Concept begroting 2023 gemeente Renswoude
Tekst van het document
Begroting gemeente Renswoude 2023
18
3.1.3.4
WMO
Resultaat l Binnen het budget is voor iedere volwassen inwoner tijdige en passende (preventieve) ondersteuning beschikbaar 1. Activiteit: We halen informatie op bij en maken werkafspraken met relevante maatschappelijke partners en kerken 2. Activiteit: We stemmen de inkoop van zorg en ondersteuning met de gemeente Veenendaal en waar nodig regionaal af 3. Activiteit: We bewaken de beschikbaarheid en de kwaliteit van zorg en ondersteuning, indien nodig sturen we bij 4. Activiteit: We voeren de dialoog met inwoners over hun eigen kracht 5. Activiteit: We maken het Dorpsteam en het zorgaanbod vanuit Veenendaal zichtbaar en laagdrempelig 6. Activiteit: We bieden alternatieven bij lange wachttijden van zorgaanbieders 7. Activiteit: We stellen een lokale aanpak op om eenzaamheid te verminderen en geven hier uitvoering aan met onze lokale partners Resultaat ll Er is snelle en passende hulp beschikbaar voor inwoners met verward gedrag. Hiernaast is er advies en ondersteuning beschikbaar voor inwoners en professionals die verward gedrag signaleren 1. Activiteit: In nauwe samenwerking met de gemeenten Veenendaal en Rhenen geven we uitvoering aan het advies- en meldpunt verward gedrag Resultaat lll Beschermd wonen blijft ook na de doorcentralisatie beschikbaar voor inwoners 1.
Activiteit: In voorbereiding op de doorcentralisatie stemmen we regionaal af en kopen we, waar mogelijk en wenselijk, gezamenlijk in met andere gemeente(n) Resultaat lV Mantelzorgers en vrijwilligers zijn in beeld en krijgen zo nodig ondersteuning 1. Activiteit: Het Dorpsteam/welzijnswerk ondersteunt mantelzorgers 2. Activiteit: We ontlasten mantelzorgers door een tijdelijke ‘time-out’ aan te bieden aan inwoners met GGZ-problemen 3. Activiteit: We ondersteunen initiatieven die de positie van mantelzorgers en vrijwilligers versterken (zoals het mantelzorgcompliment, de werkateliers en het vrijwilligerspunt) 4. Activiteit: Zo veel mogelijk inwoners, lokale partners en medewerkers van de gemeente zijn alert op signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling en weten hoe te handelen 5. Activiteit: We geven, samen met Rhenen en Veenendaal, uitvoering aan het lokale uitvoeringsprogramma huiselijk geweld en kindermishandeling 6. Activiteit: We investeren in het bereiken van meer inwoners en lokale partners door PR, informatie en aandacht Resultaat V Inwoners zijn tevreden over de geboden zorg en ondersteuning 1. Activiteit: We voeren jaarlijks een cliëntervaringsonderzoek uit
3.1.3.5
Jeugd
Resultaat l Kinderen die in hun ontwikkeling bedreigd worden, hebben we vroegtijdig in beeld 1. Activiteit: We ontwikkelen samen met relevante maatschappelijke partners een preventief aanbod (zoals Kiestraining, Schooljudo / HiRO) 2. Activiteit: We werken nauw samen met beide basisscholen, door bijvoorbeeld deel te nemen aan ondersteuning overleggen en we houden maandelijks een inloopspreekuur Resultaat ll Binnen het beschikbare budget krijgt ieder kind de juiste ondersteuning (informeel of maatwerk)
Begroting gemeente Renswoude 2023
19
1. 2.
Activiteit: We volgen de ontwikkelingen omtrent de Hervormingsagenda Jeugd en spelen hierop in. Activiteit: We stemmen af met de Jeugdhulp van Regio Foodvalley
Resultaat lll Alle jeugdigen in Renswoude groeien veilig en gezond op 1. Activiteit: Wij nemen deel aan de Proeftuin Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming 2. Activiteit: Wij implementeren de Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming 3. Activiteit: Wij voeren de dialoog over “normalisering” met onze maatschappelijke partners en de gemeenteraad Resultaat lV Binnen het beschikbare budget krijgt ieder kind met (risico’s op) achterstanden de juiste ondersteuning 1. Activiteit: We verlenen subsidie aan de kinderopvangorganisatie voor het reguliere peuteraanbod en de Voorschoolse Educatie (VE) peuteraanbod 2. Activiteit: We zetten samen met scholen en kinderopvang een aanvullend aanbod voor leerlingen met (taalachterstanden op en verstrekken daar een bijdrage aan (zoals Verlengde Schooldag) 3. Activiteit: We faciliteren en monitoren de samenwerking met en afspraken tussen de scholen, kinderopvang en GGD over signalering, verwijzing en ondersteuning van peuters en kleuters met (risico op) ontwikkelingsachterstanden
3.1.3.6
Participatie
Resultaat l Iedereen neemt naar vermogen deel aan de samenleving en voorziet zoveel mogelijk in het eigen onderhoud 1. Activiteit: Samen met Veenendaal en Rhenen nemen we deel aan de gemeenschappelijke regeling van het sociaal werkbedrijf IW4 2. Activiteit: We stemmen ons beleid rond de Participatiewet af met Veenendaal en Rhenen, voor zover passend bij Renswoude Resultaat ll Statushouders en vluchtelingen nemen deel aan de samenleving, het liefst via betaald werk 1. Activiteit: We stemmen de inkoop van begeleiding en ondersteuning (via verschillende modules) met de gemeente Veenendaal af 2. Activiteit: We maken aanvullende afspraken met lokale organisaties, zoals SWO en Taalhuis, over begeleiding en ondersteuning van statushouders en vluchtelingen Resultaat lll Ook inwoners die niet in staat zijn om in hun eigen onderhoud te kunnen voorzien, hebben een inkomen 1. Activiteit: We geven opdracht aan de gemeente Veenendaal voor de beleidsontwikkeling en uitvoering van de financiële ondersteuning (verschillende soorten uitkeringen, bijzondere bijstand) Resultaat lV Inwoners met financiële zorgen, problemen en schulden krijgen de juiste ondersteuning 1. Activiteit: We financieren en faciliteren de schulpverlening in de vorm van het Budget Loket (belegd bij de gemeente Veenendaal) 2.
Activiteit: We verlenen subsidie voor een preventief, informeel aanbod (SchuldHulpMaatje en de Formulierenbrigade). 3. Activiteit: We investeren in het signaleren en bereiken van meer inwoners die financieel in de problemen (dreigen te) raken Resultaat V Inwoners met een kleine beurs worden financieel extra ondersteund 1. Activiteit: We geven opdracht aan Veenendaal voor de ontwikkeling en uitvoering van het minima- en armoedebeleid (onder andere via de Grebbepas)
Begroting gemeente Renswoude 2023
20
2.
Activiteit: We investeren in het bereiken van meer inwoners die tot de doelgroep minima behoren door ‘public relations’, informatieverstrekking en aandacht voor de minimaregelingen
Financiële overzichten baten en lasten programma 3 Sociaal Domein Programma 3 Sociaal Domein
2023
2024
2025
2026
Totaal lasten
4.607.932
4.590.781
4.503.894
4.503.894
Totaal baten
950.114
902.116
799.366
703.366
-3.657.818
-3.688.665
-3.704.528
-3.800.528
Toevoeging reserves
796.678
971.978
704.378
704.378
Onttrekking reserves
176.975
176.975
176.975
176.949
Saldo reserves
-619.703
-795.003
-527.403
-527.429
-4.277.521
-4.483.668
-4.231.931
-4.327.957
Saldo voor bestemming
Saldo na bestemming
Programma 3 Sociaal Domein
3 3 3 3 3
Doelstelling Lasten 3.1.3.2 Welzijn (w.o. bieb en monumenten), gezondheid, sport 3.1.3.3 Kunst en cultuur 3.1.3.4 Wmo 3.1.3.5 Jeugd 3.1.3.6 Participatie Subtotaal lasten:
3 3 3 3 3
Doelstelling Baten 3.1.3.2 Welzijn (w.o. bieb en monumenten), gezondheid, sport 3.1.3.3 Kunst en cultuur 3.1.3.4 Wmo 3.1.3.5 Jeugd 3.1.3.6 Participatie Subtotaal baten:
3 3
3.1.4
Saldo voor bestemming Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserve Subtotaal reserves: Saldo na bestemming
2023 na Kadernota
Wijzigingen
2023
2024
2025
2026
726.833 5.967 936.437 1.796.964 1.026.536
21.195 45.000 1.500 47.500
748.028 5.967 981.437 1.798.464 1.074.036
749.909 5.964 983.557 1.782.130 1.069.221
751.490 5.964 984.350 1.703.869 1.058.221
751.490 5.964 984.350 1.703.869 1.058.221
4.492.737
115.195
4.607.932
4.590.781
4.503.894
4.503.894
2023
2024
2025
2026
2023 na Kadernota
Wijzigingen
17.630 25.950 6.193 495.640
139.651 -25.950 291.000 -
545.413
404.701
950.114
902.116
799.366
703.366
-3.947.324 746.678 56.500 -690.178 -4.637.502
289.506 50.000 120.475 70.475 359.981
-3.657.818 796.678 176.975 -619.703 -4.277.521
-3.688.665 971.978 176.975 -795.003 -4.483.668
-3.704.528 704.378 176.975 -527.403 -4.231.931
-3.800.528 704.378 176.949 -527.429 -4.327.957
157.281 297.193 495.640
146.283 260.193 495.640
146.283 157.443 495.640
130.283 77.443 495.640
Programma economische ontwikkeling en toerisme
Dit programma draagt bij aan de ontwikkeling van een gezonde, lokale economie in ons dorp. En zorgt daarmee ook voor de leefbaarheid. Daarbij willen we het landelijke karakter van het dorp behouden en de bekendheid, zichtbaarheid en toegankelijkheid van Renswoude naar de buitenwereld vergroten. Dag- sport- en verblijfsrecreaties willen we vergroten en voldoende blijven faciliteren. Doelstelling 1. Ontwikkeling van het lokale bedrijfsleven stimuleren om zo de lokale werkgelegenheid te vergroten en een goede samenwerking met lokale ondernemers en de ondernemersvereniging te verkrijgen 2. Bereikbaarheid, verkeersveiligheid en mobiliteit vergroten 3. Geschikte dag-, sport en verblijfrecreaties creëren of behouden Kaderstellende beleidsnota’s • Verordening op de heffing en invordering toeristenbelasting Verbonden partijen • Regio Foodvalley • Regionaal Bureau Toerisme
Begroting gemeente Renswoude 2023
21
3.1.4.1
Ontwikkeling lokale bedrijfsleven
Resultaat l In 2023 is de verdere uitwerking van plannen voor Groot Overeem II opgestart zodat de uitvoering aansluitend aan het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan kan worden uitgevoerd 1. Activiteit: voorbereiding voor het bouwrijp maken en inrichten van de openbare ruimte (incl. Beekzone) (onderdeel grondexploitatie) 2. Activiteit: start verkoop eerste bouwkavels Resultaat ll Er is een goede samenwerking met lokale ondernemers en de ondernemersvereniging 1. Activiteit: Tweemaal per jaar overleg met college en ondernemersvereniging 2. Activiteit: Korte lijnen tussen ondernemersvereniging en ambtenaren door regelmatig onderling contact. Onder andere door aanwezig te zijn bij bijeenkomsten en vergaderingen van de ondernemersvereniging. Resultaat lll Intensivering van het behoud en versterking van het huidige winkelbestand 1. Activiteit: De Dorpsstraat aantrekkelijker maken door aanleg van feestverlichting en het jaarlijks plaatsen van bloembakken 2. Activiteit: Concentratie van winkels in het dorpshart door het faciliteren van verhuizingen van bestaande ondernemers door de gemeente. 3. Activiteit: Realiseren van een speelplaats op het Dorpsplein 4. Activiteit: Het aanbod uitbreiden en monitoren van de wekelijkse markt in Renswoude
3.1.4.2
Bereikbaarheid, verkeersveiligheid en mobiliteit
Resultaat l Doorlopende afstemming met aanbieders zoals het Openbaar Vervoer en de Provincie over de bereikbaarheid voor Renswoude 1. Activiteit: Regionaal en Provinciaal overleg voortzetten en opstarten Resultaat ll Er is een convenant getekend om snelfietsroutes voor woon-werkverkeer te realiseren in de provincie Utrecht 1. Activiteit: Uitgangspunten uit het convenant op haalbaarheid onderzoeken
3.1.4.3
Recreatie en toerisme
Resultaat l Er zijn diverse fiets en wandelpaden beschikbaar 1. Activiteit: De gemeente is aangesloten bij alle deelnemende partijen om de wensen van de gebruikers onder de aandacht te brengen en deze mee te nemen bij de realisatie van nieuwe wandelpaden 2. Activiteit: Wandel en fietsroutes bij de campings verspreiden 3. Activiteit: actieve deelname binnen Regionaal Bureau Toerisme Resultaat ll In Beekweide II zijn speelvoorzieningen voor de jeugd gerealiseerd 1. Activiteit: Peilen van de behoefte bij de jeugd van Renswoude naar speeltoestellen, zoals bijvoorbeeld een skatebaan 2. Activiteit: Opstellen van een speelbeleidsplan Resultaat lll Het behouden van bestaande cultuurhistorische gebouwen of gemeentelijke gebieden 1. Activiteit: Financiële en ambtelijke ondersteuning vanuit de gemeente Resultaat lV De Promotiecommissie Renswoude heeft geïnventariseerd wat de behoeftes zijn voor de verschillende doelgroepen
Begroting gemeente Renswoude 2023
22
1. 2.
Activiteit: Uitbreiding van de promotiecommissie met de kinderburgemeester en andere jeugdigen om zo een evenwichtig panel qua leeftijdsopbouw en interesses te verkrijgen Activiteit: Buurtsportcoach betrekken bij behoefteonderzoek
Financiële overzichten baten en lasten programma 4 Economische ontwikkeling en toerisme Programma 4 Economische ontwikkeling en toerisme Totaal lasten
2023
2024
2025
2026
77.852
77.852
77.852
77.852
Totaal baten
53.792
54.544
55.307
56.081
Saldo voor bestemming
-24.060
-23.308
-22.545
-21.771
Toevoeging reserves
0
0
0
0
Onttrekking reserves
0
0
0
0
Saldo reserves
0
0
0
0
-24.060
-23.308
-22.545
-21.771
Saldo na bestemming
Programma 4 Economische ontwikkeling en toerisme
4 4
Doelstelling Lasten 3.1.4.1 Ontwikkeling lokale bedrijfsleven 3.1.4.3 Recreatie en toerisme Subtotaal lasten:
4 4
Doelstelling Baten 3.1.4.1 Ontwikkeling lokale bedrijfsleven 3.1.4.3 Recreatie en toerisme
4 4
3.1.5
2023 na Kadernota
Wijzigingen
2023
2024
2025
2026
19.046 58.056
750
19.046 58.806
19.046 58.806
19.046 58.806
19.046 58.806
77.102
750
77.852
77.852
77.852
77.852
2023 na Kadernota
Wijzigingen
2023
2024
2025
2026
53.000 50
742 -
53.742 50
54.494 50
55.257 50
56.031 50
Subtotaal baten:
53.050
742
53.792
54.544
55.307
56.081
Saldo voor bestemming Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserve Subtotaal reserves: Saldo na bestemming
-24.052 0 0 0 -24.052
-8 0 0 0 -8
-24.060 0 0 0 -24.060
-23.308 0 0 0 -23.308
-22.545 0 0 0 -22.545
-21.771 0 0 0 -21.771
Programma inwoners, openbare orde en veiligheid, bestuur en organisatie
Dit programma draagt bij aan het vertrouwen in de overheid en de bewaking en versterking van de Nederlandse rechtstaat. Concreet gaat het over de wijze van dienstverlening aan en contacten met de inwoners van Renswoude. Bijvoorbeeld bij de wijze van verlenen van vergunningen, paspoorten en rijbewijzen of het bewaken van de basisregistratie personen (BRP). In dit programma gaat het onder meer over de wijze van toezicht en handhaving van de regelgeving, waaronder de algemene plaatselijke verordening (APV), de wijze van uitvoeren van toezicht op bouwwerken en evenementen en het afhandelen van klachten, bezwaren en uitvoering van de Wet Open Overheid. Ook de wijze van uitvoering van de bevoegdheden van de burgemeester en wethouders bij openbare orde vraagstukken, het tegengaan van ondermijning, het vormgeven aan integer handelen en tenslotte de opvang van vluchtelingen zijn onderdeel van dit programma. Tenslotte gaat het programma over de vraag of bestuur en organisatie voldoende toegerust zijn deze taken adequaat uit te voeren en te voldoen aan de eisen die onze toezichthouders daaraan stellen. De coalitie heeft verbetering van de contacten met inwoners als speerpunt benoemd voor de periode 2022 – 2026. Doelstelling 1. Dienstverlening waarin de inwoner en het bedrijfsleven centraal staat 2. De inwoner voelt zich veilig binnen de openbare ruimte van de gemeente Renswoude
Begroting gemeente Renswoude 2023
23
Kaderstellende beleidsnota’s • Stip op horizon, toekomstbestendig Renswoude • Algemene Plaatselijke Verordening 2016 • Gezamenlijk Integraal Veiligheidsplan Heuvelrug 2019-2022 • Drank- en horecaverordening Renswoude 2013 • Algemene Plaatselijke Verordening (2015) • Nota parkeernormen 2016 • Beleidsplan VTH (2020) Verbonden partijen • Veiligheidsregio Utrecht (VRU) • Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU)
3.1.5.1
APV, OOV, Vergunningverlening (bouw/OG en evenementen)
Vergunningverlening, toezicht en handhaving dragen bij aan een betrouwbare overheid. De uitvoering van ons beleid (en dat van de overige overheden) en de consequenties ervan voor onze inwoners worden gereguleerd, zodat in gelijke gevallen gelijk moet worden gehandeld Resultaat l Vergunningen (zowel op het gebied van het omgevingsrecht als op het gebied van de openbare orde en veiligheid) worden verleend conform de daarvoor geldende regelgeving (WABO/Omgevingswet, APV, verordeningen en beleidsregels) 1. Activiteit: Gebruiksvriendelijk proces voor aanvragen van vergunningen (omgevingsloket) 2. Activiteit: Regelgeving (met name in het kader van de Omgevingswet) up tot date maken. We gaan hiervoor de nieuwe omgevingswet en wet kwaliteitsborging invoeren en de ambtelijke dienst versterken met 1 fte Resultaat ll Vergunningverleners, handhavers en toezichthouders handelen in het belang van de inwoners van Renswoude 1. Activiteit: In regionaal verband (regio Heuvelrug) wordt deelgenomen aan het monitoren van de veiligheid (criminaliteitscijfers) 2. Activiteit: Op lokaal niveau worden concrete maatregelen genomen om de veiligheid te vergroten (verbetering openbare verlichting) 3. Activiteit: De gemeente Renswoude neemt deel aan de Veiligheidsregio Utrecht, waarin in regionaal verband crisisbeheersing wordt vormgegeven. 4.
Activiteit: Gemeente Renswoude neemt deel aan het driehoeksoverleg samen met de ander vier Heuvelrug gemeenten en aan het districtelijk veiligheidscollege en aan het regionaal veiligheidscollege, waar aandacht wordt besteedt aan het inzicht verkrijgen en de aanpak van criminaliteit en ondermijning. 5. Activiteit: De wijkagent is benaderbaar
3.1.5.2
Burgerzaken
Het tijdig en foutloos verstrekken van voor inwoners noodzakelijke officiële documenten en het bewaken van de kwaliteit van de basisregistratie personen, dragen bij aan het behoud van de rechtstaat Resultaat l In 2024 is Burgerzaken volledig digitaal en daarmee 24/7 bereikbaar voor reguliere producten Resultaat ll Binnen 5 werkdagen is er een afspraak ingepland bij Burgerzaken Resultaat lll De werkorganisatie is telefonisch bereikbaar op alle werkdagen Resultaat lV Er wordt vanaf 2023 altijd maximaal binnen 2 werkdagen teruggebeld Resultaat V Alle schriftelijke uitingen van deze gemeente zijn in begrijpelijke taal opgesteld
Begroting gemeente Renswoude 2023
24
3.1.5.3
Vluchtelingen
De gemeente is verantwoordelijk voor huisvesting, inkomen, onderwijs en zorg voor vluchtelingen. Maar ook voor hun arbeidsomstandigheden. De opvang van ongeveer 120 Oekraïense vluchtelingen in Renswoude is alleen mogelijk in nauwe samenwerking met de inwoners van Renswoude. Het behoud van draagvlak door het adequaat uitvoeren en nemen van de gemeentelijke verantwoordelijkheid draagt bij aan het vertrouwen in de gemeente en de rechtstaat Resultaat l We bieden passende opvang en ondersteuning aan Oekraïense vluchtelingen die door de gemeente Renswoude worden opgevangen 1. Activiteit: We stellen samen met, naast de particuliere opvang, woonruimte beschikbaar en investeren in nieuwe opvangmogelijkheden 2. Activiteit: We zorgen voor passend onderwijs en leerlingenvervoer. 3. Activiteit: We stellen een financiële toelage beschikbaar. 4. Activiteit: We bieden zorg en ondersteuning. 5. Activiteit: We investeren in communicatie om het verblijf van de Oekraïense inwoners zo soepel mogelijk te laten verlopen. 6. Activiteit: Er zijn voldoende FTE beschikbaar om deze taken uit te voeren. 7. Activiteit: We volgen wetswijzingen, landelijke en regionale ontwikkelingen. Zo nodig integreren we bovenstaande activiteiten in ons reguliere beleid.
3.1.5.4
Extern toezicht en integriteit
Op verschillende bedrijfsonderdelen wordt wettelijk extern getoetst op kwaliteit. Het gaat om interprovinciaal toezicht, SISO, Archiefinspectie, Financieel toezicht door de provincie, de accountant en ENSIA. De Functionaris voor gegevensbescherming en de Privacy Officer houden zich bezig met de AVG. Resultaat l De ambtelijke organisatie voldoet aan de wettelijke normen van bovengenoemde instanties 1. Activiteit: Volledige medewerking verlenen aan de toetsing op vooraf afgesproken tijdstippen
3.1.5.5
Huisvesting
Huisvesting van de gemeente dient te voldoen aan alle wettelijke vereisten. Veiligheid, toegankelijkheid, gezondheid en klimaatneutraliteit staan hierbij voorop. Arbowetgeving en rijkshuisvestingsvereisten zijn van toepassing Resultaat l In 2023 is de werkorganisatie, Bestuur en Raad gevestigd in het gemoderniseerde gemeentehuis aan de Dorpsstraat 4. Dit voldoet aan de nieuwste eisen wat betreft wet- en regelgeving, binnen het door de raad beschikbaar gestelde krediet Resultaat ll In 2026 zijn medewerkers en materieel van de buiten- en onderhoudsdienst ondergebracht in een adequate, veilige, energie neutrale en toegankelijke huisvesting, inclusief een plaats voor het gemeentedepot 1. Activiteit: in 2023 wordt het project gemeentehuis afgerond en daarna wordt het project nieuwe gemeentewerf opgestart. Dit laatste project wordt uiterlijk afgerond in 2026. Voor de gemeentewerf is een krediet beschikbaar gesteld van 1,1 mln. euro
Begroting gemeente Renswoude 2023
25
Financiële overzichten baten en lasten programma 5 inwoners, oov, bestuur en organisatie
Programma 5 inwoners, oov, bestuur en organisatie Totaal lasten
2023
2024
910.000
2025
913.757
2026
913.757
913.757
Totaal baten
211.926
214.893
217.901
220.952
Saldo voor bestemming
-698.074
-698.864
-695.856
-692.805
Toevoeging reserves
0
0
0
0
Onttrekking reserves
233.375
200.522
200.522
200.522
Saldo reserves
233.375
200.522
200.522
200.522
Saldo na bestemming
-464.699
-498.342
-495.334
-492.283
Programma 5 inwoners, oov, bestuur en organisatie
5 5
Doelstelling Lasten 3.1.5.1 APV, OOV, vergunningverlening (bouw/OG en evenementen) 3.1.5.2 Burgerzaken Subtotaal lasten:
5 5
Doelstelling Baten 3.1.5.1 APV, OOV, vergunningverlening (bouw/OG en evenementen) 3.1.5.2 Burgerzaken
5 5
3.1.6
2023 na Kadernota
Wijzigingen
2023
2024
2025
2026
766.098 164.544
-20.642 -
745.456 164.544
749.213 164.544
749.213 164.544
749.213 164.544
930.642
-20.642
910.000
913.757
913.757
913.757
2023 na Kadernota
Wijzigingen
2023
2024
2025
2026
212.000 66.000
-69.026 2.952
142.974 68.952
144.976 69.917
147.005 70.896
149.064 71.889
Subtotaal baten:
278.000
-66.074
211.926
214.893
217.901
220.952
Saldo voor bestemming Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserve Subtotaal reserves: Saldo na bestemming
-652.642 233.375 233.375 -419.267
-45.432 0 -45.432
-698.074 233.375 233.375 -464.699
-698.864 200.522 200.522 -498.342
-695.856 200.522 200.522 -495.334
-692.805 200.522 200.522 -492.283
Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, Vpb en onvoorzien
Binnen de begroting bestaat er onderscheid tussen specifieke dekkingsmiddelen en algemene dekkingsmiddelen. Specifieke dekkingsmiddelen (bijvoorbeeld opbrengsten voor ophalen afval, verstrekken van vergunningen, onderhouden van het riool, reisdocumenten etc.) hangen samen met een concreet beleidsveld en staan opgenomen in de betreffende programma’s. Deze dekkingsmiddelen verlagen het saldo van lasten en baten op de betreffende programma’s in de begroting. De algemene dekkingsmiddelen onderscheiden zich van specifieke dekkingsmiddelen doordat zij vrij aan te wenden zijn. De besteding van deze inkomsten is niet aan een bepaald programma (doel) gebonden. De algemene dekkingsmiddelen vormen de financiële dekking van de bestedingen van de programma’s 1 tot en met 5, en zijn ingedeeld naar voorgeschreven categorieën en onvoorzien. In dit hoofdstuk lichten wij de algemene dekkingsmiddelen toe. Precariobelasting Vanaf 2022 mogen gemeenten geen precario meer heffen op (ondergrondse) energieleidingen. Hierdoor vallen de opbrengsten weg in de begroting 2023. Deze daling van de opbrengst was al voorzien. Dit leidt in de begroting 2023 dus niet tot een nadeel. OZB De OZB wordt geheven op onroerende zaken van eigenaren van woningen en van eigenaren en gebruikers van niet-woningen.
De grondslag voor de OZB is de waarde zoals deze wordt vastgesteld volgens de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ). Vanaf het belastingjaar 2008 is de waarde peildatum telkens 1 januari van het voorafgaande jaar. Voor 2023 is dat 1 januari 2022. Bij de opbrengst ozb is rekening gehouden met een trendmatige verhoging van 1,4% conform het inflatiepercentage dat in de kadernota is opgenomen. Definitieve tarieven worden berekend bij het vervaardigen van de belastingverordeningen. In december 2022 zullen de tarieven voor de diverse belastingen en leges, ter vaststelling worden aangebonden aan de raad, via de belastingverordeningen. Op dit moment is de waardeontwikkeling die benodigd is voor het bepalen van de tarieven nog niet in beeld bij gemeente Veenendaal.
Begroting gemeente Renswoude 2023
26
Algemene uitkering gemeentefonds Bij het doorrekenen van rijkscirculaires, wordt er altijd aansluiting gezocht met het laatst bekende saldo van de algemene uitkering. Voor gemeente Renswoude is het laatst bekende saldo van de algemene uitkering de meicirculaire 2022. De financiële effecten van de meicirculaire zijn in beeld gebracht bij de kadernota 2023. Eind september is n.a.v. de nieuwe rijksbegroting de circulaire beschikbaar gekomen. Normaliter is de september circulaire te laat om mee te nemen in de prognoses van de begroting. Voor de begroting 2023 en meerjarenraming 2024 t/m 2026 is het ons nu wel gelukt om de financiële effecten van de circulaire door te rekenen. De ontwikkeling in de algemene uitkering, kent o.a. de volgende oorzaken: - Gewijzigde accresmethodiek. In 2022 zijn er afspraken gemaakt tussen de fondsbeheerders en de VNG dat het accres is ‘vastgeklikt’. Dit betekent geen extra compensatie voor stijgende inflatie. Daarnaast komt er een splitsing tussen een volumedeel en een nominaal deel voor loon- en prijsstijgingen. Het volumedeel in de jaren 2023 – 2025 is vastgeklikt op het niveau van de meicirculaire 2022, daarna vervalt dit deel. Het nominaal deel wordt jaarlijks herberekend. De positieve bedragen variëren in de septembercirculaire van € 95.000 tot € 142.000; - Het jaar 2026 wordt aangeduid in de vakpers als ravijnjaar.
Dit hangt onder andere samen met de gewijzigde accresmethodiek waarbij in dat jaar voor het eerst geen volumedeel wordt verstrekt. De fondsbeheerders compenseren in 2026 nu eenmalig een bedrag van € 225.000; - Ontwikkeling uitkeringsbasis. Vanaf 2023 een behoorlijke stijging, vooral door gestegen WOZ-waarden; - In het bestuurlijk akkoord met betrekking tot de opvang van asielzoekers op 26 augustus jl. is afgesproken dat het kabinet voldoende financiële middelen beschikbaar stelt voor integratie. Als gevolg van een hogere stroom inburgeraars is afgesproken het budget voor inburgering voor de jaren 2022, 2023 en 2024 op te hogen. Voor Renswoude betekent dit € 6.000, € 14.000 en € 11.000; - De Wet kwaliteitsborging (WKB) treed naar verwachting vanaf 1 januari 2023 gefaseerd in werking. De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Onder deze wet zullen kwaliteitsborgers zorgdragen voor het voldoen aan de bouwtechnische regels. Deze taken vervallen hiermee bij gemeenten die overigens wel het bevoegd gezag blijven houden. Renswoude ontvangt hier structureel € 8.000 voor. Overhead Overhead wordt gedefinieerd als 'alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van het primaire proces', en bevat naast personele kosten ook een aantal andere kostenposten.
Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat de baten en lasten van overhead in dit programma moeten worden opgenomen. Overhead mag alleen nog aan grote projecten of investeringen worden toegerekend als dit anders tot grote nadelen in de begroting zou leiden. De toerekening van overheadkosten bij het bepalen van tarieven voor heffingen en leges gebeurt buiten de begroting om. Door het apart opnemen van overhead winnen begroting en verantwoording aan transparantie en kan beter worden gestuurd op de bedrijfsvoering. Bovendien is het doel dat door het hanteren van een landelijk voorgeschreven systematiek een goede vergelijking kan worden gemaakt met andere gemeenten. Vennootschapsbelasting (Vpb) De af te dragen vennootschapsbelasting laat zich moeilijk voorspellen in een meerjarenraming. Bij gemeente Renswoude is dit vooral afhankelijk van de ontwikkelingen binnen de grondexploitaties. Er is voor gekozen om deze post daarom gelijk te houden.
Begroting gemeente Renswoude 2023
27
Financiële overzichten baten en lasten Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, Vpb en onvoorzien
Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, VpB en onvoorzien
2023
2024
2025
2026
Totaal lasten Totaal baten
3.783.107 9.806.680
3.838.150 10.057.472
3.950.177 10.538.685
3.891.604 10.090.830
Saldo voor bestemming
6.023.573
6.219.322
6.588.508
6.199.226
Toevoeging reserves Onttrekking reserves
0 250.022
0 150.022
0 150.022
0 150.022
Saldo reserves Saldo na bestemming
250.022
150.022
150.022
150.022
6.273.595
6.369.344
6.738.530
6.349.248
Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, VpB en onvoorzien
6 6 6 6 6 6 6
Doelstelling Lasten 3.1.6.1 Algemene uitkering 3.1.6.1 Dividend 3.1.6.1 Lokale heffingen (niet-gebonden besteding) 3.1.6.1 Overige algemene dekkingsmiddelen 3.1.6.2 Overhead 3.1.6.3 Vennootschapsbelasting 3.1.6.4 Onvoorzien Subtotaal lasten:
6 6 6 6 6 6 6
6 6
2023 na Kadernota
Wijzigingen
2023
2024
2025
2026
-92.425 102.130 2.782.497 25.000 603.386
649.674 -287.155
-92.425 102.130 3.432.171 25.000 316.231
-99.200 102.130 3.421.879 25.000 388.341
-99.200 102.130 3.422.879 25.000 499.368
-99.200 102.130 3.422.879 25.000 440.795
3.420.588
362.519
3.783.107
3.838.150
3.950.177
3.891.604
2023 na Kadernota
Wijzigingen
2023
2024
2025
2026
7.904.421 20.126 1.174.608 436.080 -
255.000 16.445 -
8.159.421 20.126 1.191.053 436.080 -
8.379.539 20.126 1.207.727 450.080 -
8.843.844 20.126 1.224.635 450.080 -
8.378.844 20.126 1.241.780 450.080 -
Subtotaal baten:
9.535.235
271.445
9.806.680
10.057.472
10.538.685
10.090.830
Saldo voor bestemming Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserve Subtotaal reserves: Saldo na bestemming
6.114.647
-91.074
0 6.114.647
0 -91.074
6.023.573 250.022 250.022 6.273.595
6.219.322 150.022 150.022 6.369.344
6.588.508 150.022 150.022 6.738.530
6.199.226 150.022 150.022 6.349.248
Doelstelling Baten 3.1.6.1 Algemene uitkering 3.1.6.1 Dividend 3.1.6.1 Lokale heffingen (niet-gebonden besteding) 3.1.6.1 Overige algemene dekkingsmiddelen 3.1.6.2 Overhead 3.1.6.3 Vennootschapsbelasting 3.1.6.4 Onvoorzien
Begroting gemeente Renswoude 2023
28
3.2
Paragrafen
3.2.1
Lokale heffingen
Algemeen In deze paragraaf worden de ontwikkelingen en kostendekkendheid van de heffingen en leges uiteengezet. Daarna wordt de Onroerende zaakbelasting beschreven (OZB). Tot slot wordt ingegaan op de onbenutte belastingcapaciteit en het kwijtscheldingsbeleid. De gemeentelijke heffingen zijn, t.o.v. de algemene uitkering uit het gemeentefonds, een kleinere bron van inkomsten. Er zijn twee gemeentelijke heffingen; rechten en belastingen. Bij ‘rechten’ is sprake van een tegenprestatie van de gemeente en mogen de geraamde opbrengsten niet hoger zijn dan de geraamde kosten die de gemeente maakt voor de uitoefening van de taak. Dat wil zeggen: niet meer dan honderd procent kostendekkend. Bij ‘belastingen’ is er geen directe relatie met een prestatie van de gemeente. Belastingen: • Onroerendezaakbelastingen • Toeristenbelasting • Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht • Rioolheffingen • Marktgelden • Begrafenisrechten • Leges Lastenontwikkeling voor onze inwoners in het komende jaar In onderstaande overzichten is aangegeven hoe de ontwikkeling van de lastendruk voor het nieuwe begrotingsjaar is, rekening houdend met de voorgestelde opbrengstverhogingen. Ter vergelijking is ook de lastendruk van het voorgaande begrotingsjaar weergegeven. Definitieve tarieven worden berekend bij het vervaardigen van de belastingverordeningen.
In december 2022 zullen de tarieven voor de diverse belastingen en leges, ter vaststelling worden aangebonden aan de raad, via de belastingverordeningen. Kwijtscheldingsbeleid Wanneer inwoners onoverkomelijke problemen hebben met het voldoen van gemeentelijke belastingen bestaat de mogelijkheid tot kwijtschelding hiervan. Kwijtschelding is onder bepaalde voorwaarden mogelijk voor de onroerende zaakbelasting, de afvalstoffenheffing en het rioolafvoerrecht. In overleg met de afdeling sociale zaken wordt bekeken of en in hoeverre cliënten hiervoor in aanmerking komen. Onderbouwing lasten per taakveld en dekkingspercentage Voor de rechten hanteren wij in beginsel het uitgangspunt van 100% kostendekkende tarieven. Dit is de maximale benutting van de wettelijke mogelijkheden. Deze opbrengsten zijn bedoeld als tegemoetkoming in de kosten voor een specifieke dienst. Toeristenbelasting In 2023 zijn de tarieven van de toeristenbelasting ongewijzigd. De toeristenbelasting bedraagt € 0,75 per persoon per nacht. Toeristenbelasting Lasten per taakveld (overnachtingen, forfaitair) Totaal toeristenbelasting
werkelijk 2021 begroting 2022 begroting 2023 begroting 2024 € 59.023
€ 51.000
€ 51.714
€ 52.438
€ 59.023
€ 51.000
€ 51.714
€ 52.438
Onroerendezaakbelasting (OZB) De OZB wordt geheven op onroerende zaken van eigenaren van woningen en van eigenaren en gebruikers van niet-woningen. De grondslag voor de OZB is de waarde zoals deze wordt vastgesteld volgens de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ). Vanaf het belastingjaar 2008 is de waarde peildatum telkens 1 januari van het voorafgaande jaar. Voor 2023 is dat 1 januari 2022. Bij de opbrengst ozb is rekening gehouden met een trendmatige verhoging van 1,4% conform het inflatiepercentage dat in de kadernota is opgenomen.
Begroting gemeente Renswoude 2023
29
Onroerendezaakbelasting (OZB) Lasten per taakveld OZB baten woningen OZB baten niet woningen Totaal OZB
werkelijk 2021 begroting 2022 begroting 2023 begroting 2024 604.077 635.580 644.478 653.501 507.145 539.028 546.574 554.226 1.111.222 1.174.608 1.191.052 1.207.727
Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht Met ingang van 2020 is overgegaan op een andere wijze van afvalstoffeninzameling en ook op een andere manier van het doorberekenen van de kosten hiervan. Hierbij betalen de bewoners van alle percelen een basistarief en wordt een variabel tarief doorberekend per keer dat een afvalcontainer wordt aangeboden. Er is geen onderscheid meer tussen éénpersoonshuishoudens en meerpersoonshuishoudens. Afvalstoffenheffing/ reinigingsrecht Lasten per taakveld 7.3 Afval 2.1 Verkeer en vervoer 6.3 Inkomensregelingen Subtotaal 0.4 Overheadkosten 15% van subtotaal Compensabele BTW Totaal lasten
werkelijk 2021 begroting 2022 begroting 2023 begroting 2024 407.827 529.752 597.650 582.947 6.721 7.398 10.548 10.548 13.000 13.000 13.000 13.000 427.549 550.150 621.198 606.495 42.755 55.015 93.180 90.974 76.391 95.592 70.195 68.534 546.694 700.757 784.573 766.003
7.3 Inkomsten afval Te dekken via afvalstoffenheffing
49.927 496.767
70.750 630.007
71.741 712.832
72.745 693.258
Opbrengsten via afvalstoffenheffing Onttrekking voorziening milieu Gerealiseerde opbrengsten Exploitatieresultaat Afrekening AVU en ACV Minder compensabele btw Dekkingspercentage
584.792
630.007
584.792 88.025 94.093 -19.759 118%
593.218 119.614 712.832
601.523 91.735 693.258
100%
100%
100%
De lasten die op het ‘taakveld 7.3 Afval’ worden gepresenteerd, hebben volledig betrekking op de inzameling- afvoer en verwerking van afval. Vanaf 2020 zamelt de gemeente geen afval meer in bij bedrijven. De lasten die staan vermeld op ‘taakveld 2.1 Verkeer en vervoer’, worden gedeeltelijk toegerekend aan de kosten van afvalinzameling – reinigingsrecht en rioolrecht. Een exacte verdeling is moeilijk te bepalen, maar omdat Renswoude een landelijke gemeente is, is het aandeel bladafval relatief groter dan het zwerfvuil. We rekenen daarom 50% van de kosten van straatwegen en onkruidbestrijding toe aan de rioolheffing, 30% aan verkeersveiligheid en 20% aan de afvalstoffenheffing/ reinigingsrecht. Op ‘taakveld 6.3 Inkomensregelingen’, staat o.a. geraamd hoeveel de kwijtschelding afvalstoffenheffing bedraagt. Dit bedrag heeft volledig betrekking op afvalstoffenheffing en niet op reinigingsrecht. De overheadkosten worden toegerekend op de wijze zoals hierboven is toegelicht. Rioolrecht In het Gemeentelijk Riolering Plan (GRP) wordt berekend wat de lasten van het huidige rioolstelsel zijn, welke vervangings- en uitbreidingsinvesteringen de komende jaren moeten worden gedaan om aan de klimaatveranderingen het hoofd te kunnen bieden. Ook staat in het GRP welke opbrengsten aan rioolrechten we moeten realiseren om dit allemaal mogelijk te maken.
Begroting gemeente Renswoude 2023
30
Rioolrecht Lasten per taakveld 7.2 Riolering 2.1 Verkeer en vervoer 5.7 Openbaar groen en recreatieve voorz. 6.3 Inkomensregelingen Subtotaal 0.4 Overheadkosten 15% van subtotaal Compensabele BTW Totaal lasten onttrekking voorziening riolering van GRP Te dekken via rioolrecht
werkelijk 2021 begroting 2022 begroting 2023 begroting 2024 324.995 376.853 444.385 427.810 16.804 18.495 26.370 26.370 9.429 40.385 15.000 15.000 15.000 15.000 366.228 450.733 485.755 469.180 36.623 45.073 72.863 70.377 26.314 50.258 54.890 53.017 429.165 546.064 613.509 592.574 -15.369 66.000 0 0 413.796 612.064 613.509 592.574
Opbrengsten via rioolrecht
520.215
Storting rioolvoorziening Gerealiseerde opbrengsten Dekkingspercentage
106.419 126%
612.064
620.633
629.322
100%
-7.124 613.509 100%
-36.748 592.574 100%
Op ‘taakveld 6.3 Inkomensregelingen’, staat gespecificeerd aangegeven hoeveel wordt geraamd aan kwijtschelding van rioolrecht, dit bedrag wordt ook meegenomen bij de onderbouwing van het rioolrecht. Grafrechten Begraafplaatsen Lasten per taakveld 7.5 Begraafplaatsen 0.4 Overheadkosten 15% Totaal lasten Werkelijke opbrengst / geraamde opbrengst Dekkingspercentage
werkelijk 2021 begroting 2022 begroting 2023 begroting 2024 € 97.766 € 84.198 € 101.566 € 100.701 € 9.777 € 8.420 € 15.235 € 15.105 € 107.543 € 92.618 € 116.801 € 115.806 € 49.299 46%
€ 63.000 68%
€ 68.952 59%
€ 69.917 60%
De lasten op ‘taakveld 7.5 Begraafplaatsen’, hebben betrekking op de kosten van begraven met uitzondering van de kosten van het rouwcentrum. In het coalitieakkoord is opgenomen dat de tarieven beperkt stijgen, met maximaal het inflatiepercentage. De overheadkosten worden toegerekend op de wijze zoals hierboven is toegelicht. Onderbouwing legestarieven legesverordening De tarieven genoemd in de legesverordening en de bijbehorende tarieventabel hebben betrekking op verschillende en uiteenlopende zaken. Het is ondoenlijk om elk legestarief afzonderlijk te onderbouwen. De in de legesverordening genoemde leges kunnen in 3 groepen worden onderscheiden. 1. Algemene dienstverlening. 2. Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning. 3. Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn. Per groep zal een onderbouwing van de leges worden gegeven. Algemene dienstverlening Binnen de leges die vallen onder het hoofdstuk algemene dienstverlening vindt kruissubsidiëring plaats. Medewerk(st)ers van de afdeling burgerzaken werken aan verschillende diensten en het is niet efficiënt om zo gedetailleerd tijd vast te leggen. Voor een aantal kosten die op de afdeling burgerzaken drukken, is onmogelijk gebleken vast te stellen voor hoeveel procent ze aan één bepaalde dienst zijn toe te rekenen.
Geprobeerd is de diverse leges in dit hoofdstuk zodanig vast te stellen, dat ze in een redelijke verhouding staan tot de lasten.
Begroting gemeente Renswoude 2023
31
Algemene dienstverlening Lasten per taakveld 0.2 Burgerzaken (bevolkingsaangelegenheden 15%) 0.2 Burgerzaken (burgerlijke stand) Subtotaal 0.4 Overheadkosten 15% Totaal lasten Werkelijke opbrengst / geraamde opbrengst Dekkingspercentage
werkelijk 2021 begroting 2022 begroting 2023 begroting 2024 € 16.907 € 33.307 € 50.214 € 5.021 € 55.236
€ 14.518 € 55.816 € 70.334 € 7.033 € 77.367
€ 18.367 € 29.000 € 47.367 € 7.105 € 54.472
€ 18.367 € 29.000 € 47.367 € 7.105 € 54.472
€ 71.597 130%
€ 51.000 66%
€ 58.812 108%
€ 59.635 109%
De gemeente Renswoude heeft maar één balie, dus voor alle diensten van de gemeente melden de burgers zich bij deze balie. Uit geschiedenis is gebleken dat 15% van de uren wordt besteden aan algemene dienstverlening, 35% wordt besteed aan dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning en 50% wordt besteed aan dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn. Voor een aantal documenten, dat onder dit hoofdstuk valt zijn door het Rijk maximum legesbedragen bepaald. De lasten op ‘taakveld 0.2 Burgerzaken burgerlijke stand’, hebben volledig betrekking op algemene dienstverlening. De baten van dit taakveld hebben betrekking op leges burgerlijke stand, reisdocumenten, rijbewijzen en algemene dienstverlening. Leges dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning Fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning Lasten per taakveld 0.2 Burgerzaken ( bevolkingsaangelegenheden 35% ) 1.1 Crisisbeheersing ( 10%) 8.3 Wonen en bouwen Subtotaal 0.4 Overhead 15% Totaal lasten Werkelijke opbrengst / geraamde opbrengst Dekkingspercentage
werkelijk 2021 begroting 2022 begroting 2023 begroting 2024 € 39.449 € 35.293 € 144.432 € 219.174 € 21.917 € 241.092
€ 33.875 € 44.059 € 177.455 € 255.389 € 25.539 € 280.928
€ 42.855 € 36.900 € 203.462 € 283.217 € 42.483 € 325.700
€ 42.855 € 37.300 € 203.462 € 283.617 € 42.543 € 326.160
€ 262.533 109%
€ 212.000 75%
€ 142.974 44%
€ 144.976 44%
De VRU adviseert bij de afgifte van omgevingsvergunningen ten aanzien van eisen die uit oogpunt van brandpreventie aan de betreffende bouwwerken moeten worden gesteld. Deze lasten worden op ‘taakveld 1.1 Crisisbeheersing’, opgenomen. De lasten op ‘taakveld 8.3 Wonen en bouwen’, hebben betrekking op de volgende diensten: • Bouw- en woningtoezicht • Sloopvergunningen • Gedeeltelijk handhaving bouwzaken De post handhaving bouwzaken bevat drie activiteiten: • Activiteiten naar aanleiding van meldingen en klachten • Algemeen toezicht • Handhaving en toezicht op de vergunningverlening Uit het verleden is gebleken dat de medewerk(st)ers circa 15% van de tijd aan meldingen en klachten besteden en 5% aan algemeen toezicht. Het merendeel van de tijd op dit taakveld wordt besteed aan toezicht op de vergunningverlening. De eerste twee onderdelen worden niet meegenomen bij de kostenonderbouwing van dit hoofdstuk, het laatste onderdeel wel.
Begroting gemeente Renswoude 2023
32
Ook ten aanzien van de tarieven binnen dit hoofdstuk vindt kruissubsidiëring plaats. Aanvragen omgevingsvergunningen hebben betrekking op veel verschillende zaken en vereisen sommige aanvragen meer tijd dan anderen. Het is daarom ondoenlijk om voor al die verschillende aanvragen afzonderlijke legesbedragen te bepalen. We hebben getracht de diverse leges voor in dit hoofdstuk genoemde diensten zodanig vast te stellen, dat ze in redelijke verhouding staan tot de dienstverlening die is verricht. In onze verordening is opgenomen dat de leges van aanvragen omgevingsvergunning in situaties waar al met de bouw is begonnen zonder dat eerst de aanvraag is gedaan, worden verhoogd met 10% met een minimum van € 105,00 en een maximum van € 1.050,00. Deze hogere leges zijn niet gebaseerd op hogere kosten, maar op rechtvaardigingsgrond waarin goed gedrag wordt beloond en ongewenst gedrag niet. Leges dienstverlening vallend onder Europese diensten richtlijn Europese dienstenrichtlijn Lasten per taakveld 0.2 Burgerzaken (bevolkingsaangelegenheden 50%) 0.2 Burgerzaken (burgerlijke zaken) 1.2. Openbare orde en veiligheid Subtotaal 0.4 Overhead 15% Totaal lasten Werkelijke opbrengst / geraamde opbrengst Dekkingspercentage
werkelijk 2021 begroting 2022 begroting 2023 begroting 2024 € 56.356 € 10.279 € 550 € 67.186 € 6.719 € 73.904
€ 48.394 € 13.100 € 2.689 € 64.183 € 6.149 € 70.332
€ 61.222 € 14.500 € 1.875 € 77.597 € 11.640 € 89.237
€ 61.222 € 14.500 € 1.875 € 77.597 € 11.640 € 89.237
€ 12.315 17%
€ 56.000 80%
€ 25.350 28%
€ 25.705 29%
De kostenverdeling in dit hoofdstuk zijn gelijk aan de verdeling beschreven onder punt 1 Algemene dienstverdeling. Aan de ‘taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid’, wordt 15% van de kosten aan inzet BOA’s toegerekend. De baten op dit hoofdstuk hebben betrekking op leges overige documenten burgerzaken. Ook op dit hoofdstuk is niet mogelijk alle kosten die worden gemaakt voor een bepaald product exact te kwantificeren. We hebben daarom getracht voor zover mogelijk de tarieven zodanig vast te stellen, dat er een redelijke verhouding bestaat tussen de leges die voor een bepaalde dienst of levering wordt gevraagd en de kosten die gemaakt worden. Uit het overzicht blijkt dat de tarieven niet helemaal kostendekkend zijn. Recapitulatie onderbouwing kostendekking legesverordening Hoofdstuk leges verordening
Lasten
1.Alg.dienstverlening 2.Fysieke leefomgeving/ omg.vergunning 3.Europese diensten Totaal
€ 54.472 € 325.700 € 89.237 € 469.408
3.2.2
Dekkingspercen tage 58.812 108% 142.974 44% 25.350 28% € 227.136 48%
Baten
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Algemeen Het weerstandsvermogen geeft inzicht in hoeverre de gemeente in staat is om de financiële gevolgen van risico’s op te vangen. Dit komt tot uitdrukking in de verhouding tussen de aanwezige weerstandscapaciteit en de inschatting van de risico’s. De gemeente Renswoude loopt, net als andere gemeenten, bij de uitvoering van haar taken financiële risico's. Een eigen financiële buffer ofwel weerstandsvermogen is nodig om te voorkomen dat financiële tegenvallers dwingen tot bezuinigingen of drastische beleidsbijstelling.
Begroting gemeente Renswoude 2023
33
Ambitie De gemeente Renswoude kiest voor een solide financieel beleid en streeft het behoud van een structureel gezonde financiële positie na. Dit uitgangspunt bepaalt de relevantie van ons weerstandsvermogen in relatie tot ons risicomanagement. Immers, een gezonde financiële positie is nodig voor het in stand houden van het niveau van voorzieningen binnen onze gemeente.
Gemeentelijke regelgeving Met ingang van 2019 is de nota reserves en voorzieningen 2019 van kracht. De volgende zaken zijn van belang voor het weerstandsvermogen van de gemeente Renswoude. 1. De minimale omvang van de risicoreserve is vastgesteld op 1,4 x de berekende risico’s. Dit bedrag wordt jaarlijks geblokkeerd (in de algemene reserve vaste buffer) bij het vaststellen van de begroting. De stand van de algemene reserve vaste buffer is op 31-12-2021 € 4.100.000. Het overige gedeelte van de algemene reserve is niet geblokkeerd. Deze gelden zijn afgezonderd in de “algemene reserve niet geblokkeerd” en vrij te besteden door de raad voor beleidsdoeleinden van de gemeente. 2. De post onvoorzien en de post onbenutte belastingcapaciteit zijn vanaf 2019 geen onderdeel meer van de weerstandscapaciteit.
Benodigde weerstandscapaciteit (risico’s) De risico’s zijn in het hiernavolgende overzicht per programma inzichtelijk gemaakt. De risicopositie wordt bepaald door de risico’s te kwantificeren op basis van de kans dat het risico zich voordoet. Korte toelichting systematiek: • In de eerste kolom worden de risico’s genummerd, deze nummering sluit aan bij de eventuele toelichting op het risico vermeld onder elk programma; • In de tweede kolom wordt het risico omschreven; • In de derde t/m vijfde kolom staat de maximum omvang per risico; • De risicokans is uitgedrukt in drie klassen. Aan deze klassen is een rekenpercentage gekoppeld. Voor risico’s met een lage kans gaat het om 10%, met een gemiddelde kans om 50% en met een hoge kans om 90%. In de begroting 2019 werd bij de kans “groot” nog uitgegaan van een benodigde weerstandscapaciteit van 100%. Bij het vaststellen van de begroting 2020 is dit bijgesteld naar 90%. Een kans van 100% zou immers inhouden dat het risico zich zeker gaat voordoen, wat impliceert dat de begrotingsraming wordt aangepast.
Toelichting risico’s
Risico 1.1: Personeelskosten bij ziekte vast personeel
Omschrijving Risico
Bij ziekte van vast personeel wordt de gemeente geconfronteerd met extra kosten voor tijdelijke vervanging.
Impact
Tijdelijke vervanger is in de regel duurder dan vast personeel. Hierdoor wordt 10% van de totale personeelskosten als benodigde weerstandscapaciteit aangemerkt.
Beheersmaatregelen
Geen specifieke beheersmaatregelen.
Risico 2.1: Meer beroep op voorzieningen
Risico ja/nee
Risico Risico klasse klasse Laag Gemiddeld 10% 50%
ja
3.000.000
Risico ja/nee
Risico Risico klasse klasse Laag Gemiddeld 10% 50%
Omschrijving Risico
Reguliere begrotingspost waarbij externe factoren een risico zijn ja voor de begroting
Impact
Externe factoren, zoals rijksbeleid, economische groei, wetgeving, kunnen gevolgen kunnen hebben voor de werkelijk te realiseren baten of lasten.
Beheersmaatregelen
Geen specifieke maatregelen, want het gaat om een externe factor.
Begroting gemeente Renswoude 2023
Risico klasse Hoog 90%
Risico klasse Hoog 90%
100.000
34
Risico ja/nee
Risico 2.2: Decentralisaties
Omschrijving Risico
Bij de decentralisaties (Wmo, Jeugd en Participatie) is er een risico dat de van het rijk ontvangen vergoeding geen gelijke tred houdt met de (toenemende) vraag. Vooral bij jeugdzorg is hier sprake van. Door het rijk zijn inmiddels meer gelden (tijdelijk) voor de jeugdzorg beschikbaar gesteld. Hierdoor zijn de risico’s lager geworden. Ook zijn de benodigde budgetten ander begroot waardoor de risico’s zijn afgenomen.
Impact
De financiële omvang van deze taken is in verhouding tot de omzet van de gemeente relatief hoog. Zolang er geen afspraken zijn gemaakt over een budgetplafond, is sprake van een “openeinderegeling”.
Beheersmaatregelen
Gelet op de ontwikkeling van de kosten jeugdzorg is het noodzakelijk om het instellen van een budgetplafond te overwegen.
ja
Risico 3.1: Grondexploitaties
Risico ja/nee
Omschrijving Risico
ja
Impact
Beheersmaatregelen
Betreft risico op project Beekweide II Het woningbouwproject Beekweide 2 betreft een integrale ontwikkeling waarbij zowel gronden van derden als ‘eigen’ gronden worden ontwikkeld. Het is dan ook evident dat de kosten behorende bij de ontwikkeling van de gronden van derden ten laste komen van de betreffende initiatiefnemers, het zgn. kostenverhaal. Voor de kosten (en opbrengsten) die gerealiseerd worden op de ‘eigen’ gronden is in 2020 een grondexploitatie geopend. Deze grondexploitatie wordt jaarlijks geactualiseerd, en kent op dit moment een resultaat op eindwaarde van € 1.672.000. Het verhalen van de kosten bij de initiatiefnemers is eind 2021 gecontracteerd, waarbij de bedragen zijn gefixeerd, en worden geïndexeerd met een vaste index. Gelet op de enorme kostenstijgingen die het laatste half jaar zijn opgetreden is de afgesproken index helaas niet kostendekkend, hetgeen vooralsnog resulteert in een verwacht negatief resultaat van ca. € 280.000.
Omschrijving Risico
Risico dat gemeente aansprakelijk wordt gesteld voor planschade.
Impact
Externe factoren, zoals rijksbeleid, economische groei, wetgeving, kunnen gevolgen kunnen hebben voor de werkelijk te realiseren baten of lasten.
Beheersmaatregelen
De planschaderisicoanalyse laat zien dat er mogelijk planschade kan ontstaan. Dit risico is opgevangen binnen het kostenverhaal en de grondexploitatie, waarmee er geen risico is.
Begroting gemeente Renswoude 2023
Risico klasse Hoog 90%
100.000
Risico Risico klasse klasse Laag Gemiddeld 10% 50%
Risico klasse Hoog 90%
280.000
Risico ja/nee
Risico 3.4: Planschade
Risico Risico klasse klasse Laag Gemiddeld 10% 50%
Risico Risico klasse klasse Laag Gemiddeld 10% 50%
Risico klasse Hoog 90%
nee
35
Risico ja/nee
Risico 4.1 Minder uitkering gemeentefonds
Omschrijving Risico
Risico Risico klasse klasse Laag Gemiddeld 10% 50%
Gemeenten ontvangen het grootste gedeelte van hun inkomsten uit de Algemene uitkering van het Gemeentefonds. Hoeveel uitkering wordt ontvangen is voor een groot gedeelte afhankelijk van de hoogte van de rijksuitgaven. Wijzigingen in de ja rijksuitgaven hebben direct invloed op de omvang van de Algemene uitkering. Daarnaast zijn we nog in afwachting van de herverdeeleffecten van de algemene uitkering.
Impact
Verandering in de rijksuitgaven kunnen dus een directe invloed hebben op de inkomsten van de gemeente.
Beheersmaatregelen
Geen specifieke maatregelen, want het gaat om een externe factor.
Totaal omvang risico Rekenpercentage Omvang risico x rekenpercentage
Risico klasse Hoog 90%
300.000
3.000.000 10% 300.000
480.000 50% 240.000
300.000 90% 270.000
Beschikbare weerstandscapaciteit Met de weerstandscapaciteit wordt bedoeld al die elementen waarmee tegenvallers eventueel bekostigd kunnen worden. In de nota reserves en voorzieningen is de richtlijn voor het berekenen van de weerstandscapaciteit vastgesteld. De weerstandscapaciteit bestaat met ingang van 2019 uit de “algemene reserve vaste buffer” en de stille reserves. Op basis hiervan is de weerstandscapaciteit als volgt te berekenen: Beschikbare weerstandscapaciteit Weerstandscapaciteit Algemene reserve vaste buffer Stille reserves Beschikbare weerstandscapaciteit
2019 4.100.000 860.000 4.960.000
2020 4.100.000 860.000 4.960.000
Berekening stille reserves (objecten niet voor de openbare dienst bestemd) balanswaarde bedragen (x € 1.000) WOZ-waarde
2021 4.100.000 900.000 5.000.000
2023 4.100.000 900.000 5.000.000
verschil
880.000
41.000
Grond carports
72.000
11.000
61.000
61.000
Totaal
952.000
52.000
900.000
900.000
De Hokhorst voetbal
839.000
839.000
Omvang van het weerstandsvermogen Omdat de risico’s die gemeenten lopen verschillen, is er geen algemene norm voor de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s. Gemeenten dienen zelf een beleidslijn te formuleren over de in de organisatie noodzakelijk geachte weerstandscapaciteit in relatie tot de risico’s. Wel dient de weerstandscapaciteit voldoende te zijn om de risico’s af te dekken. De weerstandsratio (beschikbare weerstandscapaciteit in relatie tot de benodigde weerstandscapaciteit) moet dus minimaal 1 zijn. Een waarde hoger dan 1 geeft aan dat tegenvallers kunnen worden opgevangen zonder grote ingrepen te doen in het voorzieningenniveau. In Renswoude is middels de nota reserves en voorzieningen 2019 gekozen voor een minimale waarde van 1,4. Dit wordt geblokkeerd als risicobuffer in de “algemene reserve vaste buffer”. Onderstaande indeling wordt gehanteerd om de hoogte van het weerstandsvermogen te kunnen duiden.
Als de benodigde weerstandscapaciteit wordt afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit ontstaat het volgende beeld.
Begroting gemeente Renswoude 2023
36
Ratio weerstandsvermogen bedragen (x € 1.000) Beschikbare weerstandscapaciteit
2019 4.960.000
2020 4.960.000
2021 5.000.000
2023 5.000.000
Benodigde weerstandscapaciteit Factor 1,4 Extra reservering Gr. Overeem II
3.542.000 2.442.000 1.100.000
3.325.000 2.224.880 1.100.000
1.062.602 1.062.602
1.134.000 1.134.000
1,4
1,5
4,7
4,4
Risico weerstandsvermogen
De weerstandsratio komt uit op 4,4 voor 2023. Ten opzichte van de jaarrekening 2021 is de beschikbare weerstandscapaciteit gelijk gebleven. De waardering van de stille reserves zijn nu nog niet bekend, dit zal hoger zijn. Vandaar dat we deze gelijk hebben gehouden. De risico’s zijn opnieuw beoordeeld en deze zijn iets toegenomen. Het weerstandratio blijft uitstekend. Ruimte in algemene reserve vaste buffer A. Stand algemene reserve vaste buffer Benodigde stand * risico's x factor 1,4 B. Totaal benodigde stand C. Ruimte in algemene reserve vaste buffer (A-B)
4.100.000
4.100.000
1.062.602 1.062.602 3.037.398
1.134.000 1.134.000 2.966.000
Kengetallen BBV De volgende kengetallen zijn verplicht gesteld vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV): 1. Netto schuldquote 2. Netto schuldquote, gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 3. Solvabiliteitsratio 4. Kengetal grondexploitatie 5. Structurele exploitatieruimte 6. Belastingcapaciteit. Met de kengetallen kan snel een beeld worden gevormd van de financiële positie van de gemeente. Het zijn kengetallen die iets zeggen over de ‘weerbaarheid’ en ‘wendbaarheid’ van de gemeentelijke begroting. Voor de weerbaarheid (kan de gemeente financiële tegenvallers het hoofd bieden) is het van belang te weten hoe groot het eigen vermogen is, hoeveel schulden de gemeente heeft en waarvoor deze schulden zijn aangegaan. De kengetallen daarvoor zijn de solvabiliteit, de netto schuldquote en de grondexploitatie. Een wendbare begroting kan snel worden aangepast als er zich tegenvallers voordoen. Dat is een begroting waarvan de inkomsten op korte termijn kunnen worden verhoogd (stijging tarief OZB omdat de woonlasten zich nog onder het landelijke gemiddelde bevinden) en de lasten op korte termijn kunnen worden bijgesteld omdat er meer structurele baten dan structurele lasten zijn. De kengetallen daarvoor zijn “belastingcapaciteit” en “structurele exploitatieruimte”.
Beoordeling van de kengetallen in samenhang Een afzonderlijk kengetal zegt weinig over hoe de financiële positie moet worden beoordeeld. Zo hoeft een hoge schuld geen nadelig effect te hebben op de financiële positie, maar is dat afhankelijk of en wat er aan eigen vermogen en structurele baten tegenover die schuld staat en hoe groot de kans is dat de schuld weer wordt afgelost. Het is dus, met andere woorden, niet mogelijk om een individueel kengetal te gebruiken voor de beoordeling van de financiële positie. Zo worden voorraden strategische gronden en onderhandenwerk bouwgrondexploitatie door gemeenten met leningen gefinancierd. Maar bij verkoop vallen de geldmiddelen weer vrij om de leningen af te lossen. De kengetallen zullen altijd in samenhang moeten worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld kunnen geven van de financiële positie van een gemeente. Er zijn geen landelijke normen voor de kengetallen omdat deze erg afhangen van de lokale situatie. De gemeenteraad kan wel eigen normen stellen voor deze kengetallen en bij belangrijke raadsbesluiten laten opnemen wat het effect is op de financiële kengetallen en de afgesproken normen.
Voor de financiële kengetallen geldt, net als voor de weerstandscapaciteit, dat de raad kan aangeven welk financieel beleid hij voor ogen heeft en eventueel kan overgaan tot het formuleren van eigen normen.
Begroting gemeente Renswoude 2023
37
Om de in deze paragraaf opgenomen kengetallen enigszins te kunnen duiden is aansluiting gezocht bij de door de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) gehanteerde signaleringswaarden. De VNG heeft een aantal signaalwaarden ontwikkeld om een grofmazige waardering te geven aan deze kengetallen. Deze zijn onderverdeeld in drie groepen. In onderstaande tabel is dit zichtbaar gemaakt.
Kengetal Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
jaarrekening Begroting 2021 2022 110% 210% 120% 198% 40% 33% 18% 0% 4,2% -1,0% 108% 119%
Begroting 2023 127% 138% 39% 18% 4,8% 108%
Nadere duiding bij de in de tabel in beeld gebrachte financiële kengetallen: • Netto schuldquote: hoe zwaar drukt de schuld op de begroting? Hier wordt de schuldpositie van de gemeente uitgedrukt in een percentage van de omvang van de jaarlijkse exploitatie (inkomsten exclusief mutaties in reserves). De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie van de algemene dienst en van het woningbedrijf. • Netto schuldquote, gecorrigeerd met verstrekte leningen De gemeente leent soms geleend geld door aan andere organisaties. Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen, wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven. Op die manier wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. De aan het woningbedrijf verstrekte geldleningen worden niet gezien aan leningen aan derden, omdat het woningbedrijf onderdeel is van de gemeente. De schuldquote mag dus niet met deze leningen worden verlaagd. • Solvabiliteit: welk deel van het gemeentebezit is betaald met eigen middelen? Dit is het eigen vermogen als aandeel in het balanstotaal.
Ofwel: de solvabiliteitsratio geeft aan welk deel van het balanstotaal niet door schuld is gefinancierd. Een solvabiliteitsratio van minder dan 20 procent geeft aan dat een gemeente zijn bezit met relatief veel schulden heeft belast. • Grondexploitatie: heeft de gemeente relatief veel grond en loopt zij daardoor risico? De boekwaarde van de voorraden grond moet worden terugverdiend bij de verkoop. Als dat niet lukt, kan de grondexploitatie een negatieve impact hebben op de financiële positie van de gemeente. De accountant beoordeelt ieder jaar in hoeverre de gronden tegen actuele waarde op de balans zijn opgenomen. Het kengetal wordt berekend door de in exploitatie genomen gronden te delen door het totaal van de baten (excl. mutaties reserves). • Structurele exploitatieruimte: heeft de gemeente voldoende structurele middelen om haar structurele lasten te dekken? De relevantie van het kengetal structurele exploitatieruimte is om te weten welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Bij dit kengetal wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten in vergelijking met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken.