E. Jaarverslag VTH 2022 en UVP 2023
Tekst van het document
Jaarverslag 2022 & Uitvoeringsprogramma 2023 VERGUNNINGEN, TOEZICHT & HANDHAVING
Afdeling Fysiek & Sociaal Domein Juni 2023
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
Inhoudsopgave
1
Inleiding ........................................................................................................................................- 3 -
1.1
Waarom een jaarverslag en een uitvoeringsprogramma? .................................................................- 3 -
1.2
Procescriteria .....................................................................................................................................- 3 -
1.3
Leeswijzer...........................................................................................................................................- 4 -
2
Algemeen ......................................................................................................................................- 5 -
2.1
Reikwijdte ..........................................................................................................................................- 5 -
2.2
Samenwerkingspartners ....................................................................................................................- 5 -
2.3
Bereikbaarheid ...................................................................................................................................- 6 -
2.4
Monitoring .........................................................................................................................................- 6 -
2.5
Evaluatie .............................................................................................................................................- 7 -
2.6
Kwaliteitscriteria Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) ......................................................- 9 -
3
Ontwikkelingen ...........................................................................................................................- 11 -
3.1
Omgevingswet .................................................................................................................................- 11 -
3.2
U&H-strategie en beleidsaanpassingen ...........................................................................................- 11 -
3.3
Wet kwaliteitsborging ......................................................................................................................- 13 -
4
Personele- en financiële borging ..................................................................................................- 14 -
4.1
Financiële Borging ............................................................................................................................- 14 -
4.2
Personele Borging ............................................................................................................................- 14 -
4.3
Kwaliteitscriteria en benodigde capaciteit .......................................................................................- 15 -
4.3.1
Reikwijdte ................................................................................................................................- 15 -
4.3.2
Conclusies en aanbevelingen t.a.v. de benodigde capaciteit ..................................................- 16 -
5
Taakvelden, doelen, resultaten en verwachtingen .......................................................................- 20 -
5.1
Vergunningverlening ........................................................................................................................- 20 -
5.2
Toezicht en handhaving ...................................................................................................................- 22 -
5.2.1
Bouwen en brandveiligheid .....................................................................................................- 22 -
5.2.2
Ruimtelijke Ordening...............................................................................................................- 25 -
5.2.3
Openbare Ruimte ....................................................................................................................- 28 -
5.2.4
Monumenten & Archeologie ...................................................................................................- 29 -
5.2.5
Milieu ......................................................................................................................................- 30 -
5.3
APV en Bijzondere wetten ...............................................................................................................- 30 -
5.3.1
Algemene plaatselijke verordening .........................................................................................- 31 -
5.3.2
Bijzondere wetten ...................................................................................................................- 32 -
5.3.3
Wet Bibob................................................................................................................................- 32 -1-
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
5.3.4
Cijfers.......................................................................................................................................- 32 -
5.4
Klachten en verzoeken om handhaving ...........................................................................................- 33 -
6
Wat zouden we gaan doen en wat hebben we bereikt? ...............................................................- 34 -
1.
Algemeen: Jaarverslag & Uitvoeringsprogramma
2.
Algemeen: monitoring en informatievoorziening
3.
Algemeen: beleids- en verordening actualisatie
4.
VTH: Klachten/meldingen/handhaving
5.
VTH: Toezicht controles bouwen, RO, APV en Bijzondere wetten
6.
VTH: Omgevingsvergunningen en meldingen
7.
RO: Arbeidsmigranten & strijdige bewoning
8.
RO: Strijdig gebruik
9.
Bouw: Brandveiligheid
10. Bouw: Constructieve veiligheid en gezondheid 11. Bouw: Bouwtoezicht (samen met VRU) bij de veiligheid van evenementen 12. APV: Hinderlijk en gevaarlijk parkeren 13. APV: toezicht hondenpoep en voorlichting burgers 14. APV: jeugdoverlast 15. APV: illegaal gedumpt afval 16. Taakveld milieu 17. Toezicht milieu
-2-
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
1
Inleiding
1.1
Waarom een jaarverslag en een uitvoeringsprogramma?
Er wordt actief gezocht naar het beste resultaat voor een veilige, leefbare en gezonde leefomgeving. De overheid, en vooral de gemeente, heeft een belangrijke taak in het bewaken en het bevorderen ervan. Eén van de instrumenten die hier actief voor wordt ingezet is vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Het jaarverslag beschrijft wat de gemeente in 2022 heeft uitgevoerd op het gebied van VTH voor zowel de thuistaken als de taken die extern zijn belegd. Het Uitvoeringsprogramma (Uvp) geeft inzicht in de activiteiten die de gemeente op het gebied van VTH in 2023 wil gaan uitvoeren en waar de focus op gelegd wordt voor het komende jaar. Hierbij worden ook de activiteiten die worden uitgevoerd door de samenwerkingspartners meegenomen. De gemeente wil hiermee bereiken dat het voor iedereen helder en duidelijk is hoe uitvoering wordt gegeven aan het herziene Beleidsplan VTH 2020-2023 (VTH-beleid). Duidelijkheid en transparantie over het beleid en de uitvoering draagt namelijk bij aan meer begrip bij diegenen die hiermee te maken krijgen.
1.2
Procescriteria
In het omgevingsrecht zijn er regels waar overheden zich aan moeten houden bij het uitvoeren van VTH-taken. Deze regels zijn er om de veiligheid en gezondheid van mens en natuur binnen de fysieke leefomgeving te beschermen. Het interbestuurlijk toezicht (IBT) van de provincie Utrecht ziet erop toe dat gemeenten en omgevingsdiensten zich aan deze regels conformeren en hier op adequate wijze uitvoering aan geven. Het VTH-beleid en het Uvp vormen hiervoor de basis. Er worden eisen gesteld aan de inrichting van een sluitende beleidscyclus (beleids- en uitvoeringsprocessen) binnen de gemeente. De procescriteria bevatten deze eisen, beter bekend als de BIG-8-cyclus. Met dit Uvp en jaarverslag wordt invulling gegeven aan deze wettelijke verplichtingen, tezamen met het VTH-beleidsplan. De beoordeling en verbeterpunten van het jaarverslag 2021 en het Uvp 2022 zijn meegenomen in dit jaarverslag 2022 en Uvp 2023. Het Uvp en het jaarverslag worden door het college bekend gemaakt aan de gemeenteraad en Gedeputeerde Staten.
-3-
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
1.3
Leeswijzer
Dit jaarverslag en Uvp bestaat enerzijds uit een algemene beschrijving van wat de gemeente heeft gedaan en wat de gemeente wil gaan doen aan de uitvoering van haar VTH-taken. Anderzijds bestaat het uit ‘Productbladen’ waarin per ‘activiteit’ toelichting wordt gegeven op vragen als ‘Wat doen we? Waarom doen we het? Wat vinden we belangrijk?’ etc. Inhoud en wat kunt u verwachten? Welke hoofdstuk?
Wat is de inhoud?
Hoofdstuk 2
Er wordt in hoofdstuk 2 gestart met het algemene deel. Er wordt ingegaan op de verschillende samenwerkingen met de andere organisaties en hoe de gemeente omgaat met bereikbaarheid, monitoring, evaluatie en de kwaliteitscriteria met betrekking tot de VTH-taken.
Hoofdstuk 3
Dit hoofdstuk geeft een beschrijving van de gevolgen van landelijke en lokale ontwikkelingen voor de gemeente Renswoude.
Hoofdstuk 4
In dit hoofdstuk wordt de personele en financiële borging in samenhang met de analyse van de kwaliteitscriteria en benodigde capaciteit besproken.
Hoofdstuk 5
In hoofdstuk 5 wordt uitvoerig beschreven wat de uitgangspunten en werkwijze bij de uitvoering van het toezicht op regelgeving en de handhaving hierop bij overtredingen zullen zijn. Er vindt een terugblik plaats op het afgelopen jaar en de resultaten van zowel vergunningen, toezicht als handhaving worden besproken. Tevens wordt zijdelings ingegaan op het komend jaar en waar de prioriteiten op worden gelegd, waarbij de verdere uitwerking in hoofdstuk 6 terug te lezen is.
Hoofdstuk 6
Hierin geven we in de verschillende productbladen per product inzicht in hoeverre voor de betreffende taak/activiteit invulling is/wordt gegeven aan de beleids- en uitvoeringscyclus. Per product wordt aangegeven wat de doelstelling is, welke middelen we gebruiken/zullen gebruiken en afhankelijk van het onderwerp welke doelstellingen we de afgelopen jaar hebben behaald. Tot slot vertellen we hoe we de voortgang van het Uitvoeringsprogramma monitoren, ervoor zorgen dat we ons aan het contract houden en hoe we dit terugkoppelen.
-4-
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
2
Algemeen
2.1
Reikwijdte
Het jaarverslag en Uvp hebben betrekking op onze VTH 'thuistaken’, dit zijn bouwen, ruimtelijke ordening (RO), Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en Alcoholwet. De vergunningverlening omtrent deze thema’s en beleidsvelden, het (vrije veld) toezicht hierop en de handhaving. Daarnaast wordt hierin informatie opgenomen rondom milieu en brandveiligheid. Deze taken zijn extern belegd bij de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) en bij de Veiligheidsregio Utrecht (VRU). Tevens worden de werkzaamheden van de Buitengewoon opsporingsambtenaar (BOA), die via de gemeente Veenendaal werkzaam is bij de gemeente Renswoude, verantwoord in dit jaarverslag en de doelstellingen voor 2023.
2.2
Samenwerkingspartners
Het Besluit omgevingsrecht (Bor) en de Regeling omgevingsrecht (mor) verplichten een afstemming en bekendmaking van het Uvp aan betrokken bestuursorganen en strafrechtelijke partners. Het vastgestelde Uvp wordt toegezonden aan de betrokken handhavingspartners. Hieronder zijn de handhavingspartners en samenwerkingspartners beschreven. Veiligheidsregio Utrecht Omgevingsdienst Regio Utrecht
De Veiligheidsregio Utrecht (VRU) adviseert de gemeente Renswoude en Provincie Utrecht in het kader van de vergunningverlening op het gebied van brandveilig gebruik. Ook voert de VRU op dit gebied het toezicht uit. De samenwerkingsafspraken tussen de VRU en de gemeente Renswoude liggen vast in een Dvo. De VRU rapporteert jaarlijks over de uitgevoerde werkzaamheden en stelt jaarlijks in overleg met de gemeente Renswoude een jaarplan op.
De Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) voert voor de gemeente Renswoude de milieutaken uit. De samenwerkingsafspraken tussen de ODRU en de gemeente Renswoude liggen vast in een dienstverleningsovereenkomst (Dvo). De ODRU rapporteert jaarlijks over de voortgang van de uitvoering van haar taken voor de gemeente. Ook stelt de ODRU jaarlijks een uitvoeringsplan op. Dit is opgenomen in de productbladen onder hoofdstuk 6.
Gemeente Veenendaal
Provincie Utrecht
De gemeente Renswoude heeft een
De provincie Utrecht heeft de (wettelijke) taak gekregen om de samenwerking tussen bestuursorganen op het gebied van de VTH-taken te coördineren. In de provincie Utrecht is al jaren een breed samengesteld PMO operationeel. Hiermee wordt invulling gegeven aan de formele eisen uit de Wabo/Wet VTH.
samenwerkingsovereenkomst met de gemeente Veenendaal gesloten waar bij de inzet van de BOA’s in dienst bij de gemeente Veenendaal ook op het grondgebied van de gemeente Renswoude ingezet kunnen worden. Gelet op de ervaringen uit voorgaande jaren wordt ook voor de komende jaren de inzet van BOA’s vanuit Veenendaal gecontinueerd. De aansturing vindt plaats door het team VTH.
-5-
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
Waterschap Vallei en Veluwe
Openbaar Ministerie en Politie
De samenwerking tussen het waterschap Vallei en Veluwe en de gemeente heeft betrekking op het toezicht en handhaving van zaken die grondwater of oppervlaktewater gerelateerd zijn, zoals waterkwaliteit en -kwantiteit, medegebruik van openbaar water en nautisch toezicht op vaarbewegingen.
Inzet van OM en politie is conform de landelijke handhavingsstrategie, die geborgd is in ons handhavingsbeleid. Het Regionaal Milieu Team (RMT) van de politie Midden-Nederland valt voor wat betreft aansturing onder het functioneel parket (FP) Amsterdam. Op het gebied van milieu zijn de milieuagenten het eerste aanspreekpunt voor de gemeente. Daarnaast is het local office het vaste aanspreekpunt voor de gemeente, de BOA’s en de ODRU.
Ook zijn er afspraken gemaakt over de borging van de VTH-taken op het gebied van indirecte lozingen in het oppervlaktewater.
2.3
Bereikbaarheid
Volgens het Bor moet de gemeentelijke organisatie ook buiten de gebruikelijke kantooruren bereikbaar en beschikbaar zijn. Binnen en buiten kantooruren is er een aparte lijn voor milieu gerelateerde klachten. Denk daarbij aan het melden van acute klachten en beschikbaar zijn voor het behandelen van incidenten. In samenwerking met de gemeente Rhenen, gemeente Veenendaal en de ODRU kent de gemeente Renswoude een piketdienst. Deze piketdienst is 24/7 bemand door ter zake deskundige personen. Hier bevinden zich wisselende ervaren medewerkers. Bij een eventuele calamiteit kunnen deze dan direct opgeroepen worden.
2.4
Monitoring
Om te kunnen beoordelen of de beleidsdoelen en de geplande werkzaamheden uit het uitvoeringsprogramma gehaald en uitgevoerd zijn, is het belangrijk dat de activiteiten geregistreerd worden. Monitoring is het stelselmatig en systematisch verzamelen, bewerken en verstrekken van gegevens om na te gaan of en in hoeverre het gevoerde beleid slaagt en of de gestelde doel- en taakstellingen behaald zijn of gaan worden. Om verantwoording te kunnen afleggen over de inspanningen en resultaten zijn verschillende gegevens nodig. Deze gegevens moeten periodiek opvraagbaar zijn voor zowel managementdoeleinden (voortgang van de uitvoering) als voor periodieke verantwoording naar het college en de gemeenteraad. Bij de registratie van werkzaamheden wordt van verschillende systemen gebruik gemaakt. Voor wat betreft VTH zal de gemeente met de komst van de Omgevingswet haar VTH-software daarop inrichten. Zoals vorig jaar ook is aangegeven worden binnen de gemeente alle zaken en uitgevoerde acties digitaal bijgehouden in een Excel lijst en in het zaaksysteem ‘Djuma’. Dit is het zaaksysteem waarin alle zaken worden geregistreerd en gekoppeld. Gebleken is echter dat het lastig is om zonder Excel lijst de juiste cijfers uit Djuma te halen en te kunnen monitoren. Daarom wordt voor alle onderdelen van VTH een aparte Excel lijst bijgehouden waarin de stappen en resultaten worden aangegeven.
Met de komst van de Omgevingswet zal ook het nieuwe proces in Djuma worden ingevoerd. De gemeente zal met het zaaksysteem Djuma blijven werken. Maandelijks vindt het met het hele team VTH een overleg plaats, waarin alle (of een selectie) vergunning- en handhavingszaken worden doorlopen.
-6-
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
Dit is het moment om vragen te stellen, bij te sturen en input te verwerken. Daarnaast is er een wekelijks portefeuillehouders overleg waarin zaken worden voorgelegd en besproken. De BOA’s verwerken de gegevens van de uitgeschreven strafbeschikkingen in de transactiemodule van het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB). Het CJIB verstrekt jaarlijks een overzicht van de strafbeschikkingen en processen-verbaal die door de gemeentelijke BOA’s zijn uitgevaardigd. De diverse cijfers en andere resultaten worden periodiek verwerkt in een rapportage. Dit draagt bij aan een goede monitoring van de voortgang van werkzaamheden en resultaten die worden behaald. Tevens houden de BOA’s alle rapportages bij binnen het systeem CityControl. Hierin verwerken ze de door hun opgestelde rapportages en de acties die zijn uitgevoerd. Deze zijn ook altijd te raadplegen. Het uitgevoerde toezicht op brandveiligheid, wordt door de VRU verwerkt in een jaarverslag, waarvan de cijfers aan de gemeente worden aangeleverd. Er zijn onder hoofdstuk 5.2.1.1. een aantal beschikbare cijfers verwerkt. De omgevingsdienst stelt ieder jaar een jaarverslag op dat gebaseerd is op het uitvoeringsprogramma. De gegevens van de omgevingsdienst zijn in het onderhavige jaarverslag en uitvoeringsprogramma verwerkt. De diverse cijfers en andere resultaten worden periodiek verwerkt in een verslag.
Dit draagt bij aan een goede monitoring van de voortgang van werkzaamheden en resultaten die worden behaald. De resultaten en de beoordeling van de geplande werkzaamheden uit het uitvoeringsprogramma worden weergegeven in hoofdstuk 6.
2.5
Evaluatie
De monitoringsresultaten worden gebruikt voor bijsturing van de operationele cyclus en input op de beleidsevaluatie. De voortgang van het VTH-uitvoeringsprogramma wordt periodiek in de gaten gehouden. Waar nodig wordt het uitvoeringsprogramma aangepast. Hetzelfde geldt voor het uitvoeringsprogramma van de omgevingsdienst. Er is een wekelijks overleg met de portefeuillehouder over de lopende zaken. De lijntjes zijn kort, dus afstemming en bijsturing vindt makkelijk plaats. Jaarlijks worden de resultaten besproken met het college en wordt er verantwoording afgelegd aan de gemeenteraad over de uitvoering van de VTH-taken en het behalen van de doelstellingen. Deze verantwoording vindt plaats door het vaststellen van dit jaarverslag VTH. In ons jaarlijkse uitvoeringsprogramma worden er specifieke activiteiten en speerpunten benoemd die ook voortvloeien uit de doelstellingen die in (herziene) beleidsplan zijn omschreven. Bij de uitvoering van de VTHtaken wordt voornamelijk door de schaal van de gemeente gekeken naar een oplossingsgerichte aanpak in plaats van een proceduregerichte aanpak. De doelstellingen van 2022 zijn wederom deels behaald. Dit heeft te maken met de capaciteit en verlegging van werkzaamheden waardoor het niet altijd mogelijk bleek om deze allemaal binnen een kort tijdsbestek op te pakken en alle doelen te behalen.
-7-
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
Een van de doelstellingen uit ons beleidsplan betreft ‘een veilige, gezonde en leefbare omgeving’. Met de toezichthouder die ingehuurd is, is er nu meer aandacht voor een veilige omgeving door meer te letten op brandveiligheid en constructieve veiligheid voordat een pand in gebruik wordt genomen. De gemeente en ook onze toezichthouder proberen tijdens het toezicht houden het minnelijk op te lossen. In verband met de coronapandemie en de oorlog in Oekraïne was er de voorgaande jaren weinig toezicht en handhaving op ‘strijdige bewoning’. Het afgelopen jaar is dit weer opgepakt. In 2022 heeft de toezichthouder op verschillende adressen ontdekt dat er feitelijk wordt gewoond in bijgebouwen en dit is aangepakt. Voor de invulling van het speerpunt ‘strijdig gebruik’ die vorig jaar ook terugkwam in ons jaarverslag zijn diverse adressen opgepakt in verband met bedrijfsmatige activiteiten binnen een woonbestemming. Tevens heeft de toezichthouder ook samen met de VRU de Oekraïense opvanglocaties bezocht. Hierbij zijn er aanwijzingen gegeven voor rookmelders en ventilatievoorzieningen, maar ook of de opvang goed geregeld is, zodat er ook een veilige omgeving voor de Oekraïners gewaarborgd is. Dit sluit ook aan op een van onze doelstellingen uit het beleidsplan ‘veilige bouw en huisvesting (bouwtechnische en brandveiligheidsaspecten)’.
Om deze doelstellingen ook verder een invulling te kunnen geven is in 2022 de brandveiligheid van verschillende bedrijfspanden opgepakt en de helft daarvan is ook meteen opgelost. De overige zaken na aanschrijving. Bereidheid van de bewoners en de ondernemers is zeer hoog binnen de gemeente. Onze doelstelling dat ‘besluiten op aanvragen tijdig worden afgehandeld en goed zijn afgewogen’ is volledig aan voldaan. De doorlooptijd van besluiten op aanvragen wordt gemonitord aan de hand van de Excel-lijst die hierboven ook benoemd is. Het tijdig afhandelen van handhavingsverzoeken is in 2022 niet altijd gelukt. Helaas zijn er achtereenvolgens een aantal handhavingsjuristen ingehuurd danwel in dienst genomen, maar ook weer vertrokken. Hierdoor is het lastig gebleken om handhavingszaken snel en efficiënt op te pakken en zijn alleen de echt noodzakelijke zaken opgepakt. Over de doelstelling ‘veilig verloop van evenementen (en aandacht voor B evenementen)’ kan aangegeven worden dat in 2022 de opzichter buitendienst en de bouwkundige toezichthouder van de gemeente bij grote evenementen steekproefsgewijs controle hebben gehouden en bij twijfel werd de VRU ingeschakeld bij verdachte situaties. De gemeente heeft samen met de VRU vier controles uitgevoerd bij B-evenementen.
-8-
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
Als laatste hebben we als doelstelling ‘leefbaarheid en veiligheid in de openbare ruimte vergroten’ opgenomen in ons beleidsplan. Zoals de voorgaande jaren heeft de BOA toezicht gehouden op parkeer- en verkeersoverlast, hondenpoep, loslopende honden en jeugdoverlast. Gemeente Renswoude blijft een rustige gemeente waarbij er nagenoeg geen incidenten hebben plaatsgevonden met betrekking tot overlast van hondenpoep of jeugdoverlast en/of overlast in het algemeen. Dit jaar houden we het beleid aan de hand van wat we in november 2022 hebben vastgesteld. Nu de Omgevingswet per 1 januari 2024 definitief in werking treedt en het huidige beleidsplan tot 2024 geldt, zal het beleidsplan voor volgend jaar herzien moeten worden. Dit geldt evenzeer nu de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in werking treedt en de taken zullen veranderen en verschuiven. Op dat moment zullen ook de doelstellingen veranderen en aangescherpt worden. We zetten goed in op de doelstellingen die we onszelf hebben gesteld, zoals die ook genoemd zijn in ons beleidsplan en de productbladen die onder hoofdstuk 6 van dit jaarverslag en Uvp verder zijn uitgewerkt. Voor de handhaving willen we in 2023 inzetten op een verbetering door stabiliteit. Voor de volledige inzichten wordt verwezen naar hoofdstuk 5.
In de productbladen wordt vervolgens in hoofdstuk 6 aangegeven welke activiteiten uitgevoerd zijn en hoe deze hebben bijgedragen aan het realiseren van de doelstellingen en welke doelstellingen er voor het komende jaar worden gesteld.
2.6
Kwaliteitscriteria Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH)
Om de kwaliteit van de uitvoering van de VTH-taken te optimaliseren en borgen, is de Wet VTH in het leven geroepen. Het doel van deze wet is een veilige en gezonde leefomgeving, door het bevorderen van de kwaliteit en samenwerking bij de uitvoering en handhaving van het omgevingsrecht. De wet regelt de randvoorwaarden voor gemeenten en provincies om tot een hogere kwaliteit van handhaving te komen. Zo is het basistakenpakket van de omgevingsdiensten wettelijk vastgelegd en is het aan gemeenten om een verordening kwaliteit VTH te hebben. De gemeente heeft daarin voorzien door op 28 juni 2016 de ‘Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht Gemeente Renswoude’ vast te stellen. Eind 2021 is het VNG Model Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht aangepast naar een nieuw Model Verordening uitvoering en handhaving (omgevingsrecht). Nu de Omgevingswet er definitief gaat komen zullen alle beleidsstukken en verordeningen die zien op de fysieke leefomgeving worden bekeken en waar nodig worden aangepast, waaronder ook de Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht Gemeente Renswoude. De Omgevingswet vereist andere competenties. Met de komst van de Omgevingswet zijn de profielen voor VTH aangepast. Deze zijn toegevoegd aan de kwaliteitscriteria Uitvoering en Handhaving.
De competentieprofielen zijn uitgewerkt als onderdeel van de VTH-uitvoeringsagenda, onder regie van de Kerngroep Kwaliteitscriteria, met vertegenwoordigers van de koepelorganisatie VNG en IPO, Omgevingsdienst NL en het Rijk.
-9-
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
In 2022 hebben we een analyse gemaakt op de kwaliteitscriteria 2.2. voor de thuistaken. De ODRU is nog steeds bezig met de analyse uit te voeren. Met de komst van de Omgevingswet komt er weer een nieuwe analyse op de kwaliteitscriteria 2.3. De grondslag van de verordening ligt dan immers niet meer in de Wabo, maar in de Omgevingswet.
- 10 -
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
3
Ontwikkelingen
3.1
Omgevingswet
De Omgevingswet is de basis voor een nieuw regelgevingsstelsel voor de fysieke leefomgeving en behelst een grootschalige transitie van het Omgevingsrecht. Deze wet vervangt 26 bestaande wetten tot één wet met één samenhangend stelsel van planning, besluitvorming en procedures. Dit wordt gedaan, omdat de huidige wetgeving te versnipperd en te complex is geworden. Doel van de Omgevingswet is om op een doelmatige wijze een duurzame, gezonde en veilige leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit te creëren, beheren en ontwikkelen. Dit op basis van vertrouwen van overheden onderling, overheden, burgers en bedrijven. Het motto van de Omgevingswet is ‘ruimte voor ontwikkeling, waarborgen voor kwaliteit’. Dankzij het digitaal stelsel zal de besluitvorming sneller verlopen. Over de Omgevingswet is op 14 maart 2023 in de Eerste kamer gestemd en invoering zal plaatsvinden per 1 januari 2024. Wat is er gedaan en wat gaan wij doen? De afgelopen jaren heeft de gemeente Renswoude als doel gehad om zich meer in te zetten voor een andere manier van werken die anticipeert op de inwerkingtreding van de Omgevingswet. In 2023 zal dit worden voortgezet en geïntensiveerd nu de Omgevingswet daadwerkelijk per 1 januari 2024 in werking treedt. In 2022 is gestart met oefenen in het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).
Met wederom uitstel van de Omgevingswet hebben de verschillende producten die moeten worden opgeleverd voor de Omgevingswet vertraging opgelopen of is de noodzaak weer enigszins opgeschoven. In 2022 zijn we aan de slag gegaan met de participatieverordening, het adviesrecht, de verordening commissie ruimtelijke kwaliteit en het delegatiebesluit. Deze zijn in concept gereed, maar zullen nog moeten worden vastgesteld en hierbij moet door de raad worden beoordeeld in welke situaties participatie verplicht is. Een externe deskundige bereid de stukken voor het college en de raad voor, afgestemd met de collega’s van VTH. Er wordt regionaal flink ingezet op mandatering en samenwerkingsafspraken met de ketenpartners. De externe deskundige gaat tevens bezig met het aanpassen van de legesverordening v.w.b. hoofdstuk 2 dat ziet op de fysieke leefomgeving Al zal de gemeente Renswoude zo beleidsneutraal overgaan en zich in eerste instantie beperken tot de minimale eisen.
3.2
U&H-strategie en beleidsaanpassingen
Op 1 juli 2017 is het Bor aangepast naar aanleiding van de invoering van de Wet VTH. Uit het gewijzigde Bor vloeien nieuwe proces- en kwaliteitseisen, waardoor het huidige beleid niet meer volledig voldeed. Artikel 7.2 Bor stelt nu dat de bestuurlijke instanties, die gezamenlijk de opdrachtgevers van een omgevingsdienst vormen (gemeenten, provincies en in enkele gevallen ook waterschappen) gezamenlijk komen tot een uniformering van hun VTH-beleid voor het verplichte basistakenpakket. Straks is dit geregeld in het Omgevingsbesluit (Ob).
- 11 -
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
In de regio is een gezamenlijke uitvoerings- en handhavingsstrategie (U&H-strategie) voor de Provincie Utrecht opgesteld en d.d. 11 januari 2022 vastgesteld door het college. Deze U&H-strategie gaat over de taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) die gemeenten en provincie hebben overgedragen aan de omgevingsdiensten. In de regio Utrecht zijn dit de Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) en de Regionale Uitvoeringdienst (RUD). In de U&H-strategie zijn door de deelnemende 26 gemeenten in de regio, de omgevingsdiensten en provincie gezamenlijke doelen en een uitvoeringskader voor de milieutaken en bijbehorende activiteiten vastgelegd op een voor alle gemeenten beschreven gelijk minimaal uitvoeringsniveau. De U&H-strategie is van toepassing op de VTH-taken die de Omgevingsdiensten namens gemeenten en de provincie uitvoeren. Dat houdt in dat deze U&H-strategie in de plaats komt van het huidige VTH-beleid voor deze taken. Voor de VTH-taken die de gemeente/provincie zelf uitvoert (thuistaken, zoals bouwtaken) blijft het vigerende VTH- beleid gelden. Een van de speerpunten voor 2022 was om het beleidsplan VTH Renswoude 2020-2023 die vastgesteld was op 2 juni 2020 te herzien en aan te vullen, o.a. met een risicoanalyse en heldere doelstellingen. Het herziene beleidsplan VTH Renswoude is vastgesteld op 22 november 2022.
Voor of meteen na inwerkingtreding van de Omgevingswet zal het beleid nogmaals onder de loep worden genomen en waar nodig in lijn met de U&H strategie worden aangepast. In regionaal verband wordt op dit moment ook nog steeds gewerkt aan een U&H strategie (beleidsplan) voor de thuistaken. Daarmee zal er uiteindelijk in de gehele regio een uniform VTH-beleid komen. In de herziening van het VTH-beleid is een omgevings- en risicoanalyse uitgewerkt. Hiermee is inzichtelijk gemaakt hoe de prioritering voor VTH tot stand is gekomen. Voor alle taakvelden waarop het beleidsplan betrekking heeft, is de risicoanalyse uitgevoerd, namelijk bouw, gebruik, en openbare ruimte (APV en Bijzondere wetten). De uitgewerkte risicoanalyse voor bouwen, RO en openbare ruimte is aan de hand van een matrix opgenomen in het beleidsplan. Voor milieu is deze uitgevoerd en neergelegd in de U&H-strategie Provincie Utrecht. In het geactualiseerde beleid zijn onderwerpen als toezicht en handhaving van bestemmingsplannen, verscherpte doelstellingen en prioriteiten van de gemeente beter teruggekomen. Zo is er een prioriteitenlijst uitgewerkt op het gebied van inzet op toezicht en handhaving en zijn er scherpere doelstellingen geformuleerd waarmee ook aangegeven is hoe de doelen worden gemeten en wanneer deze zijn bereikt.
Bij de uitvoering van de VTH-taken wordt voornamelijk door de schaal van de gemeente gekeken naar een oplossingsgerichte aanpak in plaats van een proceduregerichte aanpak. Vorig jaar hebben we benoemt om een aantal beleidsstukken te actualiseren en/of op te stellen. Beleid huisvesting arbeidsmigranten opstellen is ook een van onze speerpunten die vorig jaar is benoemd. Dit is echter niet opgesteld, aangezien gezocht is in de regio naar een regionaal beleidskader om te voorkomen dat een waterbedeffect ontstaat. Nu de Omgevingswet er definitief gaat komen zullen alle beleidsstukken en verordeningen die zien op de fysieke leefomgeving worden bekeken en waar nodig worden aangepast zoals eerder reeds aangegeven - 12 -
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
3.3
Wet kwaliteitsborging
De wkb gaat op hetzelfde moment als de Omgevingswet van start. De inwerkingtredingsdatum van de Wkb wordt dus ook 1 januari 2024. Deze wet heeft als doel om de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren en zal samen met de Omgevingswet ingrijpende gevolgen hebben voor het proces van bouwen en vergunningverlening. Zo zullen private kwaliteitsborgers toezicht houden op het bouwproces, zal de aansprakelijkheid van aannemers worden verruimd, zal het bouwproces moeten worden ingericht volgens toegelaten instrumenten en zal in sommige gevallen geen vergunningplicht meer gelden maar een meldingsplicht. Met het voorgenomen stelsel van kwaliteitsborging zullen taken van de gemeenten komen te vervallen waardoor voor deze taken geen leges meer kunnen worden geïnd. De legeskosten zijn immers gebaseerd op maximaal 100% kostendekkendheid. De invoering van de Wkb is een stelselwijziging tegen de achtergrond van de stelselwijziging die de Omgevingswet met zich meebrengt. Omdat de nieuwe wet- en regelgeving allemaal nieuw is, zullen in het begin van het traject extra controles worden uitgevoerd door de toezichthouders door hun ook extra in te zetten. De invoering van de Private Kwaliteitsborging zal geleidelijk ingevoerd worden. Er zal gestart worden met gevolgklasse 1; onder deze categorie vallen alleen woningen waarbij de complexiteit nog beperkt zal blijven.
Omdat zowel het toetsen als het toezicht niet meer in alle gevallen door de gemeente zal plaatsvinden, zal dit gevolgen hebben voor de legesopbrengsten en de capaciteit van de afdeling. In het herziene Beleidsplan VTH 2020-2023 is er een globale inschatting gemaakt van de invloed die het heeft op de VTH-taken. Aangezien in de gemeente de Bouwbesluittoets reeds extern belegd is, heeft dit voor de capaciteitsbehoefte geen grote gevolgen. Wel betekent dit dat o.a. de doorlooptijden omlaag kunnen (er hoeft niet gewacht te worden op een beoordeling of een herbeoordeling van aanvullende gegevens). Daarnaast wordt intern gekeken hoe processen in te richten met de komst van de Wkb. Willen we toch in het begin nog controleren of laten we al meer los. Dit zal invloed hebben op de uiteindelijke inzet van de bouwkundig toezichthouder. Deze impact is echter pas na inwerkingtreding in te schatten. Voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet en Wkb wordt gekeken of we toch nog proefprojecten kunnen gaan opstarten om ervaring op te doen en de processen neer te kunnen zetten.
- 13 -
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
4
Personele- en financiële borging
4.1
Financiële Borging
De financiële borging voor de inzet van de beschikbare capaciteit en de nodige middelen ligt vast in de gemeentelijke jaarlijkse begroting. De geraamde uren en middelen van de ODRU en VRU zijn vastgelegd in dienstverleningsovereenkomsten en zijn eveneens geborgd in de meerjarenbegroting. Daarnaast bestaan er samenwerkingsovereenkomsten met de gemeente Veenendaal op diverse onderdelen. Voor VTH is dit voor de inzet van de BOA.
4.2
Personele Borging
Beschikbare capaciteit 2022 Voor 2022 was de beschikbare capaciteit als volgt opgebouwd: Functie
Fte
Vergunningenregisseur Wabo
1,00
Beleidsmedewerker milieu
0,50
Medewerker APV en bijzondere wetten en
0,78
ondersteuning vergunningverlening Ondersteuning APV (inhuur) deel van het jaar
0,11-0,22
(mei vertrokken) (Beleids)medewerker RO
0,5
RO-ondersteuning (inhuur)
0,33
Toezichthouder Bouwen en RO (inhuur)
0,20
BOA (inhuur)
0,15
Handhavingsjurist (april vertrokken)
0,67
Beleidsmedewerker VTH (inhuur)
0,22
Totale capaciteit begin 2022
4,46 – 4,57
Beschikbare capaciteit 2023 (vooralsnog) Functie
Fte
Vergunningenregisseur Wabo
1,00
Beleidsmedewerker milieu
0,50
Vergunningverlener APV en bijzondere
0,80
wetten en ondersteuning vergunningverlener Wabo en handhaving Senior medewerker VTH
1,00
RO-ondersteuning (inhuur)
0,33
Toezichthouder Bouwen en RO (inhuur)
0,33
BOA (inhuur)
0,15
- 14 -
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
Handhavingsjurist (vanaf 2023 april komt er
0,44
inhuur voor twee dagen in de week) Medewerker OOV (inhuur)
0,44
Totale capaciteit begin 2023
4,99
In de begroting 2023 is voor VTH is de functie Senior medewerker VTH (1FTE) toegevoegd. De beschikbare capaciteit ten opzichte van het begin van 2022 is echter nagenoeg gelijk gebleven. Er zijn meerdere medewerkers binnen de diverse functies weggevallen. Er blijft nog steeds deels ingehuurd, maar ook dit is kwetsbaar gebleken. In 2022 is zowel de inhuur op APV als de vaste medewerker vertrokken. Hiervoor is wel een nieuwe medewerker aangenomen (32 uur) die deze taken opvangt en tevens ondersteunt voor vergunningverlening Wabo en handhaving. Daarnaast is in april de handhavingsjurist, die tevens OOV-taken uitvoerde vertrokken. Hiervoor is in 2022 niemand aangenomen, wel wordt hiervoor weer ingehuurd. Voor 2023 zal gekeken worden om de begrote capaciteit weer op te vullen, zodat het team weer op volle sterkte is. Uit de analyse van de kwaliteitscriteria in 2022 blijkt dat we als een kleine gemeente qua frequentie en aantallen (fte) al snel in de knel komen bij de uitvoering van de werkzaamheden en we bij uitval van een medewerker of vermeerdering van de werkzaamheden kwetsbaar zijn. Onder 4.3 zal hierop verder worden ingegaan.
4.3
Kwaliteitscriteria en benodigde capaciteit
4.3.1
Reikwijdte
De kwaliteitscriteria bestaan uit drie componenten: A. Algemene uitgangspunten B.
Kritische massa
C.
Procescriteria
Op basis van de beschikbare informatie is een eerste (zelf)analyse gemaakt in 2022 hoe de formatie zich verhoudt tot het programma. Deze analyse was opgenomen in het jaarverslag 2021 en Uvp 2022. Deze analyse zag op de thuistaken. Wij hadden gehoopt voor dit jaar tevens te kunnen rapporteren en een analyse te kunnen opleveren voor de basistaken en plustaken op het gebied van milieu, echter de ODRU heeft aangegeven nog niet klaar te zijn met de analyse. Zodra deze beschikbaar is, zal deze worden gedeeld. Voor de milieutaken kan het dus nog niet worden opgeleverd. In de volgende paragraaf worden nogmaals de conclusies uit de zelfanalyse uit 2022 weergegeven en daaruit voortvloeiend de eigenlijke benodigde capaciteit. De reikwijdte van de kwaliteitscriteria betreft uitsluitend de Wabo-taken. APV, Alcoholwet en evenementen vallen buiten de eisen die gesteld worden in de kwaliteitscriteria. Daarom zijn deze hierin niet meegenomen. Wel geldt hier ook voor dat er termijnen aan deze taken verbonden zijn en er kwetsbaarheid in de formatie is op dit punt. - 15 -
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
De Omgevingswet vereist andere competenties. Daarom zijn de profielen voor VTH in 2022 vernieuwd en toegevoegd aan de kwaliteitscriteria Uitvoering en Handhaving. Gelijktijdig is ook het document kwaliteitscriteria 2.2. juridisch en qua terminologie geactualiseerd zodat deze aansluit op de Omgevingswet. Zoals reeds aangegeven zal de Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving hierop worden aangepast in de ronde voor de Omgevingswet. Na inwerkingtreding in 2024 zal daarom weer een analyse plaatsvinden van de kwaliteitscriteria 2.3.
4.3.2
Conclusies en aanbevelingen t.a.v. de benodigde capaciteit
In 2022 kon geconcludeerd worden dat deels werd voldaan aan de kwaliteitscriteria. Voornamelijk het aantal FTE dat per deskundigheidsgebied beschikbaar is, is zeer gering. Afgelopen jaar is wederom gebleken dat we kwetsbaar zijn. Het is daarnaast lastig gebleken om capaciteit te werven en ook kwaliteit binnen te halen, zowel intern als extern. Hieronder hebben we nog in aanvulling op 2022 geactualiseerd welke extra kwetsbaarheid er ontstaan is en waar bijsturing op benodigd is. Deskundigheidsgebied
Analyse kwaliteitscriteria 2.2
Motivatie en/of maatregelen
1. Casemanager en 2. Vergunningverlening bouw RO
Onvoldoende robuust op aantal.
Er is nog steeds kwetsbaarheid op voornamelijk deze deskundigheidsgebieden, aangezien hier termijnen aan gekoppeld zijn. Bij verlof, ziekte en vertrek kan geen continuïteit worden gegarandeerd. Hiervoor zou eigenlijk een flexibele schil, bijvoorbeeld inzet van de gemeente Veenendaal via een samenwerkingsovereenkomst of van een marktpartij, als achtervang moeten dienen. Bij uitval of een piek kan hier dan een beroep op worden gedaan. Dit is nog niet gerealiseerd, wel is dit al aan de raad gecommuniceerd. Daarnaast zou ook gekozen kunnen worden voor een beginnende casemanager, zodat degene bepaalde aanvragen kan overnemen. Gebleken is dat ook de taken op het gebied van de Omgevingswet zijn belegd bij de casemanager, deze zou apart moeten worden ingevuld. Bijsturing is hier nodig, we zijn hier te kwetsbaar.
4. Toezicht & handhaving bouw/RO
Onvoldoende robuust op aantal.
Er is geen vaste toezichthouder in dienst bij de gemeente, deze wordt echter ingehuurd (vanaf 2021 op regelmatige basis) en voldoet ruim aan de deskundigheidseisen en frequentie eisen. Ook hier geldt dat qua aantallen er in principe te weinig capaciteit is volgens de kwaliteitscriteria, maar de prioriteiten kunnen worden uitgevoerd. Daarom hoeft er qua aantallen hier nu niet op te worden bijgestuurd. Binnen de gemeente blijkt de inzet die geleverd kan worden voldoende om de taken uit te kunnen voeren.
- 16 -
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
8. Juridische aspecten VV en 10. Juridische aspecten afwijkingsbesluiten
Onvoldoende robuust op frequentie en aantal.
Er vinden onvoldoende activiteiten plaats om de medewerkers 2/3 deel van hun tijd aan de activiteiten voor dit deskundigheidsgebied te laten besteden. Vooralsnog is het een adviserende rol en kan deze naar wens worden ingevuld.
9. Juridische aspecten HH
Onvoldoende robuust op aantal.
Begin 2022 was de conclusie dat met de huidige bezetting handhavingszaken met een hoge prioriteit en handhavingsverzoeken tijdig konden worden afgehandeld. Voor zaken met een lagere prioriteit en themagerichte handhaving was onvoldoende capaciteit. Bij vertrek van de vaste invulling bleek er grote kwetsbaarheid te ontstaan. Tot op heden is deze functie middels inhuur, waarbij bleek dat dit niet tot het gewenste resultaat heeft geleid, ingevuld. Vanaf april 2023 wordt de functie middels inhuur weer voor 16 uur per week ingevuld. Hiermee komen we weer op het punt van begin 2022. Bijsturing is benodigd voor stabiliteit.
24. Stedenbouw en inrichting
Onvoldoende robuust op kennis, frequentie en aantal, maar met deels uitbesteden wordt aan alle weer voldaan.
De vaste medewerkers kunnen op de genoemde onderdelen niet volledig voldoen aan de kwaliteitscriteria, maar er is hier een flexibele schil ingebouwd. Tevens vinden er tot het inwerking treden van de Omgevingswet in 2024 geen grote wijzigingen in de bestaande bestemmingsplannen plaats, met uitzondering van enkele postzegelbestemmingsplannen. Voor zowel postzegelbestemmingsplannen als voor inrichtingsplannen worden specialisten ingehuurd.
25. Exploitatie en planeconomie
Onvoldoende robuust op alle eisen volgens kwaliteitscriteria.
Er is sprake van een zeer beperkte hoeveelheid activiteiten waarbij grondexploitatie een rol speelt. Er wordt daarom niet geïnvesteerd in kennis, ervaring en frequentie voor deze activiteiten. Zodra deze activiteiten uitgevoerd dienen te worden, worden op projectmatige basis specialisten ingehuurd.
26. Cultuurhistorie
Onvoldoende robuust op alle eisen volgens kwaliteitscriteria.
Voor de activiteiten op het gebied van cultuurhistorie heeft het college een onafhankelijke adviescommissie: Mooisticht. Door de casemanager/vergunningverlener wordt het proces begeleid. Gezien de beperkte hoeveelheid activiteiten op het gebied van cultuurhistorie waar de gemeente mee te maken krijgt, is hiermee de kwaliteit voldoende geborgd.
27. Energiebesparing en duurzaamheid
Onvoldoende robuust voor activiteiten die binnen de gemeente worden uitgevoerd op alle eisen volgens kwaliteitscriteria.
De gemeente besteedt dit deskundigheidsgebied uit aan de omgevingsdienst. Voor een deel van de activiteiten van dit deskundigheidsgebied heeft de gemeente een nieuwe beleidsmedewerker aangenomen.
- 17 -
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
Voor alle genoemde taakvelden geldt dat er volgens de kwaliteitscriteria in principe 2 medewerkers per gebied moeten zijn. Dit wordt niet gehaald. Op basis van deze analyse blijkt dat we als kleine gemeente qua frequentie en aantallen (fte) al snel in de knel komen en we bij uitval van een medewerker of bij vermeerdering van de werkzaamheden kwetsbaar zijn. Voornamelijk voor de taakvelden Wabo-vergunningverlening, RO en APV wordt met termijnen gewerkt, die onder druk komen te staan. Door de inhuur van extra expertise op ruimtelijke procedures (principeverzoeken en bestemmingsplannen), Juridisch, Beleid, OOV en Toezicht kunnen de meeste werkzaamheden worden uitgevoerd, dit blijft derhalve wel echt benodigd dan wel wordt zoveel mogelijk gezocht naar invulling binnen de vaste formatie. Wel zijn er vanuit de doorrekening van het coalitieakkoord 6 functies toegevoegd vanwege versterking van de werkorganisatie en wettelijke taken. Voor VTH is dit de functie Senior medewerker VTH (1FTE). De samenwerking zal in 2023 worden opgezocht in de regio voor diverse taken of zodat bij uitval zaken opgevangen kunnen worden. Het inbouwen van een flexibele schil blijft nodig. Om echt alle taken te kunnen uitvoeren en niet kwetsbaar te zijn is deze inzet benodigd, dit kunnen ook gecombineerde functies betreffen. Hiermee zou de benodigde capaciteit (deels middels inhuur) uitkomen op: Functie
Fte
Vergunningenregisseur Wabo
1,50
Projectleider Omgevingswet
0,50
Beleidsmedewerker milieu
0,50
Vergunningverlener APV en bijzondere
0,80
wetten en ondersteuning vergunningverlener Wabo en handhaving Senior medewerker VTH
1
RO-ondersteuning
0,33
Toezichthouder Bouwen en RO
0,33
BOA
0,15
Handhavingsjurist
0,67
Medewerker OOV
0,44
Totale capaciteit
6,22
Ten opzichte van de nu beschikbare capaciteit van 4,99 is de benodigde capaciteit 6,22. Met de inhuur naast de vaste formatie en de inzet vanuit de regiogemeente, komen we met de beschikbare formatie nagenoeg aan de benodigde capaciteit (dit is ook ongeveer de begrootte formatie) binnen dit uitvoeringsjaar. T.o.v. de kwaliteitscriteria-eisen kunnen we als kleine gemeente niet voldoen.
- 18 -
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
5
Taakvelden, doelen, resultaten en verwachtingen
5.1
Vergunningverlening
Inhoud taak De Wabo is de basis voor een groot deel van de vergunningen in het domein van de fysieke leefomgeving. Door de Wabo zijn de verschillende vergunningen voor bouwen, wonen, monumenten, ruimte, natuur en milieu samengevoegd tot één vergunning: de omgevingsvergunning. De uitvoering van de VTH-taken komen voort uit de bevoegdheid dan wel verplichting die de gemeente heeft op basis van bepaalde wetten en regelgeving. De verplichting om uitvoering te geven aan de beleids- en uitvoeringscyclus ligt vast in de Wabo en is nader uitgewerkt in het Besluit omgevingsrecht (Bor). Dit betekent dat in ieder geval de VTH-taken voortkomende uit de Wabo voor alle gemeenten binnen het kader vallen. Processen en prioritering Onze taken worden in principe uitgevoerd volgens de landelijke strategieën en protocollen, zoals de Landelijk Toetsingsprotocol en het Landelijke Handhavingsstrategie, welke ook onderdeel zijn van ons Beleidsplan VTH. Ons proces bestaat uit een viertal stappen; -
Aanvraag beoordelen Omgevingsvergunning
-
Omgevingsvergunning verlenen of weigeren
-
Toezicht houden op de uitvoering van de vergunning
-
Handhaven als er iets niet in orde is
Hieronder is een kort stappenplan weergegeven van het vergunningenproces: De aanvragen worden ingediend via het omgevingsloket (OLO) Binnen 2 dagen wordt een ontvangstbevestiging mail gestuurd via het OLO Binnen een week wordt gepubliceerd dat er een aanvraag omgevingsvergunning is binnen gekomen Binnen een maand wordt evt. aanvullende gegevens gevraagd Als de aanvraag volledig is dan wordt verschillende externe adviseurs om advies gevraagd. Zij reageren binnen 2 weken Voor verlening van de grote vergunningen wordt de aanvraag vooraf naar de externe adviseur gestuurd Ontheffingen/afwijkingen ten opzichte van bestemmingsplan en Bouwbesluit, welstand wordt vooraf besproken met de portefeuillehouders daarna naar het college van B&W voor besluitvorming Gebonden beschikkingen gaan niet naar het college en worden onder mandaat ondertekend door de gemeentesecretaris Het besluit wordt binnen een week gepubliceerd Toezichthouder, bag-medewerker en externe adviseurs wordt de vergunning/weigering gemaild
- 19 -
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
De gemeente Renswoude heeft de uitvoering van haar VTH-taken georganiseerd binnen het team VTH van de Afdeling Fysiek en Sociaal Domein. Binnen het Team VTH zijn vergunningverlening, toezicht en handhaving functioneel en per medewerker gescheiden voor zover mogelijk. Hiermee wordt voorkomen dat een bedrijf een vergunning én daarna een controle krijgt van dezelfde medewerker. Dit wordt altijd gescheiden. Ook hebben we prioriteiten voor de verschillende taakvelden die we aanhouden. Dit kan uitgebreid worden teruggelezen in ons in 2022 herziene ‘Beleidsplan VTH 2020-2023 Renswoude’. Met de herziening zijn de prioriteiten op de verschillende taakvelden herzien en processen met betrekking tot de VTH-taakvelden aangepast. De basistaken zijn zoals hierboven benoemd in de U&H strategie op d.d. 11 januari 2022 vastgesteld. Als gemeente Renswoude evalueren wij de prioritering van de verschillende taakvelden, ook op basis van het hiervoor genoemde beleidsplan. Als onderdeel hiervan is een risicoanalyse opgesteld. Juridische ondersteuning Voor het vergunningenproces wordt uiteraard ook juridische ondersteuning verleend. De juridische kwaliteit van onze vergunningen en toestemmingen worden op deze manier gewaarborgd. De waarborging wordt bewerkstelligt via: -
Algemene juridische en beleidsadvisering;
-
Juridische procedures zoals zienswijzen, bezwaar en beroep en eventueel waar het uitgevoerd kan worden via mediation. De minnelijke oplossingen via een mediation traject heeft onze voorkeur gezien de grootte van de gemeente. Hierdoor wordt er voorkeur gegeven aan oplossingsgerichte aanpak via persoonlijk contact met de burgers. Dit brengt mee dat er minder juridische procedures worden opgestart;
-
Specifieke advisering over verzoeken of aanvragen op grond van Wabo;
-
Adviseren op het gebied van ondermijning;
-
Afwerken van diverse vraagstukken zoals Woo-verzoeken en raadsvragen.
- 20 -
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
5.2
Toezicht en handhaving
Het toezicht en de handhaving wordt volgens de Landelijke Toezichtsstrategie uitgevoerd. De invulling van die strategie is op basis van onze prioritering uit ons eigen in 2022 herziene Beleidsplan VTH 2020-2023 Renswoude. Binnen de gemeente is handhaving geen doel op zich, maar vormt een belangrijk onderdeel van de publieke taak om de gemeente veilig en leefbaar te houden. De gemeente Renswoude heeft hierbij de ambitie handhaving zichtbaar te maken, het vertrouwen in de gemeente te versterken en handhaving op een kwalitatief hoog niveau te brengen. Om dit te bewerkstelligen richt de gemeente zich op preventie en het aangaan van het gesprek en pas daarna de handhaving zelf. Dit alles met het hoofddoel om regelnaleving door burgers en bedrijven te bevorderen. We hebben prioriteiten gesteld zodat de capaciteit van dit team zo optimaal mogelijk wordt ingezet. We richten ons daarom op onze prioriteiten die in dit jaarverslag 2022 en uitvoeringsprogramma 2023 zijn opgenomen. Hieronder wordt daarop verder ingegaan. De activiteiten van toezicht en handhaving zijn onder te verdelen in bouwen en ruimtelijke ordening, brandveiligheid, milieu en openbare ruimte.
5.2.1
Bouwen en brandveiligheid
De gemeente Renswoude toetst bouwplannen niet actief op het Bouwbesluit. Volstaan wordt met de volledigheidsbeoordeling. De constructieve toets wordt uitbesteed aan een externe partij en daarnaast wordt een externe partij ingeschakeld voor de volledige Bouwbesluittoets bij grotere bouwplannen of meer complexe bouwplannen zoals bijv. het dorpshart. Het aspect brandveiligheid wordt door de VRU beoordeeld. Op verschillende punten werkt de afdeling aan constante verbetering van de vergunningverlening. Voor de bouwplantoetsing zijn de volgende punten van belang: •
Vaststellen van algemene normen voor goede dienstverlening door de organisatie.
•
Werken aan de versnelling van procedures: streven naar een kortere doorlooptijd tijdens de behandeling van de aanvraag, omdat er minder wordt getoetst.
•
Werken met digitale ondersteuning bij de toetsing, om de kwaliteit te vergroten.
In het herziene Beleidsplan 2020-2023 is in een matrix door het college vastgesteld aan welke onderdelen van het Bouwbesluit zij zal toetsen en met welke intensiteit zij dit zal doen. Het college stelt hiermee prioriteiten in de bouwplantoetsing. De gedetailleerde toetsingsmatrix is de landelijke toets matrix als voorbeeld genomen. De toets matrix voor de gemeente is opgesteld met in het achterhoofd de komst van de Wkb. Bouwwerken die in Gevolgklasse 1 vallen worden in beginsel op een lager niveau beoordeeld dan bouwwerken in Gevolgklasse 2 en hoger. Tevens is een uitzondering gemaakt voor bouwwerken die naar aard en omvang gelijk zijn aan vergunningsvrije bouwwerken, maar dat door bijvoorbeeld hun ligging niet zijn.
- 21 -
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
Een groot deel van toezicht betreft toezicht op verleende vergunningen en bouwen zonder vergunning. Soms wordt al gestart met bouwwerkzaamheden, terwijl de constructieberekeningen- en tekeningen nog niet zijn goedgekeurd en bij wapeningscontroles worden ook regelmatig afwijkingen geconstateerd. In veel gevallen kunnen door de toezichthouder afspraken worden gemaakt over het aanpassen van de wapening. Een stillegging van de bouwwerkzaamheden is hiermee maar in een enkel geval noodzakelijk. Daarnaast constateren toezichthouders c.q. medewerkers zelf overtredingen en acteren zij op basis van verzoeken om handhaving of klachten. Ten aanzien van brandveilig gebruik van gebouwen voert de VRU-inspecties uit. Daarnaast heeft de VRUcontroles uitgevoerd in het kader van verleende vergunningen (bij nieuwbouw). Tevens wordt ook op de brandveiligheid bij de zorginstellingen controles uitgevoerd. In gemeente Renswoude is dit maar één zorginstelling. In samenwerking met de VRU worden ook dossiers in het kader van verleende vergunningen. Indien niet conform de verleende vergunning ten opzichte van de brandveiligheid is gehandeld wordt door de gemeente een brief opgesteld waarbij de tekortkomingen worden genoemd en welke maatregelen door de vergunninghouder dienen te worden genomen.
Resultaten 2022 In 2022 is tijdens de bouwcontroles geconstateerd dat er veelal conform de vergunning is gebouwd. Bij een eventuele afwijking is er vaak mondeling aangesproken, waarop vervolgens de gebrekkigheden snel zijn opgelost. Meldingen met betrekking tot illegaal bouwen zijn gelijk gecontroleerd en opgepakt. Binnen vijf dossiers is er een brief verstuurd met betrekking tot brandtechnische problemen. Hiervan zijn er drie opgelost. Er is in 2022 met name gecontroleerd op constructie veiligheid en brandveiligheid. Dit zijn de twee hoofdthema’s. De aanpak van de bouw en de eind bouwcontrole met soms tussencontroles is met name waarop de toezichthouder wordt ingezet. De speerpunten volgens het Bouwbesluit zijn veiligheid en gezondheid. Hier is in 2022 ook met name aandacht aan besteedt met de controles aan de opvanglocaties van de Oekraïners. De toezichthouder heeft samen met de VRU de Oekraïense opvanglocaties bezocht. Hierbij zijn er aanwijzingen gegeven voor rookmelders en ventilatievoorzieningen, zodat er ook een gezonde en leefbare omgeving voor de Oekraïners gewaarborgd is. Dit sluit ook aan op een van onze doelstellingen uit het beleidsplan ‘veilige bouw en huisvesting (bouwtechnische en brandveiligheidsaspecten)’.
Om deze doelstellingen ook verder een invulling te kunnen geven is in 2022 de brandveiligheid van verschillende bedrijfspanden opgepakt en de helft daarvan is ook reeds opgelost. Bereidheid van de bewoners en de ondernemers is zeer hoog binnen de gemeente. Meldingen over illegaal bouwen worden door de toezichthouder ook gelijk opgepakt. De speerpunten voor 2023 zijn: -
Brandveiligheid;
-
Constructieve veiligheid en gezondheid (ventilatie);
-
Veiligheid bij evenementen (bouwtoezicht samen met de VRU). - 22 -
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
Vanuit de VRU zijn er verschillende adviezen verstrekt en controles uitgevoerd. Met name bij evenementen heeft de VRU meer adviezen verstrekt dan de voorgaande jaren. Ook is er aan VRU met betrekking tot activiteit Bouwen meerdere adviezen gevraagd. Samen met de gemeente zijn er meerdere bouwcontroles plaatsgevonden. Onder hoofdstuk 5.2.1.1 zijn de op dit moment beschikbare cijfers met betrekking tot de adviezen en de controles verder uitgewerkt. 5.2.1.1
Cijfers VRU
Verstrekte adviezen
Jaarplan 2022
Realisatie 2022
Advies bouw
24
20
Advies milieu (incl. proj. LPG, afvalverwerking, koeltorens)
1
3
Advies vuurwerk
0
Advies milieu met externe veiligheid
0
Advies vergunning
3
Beoordelen melding
4
4
Bestemmingsplan - incl. externe veiligheid
4
2
Omgevingsvisie
0
Omgevingsplan
1
Omgevingstafel
3
2
Verstrekte adviezen evenementen
Jaarplan 2022
Realisatie 2022
Categorie A
2
6
Categorie B
4
3
Categorie C
0
0
Controles
Jaarplan 2022
Realisatie 2022
5
7
Wabo activiteit Bouw
Wabo activiteit Milieu
Wabo activiteit brandveilig gebruik
Ruimtelijke Ordening
Activiteit realisatie Bouw
Toezicht realisatie bouw Toezicht; initieel
15
Controles bestaande bouw
16 Toezicht; eerste hercontrole
- 23 -
6
Jaarverslag 2022 en UVP 2023 VTH gemeente Renswoude Juni 2023
Toezicht; overige hercontrole Toezicht milieu
2
Toezicht vuurwerk
1
Activiteit Milieu (integraal)
Gemeente-specifiek toezicht (specifieke projecten - benoemd als aantallen objecten)
0
Gemeente-specifiek toezicht (bijzondere handhaving - benoemd als aantallen objecten)
0
Klachten/meldingen brandonveilige situatie
3
Controles evenementen
Jaarplan 2022
Realisatie 2022
Controles evenementen
4
2
5.2.2
1
Ruimtelijke Ordening
Het toezicht op de naleving van de bestemmingsplannen wordt vooral thematisch uitgevoerd op de hoge prioriteiten en de gestelde doelen en gezien de beperkte capaciteit wordt handhaving hierop ingezet. Gemiddelde zaken worden opgepakt als daarvoor ruimte beschikbaar is. Laag geprioriteerde zaken worden in principe niet opgepakt. Afgelopen jaar is met name ingezet op het speerpunt strijdig gebruik. Hiernaast was het onderwerp arbeidsmigranten een veelbesproken onderwerp in de raad (en het college). Met betrekking tot dit onderwerp is er in augustus 2021 een handreiking huisvesting arbeidsmigranten gepubliceerd die gemeenten handvatten geeft bij het opstellen van beleid voor het huisvesten van arbeidsmigranten. Omdat vanuit de regio het niet wenselijk is geacht wordt er verder geen invulling gegeven aan het beleid van arbeidsmigranten. In verband met de coronapandemie en de oorlog in Oekraïne was er de voorgaande jaren weinig toezicht en handhaving op ‘strijdige bewoning’. Het afgelopen jaar is dit weer opgepakt. In 2022 heeft de toezichthouder op verschillende adressen ontdekt dat er feitelijk wordt gewoond in bijgebouwen en dit is aangepakt.
Voornamelijk de thema’s strijdig gebruik waarvoor ook de Omgevingswet geen oplossing lijkt te bieden en strijdig gebruik, zoals bedrijfsactiviteiten die plaatsvinden op een woonbestemming of voormalige agrarische opstallen thema’s zijn waarin toezicht zal worden uitgevoerd. Strijdig gebruik zien we steeds meer, doordat agrarische bedrijven ophouden te bestaan. Dit zijn vaak grote overtredingen die hoog op onze prioriteitenlijst staan.