B1. Eindrapport Rekenkameronderzoek Ondermijning Nijkerk

-71-

Samenvattende bevindingen gemeente Nijkerk 1. Beleidstheorie -

Ondermijning is politiek-bestuurlijk geprioriteerd sinds 2018, de ondermijningsaanpak is een prioriteit in het geldende Integraal Veiligheidsplan (verder: IVP) en er is een Plan van Aanpak Ondermijning opgesteld (voor het eerst in 2019 en een nieuwe versie in 2023).

-

In het IVP en het daarop gebaseerde uitvoeringsprogramma valt nauwelijks een beleidstheorie te ontdekken, want die bevatten vooral een grote opstelsom van tamelijke losse activiteiten. Dit is anders in het Plan van Aanpak Ondermijning, met een eerste versie in 2019 en een recente versie in 2023. Het plan uit 2019 getuigt ten eerste van het inzicht dat de ondermijningsaanpak een plaats dient te krijgen in de gemeentelijke organisatie en dat dit niet vanzelfsprekend is. Er wordt ingezien dat eerst basale zaken op orde gebracht moeten worden binnen of door de ambtelijke veiligheidsorganisatie, zoals een lokaal ondermijningsoverleg, gerichte inzet van toezicht en handhaving en actualisatie en verbetering van Bibob-beleid en -toetsing en van het Damoclesbeleid. De OOV-ambtenaren onderkennen en onderkenden dat het hiertoe belangrijk is dat de ambtelijke organisatie hiertoe de urgentie voelt en meewerkt, onder meer door mogelijke ondermijning te signaleren. Het versterken van de weerbaarheid van de gemeente wordt een speerpunt. Deze visie loopt echter vast (zie verderop), omdat de dominante stijl van de gemeente sterk dienstverlenend of ondernemers gericht is en doordat het zelfsturings-concept ambtelijke samenwerking (ver)hindert. Het Plan van Aanpak Ondermijning bouwt hierop voort en onderstreept de gedachte dat een combinatie van preventie en repressie noodzakelijk is.

-

Wat betreft drugsgebruik en drugshandel is globaal het idee dat preventie en repressie dienen te worden gecombineerd, maar de repressieve kant is onderontwikkeld en preventieve inspanningen kampen met het grote drugsaanbod vanuit goed georganiseerde netwerken.

-

De aard van de lokale problematiek vraagt om een visie op de aanpak en informatieverzameling over de positie en behandeling van arbeidsmigranten. Op dit dossier ontbreekt een visie om dit aan te pakken, met een combinatie van controle, repressie en relatiebeheer. Particuliere spelers domineren wat betreft werk en huisvesting van arbeidsmigranten. Binnen de stukken over mensenhandel ontbreekt een heldere verbijzondering naar de aanpak van arbeidsuitbuiting of van misstanden rondom arbeidsmigranten.

2. Informatie: inzicht, signalen, overzicht en analyse -

Het informatieproces voor de ondermijningsaanpak dient in veel opzichten nog te worden opgebouwd. Dat is een belangrijke en lastige opgave, want: 1.) gemeenschappen in het buitengebied schermen zich af van de overheid en verstrekken bepaald niet snel informatie; 2.) voor criminele (drugs)netwerken geldt hetzelfde (in de kernen). De matig ontwikkelde informatiepositie komt voort uit de status van de gemeentelijke ondermijningsaanpak. Het is al enige jaren een prioriteit, al is het niet gelukt om focus te organiseren bij het concretiseren en uitvoeren van beleid.

-

Het bovenstaande resulteert in een vicieuze cirkel. Er komt in beperkte mate informatie naar boven over belangrijke vraagstukken (bijvoorbeeld misstanden met arbeidsmigranten of op bedrijventerreinen en vakantieparken), waardoor het niet lukt om overtuigende informatie te presenteren als basis voor ambtelijke of bestuurlijke inspanningen of investeringen. Daardoor krijgen deze fenomenen niet de aandacht die zij verdienen, waardoor minder informatie naar boven komt over ondermijnende praktijken en bestuurders en ambtenaren nog minder urgentie geven aan ondermijning.

-

Er is geen intern meldpunt ingericht voor ondermijning. De mogelijkheid om signalen over ondermijning door te geven in direct contact bij OVV-ambtenaren is nauwelijks via trainingen onder

-72-

de aandacht gebracht in de ambtelijke organisatie. Er is wel een intern gemeentelijk overleg ten behoeve van de ondermijningsaanpak ingericht. -

De informatie over ondermijnende praktijken is versnipperd en wordt niet bijeen gebracht door bestaande werkwijzen.

-

Het ontbreekt aan heldere overzichten van acties die in het kader van de ondermijningsaanpak zijn ondernomen en/of van getroffen maatregelen. Nuttige en, op de keper beschouwd, eenvoudige data is niet beschikbaar. Bijvoorbeeld de aanleiding of bron van een bestuursrechtelijke maatregel of de precieze locatie (het type pand, de wijk of het bedrijventerrein) van geconstateerde feiten.

-

Er is binnen de ambtelijke veiligheidsorganisatie geen capaciteit beschikbaar om analyses te maken, dossiers te vormen en, op basis daarvan, actie uit te zetten.

3. Ondermijningsaanpak: de (kern van de) ambtelijke uitvoeringsorganisatie -

De capaciteit van de ambtenaren met taken in de sfeer van openbare orde en veiligheid (OOV) ligt op 3 fte, waarbij 1 fte is gereserveerd voor een veiligheidsambtenaar die zich onder andere toelegt op crisisbeheersing. Voor de klassieke openbare orde-taak, inclusief ondermijning, is dus 2 fte beschikbaar. Het team Veiligheid wordt wel uitgebreid, namelijk met een Bibob-coördinator en een jurist.

-

Ondermijning is een neventaak van één OOV-ambtenaar die daarnaast andere taken heeft. Ondermijning is geprioriteerd, maar er is nauwelijks uitvoeringscapaciteit. Dit knelt als rekening wordt gehouden met andere tijdrovende veiligheidstaken. Temeer omdat de OOV-taken (overigens door het hele land) in dubbel opzicht groeien: meer taken en complexer. Er zijn ook zaken die van oudsher veel tijd vergen, zoals het veiligheidsbeleid rondom de jaarwisseling. Op basis van beleidsprogramma’s en -plannen dienen de OOV-ambtenaren - naast incidenten of gebeurtenissen die zich aandienen (‘de waan van de dag’) - invulling te geven aan 65 activiteiten.

-

Veiligheid en in het bijzonder de ondermijningsaanpak is geen sleutelfunctie, maar een kwestie van sleutelfiguren.

-

Het aanjagen van de ondermijningsaanpak was tot voor kort (met doorwerking in het heden) bijna onmogelijk doordat ‘zelfsturing’ werd gehanteerd als dominant organisatie-concept; zie punt 4.

-

De ondermijningsaanpak stagneerde verschillende keren doordat er in ongeveer drie jaar tijd (van 2019 tot en met 2022) vier verschillende ambtelijke trekkers zijn geweest.

-

De gemeente Nijkerk beschikt over vier boa’s (domein 1). Door het oppervlak van de gemeente en door de optelsom van taken komen de boa’s er mondjesmaat aan toe om een bijdrage te leveren aan de ondermijningsaanpak.

4. Gemeentelijke integraliteit -

De aanpak van ondermijning is geprioriteerd, maakt deel uit van het OOV-takenpakket en casus worden besproken in een daartoe ingesteld (ambtelijk) periodiek overleg: het lokaal ondermijningsoverleg, naast gemeenteambtenaren nemen politie en RIEC deel aan dit integrale overleg.

-

De (waar nodig) integrale gemeentelijke aanpak van ondermijning loopt tegen verschillende grenzen: 1.) de informatiepositie is matig ontwikkeld; 2.) het loopt op tegen ambtelijke eilanden en een gebrek aan sturing en leiderschap door de keuze voor een organisatieconcept dat was gebaseerd op zelfsturing; 3.) de dominante ambtelijke en bestuurlijke stijl is gericht op dienstverlening en op faciliteren van ondernemers.

-73-

-

De keuze voor zelfsturing in 2016 resulteerde in ambtelijke eilanden, met losse teams en met individuele ambtenaren die - bij gebrek aan sturing – dossiers of werkwijzen naar hun persoonlijke hand konden zetten. Dit was funest voor veiligheidsbeleid, inclusief de ondermijningsaanpak, omdat dit aspectbeleid is: inspanningen waarbij - afgestemd op het dossier of de kwestie verschillende teams of ambtenaren gecoördineerde actie ondernemen. Dat vergde enorm veel tijd en liep vaak vast. Bij gebrek aan sturing en controle konden op relevante dossiers achterstanden ontstaan en (talrijke) fouten worden gemaakt, zoals bij vergunningverlening. De naweeën van zelfsturing laten hun sporen na: OOV-ambtenaren moeten hard werken om reguliere ambtelijke werkprocessen op te bouwen.

-

De toepassing van de Wet Bibob is achterop geraakt, want lang werden vrijwel louter toetsen uitgevoerd in geijkte risicobranches, met name de horeca. Hiermee werd een kans gemist om aan te sturen op meer scherpte in de ambtelijke organisatie. Inmiddels is Bibob-toetsing over de hele (juridisch mogelijke) breedte toegestaan, al wordt op veel beleidsterreinen pas getoetst als integriteitsrisico’s worden gezien. Risicoherkenning botst echter met de huidige dominante stijl.

-

In januari en februari 2020 zijn bewustwordingsbijeenkomsten georganiseerd voor gemeenteambtenaren. Uit ontvangen informatie blijkt dat er hierna in de gemeente Nijkerk geen trainingen meer zijn gegeven over ondermijning.

-

Door de knellende grenzen vanwege zelfsturing en doordat er in vier jaar tijd vier ambtelijk trekkers zijn aangesteld, wordt met de ondermijningsaanpak aanpak anno 2023 in feite wederom een nieuwe start gemaakt: een nieuwe ronde, nieuwe kansen. 5. Externe netwerkvorming -

Ondermijning en de aanpak daarvan zijn (mede) geagendeerd door het RIEC-rapport; vooral door het Ondermijningsbeeld uit 2017 en (in mindere mate door) de Weerbaarheidsscan uit 2022. De gemeente stelt prijs op deze analyses.

-

Er bestaan (relatief goede) mogelijkheden om bestuursrechtelijke maatregelen bij de ondermijningsaanpak af te stemmen op strafrechtelijke inzet, omdat het basisteam van de politie een rechercheteam telt (met 10 fte).

-

De externe samenwerking vertraagde in de afgelopen jaren door gemeentelijke instabiliteit vanwege een reorganisatie (zelfsturing) en doordat er in drie jaar tijd drie OOV-ambtenaren als ambtelijke trekkers waren van de gemeentelijke ondermijningsaanpak.

-

De gemeentelijke instabiliteit leidt tot een interne oriëntatie en dat gaat ten koste van de communicatie en samenwerking met inwoners, ondernemers en lokale organisaties bij deze aanpak. Dit dient van de grond te worden getild.

-

Als de politie bestuurlijke rapportages aanlevert over drugshandel of drugsproductie resulteert dat in een aarzelende ambtelijke en bestuurlijke opstelling. Een geolied werkproces ontbreekt.

-

Het IVP is statisch en resulteert in veel geprogrammeerde activiteiten, waardoor het lastig is om - in een extern netwerk - flexibel in te kunnen spelen op criminele dynamiek. Bijvoorbeeld wat betreft criminaliteit of mistanden op vakantieparken, bij huisvesting van arbeidsmigranten of de snel opkomende digitale criminaliteit.

-

Er zijn tot op heden weinig RIEC-casus opgezet en afgerond met een interventie: bronnen wijzen op vier casus in de gemeente Nijkerk sinds 2019. Deze casusgerichte aanpak heeft weinig waarde op gemeenteniveau.

-74-

6. Politieke verantwoording en sturing -

De politiek heeft steun gegeven aan het geldende Integraal Veiligheidsplan, aan twee Plannen van Aanpak Ondermijning (2019 en 2023) en daarmee aan de prioritering van ondermijning. Voor de periode van 2019 tot 2022 werd jaarlijks € 80.000,- beschikbaar gesteld voor een projectcoördinator ondermijning. Recent is geld beschikbaar gesteld om het team Veiligheid uit te breiden met een Bibob-coördinator en een jurist.

-

In een groepsinterview benoemen raadsleden enkele zorgen, namelijk: 1.) het drugsgebruik en de drugshandel houden aan: de pakkans is te laag en meer preventie is nodig; 2.) er bestaan zorgen over de kwaliteit van Bibob-toetsing en vergunningverlening; 3.) er ligt veel macht en invloed bij lokale investeerders; 4.) van de burgemeester wordt verlangd dat hij zijn positie pakt om waar nodig te handhaven; en 5.) raadsleden zouden graag eerder en vaker worden geïnformeerd over dossiers of concrete gebeurtenissen op het terrein van criminaliteit.

-75-

Bijlage 2 Korte toelichting op politieregistraties De politie heeft registraties aangeleverd, onder meer over drugsincidenten. Het is nuttig om kennis te nemen van deze cijfers, maar er kleven ook beperkingen aan. We baseren ons op cijfers die de politie ontleent aan het BVH-registratiesysteem. Per geregistreerde gebeurtenis telt één feit-code: de zwaarste of het feit dat als eerste is ingevoerd. Als de politie bijvoorbeeld een aanhouding verricht vanwege een drugsdeal, waarbij de verkoper en de koper (met softdrugs op zak) worden aangehouden, dan wordt dit louter geteld als handel in softdrugs (en dus niet ook als drugsbezit). De categorisering van een drugsincident is niet zo eenduidig of helder als wellicht het geval lijkt. Een incident of gebeurtenis wordt bijvoorbeeld weggeschreven als ‘vervaardigen softdrugs’, omdat dit op dat moment het meest passend lijkt. Er komt bijvoorbeeld een melding binnen over een mogelijke hennepkwekerij, maar uit onderzoek blijkt dat dit niet zo is of het wordt (bijvoorbeeld bij een warmtemeting) niet bevestigd. Toch bestaat de kans dat de registratie blijft staan als ‘vervaardigen softdrugs’, terwijl nog niet duidelijk is dat het hennepteelt betreft of duidelijk is of lijkt dat dit niet zo is. De grens tussen een drugsregistratie of een andersoortige politieregistratie kan ook diffuus zijn.

Wat in het systeem wordt vastgelegd als drugsoverlast of drugshandel, zou in feite bijvoorbeeld kunnen gaan om jeugdoverlast. Al komt het omgekeerde evengoed voor: achter een melding (die wordt geregistreerd als) jeugdoverlast kan in werkelijkheid drugsgebruik of drugshandel schuilgaan. Er treedt onder-registratie op in het politiesysteem. Drugshandel en drugsteelt zijn delicten die in de regel zo goed mogelijk worden afgeschermd. Bij een illegale drugsdeal hebben verkoper en koper een gedeeld belang om dit buiten het blikveld van politie of burgers te doen. Dit betekent dat veel drugshandel of drugsteelt niet wordt geregistreerd. Onder-registratie en foute registraties zijn een structureel verschijnsel. Het doet zich met andere woorden nu voor, maar ook in voorgaande jaren. Het staat - mits er geen veranderingen optreden in de wijze van registreren - vergelijkingen (in de tijd en tussen locaties) daarmee niet noodzakelijkerwijs in de weg. Registraties in het politiesysteem geven op z’n best een indicatie van de ontwikkelingen ten aanzien van drugscriminaliteit of drugsoverlast. Er zijn tijdelijke of toevallige factoren – waaronder beleidsveranderingen - die van invloed kunnen zijn op registraties van drugsincidenten. Het lijkt erop dat kwekerijen beter worden beschermd tegen warmtemetingen.

Vanwege dergelijke effecten is voorzichtigheid geboden om op basis van politiecijfers, bij vergelijkingen in de tijd, conclusies te trekken.

-76-

Bijlage 3 Geregistreerde vermogensdelicten Tabel: Politieregistraties van vermogensdelicten in de gemeente Nijkerk in de periode van 2018 tot en met 2022 (en tot en met medio april in 2023), afgezet tegen registraties van vermogensdelicten in het gehele basisteam Barneveld, Nijkerk en Scherpenzeel in dezelfde periode.

Diefstal/inbraak woning Diefstal/inbraak box/garage/schuur/tuinhuis Diefstal van motorvoertuigen Diefstal van brom-, snor-, fietsen Diefstal af/uit/van overige voertuigen Diefstal/inbraak bedrijven en instellingen Winkeldiefstal Zakkenrollerij/tassenrollerij Heling Overige vermogensdelicten Totaal

Gemeente Nijkerk 2018 2019 2020 55 109 88 10 16 11 65 70 69 52 84 72 21 34 26 20 28 24 16 46 54 3 5 1 11 10 8 60 105 74 313 507 427

2021 80 11 68 74 30 11 73 2 6 67 422

2022 86 20 63 98 42 30 52 1 4 94 490

2023* 24 6 10 31 7 7 22 4 2 15 128

2018 - 2022 418 68 335 381 152 113 241 12 39 400 2.159

Noten * Cijfers tot en met medio april ** gemeenten Barneveld, Nijkerk en Scherpenzeel

-77-

Basisteam** 2018-2022 920 235 838 1.016 442 262 515 41 128 1.191 5.588

Bijlage 4 Risicobranches: een korte toelichting Bedrijven en bedrijfslocaties kunnen worden benut bij criminele of frauduleuze praktijken. Er zijn branches met een verhoogd risico daarop. Dergelijke risicobranches hebben enkele hoofdkenmerken (Fijnaut e.a., 1996). Ten eerste branches waarmee criminele netwerken en kopstukken van origine vertrouwd zijn. Criminelen weten hoe het werkt en hebben persoonlijke relaties met eigenaren en werknemers in deze branche. Voorbeelden zijn de bouwsector, autosector, horeca en transportsector. Ten tweede branches met lage drempels om een onderneming te starten. Het is betaalbaar en er zijn weinig diploma’s nodig. Hierdoor kunnen gemakkelijk katvangers worden ingezet. Bijvoorbeeld de beautysector, lunchrooms of afhaalzaken. Ten derde branches met weinig regels of juist gecompliceerde of tegenstrijdige regels. Bijvoorbeeld de wereld van zorgaanbieders. Het is makkelijk om als zorgaanbieder te beginnen (ook voor directeuren of bestuurders zonder enige ervaring of aantoonbare affiniteit met zorg en zorgcliënten), al is het zorgsysteem juist complex (zie: Van der Torre en Heijkoop, 2020). Ten vierde branches met veel concurrentie of met economische problemen, waardoor ondernemingen in (financiële) moeilijkheden geraken. Daardoor kunnen zij overgaan tot het accepteren van criminele aanbiedingen.

Bijvoorbeeld de agrarische sector, de visserij of horeca. In aanvulling op deze kenmerken zijn er ten vijfde sectoren die zich lenen voor witwassen, omdat deels contant betaald kan worden of omdat omzet gefingeerd kan worden. Bijvoorbeeld de vastgoed- en bouwwereld, (management)advisering, autohandel of paardenhandel.

-78-

Bijlage 5 Uitvoeringsprogramma IVP 2019-2022: activiteiten Prioriteit 1

High Impact Crimes: Aanpak woninginbraken

Wat 1) Persoonsgerichte aanpak woninginbrekers

2) Deelname Donkere Dagen Offensief

3) De WhatsAppgroepen (150) van de gemeente Barneveld en 4 buurtwachten instrueren, informeren en bijpraten. 4) Uitvoeren van het Actieplan Aanpak Woninginbraak 5) Met de preventietent en preventieaanhanger gaan boa’s en wijkagenten de wijk in om laagdrempelig contact te zoeken met burgers, en hen zo duidelijk te maken van de risico’s en mogelijke maatregelen om de kans op woninginbraak te verkleinen. 6) Er wordt een pilot met het Politiekeurmerk Veilig wonen gestart in sa-menwerking met het CCV en het PKVW-erkende bedrijf slotenexpert Van de Fliert. Inwoners krijgen een gratis Veilig Wonen scan aangeboden, waarna ze bij Van de Fliert een maatregelenpakket kunnen afnemen om hun woning te laten voldoen aan het PKVW-certificaat, waarna de kans op een (geslaagde) inbraak afneemt met 80%. In het geval de pilot wordt doorgezet, wordt deze gefaseerd uitgerold naar de resterende wijken in de gemeente. 7) PKVW 2x per jaar onder de aandacht brengen door middel van een paginagrote advertentie op de gemeentelijke informatiepagina en door het Donkere Dagen Offensief door middel van een huis-aan-huis flyer 8) Op verzoek van wijkplatforms en/of Plaatselijk Belang informatiebijeenkomst organiseren (met een ex-inbreker) 9) WhatsApp groepen faciliteren en koppeling maken tussen Burgernet en de WhatsAppgroepen

10) Er zijn 50 IP-camera’s ingezet op adressen waar een woninginbraak heeft plaatsgevonden. Evalueren van het effect en eventueel een vervolg 11) ANPR-camera pilot monitoren in de stuurgroep en waar mogelijk uitbreiden

-79-

Wie Gemeenten (in samenwerking met politie, OM en Veiligheidshuis Gemeenten

Gemeente Barneveld Gemeente Barneveld Gemeente Barneveld Politie

Gemeente Barneveld

Gemeente Barneveld Gemeente Scherpenzeel (m.u.v. flyer) Gemeente Barneveld Gemeente Barneveld Gemeente Scherpenzeel Gemeente Nijkerk Gemeente Barneveld Gemeente Barneveld

12) Opleggen van bestuurlijke maatregelen (last onder dwangsom)

13) Onderzoeken of de aanschaf van bodycams voor de toezichthouders wenselijk is 14) Extra aandacht voor voorkomen woninginbraken in de Week van de Veiligheid 15) Opsporingsonderzoek n.a.v. DOR-controles 16) Persoonsgerichte aanpak woninginbrekers 17) Monitoren resultaten gemeentelijke ANPR-camera’s 18) Adhoc ANPR-controles 19) Toezicht hot-times en hotspots 20) Analyseren van het woninginbrakenbeeld & trends en delen met partners en WhatsAppgroepen 21) Actief communiceren over trends en ontwikkelingen op sociale media 22) Na elke woninginbraak buurtonderzoek 23) Bij iedere woninginbraak wordt een aanvraag voor forensisch onderzoek gedaan 24) Verkeerscontroles tijdens Donkere dagen(inbrekerswerktuigen) 25) Optreden bij aantreffen van diefstal afkomstige goederen in het DOR 26) Afpakken en beslagleggen waar mogelijk 27) Inzet woninginbrakenofficier 28) Gerichte inzet van justitiële voorwaarden ter voorkoming van recidive 29) Toewerken naar ISD-maatregel waar mogelijk Prioriteit 2

Gemeente Barneveld Gemeente Nijkerk Gemeente Nijkerk Gemeente Scherpenzeel Politie Politie Politie Politie Politie (i.s.m. Boa’s) Politie Politie Politie Politie Politie Politie Politie/OM OM OM OM

Tegengaan van geweld

Wat 1) Integrale persoonsgerichte aanpak van ernstige geweldplegers met multidisciplinaire problematiek

Wie Gemeenten (in samenwerking met politie, OM en Veiligheidshuis) 2) Preventieve zorg of zorg na een delict in gezinnen inzetten in Gemeenten nauwe samenwerking met veiligheidshuis 3) Bewustwording en signalering bevorderen van huiselijk geweld Gemeenten en kindermishandeling 4) Uitvoering van het plan van aanpak van de Jongerenraad Gemeente Barneveld (om alcoholgebruik in het verkeer door jongeren Barneveld in tegen te gaan) samenwerking met FrisValley 5) Uitvoering van de Wet BIJ (waarbij de gemeenten worden Gemeente geïnformeerd en de regie nemen bij de terugkeer van geweld- Barneveld en zedenplegers)

-80-

6) Grote preventieve controle door de BOA’s op het gebruik van alcohol in het horecagebied, met ondersteuning van de politie.

7) Begeleiden en coördineren van de hulpverlening tijdelijk huisverbod (eventuele verlenging)

8) Het thema “acceptatie en verdraagzaamheid” gemeentebreed bespreekbaar maken middels de werkgroep verdraagzaamheid 9) Nazorg ex-gedetineerden implementeren in intern proces en aansluiten bij regionale aanpak

Gemeente Scherpenzeel Gemeente Barneveld Gemeente Scherpenzeel Politie Gemeente Barneveld Gemeente Scherpenzeel Gemeente Barneveld Gemeente Barneveld Gemeente Nijkerk Gemeente Barneveld

10) Horecatoezicht in Barneveld, BOA-toezicht iedere vrijdag en zaterdagavond/nacht, met ondersteuning van het gebruik van bodycams 11) Invoeren van een collectieve horecaontzegging door KHN Gemeente Barneveld 12) Mobiele camera inzetten op díe locaties en plaatsen waar Gemeente Nijkerk geweld is te verwachten 13) Nieuw nalevingsbeleid vaststellen en een handhavingsmatrix. Gemeente Nijkerk 14) Aanpak overmatig middelengebruik, zowel in de horeca als Gemeente daarbuiten Scherpenzeel 15) Gerichte alcohol- en drugscontroles in weekenden en specifiek Gemeente bij feesten en evenementen (planning politie met Scherpenzeel evenementenkalender). Politie 16) Nazorg ex-gedetineerden uitvoeren in nauw contact met het Gemeente Veiligheidshuis Scherpenzeel 17) Opsporingsonderzoeken en meldingen inzake geweld worden Politie geprioriteerd 18) Inzet i.h.k.v. Wet Tijdelijk Huisverbod Politie 19) Extra horecatoezicht in de weekenden Politie 20) Ondersteunen gemeentelijk beleid bij sluitingstijden horeca Politie 21) Integrale persoonsgerichte aanpak van geweldplegers met OM complexe problematiek in het Veiligheidshuis 22) Maken en uitvoeren van samenwerkingsafspraken met Veilig OM Thuis en politie ten aanzien van de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling 23) Inzet OvJ huiselijk geweld en kindermishandeling OM 24) Strafzaken afdoen aan de hand van contextinformatie OM Prioriteit 3

Ondermijning

Wat

Wie -81-

1) Informatie gestuurde aanpak met ketenpartners aan de hand van steeds actuele ondermijningsbeelden en de nieuwe weerbaarheidsscan 30) Digitale controles van het Digitaal Opkoop Register (DOR). • DOR beleid wordt eind 2022 vastgesteld, gevolgd door informatiebijeenkomst voor betrokken ondernemers. Na deze bijeenkomst zullen maandelijks controles worden gehouden door boa’s. • Opsporingsonderzoek naar aanleiding van DOR-controles. 2) Naar aanleiding van een hennepbericht werken conform Damoclesbeleid en sluiten panden 3) Na binnengekomen bestuurlijke rapportage van de politie (hennep, harddrugs) preventie opstarten rond alle betrokkenen en gesprekken met hen aangaan. 4) Controles op straat bij specifieke plekken van drugsoverlast en vermoedens van drugshandel. Samen optrekken met handhaving en jongerenwerker. 5) Project Stuwdam (handhaving en voorlichting rond leegstaande panden) uitvoeren 6) Het instrument BIBOB inzetten waar mogelijk (horeca, aanbestedingen, beschikkingen) 7) Vergroten weerbaarheid samenleving (via onder andere bijeenkomsten, publicaties) 8) Zes keer per jaar een grote integrale controle

Gemeenten

Barneveld

Politie Gemeenten Gemeenten

Gemeenten

Gemeenten Politie Gemeenten Gemeenten

Gemeente Barneveld Gemeente Nijkerk Gemeente Scherpenzeel 9) Uitvoering van de rapportage Ariadne (integrale controle en Gemeente afstemming met project Vitale Vakantieparken) Barneveld 10) Eens per jaar gezamenlijke controle op een recreatiepark, koppelen aan project Areadne 11) Jaarlijks een themabijeenkomst organiseren vanuit werkgroep hennep. 12) Opzetten preventieactie hennepkwekerijen (flyer, wijkgerichte acties met mobiele voorlichtingsmodelkwekerij) 13) Binnenkomende MMA meldingen bij de gemeente altijd eerst met politie bespreken 14) Beleid mensenhandel (vastgesteld in 2022) uitvoeren 15) Beleid mensenhandel implementeren

Gemeente Barneveld Gemeente Barneveld Gemeente Barneveld Gemeente Barneveld Barneveld Gemeente Scherpenzeel 16) Keurmerk Veilig Buitengebied: structureel overleg met alle Gemeente partners Barneveld Gemeente Scherpenzeel

-82-

17) Structureel overleg tussen interne en externe partners om het plan van aanpak te bepalen/uit te voeren 18) Beleid formuleren ten aanzien van ondermijningsgebieden (onder andere arbeidsmigranten, prostitutie) 19) Bestuurlijk instrumentarium uitbreiden (onder andere onderzoek naar lokale vergunningsstelsels) 20) Vergroten weerbare overheid (onder andere via trainingen) 21) Uitvoeren actiepunten vanuit de weerbaarheidsscan

22) Bedrijven en omwonenden stimuleren om signalen van ondermijning te herkennen en door te geven aan gemeente en politie. 23) Gemeenteambtenaren bewust maken van ondermijnende signalen bij o.a. aanbestedingen en vergunningen. 24) Verdere implementatie Keurmerk Veilig buitengebied 25) Alle signalen van MMA oppakken en onderzoeken 26) Opsporingsonderzoek en aanpak drugshandel hennepkwekerijen 27) Onderzoek bij drugsdumpingen 28) Ondersteunen preventie en bewustwordingscampagnes 29) Signaleren en vastleggen ondermijningssituaties 30) Controles n.a.v. ondermijningssignalen

en

Gemeente Nijkerk Gemeente Nijkerk Gemeente Nijkerk Gemeente Nijkerk Gemeente Scherpenzeel en Barneveld Gemeente Scherpenzeel en Barneveld Gemeente Scherpenzeel en Barneveld Gemeente Scherpenzeel Politie Politie

Politie Politie Politie Politie Gemeente Barneveld Gemeente Scherpenzeel 31) Afhankelijk van beslissing stuurploeg, aanpak criminele Politie (afhankelijk samenwerkingsvormen van capaciteit DR/DRR) 32) Minimaal 20% beslag leggen bij oprollen hennepkwekerij Politie 33) Focus op facilitators Politie 34) Geoormerkte hennepcapaciteit Politie 35) Iedere drugsdumping wordt behandeld als PD Politie 36) 2 á 3 ondermijningsonderzoeken met maatschappelijke impact Politie in samenwerking met DR (districtsrecherche GLM) 37) Inzet informatieplein, integrale stuurgroep en waar gewenst en OM mogelijk aan lokale RIEC casustafels 38) Inzet mensenhandel OvJ en –secretaris. Presentaties DVO en OM grotere gemeenten. Gemeenten uitnodigen voor zittingen (een zitting doet meer dan een notitie) 39) Inzet fraudeofficier en –secretaris OM 40) Afpakken crimineel vermogen OM

-83-

41) Geoormerkte hennepcapaciteit (drie OVJ’s en zes secretarissen en een backoffice ten behoeve van de vijf districten) 42) Vereenvoudigde strafrechtelijke afdoening van hennepzaken bij ZSM 43) Focus op facilitators 44) Uitvoering geven aan het regionale hennepconvenant

Prioriteit 4

OM OM OM Gemeenten Politie OM

Aanpak overlast in wijken en buurten

Wat 1) Mobiel cameratoezicht inzetten in die gevallen, waarbij grote overlastsituaties te verwachten zijn 2) Alle meldingen radicalisering melden aan de weegploeg van de politie. In 2022 wordt nader onderzocht hoe we preventief kunnen inzetten op radicalisering en polarisatie. 3) (Preventieve) controles vanuit FrisValley op alcoholgebruik onder de 18 jaar in sportkantines 4) Inzet op preventie drugsgebruik 5) Opleggen van preventieve last onder dwangsom na geconstateerde APV overtredingen (inbrekerswerktuigen, drugs) 6) Regulier overleg met alle horecaondernemers, BOA’s, politie, brandweer, KHN en omwonenden 7) Aanpak jongerenoverlast 8) Implementatie omgevingswet 9) Evaluatie Convenant Horecaplein (2018) 10) Gezamenlijk met de scholen, leerlingen, politie en boa’s in overleg om overlast tijdens examenfeesten te voorkomen 11) Samen met WSB en Bemoeizorg kijken naar mogelijkheid om project Bewoning stel in onrustige wijken te realiseren 12) Gezamenlijk met politie en middelbare scholen bekijken om middels het opstellen van een convenant (of inbedding in bestaand convenant) makkelijker informatie te kunnen delen 13) Plan van aanpak voor het recreatieterrein Zeumeren wordt geëvalueerd 14) Bij een terreinontzetting op Zeumeren van iemand onder de 18 jaar wordt binnen twee weken een thuisbezoek georganiseerd met de betreffende jongere en ouders 15) Terugdringen van (woon)overlast

(onder andere veroorzaakt door zorgmijders) door inzetten Wet aanpak woon overlast (artikel 151d Gemeentewet) of IBS

-84-

Wie Gemeenten Gemeenten

Gemeenten Gemeenten Gemeenten

Gemeenten Gemeenten Gemeenten Gemeente Barneveld Gemeente Barneveld Gemeente Barneveld Gemeente Barneveld Gemeente Barneveld Gemeente Barneveld Gemeente Barneveld Gemeente Scherpenzeel

16) Waar nodig districtelijke pilot projecten betreffende mensen met verward gedrag implementeren in lokale samenwerkingsovereenkomst 17) Bij complexe zorg-veiligheidscasuïstiek wordt er lokaal opgeschaald naar het Veiligheidshuis en/of intern en extern overleg met o.a. veiligheid en sociaal team. Zoveel mogelijk hierin ook proactief werken en escalatie voorkomen. 18) In beeld gebrachte illegale horeca conform vastgestelde 4sporenbeleid (bestemming / APV / D&H / brandveiligheid) 19) Brandveiligheid checken en waar nodig gevaarlijke situaties beëindigen 20) Evaluatie huidige horecabeleid 2016-2020 en voorbereiden nieuw horecabeleid 2021-2025 21) Pilot Nano Tracker (unieke aanpak voor autokraken) monitoren 22) Aanpak fietsdiefstal continueren door blijvende inzet lokfietsen door politie en digitale aanpak door de BOA’s via het project Fris

23) In nauwe samenwerking met de wijkplatforms uitvoering geven aan de prioriteiten in de Veiligheidsmonitor: overlast hondenpoep, parkeeroverlast en snelheid in woonwijken 24) Boa’s meer wijkgericht inzetten (eigen gezicht in de wijk) ter ondersteuning van de aanpak prioriteiten in de Veiligheidsmonitor). Boa’s zijn zichtbaar en aanspreekbaar in de wijken aanwezig en in contact met de partners. 25) Waar mogelijk en gewenst invoeren en uitbreiden van vuurwerkvrije zones tijdens de jaarwisseling

26) Uitvoering geven aan het collegevoorstel aanpak alcohol/drugs (in het verkeer) 27) Buurtbemiddeling blijvend ondersteunen en tweemaal per jaar in de Stuurgroep Buurtbemiddeling het vervolg monitoren 28) Afsluiten Horecaconvenant

Gemeente Barneveld Gemeente Barneveld Gemeente Scherpenzeel Gemeente Barneveld Gemeente Barneveld Gemeente Barneveld Gemeente Barneveld Gemeente Barneveld Gemeente Scherpenzeel Gemeente Barneveld Gemeente Scherpenzeel Gemeente Barneveld Gemeente Scherpenzeel Gemeente Barneveld Gemeente Scherpenzeel Gemeente Barneveld Gemeente Nijkerk Gemeente Scherpenzeel Gemeente Nijkerk Gemeente Scherpenzeel Gemeente Nijkerk Gemeente Scherpenzeel Gemeente Nijkerk

29) De nieuwe landelijke Alcoholwet (die de Drank- en Horecawet waarschijnlijk komt te vervangen) implementeren in het gemeentelijk nalevingsbeleid. 30) Aanpak fietsendiefstal door bewustwordingscampagne en preventieteam 31) Toename van het aantal integrale controles bij Gemeente Nijkerk horecagelegenheden

-85-

32) Meldingen aantreffen illegale prostitutie door speciaal Gemeente Nijkerk aangewezen politieteam en Punt26 oppakken. Gemeente Scherpenzeel Politie 33) Verbeteren samenwerking betrokken partners Gemeente Nijkerk 34) Aanpak Personen met Verward Gedrag in samenwerking met Gemeente boa’s, wijkagenten, Woonstede, zorg en veiligheid; waar nodig Scherpenzeel Wet Verplichte GGZ toepassen. 35) Opstellen nieuw Drank- en horecabeleid i.s.m. het sociaal Gemeente domein. Preventie van middelengebruik door jong en oud heeft Scherpenzeel hoge prioriteit. 36) Ondersteunen projectmatige aanpak bij overlast in wijken en Politie buurten 37) Jeugdcoördinator fungeert als aanspreekpunt voor scholen. Politie Indien nodig casusbespreking op individueel niveau 38) PGA aanpak afhankelijk van casuïstiek Politie 39) Vermiste personen monitoren en urgente vermissingen actief Politie opsporen. 40) Bezoeken/contactleggen met jeugdgroepen /hangjongeren, Politie i.s.m.

BOA’s en zo nodig benaderen van wettelijk vertegenwoordigers 41) Uitvoering geven aan convenant politie GGZ, OM en ambulances Politie ONL om samenwerking te verbeteren 42) Aanleveren bestuurlijke rapportages bij drugshandel/overlast Politie 43) Strafzaken afdoen aan de hand van contextinformatie en OM strafrecht als optimum remedium 44) Bijdragen aan duiden jeugdgroep en maken concept plan van OM aanpak 45) Persoonsgerichte integrale aanpak bij personen met OM multidisciplinaire problematiek 46) Uitvoering geven aan het convenant ondertekend door politie, Politie GGZ, OM en ambulances in Oost-Nederland, waarin afspraken OM staan om de samenwerking te verbeteren Prioriteit 5

Cybercrime en Gedigitaliseerde Criminaliteit

Wat 1) Een voorlichtingsbijeenkomst voor ondernemers organiseren, in samenwerking met het CCV 2) Halt geeft in samenwerking met politie en jongerenwerkers voorlichtingsbijeenkomsten op alle middelbare scholen om jongeren te wijzen op de gevaren van gedigitaliseerde criminaliteit 3) Opzetten van de HackShield campagne in samenwerking met de digitale wijkagenten en scholen

-86-

Wie Gemeente Barneveld Gemeente Barneveld

Gemeente Barneveld Gemeente Scherpenzeel

4) Bestuurlijke oefening cybercrime

Gemeente Barneveld 5) Via de gemeentelijke website en Barneveld Uitgelicht aandacht Gemeente geven aan de risico’s met daarbij tips om de kans op Barneveld slachtofferschap te verminderen 6) In samenwerking met politie zicht krijgen op de aard en omvang Gemeente van slachtofferschap en daderschap op lokaal niveau om een Barneveld gerichte aanpak te kunnen maken 7) Vanuit het Sociaal Domein wordt, samen met Veiligheid, een Gemeente lokale financiële alliantie tegen financiële uitbuiting bij ouderen Barneveld vormgegeven in het eerste kwartaal van 2022. Dit is een verband van organisaties die betrokken zijn bij ouderen en/of op financieel vlak bij ouderen betrokken kunnen zijn, zoals notarissen, bewindvoering, Welzijn Barneveld, thuiszorgorganisaties enz. om ervaringen, casuïstiek en kennis met elkaar te delen 8) Aansluiten bij de campagne ‘Senioren en Veiligheid’ van het Gemeente ministerie van Justitie en Veiligheid. Start van de Senioren en Barneveld Veiligheidsmaand is op 1 april 9) In 2022 wordt er geïnvesteerd in verdere bewustwording van Gemeente Nijkerk medewerkers op het gebied van cybercrime. Er wordt aandacht gevraagd voor de gevaren van cybercrime richting onze inwoners 10) Bewustwording bij ondernemers en andere belanghebbenden Gemeente stimuleren om hen te wijzen op de gevaren en hen Scherpenzeel preventiemaatregelen te laten nemen t.a.v.

de risico’s van cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit 11) Voorlichtingscampagne met de politie tegen internetoplichting, Gemeente WhatsApp fraude en identiteitsfraude Scherpenzeel 12) Nauwe samenwerking met districtsrecherche middels Politie contactpersoon cybercrime DR en vertegenwoordigers cybercrime op het basisteam 13) Alle aangiften met cybercomponent worden voorgelegd aan het Politie OCP-cybercrime van DR en teruggekoppeld aan het basisteam met advies voor afhandeling van de zaak 14) Inzet van twee digitale wijkagenten op het team voor onder Politie andere kennisverbetering 15) Stopgesprekken met (m.n. minderjarige) verdachten van Politie gedigitaliseerde criminaliteit 16) Cease & Desist: een interventie met als doel het tijdig bereiken Politie van (potentiële) jonge daders op het gebied van lichte cybercrime 17) Minimaal 8 cybercrime onderzoeken per jaar Politie 18) Inzet cybercrime (twee OvJ’s en twee secretarissen voor Oost- OM Nederland)

-87-

19) Pilot HUB wordt uitgerold over alle districten: cyberaangiftes worden geclusterd en de kansrijke onderzoeksvoorstellen worden aangeboden aan BT’s en de DR. 20) Startteam OM Politie (voor een efficiënte sturing op cyberzaken, ook bij BT’s). Deelname door de OvJ/secretaris 21) Alternatieve interventies (Hackright), knock and talk bij jonge first-offenders die experimenteren

-88-

OM

OM Politie OM