B1. Eindrapport belastingsamenwerking Woudenberg

-25-

Verder is het ten aanzien van deze conclusie goed om te lezen dat u concludeert dat ingrepen die gedaan zijn in 2019 de juiste zijn geweest en dat de Rekenkamercommissie concludeert dat het college de gemeenteraad uitgebreid heeft geïnformeerd over de handelswijze ten aanzien van de aanslagoplegging.

De conclusie over de verschillende lessen geleerd uit de belastingsamenwerking Wij herkennen ons in de conclusie dat het van belang is om bij uitbesteden en samenwerking duidelijke afspraken te maken over verantwoordingsinformatie, taakverdeling en rolinvulling. Bij de overgang naar de gemeente Veenendaal zijn deze afspraken vastgelegd in zowel een Samenwerkingsovereenkomst als een Service Level Agreement. Wij zijn ons ervan bewust dat het daarmee niet eindigt, maar deze documenten juist handvatten zijn om voortdurend in gesprek te zijn met onze samenwerkingspartner over de uitvoering van ons belastingtaak.

De conclusie dat zowel de gemeenteraad als het college van Woudenberg hun rol goed hebben ingevuld Wij onderschrijven de conclusie van de Rekenkamercommissie. De transitie van de belastingtaak naar de gemeente Veenendaal is onder grote tijdsdruk tot stand gekomen. Zoals uit uw rapport blijkt gaat het om een zeer complexe taak waarvoor specialistische kennis noodzakelijk is. Het is goed om te lezen dat het college en de gemeenteraad hun eigen rol niet uit het oog zijn verloren als het gaat om verantwoording (college) en controle (gemeenteraad).

Aanbevelingen Wij herkennen ons in de aanbevelingen. Juist de vastlegging van verantwoording en dienstverlening is bij de voorbereiding voor de transitie naar de gemeente Veenendaal uitvoerig aan de orde geweest. Uiteindelijk heeft dit geleid tot een Samenwerkingsovereenkomst (kader) en Service level agreement (gedetailleerde dienstverleningsovereenkomst). Verder nemen we deze aanbevelingen graag mee in toekomstige nieuwe of herziene samenwerkingen op andere terreinen. We gaan er van uit dat wij u met deze reactie afdoende hebben geïnformeerd en wensen u veel succes bij de afronding van uw rapport.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Woudenberg,

D.C.G. Ruseler

M. Jansen-van Harten

Secretaris

Burgemeester

4.2 Nawoord Wij danken het college van B&W voor de reactie op de rapportage “Belastingsamenwerking gemeente Woudenberg ” d.d. 11 oktober 2022. Wij zijn verheugd dat het college zich kan vinden in de conclusies en het geschetste beeld en de weergave van de feiten in het rapport herkenbaar vindt. -26-

Het is goed om te horen dat het college de aanbevelingen mee gaat nemen bij toekomstige samenwerkingen. Wij zullen met belangstelling de implementatie van de aanbevelingen blijven volgen. In principe voeren we over ongeveer drie jaar een doorwerkingsonderzoek uit. Daarin kijken we hoe de door de gemeenteraad overgenomen aanbevelingen zijn opgepakt en uitgewerkt. Tot slot danken wij het college, de ambtenaren, externe betrokkenen en voormalige medewerkers van zowel de gemeente Woudenberg als Scherpenzeel voor de medewerking aan dit onderzoek.

-27-

Bijlage 1 Bronnenlijst

Gemeente Woudenberg • Samenwerkingsovereenkomst gemeente Scherpenzeel en gemeente Woudenberg op gebied van belastingen, 21 dec 2010 • College advies “Samenwerking BAG en WOZ/Belastingen met de gemeente Veenendaal en omschakeling taxeren op basis van gebruiksoppervlakte”, 13 sep 2018 • Raadsvoorstel en -besluit “Samenwerking BAG en WOZ/Belastingen met de gemeente Veenendaal en omschakeling taxeren op basis van gebruiksoppervlakte”, 27 sep 2018 • Mailwisseling n.a.v. brief Waarderingskamer d.d. 19 feb 2019 • Motie vreemd aan de orde van de dag OZB 2019, 21 mrt 2019 • Rapport evaluatie proces WOZ herwaardering tot vaststelling OZB tarief 2019, gemeente Woudenberg, 23 mei 2019 (besproken in raadscommissie 25 juni 2019) • Brief college Scherpenzeel aan college Woudenberg “Rapport evaluatie proces WOZ herwaardering”, 19 juni 2019 • Besluitenlijst raadscommissie, 25 juni 2019 • Kadernota 2020-2023, vastgesteld in raad 11 juli 2019, pag 41 e.v. • Raadsvoorstel- en besluit “kadernota 2020, gemeente Woudenberg”, 11 juli 2019 • Beantwoording raad over opties terugbetaling OZB,11 juli 2019 • Memo college aan raad “Belastingen check basis op orde voor overstap naar Veenendaal”, 24 sep 2019 • Beantwoording technische vragen n.a.v.

Memo “Belastingen check basis op orde voor overstap naar Veenendaal”, 8 okt 2019 • Collegeadvies “Projectplan nieuwbouw gemeente Scherpenzeel en Woudenberg”, 30 okt 2019 • Projectplan nieuwbouw gemeente Scherpenzeel en Woudenberg, Involon B.V., 20 sep 2019 • Besluitenlijst raadscommissie 12 nov 2019, gemeente Woudenberg • Belastingverordening 2020, raadsvoorstel en -besluit 19 dec 2019 • Besluitenlijst auditcommissie 27 jan 2020 • Presentatie accountant auditcommissie, 11 jun 2020 • Presentatie raadsinformatieavond “Belastingen”, Involon B.V., 11 juni 2020 • Memo college aan raad “Meest recente ontwikkelingen uitvoering en samenwerking belastingtaak Scherpenzeel”, 19 juni 2020 • Audioverslag en sprekerslijst raadscommissievergadering 23 juni 2020 • Presentatie ANG belastingtaak 2019-2020, gemeente Scherpenzeel en Woudenberg. 23 juni 2020 • Beantwoording technische vragen raadscommissie 23 juni 2020 “Krediet WOZ en belastingtaken” van CDA, CU, GBW, PvdA/GL, SGP, VVD • Raadsvoorstel en -besluit “Krediet investeren in uitvoering en kwaliteit WOZ belastingen”, 2 juli 2020 • Amendement “Krediet investeren in uitvoering en kwaliteit WOZ belastingen” van CDA, PvdA/GL, GBW, SGP, CU en VVD , 2 juli 2020 • Motie “Krediet investeren in uitvoering en kwaliteit WOZ belastingen” van CDA, PvdA/GL en SGP, 2 juli 2020 -28-

• Motie “Krediet investeren in uitvoering en kwaliteit WOZ belastingen” van GBW, CU en VVD, 2 juli 2020 • Audioverslag en sprekerslijst raadsvergadering 2 juli 2020 • Uitvoeringsplannen Heffen, Invordering, Schoon door de Poort gemeente Woudenberg, ANG, 28 juli 2020 • Voortgangsrapportage 1 “uitvoering en transitie belastingtaak 2020-juli 2020, 9 sep 2020 • Beantwoording technische vragen n.a.v. “Voortgangsrapportage “uitvoering en transitie belastingtaak 2020”, dec 2020 (18 feb 2021) • Memo college aan raad “Toelichting berekening OZB tarieven 2021”, 3 dec 2020 • Raadsvoorstel “Belastingverordeningen 2021”, 17 dec 2020 • Raadsbesluit “Verordening onroerende zaakbelastingen 2021”, 17 dec 2020 • Voortgangsrapportage 2 “uitvoering en transitie belastingtaak 2020-augustus 2020, 6 okt 2020, • Planning uitvoeringsplan ANG, heffen invorderen WOZ, 6 okt 2020 • Voortgangsrapportage 3 “uitvoering en transitie belastingtaak 2020-september 2020, 10 nov 2020 • Beantwoording technische vagen voortgang transitie belastingtaak, 10 nov 2020 • Voortgangsrapportage 4 “uitvoering en transitie belastingtaak 2020-oktober 2020, 8 dec 2020 • Beantwoording technische vagen voortgang transitie belastingtaak, 8 dec 2020 • Voortgangsrapportage 5 “uitvoering en transitie belastingtaak 2020-november 2020, 12 jan 2021 • Voortgangsrapportage 6 “uitvoering en transitie belastingtaak 2020-december 2020, 18

feb 2021 • Beantwoording technische vagen voortgang transitie belastingtaak, 18 feb 2021 • Eindrapportage “uitvoering en transitie belastingtaak 2020” (incl. bijlage), aan raad d.d. 1 juli 2021 • Beantwoording technische vagen eindrapportage transitie belastingtaak, 18 feb 201 juli 2021 Planning en control documenten Woudenberg • • • • • • • • • • • • •

Managementletter en controleverslag 2014 Woudenberg, Ernst en Young Accountantrapport gemeente Woudenberg 2015, Ernst en Young Gewaarmerkt overzicht kohieren 2015, gemeente Woudenberg Managementletter en controleverslag 2016 Woudenberg, Ernst en Young Controlememorandum belastingen gemeente Woudenberg, BakerTillyBerk, 2016 Gewaarmerkt overzicht kohieren 2015, gemeente Woudenberg Managementletter en controleverslag 2017 Woudenberg, Verstegen accountants Controleverklaring belastingopbrengsten gemeente Woudenberg 2017, 19 juni 2018 Managementletter en controleverslag 2018 Woudenberg, Verstegen accountants Controleverklaring belastingopbrengsten gemeente Woudenberg 2018, Managementletter en accountantsverslag 2019 Woudenberg, Verstegen accountants Controlememo 2019 gemeente Woudenberg, Verstegen accountants Managementletter en accountantsverslag 2020 Woudenberg, Verstegen accountants

• Jaarrekeningen 2015-2020 gemeente Woudenberg • Kadernota 2020-2023 gemeente Woudenberg, 11 jul 2019 • Financiële najaarsrapportagen 2019, 19 dec 2019

-29-

Gemeente Scherpenzeel • • • • • • • • •

Raadsvoorstel en-besluit “Samenwerking kredietaanvraag BAG en WOZ”, 27 sep 2018 Beantwoording technische vragen belastingsamenwerking kredietaanvraag, 27 sep 2018 Memo “Evaluatie WOZ proces in relatie tot gemeente Woudenberg”, 17 jun 2019 Accountantsverslag Astrium 2019 Memo “WOZ beschikkingen 2020”, 11 feb 2020 Memo “Uitstel besluit overgang belastingen naar Veenendaal”, 23 juni 2020 Beantwoording vragen beëindiging belastingsamenwerking met Woudenberg, 16 sep 2020 Memo “Toelichting berekening OZB tarieven”, 3 dec 2020 Memo “Organiseren belastingen 2021”, 22 dec 2020

Waarderingskamer • • • • • • • • • • • •

Kwaliteit Taxaties Samenvatting Woudenberg, 5 feb 2016 Inspectie Ter Plaatse Samenvatting Scherpenzeel, 30 nov 2017 Inspectie Ter Plaatse Samenvatting Woudenberg, 30 nov 2017 Brief Waarderingskamer aan Woudenberg, 19 feb 2019 Inspectie Ter Plaatse Samenvatting Scherpenzeel, 5 nov 2019 Inspectie Ter Plaatse Samenvatting Woudenberg 5 nov 2019 Kwaliteit Taxaties Samenvatting Woudenberg, 7 feb 2020 Kwaliteit Taxaties Samenvatting Scherpenzeel, 11 maart 2020 Kwaliteit Taxaties Samenvatting Scherpenzeel, 22 jan 2021 Tussenmeting voortgang WOZ-processen Samenvatting Scherpenzeel, 7 juli 2021 Tussenmeting voortgang WOZ-processen Samenvatting Woudenberg, 30 juni 2021 Woudenberg Aanpassen Algemeen Oordeel van 2 naar 3 sterren, 24 augustus 2021

Overig • Gemeentewet, artikel 230, 231, 232

-30-

Bijlage 2 Respondenten

Gemeente Woudenberg • Strategisch adviseur financiën gemeente Woudenberg • Financieel beleidsmedewerker gemeente Woudenberg • Portefeuillehouder gemeente Woudenberg • Voormalig gemeentesecretaris gemeente Woudenberg

Gemeente Scherpenzeel • Voormalig gemeentesecretaris gemeente Scherpenzeel • Voormalig afdelingshoofd gemeente Scherpenzeel • Portefeuillehouder gemeente Scherpenzeel

Overig • Medewerker Involon • Manager Waarderingskamer • Twee accountants van Verstegen Accountants en Adviseurs

-31-

Bijlage 3 Gedetailleerde toelichting gebeurtenissen belastingsamenwerking Scherpenzeel -Woudenberg Grijs gearceerde gebeurtenissen hebben betrekking op betrokkenheid van de gemeenteraad Woudenberg, informatie of een besluit. Datum/ jaar

Gebeurtenis

Toelichting

1 jan 2011

Start belastingsamenwerking gemeente Woudenberg-Scherpenzeel.

Afspraken zijn vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst. De gemeente Scherpenzeel neemt de uitvoering van de belastingtaken op zich voor beide gemeenten. Het team belastingen gaat werken bij de gemeente Scherpenzeel onder leiding van leidinggevende van de gemeente Scherpenzeel.

1 jan 2013

Stilzwijgende verlenging van de samenwerkingsovereenkomst.

2015

Inhaalslaag over 2015 wegens te weinig opgelegde OZB niet woningen in 2014.

juni 2015

Accountant adviseert gemeente Woudenberg om controleverklaring van belastingadministratie te vragen.

juni 2017

Accountant van Scherpenzeel signaleert risico’s dat niet alle objecten een OZB aanslag (plus aanslag rioolhelling en/of afvalstoffenheffing) krijgen en dat tariefberekening onjuist is.

Bij tariefberekening risico dat de onjuiste grondslag wordt gehanteerd. Ondanks de aanwezige risico’s zijn bij controle zijn geen tekortkomingen geconstateerd

sept 2017

Waarderingskamer besluit dat gemeenten en De Waarderingskamer is de landelijke uitvoeringsorganisaties met ingang van 1 jan toezichthouder uitvoering wet WOZ. Met 2022 woningen anders moeten taxeren. ingang van 1 jan 2022 moeten gemeenten en uitvoeringsorganisatie woningen taxeren op basis van gebruiksoppervlak (m2) in plaats van inhoud (m3). Gemeenten hebben vijf jaar om hiernaar toe te werken.

Eind 2017

De gemeente Scherpenzeel heeft met ingang van 2018 een andere accountant

-32-

Astrium in plaats van Baker Tilly Berk. De account van de gemeente Scherpenzeel voert vanaf 2015 voor de gemeente Woudenberg de controle uit van de

belastingadministratie.

sep 2018

Gemeenteraad Scherpenzeel en de gemeenteraad Woudenberg besluiten om belastingtaken en werkzaamheden basisregistratie BAG en WOZ met ingang van 2020 over te dragen aan gemeente Veenendaal.

Raadsbesluit “samenwerking BAG en WOZ/Belastingen met de gemeente Veenendaal en omschakeling taxeren op basis van gebruiksoppervlakte (27 sep 2018) De raad stelt een krediet van € 170.000 beschikbaar voor implementatiekosten samenwerking met gemeente Veenendaal en een krediet van € 44.200 voor de andere wijze van taxeren als basis voor de belastingheffing. De samenwerking met Veenendaal kan worden voorbereid.

Begin 2019eind 2019

Project schoon door de poort fase 1

Dit project is in opdracht van de gemeente Scherpenzeel en Woudenberg uitgevoerd door ANG. De bedoeling van het project is dat alle data in de belastingadministratie worden gescreened en opgeschoond om er voor te zorgen dat de data zonder problemen en fouten geconverteerd kunnen worden naar de administratie van Veenendaal (Raadsvoorstel ‘Krediet investeren in uitvoering en kwaliteitsverbetering WOZ/belastingtaken”, 2 juli 2020). Het betreft een technische exercitie. De data worden niet inhoudelijk gecontroleerd. Dit project heeft de achterstanden in de administratie niet zichtbaar gemaakt. Het project is gestopt toen de achterstanden in de tweede helft van 2019 duidelijk werden.

19 Feb 2019

Brief Waarderingskamer aan het college van Scherpenzeel en aan het college van Woudenberg.

De Waarderingskamer geeft aan dat de gemeente zich onttrekt aan toezicht, omdat informatie uit de vereiste zelfevaluaties waar de Waarderingskamer o.a. het oordeel op baseert, niet tijdig zijn toegestuurd. De gemeente krijgt 10 dagen de tijd om de vereiste info toe te sturen. De medewerkers van het belastingteam voldoen hieraan, waardoor de Waarderingskamer afziet van de mededeling op de website dat de Waarderingskamer niet kan instemmen met

-33-

het bekend maken van de WOZ waarden voor 2019.

Feb 2019:

Het OZB tarief 2019 blijkt niet juist. Het onjuiste tarief is gehanteerd bij de OZBaanslag aan inwoners.

Het foute tarief komt doordat het team belastingen in nov 2018 een schatting van het stijgingspercentage (ad 5,84%) voor de gemiddelde waarde van de woningen doorgeeft aan team financiën Woudenberg. Op basis hiervan wordt het ozb tarief berekend. Het stijgingspercentage is een schatting, omdat de werkzaamheden van het taxatiebureau Kondar om dit percentage te bepalen zijn dan nog niet afgerond. Kondar kon de werkzaamheden niet tijdig uitvoeren vanwege software problemen met het belastingpakket. Deze problemen zijn ontstaan na het doorvoeren van updates. De softwareleverancier heeft de problemen in fasen kunnen oplossen. (bron: Rapport evaluatieproces WOZ herwaardering tot vaststelling OZB-tarief, 23 mei 2019)

21 mrt 2019

De raad verzoekt het college om met een voorstel te komen hoe inwoners gecompenseerd gaan worden voor het onjuiste OZB tarief 2019.

Verzoek van de raad geschiedt via een motie vreemd aan de orde aan de dag.

maart 2019

Enkele inwoners melden dat zij nog geen OZB aanslag hebben ontvangen, maar na contact is dit voor team belastingen geen signaal dat administratie niet op orde is.

In de beantwoording van het college van technische vragen d.d. 23 juni 2020 staat letterlijk het volgende: “Team Belastingen heeft contact gehad met deze inwoners en aangegeven dat in sommige situaties nog de WOZ-waarde bepaald moet worden en dat zij hun OZB aanslag nog zullen ontvangen. Het is gebruikelijk dat een deel van de aanslagen (max 5%) later wordt opgelegd omdat er nog aanvullende acties nodig zijn om te komen tot aanslagoplegging. Om die reden waren deze meldingen niet ongebruikelijk” In dezelfde beantwoording van de vragen stelt het college: “Achteraf bezien waren deze meldingen dus wel signalen van een belastingadministratie die niet op orde

-34-

was”. Diverse betrokken respondenten geven overigens aan dat de meldingen van inwoners niet ongebruikelijk waren en geen directe aanleiding waren om te veronderstellen dat de belastingadministratie niet op orde zou zijn. 11 jul 2019

De raad besluit dat foute OZB tarief 2019 gecorrigeerd wordt met OZB tarief 2020.

Met de vaststelling van de kadernota 2020 neemt de raad dit besluit, mede naar aanleiding van het rapport evaluatieproces WOZ herwaardering tot vaststelling OZBtarief van 23 mei 2019.

Augustus 2019

Uit een quickscan, uitgevoerd door Involon, komt naar voren dat er achterstanden zijn in de belastingadministratie, waardoor een deel van de belastingplichtigen in 2017-2019 geen ozb aanslag heeft ontvangen.

Door signalen vanuit het team belastingen heeft het MT van Scherpenzeel Involon opdracht gegeven om een quickscan uit te voeren. Uit de quickscan blijkt dat de mutaties uit de BAG administratie (Basisregistratie Adressen en Gebouwen) sinds 2016 en mutaties uit de BRK (Basisregistratie Kadaster) sinds 2018 niet verwerkt werden in de belastingadministratie. De benodigde koppelingen tussen de administraties werken niet goed. Medewerkers waren volgens respondenten op de hoogte van de problemen, maar dachten dat ze deze handmatig opgelost hadden.

24 sep 2019

Raad wordt via memo geïnformeerd dat OZB Deze raadsmemo “Belastingen: check basis heffing in 2017 t/m begin 2019 niet juist was. op orde voor overstap naar Veenendaal”. is als ingekomen stuk geagendeerd in de raadscommissievergadering van 8 okt 2019 en niet als bespreekpunt. Evenals een projectplan (van Involon i.s.m. gemeente Woudenberg en Scherpenzeel) met een voorstel hoe de problemen op te lossen (Projectplan nieuwbouw gemeente Scherpenzeel en Woudenberg, Involon, 20 sep 2019). De raadsfracties verzoeken om agendering in de raadscommissie van 12 nov 2019.

12 nov 2019

College zegt toe in raadscommissie vergadering dat de raad wordt meegenomen in het verbeterproces. -35-

In raadscommissievergadering van 12 nov 2019 wordt het onderwerp opiniërend besproken. Technische vragen zijn

schriftelijk beantwoord. Sep 2019mei 2020

Herstelwerkzaamheden worden uitgevoerd onder leiding van Involon. (Plan van aanpak nieuwbouw 2019, Involon, 20 sep 2019)

Involon wordt ingehuurd om achterstanden weg te werken. Achterstallige (enkele honderden) belastingaanslagen per jaar moeten worden verstuurd. Involon neemt de aansturing van het belastingteam op zich. De taken worden uitgevoerd door Involon in samenwerking met de dan nog aanwezige medewerkers (van Woudenberg). De oorspronkelijk medewerkers van Scherpenzeel waren op dat moment niet meer (actief) werkzaam bij het team belastingen. (Plan van aanpak nieuwbouw 2019, Involon, 20 sep 2019, Controleverklaring Astrium 2019, 6 juli 2020, Raadsvoorstel ‘Krediet investeren in uitvoering en kwaliteitsverbetering WOZ/belastingtaken”, 2 juli 2020)

1 jan 2020

Oorspronkelijke overgangsdatum belastingadministratie naar Veenendaal

Deze overgangsdatum is voorbij gegaan omdat de herstelwerkzaamheden op dat moment niet zijn afgerond.

11 juni 2020

Raadsbijeenkomst. In presentatie wordt toegelicht welke (herstel) werkzaamheden zijn uitgevoerd.

Presentatie “Belastingen” van Involon d.d. 11 jun 2020.

17 juni 2020

College van Scherpenzeel deelt mee dat zij het besluit om de administratie over te dragen naar Veenendaal willen opschorten in verband met de onduidelijkheid over de herindelingsprocedure met Barneveld.

College van Woudenberg informeert de raad op 19 juni 2020 hierover via een memo. Het college van Woudenberg wil gewoon doorgaan met ingezette traject van overgang naar Veenendaal.

2 jul 2020

Raad besluit om uitvoering miv 1 juli onder regie van Veenendaal te brengen en overgang per 1 januari 2021 naar Veenendaal voor te bereiden. Raad stelt krediet beschikbaar voor transitiefase

Raad stelt een krediet beschikbaar van € 390.166. Voorafgaand zijn in de commissievergadering van 23 jun 2020 door alle fracties diverse technische vragen gesteld die schriftelijk zijn beantwoord door het college.

1 juli 202031 dec 2020

Transitiefase Uitvoering belastingtaken Woudenberg

In de transitiefase tot moment van overgang naar Veenendaal (1 jan 2021) worden de werkzaamheden overgedragen aan een extern bureau ANG. De transitie bestaat uit de volgende

-36-

deelprojecten: 1. Uitvoering WOZ 2. Innen en kwijtschelding 3. Heffen 4. Schoon door de Poort fase 2 5. Van inhoud naar oppervlakte Vanaf september 2020: 6. Plan van aanpak samenwerking Veenendaal (ict, personeel, juridisch, samenwerkingsovereenkomst, dienstverleningsovereenkomst, beleidsadvisering, financiële rapportage) Jul 2020-mrt 2021

Ontvlechten basisregistratie grootschalige topografie Woudenberg en Barneveld en overgang naar Veenendaal.

Deze opdracht vanuit Woudenberg voor ontvlechting BGT aan Barneveld loopt parallel aan het transitietraject.

Sep 2020feb 2021

Maandelijkse voortgangsrapportage (6x) “uitvoering en transitie belastingtaak 2020” aan de raadscommissie over periode juli t/m dec 2020

Raad wordt geïnformeerd via ingekomen stukken bij de raadscommissievergaderingen in deze periode. De raadsfracties stellen meerdere keren technische vragen n.a.v. deze rapportages.

1 jan 2021

Overgang belastingtaken naar de gemeente Veenendaal.

De uitvoering van sommige werkzaamheden lopen nog door tot in het eerste kwartaal van 2021 doordat deze nog niet door Woudenberg of transitieteam volledig zijn afgerond. Bijvoorbeeld afhandeling bezwaarschriften, omzetting van inhoud naar oppervlakte. Meest openstaande punten worden beschouwd als reguliere zogeheten “ijzeren werkvoorraad” en zijn volgens de laatste voortgangsrapportage (dec 2020) geen achterstanden.

31 juni 2021

De Waarderingskamer oordeelt dat de uitvoering van de Wet WOZ in Woudenberg voldoende is.

Waardering van twee naar drie sterren (van de vijf).

2 juli 2021

Eindrapportage transitie en uitvoering belastingtaak aan raad.

Toelichting in de rapportage op de financiële afwikkeling met Scherpenzeel. Scherpenzeel is tegemoet gekomen in de frictiekosten.

Sep 2021

Start rekenkameronderzoek -37-

Bijlage 4 Samenwerkingsovereenkomst op gebied van belastingen, gemeente Scherpenzeel -gemeente Woudenberg, 21 december 2010.

-38-

Bijlage 5 Werkzaamheden belastingteam Scherpenzeel/Woudenberg Uit: Samenwerkingsovereenkomst op gebied van belastingen, gemeente Scherpenzeel -gemeente Woudenberg, 21 december 2010.

-42-

Bijlage 6 Bevindingen onderzoeken Waarderingskamer 2015-2021 Waardepeildatum

Onderzoek naar uitvoering Wet WOZ bevindingen

Onderzoek naar kwaliteit taxaties bevindingen

1 jan 2015

Woudenberg: uitgevoerd 5 okt 2015 Aandachtspunten: • de controle en vastlegging van secundaire objectkenmerken; • te weinig gegevens om oordeel te geven over uitvoering permanente marktanalyse; • de kwaliteitscontroles op de onderlinge waardeverhoudingen van de taxaties. Woudenberg: uitgevoerd 1 feb 2016 • Het registreren van secundaire objectkenmerken wordt door de gemeente opgepakt; • Marktanalyse wordt goed uitgevoerd, vertaling naar het waarderingsmodel kon niet worden toegelicht; • onderlinge waardeverhoudingen liggen goed in lijn.

1 jan 2017

Scherpenzeel: uitgevoerd 30 nov 2017 Oordeel: uitvoering van de wet WOZ is voldoende. Aandachtspunten: • controle en vastlegging secundaire objectkenmerken; • tijdige verzending resterende beschikkingen waardepeildatum 1 jan 2016. Woudenberg: het onderzoek is op dezelfde datum 30 nov 2017 uitgevoerd als in Scherpenzeel en de bevindingen zijn precies hetzelfde.

1 jan 2018

In het rapport van de Waarderingskamer van november 2017 staat dat dat in het derde kwartaal van 2018 een onderzoek uitgevoerd zal worden om te beoordelen of de geconstateerde aandachtspunten goed zijn opgepakt. Uit het rekenkameronderzoek is gebleken dat in 2018 geen inspectie ter plaatste is geweest.

1 jan 2019

Scherpenzeel uitgevoerd op 5 nov 2019: Oordeel: uitvoering Wet WOZ moet op onderdelen verbeterd worden. • De BAG en BRK mutaties zijn niet volledig verwerkt, daardoor is de achterstand in de WOZ-administratie nog niet volledig in beeld. De gemeente is bezig met het wegwerken van de achterstanden. • De kwaliteitscontrole van de secundaire objectkenmerken is lange tijd niet

-45-

Scherpenzeel uitgevoerd op 11 mrt 2020 De Waarderingskamer stemt in met het verzenden van de beschikkingen, maar geeft aan dat zij geen goed oordeel kunnen geven over de kwaliteit van de taxaties omdat zij de resultaten van de kwaliteitscontroles door de gemeente vooraf niet hebben kunnen inzien vanwege onvoldoende vastlegging van controles en andere relevante informatie. • bij de taxatie van een aantal agrarische objecten onvolkomenheden geconstateerd. • afgesproken dat de gemeente voor het verzenden van de beschikkingen de door de Waarderingskamer

Waardepeildatum

Onderzoek naar uitvoering Wet WOZ bevindingen

Onderzoek naar kwaliteit taxaties bevindingen

uitgevoerd. Bij een aantal objecten met beschikbare marktinformatie zijn verschillen geconstateerd, • De vergunningsvrije bouw is nog niet in de WOZ-administratie verwerkt. Woudenberg uitgevoerd op 5 nov 2019 De bevindingen en het oordeel in Woudenberg zijn identiek aan die van Scherpenzeel op één punt na, dat in Woudenberg bij onderzochte objecten met beschikbare marktinformatie geen noemenswaardige verschillen zijn geconstateerd.

geconstateerde bevindingen (deelwaarnemingen) nalopen en zo nodig verbeteren

Woudenberg uitgevoerd op 7 feb 2020 Net als in Scherpenzeel stemt de Waarderingskamer in met het verzenden van de beschikkingen, maar ook dat zij geen goed oordeel kunnen geven over de kwaliteit van de taxaties omdat zij de resultaten van de kwaliteitscontroles door de gemeente vooraf niet hebben kunnen inzien vanwege onvoldoende vastlegging van controles en andere relevante informatie. • geen onvolkomenheden bij de taxatie van objecten geconstateerd, maar kan door onvoldoende informatie kan de Waarderingskamer geen afgewogen oordeel geven. • Met de gemeente is afgesproken dat ze nog bepaalde informatie nagaan zoals oude verkoopcijfers en markinformatie die van invloed zijn op de taxatiewaarde

1 jan 2020

Scherpenzeel uitgevoerd op 10 dec 2020 en 22 jan 2021: De Waarderingskamer stemt in met het verzenden van de beschikkingen. De kwaliteit van de taxaties is in zijn algemeenheid voldoende gewaarborgd, de Waarderingskamer adviseert wel om nog aanvullende controles uit te voeren. Woudenberg uitgevoerd op 31 dec 2019 en 7 feb 2020: De Waarderingskamer stemt in met het verzenden van de beschikkingen. De kwaliteit van de taxaties van woningen is voldoende geborgd, maar voor het verzenden van de beschikkingen moeten nog wel wat aanvullende werkzaamheden worden verricht. De Waarderingskamer kan geen oordeel geven over de taxaties van niet-woningen, omdat zij onvoldoende informatie hebben kunnen inzien. In april 2020 april heeft vervolgens bestuurlijk overleg plaatsgevonden waarin de Waarderingskamer haar bevindingen heeft toegelicht en de verbeterpunten heeft benadrukt. Medio juni zal opnieuw een controlebezoek plaats waarin de Waarderingskamer onderzoekt of voldoende voortgang is geboekt in het opwerken van de objectgegevens en in de voorgenomen samenwerking met Veenendaal. (Raadsvoorstel en -besluit “Krediet investeren in

-46-

Waardepeildatum

Onderzoek naar uitvoering Wet WOZ bevindingen

Onderzoek naar kwaliteit taxaties bevindingen uitvoering en kwaliteit WOZ belastingen”, 2 juli 2020)

1 jan 2021

Woudenberg uitgevoerd op 30 juni 2021 Oordeel: de uitvoering wet WOZ is voldoende. • WOZ is op onderdelen nog niet goed afgestemd op andere basisregistraties. • Gemeente is ver gevorderd met overgang van taxatie naar gebruiksoppervlakte • Controles bijhouding objectkenmerken is naar behoren uitgevoerd.

-47-

Bijlage 7 Bevindingen accountantscontroles 2014-2020 Jaar

Interimcontrole Woudenberg door accountant van Woudenberg

Accountantsverslag, jaarrekeningcontrole Woudenberg door accountant van Woudenberg

2014

Ernst & Young Accountants:

Ernst & Young Accountants: Geen controleverklaring.

Accountant adviseert om na te gaan of via de gemeente Scherpenzeel een controleverklaring kan worden verkregen ten aanzien van de volledigheid en rechtmatigheid van de belastingen.

Accountant constateert dat de controleverklaring over de belastingen nog ontbreekt. Afspraken met de accountant over uitvoering van de controle zijn volgens het accountantsverslag. gemaakt.

2015

2016

Controle belastingopbrengsten door accountant van Scherpenzeel

Ernst & Young Accountants: Geen controle memo ontvangen wel een mail dat het memo niet zonder Geen opmerkingen in het toestemming van accountant verslag over de heffing en doorgestuurd mag worden en dat wel inning van belastingen accountant van Scherpenzeel bereid is om een toelichting te geven Verstegen accountant:

Verstegen accountant:

Baker Tilly Berk:

Accountant beoordeelt administratieve proces van de belastingen en heffingen als toereikend.

Geen opmerkingen in het verslag over de heffing en inning van belastingen

De accountant signaleert significante risico’s: dat de gemeente niet alle objecten een WOZ aanslag stuurt en dat niet de juiste tarieven worden gehanteerd. Hoewel deze risico’s er zijn heeft de accountant bij controle geen tekortkomingen, fouten of onrechtmatigheden aangetroffen.

2017

2018

Verstegen Accountant:

Verstegen accountant:

Astrium Overheidsaccountants:

Accountant beoordeelt administratieve proces van de belastingen en heffingen als toereikend.

Geen opmerkingen in het verslag over de heffing en inning van belastingen

Oordeel van accountant is positief. Belastinginning is volgens accountant juist, volledig en rechtmatig.

Verstegen accountant:

Verstegen accountant:

Astrium Overheidsaccountants:

Accountant beoordeelt administratieve proces van

Accountant beoordeelt proces belastingen en

Oordeel van accountant is letterlijk hetzelfde als in 2017, dus positief.

-48-

2019

de belastingen en heffingen als toereikend

heffingen als toereikend. Geen nadere opmerkingen

Verstegen accountant:

Verstegen accountant:

Astrium Overheidsaccountants:

Accountant beoordeelt administratieve proces van de belastingen en heffingen als toereikend met aanbevelingen.

Accountant beoordeelt proces belastingen en heffingen als toereikend. Geen nadere opmerkingen

De volledigheidscontrole van de belastinginning is niet juist uitgevoerd. Vanaf dec 2016 ontbrak de koppeling tussen de Basis Administratie gebouwen (BAG), de basisregistratie kadaster (BRK) enerzijds en de belastingapplicatie “GouwIT” anderzijds. Vanuit Scherpenzeel is een gespecialiseerd bureau (Involon B.V.) ingeschakeld om de situatie nader te onderzoeken. Dit bureau stelde vast dat door het ontbreken van de koppelingen mutaties niet verwerkt zijn in de belastingsystemen Over de jaren 2017 t/m 2019 zijn er te weinig aanslagen verstuurd. Het gaat om enkele honderden aanslagen per belastingjaar. Involon schat het bedrag in op € 365.000.

De accountant vermeldt dat in sep 2019 gebleken is dat een deel van de belastingplichtigen geen OZB heeft afgedragen in 2017 t/m 2019. De accountant van Scherpenzeel is verzocht te rapporteren over de oorzaak.

In het controledocument stelt de accountant vast dat de tarieven juist zijn. 2020

Verstegen accountant:

Verstegen accountant:

Geen aparte controleverklaring over de belastingadministratie, want Accountant geeft aan dat De beheersmaatregelen 2020 een overgangsjaar is van het proces belastingen gemeente Woudenberg heeft waarbij de WOZ-waardering en heffingen zijn volgens de belastingtaken in 2020 zelf uitgevoerd en is daarmee onderdeel van de en eerste aanslagoplegging accountant in grote lijnen accountantscontrole van eigen nog is verzorgd door de op orde. accountant. gemeente Scherpenzeel, maar vanaf medio 2020 door de gemeente Woudenberg zelf en met ingang van 2011 door Veenendaal. Vooralsnog zijn bij de interimcontrole geen materiële afwijkingen gebleken.

-49-

Bijlage 8 Motie “Onroerende Zaakbelasting 2019”, 21 maart 2019

-50-