Concept jaarstukken gemeente Renswoude 2023
Tekst van het document
Jaarstukken gemeente Renswoude 2023
Jaarstukken gemeente Renswoude 2023
1
Inhoud 1. 2.
3.
4.
Inleiding ..................................................................................................................................................... 4 1.1. Aanbiedingsbrief........................................................................................................................ 4 Hoofdlijnen financiële positie ..................................................................................................................... 7 2.1. Hoofdlijnen financieel resultaat ................................................................................................. 7 2.2. Dashboard financiën .................................................................................................................. 9 Programmaverantwoording .......................................................................................................................10 3.1. Programmaplan ........................................................................................................................10 3.1.1. Programma wonen ...................................................................................................................10 3.1.1.1. Afstemming woningaanbod op de markt ...................................................................................10 3.1.1.2.
Regionale inzet wonen ..............................................................................................................11 3.1.1.3. Woon, verkoop en onderhoudsstrategie ...................................................................................11 3.1.1.4. Sociale huur, koop ....................................................................................................................12 3.1.1.5. De portefeuillestrategie Woningbedrijf is geactualiseerd...........................................................13 3.1.1.6. Inwoners van Renswoude wonen zelfstandig ............................................................................13 3.1.1.7. Opvang statushouders en vluchtelingen ....................................................................................13 3.1.2. Programma ruimtelijke ontwikkeling & beheer .........................................................................14 3.1.2.1. Ontwikkeling buitengebied & agrarische sector .........................................................................15 3.1.2.2. Ontwikkeling dorp & infrastructuur ...........................................................................................15 3.1.2.3. Verkeersveiligheid ....................................................................................................................16 3.1.2.4.
Biodiversiteit ............................................................................................................................16 3.1.2.5. Onderhoud openbare ruimte & afval ........................................................................................17 3.1.2.6. Thema duurzaamheid (gas, stikstof, windmolens, RES) ..............................................................18 3.1.2.7. Begraafplaats............................................................................................................................19 3.1.3. Programma samenleving...........................................................................................................20 3.1.3.1. Domeinoverstijgend..................................................................................................................21 3.1.3.2. Welzijn en sport........................................................................................................................22 3.1.3.3. Kunst en cultuur .......................................................................................................................23 3.1.3.4. WMO........................................................................................................................................23 3.1.3.5.
Jeugd ........................................................................................................................................24 3.1.3.6. Participatie ...............................................................................................................................25 3.1.4. Programma economische ontwikkeling en toerisme..................................................................28 3.1.4.1. Ontwikkeling lokale bedrijfsleven ..............................................................................................28 3.1.4.2. Bereikbaarheid, verkeersveiligheid en mobiliteit .......................................................................29 3.1.4.3. Recreatie en toerisme ...............................................................................................................29 3.1.5. Programma inwoners, openbare orde en veiligheid, bestuur en organisatie .............................31 3.1.5.1. APV, OOV, Vergunningverlening (bouw/OG en evenementen) ..................................................31 3.1.5.2. Burgerzaken .............................................................................................................................32 3.1.5.3. Vluchtelingen............................................................................................................................33 3.1.5.4.
Extern toezicht en integriteit.....................................................................................................33 3.1.5.5. Huisvesting ...............................................................................................................................33 3.1.6. Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, Vpb en onvoorzien .....................................................35 3.2. Paragrafen ................................................................................................................................36 3.2.1. Paragraaf lokale heffingen ........................................................................................................36 3.2.2. Paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing ..................................................................41 3.2.3. Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................47 3.2.4. Paragraaf financiering ...............................................................................................................54 3.2.5. Paragraaf bedrijfsvoering ..........................................................................................................57 3.2.5.1. Ontwikkelingen bedrijfsvoering.................................................................................................57 3.2.5.2.
Toelichtingen afwijkingen rechtmatigheid .................................................................................60 3.2.6. Paragraaf verbonden partijen ...................................................................................................62 3.2.7. Paragraaf grondbeleid...............................................................................................................70 3.2.8. Paragraaf Wet open overheid ...................................................................................................72 Jaarrekening ..............................................................................................................................................73 4.1. Balans.......................................................................................................................................73
Jaarstukken gemeente Renswoude 2023
2
5.
4.2. Overzicht baten en lasten .........................................................................................................75 4.3. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling...................................................................75 4.4. Toelichtingen op de balans .......................................................................................................78 4.5. Toelichting op het overzicht baten en lasten .............................................................................88 4.6. Overzicht incidentele baten en lasten .......................................................................................90 Bijlagen .....................................................................................................................................................92 5.1. Samenstelling bestuur ..............................................................................................................92 5.2. SISA ..........................................................................................................................................94 5.3. Taakvelden ............................................................................................................................. 104 5.4. Rechtmatigheidsverantwoording ............................................................................................ 105 5.5.
Begrotingsrechtmatigheid ....................................................................................................... 106 5.6. Investeringskredieten ............................................................................................................. 109 5.7. Subsidies sociaal domein......................................................................................................... 110 5.8. Woningbedrijf Renswoude ...................................................................................................... 111
Jaarstukken gemeente Renswoude 2023
3
1. Inleiding 1.1. Aanbiedingsbrief Renswoude, 28 mei 2024 Aan de leden van de raad van de gemeente Renswoude,
Algemeen beeld In 2023 is uitvoering gegeven aan de begroting en daarmee aan het coalitieprogramma in een wereld die constant in verandering is. De wereld is door de toenemende digitalisering en wetgeving steeds complexer voor inwoners en ondernemers. Niet iedereen kan hierin meekomen en dit kan voor deze inwoners leiden tot minder veerkracht en een toename van crises. De vraag naar zorg en ondersteuning neemt hierdoor toe en ook is er meer behoefte aan maatwerk en persoonlijke dienstverlening. De wereld is voor mensen onzekerder geworden, door oorlogen en zorgen over klimaatontwikkelingen zoals bosbranden, extreme hitte en overstromingen. Deze onzekerheid uit zich in sommige gevallen in meer extreem gedrag, zoals landelijk bij de boeren- en klimaatprotesten. De kaders van de Rijksoverheid zijn onduidelijker, door verschuiving van het politieke landschap na de landelijke en provinciale verkiezingen. Dit vraagt aandacht en een extra uitdaging. De financiële jaarlijkse circulaires geven bijvoorbeeld geen meerjarige duidelijkheid. De wetgeving rondom huisvesting van asielzoekers is constant in ontwikkeling. Het gewenste perspectief voor agrariërs door heldere en duidelijke landelijke regelgeving blijft uit.
En tenslotte vraagt de leefbaarheid van Renswoude in de openbare ruimte continue aandacht, waarbij helaas weer een dodelijk ongeluk op de N224 ook de samenwerking met de provincie op het terrein van verkeersveiligheid continu om actie vraagt. Binnen deze context heeft de gemeente in 2023 zo efficiënt en effectief mogelijk meebewogen en hierop gereageerd. Deze jaarrekening laat zien hoe dit vorm heeft gekregen.
Financieel resultaat De jaarrekening Renswoude 2023 sluit met een positief resultaat van € 1.250.544 (vóór bestemming). Wij stellen voor om het grootste gedeelte hiervan, weer toe te voegen aan de bestemmingsreserve opvang Oekraïne. Een verdere financiële toelichting volgt in 2.1. Hoofdlijnen financieel resultaat.
Sociaal domein Ondanks een forse toename van aantallen dossiers en verzwaring van de complexiteit, heeft het Dorpsteam inwoners met een zorg- en ondersteuningsvraag goed kunnen begeleiden. Renswoude heeft te maken met een stijging van kosten door toename van ingezette zorg, maar deze stijging was minder groot dan die van veel andere gemeenten in de regio. Inwoners waardeerden de geboden zorg en ondersteuning vanuit het Dorpsteam hoog. Zij beoordeelden hun ervaring met de WMO met een gemiddelde van 8,1 en de hulp vanuit de Jeugdwet met gemiddeld een 7,7. We hebben maatschappelijk werk ingezet als preventieve voorziening voor individuele begeleiding. Rond de jeugd werken we in een eerder stadium sneller en intensiever samen met onze partners op het gebied van veiligheid. Op deze manier voorkomen we escalatie en verdergaand ingrijpen (Proeftuin aanpak). Op de scholen hebben we preventieve activiteiten aangeboden, zoals bijvoorbeeld Voorschoolse educatie en de Verlengde Schooldag. Op deze manier voorkomen we ontwikkelingsachterstanden bij kinderen. Veel inwoners nemen actief deel aan de samenleving, o.a. via de activiteiten die het welzijnswerk samen met veel vrijwilligers organiseert. In deze samenwerking zijn we nieuwe activiteiten gestart, zoals handwerkateliers voor mensen met beginnende dementie.
We hebben de aanpak tegen eenzaamheid voortgezet vanuit het netwerk Renswoude voor elkaar. Met het Taalhuis hebben we een samenwerkingsconvenant gesloten over onder meer het begeleiden van inwoners met Nederlands als tweede taal. Hiernaast heeft het Taalhuis heeft het certificeringstraject met succes doorlopen. We werken intensief samen met regionale partners, zoals de GGD, de Jeugdhulpregio, gemeente Veenendaal en IW4. Zo is vanuit de samenwerking met de gemeente Veenendaal en IW4 Nieuw Beschut Werk ontwikkeld, met als doel zoveel mogelijk mensen naar werk te begeleiden. Het minimabeleid van de jaren 2020 tot 2023 is positief geëvalueerd. Van de Grebbepas en de minimaregelingen wordt steeds meer gebruik gemaakt. Via vroegsignalering voorkomen we financiële problemen van inwoners en krijgen zij een hulpaanbod van de gemeente als er sprake is van betalingsachterstanden en schulden.
Jaarstukken gemeente Renswoude 2023
4
In 2023 is er samen met veel inbreng van inwoners en samenwerkingspartners een nieuw beleidskader ontwikkeld voor het sociaal domein. Hiernaast zijn de mogelijkheden om gezond en gelukkig te leven in Renswoude versterkt, door allerlei activiteiten vanuit het nieuwe Gezond en actief leven akkoord (GALA). Vanuit dit akkoord ontvangen we extra middelen om o.a. de activiteiten van de buurtsportcoach voort te kunnen zetten en uit te breiden.
Ruimtelijk domein In 2023 is hard gewerkt om zo voldoende woningen te realiseren voor onze inwoners. In Beekweide II is bijvoorbeeld gestart met het bouwrijp maken van deze nieuwe woonwijk en is ook de eerste fase verkoop afgerond. Het complex van de woningen in Taets van Amerongen, fase II is gesloopt en de bouw is in 2023 opgestart. Zodat voor alle doelgroepen dankzij deze projecten woningen beschikbaar zijn gekomen. De huisvestingsverordening is geactualiseerd, waarbij de doelgroepen voor aanvragen urgentie zijn aangescherpt. De taakstelling voor statushouders is gehaald. In december werd het volkshuisvestelijk kader vastgesteld, waardoor bij nieuwe projecten nu heldere kaders zijn voor het type woningen wat we willen realiseren. De medewerkers van de gemeente zijn begin 2023 terugverhuisd naar het vernieuwde gemeentehuis aan de Dorpsstraat. De eerste ervaringen met dit gebouw zijn positief en het gebouw vormt een echt visitekaartje, wat helpt in het binden van nieuwe collega’s. En daar hoort ook een toekomstbestendige gemeentewerf bij. De opdracht voor de realisatie van een nieuwe gemeentewerf is gegeven en in 2025 wordt de oplevering verwacht. Hiermee worden alle gemeentelijke vastgoedgebouwen duurzaam en voldoen aan het gewenste energielabel. De inwoners van Renswoude met een eigen woning zijn geholpen met het duurzaam maken van hun woningen.
Er was op zichtbare plekken in het dorp en tijdens speciale bijeenkomsten onafhankelijk advies beschikbaar. De eerste klimaatburgemeester zorgde daarbij voor extra aandacht en inspiratie. Dit heeft geleid tot de eerste groep van energiecoaches, vrijwilligers die laagdrempelig bij inwoners thuis een eerste advies kunnen geven. Zodat op termijn alle woningen een voldoende energielabel hebben. Om dit ook te realiseren voor ons eigen woningbezit worden jaarlijks huurwoningen grondig aangepakt. In 2023 gold dit voor het complex aan de Van Reedeweg. Naast de woningen is er ook continu aandacht voor een veilige, schone en klimaatadaptieve inrichting van de openbare ruimte. Dat betekent dat de meldingen voortvarend door de buitendienst worden opgepakt en dat begonnen is met de voorbereiding van het eerste afkoppelproject. Wel zal op termijn de algehele kostenontwikkeling ook zijn effect hebben op de benodigde budgetten voor uitvoering van het integrale beheer. Wat permanente bestuurlijke aandacht heeft gehad is de verkeersveiligheid van de N224, waarbij in 2023 een verkeersonderzoek is opgestart samen met de 2 provincies en buurgemeenten. Dit vraagt een lange adem om tot een duurzame oplossing te komen. Een lange adem die ook nodig is om samen met de boeren toe te werken naar een perspectief dat past binnen de regelgeving.
In 2023 is daar bestuurlijk continue aandacht voor gevraagd en is blijvend het gesprek met de boeren gezocht en aangegaan.
Oekraïense vluchtelingen Begin 2022 werden we geconfronteerd met de oorlog in Oekraïne. Veel inwoners van Oekraïne zochten een veilig heenkomen voor het oorlogsgeweld. Renswoude heeft velen van hen met open armen ontvangen. We kunnen trots zijn op de inwoners die hen tijdelijke opvang hebben aangeboden. In 2023 zijn gemiddeld 50 Oekraïense vluchtelingen opgevangen door onze inwoners. Daarnaast is de voormalige schoollocatie de Borgwal omgebouwd tot een tijdelijke opvanglocatie voor maximaal 45 personen. Medio april 2023 hebben de eerste 19 Oekraïense vluchtelingen hun intrek genomen in de Borgwal en eind december werden hier 34 Oekraïense vluchtelingen opgevangen. Op andere gemeentelijke opvanglocaties zijn gemiddeld 29 Oekraïense vluchtelingen opgevangen in 2023.
Financiële positie gemeenten Het jaar 2023 hebben we positief afgesloten. Toch voorzien we een onbalans in taken en opgaven en middelen, wat de slagkracht van gemeenten bedreigt. De inzet van gemeenten is noodzakelijk bij het aanpakken van alle grote maatschappelijke opgaven. Maar de financiële positie van gemeenten staat al jaren onder druk. Er is een structurele verbetering van de financiële positie nodig om dit te veranderen. De vraag is of gemeenten in staat blijven om grote maatschappelijke opgaven zoals de energietransitie en woningbouw te realiseren en de taken binnen het sociaal domein uit te voeren. De voorjaarsnota 2024 van het demissionair kabinet is recent verschenen en laat een kleine stap zien. In lijn met de voorjaarsnota is de verwachting dat het perspectief van de mei- en septembercirculaires niet verbetert. De impact voor gemeente Renswoude is op dit moment dan ook nog niet helder. 2023 wordt goed afgesloten, maar we weten dat er nog een bezuinigingsronde vanuit het Rijk aankomt.
Jaarstukken gemeente Renswoude 2023
5
Voorstel Resultaatbestemming De resultaatbestemming, naar aanleiding van deze jaarrekening, vraagt om het vaststellen van: 1. De jaarstukken gemeente Renswoude 2023 met het daarbij behorende jaarrekeningresultaat; 2. De budgetoverheveling door het niet-bestede budget in 2023 te doteren aan de bestemmingsreserve Oekraïne; 3. De uiteindelijke mutatie ten gunste of ten laste van de algemene reserve niet geblokkeerd; 4. De instemming met de overheveling van de restant investeringskredieten zoals opgenomen in de jaarrekening 2023. Ten aanzien van de budgetten die in 2023 niet (volledig) zijn ingezet, stellen we voor de budgetten waarvoor verplichtingen zijn aangegaan en/of waarvoor een uitgewerkt onderliggend bestedingsplan is opgesteld, over te hevelen naar de exploitatie 2024. De niet-bestede middelen worden bij deze jaarrekening gestort in de algemene reserve niet geblokkeerd. Resultaatbestemming 2023 beslispunt 1
Resultaat jaarrekening 2023
beslispunt 2
Totaal over te hevelen budget naar volgend jaar Toevoeging aan bestemmingsreserve opvang Oekraine
1.250.544 -1.569.403 1.569.403
beslispunt 3 Restant te doteren aan de algemene reserve (vrij besteedbaar)
-318.859
Voor de bestemming van het resultaat stellen we u voor om: 1. Het resultaat van de Jaarrekening 2023 vast te stellen op € 1.250.544; 2. € 1.569.403 van het niet-bestede budget in 2023 te doteren aan de bestemmingsreserve opvang Oekraïne; 3. € 318.859 te onttrekken aan de algemene reserve (vrij besteedbaar); 4. In te stemmen met de overheveling van de restant investeringskredieten zoals opgenomen in de Jaarrekening 2023 in de bijlage begrotingsrechtmatigheid.
Wij nodigen u uit tot behandeling van de Jaarstukken 2023 over te gaan.
Burgemeester en wethouders van Renswoude,
Burgemeester, Mw. P. Doornenbal-van der Vlist
Jaarstukken gemeente Renswoude 2023
de Secretaris, Dhr. E.J. Jansonius
6
2. Hoofdlijnen financiële positie 2.1. Hoofdlijnen financieel resultaat Ontwikkeling resultaat op hoofdlijnen De jaarrekening 2023 sluit af met een positief resultaat van € 1.250.544 (vóór bestemming). Het verschil tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening is € 255.000 (waarvan € 55.000 incidenteel). Rekening 2022 Totaal lasten programma's - Programma 1 wonen - Programma 2 ruimtelijke ontwikkeling & agrarische sector - Programma 3 sociaal domein - Programma 4 economische ontwikkeling en toerisme - Programma 5 inwoners, openbare orde en veiligheid, bestuur en organisatie
Totaal baten programma's - Programma 1 wonen - Programma 2 ruimtelijke ontwikkeling & agrarische sector - Programma 3 sociaal domein - Programma 4 economische ontwikkeling en toerisme - Programma 5 inwoners, openbare orde en veiligheid, bestuur en organisatie
Saldo baten / lasten programma's - Algemene dekkingsmiddelen - Overhead - Vennootschapsbelasting Saldo baten / lasten programma's voor mutaties reserves Totaal toevoegingen reserves Totaal onttrekkingen reserves Saldo reserves Resultaat voor bestemming Af: Incidentele posten Totaal excl. Incidentele posten
14.230 4.018 3.686 5.532 67 928 9.099 4.453 3.180 1.012 91 363 -5.131 9.450 -2.958 -262 1.099 1.973 1.371 -602 497 774 -278
Begroting 2023 primair na wijziging 11.442 13.621 2.873 3.886 2.974 3.425 4.608 5.360 78 64 910 885 6.166 9.342 3.471 6.190 1.479 1.968 950 917 54 54 212 213 -5.276 -4.279 9.045 8.824 -2.996 -3.349 -25 -25 747 1.171 847 1.980 822 1.804 -25 -176 723 996 99 1.665 624 -669
Rekening 2023 14.753 4.200 3.701 5.772 103 977 8.967 5.462 2.171 962 70 303 -5.785 9.809 -4.386 236 -126 1.994 3.370 1.377 1.251 1.720 -469
voordeel nadeel -1.132 n -314 n -275 n -412 n -39 n -92 n -374 n -728 n 203 v 45 v 16 v 90 v -1.507 n 985 v -1.037 n 261 v -1.297 n -14 n 1.566 v 1.552 v 255 v 55 v 200 v
Verschil
Ontwikkeling begrotingssaldo Het verloop van het begrotingssaldo na de tussenrapportages en begrotingswijzigingen is als volgt: Omschrijving Bedrag A Saldo primitieve begroting 2023 723 B Mutatie tussenrapportages 697 C Overige wijzigingen -423 D (A t/m C) Begrotingssaldo na wijzigingen 997 E Positieve afwijkingen jaarrekening 255 F (D+E) Jaarrekening resultaat 2023 1.251
Onderbouwing financiële afwijkingen In onderstaande tabel is een analyse opgenomen van de significante afwijkingen ten opzichte van de Programmabegroting 2023 na verwerking van alle begrotingswijzigingen. Waar mogelijk worden mutaties gesaldeerd. Omschrijving Onttrekking voorziening milieu lager dan geraamd Toevoeging voorziening riolering lager dan geraamd Energietoeslag onjuist geraamd Lasten Jeugdzorg hoger dan geraamd Meer leges burgerzaken en omgevingsvergunningen dan geraamd Verminderingen vennootschapsbelasting niet geraamd Naheffingen btw en bcf niet geraamd Salarislasten lager dan geraamd Totaal saldo afwijkingen
Programma 2 2 3 3 5 6 6 div.
Verschil in € -33.000 70.000 -210.000 -90.000 90.000 261.000 -143.000 360.000 305.000
Nadeel= - / Voordeel= +
Jaarstukken gemeente Renswoude 2023
7
Toevoeging voorziening milieu (- € 33.000) Het jaarlijkse exploitatieresultaat op het product afval wordt aan deze voorziening toegevoegd of van deze voorziening onttrokken. In 2023 is er sprake geweest van een kleiner tekort op het product afval dan geraamd. Dit heeft geleid tot een lagere onttrekking uit deze voorziening. Toevoeging voorziening riolering (+ € 70.000) Het jaarlijkse exploitatieresultaat op het product riolering wordt aan deze voorziening toegevoegd of van deze voorziening onttrokken. De toevoeging aan deze voorziening bleek € 70.000 lager dan begroot. Er waren lagere opbrengsten uit rioolheffing. Hieruit is een lager productresultaat voortgekomen, welke gedoteerd is aan deze voorziening. Energietoeslag (- € 210.000) De uitvoering van de energietoeslagen ligt bij gemeente Veenendaal. De periode voor de aanvragen is van 22 december 2023 tot 1 april 2024. Voor een goede inschatting van de kosten is dit voor de jaarrekening aan de late kant en zijn we ook afhankelijk van de raming vanuit Veenendaal. De regeling energietoeslag is ook nog een open-einde-regeling. Uiteindelijk is door deze onzekerheden de raming niet goed opgenomen in de begroting. De verstrekte energietoeslagen zijn dus veel hoger uitgevallen en er wordt pas verantwoording over afgegeven bij de jaarrekening. Voor de uitvoering van de energietoeslag is er uiteindelijk € 210.000 gerealiseerd.
Jeugdzorg (- € 90.000) Binnen de jaarrekening 2023 zien we overschrijdingen op de grote zorgdossiers binnen sociaal domein. Het zijn open-einderegelingen, waardoor de sturing lastig is. Met name binnen de uitvoering van de Jeugdwet zien we een zorgwekkende ontwikkeling. Het volume qua dossiers neemt aanzienlijk toe. Naast deze ontwikkeling zien we ook dat de prijzen van zorgaanbieders fors worden verhoogd. In 2023 heeft deze ontwikkeling geleid tot een overschrijding van de kosten van € 90.000. Leges burgerzaken en omgevingsvergunningen (+ € 90.000) In 2023 zijn er meer leges gerealiseerd bij burgerzaken en omgevingsvergunningen. Er zijn meer omgevingsvergunningen verstrekt en ook meer producten van burgerzaken. Daarmee dus hogere leges en hogere baten. Vennootschapsbelasting (+ € 261.000) Vennootschapsbelasting laat zich moeilijk begroten, omdat je afhankelijk bent van de ontwikkeling in de grondexploitaties. Bovendien is de aangifte vennootschapsbelasting altijd achteraf. In 2023 hadden we € 261.000 lagere vennootschapsbelasting dan begroot, wat leidt tot een voordeel in de exploitatie. Naheffingen btw en bcf (BTW compensatiefonds) (- € 143.000) In 2023 is er een belastingonderzoek geweest bij gemeente Renswoude. De belastingdienst wijst volkomen onverwachts gemeenten aan om een grote controle te doen over oude jaren.
Wij hebben volledige medewerking gegeven en we hebben samen met de belastingdienst een goede controle doorlopen. Er zijn weinig opmerkingen uitgekomen van de inspecteur, dus het merendeel gaat goed. Helaas zijn er wel wat fouten gekomen uit oude jaren. Dit leidt tot een eenmalige naheffingsaanslag van btw en bcf van € 143.000. Omdat we deze controle niet in de planning hadden, was dit bedrag natuurlijk ook niet begroot. Inmiddels werkt gemeente Renswoude samen met een erkend adviesbureau op het gebied van fiscaliteit, zodat periodiek alles wordt gecontroleerd. De verwachting is dan ook dat de fouten uit het verleden niet meer kunnen gebeuren. Salarissen (+ € 360.000) In de begroting zijn de personeelsbudgetten en de bijbehorende realisatie, aan verschillende programma’s doorberekend. Hierdoor staat er ook geen totaaloverzicht in de jaarrekening. De belangrijkste dekkingsbronnen voor de totale personeelslasten, zijn de personeelsbegroting, personeel van derden (beperkt budget), eventuele subsidies en tot slot de bestemmingsreserve arbeidsmarkt. De werkelijke totale personeelslasten in een jaar moeten, met een eventuele minimale overschrijding, gedekt worden uit het totaal van de dekkingsbronnen. Het creëren van de bestemmingsreserve arbeidsmarkt van € 1 Mln. is in de voorjaarsrapportage 2023 besloten in de raad.
Van 2024 t/m 2027 wordt er een onttrekking voorzien van € 250.000 per jaar vanuit deze reserve. De werkelijke onttrekking vanuit de algemene reserve en dotatie naar de bestemmingsreserve arbeidsmarkt, loopt via deze jaarrekening. Door niet ingevulde vacatures is er een onderbesteding van de personeelsbegroting van € 360.000. De meeste niet ingevulde vacatures proberen we te bemensen met inhuur.
Jaarstukken gemeente Renswoude 2023
8
2.2. Dashboard financiën Ontwikkeling weerstandsratio
Het weerstandsratio blijft gelijk in 2023. De norm vanuit de raad is 1,4. Voor 2023 komt het ratio uit op 4,5. De risico’s zijn ligt gestegen, maar het beschikbare weerstandsvermogen ook. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing vindt u hierover meer informatie.
Weerstand norm en werkelijk (ratio) 5,0
4,7
4,5
4,5
1,4
1,4
1,4
2021
2022
2023
4,5 4,0 3,5
3,0 2,5 2,0 1,5 1,0
0,5 0,0
Ontwikkeling betaaltermijn crediteuren Betaaltermijn norm en werkelijk (dagen) 40
Gemeente Renswoude betaalt haar facturen gemiddeld binnen 22 dagen. De wettelijke norm voor de gemiddelde betaaltermijn is vastgesteld op 30 dagen. 88% wordt op tijd betaald.
35
35
30
30
30
30
20
21
22
2022
2023
30
25 20 15 10
5 0 2020
2021 Betaaltermijn crediteuren
Norm betaaltermijn
Crediteuren gegevens
2020
Gemiddelde doorlooptijd ontvangstdatum - betaaldatum Aantal inkoopfacturen Aantal inkoopfacturen op tijd betaald Percentage op tijd Percentage te laat
35 dagen 2.404 2.106 88 12
Aantal facturen - percentage op tijd
2.500
2.750 2.404
2.966
2.476
2.000 1.500 1.000 500
88
20 dagen 2.476 2.096 85 15
2022 21 dagen 2.750 1.870 68 32
2023 22 dagen 2.966 2.617 88 12
In 2023 zijn 2.966 facturen ontvangen en verwerkt. 2.617 inkoopfacturen zijn op tijd betaald, wat neerkomt op 88%. In 2023 zijn wel veel meer inkoopfacturen verwerkt, maar dit gaat niet ten kosten van de gemiddelde betalingstermijn.
3.500 3.000
2021
68
88
0 Aantal inkoopfacturen 2020 35 dagen
Percentage op tijd 2021 20 dagen
Jaarstukken gemeente Renswoude 2023
2022 21 dagen
2023 22 dagen
9
3. Programmaverantwoording 3.1. Programmaplan 3.1.1.
Programma wonen
Dit programma draagt bij aan het zorgen voor passende woonruimte voor Renswoudenaren die woonruimte zoeken. Voor de komende periode staan we voor serieuze uitdagingen wanneer het gaat om de aanwezigheid van voldoende duurzame en betaalbare woningen. Er wordt extra aandacht gevraagd voor de energietransitie van de bestaande woningvoorraad . Uitgangspunt is, dat het woningaanbod zoveel mogelijk aansluit bij de huidige en verwachte vraag van inwoners naar soort, prijsklasse, type en aantal woningen. Leidend hierbij is de in 2022 vastgestelde Woonvisie. Naast deze Woonvisie gelden ook de richtlijnen vanuit de landelijke overheid. Sinds 1 januari 2023 is de Woondeal van kracht. Dit betekent dat we ernaar streven om 28% van de te realiseren woningen tot 2030 bouwen voor de sociale sector, 6 % voor middenhuur en er 33% bestemd is voor goedkope koop tot de door de minister vastgestelde grens van € 355.000,- (prijspeil 2023). Vanuit Regio Foodvalley heeft de gemeente Renswoude het aanbod richting Provincie en Rijksoverheid mede-ondertekend. Voor wat betreft de realisatie van sociale huurwoningen zal het gemeentelijk Woningbedrijf de ‘prefered supplier’ blijven. Om aan de uitgangspunten van de Woondeal te voldoen was het noodzakelijk om voor toekomstige woningbouwontwikkelingen een volkshuisvestelijk kader vast te stellen. De gemeenteraad heeft op 24 oktober 2023 dit kader vastgesteld.
Het genoemde percentage voor sociale huur is ook opgenomen in de door de Rijksoverheid, VNG en Aedes (koepel voor woningcorporaties) overeengekomen Nationale Prestatie Afspraken (NPA). Vanwege de ondertekening van dit document door de VNG gelden de gemaakte afspraken daardoor ook voor het Woningbedrijf. Deze NPA, die tot stand zijn gekomen na het besluit tot afschaffing van de Verhuurdersheffing per 1 januari 2023, hebben grote impact op nieuwbouw, verduurzaming en huurprijsbeleid. Uitgangspunt voor het college is, om zoveel mogelijk Renswoudenaren de mogelijkheid te bieden hun woonwensen in vervulling te laten gaan. Tot nu toe waren de mogelijkheden daartoe beperkt. Inmiddels heeft de Eerste Kamer ingestemd met het wetsvoorstel aanpassing Huisvestingswet waardoor gemeenten de mogelijkheid wordt geboden om 50% van de nieuw te bouwen woningen toe te wijzen aan eigen inwoners. Dit is een eerste stap om aan de wens van het college tegemoet te komen. Doelstelling: Vergroting van een passend, duurzaam en betaalbaar woningaanbod voor Renswoudenaren die woonruimte zoeken.
Kaderstellende beleidsnota’s • Omgevingsvisie Renswoude 2018-2030 • Woningmarktonderzoek (december 2021) • Woonvisie 2022-2026 (februari 2022) • Doelgroepenverordening (2023) • Woondeal 2023 • Volkshuisvestelijk kader (2023) • Portefeuillestrategie Woningbedrijf (december 2019) • Huisvestingsverordening Renswoude (juni 2023) • Bestemmingsplannen
3.1.1.1. Afstemming woningaanbod op de markt Periodiek afstemmen of het woningaanbod past bij de vraag uit de markt (resultaatgebied) Resultaat l Elke twee jaar wordt actueel inzicht geboden in evenwicht tussen vraag en aanbod. 1. Activiteit: Voor dit inzicht wordt jaarlijks een ‘quick scan’ Woningmarktonderzoek uitgevoerd. Hiervoor wordt in de begroting in het betreffende (oneven) jaar een bedrag van € 12.500,- opgenomen. Uitgevoerd: In 2023 is geen quick scan woningmarktonderzoek uitgevoerd. In 2024 zal er een regionaal woningbehoefte onderzoek worden uitgevoerd waarin ook gegevens komen voor de gemeente Renswoude.
Jaarstukken gemeente Renswoude 2023
10
Resultaat ll Actuele Woonvisie is eenmaal per vijf jaar opgesteld. 1. Activiteit: Onderzoek laten doen. Uitgevoerd: De woonvisie is in 2022 vastgesteld en is pas in 2027 weer aan de vijfjaarlijkse herijking toe en daarom in 2023 niet opgesteld. 2. Activiteit: Vaststelling door de gemeenteraad. Uitgevoerd: De woonvisie is in 2022 vastgesteld en is pas in 2027 weer aan de vijfjaarlijkse herijking toe en daarom in 2023 niet opgesteld. Resultaat lll Woningmarktstrategie is opgesteld. 1. Activiteit: In 2023 door de gemeenteraad de op de Woonvisie gebaseerde Woningmarktstrategie laten vaststellen. In deze Woningmarktstrategie worden de percentages verankerd ten behoeve van de bouw van woningen voor de diverse doelgroepen. Hiervoor wordt in de begroting een bedrag van € 15.000,- opgenomen. Uitgevoerd: In tegenstelling tot eerder uitgangspunt is geen Woningmarktstrategie opgesteld. In plaats daarvan is een volkshuisvestelijk kader gemaakt, wat niet extern maar intern is opgesteld. Het volkshuisvestelijk kader is in december 2023 vastgesteld. 2. Activiteit: Na vaststelling van de Woningmarktstrategie wordt deze als leidend volkshuisvestelijk kader gehanteerd bij het maken van afspraken over het te realiseren woningaanbod met de ontwikkelende partijen.
Uitgevoerd: Het volkshuisvestelijk kader is in december 2023 vastgesteld en is vanaf dat moment leidend uitgangspunt bij afspraken met ontwikkelende partijen.
3.1.1.2. Regionale inzet wonen Renswoude is onderdeel van de woningmarkt binnen Regio Foodvalley. Deze regio valt deels in de provincie Gelderland en deels in de provincie Utrecht Resultaat l Renswoude is maximaal vertegenwoordigd op bestuurlijk en ambtelijk niveau binnen het Provinciaal en Regionaal overleg. 1. Activiteit: Binnen de ambtelijke organisatie wordt ruimte vrijgemaakt om te participeren in het Provinciaal en Regionaal volkshuisvestelijk overleg. Uitgevoerd: Door het ontbreken van ambtelijke capaciteit is deze activiteit in 2023 ambtelijk niet, maar bestuurlijk wel gerealiseerd en Renswoude is bestuurlijk trekker van het bestuurlijk overleg Wonen regio Foodvalley. 2. Activiteit: Bijwonen van regionale vergaderingen. Uitgevoerd: Bestuurlijk wel, ambtelijk niet; De ambtelijke ondersteuning hiervan vindt plaats vanuit de Regio Foodvalley.
3.1.1.3. Woon, verkoop en onderhoudsstrategie De slagingskans voor woningzoekenden uit Renswoude is vergroot, zodat zoveel mogelijk inwoners van Renswoude met een woonwens de beschikking krijgen over een, bij inkomen en type huishouden passende, duurzame woning in een prettige woon- en leefomgeving Resultaat l Maximaal gebruik van de wettelijke mogelijkheid om woningen beschikbaar te stellen voor inwoners uit Renswoude. 1. Activiteit: Huisvestingsverordening aanpassen op mogelijkheid om 50% van de beschikbare woningen toe te wijzen aan inwoners van Renswoude en deze uiterlijk 1 juli 2023 te laten vaststellen door de gemeenteraad. Uitgevoerd: De gewenste aanpassingen zijn in de nieuwe Huisvestingsverordening opgenomen. Door latere vaststelling door de Eerste Kamer wordt in 2024 de technische aanpassing van de Huisvestingsverordening doorgevoerd op het onderdeel 50% toewijzing aan eigen inwoners. Tevens zal in dit voorstel het afschaffen van de voorrang voor vergunninghouders ter overweging worden meegenomen, alsmede de gevolgen hiervan (financiering van alternatieve huisvesting).
2.
Activiteit: Doelgroepenverordening aanpassen op de mogelijkheid om 50% van alle nieuwbouwwoningen toe te wijzen aan inwoners van Renswoude en deze uiterlijk 1 juli 2023 te laten vaststellen door de gemeenteraad. Uitgevoerd: De doelgroepenverordening is in de vergadering van 20 juni 2023 geactualiseerd vastgesteld. In de nieuwe huisvestingsverordening wordt dit opgenomen.
Jaarstukken gemeente Renswoude 2023
11
3.
4.
Activiteit: Inmiddels gesloten Anterieure Overeenkomsten (AO) met ontwikkelaars voorzien van de toevoeging dat 50% van alle nieuwbouwwoningen moeten worden aangeboden en toegewezen aan inwoners van Renswoude. Uitgevoerd: De overeenkomsten zijn hierop niet aangepast. Wel is bij verkoop van de woningen een inspanningsverplichting opgenomen om de woningen in eerste instantie uitsluitend lokaal aan te bieden door deze zoveel mogelijk onderhands aan te bieden. De eerste 8 betaalbare koopwoningen zijn op deze manier verkocht aan inwoners van de gemeente Renswoude. Activiteit: Jaarlijks alle 18-jarige inwoners uit Renswoude schriftelijk op de hoogte brengen van de noodzaak tot inschrijving bij Huiswaarts.nu, wanneer zij op termijn in aanmerking willen komen voor een sociale huurwoning. Uitgevoerd: In de Heraut wordt hier regelmatig aandacht aan besteedt en opgeroepen na het taart halen dit te regelen.
Resultaat ll De Voorrangsregeling is geüpdatet en duidelijk voor de inwoners van Renswoude. 1. Activiteit: In overleg met de andere gemeenten van Regio Foodvalley onderzoeken of de Voorrangsregeling, zoals opgenomen in de Huisvestingsverordening voldoet of aangepast moet worden. Hiervoor is binnen Regio Foodvalley een werkgroep geformeerd die hun bevindingen in het eerste halfjaar van 2023 zullen delen. Uitgevoerd: De gewenste aanpassingen zijn in de nieuwe Huisvestingsverordening opgenomen. Door latere vaststelling door de Eerste Kamer wordt in 2024 de technische aanpassing van de Huisvestingsverordening doorgevoerd op het onderdeel 50% toewijzing aan eigen inwoners. 2. Activiteit: Er wordt onderzocht of de beoordeling van aanvragen in Renswoude aangepast kan en moet worden. Uitgevoerd: De praktijk wijst uit dat het overgrote deel van woningen uit het betaalbare segment aan inwoners van de gemeente Renswoude worden toegewezen.
3.1.1.4. Sociale huur, koop De doorstroming is verbeterd. De Huisvestingsverordening is ingezet ter verbetering van de doorstroming binnen de sociale huur- en koopwoningmarkt. Buiten het bouwen van nieuwe woningen is doorstroming een van de belangrijkste instrumenten om zoveel mogelijk woningzoekenden een passende woning te kunnen laten bewonen. De eerste aandacht gaat daarbij uit naar senioren die nog in (grote) eengezinswoningen wonen en de huisvesting van starters Resultaat l Een pilot is gestart om senioren uit een huur- of koopwoning voorrang te geven bij een verhuizing naar een seniorenwoning of appartement. 1. Activiteit: Periodiek spreekuur door woonconsulente om ouderen te begeleiden naar een meer passende huisvesting. Uitgevoerd: Dit spreekuur is in 2023 ingevoerd en vindt 1 x per 2 weken plaats. 2. Activiteit: Pilot omtrent voorrangsverlening ten behoeve van senioren opnemen in Huisvestingsverordening en uiterlijk 1 juli 2023 door de gemeenteraad te laten vaststellen. Uitgevoerd: In de nieuwe Huisvestingsverordening is een experimentenregeling opgenomen waardoor dit mogelijk is. 3. Activiteit: Pilot na 2 jaar (2025) evalueren en wanneer nodig omzetten naar regulier beleid Uitgevoerd: De evaluatie wordt in 2023 niet opgepakt, omdat de pilot dan nog niet is afgerond. 4. Activiteit: Het concept van Slimmer Kopen blijvend inzetten voor de doelgroep Starters.
Dit concept als volkshuisvestelijk kader verankeren in de Woningmarktstrategie en meenemen in de overeenkomsten met ontwikkelaars. Uitgevoerd: Er is voor gekozen om dit op te nemen in de nieuwe Doelgroepenverordening. Wel is het instrument KoopGarant toegevoegd. 5. Activiteit: Nader onderzoek doen of het Woningbedrijf het concept van Slimmer Kopen kan uitbreiden voor de doelgroep Senioren, zonder dat de huidige vrijstelling Vennootschapsbelasting hierdoor in gevaar komt. Uitgevoerd: Dit is niet onderzocht, omdat capaciteit pas in 2024 beschikbaar komt. 6. Activiteit: Onderzoeken of de door Provincie Utrecht beschikbaar gestelde Senioren Verhuiscoach een waardevolle toevoeging kan zijn. Uitgevoerd: Dit is niet uitgevoerd.
Jaarstukken gemeente Renswoude 2023
12
3.1.1.5. De portefeuillestrategie Woningbedrijf is geactualiseerd In 2019 heeft de gemeenteraad de portefeuillestrategie voor het Woningbedrijf vastgesteld Resultaat l Eind 2024 is de geactualiseerde portefeuillestrategie, inclusief routekaart verduurzaming en verkoopbeleid door de gemeenteraad vastgesteld. 1. Activiteit: Onderzoek aanpassing portefeuillestrategie op basis van actueel woningmarktonderzoek en meerjarenonderhoudsplanning. Hiervoor in de begroting voor 2023 voor het Woningbedrijf een bedrag van € 10.000,- opnemen. Uitgevoerd: Het gereserveerde budget is niet uitgegeven, want dit wordt in 2024 opgepakt.
3.1.1.6. Inwoners van Renswoude wonen zelfstandig Inwoners van Renswoude kunnen zo zelfstandig mogelijk wonen in een woning op maat, met voldoende mogelijkheden voor zorg op maat Resultaat l In 2023 is aan de gemeenteraad een onderzoek gepresenteerd over de invulling met zorginitiatieven voor de Borgwallocatie. 1. Activiteit: Onderzoek laten uitvoeren. Voor dit onderzoek wordt € 10.000,- meegenomen in de begroting voor 2023. Uitgevoerd: Het onderzoek is in najaar 2023 opgestart ter voorbereiding van het opstellen van een startnotitie waarin de kaders voor de ontwikkeling worden bepaald. Resultaat ll Het aanbod van woningen die geschikt zijn voor senioren is vergroot door nieuwbouwplannen en levensloopbestendige aanpassingen in de bestaande woningvoorraad (zowel huur als koop). 1. Activiteit: Voor de huurwoningen van het Woningbedrijf worden de aanpassingsmogelijkheden onderzocht en meegenomen in de actualisatie van de portefeuillestrategie. Uitgevoerd: Na uitkomsten regionaal woningmarktonderzoek wordt dit opgepakt. 2. Activiteit: In 2023 start een voorlichtingscampagne voor woningeigenaren ten behoeve van bewustwording. Dit om tijdig een keuze te kunnen maken voor aanpassingen van de woning of om te verhuizen naar een meer passende woning. Hiervoor in de begroting van 2023 een bedrag van € 5.000,- opnemen. Uitgevoerd: Deze campagne heeft in 2023 succesvol plaatsgevonden.
In de bibliotheek zijn meerdere bijeenkomsten, door woonconsulente en WMO-medewerker, geweest voor deze doelgroep. Resultaat lll Er is een notitie opgesteld waardoor er meer inzicht wordt verschaft over de mogelijkheden om WMO- cliënten te laten verhuizen naar een meer passende woning. 1. Activiteit: In 2023 onderzoeken woonconsulente en collega van de WMO de wensen en de (on)mogelijkheden op dit vlak, schrijven hiervoor een notitie en laten deze uiterlijk 1 juli 2023 door de gemeenteraad vaststellen. Uitgevoerd: Nader onderzoek heeft opgeleverd dat in het kader van de privacywetgeving dit niet te realiseren is. In huisbezoeken van 75+-inwoners wordt aandacht voor passende huisvesting wel besproken.
3.1.1.7. Opvang statushouders en vluchtelingen Resultaat l Renswoude voldoet voor 100% aan de Taakstelling Statushouders. 1. Activiteit: In 2023 wordt nader onderzocht of er een 2e project gerealiseerd kan worden voor flexwoningen voor starters, statushouders en Oekraïners. Uitgevoerd: In 2023 is gestart met het onderzoeken van mogelijke locaties voor flexwoningen. 2. Activiteit: Het matchen van het aantal statushouders aan een beschikbare woning vanuit het opgelegde quotum. Uitgevoerd: Alle aan ons toegewezen statushouders hebben een geschikte woonruimte gekregen.
Jaarstukken gemeente Renswoude 2023
13
Financiële overzichten baten en lasten programma 1 Wonen Begroting 2023 Programma 1 wonen Rekening 2023 primair na wijziging Totaal lasten 2.872.700 3.886.202 4.199.733 Totaal baten 3.470.900 6.189.600 5.461.524 Saldo voor bestemming 598.200 2.303.398 1.261.791 Toevoeging reserves 0 487.700 32.981 Onttrekking reserves 6.135 0 820.000 Saldo reserves 6.135 -487.700 787.019 Saldo na bestemming 604.335 1.815.698 2.048.810
voordeel nadeel n -313.531
Verschil
-728.076
n
-1.041.607
n
454.719
v
820.000
v
1.274.719
v
233.112
v
Toelichting verschillen Programma 1 wonen
1 1
Doelstelling 3.1.1.5 3.1.1.7
Lasten Portefeuillestrategie Woningbedrijf actualiseren Opvang statushouders en vluchtelingen
Begroting na Realisatie Afwijking wijz. Lasten Lasten Lasten 3.349.202 3.752.955 -403.753 537.000 446.778 90.222
Subtotaal lasten:
1 1
Doelstelling 3.1.1.5 3.1.1.7
1 1
Baten Portefeuillestrategie Woningbedrijf actualiseren Opvang statushouders en vluchtelingen
3.886.202
4.199.733
-313.531
Begroting na Realisatie Afwijking wijz. baten Baten Baten 4.177.600 3.446.413 -731.187 2.012.000 2.015.111 3.111
Subtotaal baten:
6.189.600
5.461.524
-728.076
Saldo voor bestemming Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserve Subtotaal reserves: Saldo na bestemming
2.303.398 487.700 0 -487.700 1.815.698
1.261.791 32.981 820.000 787.019 2.048.810
-1.041.607 454.719 820.000 1.274.719 233.112
Afwijkingen: 3.1.1.5 Portefeuillestrategie Woningbedrijf actualiseren (lasten - € 403.753, baten - € 731.187) De lasten op het thema 'portefeuillestrategie woningbedrijf actualiseren' zijn hoger uitgevallen dan begroot. Dit komt grotendeels door onderhoudswerkzaamheden bij het woningbedrijf, die vanuit 2022 zijn doorgeschoven naar 2023. Daarnaast zijn de opbrengsten in het woningbedrijf tegengevallen ten opzichte van de geraamde opbrengsten, vanwege de Wet eenmalige huurverlaging (lagere huuropbrengsten) en een niet-gerealiseerde woningverkoop. 3.1.1.7 Opvang statushouders en vluchtelingen (lasten + € 90.222, baten - € 370.887) De lasten voor de opvang van statushouders en vluchtelingen zijn € 90.222 lager uitgevallen dan verwacht. Bij de najaarsrapportage werd er nog uitgegaan van hogere lasten, maar uiteindelijk zijn salarislasten en huisvestingskosten lager uitgevallen. Aan de batenkant blijven de inkomsten achter bij de verwachtingen, wat voortvloeit uit de vergoedingsregeling die is veranderd. Deze baten bestaan uit specifieke uitkeringen van het rijk, bedoeld voor de opvang van vluchtelingen.
3.1.2.
Programma ruimtelijke ontwikkeling & beheer
Het Programma Ruimtelijke Ontwikkeling en Beheer draagt bij aan het behoud van de leefbaarheid van het binnen- en buitengebied van Renswoude We vinden het belangrijk dat het agrarische karakter zoveel mogelijk behouden blijft en de ruimte krijgt voor ontwikkeling zoals beschreven in de Omgevingsvisie 2018-2030. We willen graag stappen maken op het gebied van duurzaamheid. We zoeken daarbij naar een gezonde balans tussen ecologische, sociale en economische belangen. Klimaatveranderingen dwingen ons ook om goed na te denken over de mogelijke gevolgen voor het openbare en particuliere gebied. Renswoude is klimaatneutraal in 2050.
Jaarstukken gemeente Renswoude 2023
14
Kaderstellende beleidsnota’s • Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2020 • IBOR Integraal beheerplan openbare ruimte • Nota grondbeleid • Omgevingsvisie 2018-2030 Verbonden partijen • Regio Foodvalley • Afvalverwijdering Utrecht (AVU) • Afvalcombinatie De Vallei (ACV) Doelstellingen: 1. Het landelijke karakter van Renswoude blijft behouden en er wordt perspectief geboden aan agrariërs en andere beheerders of gebruikers van het landelijk gebied 2. De dorpskern op de schaal van Renswoude blijven ontwikkelen om zo voldoende aanbod voor inwoners en bedrijven te creëren 3. Verbetering van de verkeersveiligheid in en bereikbaarheid van Renswoude 4. Verbetering van biodiversiteit in het openbare gebied 5. De kwaliteit van de openbare ruimte wordt in stand gehouden, ingezet wordt op een verbetering. De begraafplaats biedt gelegenheid aan iedere inwoner van Renswoude voor een laatste rustplaats. 6. De verduurzaming van Renswoude wordt verder vormgegeven; de openbare ruimte wordt klimaatbestendiger 7. We bevorderen een betere scheiding van afval
3.1.2.1. Ontwikkeling buitengebied & agrarische sector Resultaat l Per 2024 is er een uitvoeringsplan buitengebied met ruimte voor duurzame landbouw, waarbij het landelijk karakter behouden blijft 1. Activiteit: Ontwikkelen integraal beleid voor het landelijk gebied (kaders omgevingsplan). Uitgevoerd: Het ontwikkelen van integraal beleid voor het landelijk gebied is een continu proces. In 2023 zijn de Landelijke Beëindigingsregeling Veehouderijlocaties (LBV) en de Landelijke Beëindigingsregeling Veehouderijlocaties met piekbelasting (LBV+) opengesteld. Dit heeft geleid tot een aantal aanvragen in Renswoude van stoppende agrariërs. Naast stoppers zijn er uiteraard ook blijvende agrarische bedrijven en andere gebruikers van het landelijk gebied. Het regionale project (regio Foodvalley en regio Amersfoort) actualisatie functieveranderingsbeleid heeft in 2023 meer vorm gekregen. Resultaat ll Een regionaal perspectief landelijk gebied (RPLG) in Foodvalley moet handvatten bieden voor een balans tussen de diverse functies van het buitengebied van Renswoude (landbouw, natuur, recreatie e.d.). 1. Activiteit: Ontwikkelen van beleid in regionaal verband om onder andere stikstofproblemen op te lossen. Uitgevoerd: De gemeenteraad is in het kader van het groeidocument RPLG (2023) geraadpleegd over de inhoud van het regionale perspectief.
3.1.2.2. Ontwikkeling dorp & infrastructuur Resultaat l In 2023 wordt het laatste deel van het openbare gebied in Beekweide afgerond. 1. Activiteit: het woonrijp maken van de laatste fase van Beekweide. Uitgevoerd: In 2023 is de laatste fase van het woonrijp maken van Beekweide ter hoogte van Beekweide 88 afgerond. Daarmee is de totale ontwikkeling Beekweide gereed.
Jaarstukken gemeente Renswoude 2023
15
Resultaat ll In 2023 is gestart met de realisatie van Beekweide II. 1. Activiteit: het bouwrijp maken van de locatie (onderdeel grondexploitatie). Uitgevoerd: Het bouwrijp maken van de locaties is in september 2023 opgestart. Naar verwachting zullen deze werkzaamheden doorlopen tot de zomer van 2024 2. Activiteit: het contracteren van ontwikkelaars met betrekking tot bezit eigen gronden. Uitgevoerd: Met de diverse ontwikkelaars zijn allonges gesloten op de bestaande anterieure overeenkomsten. Door deze allonges zijn o.a. de kostenstijgingen grotendeels te verhalen op de ontwikkelende partijen. 3. Activiteit: het verplaatsen van de standplaatsen voor woonwagens binnen het plangebied Uitgevoerd: De standplaatsen zijn gerealiseerd en de woonwagens zijn verplaatst. 4. Activiteit: start verkoop 1e bouwfase. Uitgevoerd: De verkoop van 1e fase is gestart. Inmiddels zijn vrijwel alle woningen (26 stuks) verkocht 5. Activiteit: voorbereiding afronden voor de verdere inrichting van de openbare ruimte. Uitgevoerd: de technische voorbereiding voor de verdere inrichting (het woonrijpmaken) van openbare ruimte is na een onderhandse aanbesteding opnieuw opgestart. Resultaat lll De planvoorbereiding voor de herontwikkeling van de locatie van het voormalige schoolgebouw De Borgwal tot goedkope (zorg) woningen is gestart. 1.
Activiteit: planvorming en kaderstelling voor de herontwikkeling opstarten. Uitgevoerd: Het onderzoek is in najaar 2023 opgestart ter voorbereiding van het opstellen van een startnotitie waarin de kaders voor de ontwikkeling worden bepaald 2. Activiteit: het contracteren van een zorginstantie en/of ontwikkelaar. Uitgevoerd: Er is nog geen zorginstantie en/of ontwikkelaar gecontracteerd. Dat is in deze fase nog niet mogelijk.
3.1.2.3. Verkeersveiligheid Resultaat l De verkeersveiligheid is verbeterd. 1. Activiteit: Achterstallig onderhoud aan de openbare wegen wordt aangepakt conform plan IBOR (Integraal Beheerplan Openbare Ruimte). Uitgevoerd: Aan de hand van inspecties en waarnemingen is een onderhoudsprogramma voor 2023 opgesteld en uitgevoerd. De uitvoering is begin 2023 aanbesteed conform de in 2022/2023 opgestelde raamovereenkomst Onderhoud Wegen. 2. Activiteit: In gesprek met de provincies en buurgemeenten over de veiligheid van de N224 (Dorpsstraat, Arnhemseweg, Utrechtseweg) Uitgevoerd: in 2023 zijn gesprekken gevoerd met beide provincies en de buurgemeenten, wat geleid heeft tot de start van een gezamenlijk onderzoek naar de N224, waar veiligheid een onderdeel van vormt.
3.1.2.4. Biodiversiteit Resultaat l Het buitengebied is meer biodivers in 2026 dan nu. 1. Activiteit: biodiversiteit opnemen in bestekken maaien bermen en sloten en ander groenonderhoud. Uitgevoerd: In 2022/2023 zijn bestekken opgesteld voor zowel ‘maaien bermen en sloten’, als voor ‘groenonderhoud’. Binnen de werkzaamheden en werkwijze wordt rekening gehouden met de ontwikkeling van biodiversiteit. 2. Activiteit: subsidie op inzaaien onderzoeken. Uitgevoerd: Het onderzoeken van subsidies voor inzaaien en biodiversiteit heeft een aantal mogelijkheden opgeleverd. Aanvragen voor deze subsidies lopen synchroon met de uitvoering van programma’s, projecten (zoals Soorten Management Plan) en bestekken in 2024 en verder. 3. Activiteit: binnenhalen subsidies duurzaamheid biodiversiteit. Uitgevoerd: Er is een aanvraag ingediend voor klimaatmaatregelen, gekoppeld aan de uitvoering van het
Jaarstukken gemeente Renswoude 2023
16
afkoppelprogramma. De goedkeuring en middelen worden in 2024 verwacht. De besteding van de middelen vindt over meerdere jaren plaats. Resultaat ll Het dorp is meer biodivers in 2026 dan nu. 1. Activiteit: Het opzetten van het aanjaagproject biodiversiteit, waaronder: - vastleggen huidige situatie door deskundige partij - opstellen visie en uitvoeringsplan ter verbetering van de biodiversiteit Uitgevoerd: In 2023 is een inventarisatie voor mogelijkheden binnen de bebouwde kom uitgevoerd door een deskundige partij (voor het buitengebied was een dergelijk onderzoek al beschikbaar). De potentiële locaties waar biodiversiteit zich beter kan gaan ontwikkelen worden in het najaar van 2024 opgepakt. Daarmee zijn de visie op en het uitvoeringsplan voor de verbetering van de biodiversiteit opgesteld en ingevuld.
3.1.2.5. Onderhoud openbare ruimte & afval Resultaat l De basis van het onderhoud van het openbare gebied is op orde conform het plan IBOR. 1. Activiteit: werkzaamheden uitvoeren conform plan IBOR. Uitgevoerd: Het onderhouden van de openbare ruimte vindt plaats conform IBOR-plan (projecten, bestekken, enz.). 2. Activiteit: Evalueren IBOR: wordt gewenste kwaliteit tegen de verwachte inspanning behaald. Uitgevoerd: Door het onderhouden beantwoordt de openbare ruimte aan de gestelde kwaliteitsniveaus. 3. Activiteit: actualiseren IBOR. Uitgevoerd: Er is gestart met het actualiseren van het IBOR-plan. Het resultaat wordt in 2024 aan de raad aangeboden. Resultaat ll Het GRP (Gemeentelijk Rioleringsplan) is geïmplementeerd. 1. Activiteit: Evalueren GRP. Uitgevoerd: Zie hieronder. 2. Activiteit: actualiseren GRP. Uitgevoerd: Het evalueren en actualiseren van het Basis Rioleringsplan en eventueel het Gemeentelijk Rioleringsplan is in de meerjarenplanning opgenomen voor 2025 of 2026. 3. Activiteit: Milieuoverlast op de Lunterse beek ter hoogte van bedrijventerrein De Hooge Hoek oplossen. Uitgevoerd: Samen met het waterschap is in 2023 (en 2024) een onderzoeksprogramma uitgevoerd. Op basis van de uitkomsten zijn diverse ‘foutaansluitingen’ hersteld. Toch, valt de milieuoverlast als gevolg van de overstort van rioleringen van het bedrijventerrein nog niet binnen de gestelde normen.
In gezamenlijkheid worden vervolgstappen bepaald en uitgevoerd voor verdere monitoring en maatregelen. 4. Activiteit: vast laten stellen afkoppelplan en de bijbehorende budgetten. Uitgevoerd: Het afkoppelplan en bijbehorende budgetten zijn vastgesteld. Het eerste project Eikenlaan en omgeving is opgestart (uitvoering beoogd in 2025). Resultaat lll Betrokkenheid vergroten van de inwoners bij een betere wijze van de afvalinzameling en scheiding 1. Activiteit: het uitzetten van een enquête onder de inwoners in 2023. Hiervoor dient een bedrag van € 15.000 te worden opgenomen. Uitgevoerd: Er is geen enquête uitgezet onder de inwoners, omdat de uitgangspunten van het onderzoek nog niet helder zijn. 2. Activiteit: Het houden van steekproeven tijdens de afvalinzameling op de inhoud van de aangeboden minicontainers GFT- en PMD-afval Uitgevoerd: Er zijn enkel en alleen steekproeven gehouden tijdens de PMD inzameling. We zijn in 2023 diverse malen geconfronteerd met volledige afkeur van het PMD en het is een risico om hier vaker mee geconfronteerd te worden vanwege de overschrijding van de aanwezigheid van stoorstoffen. Daarom alleen de focus op deze fractie. 3. Activiteit: Inwoners nog beter informeren en betrekken bij de wijze van afvalinzameling en mogelijkheden hiertoe
Jaarstukken gemeente Renswoude 2023
17
Uitgevoerd: Inwoners zijn op de hoogte gebracht dat er sprake was van PMD afkeur en welke consequenties dit met zich mee brengt. Gelijktijdig is nogmaals aandacht besteed aan de juiste wijze van inzameling en welke hulpmiddelen hiervoor zijn. Resultaat lV Inwoners zijn tevreden over de wijze waarop het afval wordt ingezameld en welke mogelijkheden men hiervoor heeft 1. Activiteit: Onderzoek doen naar de mogelijkheid tot ondergrondse inzameling van restafval bij woningen met een kleine tuin Uitgevoerd: Er is gestart met een inventarisatie van woningen met een klein perceel. 2. Activiteit: Bij de ontwikkeling van nieuwbouwprojecten wordt samen met de afvalinzamelaar gekeken naar de wijze van de afvalinzameling Uitgevoerd: Bij de ontwikkeling van Beekweide II is in 2023 met de afvalinzamelaar gekeken naar een juiste wijze van de inzameling. Hierbij is gelet op hoogbouw en laagbouw, rijroutes, aanbiedplaatsen van de kliko's en de locaties van ondergrondse containers.
3.1.2.6. Thema duurzaamheid (gas, stikstof, windmolens, RES) Resultaat l De afspraken omtrent de RES (Regionale Energie Strategie) zijn op schema. 1. Activiteit: Het bod vanuit Renswoude in de RES 1.0 (20 GWh) is door de raad vastgesteld. Uitgevoerd: Binnen het NPRES-programma is de Regio Foodvalley verplicht tweejaarlijks een voortgangsrapportage op te stellen over de resultaten en prognoses in het behalen van het RES-bod 1.0. Met een raadsinformatiebrief is de raad in 2023 in kennis gesteld van de Voortgangsrapportage 2023. 2. Activiteit: Renswoude neemt deel aan de herijking van de RES. Het verder verkennen en onderzoeken van de juiste mix tussen wind- en zonne-energie. Uitgevoerd: Zie beantwoording activiteit 1; herijking van de RES. is voorzien in 2024 en 2025, waarbij het beleid is het bod van Renswoude te realiseren met zon op dak. Resultaat ll Er is geïnvesteerd in ‘no regret’ maatregelen, energiebesparing en klimaatadaptatie worden nadrukkelijker onder de aandacht gebracht van de inwoners en bedrijven. 1. Activiteit: We starten een energieloket voor bewoners. Uitgevoerd: In 2023 is gestart met een energieloket voor inwoners. De aftrap voor een breder warmteprogramma (najaar 2023 - winter/voorjaar 2024) is gegeven tijdens de landelijke klimaatweek in oktober.
Met de energiecaravan als centraal punt, de stand in de bibliotheek, infomarkten en communicatie in de Heraut/Scherpenzeelse krant is de informatievoorziening aan inwoners concreet gemaakt. Veel inwoners hebben een afspraak gemaakt en informatie gekregen op het gebied van besparen, isoleren, warmtepompen, zonnepanelen, enz. Ook zijn 3 energiecoaches gevonden en opgeleid om mensen te helpen met kleinschalige, praktische maatregelen als radiatorfolie, tochtstrips en dergelijke en is er een klimaatburgemeester geïnstalleerd, die op diverse momenten aandacht vraagt voor klimaat en energie. 2. Activiteit: We inventariseren de mogelijkheden voor een gezamenlijke isolatieaanpak op buurt-/wijkniveau. Deze inventarisatie is al gestart. Uitgevoerd: In 2023 is voornamelijk gekozen voor informatievoorziening naar alle inwoners. Inwoners met mogelijke energiearmoede zijn per brief geattendeerd op de energiecaravan. De resultaten uit de winterperiode 2023/2024 geven aanleiding om in het najaar 2024 een verfijning door te voeren naar de leeftijd van huizen en de buurtaanpak. 3. Activiteit: De geldende landelijke subsidieregelingen duidelijk kenbaar maken op de gemeentelijke website. Uitgevoerd: door gebruik te maken van een verwijzing op de gemeentelijke website kunnen inwoners informatie over isoleren en subsidies vinden van het energieloket.