Zomernota 2022 - Raadversie 16-08-2022

Inhoudsopgave Inhoudsopgave.....................................................................................................................................................................3 Aanbiedingsbrief..................................................................................................................................................................6 Hoofdstuk 1: Leeswijzer .....................................................................................................................................................9 Hoofdstuk 2: Actueel financieel beleid ......................................................................................................................10 2.1 De financiële positie geactualiseerd...............................................................................................................10 2.2 Budgetafwijkingen 2022 .....................................................................................................................................11 Hoofdstuk 3: Tussentijdse verantwoording per programma ............................................................................12 3.1 Inleiding.....................................................................................................................................................................12 3.2

Programma's............................................................................................................................................................12 Programma 1: Ruimtelijke ontwikkeling, woon- en werkomgeving ....................................................13 Programma 2: Integraal beheer openbare ruimte.......................................................................................16 Programma 3: Onderwijs, werk en inkomen..................................................................................................20 Programma 4: Maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp.............................................................23 Programma 5: Duurzaamheid, klimaatadaptatie en energietransitie ..................................................27 Programma 6: Economie.......................................................................................................................................29 Programma 7: Sport, cultuur en maatschappelijk vastgoed....................................................................32 Programma 8: Openbare orde en veiligheid .................................................................................................35 Programma 9: Bestuur en dienstverlening.....................................................................................................38 3.3 Overzicht algemene

dekkingsmiddelen, resultaten en onvoorzien...................................................43 3.3.1 Treasury.............................................................................................................................................................43 3.3.2 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds ......................................................43 3.3.3 Overige baten en lasten..............................................................................................................................46 Hoofdstuk 4: Investeringskredieten............................................................................................................................49 4.1 Inleiding.....................................................................................................................................................................49 4.2 Exploitatievoordeel doorschuiven kredieten ..............................................................................................49 Hoofdstuk 5: Bedrijfsvoering .........................................................................................................................................52 5.1 Inleiding.....................................................................................................................................................................52 5.2 Organisatie

...............................................................................................................................................................52 5.3 Loonsom en egalisatiereserve SPP..................................................................................................................53 5.4 't Nieuwe Roalter werken ....................................................................................................................................53 5.5 DOWR .........................................................................................................................................................................53 5.6 Digitale transitie .....................................................................................................................................................54 5.7 Bescherming persoonsgegevens en informatieveiligheid.....................................................................54 5.8 Interbestuurlijk toezicht ......................................................................................................................................54

5.9 Doorontwikkeling Planning- en controlcyclus............................................................................................54 5.10 Rechtmatigheidsverklaring college..............................................................................................................55 5.11 Vervanging systemen ........................................................................................................................................55 5.12 Proceskostenonderzoek evenwicht inhoudelijke ambitie en financiële mogelijkheden.........56 5.13 Overige aspecten.................................................................................................................................................56 Hoofdstuk 6: Sociaal domein.........................................................................................................................................57 6.1 Inleiding.....................................................................................................................................................................57 6.2 Sociaal domein breed...........................................................................................................................................57 6.3 Stand van zaken

Wmo..........................................................................................................................................58 6.4 Stand van zaken Jeugd ........................................................................................................................................59 6.5 Stand van zaken Participatie..............................................................................................................................60 6.6 Ontwikkeling reserves sociaal domein ..........................................................................................................61 6.7 Resumé ......................................................................................................................................................................62 Hoofdstuk 7: Corona.........................................................................................................................................................64 7.1 Inleiding.....................................................................................................................................................................64 7.2 Financiële stand van zaken ................................................................................................................................64 7.2.1 Inzet coronacompensaties

rijk..................................................................................................................64 7.2.2 Stand gemeentelijke stelpost ...................................................................................................................66 7.3 Resumé ......................................................................................................................................................................66 Hoofdstuk 8: Oekraïne .....................................................................................................................................................67 8.1 Inleiding.....................................................................................................................................................................67 8.2 Financiën...................................................................................................................................................................67 Hoofdstuk 9: Stand van zaken bouwgrondexploitatie ........................................................................................69 9.1 Inleiding.....................................................................................................................................................................69 9.2

Algemeen..................................................................................................................................................................69 9.2.1 Woningbouw ..................................................................................................................................................69 9.2.2 Bedrijvenmarkt ...............................................................................................................................................69 9.2.3 Actuele onderwerpen ..................................................................................................................................69 9.3 Bouwgrond in exploitatie ...................................................................................................................................70 9.4 NIEGG (Nog niet In Exploitatie Genomen Gronden).................................................................................73 9.5 Risico's........................................................................................................................................................................75 9.6 Reservepositie grondexploitatie ......................................................................................................................76 9.7

Parameters................................................................................................................................................................78 10: Financiële overzichten..............................................................................................................................................79 Bijlagen..................................................................................................................................................................................87

Bijlage 1: Stand algemene bestemmingsreserve 2022 ...................................................................................88 Bijlage 2: Overzicht mutaties in reserves 2022...................................................................................................89 Bijlage 3: Resumé reserves.........................................................................................................................................90 Bijlage 4: Overzicht beschikbaar te stellen kredieten 2022...........................................................................92 Bijlage 5: Stand van onvoorzien 2022 (structureel en eenmalig)................................................................93

Aanbiedingsbrief Raalte, 23 augustus 2022

Onderwerp: vaststelling zomernota 2022

Geachte leden van de raad, Hierbij bieden wij u de zomernota 2022 aan. In de zomernota wordt de tussentijdse balans opgemaakt over het eerste halfjaar 2022. Politiek gezien heeft het eerste halfjaar met name in het teken gestaan van de gemeenteraadsverkiezingen welke op 16 maart 2022 hebben plaatsgevonden. Met hierop aansluitend de vorming van een nieuwe coalitie en een nieuw college. In het coalitieakkoord 2022-2026 ‘Versterken, verbinden, vernieuwen’ zijn afspraken op hoofdlijnen gemaakt. Hiermee geeft de nieuwe coalitie bewust ruimte om samen met de gemeenteraad aan een raadsagenda te werken. Tijdens een gezamenlijke bijeenkomst van college, raad en directie op 9 juli 2022 zijn hierin de eerste stappen gezet en afspraken gemaakt voor het verdere proces. De begroting 2022 is nog voorbereid door het vorige college en vastgesteld door de raad in ‘oude samenstelling’. Het huidige college, in ‘nieuwe samenstelling’ legt met deze zomernota 2022 verantwoording af aan uw raad over de uitvoering van de lopende begroting gedurende het 1e halfjaar 2022.

Uitvoering begroting 2022 De uitvoering van de lopende begroting ligt, ondanks een toename in gerapporteerde afwijkingen en de huidige onzekere tijden, (grotendeels) op schema. Ten opzichte van voorgaande jaren is het aantal gerapporteerde (financiële) afwijkingen, zowel positief als negatief, toegenomen. Een aantal zaken hiervan is al in een eerder stadium bij uw raad aangekondigd en vraagt bij deze zomernota 2022 nog om formalisering. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de personele inzet voor de verstedelijkingsopgave en het doorontwikkelen/ herijken van het uitvoeringsbeleid op het gebied van VTH-taken (vergunningverlening, toezicht en handhaving). Daarnaast is de huidige dynamiek binnen de vele beleidsterreinen een belangrijke oorzaak van de toegenomen afwijkingen. Ook de toenemende inflatie, schaarste aan grondstoffen en de vluchtelingenstroom als gevolg van de oorlog in Oekraïne spelen hierin een rol. Hierbij blijft de werkdruk op de ambtelijke organisatie onverminderd hoog. Via het ‘verkeerslichtenmodel’ is gerapporteerd of de in de begroting geformuleerde beleidsmatige doelstellingen op koers liggen en/of deze binnen het budget gehaald worden.

6

De betekenis van de stoplichten is hierbij als volgt: : Afwijkend van begroting zowel positief als negatief : Dreigt af te wijken van begroting : Conform begroting Alleen de afwijkingen op de begroting (rood of oranje) zijn toegelicht. Actueel financieel beeld Het financieel resultaat van deze zomernota laat zowel voor het begrotingsjaar 2022 als in meerjarenperspectief een aanzienlijk positiever resultaat zien dan bij de begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2026 was voorzien. Zie onderstaande tabel: Financieel resultaat zomernota 2022 (in mln.) voordeel

-

is

2022

2023

2024

2025

2026

Structureel

-2,85

-4,89

-6,28

-7,45

-2,95

Eenmalig

-1,02

0,16

-0,48

-0,69

0,08

Totaal

-3,87

-4,73

-6,76

-8,14

-2,87

Dit positief resultaat wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door hogere rijksmiddelen via de algemene uitkering gemeentefonds (meicirculaire 2022). Het jaar 2026 is hierbij nog onduidelijk in verband met een nieuwe financieringssystematiek. In september wil het kabinet helderheid geven over de richting van de oplossing voor de financiële situatie in 2026 en de hierbij passende vervolgstappen (septembercirculaire 2022). Tegenover de extra te ontvangen middelen gemeentefonds staan de ambities uit het coalitieakkoord met de grote meerjarige transitieopgaven en de daarbij behorende investeringen. Denk daarbij aan de ontwikkelopgave regio Zwolle (onder andere verstedelijkings- en mobiliteitsopgave), een toekomstbestendig buitengebied, leefbare en toekomstbestendige dorpen en wijken en overheids- en inwonersparticipatie. Dit naast de bestaande ambities en reguliere autonome ontwikkelingen. Het is belangrijk inzicht te verkrijgen in de benodigde financiële middelen voor bovengenoemde toekomstgerichte opgaven. Hiertoe komen we bij de begroting 2023 met nadere voorstellen nieuw beleid aan uw raad. Ontwikkelingen sociaal domein Met betrekking tot het sociaal domein is het goed te vermelden dat uit recente informatie is gebleken dat de prognose 2022 voor kosten specialistische jeugdhulp hoger uitvalt dan nu in de paragraaf sociaal domein is aangegeven.

Indicatief gaat het hier om een bedrag van ongeveer € 0,5 tot € 0,8 mln. Deze bijstelling zal in de jaarrekening 2022 tot uitdrukking worden gebracht en komt dan ook ten laste van de reserve sociaal domein.

7

8

Stand van zaken bouwgrondexploitatie/ projectenrapportage 2022 In deze zomernota wordt de stand van zaken van de bouwgrondexploitaties weergegeven in de paragraaf grondexploitatie. Daarnaast is de jaarlijkse projectenrapportage gebiedsontwikkeling bij deze zomernota gevoegd. De voortgang van de grondexploitaties wordt hierin per complex nader toegelicht. In de geactualiseerde grondexploitatie Franciscushof is nog geen rekening gehouden met de herontwikkeling rondom de zuidrand van dit plangebied. Tot slot Wij hopen dat deze zomernota 2022 voldoet aan uw informatiebehoefte en zien uit naar behandeling in uw raad.

Met vriendelijke groet,

burgemeester en wethouders van Raalte,

de secretaris

de burgemeester

Monique van Esterik

Martijn Dadema

9

Hoofdstuk 1: Leeswijzer Als onderdeel van de budgetcyclus wordt u de zomernota 2022 aangeboden. In hoofdstuk 2 is het actueel financiële beeld gepresenteerd waarin ook het resultaat van de meicirculaire 2022 is verwerkt. Ook zijn hier de grootste budgetafwijkingen en de ontwikkeling van de algemene bestemmingsreserve opgenomen. In hoofdstuk 3 wordt informatie verstrekt over de ontwikkelingen binnen de diverse programma's. Via het 'verkeerslichtenmodel' is gerapporteerd of de in de begroting 2022 geformuleerde beleidsmatige doelstellingen op koers liggen en of deze binnen het budget behaald worden. De betekenis van de stoplichten: : Afwijkend van begroting zowel positief als negatief : Dreigt af te wijken van begroting : Conform begroting Alleen de afwijkingen op de begroting (rood of oranje) zijn toegelicht. In hoofdstuk 4 is de stand van zaken betreffende investeringskredieten weergegeven. In hoofdstuk 5 is alle relevante bedrijfsvoeringsinformatie toegelicht. In hoofdstuk 6 is het actuele beeld betreffende het Sociaal Domein en de reserve Sociaal Domein weergegeven. In hoofdstuk 7 is het actuele beeld van de gevolgen van de coronacrisis weergegeven. In hoofdstuk 8 is het actuele beeld van de gevolgen van de oorlog in Oekraïne, welke gevolgen hebben voor onze gemeente, weergegeven. In hoofdstuk 9 is informatie over de bouwgrondexploitatie opgenomen.

De toelichting op het verwachte resultaat en de voortgang per complex is in een apart boekwerk 'Projectenrapportage gebiedsontwikkeling 2022' opgenomen. In hoofdstuk 10 is een totaaloverzicht van de financiële gevolgen van deze zomernota weergegeven. In de bijlagen vindt u de stand van de algemene bestemmingsreserve, de mutaties in reserves, actualisatie van bestaande reserves, de beschikbaar gestelde kredieten en de stand van het onvoorzien.

10

Hoofdstuk 2: Actueel financieel beleid 2.1 De financiële positie geactualiseerd Na vaststelling van de programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 en het financieel resultaat van deze zomernota laat het financieel perspectief onderstaand geactualiseerd beeld zien: Doorkijk financieel perspectief 2022-2026 Bedragen * € 1.000 Omschrijving Begrotingsresultaat 2022-2025 bij aanbieding programmabegroting 2022 Totaal Financieel resultaat zomernota 2022 Doorkijk financieel perspectief

S=structureel E=eenmalig S/E 2022 S -917 E 2.695 1.778 S -2.847 E -1.022 S -3.764 E 1.673 -2.091

- is voordeel 2023 -398 1.345 947 -4.885 157 -5.283 1.502 -3.781

2024 58 439 497 -6.278 -485 -6.220 -46 -6.266

2025 -25 306 281 -7.450 -689 -7.475 -383 -7.858

2026 -25 0 -25 -2.947 84 -2.972 84 -2.888

Zoals uit bovenstaande tabel blijkt, is het financieel perspectief aanmerkelijk positiever dan bij de begroting 2022-2025 is gepresenteerd. In het perspectief zijn de (positieve) resultaten van de meicirculaire 2022 meerjarig verwerkt. We ontvangen over de periode 2022-2025 een fors hogere algemene uitkering gemeentefonds door hogere accressen en door hogere rijksuitgaven (trap-optrap-af systematiek). Tot en met 2025 geldt voor de groei van het gemeentefonds de methodiek dat wanneer de rijksuitgaven stijgen, het gemeentefonds evenredig meegroeit. Dit wordt het accres genoemd. Omgekeerd geld hetzelfde: dalen de rijksuitgaven als gevolg van bezuinigingen, dan daalt het gemeentefonds evenredig mee. Dit noemen we de trap-op-trap-af systematiek. Over de ontwikkelingen algemene uitkering is uw raad via een separate informatienotitie nader geïnformeerd. Vanaf 2026 zal het gemeentefonds niet langer via de huidige normeringssystematiek berekend worden. We zien dan ook een forse terugloop van beschikbare middelen voor het begrotingsjaar 2026. Daarom wordt 2026 in gemeenteland ‘het ravijn jaar’ genoemd. In juli 2022 heeft de minister van binnenlandse zaken en koninkrijksrelaties een contourennota aangeboden aan de tweede kamer.

Deze contourennota beschrijft de stappen die het kabinet wil zetten om te komen tot een nieuwe financieringssystematiek, op korte en lange termijn en schetst een aantal vertrekpunten hiervoor. Centraal hierbij staat de behoefte aan meer stabiliteit, inzicht in de ontvangen middelen en ruimte voor autonomie keuzes op lokaal en regionaal niveau. In september wil het kabinet helderheid geven over de richting van de oplossing voor de financiële situatie in 2026 van gemeenten en de hierbij passende vervolgstappen (septembercirculaire 2022).

11

Tegenover de extra te ontvangen middelen gemeentefonds staan grote transitieopgaven. Zoals in het nieuwe coalitieakkoord ook aangegeven zien we vier toekomstgerichte opgaven op ons afkomen te weten: 1. De ontwikkelopgave (onder andere verstedelijkings- en mobiliteitsopgave) 2. Toekomstbestendig buitengebied 3. Leefbare en toekomstbestendige dorpen en wijken 4. Overheids- en inwonersparticipatie Het is belangrijk om voor de komende kadernota 2024 een eerste inzicht te verkrijgen in de benodigde financiële middelen voor bovengenoemde toekomstgerichte opgaven. Dit naast de bestaande ambities en reguliere autonome ontwikkelingen.

2.2 Budgetafwijkingen 2022 De belangrijkste financiële meevallers zijn:  Hogere algemene uitkering gemeentefonds  Teruggave Veiligheidsregio IJsselland positief resultaat op jaarrekening 2021  Vrijval stelpost renteschommelingen  Voordeel doorschuiven/vervallen kredieten bij jaarrekening 2021/zomernota 2022 naar 2023 en volgende jaren (voordeel doorschuiven eenmalige kredieten in 2022 is nadeel in 2023 en volgende jaren).

De belangrijkste financiële tegenvallers zijn:  Personele inzet verstedelijkingsagenda/ ontwikkelopgave  Hogere bijdrage aan de omgevingsdienst IJsselland in verband met ontwikkelprogramma 'Samen toekomstbestendig'  Uitvoering ambitie op vergunningverlening  Eenmalige storting in de wachtgeldvoorziening wethouders  Verhoging budget vervanging bij ziekte in verband met hoger dan gemiddeld ziekteverzuim.

12

Hoofdstuk 3: Tussentijdse verantwoording per programma

3.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt informatie verstrekt over de ontwikkelingen met betrekking tot de doelstellingen binnen de diverse programma's. In paragraaf 3.3 Algemene dekkingsmiddelen zijn de ontwikkelingen op verschillende thema's zoals het renteresultaat, de uitkomsten van de meicirculaire 2022 van het Rijk en de dividenduitkeringen gerapporteerd.

3.2 Programma's Via het 'verkeerslichtenmodel' is gerapporteerd of de in de begroting 2022 geformuleerde beleidsmatige doelstellingen op koers liggen en of deze binnen het budget behaald worden. Doelstellingen worden per programma beoordeeld. De betekenis van de stoplichten: : Afwijkend van begroting zowel positief als negatief : Dreigt af te wijken van de begroting : Conform begroting Alleen de afwijkingen op de begroting (rood of oranje) zijn toegelicht. De gemeente Raalte kent de volgende programma's: 1. Ruimtelijke ontwikkeling, woon- en werkomgeving 2. Integraal beheer openbare ruimte 3. Onderwijs, werk en inkomen 4. Maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp 5. Duurzaamheid, klimaatadaptatie en energietransitie 6. Economie 7. Sport, cultuur en maatschappelijk vastgoed 8. Openbare orde en veiligheid 9. Bestuur en dienstverlening

13

Programma 1: Ruimtelijke ontwikkeling, woon- en werkomgeving Portefeuillehouder: Wethouders A. Kreule en B. Nijboer Programmacoördinator: Domeinmanager H. Lantink

Maatschappelijk doel: Samen met onze inwoners en ondernemers bereiden we ons voor op de

Doel:

Acties:

Toelichting:

Doel:

Acties:

Toelichting:

1. We zorgen voor de implementatie van de Omgevingswet per 1 juli 2022. De nieuwe wet vraagt om een andere manier van werken. Hierbij staat voorop dat we inspelen op initiatieven, integraliteit en meer bestuurlijke afwegingsruimte. We geven uitvoering aan onze vastgestelde Omgevingsvisie Horizon gemeente Raalte 2040. 1.1 Uitvoeren acties voorbereiding implementatie Omgevingswet 1.2 Meewerken aan initiatieven, waarbij de ruimtecoach aanspreekpunt is. 1.3 Uitvoering geven aan nieuwe en duurzame invulling van het buitengebied via 'Kracht van Salland'. De invoeringsdatum van de Omgevingswet is uitgesteld naar 1 januari 2023. 2. We verbeteren de verkeersveiligheid en bereikbaarheid door onder andere de realisatie van de Marsroute voor de N35 en knooppunt Raalte verder voor te bereiden en uitvoering te geven aan de verkeersagenda. 2.1 Blijven inzetten realiseren opwaardering van N35 conform Marsroute. 2.2 Uitvoering geven aan de verkeersagenda. Integraal bekijken en afwegen van onveilige verkeerssituaties samen met betrokkenen. Meerdere processen lopen rondom de N35 en de stations Heino en Raalte. Deze processen kennen lange looptijden. De gemeentelijke organisatie is aangehaakt om de gemeentelijke wensen en belangen in te brengen en om het gemeentebestuur te informeren en te adviseren.

De afgelopen jaren en dit jaar waren financiële middelen beschikbaar voor de ambtelijke begeleiding van de processen. Inmiddels zijn de hiervoor beschikbare middelen niet meer toereikend om de ambtelijke inzet te dekken. Voorgesteld wordt een bedrag van € 70.000 bij te ramen.

14

Financieel

Inhoudelijk

implementatie van de Omgevingswet per 1 juli 2022. Onze ambitie is om samen met onze inwoners, ondernemers en organisaties uitvoering te geven aan de vastgestelde Omgevingsvisie Horizon gemeente Raalte 2040. Daarmee willen we in Raalte, het levendige hart van Salland, zorgen voor aantrekkelijke, leefbare en toekomstbestendige dorpen en wijken en voor een ontwikkeling van het buitengebied richting een groen en innovatief productielandschap. Om dat levendige hart van Salland te kunnen zijn is een goede bereikbaarheid, zowel per auto en fiets als per openbaar vervoer, essentieel.

Doel:

Acties:

Toelichting:

3. In het programma Wonen is de ambitie neergelegd om de komende jaren extra woningen te bouwen (in totaal 1500 tot 2000 tot het jaar 2030). Het ruimtelijk beleid staat in het teken van deze ambitie. Hierbij haken we aan bij de verstedelijkingsstrategie van de Regio Zwolle. 3.1 Goed positioneren in regio Zwolle voor realisatie van bouwen van extra woningen en bijdrage leveren aan verstedelijkingsagenda. Onderzoeken waar woningen gerealiseerd kunnen worden. Op 3 maart 2022 is de raad tijdens een rond-de-tafel-gesprek geïnformeerd over de verstedelijkingsopgave en de daarvoor benodigde personele inzet. Dit naar aanleiding van de rapportage van Lysias advies. Het college heeft op 15 maart 2022 besloten te kiezen voor de opgavegerichte /programmatische aanpak, zoals beschreven in de rapportage en de financiële consequenties daarvan mee te nemen in de zomernota 2022 en de programmabegroting 2023. Op basis van die rapportage wordt voorzien in een structurele extra personele inzet ter grootte van circa € 300.000. Inmiddels loopt de werving van deze medewerkers en naar verwachting kan dit proces in de tweede helft van het jaar afgerond worden. Voorgesteld wordt om voor de in 2022 te maken loonkosten (inclusief overhead) een eenmalig bedrag van € 100.000 te ramen.

Overige aspecten Old Heino

Toelichting

In maart 2022 heeft het college besloten om naast de toeristische bestemming nader te verkennen welke bestemmingen nog meer mogelijk zijn voor Landgoed Old Heino. Het landelijk expertisecentrum vitale vakantieparken wordt benaderd om dit proces te begeleiden. Om financiering van het rijk en de provincie voor de verkenning te krijgen, is cofinanciering vanuit de gemeente nodig. Voorgesteld wordt een krediet van € 15.000 te ramen.

Omgevingsdienst Op 17 februari 2022 heeft het Algemeen Bestuur van de IJsselland Omgevingsdienst de begrotingswijziging aangenomen die het mogelijk maakt om in 2022 te starten met de implementatie van het ontwikkelprogramma 'Samen Toekomstbestendig'. Om de gezamenlijke kosten voor dit ontwikkelprogramma te dekken moet de bijdrage aan de Omgevingsdienst voor 2022 structureel worden verhoogd. Daarnaast zijn er over 2022 incidentele kosten, deels als gevolg van het ontwikkelprogramma en deels vanwege deelname aan het project Energie en Duurzaamheid.

15

Toelichting

Voorgesteld wordt het exploitatiebudget structureel met € 64.000 te verhogen en dit voor een bedrag van € 26.100 te dekken vanuit de stelpost loon- en prijsstijgingen. Daarnaast wordt voorgesteld eenmalig € 102.500 te ramen, wat voor € 30.600 gedekt kan worden uit een subsidie van de provincie op het project Energie en Duurzaamheid en middelen van de Omgevingswet.

Westdorplaan

Voor de verkeerskundige maatregelen bij de Westdorplaan hebben we een extra subsidie van € 50.000 ontvangen waarmee geen rekening was gehouden. Een deel van de kosten van dit project zou gedekt worden vanuit de verkeersagenda, door deze subsidie is er € 50.000 minder nodig vanuit de verkeersagenda. Deze € 50.000 kan terugvloeien naar het oorspronkelijke krediet verkeersagenda. Voorgesteld wordt de baten en lasten op het krediet van de Westdorplaan met € 50.000 te verhogen en € 50.000 welke gedekt was vanuit de verkeersagenda terug te laten vloeien naar het centrale krediet van de verkeersagenda.

Toelichting

16

Programma 2: Integraal beheer openbare ruimte Portefeuillehouder: Wethouders B. Nijboer en S. van der Heide Programmacoördinator:

Domeinmanager R. van Harten

Maatschappelijk doel: De openbare ruimte is het visitekaartje van de gemeente Raalte. Dat willen

Doel:

Acties:

Toelichting:

Doel: Acties:

Toelichting:

17

1. We brengen de gevraagde kwaliteit en het benodigde budget voor het beheer en onderhoud met elkaar in balans. Dit speelt bijvoorbeeld bij wegbeheer, gebouwenbeheer, groenbeheer en speelplaatsenbeheer. 1.1 Opstellen en actualiseren van beheerplannen voor evenwichtige onderhoudsbudgetten. 1.2 Uitvoeren maatregelen voor borging veiligheid en voorkoming kapitaalvernietiging. 1.3 Als eigenaar van sportaccommodaties en -velden voldoen aan technische- en gebruiksnormen vanuit veranderende wetgeving. De balans tussen de gevraagde kwaliteit en het benodigde budget is nog niet bereikt. Het opstellen van de beheerplannen ligt op schema alleen het beheerplan Bermen en sloten vraagt de nodige aandacht. Als de beheerplannen geactualiseerd zijn, zou het kunnen dat hiervoor extra budget nodig is. 2. We dragen zorg voor het toekomstbestendig maken van de openbare ruimte. 2.1 Uitvoering geven aan programmatische aanpak van toekomstbestendig maken openbare ruimte. 2.2 Opstellen Meerjarig Investeringsprogramma 2023-2026. De invoering van het Meerjarig Investeringprogramma (MIP) vraagt om een andere aanpak van het voorbereiden en uitvoeren van projecten in de openbare ruimte. De organisatie is op dit moment in ontwikkeling om invulling te geven aan deze gewijzigde aanpak. Dit vraagt de nodige tijd en aandacht.

Financieel

Inhoudelijk

wij in stand houden. In eerste instantie door het uitvoeren van het dagelijks beheer en onderhoud. Onze wijken, dorpen en wegen in het buitengebied willen wij toekomstbestendig maken. Een opgave die wij zoveel mogelijk koppelen aan de vervangingsopgave. In onze nota 'Op weg naar een toekomstbestendige openbare ruimte' is de strategie opgenomen om hiertoe te komen (integraal en gebiedsgericht). Opgaven op het gebied van onder andere klimaatadaptatie, levensloopbestendigheid, biodiversiteit, circulariteit en duurzaamheid krijgen een plek, waarbij tevens een link wordt gelegd met de economische en sociale agenda (gezonde leefomgeving). Onze aanpak is erop gericht deze doelen zoveel mogelijk te bereiken door dit samen te doen met onze inwoners en ondernemers en professionele partners. Ook de gemeentelijke gebouwen die meestal rechtstreeks door inwoners van Raalte gebruikt worden, dienen in goede staat en voldoende toekomstbestendig te zijn.

Doel: Acties:

3. We versterken de biodiversiteit en de groene woon- en leefomgeving. 3.1 Het verder uitwerken van 'Groen, samen doen!' Versterken van biodiversiteit en de betrokkenheid van inwoners bij het groen. 3.2 Voortzetten en het verder ontwikkelen van plannen ter verbetering van de biodiversiteit.

Doel:

4. We implementeren de duurzaamheidsdoelstellingen

Acties:

4.1 Uitvoeren investeringsvoorstel rond de verduurzaming van gemeentelijke gebouwen. 4.2 Inspelen op de klimaat- en duurzaamheidsopgave door dit mee te nemen bij planontwikkeling en uitvoering. Vorig jaar zijn wij gestart met het project VGGR (Verduurzamen Gemeentelijke Gebouwen Raalte). In de oorspronkelijke planning zijn 10 gebouwen geoormerkt voor verduurzaming maar vanwege grootschalige renovatieplannen voor de brandweerkazerne Raalte en de brandweerkazerne Heino vallen deze gebouwen af. De kosten voor het verduurzamen van beide gebouwen worden meegenomen in de nog verder uit te werken projectplannen.

Toelichting:

Doel:

Acties:

Toelichting:

Doel: Acties:

18

5. De gemeente Raalte heeft in 2050 de openbare ruimte aangepast om hittestress, wateroverlast, overstromingen en verdroging zoveel mogelijk tegen te gaan (klimaatadaptatie). 5.1 Ondersteunen initiatieven voor de aanleg van klimaatadaptieve schoolpleinen. 5.2 Uitvoering geven aan vastgesteld beleid klimaatadaptatie. Omdat projecten in het MIP vertraging oplopen, loopt de klimaat adaptieve inrichting van de openbare ruimte ook vertraging op. De besteding van de klimaatsubsidie loopt nog achter op de verwachting. Er wordt extra inzet gepleegd op communicatie naar inwoners en benutting in projecten. 6. De gemeentelijke gebouwen zijn functioneel te gebruiken en kennen geen achterstallig onderhoud. 6.1 Uitvoering geven aan het Meerjarenonderhoudsprogramma voor gemeentelijke gebouwen.

Overige aspecten Leges kabels en leidingen

Toelichting

In het verleden is een bestaande functie binnen beheer gebruikt voor de administratie van en de handhaving op vergunningsaanvragen en instemmingsbesluiten rondom kabels en leidingen en de afhandeling van de daarbij behorende KLIC-meldingen. De hoeveelheid werk is afgelopen jaren fors toegenomen. Gezien de berichten van de netbeheerder over de verzwaringsopgave van het elektriciteitsnetwerk zal dit voorlopig ook niet minder worden. Hierdoor kunnen de taken van de bestaande functie binnen beheer niet meer uitgevoerd worden. Ook is de legesinning in de afgelopen jaren geoptimaliseerd. Door een combinatie van bovenstaande zaken zijn de inkomsten gestegen naar € 95.000 per jaar, terwijl hiervoor € 20.000 geraamd is. Voorgesteld wordt de raming voor de leges kabels en leidingen structureel te verhogen naar € 95.000. Hier tegenover de loonsom van domein beheer, inclusief overhead, te verhogen met € 75.000 en deze middelen weer te gebruiken voor de bestaande functie op het primaire proces; het beheer van de openbare ruimte.

Garantieonderhoud Voor steeds meer projecten in de openbare ruimte wordt de projecten groen aanleg van het nieuwe groen aanbesteed inclusief garantieonderhoud. De aannemer legt het groen aan en onderhoudt het vervolgens een aantal jaar, zodat een goede groei gewaarborgd is. Voorheen werden deze kosten betaald vanuit het projectkrediet, maar hierdoor blijven kredieten lang open staan. Dit wordt voorkomen door hiervoor € 10.000 te ramen binnen de exploitatie. Voor toekomstige projecten worden deze onderhoudskosten in mindering gebracht op het projectbudget, zodat dit op de lange termijn budgetneutraal verloopt. Toelichting Voorgesteld wordt voor garantieonderhoud bij projecten structureel € 10.000 te ramen binnen de exploitatie van groen. Administratieve wijzigingen riolering

Toelichting

19

Op advies van de accountant dient een aantal te activeren rioleringskredieten direct ten laste van het resultaat van de riolering te worden genomen. Deze mogen wij niet afschrijven, terwijl wij dit eerder wel zo voorzien hadden. Dit resulteert in een structureel voordeel van€ 2.300 oplopend naar € 9.200 in 2023 en een eenmalig nadeel van € 200.000. Daarnaast is per abuis een raming in 2022 opgenomen welke na vaststelling van het GRP 2021 had moeten vervallen. Dit resulteert in een structureel voordeel van € 66.237. Tezamen met het oplopende structurele voordeel van € 9.200 resulteert dit in een structureel voordeel van oplopend € 75.437. Voorgesteld wordt bovenstaande administratieve wijzigingen door te voeren en dit laste en ten gunste van het resultaat op de voorziening riolering te laten komen.

Inhuurbudget groen en wegen naar loonsombudget

Toelichting

Vervanging duikerbruggen Raarhoeksweg Toelichting

Stormschade bomen

Toelichting Grote Markt

Toelichting

20

Binnen het fysiek ruimtelijke domein kent niet alleen de gemeente Raalte grote ambities, ook onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties zitten niet stil. Al deze activiteiten vragen om een grote inzet vanuit de ambtelijke organisatie, ook op het gebied van groen en wegen. De structurele inzet op het taakveld groen en wegen wordt al jarenlang aangevuld met (tijdelijke) externe inzet binnen de domeinen Beheer en Ruimte. De behoefte voor extra inzet op deze taakvelden neemt steeds verder toe en dat is ook logisch gezien de ontwikkelingen en ambities. Om ontwikkelingsgericht te kunnen werken is capaciteit nodig. Dat willen wij doen door het gedeeltelijk omzetten van de tijdelijke inzet op kredieten naar structurele inzet op kredieten. Dekking kan plaatsvinden uit de beschikbare budgetten en de kredieten die beschikbaar zijn. Voorgesteld wordt voor het de onderdelen groen en wegen het loonsombudget van de domeinen ruimte en beheer uit te breiden met respectievelijk € 76.218 en € 52.760 en dit te dekken vanuit kredieten en bestaande inhuurbudgetten. Door sterk gewijzigde marktontwikkelingen (stijging materiaalprijzen) schiet het gestelde budget te kort. Berekend is dat er € 80.000 extra nodig is om de werkzaamheden uit te voeren. Voorgesteld wordt het krediet met € 80.000 te verhogen en de kapitaallasten van deze investering van € 3.680 te ramen.

Deze kapitaallasten te dekken vanuit de stelpost loon- en prijsstijgingen. Begin dit jaar (januari en februari) is er een bovengemiddeld aantal stormen geweest. De stormen hebben veel schade aangebracht aan bomen. Voor het weghalen van deze bomen/stobben heeft extra inhuur plaats gevonden en komend najaar vindt er, voor de verwijderde bomen, herplant plaats. Om deze werkzaamheden uit te voeren is een bedrag van € 50.000 nodig. Voorgesteld wordt het budget voor bomen eenmalig met € 50.000 te verhogen. In het vastgestelde inrichtingsplan voor de Grote Markt en de Plas is een fontein en een duurzaam ondergronds watergeefsysteem opgenomen. Deze objecten en technische installaties vragen structureel onderhoud (van frequent schoonmaken tot periodieke controles en aanpassingen). De hoogte van de structurele lasten zijn nog niet inzichtelijk. Verwachting is dat de structurele lasten na realisatie in de planning en control cyclus van 2023 worden opgenomen. N.v.t.

Programma 3: Onderwijs, werk en inkomen Portefeuillehouder: Wethouders G. Toeter en S. van der Heide Programmacoördinator: Domeinmanager T. Schrör

Maatschappelijk doel: Onze ambitie is dat iedereen naar eigen vermogen kan blijven

Doel: Acties: Toelichting:

1. We bieden ondersteuning aan wie (tijdelijk) niet kan voorzien in het eigen inkomen en recht heeft op een uitkering. 1.1 Actief ondersteunen van inwoners die aangewezen zijn op een uitkering. De rijkscompensatie voor uitkeringen (BUIG-budget) is negatief bijgesteld van € 6.105.000 begroot naar € 5.673.237 (voorlopige beschikking rijk). Een negatieve bijstelling van € 431.763. De belangrijkste reden is, dat de werkloosheidcijfers landelijk naar beneden zijn bijgesteld. De definitieve BUIG beschikking over 2022 ontvangen we in oktober. De kosten van uitkeringen zijn naar verwachting ook lager, per saldo verwachten we bij de jaarrekening 2022 € 270.000 te moeten onttrekken aan de reserve sociaal domein. Zie verder paragraaf sociaal domein.

Doel:

2. Inwoners doen maximaal mee naar eigen vermogen.

Acties:

2.1 Inzetten op verkleinen kloof tussen vraag en aanbod op arbeidsmarkt. 2.2 Vormgeven aan aangepaste werkplekken en re-integratietraject door op te trekken met (lokale) werkgevers. 2.3 Begeleiden werkzoekenden zoveel mogelijk naar betaald werk. 2.4 Inwoners die niet in staat zijn om te werken helpen om wel een bijdrage te kunnen leveren aan de maatschappij.

Doel:

3. We werken aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt, om ervoor te zorgen dat er nu en in de toekomst passend werk beschikbaar is voor onze inwoners. 3.1 Zie 2.1

Acties:

21

Financieel

Inhoudelijk

participeren in de samenleving. We streven hierbij naar een inclusieve arbeidsmarkt, een arbeidsmarkt waarin iedereen kan meedoen. Onderwijs en overheid faciliteren de ondernemers daarbij. Voor inwoners die (tijdelijk) niet mee kunnen doen, bieden wij een vangnet. Inwoners zijn financieel gezond, hebben werk, gaan naar school, hebben een sociaal netwerk en zijn voldoende zelfredzaam. Signalen van armoede en laaggeletterdheid worden vroegtijdig gesignaleerd. Zo willen we zoveel mogelijk problemen voorkomen. Waar dit niet lukt, bieden we ondersteuning om de problemen aan te pakken. Wij kiezen daarbij voor een integrale en op het gezin/huishouden gerichte aanpak, waarbij ondersteuning op het gebied van zorg, jeugd, onderwijs, werk en inkomen gecombineerd wordt.

3.2 Werken aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt. 3.3 Uitvoering geven aan Actieplan Werk Raalte.

Doel:

Acties:

Doel: Acties:

4. Ons minimabeleid stelt inwoners met een laag inkomen in staat om mee te doen, inwoners weten de inkomensondersteunende regelingen te vinden en benutten. Armoede onder kinderen wordt zoveel mogelijk voorkomen. 4.1 Inzetten op behoud van sterke netwerk van partners om armoede te signaleren en verwijzen naar de juiste regelingen en ondersteuning. 4.2 Onderzoeken beste optie voor toegang voor inwoners in armoede en inwoners met schulden. 4.3 Daar waar nodig actief verwijzen van inwoners met een laag inkomen. 5. Schulden worden vroegtijdig gesignaleerd en het aantal inwoners met problematische schulden dringen we terug. 5.1 Zie 4.2 5.2 Zie 4.3 5.3 Integraal kijken naar oorzaak en gevolgen van de problematische schulden en vervolgstappen afstemmen. 5.4 Verder bouwen aan afspraken met schuldeisers over vroegsignalering van betalingsachterstanden aan voorlichting, preventie en nazorg. 5.5 Hulp bieden aan ondernemers en ZZP'ers met problematische schulden.

Doel:

6. Signaleren en terugdringen van laaggeletterdheid is een integraal onderdeel van de dienstverlening en het beleid in het sociaal domein.

Acties:

6.1 Gebruik maken van nieuwe manieren om groep NT1-ers (Nederlands als 1e taal) te bereiken. 6.2 Toegankelijk maken van informatie voor iedereen.

Doel:

7. Voor jongeren is er een sluitende aanpak. Jongeren gaan naar school, hebben werk of een passende dagbesteding. We werken samen met school om uitval te voorkomen. 7.1 Uitvoering van het meerjarenbeleidsplan RMC (Regionale Meld- en Coördinatiepunt voortijdig schoolverlaten). 7.2 Blijven investeren op verbinding tussen onderwijs, leerplichtambtenaar, RMC-consulent en Centrum voor jeugd en gezin.

Acties:

Doel:

22

8. We gaan verder met het uitvoeren van het lokale plan betreft het Nationaal Programma Onderwijs. We werken samen met scholen om ontwikkelingsachterstanden te voorkomen.

Acties:

8.1 Uitvoering geven aan nationaal programma onderwijs samen met de scholen en kinderopvangorganisaties.

Doel:

9. Kinderen in de gemeente Raalte worden optimaal voorbereid voor de basisschool, doordat er de mogelijkheid is om deel te nemen aan de voorschoolse voorzieningen. Voor de kinderen met een ontwikkelingsachterstand is er extra ondersteuning in de vorm van voor- en vroegschoolse educatie (VVE).

Acties:

9.1 Uitvoering geven aan ons plan van aanpak om kwaliteit van VVE te verbeteren.

Doel:

10. We ondersteunen statushouders bij hun inburgering en integratie in de gemeente Raalte, zodat zij zo snel mogelijk naar vermogen meedoen in onze samenleving. 10.1 Inzetten op integrale leerroutes. 10.2 Investeren in contact met statushouders. 10.3 Ondersteunen statushouders om financieel zelfredzaam te worden.

Acties:

Overige aspecten Eenmalige energietoelage minima Toelichting

Bij de meicirculaire 2022 ontvangen we € 1.040.000 van het rijk voor het verstrekken en het uitvoeren van een eenmalige energietoelage aan minima. Voorgesteld wordt om een eenmalig krediet van € 1.040.000 beschikbaar te stellen gedekt uit de rijkscompensatie eenmalige energietoelage.

Paragraaf Sociaal Bij de begroting 2022 is een nadelig resultaat geraamd voor de domein Sociale werkvoorziening/re-integratie van € 498.000. Bij de zomernota is dit positief bijgesteld naar een nadelig resultaat van € 10.000. Het resultaat SW/re-integratie wordt toegevoegd dan wel onttrokken aan de reserve Sociaal domein. Zie voor verder toelichting het hoofdstuk Sociaal domein. Toelichting N.v.t.

23

Programma 4: Maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Portefeuillehouder: Wethouder G. Toeter Programmacoördinator: Domeinmanager T. Schrör

Maatschappelijk doel: Onze ambitie is dat iedereen naar eigen vermogen kan blijven

Doel:

Acties:

Toelichting:

Doel:

Acties:

24

1. We dragen bij aan het stimuleren van een goede gezondheid van onze inwoners. Wij gaan uit van positieve gezondheid, waarbij gezondheid draait om mentaal en fysiek welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen in de samenleving en dagelijks functioneren. 1.1 Via het gemeentelijk programma Raalte Gezond inzetten op de thema's roken, alcohol, overgewicht, middelengebruik en mentale gezondheid. 1.2 Inwoners stimuleren aanvragen te doen die bijdragen aan onze missie 'Samen op weg naar een vitaler Raalte'. Vanaf 2023 stijgt de inwonersbijdrage GGD met € 71.000. De oorzaken hiervan zijn toename loon- en prijsindexatie, extra kosten informatiebeveiliging en toekomstbestendige bedrijfsvoering, project suïcidepreventie en uitvoering vaccinatieprogramma meningokokken en HPV jongens. Hiervan krijgen we € 15.000 van het rijk gecompenseerd en € 25.000 kan gedekt worden uit de stelpost loonprijsontwikkeling. Per saldo resulteert dit in een structurele onttrekking van € 31.000 ten laste van de algemene middelen. 2. Raalte kenmerkt zich door een verbonden samenleving, waarin ontmoeting belangrijk is en inwoners naar elkaar omkijken. Dit willen we behouden en versterken, zeker in deze coronapandemie, waarbij dit een extra uitdaging is.

2.1 Vaststellen nieuw Actieplan Ondersteuning en Waardering Mantelzorgers met als doel te kijken hoe ondersteuning en waardering van Mantelzorgers in de komende jaren vorm gaat krijgen.

Financieel

Inhoudelijk

participeren in de samenleving. Voor mensen die daarbij –naast de eigen mogelijkheden en ondersteuning door het eigen sociale netwerk- extra ondersteuning nodig hebben, zorgen wij voor een goed pakket aan laagdrempelige algemene voorzieningen. Dit doen we in samenwerking met onze maatschappelijke partners. In situaties waarin dit niet voldoende is, organiseren wij gespecialiseerde en individuele voorzieningen die aanvullend zijn op de eigen mogelijkheden van inwoners en hun omgeving. Wij kiezen daarbij voor een integrale en op het gezin/huishouden gerichte aanpak, waarbij ondersteuning op het gebied van publieke gezondheid, zorg, jeugd, onderwijs en werk en inkomen gecombineerd wordt.

Doel:

Acties:

Doel:

Acties:

Doel:

Acties:

Doel:

25

3. We vinden het belangrijk dat onze inwoners zoveel mogelijk op eigen kracht meedoen in de samenleving. Daarom werken we aan het versterken van de zelfredzaamheid en veerkracht van onze inwoners en zetten we breed in op preventie en vrij toegankelijke voorzieningen, bijvoorbeeld op het gebied van sport, cultuur en welzijn. 3.1 Maken van samenwerkingsafspraken met het medische en sociale domeinen over wie wanneer welke acties onderneemt bij zorg voor een cliënt/patiënt. 3.2 Afronden project doorontwikkeling van de onafhankelijke cliëntondersteuning en verder werken aan optimaliseren hiervan.

4. We zijn ons ervan bewust dat niet al onze inwoners (volledig) op eigen kracht mee kunnen doen in de samenleving. Voor deze inwoners bieden we passende (maatwerk)ondersteuning. 4.1 Werken aan een sterk Veilig Thuis IJsseland. 4.2 Starten van het traject om de Regiovisie te vernieuwen. 4.3 Hervatten aanbesteding en implementeren van de inkoop van specialistische hulp. 4.4 Aan de slag gaan met de uitwerking van de nieuwe regionale visie op de specialistische hulp.

5. We zorgen voor goede randvoorwaarden, zodat senioren, mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking of (psychische) kwetsbaarheid op een verantwoorde manier en zo zelfstandig mogelijk in hun eigen huis en omgeving kunnen (blijven) wonen. 5.1 Actualiseren, aanvullen en meedoen aan Actieplan Zelfstandig Thuis Wonen.

6. We geven verder uitvoering aan de transformatie van het sociaal domein. Onze uitgangspunten en randvoorwaarden daarbij zijn: 1. Het perspectief van de inwoner is ons uitgangspunt. 2. We zorgen voor een vast en vertrouwd aanspreekpunt per inwoner. 3. We doen wat nodig is, ook als we daarvoor buiten de gebaande paden moeten treden. 4. We voeren de taken in het sociaal domein budgetneutraal uit.

Acties:

Toelichting:

Doel:

Acties:

6.1 Verder werken aan de doorontwikkeling van het Transformatieplan 'Doen wat nodig is voor onze inwoners'. 6.2. Werken aan doorontwikkeling van de monitor sociaal domein. 6.3 Via de wijkaanpak, samen met inwoners, werken aan een betere leefbaarheid, sterkere sociale cohesie en sociale voorzieningen. 6.4 Opstellen van een samenwerkingsagenda tussen gemeenten, zorgverzekeraar en zorgkantoor op het gebied van ondersteuning en zorg. 6.5 Werken aan verdere doorontwikkeling van de samenwerking met de kernteams en de Kr8-partners. De projecten en acties waarmee we aan de Transformatie werken gaan over jaargrenzen heen. Het Transformatiebudget is bedoeld om deze transformatie aan te jagen en is daardoor ook deels volgend jaar nog nodig. 7. Bij ondersteuning aan jeugd richten we ons op normaliseren. Dat houdt in dat we met de jeugdige en het gezin kijken hoe we het gewone leven kunnen versterken door tijdelijk ondersteuning te bieden in de natuurlijke omgeving van het kind. Normaliseren betekent ook stoppen met hulpverlening zodra het gezin of de jeugdige weer zelf verder kan. 7.1 Bieden van tijdelijke ondersteuning op het gebied van opvoeden, opgroeien en gezondheid via het CJG (Centrum Jeugd en Gezin) aan jeugd totdat het gezin of de jeugdige weer zelf verder kan.

Overige aspecten Aanvullende Incidentele ophoging van de formatie de Kern met 1,45 fte subsidie de Kern voor de jaren 2022 en 2023, vanwege een groeiend aantal trajecten die zij uitvoeren en omdat de complexiteit van de hulpvragen toeneemt. De extra kosten van € 158.051 in 2022 en € 162.793 in 2023 worden onttrokken aan de reserve sociaal domein. Toelichting Voorgesteld wordt voor 2022 € 158.051 en voor 2023 € 162.793 te ramen en dit te dekken vanuit de reserve Sociaal domein. Structurele uitbreiding formatie jeugd

Toelichting

26

Structurele uitbreiding van formatie van jeugd met daarbij behorende overhead van 4,5 fte om uitvoering te geven aan meerdere ontwikkelingen op gebied van jeugdwet, waaronder hervormingsagenda jeugd, bovenregionale vraagstukken, nieuw inkoopmodel en steeds complexere problematiek bij jeugdigen. De structurele kosten van € 424.000 (inclusief € 56.000 overhead) te dekken uit de extra middelen jeugd en eventueel de reserve sociaal domein als achtervang. Voorgesteld wordt de structurele kosten van € 424.000 (inclusief € 56.000 overhead) te ramen en dit te dekken uit de extra middelen jeugd en eventueel de reserve sociaal domein als achtervang.

Aanbesteding huishoudelijke ondersteuning Toelichting

Bij de aanbesteding huishoudelijke ondersteuning is een hoger reëel uurtarief voor huishoudelijk hulp vastgesteld. Hierdoor stijgen de structurele kosten vanaf 2023 naar verwachting met € 240.000. Voorgesteld wordt om de structurele hogere structurele kosten vanaf 2023 van € 240.000 te ramen en dit te dekken uit de stelpost Wmo.

Paragraaf Sociaal Bij de begroting 2022 is een positief resultaat geraamd voor de domein Wmo-taken vanaf 2015 van € 781.000. Bij de zomernota is dit positief bijgesteld naar € 911.000. Voor jeugd is bij de begroting 2022 een positief resultaat geraamd van € 1.021.000. Bij de zomernota is dit bijgesteld naar € 1.125.000. De resultaten Wmo en jeugd worden toegevoegd dan wel onttrokken aan de reserve Sociaal domein. Zie hiervoor het hoofdstuk Sociaal domein. Toelichting N.v.t. ICT-applicaties Sociaal domein

Toelichting

Vrijval regiomiddelen beschermd wonen Toelichting

27

Op basis van het ICT-uitvoeringsplan 2022-2026 zijn er een aantal nieuwe ontwikkelingen binnen het sociaal domein. Het betreft implementatie applicatie, verbetering van interactie inwoner en gemeente, eenmalige uitvraag van gegevens en verbetering management en informatievoorziening. Voorgesteld wordt de eenmalige kosten van € 7.000 in 2022, € 94.000 in 2023, € 67.000 in 2024 en € 29.000 in 2025 ten laste te brengen van de reserve Sociaal domein. De structurele kosten van € 13.000 in 2024 en vanaf 2025 € 20.000 te ramen ten laste van de algemene middelen. De regioreserve beschermd wonen heeft het plafond met € 2.545.392 overschreden en er is besloten dit terug te laten vloeien naar de 5 deelnemende gemeenten ten behoeve van lokale transformatieopgaven. Voor Raalte gaat het om € 362.973. Voorgesteld wordt om de middelen Wmo beschermd Wonen toe te voegen aan het krediet transformatiebudget Sociaal Domein.

Programma 5: Duurzaamheid, klimaatadaptatie en energietransitie Portefeuillehouder: Wethouder B. Nijboer Programmacoördinator: Domeinmanager E. Melinga

Maatschappelijk doel: De Gemeente Raalte wil in 2050 energieneutraal zijn en voldoen aan de

Doel:

1. We werken toe naar een CO2-reductie van 49% in 2030 en een energie neutrale gemeente in 2050. In 2030 wekken we in gemeente Raalte 100 GWh aan duurzame energie op. We werken toe naar een aardgasvrije gebouwde omgeving per 2050.

Acties:

1.1 Ontwikkelen uitvoeringsplannen waarmee inwoners, lokale energie-initiatieven en onze stakeholders toewerken naar een aardgasvrije en toekomstbestendige gebouwde omgeving. 1.2 Actualiseren visie op laadinfrastructuur.

Doel:

2. We realiseren een duurzame leefomgeving. We stimuleren en faciliteren initiatieven uit de samenleving die bijdragen aan de verduurzaming van de gemeente Raalte. Via een bottom-up dorpsaanpak inventariseren en stimuleren we initiatieven, gericht op energiebesparing en duurzame opwekking bij eigen woningen, gebouwen en op land.

28

Financieel

Inhoudelijk

afspraken uit het klimaatakkoord van Parijs. Dit betekent dat de CO2-uitstoot in 2030 is gereduceerd met 49%. Het opwekken van elektriciteit met hernieuwbare bronnen zal steeds meer onderdeel uitmaken van onze leefomgeving. Zonnepanelen op daken, maar ook door een mix van zonneparken op land, windmolens en andere duurzame alternatieven. De energietransitie, circulaire economie en de verduurzaming en klimaatbestendige inrichting van de leefomgeving willen we met de samenleving verder vormgeven. Voor inwoners, ondernemers, maatschappelijke en publieke organisaties liggen hierin grote uitdagingen, maar ook kansen. We ondersteunen en faciliteren initiatieven uit de samenleving die bijdragen aan de verduurzaming van de gemeente Raalte. Tegelijkertijd starten we - daar waar kansrijk of noodzakelijk - zelf of in regionaal verband initiatieven. We acteren continu op verschillende schaalniveaus. Met onze regionale partners geven we invulling aan de regionale energiestrategie 1.0 en herijken we de regionale energiestrategie richting RES 2.0 (2023). Via een bottom-up aanpak werken we dorpsgericht aan de uitwerking van de landelijke afspraken uit het klimaatakkoord. We inventariseren en stimuleren initiatieven uit de samenleving die zich richten op duurzame opwek, energiebesparing of aardgasvrij wonen.

Wij ontwikkelen samen met belanghebbenden een Warmtevisie om tot een aardgasvrije gebouwde omgeving te komen per 2050.

Acties:

2.1 Voorzetten van onze dorpsaanpak en we geven lokaal invulling aan de Regionale Energiestrategie. Onderzoeken samen met de dorpen welke kansen en initiatieven er zijn voor bijvoorbeeld wind- of zonneparken. Als gemeente verbinden, ondersteunen en faciliteren wij de duurzaamheidsgroepen uit de dorpen. 2.2 Ondersteunen duurzame projecten van (mkb) bedrijven en maatschappelijke organisaties met het Energiefonds Raalte.

Doel:

3. We stimuleren de verduurzaming van bedrijven, woningen en circulaire afvalstromen. We zetten in op bewustwording in de samenleving, we communiceren over de nut en noodzaak van het verduurzamen van bedrijven en woningen, het scheiden van afval en het verwijderen van asbestdaken. Daarmee beogen we dat steeds meer inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen stappen zetten naar een duurzame samenleving en leefomgeving. 3.1 Naast het opwekken van duurzame energie blijven we inzetten op bewustwording over energiebesparing. Via het Energieloket wordt informatie ontsloten over wijkaanpakken, bijeenkomsten en kunnen inwoners advies krijgen over het verduurzamen van woningen. 3.2 Uitwerken van een aantal scenario's om de hoeveelheid (rest)afval te verminderen en te komen tot een hoger hergebruikpercentage. 3.3 Voorzetten aanpak saneren van asbestdaken. 3.4 Onderzoeken of een wijziging in de randvoorwaarden en/of aanvulling van het Energiefonds nodig is. De inkomsten uit oud papier zijn naar verwachting € 130.000 hoger dan begroot, doordat de marktprijs van papier hoog is. Dit komt gedeeltelijk ten gunste van de inzamelaars en daarnaast gedeeltelijk ten gunste van de voorziening afvalverwijdering. Voorgesteld wordt, de raming met € 130.000 te verhogen. Hiervan komt € 40.000 ten gunste van de inzamelaars, waardoor de gemeentelijke kosten stijgen.

Het restant van € 90.000 komt ten gunste van de voorziening afvalverwijdering.

Acties:

Toelichting:

Overige aspecten SDE-subsidies

Toelichting

29

Gezien de onzekere situatie rond energieprijzen kan er geen goede inschatting gemaakt worden van wat dit betekent voor de te ontvangen SDE-subsidies voor de zonnepanelen op onze eigen gebouwen. De kans is aanwezig dat de totale subsidie (voor zes gebouwen) tussen de € 30.000 en € 80.000 lager uitvalt. Mocht deze lager uitvallen, dan wordt hier bij de jaarrekening 2022 over gerapporteerd. N.v.t.

Programma 6: Economie Portefeuillehouder: Wethouder S. van der Heide Programmacoördinator: Domeinmanager E. Melinga

Maatschappelijk doel: Ondernemers zijn van groot belang voor onze lokale economie,

Doel: Acties:

Doel: Acties:

30

1. Een minimale top tien en het streven naar een top drie notering in de MKB vriendelijkste gemeente in Overijssel. 1.1 Voorzetten Taskforce Ondernemersdienstverlening en prioriteren en plannen maken om de procedures te verbeteren. 1.2 Doorgaan met startersloket. 1.3 Actieve inzet op uitgifte bedrijfskavels. 2. Ondersteuning van het bedrijfsleven gedurende de postcoronafase. 2.1 Ondersteunen van het bedrijfsleven in de post coronafase.

Financieel

Inhoudelijk

werkgelegenheid en leefbaarheid. Wij doen er alles aan om ondernemers optimaal te faciliteren en door de (post) coronacrisis te leiden. Door een adequaat vestigingsklimaat, goede bedrijventerreinen, ruimtelijk-economisch vitale (winkel)centra, digitale verbindingen en excellente bereikbaarheid werken wij aan een duurzame concurrerende economie die een goede uitgangspositie kan behouden en versterken. We gaan, net als in 2021, aan de slag met de uitvoering van de economische agenda. Om onze winkelcentra toekomstbestendig te maken, werken we aan de uitvoering van onze centrumplannen. In 2022 vindt een groot deel van de uitvoering van de Grote Markt en De Plas plaats. Ook werken we aan de centrumvisie Heino. De gemeente Raalte heeft een sterke agro & food sector en om de innovaties in deze sector te stimuleren, hebben we Regio Deal-middelen van het rijk gekregen om de innovaties aan te jagen. In 2022 willen we hier voortvarend mee aan de slag gaan. In het MKB-onderzoek 2020 zijn we op de derde plaats geëindigd van de meest MKB vriendelijke gemeente in Overijssel. Deze lijn willen we uiteraard doorzetten in onze ondernemersdienstverlening. Onze economie staat niet op zichzelf, maar is in sterke mate verbonden met de omliggende regio's. Een goede samenwerking in de regio is daarom cruciaal.