E. Jaarverslag 2021 LEADER Utrecht-Oost

In De Oude Bieb komen drie initiatieven bij elkaar: begeleid wonen voor jongeren, een dagopvang voor ouderen met (beginnende) dementie én De Buurthuiskamer. Deze kamer is een laagdrempelige plek om ‘effe een bakkie te doen’, gezellig bij te praten en nieuwe mensen te ontmoeten. De initiatiefgroep DAVA (Door Achterveld Voor Achterveld) wilde De Buurthuiskamer met keuken beter toegankelijk maken voor mindervaliden en heeft daarvoor subsidie van onder andere LEADER gekregen. Met een goede toegankelijkheid kan De Buurtkamer namelijk nog beter fungeren als het sociale hart van de dorpsgemeenschap. De koffieochtenden trokken na afloop van de verbouwing twee keer zoveel mensen als voorheen. Uit een dorpsenquête blijkt dat er behoefte is aan nog meer activiteiten zoals een middagje bordspellen en een avondje samen koken. Nieuwe activiteiten staan dus nog op stapel. Zie www.doorachterveld.nl en de projectenpagina voor meer info. Of bekijk het projectfilmpje. Totale projectkosten: € 96.000. Bijdrage EU: € 24.000. Bijdrage provincie Utrecht en gemeente Leusden: € 24.000. Status: afgerond. [2019] 6. Natuurlijk heel leuk Voedselbos en natuurstroken verbinden mensen met natuur De drie ‘natuur-kundigen’ van vof Natuurlijk Heel Leuk uit Wijk bij Duurstede brengen mensen in verbinding met de natuur. Al enige jaren organiseren ze daarvoor activiteiten in en om Wijk bij Duurstede.

Een logisch vervolg is de aanleg van een educatief voedselbos met pluktuin. Natuurlijk Heel Leuk wil ook graag bewoners die niet naar hun terrein komen, in contact brengen met de natuur van hun directe omgeving. Ze bedachten de volgende list: leg groene natuurstroken aan in de stad en de dorpen die de nieuwe natuurspeelplekken en andere speelplekken aan elkaar knopen. Het wordt niet alleen speel- en kijk-natuur. In de natuurstroken zullen ook veel eetbare planten en vruchtdragende struiken staan. Mensen en dieren kunnen daarvan genieten. Om ervoor te zorgen dat de natuurstroken en het voedselbos in goede staat blijven, komt er een beheer- en onderhoudswerkgroep waarin niet alleen buurtbewoners actief zijn, maar ook mensen met afstand tot de arbeidsmarkt werkervaring kunnen opdoen. Zie www.natuurlijkheelleuk.nl en de projectenpagina voor meer info. Of bekijk het projectfilmpje. Totale projectkosten: € 245.000. Bijdrage EU: € 60.000. Bijdrage gemeente Wijk bij Duurstede: € 60.000.

2

7. Windwheeler Innovatief recreëren met de WindWheeler Wie wil er nu niet gezien worden met de WindWheeler? Deze ligfiets heeft een vleugelzeil, met daaraan gemonteerde windmolenwiek, waardoor je kunt fietsen zonder te trappen. Hij rijdt gewoon op de openbare weg. Het is de bedoeling dat je er uiteindelijk ook nog elektriciteit mee kunt opwekken tijdens het rijden. Deze energie kan bij tegenwind gebruikt worden voor de elektrische ondersteuning. En dat maakt tanken of opladen overbodig. Ontwikkelaar Frank Stoter uit Amersfoort wil met deze innovatie mensen op een leuke manier bewustmaken van duurzame energie. De WindWheeler is een bijzondere aanvulling op het recreatieaanbod in de regio. Recreatieondernemers en fietsverhuurbedrijven kunnen de fietsen gaan verhuren, zodat recreanten en toeristen op een andere manier het buitengebied kunnen beleven. Binnen dit project is een prototype gereed en worden in totaal vijf exemplaren ontwikkeld. Zie windwheeler.com en de projectenpagina voor meer info. Of bekijk het projectfilmpje. Totale projectkosten: € 60.000. Bijdrage EU: € 15.000. Bijdrage gemeente Amersfoort: € 15.000. 8. Lerend netwerk boerenambachten De Ambachtshoeve De Stichting Behoud Oude Werktuigen heeft op Hoeve Groot Zandbrink in Leusden een uitgebreide collectie historische landbouwwerktuigen, die zoveel mogelijk worden ingezet.

Er zijn dan ook geregeld demonstraties, waarbij de akkers met de oude werktuigen getrokken door paarden worden bewerkt. Om deze en andere boerenambachten levend te houden is de stichting met steun van LEADER het project Lerend netwerk De Ambachtshoeve gestart. Jong en oud kunnen bij De Ambachtshoeve hun vakmanschap ontdekken, ontwikkelen en er zelf mee aan de slag gaan. Via opleidingen, workshops en trainingen kan iedereen zich scholen in bijvoorbeeld vlegelen, ploegen met het paard en in hout bewerken, wol spinnen, kaas maken, brood bakken, potten bakken en eigen groente en bloemen telen. Zelfvoorzienend en circulair leven is helemaal van deze tijd en oude ambachten vormen daarvoor een dankbare inspiratiebron. Jongeren zijn mogelijk via het agrarisch onderwijs te bereiken. In praktijkonderwijs kunnen ze leren hoe eeuwenoude ambachten de basis vormen van de moderne landbouwtechnieken en kringloop- en natuurinclusieve landbouw. Het lerende netwerk houdt dus op een nieuwe manier de agrarische cultuurhistorie levend en betrekt mensen bij hedendaagse landbouw en voedselproductie. Zie www.ambachtshoeve.nu en de projectenpagina voor meer info. Of bekijk het projectfilmpje. Totale projectkosten: € 150.000. Bijdrage EU: € 35.000. Bijdrage provincie Utrecht en gemeenten Bunnik, Houten, Wijk bij Duurstede, Leusden en Woudenberg: € 35.000. 9.

Mijn Boerderijtje Iedereen een echte moestuin met Mijn Boerderijtje-app Stel het ontbreekt je als stede- of dorpeling aan ruimte, tijd, groene vingers of fysieke conditie om zelf groenten te verbouwen, maar je wilt wél verse, biologische groenten op je bord én er iets voor doen. Dan is de oplossing gevonden. Vier jonge ondernemers uit Woudenberg hebben een app ontwikkeld waarmee je vanaf de bank toch groenten en kruiden kan planten en verzorgen. Een echte tuinder voert samen met de hulpboeren van een zorgboerderij de werkzaamheden voor je uit in een echte moestuin. Ondertussen leer je op een speelse manier wanneer je moet zaaien of planten en wat voor teeltmaatregelen er nodig zijn. Zijn de groenten en kruiden goed verzorgd, dan worden ze geoogst en keurig thuisbezorgd in een speciale Mijn Boerderijtje box. Smullen maar. Zie www.mijnboerderijtje.nl en de projectenpagina voor meer info. Of bekijk het projectfilmpje. Totale projectkosten: € 296.000. Bijdrage EU: € 40.000. Bijdrage gemeenten Amersfoort, Leusden, Veenendaal en Woudenberg: € 40.000. 10. Samen zorgen voor Nieuw Wulven Meer recreatie en natuureducatie in Nieuw Wulven

3

Bos Nieuw Wulven, aan de noordkant van Houten, wordt een steeds aantrekkelijker regionaal recreatie- en natuurgebied. Er komen ook een restaurant, werkschuur en diverse (natuurlijke) attracties. Staatsbosbeheer was in 2016 op zoek gegaan naar nieuwe inkomsten voor beheer en onderhoud van bos Nieuw Wulven. Als winnaar van de marktuitvraag kwam de Stichting Natuurlijke Recreatie uit de bus. De stichting en de gemeenten Houten en Bunnik gaan met LEADER-subsidie investeren in een nieuwe vorm van beheer waarbij maatschappelijke betrokkenheid en educatie centraal staan. Studenten en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt zoals langdurig werklozen, Wmo'ers en statushouders, gaan de recreatieve aantrekkingskracht van Nieuw Wulven versterken en de bezoekers informeren over de natuur. Met een onderwijsinstelling uit Houten is de stichting in gesprek om lesprogramma's te ontwikkelen. Studenten kunnen straks meewerken aan bijvoorbeeld een educatief natuurpad, een vogelkijkscherm en aan bijen- en vlinderstroken. Kijk voor meer info op de projectenpagina. Totale projectkosten: € 186.000. Bijdrage EU: € 46.500. Bijdrage provincie Utrecht en gemeenten Bunnik en Houten: € 46.500. 11. Verbonden buurt Verbonden Buurt vermindert eenzaamheid Eenzaamheid komt veelvuldig voor in Nederland, zo ook in Wijk bij Duurstede.

Er zijn weliswaar vele goede activiteiten om mensen uit hun eenzaamheid te halen, maar niet iedereen kan of gaat daar makkelijk naartoe. Sommigen hebben iemand nodig om hen te brengen. Weer anderen zullen de activiteiten niet interessant vinden. Het komt dus aan op een individuele benadering, waarbij met de eenzame persoon de persoonlijke behoeften worden besproken en ingevuld. Maatwerk als leidraad voor de aanpak tegen eenzaamheid. Vanuit het netwerk van vrijwilligers, ondersteund door Stichting Binding en opgepakt door de gemeente, ontstond het idee om in elke buurt een burenteam op te richten met vrijwillige buurtbewoners. De vrijwilligers krijgen een opleiding om eenzaamheid te signaleren, bespreekbaar te maken en aan te pakken. Deze nieuwe ‘zelforganisatie’ met vrijwillige buurtteams kwam in aanmerking voor een startsubsidie vanuit LEADER. Het project is gestart, de vrijwilligers zijn aan de slag en de eerste wijken hebben inmiddels een burenteam. Zie https://www.stichting-binding.nl/ontmoeten-en-meedoen/vrijwilligers/verbonden-buurt/ en de projectenpagina voor meer info. Of bekijk het projectfilmpje. Totale projectkosten: € 270.000. Bijdrage EU: € 67.500. Bijdrage gemeente Wijk bij Duurstede: € 67.500. 12.

REVU: beleving cultuurhistorie door kunst Beleving van cultuurhistorie in het landschap Aan de overkant van Hoeve Groot Zandbrink in Leusden ligt een archeologisch monument dat nooit helemaal is blootgelegd. Beeldend kunstenaar André Pielage kreeg de vraag om voor deze heuvel en op de locatie van de voormalige Zandbrinkermolen een samenhangend kunstwerk te ontwerpen, die de zichtbare en onzichtbare kwaliteiten zichtbaar en beleefbaar maakt. Het resultaat is het drieluik ‘Revu’ als een weerzien met het verleden: met het bouwwerk onder de grond , met de voormalige molen als een luchtspiegeling en een zichtlijn tussen beide locaties die voorheen inhoudelijk een connectie hadden. Het kunstwerk op het archeologisch monument (een spade met een verrekijker) maakt het landschap leesbaar voor een breed publiek: je kunt via de zichtlijn in de akkers ook de weerspiegeling van de molen zien op de voerfabriek in de verte. Het is een visuele aanjager om de vele verhalen die terugvoeren tot de middeleeuwen te vertellen. Via een educatief programma en rondleidingen door vrijwilligers van Hoeve Groot Zandbrink kunnen toeristen, scholieren en bewoners in de omgeving kennismaken met de rijke cultuurhistorie van de streek. Zie de projectenpagina voor meer info. Of bekijk het projectfilmpje. Totale projectkosten: € 198.000. Bijdrage EU: € 49.500.

Bijdrage provincie Utrecht en gemeente Leusden: € 49.500. Status: afgerond.

4

13. Een moestuin op de Soester Eng Samen groenten telen, voedsel van dichtbij In het kader van dit project wordt op de Soester Eng, een open akkerbouwgebied gelegen in het hart van Soest, een moestuin van 1 hectare aangelegd voor het telen van winter- en zomergroente. Via dit project willen de initiatiefnemers, agrariers Pieter en Anneke Kuijer, de Soester gemeenschap bekender maken met de wijze waarop de groente geteeld kan worden. En laten zien dat dat mogelijk is zonder gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen – biologisch dus. Met de moestuin wil dit project ook aantonen dat gekweekte groente van dichtbij kan komen en dat door toepassing van kringlooplandbouw een lage CO2-footprint wordt achtergelaten. Het open karakter van De Eng maakt dat iedereen de activiteiten op de moestuin kan volgen en, mocht men dat willen, mee kan werken. Er wordt samenwerking gezocht met een zorginstelling (Amerpoort) zodat ook een zinvolle dagbesteding op de moestuin kan worden geboden aan mensen met een (lichte) verstandelijke beperking en/of met psychische of psychiatrische problematiek. Zie https://www.engtuin.nl/ en de projectenpagina voor meer info. Of bekijk het projectfilmpje. Totale projectkosten: € 58.000. Bijdrage EU: € 14.500. Bijdrage provincie Utrecht en gemeente Soest: € 14.500. 14. 1 Kilometer Dijk Het verhaal van de Langbroekerdijk, en zo ver je kunt kijken..

De Langbroekerwetering loopt van Overlangbroek naar Odijk en ligt op de grens van de Heuvelrug en de Kromme Rijnstreek. Naast deze wetering ligt de Langbroekerdijk. In dit project wordt ingezoomd op één kilometer van deze weg: van de brug bij kasteel Sterkenburg tot de brug bij de ingang naar landgoed Beverweerd. En dan zover je kunt zien. Onder leiding van stichting De Brede Kijk (een initiatief van bewoners) zijn een aantal zaken ontwikkeld die het verhaal vertellen van dit gebied. Verhalen van bewoners en gebruikers: karakteristieke boeren, adel en landgoedeigenaren, burgers en buitenlui. En vanuit verschillende perspectieven zoals bijvoorbeeld economie, geschiedenis, religie, ontstaan van het landschap, archeologische vondsten, landschapsbeheer, landbouw, waterbeheer en natuurontwikkeling. De verhalen zijn verwerkt in een documentaire (in samenwerking met RTV Utrecht) en een interactieve website met podcast. Zo kan al deze informatie worden bewaard voor het nageslacht. De verzamelde info wordt ook gebruikt voor een educatieproject voor basisscholen. En voor de ontwikkeling van een toeristisch infopunt. Voor een dergelijk infopunt is tijdens het project een plan van aanpak en ontwerp gemaakt door studenten. Zie https://1kmdijk.nl/ en de projectenpagina voor meer info. Of bekijk het projectfilmpje. Totale projectkosten: € 132.500. Bijdrage EU: € 31.250.

Bijdrage provincie Utrecht, HDSR en gemeenten Bunnik en Utrechtse Heuvelrug: € 31.250. Status: project is nagenoeg afgerond. 15. Veilige Groeiplek voor voortijdige schoolverlaters Aandacht voor voortijdige schoolverlaters op zorgboerderij De Groote Fliert Het is een toenemend knelpunt dat kinderen met complexe problematiek de school noodgedwongen moeten verlaten en nergens anders terecht kunnen. Ook bij de bestaande zorgaanbieders, zowel instellingen als zorgboerderijen, zijn zij vaak niet te handhaven omdat hun gedrag de groep te veel verstoort en conflicten oproept. Vaak is er een combinatie van verstandelijke beperkingen, autisme, ADHD, moeilijke thuissituatie, etc. De situatie is soms tijdelijk, bijvoorbeeld door een stressvolle situatie thuis. Het kan ook meer structureel zijn. De Groote Fliert kan een rustige en veilige plek bieden voor deze specifieke groep. Het meewerken op de boerderij kan rust en zelfvertrouwen geven. Knelpunt was dat deze kinderen vaak niet in de regulieren groepen passen en soms een eigen, meer afgezonderde plek nodig hebben. Met behulp van de LEADER-subsidie is een voormalige varkensschuur omgebouwd tot activiteitenruimte specifiek gericht op deze groep deelnemers. De bestaande samenwerking met scholen, gemeenten en instellingen kan daardoor worden uitgebouwd. Dit heeft een brede meerwaarde in te streek.

Zie https://www.degrootefliert.nl/ en de projectenpagina voor meer info. Of bekijk het projectfilmpje.

5

Totale projectkosten: € 146.000. Bijdrage EU: € 31.000. Bijdrage provincie Utrecht en gemeenten Renswoude, Woudenberg en Veenendaal: € 31.000. Status: project is nagenoeg afgerond. 16. Holland Dichtbij Amersfoort Zichtbaar maken van het verhaal van de streek door filmpjes Doel van dit project is om door middel van korte filmpjes op verschillende locaties in het gebied rondom de grotere kernen als Amersfoort en Veenendaal en hun ommelanden “het verhaal van de Grebbelinie” te vertellen. De filmpjes bestaan uit componenten als archiefmateriaal, animaties en nieuwe beelden; dit alles met verhalende stem (voice-over, evt meertalig). De locatieverhalen moeten samen een coherent geheel gaan vormen met wandel- of fietsroutes en zijn op diverse plekken in het gebied via een QR-code te bekijken (op je eigen telefoon). Het resultaat draagt bij aan sterkere toeristische verbindingen en marketing en maakt het mogelijk om het ommeland van de grotere kernen in de Vallei toeristisch en recreatief op de kaart te zetten. De ontwikkelde filmpjes zijn te bekijken op de projectenpagina. Of bekijk het projectfilmpje. Totale projectkosten: € 56.000. Bijdrage EU: € 14.000. Bijdrage gemeenten Amersfoort, Leusden, Renswoude, Woudenberg en Veenendaal: € 14.000. [2020] 17.

Herenboerderij Nieuw Bureveld Burgers zetten een coöperatieve boerderij op Een aantal enthousiaste inwoners van Utrecht en de Bilt werden begin 2019 geïnspireerd door het concept van de herenboerderij, vanuit een wens om meer grip te krijgen op de productiewijze van voedsel. Een “Herenboerderij” is een duurzaam opererend, kleinschalig coöperatief gemengd agrarisch bedrijf, waarvan burgers samen eigenaar zijn. Zij nemen een boer in dienst die zorgt voor de groente, het fruit en de dieren. De groep uit Utrecht onderzocht de haalbaarheid, ging op zoek naar een geschikte locatie in de buurt van Utrecht-Oost en begon met de peiling van interesse onder burgers om deel te nemen. Die behoefte bleek er volop te zijn! LEADER draagt bij aan het verdere proces van de realisatie van de Herenboerderij op deze locatie, ook als voorbeeld voor andere Community Supported Agriculture (CSA) initiatieven. Het project behelst het opzetten van een coöperatieve boerderij waar op een natuurgedreven wijze voor 200 huishoudens groente, fruit, eieren en vlees wordt geproduceerd. Zie https://nieuwbureveld.herenboeren.nl/ en de projectenpagina. Totale projectkosten: € 34.000. Bijdrage EU: € 16.500. Bijdrage provincie Utrecht: € 16.500. 18.

Zeldert werkt Educatieve onderwijsplek op de boerderij voor kinderen met een zorgvraag De familie Melissen wil op hun boerderij in Hoogland een educatieve plek bieden aan kinderen met een zorgvraag. Steeds meer kinderen lopen vast op school doordat zij teveel onder druk staan of moeten omgaan met meer prikkels dan zij kunnen verwerken. Ook hebben sommige kinderen ‘simpelweg’ meer ruimte nodig dan het onderwijs kan bieden. Door de Wet op passend onderwijs zijn de scholen verantwoordelijk geworden voor het bieden van een passende onderwijsplek aan kinderen met een beperking/zorgvraag. Dit heeft tot gevolgd dat meer opvang nodig is voor kinderen die (tijdelijk) uitvallen. ‘Reguliere’ zorgboerderijen zijn er voldoende. Educatieve zorgboerderijen zijn er veel minder en nauwelijks in de regio Amersfoort. De ondernemers bieden met de ‘schoolboerderij’ passende onderwijsplekken aan. Kinderen kunnen op de boerderij in de nieuwe ontvangstruimte aan de slag met hun reguliere schoolwerk, maar er is ook gelegenheid om in de werkplaats met een project aan de slag te gaan (timmeren, schilderen, etc) of gewoon lekker samen met de boer of boerin klusjes op de boerderij te gaan doen. Zie zeldertwerkt.nl/ en de projectenpagina voor meer info. Of bekijk het projectfilmpje. Totale projectkosten: € 146.000. Bijdrage EU: € 31.000. Bijdrage provincie Utrecht en gemeente Amersfoort: € 31.000.

Status: project is nagenoeg afgerond.

6

19. Beleefboerderij Schalkwijk Beleving en beweging op de boerderij Op de Beleefboerderij in Schalkwijk kunnen bezoekers op zintuiglijke wijze het platteland ervaren. Het wordt een boerderij met veehouderij, een ontvangstlocatie met kleine horeca, een landwinkel en een Outdoorcentrum: spelen, bewegen en sporten in de openlucht, met natuurlijke hindernissen en avontuurlijke evenementen waarbij ‘beleving’ gecombineerd wordt met ‘beweging’. Met deze bijzondere combinatie van buitensporten en recreëren op de boerderij, willen de initiatiefnemers een nieuwe en brede doelgroep verleiden om het platteland te bezoeken. Mensen uit het stedelijke gebied van Houten of Nieuwegein die normaliter sporten of recreëren binnen hun woonplaats, worden door deze bijzondere combinatie van activiteiten ‘verleid’ om het platteland te bezoeken. Als ze op de Beleefboerderij zijn om te sporten en/ of recreëren, komen ze ook meteen in aanraking met het boerenleven. Er wordt een locatie gerealiseerd waar bezoekers op positieve wijze worden aangezet tot voelen en proeven, tot spelen en bewegen en zo kennismaken met het platteland. Kijk op de projectenpagina voor meer info. Totale projectkosten: € 404.000. Bijdrage EU: € 100.000. Bijdrage gemeente Houten: € 100.000. 20.

De Kromme Rijn vertelt Interactieve educatie over de historie van de Kromme Rijnstreek De rivier de Kromme Rijn vertelt vele verhalen over hoe de mens de rivier door de eeuwen heen heeft gebruikt en hoe de Kromme Rijnstreek zich hierdoor ontwikkeld heeft. Museum Dorestad en de VVV willen met dit project de promotie van en educatie over de streek, stad, landschap en geschiedenis afstemmen en gezamenlijk oppakken. Daarbij willen ze nieuwe doelgroepen, waaronder jongeren, aanspreken door mooie, boeiende en spannende verhalen te gaan vertellen over de Kromme Rijnstreek en Dorestad (een wereldhaven in de vroege middeleeuwen) en haar illustere bewoners. Dit gebeurt onder andere door de ontwikkeling van innovatieve tentoonstellingsonderdelen in het Museum Dorestad. Daarnaast wordt een inspiratiepunt ingericht bij de VVV Kromme Rijnstreek en worden er vier magazines over de (historie en kenmerken van de) streek ontwikkeld. Kijk op de projectenpagina voor meer info. Totale projectkosten: € 400.500. Bijdrage EU: € 100.000. Bijdrage provincie Utrecht, HDSR en gemeenten Bunnik, Houten en Wijk bij Duurstede: € 100.000. 21.

Turfweide Veenendaal Zichtbaar maken van de geschiedenis, in combinatie met recreatie, educatie en natuurontwikkeling In het kader van een prijsvraag is een plan ontwikkeld voor de ontwikkeling van het gebied aan de noordwestzijde van Veenendaal (gebied Slaperdijk e.o.) Het winnende plan voor “De Turfweide” wordt inhoudelijk ondersteund door de gemeente en de buurt is betrokken bij de verdere invulling en uitwerking van het plan. Het project brengt de geschiedenis van de turfontginning in beeld op een artistieke en ecologische manier. De beschikbare akker wordt omgevormd tot een ‘landschapskunstwerk’, waar de geschiedenis van Veenendaal tot uiting komt en gecombineerd wordt met natuurontwikkeling. Het draagt bij aan biodiversiteit, waterbuffering en sociale cohesie. Er wordt een wandelzone gerealiseerd waar bezoekers kunnen genieten van het uitzicht. Ook komt er een beschutte plek (Kijkhut) in het terrein voor observatie en educatie. De Turfweide biedt een basis voor het uitrollen van een educatief programma voor o.a. onderwijs, in samenwerking met het IVN en School en Cultuur. Op deze manier wil het project kinderen betrekken bij de geschiedenis en natuur van Veenendaal.

Daarnaast is de uitvoering en onderhoud van de toekomstige Turfweide bedoeld als een sociale innovatief project door de uitvoering in handen te geven van personen met een arbeidsbeperking of afstand tot de arbeidsmarkt en in het groenonderhoud werkzaam zijn. Met dit project wordt de betekenis en de waarden getoond van een oorspronkelijk (cultuur) landschap; het verhaal en de ontstaansgeschiedenis van een plaats/ dorp. En dat op fiets- en loopafstand van de inwoners. Zie turfweide.nl en de projectenpagina voor meer info.

7

Totale projectkosten: € 450.000. Bijdrage EU: € 100.000. Bijdrage provincie Utrecht en gemeente Veenendaal: € 100.000. 22. Maarsbergen voor Elkaar Goed toegankelijke ontmoetingsplek voor jong en oud Het doel van dit project is het creëren van een goed toegankelijke ontmoetingsplek in het dorp Maarsbergen voor jong en oud. Verder wil men met elkaar activiteiten ontwikkelen om de leefbaarheid van het dorp te verbeteren en mensen met elkaar te verenigen en kwetsbare mensen een helpende hand te bieden. De stichting Vrienden Dorpskerk Maarsbergen wil dit doel bereiken door meerdere dagen in de week activiteiten aan te bieden, waardoor jong en oud elkaar kunnen ontmoeten onder begeleiding van vrijwilligers, elkaar (beter) leren kennen, waardoor de bereidheid vergroot wordt om elkaar te helpen. “’t Gebouwtje” naast de dorpskerk in Maarsbergen is daar een zeer goede locatie voor, midden in het dorp. Helaas is de toegankelijkheid van het Gebouwtje erg slecht. LEADER draagt bij aan de herinrichting van het Gebouwtje zodat het geschikt wordt voor iedereen, ook voor mindervaliden. Daarnaast wordt er gewerkt aan het opzetten van enkele nieuwe activiteiten, waaronder de samenwerking Zorgboerderij De Toekomst. Hun deelnemers krijgen de mogelijkheid om producten van de boerderij aan te bieden in ‘t Gebouwtje.

Zo krijgen (vaak jonge) mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt weer nieuwe kansen. Kijk op de projectenpagina voor meer info. Totale projectkosten: € 125.000. Bijdrage EU: € 30.000. Bijdrage provincie Utrecht: € 30.000. 23. Lekker Landschap Kromme Rijn Geef landschapselementen een meerwaarde met eetbare planten en struiken In dit project wil de Stuurgroep Kromme Rijnlandschap landschapselementen in de Kromme Rijnstreek een meerwaarde geven door eetbare planten toe te voegen en deze te gebruiken om daar houdbare producten van te maken. Vroeger werd geriefhout, brandhout etc gebruikt en dat bracht geld op om het landschap te kunnen onderhouden. Dat is niet meer, en de beheersubsidies zijn niet kostendekkend. Dus worden dergelijke elementen steeds minder beheerd en verdwijnen ze meer en meer. Er is een plan uitgewerkt om weer waarde toe te voegen om de landschapselementen te kunnen behouden, goed te beheren en zelfs uit te breiden. In deze pilot wordt onderzocht hoe het beste te werk kan worden gegaan in de aanleg/ teelt, verwerking en vermarkting. Het is de bedoeling om de producten te vermarkten in een regionale korte keten. Eigenaren van landschapselementen moeten weten wat ze kunnen doen om hun element meer waarde te geven.

Wat kunnen ze bijplanten of zaaien? Hoe moet je de elementen verzorgen, oogsten, verwerken en vermarkten? En wie kan daarbij helpen? Door de opgedane kennis te delen en open source ter beschikking te stellen kan dit projectconcept ook elders in Nederland uitgerold worden. Zie de website van de Stuurgroep Kromme Rijnlandschap en de projectenpagina voor meer info. Of bekijk het projectfilmpje. Totale projectkosten: € 145.000. Bijdrage EU: € 36.000. Bijdrage provincie Utrecht en de samenwerkende gemeenten in de Stuurgroep Kromme Rijnlandschap (Bunnik, De Bilt, Utrechtse Heuvelrug, Wijk bij Duurstede en Zeist): € 36.000. 24. Weet wat je eet! Buitengewone varkens Verkenning naar mogelijkheden voor circulaire landbouw in de korte keten De eigenaren van het bedrijf “Buitengewone varkens” (grondgebonden varkenshouderij) laten varkens scharrelen op diverse akkers, bossen en weilanden in de provincie Utrecht. Op deze terreinen leveren de varkens toegevoegde waarde voor de omgeving: door te wroeten dragen ze bij aan natuurbeheer, ze eten en ruimen daarmee gewasresten en reststromen op, en aan het eind van de keten komt het als een duurzaam streekproduct op het bord van de consument thuis en in de horeca. Binnen dit LEADER-project vindt een verkenning plaats naar de mogelijkheden voor circulaire landbouw in de korte keten en het verder sluiten van de kringloop in de varkenshouderij.

Daartoe wordt enerzijds onderzoek gedaan naar de kwaliteit en beschikbaarheid van lokale reststromen. Een

8

tweede pilot binnen dit project richt zich op de duurzame realisatie van schuilhutten voor varkens: de Mobihog. Daarnaast willen de initiatiefnemers consumenten inspireren en bewustwording creëren over productie en consumptie van duurzaam (varkens)vlees. Dit doen ze door het ontwikkelen van online tools. Zie www.buitengewonevarkens.nl en de projectenpagina voor meer info. Totale projectkosten: € 100.000. Bijdrage EU: € 25.000. Bijdrage provincie Utrecht en gemeenten Houten en Zeist: € 25.000. 25. Pilot Fieldlab Wijkerbroek Onderzoek naar zonnepanelen boven een perenboomgaard In dit project onderzoeken LC Energy en Fruitbedrijf van Dijk in hoeverre het opwekken van energie (met behulp van innovatieve zonnepanelen) kan plaatsvinden boven een laagstam perenboomgaard. Het doel van het onderzoeksdeel is het bepalen van het effect van zonnepanelen boven een bestaande biologische perenboomgaard in Wijk bij Duurstede op kwaliteit en kwantiteit van de oogst en de effecten op de boomgaard voor wat betreft groei en plantgezondheid. De ervaringen die in dit experiment worden opgedaan, worden breed gedeeld. Onder het motto “Leuk, Lekker en Leerzaam” wordt op het fruitteeltbedrijf voorlichting gegeven aan een breed scala aan doelgroepen, waaronder de fruitteelt sector, scholen, de wetenschap, burgers, bedrijfsleven en overheden.

De spin-off die dit experiment beoogt te bieden is dat de kennis die in dit relatief kortlopend onderzoek wordt opgedaan, direct kan worden vertaald naar toepasbare ‘betere’ installaties in de fruitteelt (zowel in het Kromme Rijngebied als daarbuiten). Kijk op de projectenpagina voor meer info. Totale projectkosten: € 132.000. Bijdrage EU: € 33.000. Bijdrage provincie Utrecht en gemeenten Bunnik en Wijk bij Duurstede: € 33.000. 26. Van koffiedik tot knolselderij Welke gewassen groeien goed op de reststroom die is gebruikt om oesterzwammen te kweken? Verantwoordelijkheid nemen voor een reststroom of afvalstroom, wat betekent dat eigenlijk? In dit project onderzoekt Fungi Factory welke gewassen goed groeien op een reststroom: koffiedik dat gebruikt is om oesterzwammen op te kweken. Hierbij wordt een meerwaarde gecreëerd door een reststroom nog twee keer als grondstof te gebruiken voordat het weer onderdeel wordt van een nieuwe voedselkringloop. Dus van koffiedik naar knolselderij! Het onderzoek gaat plaatsvinden samen met de Universiteit Utrecht, een aantal lokale boeren en diverse basis- en middelbare scholen in Utrecht. Schoolkinderen leren hierdoor verantwoordelijk omgaan met hun afval en nemen een voorschotje op de circulaire economie.

De kennis die wordt opgedaan in dit project wordt toegankelijk gemaakt voor een groot publiek, zodat het in de toekomst wellicht ook op grotere schaal kan worden toegepast. Door op deze innovatieve manier naar reststromen te kijken, willen de initiatiefnemers bijdragen aan duurzame, lokale voedselproductie. Zie fungifactory.nl en de projectenpagina voor meer info. Of bekijk het projectfilmpje. Totale projectkosten: € 180.000. Bijdrage EU: € 35.000. Bijdrage provincie Utrecht en gemeente Utrecht: € 35.000. [2021] 27. Dorpstuinderij Den Dolder Ontmoetingsplek in en met het dorp, waar zorg, duurzame tuinbouw, lokaal voedsel en educatie samenkomen De Willem Arntszhoeve in Den Dolder is een uniek gebied waar al meer dan 100 jaar psychiatrische zorg word gegeven. De komende jaren verdwijnt de psychiatrische zorg en krijgt het terrein een woon‐ en werkbestemming. Op dit terrein wordt de ‘Dorpstuinderij Den Dolder’ ontwikkeld. De Dorpstuinderij wordt een ontmoetingsplek rondom duurzame lokale tuinbouw, gezonde en lokale voeding, natuur, milieu en klimaat midden in én met het dorp. Het is ook de werkplek van een team van gedreven mensen met afstand tot de reguliere arbeidsmarkt, die baat heeft bij een veilige en

9

sociale werkplek. Bij de Dorpstuinderij kunnen mensen elkaar ontmoeten en komen duurzame ambities samen door binnen te lopen om even te kijken, een kop thee te drinken bij de theetuin, mee te helpen op de tuinderij of het organiseren van inspirerende activiteiten. Er worden producten verkocht van lokale en regionale (kleinschalige) producenten en de korte keten wordt gefaciliteerd door producten voor andere producenten te verpakken en bewerken. Kinderen uit de omgeving zijn een specifieke subgroep voor de educatieve activiteiten. Kijk op de projectenpagina voor meer info. Totale projectkosten: € 122.000. Bijdrage EU: € 25.000. Bijdrage provincie Utrecht en gemeente Zeist: € 25.000. 28. Voedselbosjes op schoolpleinen Belevend leren op je eigen groene schoolplein IVN Natuureducatie gaat samen met diverse lokale partners 20 schoolpleinen en kinderopvanglocaties in Utrecht-Oost vergroenen met Voedselbosjes. Tijdens de aanleg en het gebruik van deze Voedselbosjes worden de kinderen meegenomen in een nieuw verhaal over landbouw. Er wordt educatiemateriaal gemaakt waarin het verschil duidelijk wordt gemaakt tussen akkerbouw (en ook moestuinieren) waarbij jaarlijks een cyclus wordt gevolgd (bewerken, zaaien, oogsten) en Voedselbossen, waarbij planten blijven staan. Kinderen krijgen uitleg en ervaren zelf de herkomst van voedsel.

Ze ontdekken en leren wat er allemaal eetbaar is van verschillende soorten. In het Voedselbosje leren kinderen voedsel kweken met vaste planten en ervaren ze van dichtbij de overvloed aan voedsel en biodiversiteit die deze vorm van landbouw oplevert. Ook leerkrachten, pedagogisch medewerkers en ouders/verzorgers worden betrokken bij de ontwikkeling en het beheer van de Voedselbosjes. Ook wordt er bij ieder voedselbosje een (lokale en vrijwillige) Voedselboswachter aangesteld. Er wordt bij de aanleg van ieder voedselbosje zoveel mogelijk samengewerkt met lokale partijen. Zie www.ivn.nl/voedselbosjes of kijk op de projectenpagina voor meer info. Totale projectkosten: € 135.000. Bijdrage EU: € 33.750. Bijdrage provincie Utrecht en gemeenten Bunnik, Houten, Zeist, Utrechtse Heuvelrug, Amersfoort, Leusden en Woudenberg: € 33.750. 29. Merkversterking Grebbelinie Samenwerking in de regio om de Grebbelinie te promoten RBT Heuvelrug & Vallei neemt het initiatief om in co-creatie met zoveel mogelijk stakeholders (ondernemers, overheden, stichtingen en andere partijen met Grebbelinie-initiatieven) te komen tot een toeristisch-recreatief totaalproduct waarmee promotie van de Grebbelinie mogelijk wordt. Hiermee gaat voor veel betrokkenen een lang gekoesterde wens in vervulling.

Met dit project wil men bereiken dat de Grebbelinie meer als één geheel naar buiten kan worden gebracht met een recreatief totaalproduct dat aantrekkelijk voor bewoners en bezoekers en stad en ommeland verbindt. Er wordt ingezet op: • Ontwikkelen van een verbindend verhaal rond de Grebbelinie, gedragen door een brede beweging waarbij zoveel mogelijk partijen langs de hele Grebbelinie zijn aangesloten; • Het koppelen, verbinden en afstemmen van het aanbod van en rond de elementen die samen de Grebbelinie vormen Voor het letterlijk verbinden gebruiken we met name de (elektrische) fiets; • Gezamenlijke proposities (waaronder arrangementen) die aantrekkelijk zijn voor zowel inwoners van de regio als bezoekers van daarbuiten (zodat zowel dagrecreatie als verblijfsbezoek in de regio Utrecht een impuls krijgen). Kijk voor meer info op de projectenpagina. Totale projectkosten: € 95.000. Bijdrage EU: € 23.500. Bijdrage provincie Utrecht en gemeenten Amersfoort, Leusden, Renswoude, Woudenberg en Veenendaal: € 23.500.

10

30. Natuurschuur op Tuinpark Laakzijde Natuurschuur als verbindende factor tussen stad en platteland Tuinpark Laakzijde is een duurzaam voedselpark van 2,7 hectare aan de rand van Amersfoort Vathorst, op de grens van stad en platteland. Op de locatie zijn diverse initiatieven: een voedselbos, moestuinen, stadslandbouw, zorgboerderij en leer-werkbedrijf en een theehuis. De initiatieven vinden elkaar op een gemeenschappelijk semi-openbaar erf, welke beheerd wordt door Stichting Tuinpark Laakzijde. De samenwerkende organisaties en vele vrijwilligers willen op dit erf een natuurschuur neerzetten. In de schuur komen de verschillende initiatieven van het tuinpark samen en faciliteren zij ontmoeting, educatie (middels leren en doen in de natuur) en zorg voor en met elkaar. Het biedt wijkbewoners en organisaties de mogelijkheid om hier mooie activiteiten te organiseren en actieve verbinding met het platteland te leggen, onder andere door het faciliteren van een afhaalpunt voor streekproducten. Er is zowel formeel als informeel behoefte aan contact, recreatieve en actieve verbinding met de natuur. De schuur biedt hiervoor onderdak. Het doel is om de schuur samen met bewoners en organisaties uit de wijk te bouwen (onder deskundige begeleiding). Zo ontstaat er een schuur ván en vóór de wijk. Zie https://laakzijde.nl/ en de projectenpagina voor meer info. Totale projectkosten: € 200.000.

Bijdrage EU: € 50.000. Bijdrage provincie Utrecht en gemeente Amersfoort: € 50.000. 31. De Droom van Schalkwijk Een thuis op het platteland voor jongeren met een ernstig verstandelijke beperking Vier ouderparen maakten zich zorgen over de toekomst: wat als zij niet meer voor hun verstandelijk gehandicapt kind kunnen zorgen? Waar moet hun kind dan naar toe? Zij durfden te dromen: ‘De Droom van Schalkwijk’. Het doel van dit project is het realiseren van een woon-, zorg-, (be)leef-, speel- en, doe-voorziening op het platteland voor vierentwintig ernstig verstandelijk gehandicapte jong volwassenen. Bijzondere aan dit project is dat de ouders zelf initiatiefnemer zijn en ook van andere ouders een actieve rol vragen bij het beheer en de activiteiten. Ook wordt actieve samenwerking gezocht met bewoners en bedrijven in de directe omgeving. Een uniek onderdeel van De Droom is het familie-logeerhuis en het dagverblijf met (be)leef-speel-doe ruimten. Hiermee wordt een thuis gecreëerd waar de kinderen vrij en veilig kunnen zijn. De Droom is als het ware hun eigen dorp, waar ze kunnen aarden, leven en onderdeel gaan uitmaken van het grotere dorp Schalkwijk. Door de realisatie van het familie-logeerhuis kunnen de ouders bij hun kinderen op bezoek komen, met hun kinderen hoogtijdagen en vakantie vieren en 'uitgaan'.

Iets wat in openbare gelegenheden niet mogelijk is gelet op het gedrag van hun kinderen. Bij nood kunnen de ouders bij hun kinderen blijven slapen, in plaats van andersom. Kijk voor meer info op dedroomvanschalkwijk.nl/ en de projectenpagina. Totale projectkosten: € 300.000. Bijdrage EU: € 75.000. Bijdrage provincie Utrecht en gemeente Houten: € 75.000.

11

1 16248000002 2 16248000008 3 16248000010 4 17423000008 5 UT-00013 6 UT-00098 7 UT-00099 8 UT-00101 9 UT-00102 10 UT-00103 11 UT-00140 12 UT-00141 13 UT-00282 14 UT-00285 15 UT-00286 16 UT-00288 17 UT-00290 18 UT-00292 19 UT-00293 20 UT-00294 21 UT-00295 22 UT-00297 23 UT-00298 24 UT-00299 25 UT-00300 26 UT-00302 27 UT-00309 28 UT-00310 29 UT-00311 30 UT-00332 31 UT-00333

CO2 neutraal monument door warmteopslag in mestput Waterfort: watereducatie op fort Lunet aan de Snel Zorg en Welzijn Netwerk Schalkwijk & Tull en 't Waal Samenwerkingsproject Lokaal Voedsel 3.0 De Oude Bieb Buurthuiskamer Natuurlijk Heel leuk WindWheeler Lerend netwerk "Het Boerenambacht" Mijn Boerderijtje Samen zorgen voor Nieuw Wulven Verbonden Buurt REVU: beleving cultuurhistorie door kunst Een moestuin op de Soester Eng 1 Kilometer dijk Veilige groeiplek voor voortijdige schoolverlaters Holland Dichtbij Amersfoort Herenboerderij Nieuw Bureveld Zeldert werkt Beleefboerderij Schalkwijk De Kromme Rijn vertelt Turfweide Veenendaal Maarsbergen voor Elkaar Weet wat je eet! Buitengewone varkens Lekker Landschap Kromme Rijn Pilot Fieldlab Wijkerbroek Van koffiedik tot knolselderij Dorpstuinderij Den Dolder Voedselbosjes Merkversterking Grebbelinie Tuinpark Laakzijde Droom van Schalkwijk

29-4-2017 1-10-2017 5-6-2018 23-1-2018 30-10-2018 14-2-2019 14-2-2019 15-2-2019 15-2-2019 15-2-2019 15-7-2019 15-7-2019 14-9-2019 6-11-2019 15-11-2019 15-11-2019 12-2-2020 15-6-2020 12-6-2020 13-6-2020 15-6-2020 15-9-2020 15-9-2020 15-9-2020 15-9-2020 15-11-2020 12-5-2021 15-6-2021 15-6-2021 28-11-2021 28-11-2021

27-10-2020

7-12-2021

7-12-2021

Totaal Beschikbaar (uitvoering + samenwerking) % benut

5.536.177,56 1.299.500,93 1.387.500,00 94%

1 1 1

1 1 1 1 1

1

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

Totaal Streefwaarde

sproje cten

erkin g menw initia tieve n of sa Bove nregio nale

1

1

1

1 1 1

een in no gebru vatie met ik, be duurz opwekke trekking to no ame e t nergie f opslaan het van

een p ilot m bt finan cierin een vern ieuwe gsv funct nde ies en orm voor ma vraags tukke atschapp elijke n

0,00 25.000,00 32.860,68 65.391,50 23.912,36 60.000,00 15.000,00 35.000,00 40.000,00 46.500,00 67.391,84 49.497,37 14.533,00 31.250,00 31.000,00 14.000,00 65.469,00 16.264,31 100.000,00 100.000,00 100.000,00 30.000,00 36.152,50 25.048,13 32.897,24 35.000,00 25.000,00 33.750,00 23.583,00 50.000,00 75.000,00

Duurzame energie

een v ern same ieuwend init nle leefb ving zich in iatief waa aarhe rbij d zet vo e id va or de n de stree k

26.497,50 113.790,60 131.442,70 261.566,00 95.649,46 244.312,50 60.025,00 148.309,25 295.824,41 186.007,00 269.567,36 197.989,50 58.130,00 132.500,00 145.646,08 56.000,00 261.954,75 66.285,87 404.000,00 400.114,00 449.425,15 124.570,00 144.610,00 100.192,53 131.589,00 179.530,00 121.316,90 135.000,00 94.332,00 200.000,00 300.000,00

een v ern same ieuwend init nle natuu ving zich in iatief waa rbij d r, lan zet vo e dscha or be p en / h of pla eer van ttelan d

10-9-2020 30-3-2020

nr

een v ern same ieuwend init nle ande ving zich in iatief waa ren rbij ze uitma , zodat zij t voor “zo de de ken va rg n deze el kunnen ” voor blijve same n nlevi ng

1-12-2017 3-4-2018 31-8-2018 16-11-2018 9-7-2019 24-7-2019 28-6-2019 3-7-2019 19-7-2019 15-8-2019 13-12-2019 11-6-2020 20-2-2020 16-6-2020 2-4-2020 2-6-2020 28-5-2020 12-9-2020 3-11-2020 6-10-2020 6-10-2020 8-4-2021 24-3-2021 15-6-2021 13-4-2021 6-4-2021 23-11-2021

nieuwe arbeids plaatsen

Sociale innovatie

Aanta lp innov rojecten d atie ie b en bu ve cultuu ijdragen aan e rgers r in o e n chap same en zo derneme n n me rscha rg vo t ee overh o p eid o n facilitere r elkaar, p het n innov d e lok geb atie e n duu ied van so ale rzam e ene ciale rgie

EU bijdrage

(door) on inform twikkelin g van atief e prog ramm en educati a ef/

Totale projectkosten

een in itiatie f geric van n ht o ieu arran we toerist p de ontw geme is nten/ ch-recrea ikkeling ti same nwerk eve ingen

Project afgerond

een in itiatie f geric tusse np ht o citym romotie-o p samenw rganis arketi erkin n g ati g recre atief/ , etc) waa es (VVV’s , rdoo toeri platte r het stisch land a anbo beter gema d op zich akt in h et stede tbaar wo rd lijke g ebied t en

Aanvraag beschikt

een d uur afzetm zaam eco no o voeds del van be misch distr sta ela ibutie - of bij de anbod of and regio naal nieuw beho efte v a an de anbod da t past stad

Aanvraag ingediend

Initia tieve n wa onde arbij rne boer en om d mers en b e voe urgers , dselk sam eten te ve enwerken rkort en

projecten uitgevoerd/in uitvoering

Aanta lp stede rojecten d lijk ie vra ag uit platte e gebiede de ne lan gebie d bij elka n aanbod ar br d van engen vanuit he voed educa t ,o sel, re tie. creati p het e en

Dossier nr RVO

Samenwerking

Innovatie

educatie

recreatie

een in itia organ tief waar bij isa same ties op he ondernem nwerk t platt ers/ e en m om d et ste land uurza delijk me op te slaan energie o e gebiede p te w n ekken een in of itiatie f om d e (en waarbij na ergie gestre )krin efd w gloop ordt te slu iten

Verbinden Stad Platteland voedsel

1

1

1 1 1

1

1

1

1

1

1 1 1

1 1

1 1

1

1

1

1

1

1

1 1

1

1 1

1

1 1

1 1 1

1

1

1 1

1

1

1 1

1 1 1

1

1 1 1 1 1 1 1

1 1

1

1 1 1 1 1

1 1 1 1

1 1

1

1

1 1

1

1 1 1

1

1

1 1

1 1

25

11

6

3

8

13

18

6

5

5

3

3

1

3

3

15

1

1

1

1

1

10

1

1

1

1

1

1

1

3

* qua aantal projecten blijven we achter bij de doelstelling, maar we hebben wel diverse andere initiatieven gehad (o.a. excursie naar Andernach in 2017 en bezoek van Bulgaarse LEADER-groep in 2019) waardoor deze doelstelling wel behaald is.