K. Jaarverslag en Jaarrekening 2021 ODRU
Tekst van het document
Jaarstukken 2021 Jaarverslag Jaarrekening
Omgevingsdienst regio Utrecht Vastgesteld 7 april 2022 INT20-2010/4113
Jaarstukken 2021
Colofon opgesteld door beoordeeld door besproken door vastgesteld door Kenmerk Contactpersoon ODRU Copyright
Planning & Control & Communicatie managementteam d.d. 8 maart 2022 dagelijks bestuur d.d. 18 maart 2022 algemeen bestuur d.d. 7 april 2022 INT20-2010/4113 Planning & Control Archimedeslaan 6, 3584 BA Utrecht © Omgevingsdienst regio Utrecht
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
0
Jaarstukken 2021
Inhoudsopgave 1.
Toelichting op de jaarstukken .......................................................................... 4
1.
We hebben in 2021 veel bereikt ....................................................................... 6
DEEL 1: PROGRAMMAVERANTWOORDING ...................................................................... 7 2.
Koers 2019-2022 ................................................................................................ 8
2.1
Omgevingswet ..................................................................................................................9
2.2
Duurzaamheid, klimaat en energietransitie: passend aanbod producten en diensten .... 11
2.3
Uniformiteit en schaalvoordelen ...................................................................................... 13
2.4
ICT en digitalisering ......................................................................................................... 14
2.5
Programma Sturing, Monitoring en Verantwoording (SMV) ............................................ 15
2.6
Kwaliteit van dienstverlening ........................................................................................... 16
3.
Klachtafhandeling ........................................................................................... 17
4.
Financiële samenvatting ................................................................................. 18
5.
Verantwoording per gemeente ....................................................................... 23
5.1
Gemeente Bunnik ............................................................................................................ 24
5.2
Gemeente De Bilt............................................................................................................. 26
5.3
Gemeente De Ronde Venen ........................................................................................... 28
5.4
Gemeente IJsselstein ...................................................................................................... 30
5.5
Gemeente Montfoort ........................................................................................................ 32
5.6
Gemeente Oudewater ..................................................................................................... 33
5.7
Gemeente Renswoude .................................................................................................... 34
5.8
Gemeente Rhenen........................................................................................................... 35
5.9
Gemeente Stichtse Vecht ................................................................................................ 36
5.10
Gemeente Utrechtse Heuvelrug ...................................................................................... 38
5.11
Gemeente Veenendaal .................................................................................................... 40
5.12
Gemeente Vijfheerenlanden ............................................................................................ 41
5.13
Gemeente Wijk bij Duurstede .......................................................................................... 43
5.14
Gemeente Woerden......................................................................................................... 45
5.15
Gemeente Zeist ............................................................................................................... 47
DEEL 2: VERPLICHTE PARAGRAFEN .............................................................................. 49 6.
Verplichte paragrafen ..................................................................................... 50
6.1
Treasury / financiering ..................................................................................................... 50
6.2
Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................... 50
6.3
Financiële kengetallen ..................................................................................................... 59
6.4
Bedrijfsvoering en personeel ........................................................................................... 60 Bedrijfsbureau .................................................................................................................. 60 Personeel ......................................................................................................................... 60 Kengetallen strategische personeelsplanning ................................................................. 61 Arbeidsverzuim ................................................................................................................ 62 Arbo / BHV ....................................................................................................................... 63 Rechtmatigheid ................................................................................................................ 63
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
1
Jaarstukken 2021 6.5
Overige paragrafen .......................................................................................................... 64 Planning- & Control-producten ........................................................................................ 64 Verbonden partijen........................................................................................................... 65 Grondbeleid ..................................................................................................................... 65 Lokale heffingen............................................................................................................... 65 Onderhoud kapitaalgoederen .......................................................................................... 65
DEEL 3: JAARREKENING .................................................................................................. 66 7.
Overzicht van baten en lasten 2021 ............................................................... 67
8.
Toelichting op overzicht van baten en lasten 2021....................................... 68
8.1
Lasten .............................................................................................................................. 70 Directe personeelskosten ................................................................................................ 70 Indirecte personeelskosten .............................................................................................. 72 Bestuurskosten ................................................................................................................ 73 Algemene kosten ............................................................................................................. 73 Huisvestingskosten .......................................................................................................... 73 Kapitaallasten .................................................................................................................. 73 Milieutaakuitvoering ......................................................................................................... 73 Omgevingswet en PFAS .................................................................................................. 73 Diversen ........................................................................................................................... 73
8.2
Baten ................................................................................................................................ 74 Gemeentelijke bijdragen eigenaar-gemeenten ................................................................ 74 Overige goederen en diensten ........................................................................................ 74
9.
Baten en lasten 2021 naar taakveld ............................................................... 75
9.1
Taakveld Milieutaken (V&M) ............................................................................................ 75
9.2
Taakveld Bouwen & Ruimtelijke Ordening (VHROSV).................................................... 77
9.3
Taakveld Natuur- en Duurzaamheidscommunicatie (onderwijs) ..................................... 78
9.4
Taakveld Overhead.......................................................................................................... 79
9.5
Conclusie ......................................................................................................................... 80
10.
Balans per 31 december 2021 ........................................................................ 81
11.
Waarderingsgrondslagen ............................................................................... 83
11.1
Algemeen ......................................................................................................................... 83
11.2
Grondslagen van waardering en resultaatbepaling ......................................................... 83 Investeringen ................................................................................................................... 83 Vorderingen ..................................................................................................................... 83 Schatkistbankieren........................................................................................................... 84 Liquide middelen en overlopende posten ........................................................................ 84 Eigen vermogen ............................................................................................................... 84 Voorzieningen .................................................................................................................. 84 Vlottende passiva............................................................................................................. 84 Resultaatbepaling ............................................................................................................ 84 Resultaat .......................................................................................................................... 84
12.
Toelichting op de balans ................................................................................ 85
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
2
Jaarstukken 2021 12.1
Activa ............................................................................................................................... 85 Materiële vaste activa (met economisch nut) .................................................................. 85 Vlottende activa ............................................................................................................... 85
12.2
Passiva ............................................................................................................................ 87 Eigen vermogen ............................................................................................................... 87 Voorzieningen .................................................................................................................. 88 Vlottende passiva............................................................................................................. 88
Bijlage 1 Urenverantwoording ........................................................................................... 91 Bijlage 2 Omgevingswet en PFAS ..................................................................................... 93 Bijlage 3 Staat van geactiveerde kapitaaluitgaven 2021 .................................................. 95 Bijlage 4 SiSa-verantwoordingsinformatie ....................................................................... 96 Bijlage 5 Indeling naar taakvelden .................................................................................... 97 Bijlage 6 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant..................................... 98
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
3
Jaarstukken 2021
1.
Toelichting op de jaarstukken
De zorg voor een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving wordt steeds belangrijker en complexer. We zijn met steeds meer mensen. De overheid moet keuzes maken voor het optimale gebruik van de fysieke leefomgeving. Tegelijkertijd wil zij ervoor zorgen dat onze kinderen in een gezonde omgeving opgroeien. Om lokale overheden hierbij te ondersteunen, is een goede omgevingsdienst onmisbaar. Onze missie Vijftien gemeenten in de provincie Utrecht - Bunnik, De Bilt, De Ronde Venen, IJsselstein, Montfoort, Oudewater, Renswoude, Rhenen, Stichtse Vecht, Utrechtse Heuvelrug, Veenendaal, Vijfheerenlanden, Wijk bij Duurstede, Woerden en Zeist - hebben een deel van hun taken op het gebied van milieu en bouw ondergebracht bij de Omgevingsdienst regio Utrecht. De ODRU is adviseur, uitvoerder en toezichthouder van en voor deze gemeenten. Gezamenlijk werken wij aan een veilige, duurzame en gezonde fysieke leefomgeving voor onze inwoners en bedrijven. Dit doen wij op een maatschappelijk bewuste manier. Wij willen initiatieven voor bedrijven en inwoners mogelijk maken, vanuit onze kernwaarden: dichtbij, anticiperend, objectief, maatschappelijk bewust, samen en deskundig. Kennisorganisatie De ODRU is een proactieve, klantgerichte kennisorganisatie. Onze experts werken in opdracht van de deelnemende gemeenten en trekken als een gelijkwaardige partner met hen op.
Ruim 145 vaste en 94 ingehuurde vakspecialisten ondersteunen gemeenten en andere samenwerkingsorganisaties, zoals de veiligheidsregio, Waterschappen en GGD, bij hun milieu- en omgevingstaken. Dat doen wij met een breed aanbod van producten en diensten op het gebied van bodem, milieu-, bouw- en woningtoezicht, vergunningen en meldingen, geluid en lucht, natuur- en milieueducatie, ruimtelijke ordening, klimaat, energie en duurzaamheid. Onze dienstverlening bestaat uit vergunningverlening, toezicht en handhaving en het beschikbaar stellen van expertise en advies. Daarbij horen ook de vier centra voor Natuur- en Duurzaamheidscommunicatie (NDC) in Maarssen, Wilnis, Woerden en Zeist. Algemeen De vijftien gemeenten vormen samen de Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Regio Utrecht. Deze bepaalt in artikel 36 dat het algemeen bestuur de jaarstukken, voorzien van een controleverklaring, uiterlijk op 1 juli vaststelt. Na vaststelling stuurt het dagelijks bestuur binnen veertien dagen de jaarstukken naar de raden van de eigenaar-gemeenten en Gedeputeerde Staten van de Provincie Utrecht. De datum van vaststelling van de jaarstukken 2021 is gepland op 7 april 2022.
Met ingang van 19 juni 2012 is de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst regio Utrecht ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder nummer: 55523544 met als rechtsvorm: Publiekrechtelijke rechtspersoon; Openbaar Lichaam op basis van gemeenschappelijke regeling. Alle bedragen in de jaarrekening zijn exclusief btw. De ODRU is door de Belastingdienst aangemerkt als ondernemer in de zin van de Wet op de Omzetbelasting. Hierdoor worden alle facturen die wij voor onze dienstverlening verzenden, verzwaard met het geldende tarief voor de omzetbelasting. Zelf kunnen wij geen beroep doen op het btw-compensatiefonds. Verder is het officiële standpunt van de Belastingdienst (in 2016 ontvangen), dat de ODRU géén activiteiten verricht die vennootschapsbelastingplichtig (VpB) zijn. Al onze activiteiten in 2021 waren vrijgesteld van VpB.
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
4
Jaarstukken 2021
Rechtmatigheid Conform het controleprotocol dat het algemeen bestuur op 28 september 2017 vaststelde, heeft de accountant de jaarrekening gecontroleerd op getrouwheid en rechtmatigheid en conform de richtlijnen van de verslagleggingsregels Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). In november 2021 vond de interim-controle plaats door de accountant. De uitkomsten zijn uitgewerkt in de managementletter en op 3 februari 2022 is het dagelijks bestuur hierover geïnformeerd. Het algemeen bestuur heeft uit zijn midden een Auditcommissie aangewezen. Het reglement van de Auditcommissie is op 16 april 2015 vastgesteld. De Auditcommissie adviseert het algemeen bestuur over onder andere de jaarstukken en speelt een rol bij verbeteringen in sturing en opzet van de financiële bedrijfsvoering. Leeswijzer De jaarstukken 2021 bestaan uit twee onderdelen: jaarverslag en jaarrekening (artikel 24 lid 1 BBV). Het jaarverslag bestaat uit deel I ‘de programmaverantwoording’ en deel II ‘de verplichte paragrafen’. De jaarrekening omvat in deel III ‘het overzicht van baten en lasten (op totaalniveau en per taakveld) en ‘de toelichting op baten en lasten’, ‘de balans en de toelichting’ als ook de bijlagen.
In hoofdstuk 2 komt de Koers 2019-2022 middels programmaverantwoording met een terugblik over 2021 en een vooruitblik naar 2022 aan de orde, in hoofdstuk 3 klachtafhandeling en in hoofdstuk 4 de financiële samenvatting. In hoofdstuk 5 geven we cijfers per gemeente, zoals dienstverleningsovereenkomsten (DVO), uitvoeringsprogramma’s (UVP) en afname van producten en diensten. Hoofdstuk 6 bestaat uit de verplichte paragrafen met verantwoordingsinformatie die zijn voorgeschreven in artikel 9 van de BBV. In hoofdstuk 7 (en verder) staat de jaarrekening: de verantwoording en toelichting over het financiële beleid. In de bijlagen zijn opgenomen: in 1) de urenverantwoording, in 2) de verantwoording over de bestemmingsreserves, t.w. van de Uitvoering Koers (in 2021 alleen gebruikt voor de Omgevingswet), van de PFAS en van Efficiëntie, in 3) een overzicht van de kapitaallasten, in 4) de Sisaverantwoordingsinformatie, in 5) de indeling naar taakvelden en tot slot in 6) de goedkeurende controleverklaring van de accountant. Conform het controleprotocol dat het algemeen bestuur op 28 september 2017 vaststelde, heeft de accountant de jaarrekening gecontroleerd op getrouwheid en rechtmatigheid en conform de richtlijnen van de verslagleggingsregels Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV).
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
5
Jaarstukken 2021
1.
We hebben in 2021 veel bereikt
In hun rol van opdrachtgever zijn de gemeenten tevreden over de resultaten van de ODRU in 2021. In dit jaarverslag kunt u zien waarom dat zo is. Als algemeen bestuur, als eigenaar van de ODRU dus, zijn we daar natuurlijk blij mee. Tegelijkertijd zien we ook een lichte hypotheek op de toekomst. Vanwege een gespannen arbeidsmarkt hadden we als organisatie in 2021 ook een krappe personele bezetting. Door de werkdruk die zo ontstond, was er dan ook (te) weinig gelegenheid om te investeren in de ontwikkeling van de organisatie terwijl dat wel noodzakelijk was. Dit is een situatie die je niet te lang vol kunt houden. We moeten daar in 2022 iets aan doen. Ondanks die krappe bezetting en het vele thuiswerken zijn de medewerkers erin geslaagd om een goede productie te realiseren, de aangekondigde kostenbesparing te verwezenlijken en het jaar af te sluiten met een solide, positief financieel resultaat. Er was in 2021 relatief veel beleidsmatige en politieke aandacht voor de rol, positie en het functioneren van de omgevingsdiensten in Nederland. Dat raakte de ODRU natuurlijk ook. Belangrijke aanleiding hiervoor was het in maart uitgekomen adviesrapport van de Commissie van Aartsen. In het dagelijks bestuur hebben we gesprekken gevoerd over wat we in het licht van deze nieuwe informatie bij de ODRU kunnen of moeten versterken en wat dit voor de Koers kan betekenen.
Op landelijk niveau hebben we deelgenomen aan bestuurlijke gesprekken over het functioneren van de omgevingsdiensten. Het kabinet wil in 2022 samen met de partners komen tot een interbestuurlijk programma voor de versterking van de positie van de omgevingsdiensten. Dat zal van invloed zijn op de ontwikkeling van de ODRU. Het zal ook medebepalend zijn voor de toekomstige agenda van het algemeen bestuur. De aanbevelingen uit het rapport van Van Aartsen zien wij als steun in de rug bij ons voornemen om de samenwerking met de RUD Utrecht te versterken. In 2021 is door de beide algemeen besturen een intentieovereenkomst ondertekend die dit moet stimuleren. Ons bestuurlijke boegbeeld sinds de oprichting in 2012, onze voorzitter Frits Naafs, kondigde aan de voorzittershamer aan het einde van 2021 neer te leggen. Wij hebben op een bij hem passende manier afscheid genomen en hem bedankt voor zijn jarenlange, kundige en betrokken inzet voor de ODRU. De datum van oprichting, 1 juli 2012, betekent een aanstaand tienjarig jubileum. Een mijlpaal die aandacht verdient. Hoewel niet alles wat we ons hadden voorgenomen ook is gelukt, hebben we in 2021 heel veel bereikt. Er is genoeg om heel trots op te zijn en wat we dan ook graag willen laten zien. Dat doen we met plezier met dit jaarverslag. Namens het algemeen bestuur, Petra Doornenbal, waarnemend voorzitter
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
Arnold van Vuuren, secretaris en directeur
6
Jaarstukken 2021
DEEL 1: PROGRAMMAVERANTWOORDING
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
7
Jaarstukken 2021
2.
Koers 2019-2022
Op weg naar een procesgerichte organisatie ‘Wij zijn voor onze gemeenten het kenniscentrum op het gebied van milieu en duurzaamheid. Wij voeren in mandaat VTH-taken in het omgevingsrecht uit.’ Zo luidt de ambitie in onze hernieuwde strategische Koers 2019-2022. Onze kernwaarden samen, dichtbij, deskundig, anticiperend, objectief en maatschappelijk bewust stonden en staan nog steeds stevig overeind. Zij zijn de blijvende basis van waaruit we werken aan onze missie: een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving voor inwoners en bedrijven. De Koers 2019-2022 heeft zes speerpunten: • De Omgevingswet • Duurzaamheid, klimaat en energietransitie • Uniformiteit en schaalvoordelen • ICT en digitalisering • Sturing, Monitoring en Verantwoording • Kwaliteit van dienstverlening Hierna leest u per onderwerp een korte terugblik.
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
8
Jaarstukken 2021
2.1
Omgevingswet
Van uitstel komt…. goede voorbereiding In 2021 kregen we opnieuw uitstel van de Omgevingswet voor onze kiezen… Niet geheel onverwacht, wel een moment van reflectie. Wat vraagt de Omgevingswet van ons en gemeenten? Zijn we op de goede weg en zijn er uit voortschrijdend inzicht nieuwe wegen te bewandelen? We gebruikten het moment om te heroverwegen wat het programma Omgevingswet gaat doen en wat dat betekende voor de financiering. Het plan van aanpak Actualisatie programma Omgevingswet is na overleg met gemeentelijk projectleiders en regievoerders in september 2021 goedgekeurd in het algemeen bestuur. Wij gaan op volle kracht vooruit naar 1 januari 2023! Voortschrijdend inzicht De inventarisatie rond het uitstel leverde voortschrijdend inzicht op bij de specialisten. Rondom onderwerpen als externe veiligheid en geluid, maar ook op de milieubelastende activiteiten moeten er nog wel stappen gezet worden om klaar te zijn voor inwerkingtreding. Dit inzicht is mede veroorzaakt door later gepubliceerde aanvullingsregels. Voor alle onderwerpen maakten we notities die gedeeld en besproken zijn met gemeentelijk projectleiders Omgevingswet en regievoerders. Met een mooi vervolg. Voor de omzetting van inrichtingen naar MBA’s is een plan van aanpak gemaakt en loopt de pilot. Gemeenten kunnen zich aanmelden om deel te nemen aan de Basisgeluidemissie (BGE).
En voor externe veiligheid is een werkgroep van ODRU en gemeenten gestart om het onderwerp af te pellen en prioriteiten te bepalen. Gewijzigd werk In vervolg op de vaststelling van het takenpakket van de ODRU in december 2020 keken we wat er verder nog moet gebeuren. Eén van de conclusies was dat er een plan van aanpak moet komen over de impact van de Omgevingswet op functies en taken binnen de ODRU, zowel op inhoud als op het aantal FTE. HRM gaat hier in 2022 mee aan de slag. In de voorbereiding op de nieuwe bodemtaken sloten RUD Utrecht en de ODRU in september 2021 een intentieverklaring voor een intensievere samenwerking. Belangrijke aanleiding hiervoor is de overdracht van bodemtaken van de provincie aan de gemeenten, waardoor er ook taken van de RUD naar de ODRU overgaan. Samen met de provincie en de RUD verkennen we de gewijzigde bodemtaken, bijvoorbeeld door het uitwerken van nieuwe processen, het opstellen van sjablonen, afstemming over het beheer en ontsluiten van bodeminformatie. Ook is werk gemaakt van gemeentelijke implementatieplannen voor deze nieuwe taken (oplevering begin 2022). Eind 2021 heeft de regionale samenwerking geleid tot een concreet voorstel van samenwerkingsafspraken die expliciet nodig zijn op de het vlak van bodem. Dit geeft input voor de samenwerkingsafspraken in de breedte voor de Omgevingswet.
De gemeenten zijn steeds beter aangehaakt en dat is ook noodzakelijk om begin 2022 samen de volgende stappen te zetten. Complexe kerninstrumenten Het opstellen van een omgevingsplan vraagt veel meer van gemeenten dan het bestemmingsplan aanvullen. Dit vroeg ook veel inbreng van de ODRU op het gebied van milieuthema’s. Om deze vragen vanuit gemeenten te kunnen stroomlijnen, bundelen en prioriteren heeft de ODRU begin 2021 het intaketeam opgericht. Zo konden we gemeenten ondersteunen in hun vragen en hielden we grip op ons werk. Tegelijkertijd zien we dat het maken van een omgevingsplan een uitdaging en een leerproces is, zowel aan de kant van de gemeente als aan de kant van de ODRU. Collega’s delen hierbij hun opgedane kennis onderling en de ODRU werkt steeds meer toe naar uitgangspunten voor specifieke thema’s. Dit blijft komende jaren nog regelmatig onderwerp van gesprek. Een goed begin is het basisadvies bruidsschat. Als de Omgevingswet van kracht wordt, vervallen op milieugebied een aantal regels vanuit het Rijk. Om te voorkomen dat er hierdoor gaten vallen waardoor
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
9
Jaarstukken 2021
overlast en milieurisico’s toenemen, is er de bruidsschat. Hierin zijn de regels die gaan vervallen opgenomen. Verschillende gemeenten uit de provincie Utrecht deden een beroep op de RUD en de ODRU om hen te ondersteunen bij het maken van keuzes. Een mooie samenwerking tussen de omgevingsdiensten resulteerde in het basisadvies bruidsschat. Dit advies zoomt in op negen milieuthema’s uit de bruidsschat en geeft aan wat de mogelijke gevolgen zijn als de gemeente kiest voor het behouden, schrappen of aanpassen van regels. In december presenteerden we het basisadvies in een gezamenlijke digitale bijeenkomst. In 2022 volgt een inhoudelijke presentatie per thema voor geïnteresseerden van gemeenten. Hierbij nodigen we ook de ketenpartners uit. Digitaal samen kunnen werken Op 1 juli 2021 is de ODRU aangesloten op het DSO. Belangrijke volgende mijlpaal is het nieuwe zaaksysteem waarin we de afhandeling van zaken doen. Toepasbare regels Op verzoek van gemeenten (zowel uit het werkgebied van de ODRU als van RUD) onderzochten we in 2021 of wij als product het opstellen en beheren van toepasbare regels willen gaan aanbieden. In een aantal sessies keken we met de betrokkenen verder naar de inhoud van de taak die gemeenten krijgen van het Rijk, wat daar voor moet gebeuren en uiteraard in hoeverre die taak past bij een omgevingsdienst.
Uiteindelijk besloot de ODRU het product op dit moment niet aan te bieden. Hoofdredenen hiervoor waren de beperkte behoefte onder ODRU-gemeenten en de toenemende druk op de arbeidsmarkt, waardoor we eerst willen inzetten op het goed uitvoeren van bestaande taken. We stelden voor gemeenten wel een notitie op over toepasbare regels. Hierin staat wat zij op het gebied van aanvraagformulieren en indieningsvereisten moeten inregelen in het DSO om er voor te zorgen dat de aanvragen die (deels) door de ODRU worden behandeld, efficiënt kunnen worden afgehandeld. Van kennis naar oefenen Vijf collega’s zijn opgeleid tot trainer en hebben in 2021 onze collega’s getraind op milieukennis rondom de Omgevingswet. Hierbij gingen ze dieper in op het thema vergunningverlening en het thema toezicht & handhaving. De laatste trainingen vinden plaats in 2022. Daarna kunnen collega’s aan de slag om de kennis in de praktijk te brengen. Ter voorbereiding op het oefenen stelden we een oefenstrategie en -programma op. Elk cluster heeft een oefencoördinator die in zijn discipline ophaalt waar collega’s zich zorgen over maken, of urgent vinden om te oefenen. In 2022 concretiseren we daarmee het oefenprogramma en gaan we daadwerkelijk oefenen.
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
10
Jaarstukken 2021
2.2
Duurzaamheid, klimaat en energietransitie: passend aanbod producten en diensten
De energietransitie en klimaatverandering zijn twee van de grootste maatschappelijke uitdagingen van onze tijd. Wij voeren diverse taken uit die bijdragen aan de energietransitie en verduurzaming van onze leefomgeving. In 2021 lag de nadruk op de drie thema’s: • energiebesparing bedrijven; • duurzame energieopwekking en opslag van energie; • en de verduurzaming van de bedrijfsvoering van de ODRU. Energiebesparing bedrijven Toezicht energiebesparing bedrijven Wij controleren bij elke milieucontrole of aan de energiebesparingsplicht wordt voldaan. Daarnaast voeren we energiecontroles uit. Tijdens de energiecontroles bezoeken we bedrijven die naar verwachting een grote energiebesparing kunnen realiseren. De door ons bezochte bedrijven bleken gemiddeld c.a. 600 GJ per jaar te kunnen besparen door de wettelijk verplichte energiebesparende maatregelen door te voeren. Dit komt overeen met het energieverbruik van meerdere huishoudens. Wij hebben achterblijvers van de Informatieplicht Energiebesparing verzocht om alsnog een melding in te dienen. Medio 2020 zijn we gestart met de uitvoering van dit project. Sindsdien hebben tussen de 400 en de 500 bedrijven een melding op basis van de informatieplicht ingediend, waarvan 381 in 2021. We verwachten dat nog circa 100 tot 200 bedrijven een melding moeten indienen.
Actualiseren van vergunningen op het onderdeel duurzaamheid In 2021 hebben we voor ongeveer 60 bedrijven de milieuvergunning geactualiseerd, waarbij voorschriften aan de vergunning zijn verbonden. Voor zover de bedrijven nog geen energiebesparende maatregelen hebben getroffen zijn er termijnen aan de vergunning verbonden waarbinnen deze maatregelen alsnog moeten worden gerealiseerd. Duurzame energieopwekking en opslag van energie Bodemenergie Nederland wordt steeds drukker, ook ondergronds. Het wordt daarom steeds belangrijker om ondergrondse activiteiten op elkaar af te stemmen. Vooral op dichtbebouwde locaties, waar ook andere ondergrondse belangen een rol spelen, zien we steeds vaker dat functies elkaar beïnvloeden. Wij handelen meldingen voor gesloten bodemenergiesystemen af. Daarnaast hebben we enkele gemeenten geadviseerd over de toepassing van zowel open als gesloten bodemenergiesystemen. Voor de gemeente Veenendaal hebben we op basis van de stedenbouwkundige visie voor Het Ambacht een begin met de energievisie gemaakt en de mogelijke rol van bodemenergie in kaart gebracht. Daarnaast hebben we bouwers en nieuwe bewoners in een nieuwbouwwijk geïnformeerd over manieren om ondergrondse interferentie te voorkomen. We hebben de gemeente Zeist begeleid bij het opstellen van een rapportage over de toepassingsmogelijkheden van bodemenergie in de gemeente.
Waterstof in mobiliteit Het gebruik van waterstof als energiedrager wordt veel besproken, maar in de praktijk nog beperkt toegepast. In 2021 is bij de ODRU de eerste aanvraag voor een openbaar waterstoftankstation in behandeling genomen.
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
11
Jaarstukken 2021
Windturbinenormen Als gevolg van een tussenuitspraak van Raad van State met betrekking tot windturbinenormen (d.d. 30 juni 2021) mag de ODRU de landelijke regels voor geluid, slagschaduw en veiligheid van windturbineparken niet meer toepassen bij plannen voor drie of meer windmolens. Wij hebben gemeenten geïnformeerd over gevolgen van de uitspraak. Het kan anderhalf tot twee jaar duren tot er nieuwe rijksregels zijn. Tot die tijd kunnen gemeenten per windpark zelf regels stellen. Wij kunnen daar inhoudelijke input voor leveren. Verduurzaming bedrijfsvoering ODRU Voor de verduurzaming van de bedrijfsvoering hebben wij de CO2 footprint van de ODRU bepaald. Het woon-werkverkeer neemt een groot aandeel in (70%), naast energieverbruik voor de organisatie. We hebben onderzocht welke (beïnvloedbare) mogelijkheden er zijn om de CO2 footprint te verkleinen. Ook is het inkoopbeleid van de ODRU vernieuwd. Duurzaamheid is een vast onderdeel van het aanbestedingsbeleid geworden. De ambitie van de ODRU is om in 2030 een CO2 neutrale organisatie te zijn. In 2022 willen we al 35% minder CO2 uitstoten ten opzichte van 2020. De komende jaren blijven we structureel werken aan het reduceren van de CO2 uitstoot. Feedback gemeenten Het programma Duurzaamheid van de ODRU is eind 2021 gestopt.
We hebben met het programma ruim twee jaar lang vorm gegeven aan nieuwe en veranderende taken op dit gebied duurzaamheid. Daarbij lag de nadruk op de energietransitie. We hebben goede resultaten behaald. Dit is bevestigd door medewerkers van de gemeenten die onze enquête hebben ingevuld. De ontwikkelingen gaan intussen gewoon door. Klimaatverandering en de energietransitie blijven ook de komende jaren een aanzienlijke inspanning van ons vragen. In 2022 maken we nieuwe plannen en nemen de aanbevelingen van onze collega’s bij de gemeenten daarin mee.
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
12
Jaarstukken 2021
2.3
Uniformiteit en schaalvoordelen
Samen met onze gemeenten streven we naar volumevoordelen door meer uniformiteit, standaardisatie en harmonisatie. Een uniforme uitvoerings- en handhavingsstrategie (VTH)-beleid Het provinciaal VTH-samenwerkingsverband geeft invulling aan de wettelijke eis om uniform beleid vast te stellen dat voldoet aan de criteria uit het Besluit omgevingsrecht (Bor) en in de toekomst aan het Omgevingsbesluit. Het gaat bijv. om de volgende producten: een risicoanalyse, een uniforme uitvoerings- en handhavingsstrategie (VTH-beleid) en een handhavingsuitvoeringsprogramma (HUP) inclusief een eigen jaarverslag (JV). In 2020 en 2021 hebben wij onze gemeenten geholpen bij het invullen en vaststellen van de uitvoerings- en handhavingsstrategie. Daarnaast is er gewerkt aan het maken van een Omgevingswet proof risicoanalyse en een opzet voor het Regionaal Uitvoeringskader. Dit borgt de uniformiteit en kwaliteit van de uitvoering zodat schaalvoordelen worden gerealiseerd. Daarnaast zorgt het voor level playing field voor bedrijven en inwoners. Omgevingsvergunningverlening met mandaat Het proces voor het verlenen van de omgevingsvergunning is vanuit verschillende invalshoeken onder de loep genomen en efficiënter ingericht. Publicaties van verleende vergunningen zijn gedigitaliseerd en we werken met gestandaardiseerde producten.
Ook hebben wij bij de activiteit Bouw bouwcategorieën en kengetallen ingericht waarop we sturen. In 2021 voeren we voor acht gemeenten de enkelvoudige omgevingsvergunningen in mandaat uit. Inmiddels sluiten hier meer gemeenten op aan en de verwachting is dat we dit per 1 maart 2022 al voor elf gemeenten doen. Er is bij deze omgevingsvergunning alleen sprake van de activiteit milieu. De ODRU handelt de aanvraag van A t/m Z af. Door het in mandaat uitvoeren van deze werkzaamheden zorgen we ervoor dat ons proces efficiënter is. Zonder dit mandaat moeten we documenten over en weer delen met de gemeente waardoor er een grotere kans is dat er fouten in de overdracht worden gemaakt. Voor hetzelfde aantal uren dat we voorheen ook nodig hadden voor de afhandeling van de adviesvraag krijgt de gemeente nu een compleet product waar ze zelf geen uren meer aan hoeft te besteden.
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
13
Jaarstukken 2021
2.4
ICT en digitalisering
ICT wordt voor de ODRU steeds belangrijker, met name in het ondersteunen van een uniforme efficiënte werkwijze. De invoering van de Omgevingswet in 2022 brengt extra eisen met zich mee, zoals het automatiseren van vergunningaanvragen. Daarnaast is kwalitatief goede informatie een belangrijke voorwaarde voor het uitvoeren van toezicht en voor een helder zicht op onze KPI's. Op basis van het werkplanthema ICT en Digitalisering realiseerden we afgelopen jaar een aantal mijlpalen. We hebben in 2021 een nieuw informatie en ICT beleid en een Streefarchitectuur opgesteld. Deze stukken zijn de leidraad bij alle vernieuwingen van onze ICT in de komende jaren. In 2021 hebben we het in 2020 afgesloten contract met onze ICT leverancier geïmplementeerd. Tijdens deze implementatie zijn er flinke stappen gemaakt om de informatiebeveiliging naar een hoger niveau te tillen. Ook is in de organisatie veel aandacht geweest voor fishing mails en de beveiliging van persoonsgegevens. Het contract met de huidige leverancier van het VTH/zaaksysteem loopt af per april 2022. Er wordt dan ook geen ondersteuning voor het huidige VTH/zaaksysteem meer geleverd. Daarom hebben we een aanbesteding uitgevoerd voor een nieuw VTH/zaaksysteem. Het contract is in juni gesloten en we zijn gestart met de implementatie.
Van acht gemeenten hebben we in 2020 en 2021 mandaat gekregen voor de enkelvoudige milieuvergunning (zie ook 2.3 Uniformiteit en schaalvoordelen). Hiervoor is het proces Omgevingsvergunning dat voor de bouwgemeenten is ingericht aangevuld met milieu aspecten. Ook zijn de intrekken en wijzigingen van de Omgevingsvergunning ingericht en geïmplementeerd. Voor bijna alle gemeenten worden onze besluiten/vergunningen nu digitaal gepubliceerd. Voor toezicht versturen we nu alle brieven (dus niet de besluiten) digitaal. Dit bespaart niet alleen op uren, maar ook op papier, toner etc. Als vervolg op het programma Sturing, Monitoring en Verantwoording (SMV) is in juni een nieuw virtueel, multidisciplinair team gestart dat tot doel heeft onze informatie bruikbaar en beschikbaar te maken voor de organisatie: het BI-team (Business Intelligence). Een BI team dat werkt volgens het Scrum framework1 en waar kennis breder is geborgd. Dit team bestaat uit medewerkers van ITH, P&C en Bedrijfsbureau en heeft een eigen producteigenaar (product owner).
1 Werkwijze die een team in staat stelt om op een flexibele wijze een (software)
product te maken
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
14
Jaarstukken 2021
2.5
Programma Sturing, Monitoring en Verantwoording (SMV)
Het programma ‘Sturing, Monitoring en Verantwoording’ (SMV) omvat een professionaliseringslag om betere keuzes en besluiten te maken en onze doelstellingen uit de Koers te realiseren. Op die manier kunnen we met elkaar beter richting geven aan de ODRU en het op koers houden (in control zijn). We willen naar onze eigenaren en opdrachtgevers steeds beter verantwoording afleggen over ons werk, de resultaten en de maatschappelijke effecten. We hebben ervaren dat het een echt leer-en ontwikkeltraject is. Hierin is onder meer samen met onze gemeenten aan de volgende thema’s gewerkt: 1. Grip op je werk In 2021 werkten wij in onze Business Intelligence (BI) tool verder aan betrouwbare kengetallen en een betere interne sturing (met inzicht o.a. in benodigde en beschikbare capaciteit per cluster als ook zicht op prestaties per product). Medio 2021 is het BI deel vanuit het programma naar de lijn gebracht. De oprichting van het virtuele BI team was hiervan het resultaat (zie ook 2.4 ICT en digitalisering). 2. Financieringssystematiek Het jaar 2021 stond vooral in het teken van het onderzoeken en verbeteren van onze huidige (input gebaseerde) financieringssystematiek. Verbetervoorstellen zijn gedaan voor de financiering van overhead en randvoorwaardelijke taken. In 2022 gaan we hiermee ‘droog oefenen’. 3.
Integraal management In 2021 is een start gemaakt met een traject waarin wij ons management meer willen gaan ondersteunen op wat zij nodig hebben voor integraal management. Het jaar 2022 zal hiermee verder gaan met het ontwerp van BSC-rapportages (Balanced Score Card) en het verbeteren van de Planning & Control cyclus. Zo komt de focus te liggen op versterking van de samenhang tussen de verschillende instrumenten (zoals de afdelingsplannen en realisatie gesprekken) en wordt ook gewerkt aan het draagvlak en het gebruik van de diverse tools.
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
15
Jaarstukken 2021
2.6
Kwaliteit van dienstverlening
De ODRU is in de uitvoering van zijn taken iedere dag bezig om de kwaliteit van de dienstverlening op peil te hebben. Het algemeen bestuur is ook tevreden over die kwaliteit. Om dit verder te verstevigen willen we een eigen beleid op dit thema formuleren en een manier vinden om feed back te krijgen van de directe ontvangers van onze dienstverlening (behalve gemeenten ook inwoners en bedrijven). Vanwege capaciteitsgebrek dat ons dwong scherpe prioriteiten te stellen, hebben we gekozen om dit onderwerp uit te stellen tot we hiervoor wel de benodigde capaciteit vrij kunnen maken. Terugname bouwtaken door gemeente Montfoort De gemeente Montfoort besloot in 2021 om de taken op het gebied van bouwvergunningen en het daarbij behorende toezicht terug te nemen en weer zelf te gaan doen. De gemeente gaf aan tevreden te zijn over uitvoering van de milieutaken door de ODRU, maar de indruk te hebben dat de bouwtaken toch in betere handen zijn bij de gemeente zelf. In goede harmonie zijn dan ook in 2021 de bouwtaken overgedragen. Vanaf 1 januari 2022 worden nieuwe aanvragen door de gemeente zelf behandeld. De gemeente en de ODRU zijn erin geslaagd zijn om er samen voor te zorgen dat inwoners en bedrijven geen last van deze taakoverdracht hebben ondervonden.
De financiële afwikkeling van deze gedeeltelijke uittreding uit de gemeenschappelijke regeling, wordt conform de richtlijn die de gezamenlijke gemeenten hiervoor in 2012 hebben vastgesteld in het voorjaar van 2022 afgerond.
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
16
Jaarstukken 2021
3.
Klachtafhandeling
In 2021 zijn er drie klachten ontvangen. Eén klacht had met name betrekking over de dienstverlening van de ODRU en de wijze waarop is gecommuniceerd over de behandeling van een vergunningaanvraag. De tweede klacht werd ingediend na een vermoeden van nalatig handelen door de ODRU. De derde klacht betrof enkele vragen over een uitgevoerde (toezichts)controle. De eerste twee klachten zijn onderzocht door de externe klachtbehandelaar. De laatste klacht is informeel afgehandeld naar tevredenheid van de vragensteller. De bovengenoemde klachten leiden niet tot financiële verplichtingen of claims. Informele behandeling Na de ontvangst van een klacht gaan we eerst in gesprek met de klager. We kijken of we de klacht zonder formele procedure kunnen afhandelen. In zo’n geval nemen we geen formeel besluit over het ontvankelijk of gegrond zijn van de klacht. Meer begrip Als we onze manier van handelen uitleggen en de achtergrond en omstandigheden toelichten, ontstaat bij klagers vaak meer begrip. Omgekeerd geldt dat bij de betrokken medewerkers, soms in een gesprek met de directeur, leidinggevende of met de externe klachtenbehandelaar, meer inzicht ontstaat in waarom hun gedrag tot een klacht kon leiden. Soms blijven verschillende interpretaties van gebeurtenissen bestaan. Niet alles kunnen wij achteraf reconstrueren.
Formele behandeling In de formele procedure kan een klager de klacht mondeling toelichten. Ook de betrokken medewerkers worden gehoord. Op basis van alle verzamelde informatie geeft de externe functionaris, die de klacht behandelt, een advies aan de directeur van de ODRU. Deze neemt vervolgens een besluit. De twee klachten die in 2021 aan de onafhankelijke externe klachtenbehandelaar werden voorgelegd, zijn in een formele procedure behandeld. De directeur en/of het bestuur van de ODRU heeft een beslissing genomen. Een van de twee klachten is deels gegrond verklaard. Naast de behandeling van de klacht brengt de externe klachtbehandelaar advies uit m.b.t. reflectie op klachten en hoe dit kan bijdragen aan een verbetering van de dienstverlening. Nationale Ombudsman Als een klager het niet eens is met hoe de klacht is behandeld, kan deze zich richten tot de Nationale Ombudsman. Dat kan hij doen tot één jaar na de formele klachtafhandeling. Eind 2021 is er door de Ombudsman bij de ODRU over één zaak nadere informatie ingewonnen. Of dit nog een vervolg heeft is nu nog niet duidelijk.
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
17
Jaarstukken 2021
4.
Financiële samenvatting
De ODRU sloot 2021 af met een positief resultaat van € 769.657. Het resultaat is € 596.157 hoger dan de tweede bijgestelde begroting 2021 (zie tabel 1). In tabel 2 zijn de resultaten per taakveld opgenomen. Het algemeen bestuur besluit over de bestemming van het resultaat à € 769.657 conform artikel 32 uit de Gemeenschappelijke regeling (GR). Vanuit de bestemmingsreserves heeft voor de Uitvoering Koers (Ow) en PFAS een onttrekking van € 219.887 plaats gevonden voor de kosten die in 2021 zijn gemaakt. De geactualiseerde notitie Weerstandsvermogen en Risicomanagement 2021 hebben wij op 16 december in het algemeen bestuur vastgesteld. In de notitie hebben wij de risico’s in kaart gebracht en een berekening gemaakt van de benodigde omvang van de weerstandscapaciteit. De ratio voor het benodigde weerstandsvermogen moet volgens de notitie liggen tussen de bandbreedte van 1,0 en 1,4. Dit komt neer op een wenselijke weerstandscapaciteit van minimaal € 823.000 en maximaal € 1.152.000. Eind 2021 bedroeg de weerstandscapaciteit € 703.429 en daarmee bevindt de ratio van 0,85 zich niet binnen de afgesproken bandbreedte. Begin 2022 hebben wij de risico tabel geactualiseerd ten behoeve van de opstelling van de jaarstukken 2021 en de begroting. Hierbij is in tegenstelling tot de risicotabel uit november 2021 ‘het risico op een negatief resultaat 2021’ niet langer van toepassing.
De tabel is aangepast en de minimaal benodigde weerstandscapaciteit komt nu uit op € 809.000.
Resultaat 2021 (in euro's)
2e Bijgestelde begroting 2021
Realisatie 2021
Totale lasten
18.833.100
18.222.751
Totale baten
Verschil
610.349
18.691.000
18.772.521
81.521
Saldo van baten en lasten Onttrekking uit bestemmingsreserve Koers (Ow) en PFAS
-142.100
549.771
691.871
315.600
219.887
-95.713
Totaal resultaat
173.500
769.657
596.157
2e Bijgestelde begroting 2021
Realisatie 2021
14.794.569 3.014.482 881.949 -
14.267.598 3.341.359 912.819 250.745 -
-526.971 326.877 30.870 250.745 -
18.691.000
18.772.521
81.521
Tabel 1: Totaal resultaat 2021
Overzicht van Baten 2021 (per Taakveld in euro's) V&M (Milieu taken) VHROSV (Bouwen en RO) Onderwijs (Natuur- en Milieu Educatie) Overhead Algemene dekkingsmiddelen Onvoorzien Totale Baten
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
18
Saldo
Jaarstukken 2021
Overzicht van Lasten 2021 (per Taakveld in euro's) V&M (Milieu taken) VHROSV (Bouwen en RO) Onderwijs (Natuur- en Milieu Educatie) Overhead Algemene dekkingsmiddelen Onvoorzien Totale Lasten Onttrekking uit bestemmingsreserve Koers (Ow) en PFAS Totaal resultaat
2e Bijgestelde begroting 2021
Realisatie 2021
10.069.200 1.735.000 609.800 6.419.100 -
9.707.445 2.033.226 782.350 5.699.729 -
361.755 -298.226 -172.550 719.371 -
18.833.100
18.222.751
610.349
315.600
219.887
-95.713
173.500
769.657
596.157
Saldo
Tabel 2: Resultaat 2021 per taakveld
Het gerealiseerde positieve resultaat ten opzichte van de tweede bijgestelde begroting is vooral het gevolg van onderschrijdingen bij de lasten. Een deel van deze effecten is al meegenomen in de gewijzigde begroting. Het gaat dan bijvoorbeeld om de effecten van de coronacrisis. Bij de realisatie ten opzichte van de gewijzigde begroting zijn de salarislasten circa € 306.000 lager en de lasten voor inhuur en uitbesteding ruim € 158.000 lager door zowel een lagere omvang als een lager inhuurtarief. Deze lagere kosten voor inhuur is een belangrijk onderdeel van de afgesproken kostenbesparingen. Ook zijn de indirecte personele kosten, de bestuurskosten, de algemene kosten en de huisvestingskosten lager dan begroot. Daarnaast is er door vrijval van de voorzieningen een extra baat van € 124.000.Aan de batenkant had de iets lagere omzet bij de deelnemende gemeenten (UVP en aanvullend) een negatief effect op het resultaat ten opzichte van de tweede bijgestelde begroting. Zie ook hoofdstuk 8 toelichting op de baten en lasten. Onze medewerkers hebben een grote bijdrage geleverd aan de omzet. Ondanks de inzet voor de Omgevingswet en de coronacrisis is het ons bijna gelukt om de productiviteitsnorm te halen (norm 1.360 uur en realisatie 1.282 uur). De productie lag in het eerste halfjaar hoog en is in het tweede halfjaar gezakt.
In 2020 en begin 2021 is weinig verlof opgenomen terwijl in het tweede halfjaar meer verlof is opgenomen. Opvallend is dat het gerealiseerde resultaat vooral betrekking heeft op incidentele factoren bij de overhead. Naast enkele meevallers (korting op de huur wegens verbouwing en gedeeltelijke vrijval van de voorziening boventalligen) heeft het lagere activiteitenniveau bij investeringen, als gevolg van personeelstekorten en corona, een grote impact op het resultaat gehad. Een ander deel van het financieel resultaat wordt veroorzaakt door gerealiseerde kostenbesparingen door slimmere inhuur en digitalisering van de papierstroom. De liquiditeitspositie is nog steeds op orde. Het positieve resultaat draagt hieraan bij, evenals de goede betalingsmoraal van de gemeenten. De kosten in het kader van de Uitvoering Koers (ten behoeve van de voorbereiding op de Omgevingswet) vielen lager uit dan begroot. De kosten van de Omgevingswet zijn onttrokken aan de gevormde bestemmingsreserve ‘Uitvoering Koers’.
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
19
Jaarstukken 2021
Het totaal aantal uren dat in 2021 is gecontracteerd, was 203.494 (zie tabel 3 'Totaal urenoverzicht'). De vaste uren uit de dienstverleningsovereenkomsten (DVO) met de gemeenten hebben hierin het grootste aandeel. Vanuit de vastgestelde uitvoeringsprogramma’s (UVP) hebben we daarnaast te maken met tijdelijke en projectbudgetten. De tijdelijke uren zijn bij de DVO-uren opgeteld, omdat deze dezelfde financieringsstructuur hebben. De projectbudgetten komen vaak bij de gemeenten uit een ander budget dan milieu (bouwen, ruimtelijke ordening, etc.). Het laatste onderdeel van tabel 3 toont de aanvullend afgenomen uren in 2021 (circa 10% van het totaal aantal Contracturen). Dit is opgebouwd uit taken en diensten die aanvullend zijn gecontracteerd op het UVP. Ook de projecten die zijn doorgezet (Balans) vanuit 2020 maken onderdeel uit van de extra afgenomen uren in de contracturen. In 2021 heeft de ODRU een analyse gemaakt van de indeling naar taakvelden en dat volgens getoetst aan het BBV. Uit deze analyse kwamen twee wijzingen naar voren die in deze jaarrekening zijn verwerkt, maar niet in de tweede begrotingswijziging 2021. Conform AB besluit op 30 september 2021 zijn de volgende wijzigingen aangebracht: 1. De kosten van primaire processystemen en het functioneel beheer daarvan zijn verplaatst van het taakveld Overhead naar de uitvoerende taakvelden; 2.
De indirecte personele lasten die voorheen op de uitvoerende taakvelden verantwoord werden, zijn nu verantwoord op Overhead. Vanwege deze wijzigingen is een vergelijking tussen begroting en realisatie per taakveld niet altijd goed te maken.
Urenrapportage
1 Jaarlijks Uitvoeringsovereenkomst (UVP): DVO (G) & Tijdelijk budget (T) Projectbudget (P) 2 Aanvullend afgenomen: Aanvullend (A) Balans (B) Totaal
2e Contract Verschil Bijgestelde Gerealiseerde uren contract begroting uren 2021 2021 gerealiseerd 2021 (uren)
Realisatie 2021 (in euro's)
157.852 25.845
159.839 23.761
160.593 20.945
2.741 €15.278.260 -4.900 €1.989.775
14.442 5.354 203.494
8.000 3.400 195.000
8.374 3.051 192.963
-6.068 €853.837 -2.303 €289.864 -10.530 €18.411.736
Tabel 3: Totaal urenoverzicht
In totaal hebben wij bijna 193.000 uur gerealiseerd, een onderschrijding van ruim 5% op de gecontracteerde uren. Vergelijken we dit met de uren uit de tweede bijgestelde begroting, dan blijkt dat we 2.000 uur minder hebben gerealiseerd (verschil in de kolommen ‘2e Bijgestelde begroting 2021’ en ‘Gerealiseerde uren 2021’). Bij een vergelijking met de uitvoeringsprogramma’s (UVP) per gemeente en de uiteindelijke realisatie blijken de verschillen op totaalniveau klein te zijn. Er zijn maar enkele gemeenten met een grotere afwijking van de realisatie ten opzichte van het UVP (zie bijlage 1). De gecontracteerde P, A en B uren zijn niet geheel gerealiseerd. Dit wordt veroorzaakt doordat de ODRU moeite had met het aantrekken van personeel en ook het uitbesteed werk niet volledig is uitgevoerd door de opdrachtnemers. Ook zij kampten namelijk met capaciteitsproblemen.
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
20
Jaarstukken 2021
Begin 2022 hebben wij per gemeente de eindafrekening van de uren opgemaakt. Onze afdeling Relatiemanagement heeft samen met afdeling Planning en Control de afwikkeling van de over- en/of onderschrijdingen met de deelnemende gemeenten gecommuniceerd. De totale bijdrage van gemeenten aan de ODRU staat in tabel 4. Een nadere toelichting staat in de verantwoording per gemeente en in bijlage 1. In totaal bedroeg de gemeentelijke bijdrage circa € 18.411.700. De overige baten bestonden voornamelijk uit opdrachten van overige klanten (€ 111.500) directe personele baten (€ 48.000), baten voor de uitvoering van Milieutaken (€ 77.000) en baten uit vrijval van voorzieningen € 124.500). Het totaal aan baten komt daarmee op circa € 18.772.500. Dekkingsmiddelen (in euro's)
Realisatie 2021
Gemeente Bunnik
601.109
Gemeente De Bilt
1.047.586
Gemeente De Ronde Venen
2.711.364
Gemeente IJsselstein
1.726.917
Gemeente Montfoort
1.149.210
Gemeente Oudewater
536.609
Gemeente Renswoude
411.896
Gemeente Rhenen
482.552
Gemeente Stichtse Vecht
1.721.004
Gemeente Utrechtse Heuvelrug
1.198.317
Gemeente Veenendaal
996.923
Gemeente Vijfheerenlanden
1.624.159
Gemeente Wijk bij Duurstede
509.277
Gemeente Woerden
1.550.177
Gemeente Zeist
2.004.291
Overige opdrachtgevers
140.343
Totaal
18.411.736
Tabel 4: Dekkingsmiddelen per gemeente
Analyse van het uurtarief Tabel 5 (zie volgende bladzijde) toont een analyse van het uurtarief. In de kadernota 2021 is vastgesteld dat in de begroting 2021 wordt gerekend met een uurtarief van € 95,00. Dit tarief is berekend op basis van onze basisbegroting 2021 (vaste gegarandeerde omzet en vaste uren). Een uitgebreide toelichting op de ontwikkeling van de baten en lasten staat in hoofdstuk 15. Het werkelijke uurtarief voor 2021 komt - op basis van nacalculatie - uit op € 92,07. Door een aantal incidenteel lagere lasten bij met name de overhead is de nacalculatie van het tarief ruim € 3,- per uur lager dan begroot. Het betreft deels meevallers zoals lagere huisvestingskosten en vrijval van de voorziening boventalligen en ook positieve kosteneffecten van de coronacrisis. De nacalculatie van het tarief hebben wij niet gebruikt voor de eindafrekeningen per gemeente. De bestemming van het exploitatieresultaat is namelijk voorbehouden aan het algemeen bestuur.
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
21
Jaarstukken 2021
Nacalculatie uurtarief (in euro's)
Basisbegrotin g 2021
Bijgestelde begroting 2021
15.157.600
18.766.370
Totale lasten
Realisatie 2021
18.222.751
af: Baten niet uren gerelateerd: - Milieutaakuitvoering
77.051
- kosten betaald door derden (UWV, subsidies) - Uitvoering Omgevingswet en onttrekking reserve Totale lasten na correctie
216.000
159.286
109.600
520.870
219.887
18.029.500
17.766.527
195.000 92,46
192.963 92,07
14.832.000
Aantal productieve uren
156.555 94,74
Uurtarief afgerond Tabel 5: Nacalculatie uurtarief
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
216.000
22
Jaarstukken 2021
5.
Verantwoording per gemeente
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
23
Jaarstukken 2021
5.1
Gemeente Bunnik Bijdrage per gemeente (in euro’s)
Budget 2021
Gerealiseerd 2021
1 DVO (G) & Tijdelijk (T)
474.525
451.098
2 Project (P)
130.625
94.402
3 Aanvullend afgenomen (A+B)
57.820
55.609
662.970
601.109
Totaal
Vergunningen en meldingen
Bunnik
Informatieverstrekking vergunningen WABO-vergunningen bouw WABO -vergunningen milieu Advies ander bevoegd gezag Meldingen bouw Meldingen milieu Overige besluiten Totaal
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
Totaal ODRU 0 0 0 40 0 26 17 83
24
326 863 47 1.485 1.337 1.350 310 5718
Jaarstukken 2021
Toezicht en handhaving Klachten bouw en asbest Klachten milieu Handhavingsverzoeken Toezicht sloop en asbest Toezicht bodem Programmatisch toezicht milieu Hercontrole programmatisch toezicht milieu Toezicht en handhaving bouw Strafrecht Totaal
Bunnik
Totaal ODRU 3 43 0 61 5 65
121 1.187 42 1.744 222 2.022
44 0 3 224
1.217 739 58 7352
Educatie en Recreatie
Bunnik
Leerlingen PO-bereik Scholen Producten/activiteiten Excursies (incl. boerderijbezoek) Gemist aantal leerlingen vanwege corona* * Betreft annulering na inschrijving. Niet alle producten zijn aangeboden.
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
25
1.212 6 40 175 157
Jaarstukken 2021
5.2
Gemeente De Bilt Bijdrage per gemeente (in euro's)
Budget 2021
Gerealiseerd 2021
1 DVO (G) & Tijdelijk (T)
617.690
605.777
2 Project (P)
503.595
415.768
3 Aanvullend afgenomen (A+B)
34.972
26.042
1.156.257
1.047.586
Totaal
Vergunningen en meldingen
De Bilt
Informatieverstrekking vergunningen WABO vergunningen bouw WABO vergunningen milieu Advies ander bevoegd gezag Meldingen bouw Meldingen milieu Overige besluiten Totaal Toezicht en handhaving Klachten bouw en asbest Klachten milieu Handhavingsverzoeken Toezicht sloop en asbest Toezicht bodem Programmatisch toezicht milieu Hercontrole programmatisch toezicht milieu Toezicht en handhaving bouw Strafrecht Totaal
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
Totaal ODRU 0 0 6 87 0 79 26 198
De Bilt
26
326 863 47 1.485 1.337 1.350 310 5718 Totaal ODRU
5 99 0 201 8 126
121 1.187 42 1.744 222 2.022
78 0 1 518
1.217 739 58 7352
Jaarstukken 2021
Educatie en Recreatie
De Bilt
Leerlingen PO bereik Scholen Producten/activiteiten Excursies (incl. boerderijbezoek) Gemist aantal leerlingen vanwege corona* Geschat bereik via projecten
3.177 15 107 325 823 20
* Betreft annulering na inschrijving. Niet alle producten zijn aangeboden.
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
27
Jaarstukken 2021
5.3
Gemeente De Ronde Venen Bijdrage per gemeente (in euro's)
Budget 2021
1 DVO (G) & Tijdelijk (T)
2.222.240
2.416.909
317.490
257.312
2 Project (P) 3 Aanvullend afgenomen (A+B) Totaal
Vergunningen en meldingen
56.323
37.143
2.596.053
2.711.364
De Ronde Venen
Informatieverstrekking vergunningen WABO vergunningen bouw WABO vergunningen milieu Advies ander bevoegd gezag Meldingen bouw Meldingen milieu Overige besluiten Totaal Toezicht en handhaving
Gerealiseerd 2021
Totaal ODRU
0 449 7 12 260 166 30 924 De Ronde Venen
Klachten bouw en asbest Klachten milieu Handhavingsverzoeken Toezicht sloop en asbest Toezicht bodem Programmatisch toezicht milieu Hercontrole programmatisch toezicht milieu Toezicht en handhaving bouw Strafrecht Totaal
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20-2010/4113
28
326 863 47 1.485 1.337 1.350 310 5718 Totaal ODRU
30 113 1 163 19 258
121 1.187 42 1.744 222 2.022
126 291 2 1003
1.217 739 58 7352
Jaarstukken 2021
Educatie en Recreatie
De Ronde Venen
Leerlingen PO bereik (incl. projecten) Scholen Producten/activiteiten Excursies (incl. boerderijbezoek) Gemist aantal leerlingen vanwege corona PO*
12.244 19 340 96 2345
Gemist aantal leerlingen vanwege corona VO* Geschat bereik via projecten * Betreft annulering na inschrijving. Niet alle producten zijn aangeboden. NME-centrum De Woudreus
De Ronde Venen
Bezoekers Vrijwilligers