Conceptbegroting 2024 gemeente Renswoude
Tekst van het document
Begroting gemeente Renswoude 2024
‘Samen voor een zelfstandig en toekomstbestendig Renswoude’
Begroting gemeente Renswoude 2024
1
1
INLEIDING ........................................................................................................................................................... 4
1.1
Aanbiedingsbrief ........................................................................................................................................................... 4
1.2
Leeswijzer ..................................................................................................................................................................... 7
2
HOOFDLIJNEN FINANCIËLE POSITIE .......................................................................................................... 8
3
BELEIDSBEGROTING .................................................................................................................................... 11 3.1.1 Programma wonen ..................................................................................................................................................... 11 3.1.1.1 Afstemming woningaanbod op de markt ................................................................................................................ 11 3.1.1.2 Regionale inzet wonen ............................................................................................................................................ 12 3.1.1.3 Woon, verkoop en onderhoudsstrategie ................................................................................................................ 12 3.1.1.4 Sociale huur, koop ................................................................................................................................................... 12 3.1.1.5 De portefeuillestrategie Woningbedrijf is geactualiseerd ...................................................................................... 13 3.1.1.6 Inwoners van Renswoude wonen zelfstandig .........................................................................................................
13 3.1.1.7 Opvang statushouders en vluchtelingen ................................................................................................................. 13 3.1.2 Programma ruimtelijke ontwikkeling & beheer ......................................................................................................... 15 3.1.2.1 Ontwikkeling buitengebied & agrarische sector ..................................................................................................... 15 3.1.2.2 Ontwikkeling dorp en infrastructuur ....................................................................................................................... 16 3.1.2.3 Verkeersveiligheid ................................................................................................................................................... 16 3.1.2.4 Biodiversiteit ........................................................................................................................................................... 16 3.1.2.5 Onderhoud openbare ruimte & afval ...................................................................................................................... 17 3.1.2.6 Thema Duurzaamheid (Energie/ Klimaatadaptatie/ Circulariteit/ RES) ..................................................................
17 3.1.2.7 Begraafplaats ........................................................................................................................................................... 18 3.1.3 Programma Samenleving ........................................................................................................................................... 19 3.1.3.1 Welzijn (w.o. bibliotheek, gezondheid, sport) ........................................................................................................ 20 3.1.3.2 Kunst en cultuur ...................................................................................................................................................... 21 3.1.3.3 Wet Maatschappelijke Ondersteuning.................................................................................................................... 21 3.1.3.4 Jeugd ....................................................................................................................................................................... 23 3.1.3.5 Participatie .............................................................................................................................................................. 24 3.1.4 Programma economische ontwikkeling en toerisme .................................................................................................
26 3.1.4.1 Ontwikkeling lokale bedrijfsleven ........................................................................................................................... 26 3.1.4.2 Bereikbaarheid ........................................................................................................................................................ 27 3.1.4.3 Recreatie en toerisme ............................................................................................................................................. 27 3.1.5 Programma inwoners, openbare orde en veiligheid, bestuur en organisatie ............................................................ 28 3.1.5.1 Algemene plaatselijke verordening, Openbare orde en veiligheid, Vergunningverlening (bouw/OG en evenementen) ......................................................................................................................................................................... 29 3.1.5.2 Burgerzaken en dienstverlening .............................................................................................................................. 29 3.1.5.3 Vluchtelingen...........................................................................................................................................................
30 3.1.5.4 Extern toezicht en integriteit................................................................................................................................... 30 3.1.5.5 Huisvesting .............................................................................................................................................................. 30 3.1.6 Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, Vpb en onvoorzien ................................................................................... 31
3.2 Paragrafen .................................................................................................................................................................. 33 3.2.1 Paragraaf Lokale heffingen ......................................................................................................................................... 33 3.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................................................ 38 3.2.3 Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................................................................... 44 3.2.4 Financiering ................................................................................................................................................................ 49 3.2.5 Bedrijfsvoering ........................................................................................................................................................... 53 3.2.6 Verbonden partijen ....................................................................................................................................................
55 3.2.7 Grondbeleid ................................................................................................................................................................ 61 3.2.8 Paragraaf Wet open overheid .................................................................................................................................... 63
Begroting gemeente Renswoude 2024
2
4
FINANCIËLE BEGROTING ............................................................................................................................ 64
4.1 Overzicht van baten en lasten .................................................................................................................................... 64 4.1.1 Overzicht van baten en lasten in meerjarig perspectief ............................................................................................ 64 4.1.2 Grondslagen van de begroting ................................................................................................................................... 64 4.1.3 Structureel en reëel evenwicht (provinciaal toezicht) ............................................................................................... 65 4.1.4 Overzicht per taakveld ............................................................................................................................................... 66 4.2 Uiteenzetting van de financiële positie ...................................................................................................................... 67 4.2.1 Geprognosticeerde begin- en eindbalans .................................................................................................................. 67 4.2.2 Investeringen ..............................................................................................................................................................
67 4.2.3 Reserves ..................................................................................................................................................................... 69 4.2.4 Voorzieningen ............................................................................................................................................................ 71 4.2.5 EMU saldo .................................................................................................................................................................. 72 4.2.6 Incidentele baten en lasten ........................................................................................................................................ 73
5
BIJLAGEN .......................................................................................................................................................... 73
5.1
Samenstelling bestuur ................................................................................................................................................ 73
5.2
Mutaties per kadernota 2024 – 2027 .......................................................................................................................... 75
5.3
Woningbedrijf Renswoude ......................................................................................................................................... 76
5.4
Raadsbesluit ............................................................................................................................................................... 87
Begroting gemeente Renswoude 2024
3
1
Inleiding
1.1
Aanbiedingsbrief
Renswoude, 3 oktober 2023 Aan de leden van de raad! Hierbij biedt het college u ter besluitvorming de begroting 2024 en de meerjarenraming 2025 t/m 2027 aan.
Bestuurlijke hoofdlijnen Voor de komende periode zijn er stevige uitdagingen. Denk bijvoorbeeld aan de woningbouw, de energie- en warmte transitie, de ontwikkeling van ons buitengebied, de ontwikkeling van de agrarische sector in relatie tot stikstof-problematiek, maar ook de almaar toenemende zorgvraag zowel op het terrein van jeugd- als ouderenzorg. Lokale betrokkenheid Het vertrouwen tussen inwoners en de overheid staat al jaren onder druk. Het college is trots op de korte lijnen tussen onze inwoners en de gemeente. Een zelfstandig Renswoude is de beste waarborg om het verschil voor onze inwoners te kunnen blijven maken. Denk aan de goede score die inwoners geven voor jeugdzorgverlening. Maar ook daar waar de bestaanszekerheid voor onze inwoners onder druk staat vanwege bijvoorbeeld onduidelijk landelijk of provinciaal beleid kunnen we verschil maken. Het college voert samen met omringende gemeenten een actieve lobby richting Rijk (via Foodvalley) en provincies om beleid aan te doen passen of om meer duidelijkheid en perspectief te bieden aan onze inwoners en bedrijven. Dit is juist nu extra relevant gelet op de komende formatie van het nieuwe kabinet. We zijn intussen in gesprek met ondernemers en inwoners in het buitengebied over hun uitdagingen en kansen.
Wij betrekken en helpen inwoners bij de veranderingen die hen te wachten staan bijvoorbeeld als gevolg van (inter-) nationale klimaatwet- en regelgeving. Ontwikkeling landelijk gebied Zeker is dat de komende jaren veel gaat veranderen in onze regio. Wij hebben met elkaar bijvoorbeeld ambitieuze woningbouwplannen. Het college ziet Renswoude als een dorp met een buitengebied waar het agrarisch cultuurlandschap, in combinatie met natuur en cultuurhistorie het beeld bepalen. Renswoude biedt naar onze overtuiging een meerwaarde als de groene buffer (‘de longen’) tussen de stedelijke gebieden van Regio Foodvalley (Ede, Veenendaal) en de regio Amersfoort. In een sterk groeiende regio moet je tussen de stedelijke ontwikkelingen rust en ruimte creëren. Zo dragen wij bij aan een leefbare Regio Foodvalley. De Rijksaanpak van de stikstofproblematiek zal voor het landelijk gebied van Renswoude gevolgen hebben. Het voornaamste doel van de stikstofmaatregelen is natuurherstel. Echter wanneer bedrijven stoppen vinden er ook in het kader van de ruimtelijke ordening veranderingen plaats. Naast het bieden van perspectief voor zowel blijvers als stoppers is er ook een ruimtelijk afwegingskader nodig. Er zijn handvatten nodig om ruimte te kunnen blijven bieden aan agrariërs, maar ook voor degenen die kiezen voor functieverandering.
Het college zet in op het in samenspraak ontwikkelen van een ruimtelijk afwegingskader. Omgevingswet Per 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. Voor onze gemeentelijke organisatie betekent dit dat werkprocessen zullen veranderen. Als werkorganisatie willen we graag zoveel mogelijk aansluiten bij de huidige praktijk. Dit is ook mogelijk, omdat we al handelen in de geest van de Omgevingswet. We zullen nog stappen maken in het nog meer integraal benaderen van vraagstukken die op ons pad komen, waarbij onder andere aandacht besteed zal worden aan het thema gezondheid. Op dit moment zijn de volledige financiële gevolgen van de Omgevingswet nog niet in te schatten. Stijgende zorgkosten Het gebruik van zorg en ondersteuning en de uitgaven van gemeenten aan het sociaal domein stijgen door. Ook in Renswoude zien we de kosten oplopen. Behalve de kosten voor jeugdzorg stijgen ook de kosten voor maatschappelijke ondersteuning (WMO) flink. Hiernaast stijgen de kosten die samenhangen met de Participatiewet (relatief lager dan gemiddeld) ook in Renswoude. Het einde aan de groei van deze kosten aan het sociaal domen is niet in zicht, zeker in het licht van de huidige economische, maatschappelijke en demografische ontwikkelingen. Het rijk past niet structureel bij en we sluiten dan ook niet
Begroting gemeente Renswoude 2024
4
uit, dat we de komende jaren financiële keuzes moeten maken in het sociaal domein. Wij willen de druk op maatwerk en individuele voorzieningen verminderen, door meer te investeren in laagdrempelige voorzieningen en vooral preventie. Doordat we investeren in laagdrempelige voorzieningen, verwachten we dat de druk op individuele voorzieningen afneemt. Hervormingsagenda Jeugd De Hervormingsagenda Jeugd bevat een groot pakket maatregelen om de jeugdhulp te verbeteren en financieel houdbaar te maken. De gemeente wordt verplicht bepaalde specialistische zorg regionaal in te kopen, om zo beschikbaarheid en continuïteit van zorg beter te organiseren. Om dit te kunnen zal onder andere de Jeugdhulpregio Foodvalley worden geformaliseerd in een Gemeenschappelijke Regeling. Het college ontwikkelt beleid hoe jeugdhulp beter kan worden verbonden aan aanpalende domeinen zoals onderwijs, volwassen-ggz en bestaanszekerheid. Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA) Het college heeft het Plan van aanpak voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) vastgesteld. Het GALA bestaat uit afspraken over het bereiken van een gezonde generatie in 2040. Met het GALA werken we aan een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis.
Dit plan is uitgewerkt in samenwerking met inwoners, vrijwilligers, samenwerkingspartners en kerken. De komende jaren (van 2023-2026) zal de gemeente dit plan samen met deze partners verder uitwerken en uitvoeren. Het Integraal Zorgakkoord (IZA) heeft als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. Vanuit het IZA worden er vanuit het Rijk middelen beschikbaar gesteld aan de regio’s, die in 2024 ingezet gaan worden voor de uitvoering van het Regioplan. Financiële positie Om zelfstandig te kunnen blijven is het verstandig een aantal zaken goed voor elkaar te hebben. Zo moeten de gemeentelijke financiën een positief en toekomstbestendig beeld laten zien en de ambtelijke organisatie moet voor haar taken toegerust zijn. In de afgelopen periode is al flink geïnvesteerd in de organisatie. Het is verstandig ook de komende raadsperiode te blijven investeren. De Tweede Kamer heeft ‘Financiën decentrale overheden’ controversieel verklaard. De huidige onzekerheid over de omvang van de Rijksbijdragen bestaat daarmee voort en dit betekent dat ook het begroten van het meerjarenperspectief onzeker blijft.
Financieel resultaat De begroting 2024 sluit met een positief saldo van € 475.000 (waarvan € 6.000 incidenteel). Dit betekent een structureel saldo van € 469.000 voor 2024, - € 174.000 voor 2025, € 1,5 mln. in 2026 en € 1,1 mln. in 2027. In onderstaande tabel ‘Ontwikkeling begroting’ geven we inzicht in de financiële doorrekening van de programmabegroting 2024. Ontwikkeling primitieve begroting 2024 Saldo begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026 Mutaties kadernota 2024 en voorjaarsrapportage 2023 Saldo begroting na vaststelling kadernota en voorjaarsrapportage Mutaties begroting 2024 en meerjarenraming 2025 - 2027 Saldo begroting na mutaties begroting 2024 en meerjaren raming 2025 - 2027 Mutaties incidentele lasten en baten Saldo begroting 2024 en meerjarenraming 2025 - 2027
2024 938 -212 726 -251 475 6 469
2025 1.302 109 1.411 -441 970 1.144 -174
(Bedragen * € 1.000) 2026 2027 902 902 -83 -30 819 872 -133 -52 686 820 -818 -316 1.504 1.137
Deze begroting laat structureel een overschot zien, met uitzondering van het boekjaar 2025. Ondanks de positieve saldi zijn er, zoals hierboven geschetst, nog te veel variabele externe factoren waar we rekening mee houden. In deze begroting 2024 wordt hier tot op zekere hoogte rekening mee gehouden. Zo begroten we bewust een aantal stelposten (bijvoorbeeld prijsindexatie) om de ergste lastenverzwaringen op te vangen. We blijven streven naar een duurzaam en realistisch financieel evenwicht, zodat ook in de toekomst middelen beschikbaar blijven om nieuwe uitdagingen aan te gaan. Geachte leden van de raad: het college nodigt u van harte uit tot behandeling van deze begroting en bijbehorende meerjarenperspectief. Het college van burgemeester en wethouders van Renswoude,
Burgemeester, Mw. P. Doornenbal-van der Vlist
Begroting gemeente Renswoude 2024
de Secretaris, Dhr. E.J. Jansonius
5
Begroting gemeente Renswoude 2024
6
1.2
Leeswijzer
Deze begroting met bijbehorende meerjarenraming heeft o.a. een basis die ligt in de kadernota 2024. Niet alleen de kadernota, maar ook de voorjaarsrapportage 2023 en de resultaatbestemming jaarrekening 2022 zijn doorgerekend. Het coalitieakkoord ‘Samen voor een zelfstandig en toekomstbestendig Renswoude’, het IBOR (onderhoud en investeringen), reserves en voorzieningen, de personeelsbegroting, het meerjarig investeringsplan en de gemeenschappelijke regelingen zijn doorgerekend. In deze begroting is nog niet de septembercirculaire verwerkt. Dit is simpelweg niet haalbaar, omdat deze pas na Prinsjesdag verschenen is. We verwachten overigens geen grote schommelingen in de komende circulaire, omdat met de kabinetsval, veel dossiers door de Tweede Kamer in de huidige samenstelling niet behandeld worden. De septembercirculaire wordt verwerkt via de najaarsrapportage, maar waar mogelijk wordt u hier eerder over geïnformeerd. De begroting bestaat uit twee delen: de beleidsbegroting en de financiële begroting. De eerste bestaat uit het programmaplan en de bijbehorende paragrafen. De tweede bestaat uit een overzicht van baten en lasten met uiteenzetting van onze financiële positie. In de bijlagen worden nog een aantal losse onderdelen aangeboden, zoals de samenstelling van het bestuur, mutaties kadernota 2024 en de begroting van het Woningbedrijf.
De opbouw en een deel van de inhoud van de begroting worden door de bepalingen in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) voorgeschreven. Een gemeente heeft wel enige vrijheid in het samenstellen van de begroting. Zo kiest een gemeente zelf hoeveel en welke programma’s zij opneemt. De begroting 2024 is de tweede begroting die is opgesteld vanuit het Logisch Kader. De begroting 2024 geeft wederom een vernieuwing, omdat we nu de beleidsindicatoren hebben gekoppeld aan de activiteiten. Hierdoor wordt alles meer meetbaar. Beleidsindicatoren zijn een verplicht onderdeel van de beleidsbegroting. Met de beleidsindicatoren komen we onze afspraak met de Provincie dus na. Een begroting heeft als doel om vanuit een financieel perspectief de richting voor de komende jaren te bepalen. Dit wordt bereikt met een helder financieel inzicht, maar toch vooral ook een begrijpelijke beleidsbegroting. Een beleidsbegroting met een hoge informatiewaarde. De Provincie Utrecht geeft kaders mee vanuit het toezicht regime. De begroting moet voldoen aan bepaalde zaken om voor repressief toezicht in aanmerking te blijven komen. Het belangrijkste hierbij is dat de begroting 2024 sluitend moet zijn. De begroting dient structureel en reëel in evenwicht te zijn of, als dat niet het geval is, dient de meerjarenraming aannemelijk te maken dat dit evenwicht tot stand wordt gebracht.
Met het begrip structureel evenwicht wordt bedoeld dat in de begroting de structurele lasten zijn gedekt door structurele baten. Reëel houdt in dat er sprake is van realistische ramingen. De begroting bestaat uit de volgende onderdelen: Hoofdlijnen financiële positie Beleidsbegroting A. Programmaplan B. Paragrafen Financiële begroting A. Overzicht van baten en lasten B. Uiteenzetting van de financiële positie Bijlagen De gemeente Renswoude kent vooralsnog vijf programma’s: Programma 1 Wonen Programma 2 Ruimtelijke ontwikkeling en beheer Programma 3 Sociaal domein Programma 4 Economische ontwikkeling en toerisme Programma 5 Inwoners, openbare orde en veiligheid, bestuur en organisatie Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, Vpb en onvoorzien
Begroting gemeente Renswoude 2024
7
2
Hoofdlijnen financiële positie
Turbulente financiële ontwikkelingen Niet alleen in het dagelijks leven hebben we veel te maken met landelijke en lokale ontwikkelingen, ook op financieel vlak hebben we te maken met veel onzekerheid en wijzigingen die relevant zijn voor het reilen en zeilen van de gemeente. De Tweede Kamer heeft ‘Financiën decentrale overheden’ controversieel verklaard. Deze ontwikkeling speelt een rol bij het bepalen van de financiële mogelijkheden die de gemeente heeft. Buiten de directe invloedssfeer van de gemeente spelen er dus meerdere onzekerheden. De ontwikkelingen binnen het sociaal domein, verduurzaming, omgevingswet en de financiën decentrale overheden, zijn voorbeelden waar deze onzekerheden spelen. De uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Participatiewet en de Jeugdwet dient met een groot hart te gebeuren, maar met oog voor de efficiency en effectiviteit ervan. Regelingen zijn vaak open-einde-regelingen en dreigen te kostbaar te worden. De gemeente heeft beperkte financiële draagkracht. Hier ligt een sleutelrol voor ons Dorpsteam. Meerjarenraming 2025-2027 Uitgangspunt voor de begroting 2024 en de meerjarenraming 2025-2027 is het financieel perspectief vanuit de programmabegroting 2023 en de mutaties uit de kadernota 2024 en de voorjaarsrapportage 2023. De autonome ontwikkelingen en diverse besluiten zijn verwerkt in de meerjarenbegroting.
De financiële ontwikkelingen worden hieronder op hoofdlijnen toegelicht. De begroting 2024 sluit met een positief saldo van € 475.000 (waarvan € 6.000 incidenteel). Dit betekent een structureel saldo van € 469.000 voor 2024, - € 174.000 voor 2025, € 1,5 mln. in 2026 en € 1,1 mln. in 2027. In onderstaande tabel ‘Ontwikkeling begroting’ geven we inzicht in de financiële doorrekening van de programmabegroting 2024. De structurele saldi zijn belangrijk voor het toezicht regime van de Provincie. Voor de verdere toelichtingen gebruiken we de totale saldi inclusief incidentele baten en lasten. Ontwikkeling primitieve begroting 2024 Saldo begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026 Mutaties kadernota 2024 en voorjaarsrapportage 2023 Saldo begroting na vaststelling kadernota en voorjaarsrapportage Mutaties begroting 2024 en meerjarenraming 2025 - 2027 Saldo begroting na mutaties begroting 2024 en meerjarenraming 2025 - 2027
2024 938 -212 726 -251 475
2025 1.302 109 1.411 -441 970
(Bedragen * € 1.000) 2026 2027 902 902 -83 -30 819 872 -133 -52 686 820
2024 726 107 -358 475
2025 1.411 108 -549 970
(Bedragen * € 1.000) 2026 2027 819 872 110 146 -242 -198 686 820
Ontwikkeling begroting l. Basis 2024 inclusief begrotingswijzigingen ll. Autonome ontwikkelingen lll. Actualisatie staand beleid Saldo begroting 2024 en meerjarenraming 2025 - 2027
l. Basis 2024 inclusief begrotingswijzigingen Deze regel geeft de begrotingssaldi weer zoals deze zijn vastgesteld door de raad bij de behandeling van de Begroting 2023, inclusief de voorjaarsrapportage 2023, de meicirculaire en de kadernota 2024. De bestemming van het resultaat van de jaarstukken 2022 is ook verwerkt. Belangrijk om op te merken is dat uit deze saldi blijkt, direct al na vaststelling van de kadernota, dat we zijn begonnen met de doorrekening van de begroting 2024 en de meerjarenraming 2025-2027, met een behoorlijke surplus in deze jaren. Dit komt mede door de verwerking eerdere circulaires. De aansluiting met de kadernota is hiermee gemaakt en de verdere mutaties zijn te volgen. ll. Autonome ontwikkelingen Autonome ontwikkelingen a. Algemene uitkering gemeentefonds b. Ontwikkeling lokale heffingen c. Loon- en prijsbijstelling Totaal autonome ontwikkelingen
Begroting gemeente Renswoude 2024
2024 107 107
2025 108 108
(Bedragen * € 1.000) 2026 2027 110 146 110 146
8
a. Algemene uitkering gemeentefonds Bij het doorrekenen van Rijkscirculaires wordt er altijd aansluiting gezocht met het laatst bekende saldo van de algemene uitkering. Voor de gemeente Renswoude is het laatst bekende saldo van de algemene uitkering de meicirculaire 2023. De financiële effecten van de meicirculaire zijn in beeld gebracht bij de kadernota 2024. Eind september is de septembercirculaire beschikbaar gekomen. De septembercirculaire is helaas te laat verschenen voor een doorrekening in deze begroting. Deze doorrekening zal wel plaatsvinden in de najaarsrapportage en de meerjarenraming. Daar waar mogelijk zullen we u eerder informeren. b. Ontwikkeling lokale heffingen Het uitgangspunt van het beleid is dat voor afval en riolering kostendekkende tarieven in rekening worden gebracht. De gemeentelijke belastingen, heffingen en leges worden geïndexeerd met 1,4% zoals in de kadernota is vastgesteld. Deze indexering van de baten is in deze begroting verwerkt. Volgens afspraak met de raad, zullen de grafrechten opnieuw worden bekeken voor de verordening. Hierbij is het belangrijk dat er differentiatie plaatsvindt bij de tarieven. Dit zal deels al gebeuren bij de vaststelling van de verordening en een volledige herziening van de tarieven zal meegenomen worden bij de uitbreiding van de begraafplaats.
In de begroting 2024 is er voor nu rekening gehouden met een tarief voor de toeristenbelasting van € 0,75 per persoon per nacht. In aanloop naar de samenstelling van de verordening zal er opnieuw naar dit tarief gekeken worden. In het laatste kwartaal van 2023 vinden er gesprekken plaats met de ondernemers. c. Loon- en prijsstijgingen In de kadernota 2024 is er een parameter voor prijsontwikkeling salaris vastgesteld van 5,2. Wij hebben rekening gehouden met de CAO-wijziging uit 2023. Dit is geeft een bijstelling in de lasten van € 322.000. Voor de indexatiecijfers 2024 t/m 2027 volgen wij het advies vanuit het Centraal Economisch Plan van het Centraal Planbureau. De indexatiecijfers voor ‘prijzen netto materiele consumptie’ zijn 3,9%, 1,6%, 1,6% en 1,6%. Deze hanteren wij voor het indexeren van de lasten en maakt de stelpost prijsstijgingen in de begroting. De financiële gevolgen waren eerder verwerkt in de voorjaarsrapportage 2023 en de kadernota 2024. lll. Actualisatie staand beleid Actualisatie staand beleid 2024 a. Actualisatie kapitaallasten bestaande activa b. Actualisatie kapitaallasten nieuwe investeringen c. Actualisatie mutaties reserves en voorzieningen d. Actualisatie begroting woningbedrijf in begroting algemene dienst e. Overige bijstellingen Totaal actualisatie staand beleid
-67 67 59 -281 -135 -358
2025 -123 55 865 -1.106 -240 -549
(Bedragen * € 1.000) 2026 2027 -123 -123 67 68 -626 -95 842 330 -402 -378 -242 -198
a. en b. Actualisatie kapitaallasten Op basis van o.a. het gemeentelijk rioleringsplan, IBOR, en diverse raadsbesluiten, is het meerjareninvesteringsplan geactualiseerd. Tevens zijn op basis van de jaarrekening de bestaande activa en daarmee de bijhorende kapitaallasten geactualiseerd. In de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen kapitaallasten bestaande activa en kapitaallasten nieuwe investeringen. Voor nieuwe investeringen hanteren wij een stelpost en deze is nu geactualiseerd ten opzichte van de begroting 2023. Totaal leidt dit tot neerwaartse bijstellingen in de jaren 2024-2027, van respectievelijk € 67.000, € 55.000, € 67.000 en € 68.000. Voor een onderbouwing van de investeringen die Renswoude de komende jaren wil gaan doen, verwijzen wij naar de bijlage investeringen op pagina 65. De kapitaallasten van de bestaande activa zijn in de ramingen juist toegenomen in de jaren 2024-2027, met respectievelijk € 67.000, € 123.000, € 123.000 en € 123.000. Grotendeels betreffen deze mutaties dus verschuivingen van kapitaallasten van nieuwe investeringen naar kapitaallasten van bestaande activa. c. Actualisatie mutaties reserves en voorzieningen De toevoegingen en onttrekkingen aan reserves en de dotaties en onttrekkingen aan voorzieningen zijn geactualiseerd.
Zo zijn de dotaties aan de voorzieningen vervanging toplagen voetbal en tennis uit de begroting gehaald en zijn de onttrekkingen aan de reserves kapitaallasten vervanging toplagen voetbal en tennis juist opgenomen in de begroting. De vervanging van deze toplagen hebben namelijk in 2023 plaatsgevonden en worden sindsdien afgeschreven. Daarnaast is de exploitatie van de taakvelden afval en riolering geactualiseerd, wat heeft geleid tot een wijziging van de mutatie in de bijbehorende voorzieningen. In deze voorzieningen wordt namelijk jaarlijks het exploitatieresultaat van deze twee taakvelden gemuteerd. Zie pagina 66 en verder voor totaaloverzichten van en toelichtingen op de standen en de mutaties van de reserves en de voorzieningen.
Begroting gemeente Renswoude 2024
9
d. Actualisatie begroting woningbedrijf in begroting algemene dienst De exploitatie uit de begroting van het Woningbedrijf is geactualiseerd. De exploitatie van het Woningbedrijf maakt onderdeel uit van programma Wonen. Hierdoor verandert ook de begroting 2024-2027 van de algemene dienst met respectievelijk: - € 151.000, - € 997.000, € 359.000 en - € 153.000. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar pagina 80. De doorbelastingen (toegerekende rentevaste activa, overhead, lonen) vanuit de algemene dienst naar het Woningbedrijf zijn ook opnieuw bekeken. Deze zijn zichtbaar als lasten bij het Woningbedrijf en als baten bij de algemene dienst. Het doel is om te komen tot een volledig geïntegreerde begroting, waarbij het Woningbedrijf niet meer een aparte financiële begroting is, maar financieel verwerkt wordt in het programma Wonen. Dit betekent dat alle baten en lasten van het Woningbedrijf worden opgenomen in de begroting van gemeente Renswoude, waarbij bijlage 5.3 op bladzijde 74 als toelichting dient. Voor de begroting 2024 is er een verfijningsslag gemaakt in de verdere integratie tussen beiden begrotingen. In dit proces hebben we moeten constateren dat er lasten dubbel begroot waren. Deze omissie hebben we rechtgetrokken in de begroting 2024.
De verfijning ten opzichte van eerdere begrotingen, geeft de volgende financiële effecten op de begroting 2024-2027: - € 130.000, - € 109.000, € 483.000 en € 483.000. e. Overige bijstellingen De grootste mutaties onder de overige bijstellingen hebben betrekking op de jeugdzorg, de Wet maatschappelijke ondersteuning, verzekeringen, ICT en adviesdiensten. De budgetten voor Jeugdzorg worden bepaald door de prognose die Jeugd Food Valley (JFV) afgeeft. Op basis van een eerdere prognose was er een hoger budget opgenomen in de begroting. Deze zijn voor de jaren 2024-2027 afgeraamd met respectievelijk € 401.250, € 292.250, € 101.250 en € 101.250 (programma 3) De Jeugdhulpregio Foodvalley startte in 2023 het project Herijking van de tarieven voor jeugdhulp, met als doel om tot reële tarieven voor de jeugdhulp te komen. In het proces van de herijking van de tarieven hebben we met het openbreken van CAO’s binnen de jeugdhulpsector te maken. Hierdoor lopen we als jeugdhulpregio het risico dat de kosten door de herijking van de tarieven van bepaalde soorten jeugdhulp meer gaan stijgen dan de afgesproken jaarlijkse indexering. Hiervoor is er een stelpost indexatie Jeugdzorg gevormd van € 100.000 per jaar (programma 6). De ontwikkeling rond CAO’s zien we ook binnen de Wmo en andere sectoren zoals vervoer, onderwijs en kinderopvang.
De lasten Wet maatschappelijke ondersteuning zijn bijgeraamd met jaarlijks € 139.000. Op het gebied van bedrijfsvoering zijn er ook een aantal noodzakelijke budgetbijstellingen. Gemeente Renswoude heeft de verzekeringsportefeuille geregeld, echter zien we de afgelopen jaren de premies wel toenemen. Dit komt mede door indexering, maar ook door een schaarste van aanbieders. Met de bijstelling van € 95.000 voor 2024, lopen we weer in de pas met de polis portefeuille. Het komende jaar gaan er een aantal aanbestedingen plaatsvinden, waardoor de kosten mogelijk omlaag kunnen. Het budget voor licenties en onderhoud van software is op basis van indexering voor 2024 met € 93.000 bijgesteld. Het budget voor advies van derden (inkoopadvies, fiscaliteit, juristen) heeft nooit goed in de begroting gestaan. Op basis van een aantal dienstverleningscontracten is er een budget opgenomen voor 2024 van € 60.000.
Begroting gemeente Renswoude 2024
10
3
Beleidsbegroting
3.1.1
Programma wonen
Het college vindt het belangrijk, en ziet dat als speerpunt, dat elke inwoner uit Renswoude de mogelijkheid moet krijgen om zijn/haar/hun wens naar woonruimte te kunnen realiseren. Dit programma draagt bij aan het zorgen voor passende woonruimte voor deze Renswoudenaren. Voor de komende periode staan we voor serieuze uitdagingen wanneer het gaat om de aanwezigheid van voldoende duurzame en betaalbare woningen. Hierover is de gemeenteraad recentelijk geconsulteerd. In de Woonvisie 2022 zijn de uitgangspunten voor het toekomstige woningaanbod vastgelegd. De afgelopen jaren zijn er minder woningen gerealiseerd om aan de vraag te voldoen. Door een aanpassing van het bouwprogramma verwacht het college de productie tot 2030 te verhogen naar gemiddeld 56 woningen per jaar. Elke twee jaar wordt er gemonitord of dit zoveel mogelijk aansluit bij de huidige en verwachte vraag van inwoners naar soort, prijsklasse, type en aantal woningen. Het realiseren van woningen vereist een afstemming binnen Regio Foodvalley. Op 8 maart 2023 hebben de acht gemeenten binnen Regio Foodvalley de Woondeal ondertekend. Daarin zijn zij een inspanningsverplichting aangegaan voor de realisatie van voldoende betaalbare woningen. De uitganspunten vinden hun basis in de in juni 2022, tussen de Rijksoverheid, Aedes (koepel van woningcorporaties) en de VNG, overeengekomen Nationale Prestatie Afspraken.
Voor Regio Foodvalley gaat het hier om 25.000 woningen waarvan 2/3 valt binnen de klasse betaalbaar (sociale huurwoningen - € 808,06 prijspeil 2023, middenhuur - € 1.000,- prijspeil 2023 en betaalbare koop tot € 355.000,-). Zoals eerder aangegeven is ons uitgangspunt, om zoveel als mogelijk, alle Renswoudenaren de mogelijkheid te bieden hun woonwensen in vervulling te laten gaan. Tot nu toe waren de mogelijkheden daartoe beperkt. De minister van Volkshuisvesting heeft een wetsvoorstel ingediend bij de Tweede Kamer om gemeentes de mogelijkheid te bieden 50% van de nieuw te bouwen woningen toe te wijzen aan eigen inwoners. Dit is een eerste stap om aan de wens van het college tegemoet te komen. Echter doordat het Kabinet is gevallen heeft de Tweede Kamer dit voorstel controversieel verklaard en is op dit moment niet duidelijk wanneer dit kan worden ingevoerd. Doelstelling: Vergroting van een passend, duurzaam en betaalbaar woningaanbod voor Renswoudenaren die woonruimte zoeken. Kaderstellende beleidsnota’s • Omgevingsvisie Renswoude 2018-2030 • Woningmarktonderzoek (december 2021) • Woonvisie 2022-2026 (februari 2022) • Doelgroepenverordening 2023 • Portefeuillestrategie Woningbedrijf (december 2019) • Huisvestingsverordening Renswoude (juni 2019 – verlengd t/m december 2023) • Bestemmingsplannen
3.1.1.1
Afstemming woningaanbod op de markt
Periodiek afstemmen of het woningaanbod past bij de vraag van Renswoudenaren die op zoek zijn naar een woning (resultaatgebied) Resultaat l Elke twee jaar wordt actueel inzicht geboden in evenwicht tussen vraag en aanbod 1. Activiteit: Voor dit inzicht wordt twee jaarlijks een ‘quick scan’ Woningmarktonderzoek uitgevoerd. Hiervoor is in de begroting in het betreffende (even) jaar een bedrag van €12.500,- opgenomen Resultaat ll Actuele Woonvisie is eenmaal per vijf jaar opgesteld 1. Activiteit: Onderzoek laten doen in 2026 2. Activiteit: Vaststelling door de gemeenteraad in 2027
Begroting gemeente Renswoude 2024
11
Resultaat lll Woningmarktstrategie (volkshuisvestelijk kader) is opgesteld 1. Activiteit: Eind 2023/begin 2024 door de gemeenteraad de op de Woondeal gebaseerde Woningmarktstrategie laten vaststellen. In deze Woningmarktstrategie worden de percentages verankerd, ten behoeve van de bouw van woningen voor diverse doelgroepen. Hiervoor is in de begroting een bedrag van €5.000,- opgenomen 2. Activiteit: Na vaststelling van de Woningmarktstrategie wordt deze als richtinggevend volkshuisvestelijk kader gehanteerd bij het maken van afspraken over het te realiseren woningaanbod met de ontwikkelende partijen
3.1.1.2
Regionale inzet wonen
Renswoude is onderdeel van de woningmarkt binnen Regio Foodvalley. Deze regio valt deels in de provincie Gelderland en deels in de provincie Utrecht. Afstemming van de woningbouwproductie binnen deze regio is van groot belang om de ambitie van het college te realiseren Resultaat l Renswoude is maximaal vertegenwoordigd op bestuurlijk en ambtelijk niveau binnen het Provinciaal en Regionaal overleg 1. Activiteit: Binnen de ambtelijke organisatie wordt ruimte vrijgemaakt om te participeren in het Provinciaal en Regionaal volkshuisvestelijk overleg. Hiervoor wordt vanaf 2024 structureel 0,4 fte in de begroting opgenomen 2. Activiteit: Bijwonen van regionale vergaderingen
3.1.1.3
Woon, verkoop en onderhoudsstrategie
De slagingskans voor woningzoekenden uit Renswoude is vergroot, zodat zoveel mogelijk inwoners van Renswoude met een woonwens de beschikking krijgen over een, bij inkomen en type huishouden passende, duurzame woning in een prettige woon- en leefomgeving Resultaat l Maximaal gebruik van de wettelijke mogelijkheid om woningen beschikbaar te stellen voor inwoners uit Renswoude 1. Activiteit: De Huisvestingsverordening 2019 wordt eind 2023 geactualiseerd en voor besluitvorming aan de gemeenteraad aangeboden. Hierin wordt het afschaffen van voorrang voor vergunninghouders ter overweging meegenomen. Indien de Tweede en Eerste Kamer hiertoe een besluit nemen wordt de mogelijkheid om 50% van de beschikbare woningen toe te wijzen aan inwoners van Renswoude hierin opgenomen. Mocht dit op een later moment het geval zijn wordt aansluitend een partiele wijziging ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden. 2. Activiteit: Inmiddels gesloten Anterieure Overeenkomsten (A0) met ontwikkelaars voorzien van de toevoeging dat 50% van alle nieuwbouwwoningen moeten worden aangeboden en toegewezen aan inwoners van Renswoude. Hierin is reeds geanticipeerd op de wettelijke verankering in de Huisvestingswet. 3.
Activiteit: Jaarlijks alle 18-jarige inwoners uit Renswoude schriftelijk op de hoogte brengen van de noodzaak tot inschrijving bij Huiswaarts.nu, wanneer zij op termijn in aanmerking willen komen voor een sociale huurwoning Resultaat ll De Voorrangsregeling is geüpdatet en duidelijk voor de inwoners van Renswoude 1. Activiteit: In 2023 is samen met de andere gemeenten van Regio Foodvalley onderzocht of de Voorrangsregeling, zoals opgenomen in de Huisvestingsverordening 2019 nog voldoet of moet worden aangepast. In september 2023 is dit traject afgerond en gaat deze het participatietraject in. Eind 4e kwartaal wordt de Huisvestingsverordening 2024, welke van kracht wordt per 1 januari 2024, voor besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad 2. Activiteit: Aansluitend wordt onderzocht of de beoordeling van aanvragen om in Renswoude in aanmerking te kunnen komen voor een urgentieverklaring aangepast moet worden
3.1.1.4
Sociale huur, koop
De doorstroming verbetert. De Huisvestingsverordening is ingezet ter verbetering van de doorstroming binnen de sociale huur- en koopwoningmarkt. Buiten het bouwen van nieuwe woningen is doorstroming een van de belangrijkste instrumenten om zoveel mogelijk woningzoekenden een passende woning te kunnen laten bewonen. De eerste aandacht gaat daarbij uit naar senioren die nog in (grote) eengezinswoningen wonen en de huisvesting van starters Resultaat l Een pilot is gestart om senioren uit een huur- of koopwoning voorrang te geven bij een verhuizing naar een seniorenwoning of appartement
Begroting gemeente Renswoude 2024
12
1. 2.
3. 4.
5.
Activiteit: Naast de reguliere bereikbaarheid is er een maandelijks spreekuur door de woonconsulente om ouderen te begeleiden naar een meer passende huisvesting Activiteit: Pilot omtrent voorrangsverlening ten behoeve van senioren opnemen in Huisvestingsverordening 2024. De voorrangsregeling wordt voor het eerst toegepast bij de selectie van kandidaten voor huurwoningen aan de Taets van Amerongenweg fase 2 Activiteit: Pilot na 2 jaar (2026) evalueren en wanneer nodig omzetten naar regulier beleid Activiteit: Het concept van Slimmer Kopen blijvend inzetten voor de doelgroep Starters. Dit concept als volkshuisvestelijk kader verankeren in de vast te stellen Woningmarktstrategie en meenemen in de overeenkomsten met ontwikkelaars Activiteit: Nader onderzoek doen in het eerste halfjaar van 2024 of het Woningbedrijf het concept van Slimmer Kopen kan uitbreiden voor de doelgroep Senioren, zonder dat de huidige vrijstelling Vennootschapsbelasting hierdoor in gevaar komt
3.1.1.5
De portefeuillestrategie Woningbedrijf is geactualiseerd
In 2024 heeft de gemeenteraad de geactualiseerde portefeuillestrategie voor het Woningbedrijf vastgesteld Resultaat l Eind 2024 is de geactualiseerde portefeuillestrategie, inclusief routekaart verduurzaming en verkoopbeleid door de gemeenteraad vastgesteld 1. Activiteit: Onderzoek aanpassing portefeuillestrategie op basis van actueel woningmarktonderzoek en meerjarenonderhoudsplanning. Hiervoor is in de begroting van 2024 voor het Woningbedrijf een bedrag van €10.000,opgenomen.
3.1.1.6
Inwoners van Renswoude wonen zelfstandig
Inwoners van Renswoude kunnen zo zelfstandig mogelijk wonen in een woning op maat, met voldoende mogelijkheden voor zorg op maat Resultaat l In 2024 wordt aan de gemeenteraad een onderzoek gepresenteerd over de invulling met zorginitiatieven voor de Borgwallocatie 1. Activiteit: Onderzoek laten uitvoeren. Voor dit onderzoek is €10.000,- meegenomen in de begroting voor 2024. Resultaat ll Het aanbod van woningen die geschikt zijn voor senioren is vergroot door nieuwbouwplannen en levensloopbestendige aanpassingen in de bestaande woningvoorraad (zowel huur als koop) 1. Activiteit: Voor de huurwoningen van het Woningbedrijf worden aanpassingsmogelijkheden onderzocht en meegenomen in de actualisatie van de portefeuillestrategie 2. Activiteit: De in 2023 gestarte voorlichtingscampagne voor woningeigenaren ten behoeve van bewustwording wordt doorgezet in 2024. Dit helpt senioren om tijdig een keuze te maken voor aanpassingen van de woning of om te verhuizen naar een meer passende woning. Het nog beschikbare budget uit de begroting van 2023 wordt doorgeschoven naar 2024 Resultaat lll Er wordt in 2024 alsnog, (dit is vanwege capaciteit in 2023 niet gelukt) een notitie opgesteld waardoor er meer inzicht wordt verschaft over de mogelijkheden om WMO- cliënten te laten verhuizen naar een meer passende woning 1.
Activiteit: In 2024 onderzoeken woonconsulente en collega van de WMO de wensen en (on)mogelijkheden op dit vlak, schrijven hiervoor een notitie en laten deze uiterlijk 1 juli 2024 door de gemeenteraad vaststellen
3.1.1.7
Opvang statushouders en vluchtelingen
Resultaat l Renswoude voldoet voor 100% aan de Taakstelling Statushouders 1. Activiteit: In 2023/2024 wordt nader onderzocht of er een 2e project gerealiseerd kan worden voor Flexwoningen voor onder andere statushouders. Deze locatie is aangemeld bij de Provincie Utrecht en medio 2024 is duidelijk of deze locatie kansrijk is.
Begroting gemeente Renswoude 2024
13
3.1.1.8.
Verduurzaming Woningbedrijf
De ambitie van de routekaart verduurzaming voor het Woningbedrijf wordt bijgesteld. Stapsgewijs wordt middels no-regret maatregelen toegewerkt naar een gas-loos woningbezit. De eerste stap is gericht op de beperking van de warmtevraag van de woningen en het daardoor verminderen van de energielasten voor de huurders. Deze stap wordt in 2030 afgerond. Resultaat l In 2024 worden 45 en in de periode 2025-2027 135, van de nog te verduurzamen, woningen verduurzaamd naar label A. Dat is 53% van de tot en met 2030 nog te verduurzamen woningen. 1. Activiteit: De “schil” van deze woningen wordt verduurzaamd door middel van het aanbrengen van vloernieuwe spouw- en dakisolatie, volgens de nieuwste norm alsmede HR++glas 2. Activiteit: Kierdichting wordt verbeterd en gelijktijdig wordt CO2-gestuurde ventilatie aangebracht 3. Activiteit: Daken worden maximaal vol gelegd met zonnepanelen die worden aangebracht door de Coöperatie Zonnestroom Renswoude 4. Activiteit: Woningeigenaren van in het verleden verkochte huurwoningen wordt de mogelijkheid geboden om mee te doen
Financiële overzichten baten en lasten programma 1 Wonen Programma 1 Wonen
2024
2025
2026
2027
Totaal lasten
4.604.298
4.956.947
3.257.895
3.858.544
Totaal baten
5.187.000
4.435.400
4.696.500
4.784.800
Saldo voor bestemming
582.702
-521.547
1.438.605
926.256
Toevoeging reserves
183.600
0
904.400
377.000
Onttrekking reserves
0
999.400
0
0
Saldo reserves
-183.600
999.400
-904.400
-377.000
Saldo na bestemming
399.102
477.853
534.205
549.256
Programma 1 Wonen Doelstelling 3.1.1.1 3.1.1.5 3.1.1.6 3.1.1.7
Doelstelling 3.1.1.1 3.1.1.5 3.1.1.6 3.1.1.7
Lasten Afstemming woningaanbod op de markt Portefeuillestrategie Woningbedrijf actualiseren Inwoners Renswoude wonen zelfstandig Opvang statushouders en vluchtelingen
2024 na Wijzigingen Kadernota 2.901.900 1.688.500 13.898
2024 na wijz. 4.590.400 13.898
2025
2026
2027
12.500 4.930.600 13.847
3.244.100 13.795
3.844.800 13.744
Subtotaal lasten:
2.901.900
1.702.398
4.604.298
4.956.947
3.257.895
3.858.544
Baten Afstemming woningaanbod op de markt Portefeuillestrategie Woningbedrijf actualiseren Inwoners Renswoude wonen zelfstandig Opvang statushouders en vluchtelingen
2024 na Wijzigingen Kadernota 3.779.900 1.407.100 -
2024 na wijz. 5.187.000 -
2025
2026
2027
4.435.400 -
4.696.500 -
4.784.800 -
Subtotaal baten:
3.779.900
1.407.100
5.187.000
4.435.400
4.696.500
4.784.800
Saldo voor bestemming Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserve Subtotaal reserves: Saldo na bestemming
878.000 319.000 -319.000 559.000
-295.298 -135.400 135.400 -159.898
582.702 183.600 -183.600 399.102
-521.547 999.400 999.400 477.853
1.438.605 904.400 -904.400 534.205
926.256 377.000 -377.000 549.256
Toelichting op de wijzigingen: Portefeuillestrategie Woningbedrijf actualiseren De exploitatie uit de begroting van het Woningbedrijf is geactualiseerd. De exploitatie van het Woningbedrijf maakt onderdeel uit van het programma Wonen. Hierdoor verandert ook de begroting 2024-2027 van de algemene dienst met respectievelijk: - € 151.000, - € 997.000, € 359.000 en - € 153.000. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar pagina 80.
Begroting gemeente Renswoude 2024
14
De doorbelastingen (toegerekende rentevaste activa, overhead, lonen) vanuit de algemene dienst naar het woningbedrijf zijn ook opnieuw bekeken. Deze zijn zichtbaar als lasten bij het Woningbedrijf en als baten bij de algemene dienst. Het doel is te komen tot een volledig geïntegreerde begroting, waarbij het Woningbedrijf niet meer een aparte financiële begroting is, maar financieel verwerkt wordt in het programma Wonen. Dit betekent dat alle baten en lasten van het Woningbedrijf worden opgenomen in de begroting van gemeente Renswoude, waarbij bijlage 5.3 op bladzijde 74 als toelichting dient. Voor de begroting 2024 is er een verfijningsslag gemaakt in de verdere integratie tussen beiden begrotingen. In dit proces hebben we geconstateerd dat er lasten uit het verleden dubbel begroot waren. Deze omissie hebben we rechtgetrokken in de begroting 2024. De verfijning t.o.v. eerdere begrotingen, geeft de volgende financiële effecten op de begroting 2024-2027: - € 130.000, - € 109.000, € 483.000 en € 483.000. Mutaties reserves toevoegingen De begroting 2024 van het Woningbedrijf is geactualiseerd door een aanpassing van de baten en lasten. Hierdoor veranderd ook het verwachte resultaat van het woningbedrijf voor 2024. Dit veroorzaakt een neerwaartse bijstelling van de algemene bedrijfsreserve woningbedrijf van € 135.400.
3.1.2
Programma ruimtelijke ontwikkeling & beheer
Het Programma Ruimtelijke Ontwikkeling en Beheer draagt bij aan het behoud van de leefbaarheid van het binnen- en buitengebied van Renswoude. We vinden het belangrijk dat het agrarische karakter zoveel mogelijk behouden blijft en de ruimte krijgt voor ontwikkeling zoals beschreven in de Omgevingsvisie 2018-2030. We willen graag stappen maken op het gebied van duurzaamheid. We zoeken daarbij naar een gezonde balans tussen ecologische, sociale en economische belangen. Klimaatveranderingen dwingen ons ook om goed na te denken over de mogelijke gevolgen voor het openbare en particuliere gebied. Renswoude heeft zich als doel gesteld in 2050 klimaatneutraal te zijn.
Kaderstellende beleidsnota’s • Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2020 • Afkoppelplan 2023 • IBOR Integraal beheerplan openbare ruimte • Nota grondbeleid • Omgevingsvisie Verbonden partijen • Regio Foodvalley • Afval Verwijdering Utrecht (AVU) • Afvalcombinatie De Vallei (ACV) Doelstellingen: • Het landelijke karakter van Renswoude blijft behouden en er wordt perspectief geboden aan agrariërs en andere beheerders of gebruikers van het buitengebied • De dorpskern op de schaal van Renswoude blijven ontwikkelen om zo voldoende aanbod voor inwoners en bedrijven te creëren • Verbetering van de verkeersveiligheid in, en bereikbaarheid van Renswoude • Verbetering van biodiversiteit in het openbare gebied • De kwaliteit van de openbare ruimte wordt in stand gehouden, ingezet wordt op een verbetering. De begraafplaats biedt gelegenheid aan iedere inwoner van Renswoude voor een laatste rustplaats. Daarnaast bevorderen we een betere scheiding van het afval • De verduurzaming van Renswoude wordt verder vormgegeven; de openbare ruimte wordt klimaatbestendiger
3.1.2.1
Ontwikkeling buitengebied & agrarische sector
Resultaat l Het Ruimtelijk Perspectief Landelijk Gebied (RPLG) moet handvatten bieden voor een balans tussen de diverse functies van het buitengebied van Renswoude (landbouw, natuur, recreatie e.d.) 1. Activiteit: Ontwikkelen van een ruimtelijk beleidskader (waar mogelijk en waar nodig in regionaal verband) om de transitie van de landbouw vorm te geven.
Begroting gemeente Renswoude 2024
15
2.
Activiteit: Regelmatig overleg met vertegenwoordigers van LTO, PJGU en UAJK.
Resultaat ll Per 2025 is er een integraal beleid voor het landelijk gebied met ruimte voor duurzame landbouw, waarbij het landelijk karakter behouden blijft en kaders geeft voor het op te stellen omgevingsplan. 1. Activiteit: Ontwikkelen integraal beleid voor zowel stedelijk als landelijk gebied als herijking van de Omgevingsvisie.
3.1.2.2
Ontwikkeling dorp en infrastructuur
Resultaat l Door de realisatie van woningen op Beekweide II worden de huisvestingsmogelijkheden voor onze inwoners verbeterd 1. Activiteit: het bouwrijp maken van de locatie wordt afgerond 2. Activiteit: de voorbereiding voor de verdere inrichting van de openbare ruimte wordt afgerond 3. Activiteit: de aanbesteding voor het woonrijp maken van de 1e fases wordt opgestart 4. Activiteit: realisatie van de bouw van de woningen in fase 1 en 2 (26 woningen in het hoge segment, 2 in het lage segment) 5. Activiteit: voorbereiding verkoop – verhuur woningen fase 3 (34 woningen in het sociale en betaalbare segment) 6. Activiteit: start van de bouw van de woningen in fase 3 7. Activiteit: inzet om de resterende gronden voor de ontwikkeling van Beekweide II (bij voorkeur minnelijk) te verwerven 8. Activiteit: inzetten op het afronden van de ruimtelijke procedure voor het resterende deel van Beekweide II Indicatoren • Het aantal inwoners dat een nieuwe woning heeft kunnen kopen binnen de nieuwbouwplannen neemt toe Resultaat ll De planvoorbereiding voor de herontwikkeling van de locatie van het voormalige schoolgebouw De Borgwal (Borgwallocatie) tot lage segment (zorg) woningen is gestart 1. Activiteit: planvorming en kaderstelling voor de herontwikkeling opstarten 2. Activiteit: het contracteren van een zorginstantie en/of ontwikkelaar
3.1.2.3
Verkeersveiligheid
Resultaat l De verkeersveiligheid verbetert. 1. Activiteit: Achterstallig onderhoud aan de openbare wegen wordt aangepakt conform plan IBOR (Integraal Beheerplan Openbare Ruimte) 2. Activiteit: In gesprek met de provincies en de regio blijven over de veiligheid van de N224 (Dorpsstraat, Arnhemseweg, Utrechtseweg) Indicatoren • Het aantal verkeersslachtoffers als gevolg van verkeersonveilige situaties is afgenomen ten opzichte van de drie voorgaande jaren (naar rato van het aantal inwoners) Bronnen: Regionaal onderzoek, CBS, Politie, Rijkswaterstaat, ziekenhuizen en verzekeraars
3.1.2.4
Biodiversiteit
Resultaat l Het buitengebied is in 2026 meer biodivers dan nu 1. Activiteit: Biodiversiteit uitvoeren conform het in 2023 opgestelde bestek Maaien Bermen & Sloten 2. Activiteit: Subsidies verkrijgen op het gebied van duurzaamheid en biodiversiteit Resultaat ll Het dorp/ binnen de bebouwde kom is in 2026 meer biodivers dan nu 1. Activiteit: Het opstellen en realiseren van een Uitvoeringsplan Biodiversiteit Dorp; Dit levert door de nulmeting bij aanvang en opvolging uiteindelijk een indicator voor de toekomst op 2. Activiteit: Bewustwording op het gebied van biodiversiteit onder de inwoners van Renswoude vergroten
Begroting gemeente Renswoude 2024
16
Indicatoren • Er worden meer waarnemingen geregistreerd bij www.waarnemingen.nl in Renswoude • Het aantal en de verschillende soorten beplanting, vogels en insecten (flora en fauna) in de openbare ruimte neemt de komende jaren toe. Bronnen: locatie onderzoek Natuurpro (Heem) en waarnemingen van medewerkers van de gemeente Renswoude
3.1.2.5
Onderhoud openbare ruimte & afval
Resultaat l De basis van het onderhoud van het openbare gebied is op orde conform het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (Plan IBOR) en het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP). 1. Activiteit: Werkzaamheden uitvoeren conform Plan IBOR en GRP 2. Activiteit: Uitvoeren van het afkoppelplan (specifieke activiteit vanuit het GRP) 3. Activiteit: De milieuoverlast bij de Lunterse Beek ter hoogte van bedrijventerrein De Hooge Hoek oplossen 4. Activiteit: Evaluatie Plan IBOR op de gewenste kwaliteit in relatie tot de verwachte inspanning 5. Activiteit: Actualisatie Plan IBOR, waardoor een langjarig inzicht in de vervangingsinvesteringen wordt verkregen Indicatoren • Het proces van beheer en vervanging is zo efficiënt en effectief ingericht dat kapitaalvernietiging zoveel mogelijk wordt voorkomen • Bronnen: Regelmatige inspectie van wegen en bomen • Uit de resultaten van een beeldkwaliteitsmeting blijkt dat Renswoude voldoet aan Kwaliteitsniveau A voor haar centrumgebieden en Kwaliteitsniveau B voor de overige gebieden • Bronnen: Beeldkwaliteitsmeting Openbare Ruimte; De kennis van en inspecties door medewerkers van de buitendienst, en eventuele onderzoeken die gehouden zijn door externe partijen • De riolering stort niet vaker dan drie tot vijf keer per jaar over in de beken • Bronnen: Meetgegevens Waterschap • De vijf strategisch geplaatste meetpunten in Renswoude geven informatie over
de werking van het riool (‘droge voeten, natte voeten') Bronnen: Meetgegevens van de vijf meetpunten. Resultaat ll Een betere scheiding van de restafvalstroom en minder vervuiling van de andere grondstromen (aanvullend op de behaalde VANG doelstelling) 1. Activiteit: we verwerken circulariteit in het afvalbeleid 2. Activiteit: uitwerking van de huisvestingsvisie 3. Activiteit: Het houden van steekproeven tijdens de afvalinzameling op de inhoud van de aangeboden minicontainers PMD 4. Activiteit: Inwoners nog beter informeren en persoonlijk betrekken bij de wijze van afvalinzameling en mogelijkheden hiertoe 5. Activiteit: Onderzoek doen naar de mogelijkheid tot ondergrondse inzameling van restafval bij woningen met een kleine tuin 6. Activiteit: Bij de ontwikkeling van nieuwbouwprojecten wordt samen met de afvalinzamelaar gekeken naar de wijze van afvalinzameling Indicatoren • De restafvalstroom heeft zo min mogelijk aantal grondstoffen • Het PMD heeft zo min mogelijk andere stromen zodat de afkeur van vrachten minimaal is of zelfs nihil
3.1.2.6
Thema Duurzaamheid (Energie/ Klimaatadaptatie/ Circulariteit/ RES)
Resultaat l De afspraken omtrent de RES (Regionale Energie Strategie) Foodvalley worden uitgevoerd 1. Activiteit: Renswoude geeft uitvoering aan de projecten vanuit de RES Foodvalley 1.0, om zo het Renswoudse bod van 20 GWh in 2030 te bereiken
Begroting gemeente Renswoude 2024
17
Resultaat ll De Routekaart Duurzaam Renswoude wordt geactualiseerd en vastgesteld als uitvoeringsplan duurzaamheid 1. Activiteit: Evalueren en actualiseren van de Routekaart Duurzaam Renswoude 2. Activiteit: Onderzoeken verduurzaming bedrijventerrein in relatie tot Energy-HUB Resultaat III Energiebesparing en klimaatadaptatie worden nadrukkelijker onder de aandacht gebracht van onze inwoners en bedrijven 1. Activiteit: Inzetten op warmte aanpak 2. Activiteit: We inventariseren de mogelijkheden voor een gezamenlijke isolatieaanpak op buurt- en wijkniveau. Deze inventarisatie is opgestart 3. Activiteit: De geldende landelijke subsidieregelingen duidelijk kenbaar maken via de gemeentelijke website Indicatoren • We meten de herwinbare opwek en energiebesparing (Klimaatmonitor).