al snel in de knel komen en we bij uitval van een medewerker of bij vermeerdering van de werkzaamheden kwetsbaar zijn. Voornamelijk voor de taakvelden Wabo-vergunningverlening, RO en APV wordt met termijnen gewerkt, die onder druk komen te staan. Door de inhuur van extra expertise op ruimtelijke procedures (principeverzoeken en bestemmingsplannen), APV en Alcoholwet, Juridisch en Toezicht kunnen de meeste werkzaamheden worden uitgevoerd, dit blijft derhalve wel echt benodigd. Ten slotte wordt opgemerkt dat een beleidsmedewerker VTH, ook al is dit geen onderdeel van de uitvoerende kwaliteitscriteria, benodigd is om beleid te ontwikkelen en actueel te houden zodat de uitvoering kan blijven worden uitgevoerd. Deze functie mist nu binnen het team VTH en wordt slechts op onderdelen uitbesteed. Voldoende middelen voor inhuur beschikbaar blijven stellen om de wettelijke taken te kunnen blijven uitvoeren en de samenwerking opzoeken in de regio voor diverse taken of bij uitval zaken op te kunnen vangen is noodzakelijk. Een flexibele schil inbouwen.
In dit jaarverslag en middels een informatievoorstel VTH, waarbij een nadere onderbouwing is gegeven, is hiervoor aandacht gevraagd bij de raad.
- 22 -
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
5
Taakvelden, doelen, resultaten en verwachtingen
5.1
Vergunningverlening
Inhoud taak De Wabo is de basis voor een groot deel van de vergunningen in het domein van de fysieke leefomgeving. Door de Wabo zijn de verschillende vergunningen voor bouwen, wonen, monumenten, ruimte, natuur en milieu samengevoegd tot één vergunning: de omgevingsvergunning. De uitvoering van de VTH-taken komen voort uit de bevoegdheid dan wel verplichting die de gemeente heeft op basis van bepaalde wetten en regelgeving. De verplichting om uitvoering te geven aan de beleids- en uitvoeringscyclus ligt vast in de Wabo en is nader uitgewerkt in het Besluit omgevingsrecht (Bor). Dit betekent dat in ieder geval de VTH-taken voortkomende uit de Wabo voor alle gemeenten binnen het kader vallen.
Processen en prioritering Onze taken worden in principe uitgevoerd volgens de landelijke strategieën en protocollen, zoals de Landelijk Toetsingsprotocol en het Landelijke Handhavingsstrategie. Ons proces bestaat uit viertal stappen; -
Aanvraag beoordelen Omgevingsvergunning
-
Omgevingsvergunning verlenen of weigeren
-
Toezicht houden op de uitvoering van de vergunning
-
Handhaven als er iets niet in orde is
De gemeente Renswoude heeft de uitvoering van haar VTH-taken georganiseerd binnen het team VTH van de Afdeling Fysiek en Sociaal Domein. Binnen het Team VTH zijn vergunningverlening, toezicht en handhaving functioneel en per medewerker gescheiden. Hiermee wordt voorkomen dat een bedrijf een vergunning én daarna een controle krijgt van dezelfde medewerker.
Ook hebben we prioriteiten voor de verschillende taakvelden die we aanhouden. U kunt dit uitgebreid teruglezen in ons ‘Beleidsplan VTH 2020-2023 Renswoude’. Op dit moment zijn wij bezig met het herzien/aanvullen van het beleidsplan VTH. Naar aanleiding van deze herziening zullen de prioriteiten op de verschillende taakvelden worden herzien. Hiermee samenhangend zullen ook de processen met betrekking tot de VTH-taakvelden worden aangepast. De basistaken zijn zoals hierboven benoemd in de U&H strategie die op d.d. 11 januari 2022 is vastgesteld. Als gemeente Renswoude evalueren wij de prioritering van de verschillende taakvelden, ook op basis van het hiervoor genoemde beleidsplan. Als onderdeel hiervan is een risicoanalyse opgesteld.
- 23 -
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
Juridische ondersteuning Voor het vergunningenproces wordt uiteraard ook juridische ondersteuning verleend. De juridische kwaliteit van onze vergunningen en toestemmingen worden op deze manier gewaarborgd. De waarborging wordt bewerkstelligt via: -
Algemene juridische en beleidsadvisering;
-
Juridische procedures zoals zienswijzen, bezwaar en beroep en eventueel waar het uitgevoerd kan worden via mediation. De minnelijke oplossingen via een mediation traject heeft onze voorkeur gezien de grootte van de gemeente. Hierdoor wordt er voorkeur gegevens aan oplossingsgerichte aanpak via persoonlijk contact met de burgers. Dit brengt mee dat er minder juridische procedures worden opgestart;
-
Specifieke advisering over verzoeken of aanvragen op grond van Wabo;
-
Adviseren op het gebied van ondermijning;
-
Afwerken van diverse vraagstukken zoals WOB-verzoeken en raadsvragen.
5.2
Toezicht en handhaving
Het toezicht en de handhaving wordt volgens de Landelijke Toezichtsstrategie uitgevoerd. De invulling van die strategie is op basis van onze prioritering uit ons eigen Beleidsplan VTH 2020-2023 Renswoude. De prioritering zal na herziening/aanvulling van het Beleidsplan VTH nog worden herzien. We hebben prioriteiten gesteld zodat de capaciteit van dit team zo optimaal mogelijk wordt ingezet. We richten ons daarom op onze prioriteiten die in het jaarverslag 2020 en uitvoeringsprogramma 2021 zijn opgenomen. Hieronder wordt daarop verder ingegaan. De activiteiten van toezicht en handhaving zijn onder te verdelen in bouwen en ruimtelijke ordening, brandveiligheid, milieu en openbare ruimte.
5.2.1
Bouwen
De gemeente Renswoude toetst bouwplannen niet actief op het Bouwbesluit. Volstaan wordt met de volledigheidsbeoordeling. De constructieve toets wordt uitbesteed aan een externe partij en daarnaast wordt een externe partij ingeschakeld voor de volledige Bouwbesluittoets bij grotere bouwplannen of meer complexe bouwplannen zoals bijv. het dorpshart. Het aspect brandveiligheid wordt door de VRU beoordeeld. Op verschillende punten werkt de afdeling aan constante verbetering van de vergunningverlening. Voor de bouwplantoetsing zijn de volgende punten van belang: •
Vaststellen van toetsingscriteria voordat een besluit wordt genomen op een aanvraag om een vergunning. Dat gebeurt met de vaststelling van dit bouwbeleidsplan; hoe gaan we om met de bouwtechnische toets en in welke gevallen wijken we af van wet- en of regelgeving.
•
Vaststellen van algemene normen voor goede dienstverlening door de organisatie.
•
Werken aan de versnelling van procedures: streven naar een kortere doorlooptijd tijdens de behandeling van de aanvraag, omdat er minder wordt getoetst. - 24 -
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
•
Werken met digitale ondersteuning bij de toetsing, om de kwaliteit te vergroten.
Een groot deel van toezicht betreft toezicht op verleende vergunningen en bouwen zonder vergunning. Daarnaast constateren toezichthouders c.q. medewerkers van de Afdeling Fysiek en Sociaal Domein zelf overtredingen en acteren zij op basis van verzoeken om handhaving of klachten. Waar voornamelijk in 2021 de focus opgelegd is bij de bouwcontroles is de constructieveiligheid en bouwen voor de voorgevel en doorzichten. Hierbij ging het met name om de controles van de wapeningscontroles en staalconstructiecontrole. Er is met name aandacht besteedt aan het afronden van de oude bouwdossiers en eindcontroles van woningen. Er is toezicht gehouden op de ventilatievoorzieningen in de gebouwen en of deze op de juiste manier zijn uitgevoerd. De speerpunten volgens het Bouwbesluit zijn veiligheid en gezondheid. De speerpunten voor 2022 zijn brandveiligheid, constructieve veiligheid en gezondheid (ventilatie) en als bouwtoezicht (samen met de VRU) betrokken worden bij de veiligheid bij evenementen.
Resultaten 2021 Met betrekking tot toezicht van bouwen zijn er kleine gebreken vastgesteld, mogelijkheid tot aanpassing gegeven en vervolgens is het opgelost. Tijdens de controles is er met name bij de controle van de wapening tegen gekomen dat deze of te kort op de bekisting is aangebracht. Dit wordt gelijk ter plaatse hersteld door de aannemer op verzoek van toezicht.
5.2.2
Ruimtelijke Ordening
Afgelopen jaar is met name ingezet op de speerpunten van 2021, zoals de aanpak van strijdige bewoning en strijdig gebruik. Hiernaast is het onderwerp arbeidsmigranten een veelbesproken onderwerp in de raad (en het college). Met betrekking tot dit onderwerp is er in augustus 2021 een handreiking huisvesting arbeidsmigranten gepubliceerd die gemeenten handvatten geeft bij het opstellen van beleid voor het huisvesten van arbeidsmigranten. Voor een nulmeting zal in 2022 hierop verder controles worden uitgevoerd. Dit is één van de belangrijkste instrumenten om erachter te komen hoe groot het probleem is.
Naast deze punten was de intentie om in 2022 verder de aanpak strijdige bewoning op te pakken. Echter met de recente ontwikkelingen in Oekraïne en de toestroom van vluchtelingen, wordt alle huisvestingsmogelijkheden aangegrepen om hen onderdak te verlenen. Hierdoor zal in eerste instantie nu niet de nadruk worden gelegd op onrechtmatige bewoning.
- 25 -
Jaarverslag 2021 en UVP 2022 VTH gemeente Renswoude April 2022
In samenhang hiermee zal daarom voornamelijk strijdig gebruik waarvoor ook de Omgevingswet geen oplossing lijkt te bieden en strijdig gebruik, zoals bedrijfsactiviteiten die plaatsvinden op een woonbestemming of voormalige agrarische opstallen thema’s zijn waarin toezicht zal worden uitgevoerd. Strijdig gebruik zien we steeds meer, doordat agrarische bedrijven ophouden te bestaan. Dit zijn vaak grote overtredingen die hoog op onze prioriteiten lijst staan.
Resultaten 2021 Tijdens de RO controles zijn met name strijdig gebruik overtredingen geconstateerd. In aantal van deze dossiers is er sprake van illegale bewoning van arbeidsmigranten op kamers. We zien dat met de krapte op de arbeidsmarkt er steeds vaker sprake is van strijdige bewoning. Er zijn diverse overtredingen vwb onrechtmatige bewoning beëindigd. Voor 2022 kan alvast worden aangegeven dat met de ontwikkelingen in Oekraïne, deze situaties voor tijdelijke bewoning weer gebruikt worden.
5.2.2.1
Cijfers Vergunningverlening, bouwen en RO
Aantal toezicht Bouw & RO dossiers per onderwerp die afgerond zijn Illegale zandopslag 1 Niet conform vergunning gebouwd en gebouwd 2 zonder vergunning Niet conform vergunning gebouwd 2 Gebouwd zonder vergunning 3 Illegale kamerverhuur 1 Strijdig gebruik 2 Illegale woningsplitsing 1 Aantal toezicht dossiers Bouw & RO per onderwerp die in 2022 voortgezet worden Illegale bewoning / woningsplitsing 3 Strijdig gebruik 6 Bouwen zonder vergunning en strijdig gebruik 2 Bouwen zonder vergunning 8 Permanente bewoning recreatiepark 1 Strijdig gebruik 1 Gebouwd zonder vergunning Illegale bewoning / kamergewijze verhuur Illegale opslag 1 Illegale bewoning / kamergewijze verhuur 2 arbeidsmigranten Niet conforme vergunning gebouwd 1
- 26 -