VTH_uitvoeringsbeleid_versie 15-12-2021
Tekst van het document
VTH uitvoeringsbeleid Gemeente Raalte
Versie 18 oktober 2021 Tekst: H. Rodijk December 2021
2
Bestuurssamenvatting Inleiding Wonen, werken en leven in de gemeente Raalte kenmerkt zich mede door grote ambities. Er gebeurt veel op het gebied van bouwen, ruimtelijke ordening en evenementen. De inhoudelijke ambities wil de gemeente Raalte zoveel mogelijk faciliteren. Hierbij horen ook regels, soms omdat het moet of om hetgeen wij waardevol vinden te beschermen. De werkzaamheden op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving in het fysieke domein (VTH taken) horen hierbij. De gemeente Raalte zet stappen om te komen tot een doorontwikkeling en herijking van het bestaande beleid. Dit is vertaald in een 4-tal documenten, die onderling samenhangen en elk op hun abstractieniveau relevant zijn, te weten: 1. Het VTH ambitiedocument (raad, november 2021) 2. Het VTH uitvoeringsbeleid (wettelijk plicht, college december 2021) 3. Het VTH uitvoeringsprogramma (jaarlijks in december vast te stellen door het college) 4. VTH Jaarverslag (evaluatie en verslaglegging) In het onderstaande leest u hoe in het VTH uitvoeringsbeleid de VTH ambitie wordt vertaald.
Van ambitie naar uitvoering.
Raalte wordt aangepakt is opgenomen in
Met het vaststellen van het VTH
dit VTH uitvoeringsbeleid.
ambitiedocument door de gemeenteraad
De VTH ambitie in een notendop
‘WAT” de gemeente Raalte wil bereiken op
Ontwikkelen van beleid in de gemeente Raalte
het gebied van vergunningverlening, toezicht
kenmerkt zich door vroegtijdig in te zetten
en handhaving. Het VTH ambitiedocument is
op een proces waarbij ook de samenleving
daarmee richtinggevend voor het opstellen van
wordt betrokken. In dit proces heeft ook de
het VTH uitvoeringsbeleid. Het behandelen van
gemeenteraad een belangrijke rol gehad. Hierbij
vergunningaanvragen, het houden van toezicht
is opgehaald wat er leeft en speelt in de Raalter
en het uitvoeren van de handhavingstaken,
samenleving en bij de gemeenteraad. Nieuwe
het lijkt allemaal zo gewoon en vanzelfsprekend.
ontwikkelingen zijn benoemd, risicosturing
Toch vraagt dit steeds weer de nodige inzet
wordt geïntroduceerd. Dit alles is door vertaald in
en aandacht waarbij ook prioriteiten moeten
het VTH ambitiedocument, vastgesteld door de
worden gesteld. Het toepassen van wet- en
gemeenteraad op 25 november 2021. De ambitie
regelgeving en hoe dit in de gemeente
die de gemeente Raalte hierbij kiest, is vertaald
VTH uitvoeringsbeleid
is op strategisch niveau helder geworden
3
in de onderstaande zes sporen, waarbij de inzet
waar mogelijk en nodig, aandacht voor het
primair is gericht op het borgen van veiligheid
VTH uitvoeringsbeleid.
binnen dit brede taakveld.
Context 1. De inzet op veiligheid krijgt prioriteit, op basis van risicosturing; 2. Meer aandacht voor thema’s als duurzaamheid en groene inpassingen 3. Samenlevingssturing op signaalbasis en met een jaarlijkse thematische focus; 4. Inzet op communicatie voor bewustwording en preventie; 5. Het inzetten op preventie, via het sectorale beleid; 6. Het herschikken van taken en inzetten op procesoptimalisatie.
De context waarbinnen het VTH uitvoeringsbeleid is geplaatst is zeer divers. In dit kader heeft de gemeente Raalte te maken met het eerder genoemde sectorale beleid zoals beleid op het gebied van veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en leefbaarheid. Daarnaast wordt er samengewerkt met vele externe partijen, denk hierbij aan de provincie, het waterschap, de veiligheidsregio en de GGD. De relevante wet- en regelgeving biedt het juridisch kader waarbinnen opgaven een plek moeten krijgen, waarbij dit VTH uitvoeringsbeleid ook onder de
Doel VTH uitvoeringsbeleid
Omgevingswet kan fungeren. Op lokaal niveau
Met het vaststellen van het voorliggende VTH
is een gebiedsanalyse gemaakt met daaraan
uitvoeringsbeleid wordt invulling gegeven
gekoppeld een risicoanalyse. Dat geeft het
aan de wettelijke taak die de gemeente Raalte
inzicht waar de hoogste risico’s liggen en de
heeft in nauwe samenhang met de ambitie
grootste inzet op moet plaatsvinden.
die de gemeenteraad heeft vastgelegd. Het voorliggende beleid is uitvoeringsgericht.
Strategieën
Het behandelt vooral de vraag “HOE” de
Het bovenstaande leidt tot de behoefte
gemeente Raalte invulling geeft aan haar
om te beschikken over een handleiding en
taken, een handelingsperspectief en
protocollen voor het daadwerkelijk handelen.
-protocollen voor alle betrokkenen.
Dat is vertaald in strategieën, die aansluiten bij de strategieën die de Omgevingsdienst IJsselland hanteert en op landelijk niveau
Het VTH uitvoeringsbeleid heeft betrekking
worden toegepast. In eerste instantie kan
op de VTH thuistaken, zoals bouwen, afwijking
hierbij de preventiestrategie worden genoemd.
bestemmingsplannen, brandveiligheid,
Verder wordt bij de uitvoering van de VTH taken
monumenten, evenementen en het vellen van
gebruik gemaakt van strategieën op het gebied
houtopstanden (kappen) en toezicht op de
van vergunningverlening, toezicht, sancties
openbare ruimte. De milieutaken zijn belegd
en gedogen. Niet onbelangrijk is te vermelden
bij de Omgevingsdienst IJsselland, hiervoor is
is dat de gemeente Raalte extra inzet op het
in 2018 uniform uitvoeringsbeleid vastgesteld.
ontwikkelen en uitvoeren van een voor de
Het VTH uitvoeringsbeleid is faciliterend aan het
VTH-taken specifieke communicatiestrategie.
sectorale beleid, het is geen doel op zich. Bij een actualisatie van sectoraal beleid is er,
VTH uitvoeringsbeleid
Scope VTH uitvoeringsbeleid
4
Onze manier van werken
om tijdig te kunnen inspelen op actuele
De gemeente Raalte vindt het belangrijk
ontwikkelingen in een dynamische
dat ieder zijn rol kent, zoals onder andere
samenleving. Dit wordt gedaan door
de aanvrager, de vergunningverlening,
doelstellingen te gebruiken en deze te
toezichthouder, jurist, ruimtecoach,
monitoren.
adviseurs etc. Zo kunnen wij samen de verantwoordelijkheid nemen voor dit taakveld.
Tot slot
Een goede communicatie is hiervoor van
Met het VTH uitvoeringsbeleid ligt er een
belang, dit komt terug in spoor 4.
handelingsperspectief voor de uitvoering
Het klantgericht handelen behouden wij,
van de VTH thuistaken. Op basis hiervan
waar mogelijk denken wij mee en streven wij
wordt jaarlijks een uitvoeringsprogramma
naar korte doorlooptijden. Als gewaardeerd
opgesteld en ter vaststelling aangeboden
partner hanteren wij onze kernwaarden;
aan het college. Hiermee wordt zichtbaar
betrouwbaar, verbindend, oplossingsgericht en
waar de inzet daadwerkelijk plaatsvindt.
slim. Hierbij hanteren wij een integrale aanpak,
De verantwoording op basis van onze
ook “Nee” kan een antwoord zijn.
structurele monitoring van de uitvoering van
Het uitvoeringsbeleid is toekomstbestendig
de VTH-taken, vindt achteraf plaats in het
met de nodige wendbaarheid en flexibiliteit
VTH jaarverslag.
VTH uitvoeringsbeleid
5
Inhoudsopgave 1. Inleiding
6
6. Analyses
23
1.1 Aanleiding 1.2 Doelen van de plannen 1.3 Scope van het plan
6 7 8
6.1 Omgevings- en risicoanalyse 6.2 Algemene omgevingsanalyse 6.3 Risicoanalyse
23 23 26
2. Bouwstenen van het VTH uitvoeringsbeleid
9
7. VTH-Strategieën
28
7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 7.6
28 30 30 31 31 32
Preventiestrategie Vergunningenstrategie Toezichtstrategie Sanctiestrategie Gedoogstrategie Communicatiestrategie
2.1 Bouwstenen 2.2 Kwaliteitsmanagement 2.3 Probleemanalyse
9 10 11
3. Het VTH uitvoeringsbeleid
12
3.1 Uitwerking zes sporen 3.2 Van VTH uitvoeringsbeleid naar VTH uitvoeringsprogramma
13 14
4. Beleidsthema’s
15
Bijlagen
4.1 Veiligheid 4.2 Duurzaamheid 4.3 Gezondheid 4.4 Leefbaarheid 4.5 Ondermijning
15 15 15 16 17
5. B eschrijving taakvelden en regionale samenwerking
18
5.1 Wettelijke kaders 5.2 Externe samenwerking
18 20
Bijlage 1: Vergunningenstrategie 36 Bijlage 2: Toezichtstrategie 42 (vormen en werkwijze van toezicht) Bijlage 3: Landelijke handhavings- 48 strategie (LHS) Bijlage 4: Gedoogstrategie 63 Bijlage 5: Communicatiestrategie 71 Bijlage 6: Uitwerking beleids- en 72 kwaliteitsdoelen Bijlage 7: Bouwplantoetsing 75 Bijlage 8: Begrippen- en 78 afkortingenlijst
8. Organisatie en uitvoering
33
8.1
33
Organisatie
35
VTH uitvoeringsbeleid
6
1. Inleiding Samenhangend uitvoeringsbeleid
In het VTH ambitiedocument is de inzet primair
Om te komen tot doorontwikkeling en herijking
gericht op het borgen van de veiligheid,
van het bestaande VTH beleid zet de gemeente
daarnaast heeft de raad aangegeven dat
Raalte meerdere stappen. Dit wordt vastgelegd
het VTH uitvoeringsbeleid moet worden
in vier documenten die onderling samenhangen
vormgegeven langs zes sporen.
en elk op hun eigen abstractieniveau relevant zijn. In dit document legt de gemeente
Een belangrijke bouwsteen voor het
Raalte het VTH uitvoeringsbeleid vast.
uitvoeringsbeleid is de risicoanalyse.
Dit wettelijk verplichte beleid is geënt op
Deze analyse maakt het mogelijk om
het VTH ambitiedocument en wordt jaarlijks
transparante prioriteiten te stellen voor de uit
uitgewerkt in het VTH uitvoeringsprogramma.
te voeren VTH taken. Hoeveel aandacht wordt gegeven bij het uitoefenen van de risicotaak
Voor u ligt het beleid voor de uitvoering van
en waar gaat onze tijd naar toe? Bij het maken
VTH thuistaken onder het omgevingsrecht en
van de keuzes gaan we risico gestuurd te werk
daarnaast ook de taken die voortvloeien uit
met behulp van de risicoanalyse en de diverse
bijzondere wetten, zoals de drank- en horecawet
uitvoeringsstrategieën.
en de Algemene Plaatselijke Verordening. Dit samen wordt het VTH uitvoeringsbeleid genoemd. In dit hoofdstuk staan de aanleiding
1.1 Aanleiding
en het doel van het beleid. Om ook in de
Op grond van de Wet algemene bepalingen
toekomst te kunnen blijven ontwikkelen, biedt
omgevingsrecht (Wabo) en het Besluit
het inzicht welk instrumentarium hiervoor
omgevingsrecht (Bor) is het aan de bevoegde
wordt ingezet.
gezagen om: voor de in artikel 7.1 van het Bor bedoelde
Dit VTH uitvoeringbeleid richt zich op de
basistaken (milieu)1 voor de Omgevingsdienst
uitvoering van de VTH taken zoals die zijn
IJsselland uniform VTH-beleid op te stellen
vastgelegd in de Wabo en vanaf 1 juli 2022 in de
voor de in artikel 7.2 van het Bor bedoelde
Omgevingswet. In de Omgevingsvisie ‘Horizon
Wabo thuistaken 2ieder voor zich uitvoerings-
gemeente Raalte 2040’ heeft de gemeenteraad
en handhavingsbeleid vast te stellen.
drie kernopgaven benoemd. Deze inhoudelijke Deze verplichtingen krijgen vanaf 1 juli
invullen van het VTH uitvoeringsbeleid.
2022 een beleidsneutraal vervolg in de Omgevingswet met een uitwerking in het
Het VTH ambitiedocument ligt ten grondslag
Omgevingsbesluit.
aan het VTH uitvoeringsbeleid. De inbreng
Het Bor en het Omgevingsbesluit geven
vanuit de Raalter samenleving en professionele
procescriteria voor het op te stellen uitvoerings-
partners voor het VTH ambitiedocument is
en handhavingsbeleid. Zo moet onder meer in
doorvertaald in het VTH uitvoeringsbeleid.
het beleid worden aangegeven welke doelen
VTH uitvoeringsbeleid
kernopgaven zijn medebepalend voor het
7
1 Onder het pakket van basistaken (BTP) wordt de vergunningverlening (uitvoering), het toezicht en de handhaving van omgevingvergunningen milieu, meldingen Activiteitenbesluit milieubeheer en beschikkingen in het kader van de Wet bodembescherming verstaan. In IJsselland is het basistakenpakket bij convenant uitgebreid tot het basistakenpakket plus IJssellandse variant. Als onderdeel van het BTP gelden ook de BRIKS-taken voor zover de provincie bevoegd gezag is. Deze taken worden uitgevoerd door de OD. Binnen de samenwerking van de Omgevingsdienst IJsselland laten de gemeenten en de provincie Overijssel ten minste dit takenpakket uitvoeren. 2Onder thuistaken wordt de vergunningverlening (uitvoering), het toezicht en de handhaving van het omgevingsrecht verstaan, met uitzondering van het takenpakket plus IJssellandse variant (zie *) welke door de Omgevingsdienst IJsselland worden uitgevoerd.
worden gesteld bij de uitvoering en handhaving
VTH uitvoeringsprogramma
en welke activiteiten daartoe worden
Zowel de milieutaken (regionaal uniform) als
uitgevoerd. Indien nodig wordt dit onderling
de overige VTH taken (de thuistaken) worden
afgestemd.
uitgewerkt in het VTH uitvoeringsprogramma. Dit programma wordt jaarlijks door het college
1.2 Doelen van de plannen
vastgesteld.
Er bestaat een nauwe samenhang
VTH jaarverslag
tussen het VTH ambitiedocument,
De verantwoording vindt plaats door middel
het VTH uitvoeringsbeleid en het VTH
van een VTH jaarverslag, waarbij wordt
uitvoeringsprogramma en het VTH jaarverslag.
gerapporteerd over de geplande
Hieronder in het kort de doelen die voor deze
en uitgevoerde activiteiten van het
nota van belang zijn.
VTH uitvoeringsprogramma.
VTH ambitiedocument
Ontwikkelingsgerichte aanpak
De gemeenteraad van Raalte heeft het VTH
Het ‘blijven ontwikkelen’ wordt voor een
ambitiedocument vastgesteld. Hiermee is op
belangrijk deel gevoed vanuit de beleidscyclus
strategisch niveau bepaald ‘wat’ belangrijk is
(Big-8 of Big Eight). Om een effectieve en
en op welke wijze de gemeente Raalte haar
lerende organisatie te zijn, is het noodzakelijk
prioriteiten stelt.
regelmatig de gang van zaken tegen het licht te houden. Op deze wijze is het mogelijk te zien of beleid en uitvoering doelmatig en doeltreffend
Het VTH uitvoeringsbeleid is een op uitvoering
zijn. De beleidscyclus geeft de relatie tussen
gericht beleid dat wordt doorontwikkeld. Het
het maken van beleid en het evalueren ervan
doel hierbij is om in de praktijk van iedere dag
in de loop van de tijd weer. De Big-8 cyclus
de beleidsdoelen daadwerkelijk tot uitvoering
(figuur 1) maakt het proces van beleid maken,
te brengen. Het VTH uitvoeringsbeleid
programmeren, uitvoeren en evalueren
behandelt de vraag ‘hoe’ de gemeente Raalte
inzichtelijk alsmede de verbinding tussen beleid
invulling geeft aan haar taken en biedt daarbij
en uitvoering. In deze paragraaf wordt op
een handelingsperspectief en protocollen voor
enkele van deze punten verder ingegaan.
alle betrokkenen.
VTH uitvoeringsbeleid
VTH uitvoeringsbeleid
8
mogelijk. De beleidscyclus van Big-8 geeft aan Strategisch beleidskader
dat jaarlijks een verantwoording van het al of niet behalen van de beleidsdoelstellingen
Rapportage & evaluatie
Strategische cyclus
Operationeel beleidskader
wordt gemaakt en een evaluatie van het beleid. Deze verantwoording vindt plaats door middel van een jaarverslag VTH.
Planning & Control
Het beleid legt het minimale uit te voeren niveau vast, zoals vastgelegd in wet- en
Voorbereiden
Operationele cyclus
Monitoren
Uitvoeren
regelgeving en de Kwaliteitscriteria 2.2.
1.3 Scope van het plan Dit VTH uitvoeringsbeleid heeft betrekking op het fysiek-ruimtelijk domein. Hieronder vallen verschillende taken zoals onder andere: De uitvoering van vergunningverlening;
Monitoring
Toezicht en handhaving van de VTH
Monitoring is het stelselmatig verzamelen,
thuistaken;
bewerken en verstrekken van gegevens.
Bouwen;
Hiermee wordt nagegaan of en in hoeverre het
Het afwijken van een bestemmingsplan/
gevoerde beleid effect heeft gehad. Ook wordt
omgevinsplan;
hiermee gecontroleerd of de gestelde doelen
Monumentvergunningen;
en taakstellingen zijn of worden gehaald.
Brandveilig gebruik van panden; Daarnaast heeft het beleid betrekking op
Om verantwoording te kunnen afleggen
meerdere taken die onder de APV vallen, zoals
over de inspanningen en resultaten zijn
het vellen van houtopstanden (kappen), in- en
verschillende gegevens nodig. Deze gegevens
uitritten, reclame, evenementen en het toezicht
dienen opvraagbaar te zijn vanuit de
op het openbaar gebied.
beschikbare digitale systemen. De gegevens worden gebruikt voor de jaarlijkse evaluatie
Dit beleidsplan vormt samen met het in
van het VTH uitvoeringsbeleid en VTH
2018 vastgestelde Uniform beleid voor
uitvoeringsprogramma. In bijlage 6 zijn de
de uitvoering van vergunningverlening,
doelstellingen met indicatoren opgenomen
toezicht en handhaving 2019 – 2021 (taken
waarop ook wordt gemonitord.
Omgevingsdienst IJsselland) het uitvoerings- en
Evaluatie en verslaglegging Een goede verantwoording en verslaglegging is belangrijk. Dit maakt het niet alleen mogelijk om de efficiëntie en effectiviteit van het gevoerde beleid te beoordelen, maar hierdoor is ook het beoordelen van de periodieke bijsturing
(vanaf 1-1-2022) de Omgevingswet.
VTH uitvoeringsbeleid
handhavingsbeleid als bedoeld in de Wabo en
9
2. Bouwstenen van het VTH uitvoeringsbeleid 2.1 Bouwstenen
vergunningverlening, toezicht en handhaving
In dit hoofdstuk leest u de belangrijkste
komen en welke afwegingen we daarbij maken.
bouwstenen van het VTH uitvoeringsbeleid.
Daarbij moeten we keuzes maken, waarbij het
Het gaat in op het gemeentelijk beleid en de
VTH ambitiedocument medebepalend is voor
wettelijke bepalingen waaraan moet worden
de prioriteit van de inzet. Hiervoor is het van
voldaan.
belang dat in het sectorale beleid voldoende aandacht is geweest voor de praktische
2.1.1 Het VTH ambitiedocument
uitvoering van de VTH taken. De uitkomst van
De ambitie van de gemeente Raalte is vertaald
de wisselwerking tussen het sectorale beleid
in de onderstaande zes sporen, waarbij de
en de uitvoering van de daarbij behorende
inzet primair is gericht op het borgen van de
VTH taken vindt zijn weerslag in het jaarlijkse
veiligheid binnen dit brede taakveld.
uitvoeringsprogramma VTH.
1. De inzet op veiligheid krijgt prioriteit, op basis van risicosturing 2. Meer aandacht voor thema’s als duurzaamheid en groene inpassingen. 3. Samenlevingssturing op signaalbasis en met een jaarlijkse thematische focus
2.1.4 Definiëring beleidstermen VTH Ter definiëring van dit beleid wordt gebruik gemaakt van de termen vergunningen, toezicht en handhaving. In dat kader worden deze begrippen als volgt gedefinieerd:
4. Inzet op communicatie voor bewustwording en preventie 5. Het inzetten op preventie, via het sectorale beleid 6. Het herschikken van taken en inzetten op procesoptimalisatie
Vergunningverlening In het omgevingsrecht wordt onder vergunningverlening verstaan het beoordelen en toetsen van aanvragen aan geldende wet- en regelgeving. Uiteindelijk moet dit resulteren in een kwalitatief goed besluit, eventueel onder
2.1.2 Samenhang VTH uitvoering met sectoraal beleid
voorwaarden en met voorschriften, binnen de
De uitvoering van VTH taken is faciliterend aan
dat het vaak gaat om het toetsen aan landelijke
het sectorale beleid en staat niet op zichzelf.
wetgeving. Dat wil zeggen dat afwijken lang
Zonder de uitvoering van de VTH taken komt
niet altijd mogelijk is.
hiervoor geldende proceduretijd. Belangrijk is
het sectorale beleid niet tot uiting. De realisatie Toezicht
zonder dat er een omgevingsvergunning voor
Onder toezicht verstaat men het uitvoeren van
de activiteit bouwen wordt afgegeven.
controles. Ook het verzamelen van informatie naar aanleiding van een klacht of melding
Waar in het inhoudelijke beleid de inhoudelijke
hoort hierbij, om vervolgens te beoordelen of
doelen worden beschreven leggen we
dit voldoet aan de gestelde eisen in de wet en/
in dit uitvoeringsbeleid vast hoe we tot
of regelgeving. Het resultaat van toezicht kan
VTH uitvoeringsbeleid
van een woonvisie kan niet plaatsvinden,
10
zijn dat voorschriften, zonder inzet van verdere
deze paragraaf wordt ook ingegaan op de
handhavingsmiddelen, worden nageleefd.
kwaliteitszorg en kwaliteitsborging.
Toezicht omvat een breed scala aan activiteiten, vaak ook in een meedenkende en adviserende
2.2.1 Verordening kwaliteit VTH
rol. Op deze wijze kan al in een vroeg stadium
Vergunningverlening, toezicht en handhaving
worden voorkomen dat een strijdige situatie
draait allen om het beheersen van risico’s
ontstaat. Door middel van aansporing,
voor de samenleving. De inwoners moeten
overreding of een waarschuwing kan worden
erop kunnen vertrouwen dat de gemeente
bereikt dat de voorschriften alsnog worden
de belangrijkste risico’s goed onder controle
nageleefd. Indien het gewenste effect
heeft. Om dit vertrouwen waar te maken is het
alsnog niet wordt bereikt, gaan we over tot
belangrijk dat de gemeente op een adequaat
handhaving.
niveau de kwaliteit van de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving kan garanderen.
Handhaving Bij handhaving wordt vaak gebruik gemaakt
Een belangrijk deel van de besluitvorming
van de bestuursrechtelijke middelen die de
is de kwaliteit van de uitvoering. Dit overleg
gemeente, op grond van artikel 125 van de
moet decentraal worden gehouden met alle
Gemeentewet, tot haar beschikking heeft om
desbetreffende bevoegde gezagen. Leidend
de overtreding ongedaan te (laten) maken.
hierin is de afspraak met het kabinet dat
De handhavingsmiddelen zijn het opleggen
een landelijk kwaliteitsniveau moet worden
van een last onder dwangsom, het toepassen
gerealiseerd en behouden. Op basis hiervan
van bestuursdwang, het geheel of gedeeltelijk
heeft de VNG in samenwerking met het IPO
intrekken van een vergunning of ontheffing
op basis van de Kwaliteitscriteria 2.2. in 2016
en, waar dit mogelijk is, het opleggen van
een verordening opgesteld. In de verordening
een bestuurlijke boete. Niet altijd komt het in
is een verplichting opgenomen tot het
een handhavingstraject zover, omdat vaak na
opstellen van doelen voor uitvoeringskwaliteit,
bijvoorbeeld een waarschuwing de strijdige
dienstverlening en financiën. Deze drie doelen
situatie al wordt opgeheven. Bestuursrechtelijke
zijn ook opgenomen in de Verordening kwaliteit
handhaving is, met uitzondering van de
VTH zoals deze in november 2016 door de
bestuurlijke boete, niet gericht op het straffen
gemeenteraad van Raalte is vastgesteld.
van de overtreder, maar op het opheffen Uitvoeringskwaliteit:
samenwerkingspartners besloten worden om,
De mate waarin een product voldoet aan
naast bestuursrechtelijk ook strafrechtelijk op te
de juridische en organisatorische doelen
treden.
(zoals geformuleerd in de relevante wet- en regelgeving en de algemene beginselen
2.2 Kwaliteitsmanagement Het uitvoeren van de VTH taken moet aan bepaalde eisen voldoen. Hiervoor komt de Verordening kwaliteit VTH in beeld. In
van behoorlijk bestuur) en bijdraagt aan de omgevingsdoelen. M.a.w. de inhoudelijke kwaliteit.
VTH uitvoeringsbeleid
van de strijdige situatie. Waar nodig kan met
11
Dienstverlening:
het proces krachtig weer.
De manier waarop (in communicatie, snelheid,
Aan de uitvoering van werkzaamheden met
service) de organisatie met belanghebbenden
betrekking tot vergunningen, meldingen,
(aanvragers, omgeving en klagers, etc.) omgaat.
ontheffingen, controles (toezicht) en handhavingsacties liggen heldere (werk)
Financiën:
processen ten grondslag. In het kader van
De inzet van middelen in relatie tot de kwaliteit
de kwaliteitszorg moet het (werk)proces
van de geleverde diensten/producten. Bij
transparant en vastgelegd zijn. Maar ook voor
de uitvoering van VTH taken hanteert de
het creëren van een zogeheten ‘level playing
gemeente de landelijke kwaliteitscriteria. De
field’ voor burgers en bedrijven is dat een
huidige kwaliteitscriteria (versie 2.2) dateren
vereiste. De procescriteria bieden de kaders
van juli 2019. Deze verordening moet onder
voor het kwaliteitssysteem van het bevoegd
de Omgevingswet worden vernieuwd. Dit kan
gezag. De basis voor de procescriteria is
beleidsneutraal.
afkomstig uit de Plan Do Check Act (PDCA)cyclus. Deze afkorting staat voor een
In bijlage 6 zijn bovenstaande doelen verder
beleidscyclus, dubbele regelkring of ‘Big Eight’.
uitgewerkt. Per beleidsdoel zijn indicatoren
Hierover staat meer informatie in hoofdstuk 1,
opgesteld waarmee kan worden bepaald of
paragraaf 1.2.
aan de gestelde doelen kan worden voldaan.
Een gesloten kwaliteitscyclus borgt dat we een
Ook zijn er, indien mogelijk, streefwaarden
lerende organisatie zijn.
opgenomen per beleidsdoel. Uitgangspunten kwaliteitsborging Het is gebleken dat veel van de gevraagde
Systematische kwaliteitszorg kent een aantal
aspecten niet of gedeeltelijk zijn geregistreerd.
elementen:
Vandaar dat de gestelde doelen, slechts
1. Verantwoordelijkheid beleggen voor
streefwaarden zijn. Hierom zijn er het eerst
het ontwikkelen en in stand houden van
komende jaar nog geen cijfers beschikbaar,
kwaliteitszorg en het rapporteren over de
deze dienen eerst beschikbaar te komen.
voortgang;
Het doel is om na een aantal jaren gewerkt te
2. Zorg dragen voor kwaliteitsbeleid en
hebben met deze doelen, de streefwaarden
doelstellingen welke gericht zijn op het
om te zetten naar grenswaarden. Indien nog
continu verbeteren, evalueren en (zo nodig)
niet kan worden voldaan aan de onderstaande
bijstellen;
doelen en/of richtwaarden, dan wordt dat in het uitvoeringsprogramma opgenomen.
3. Zorg dragen voor een kwaliteitsprogramma inclusief planning en monitoring;
2.2.2 Kwaliteitszorg en Kwaliteitsborging op basis van de Wabo/Omgevingswet Kwaliteitszorg gaat over het doorlopen van
5. Het managen van verbeterpunten; 6. Vergelijking en auditing: interne en externe ogen houden ons scherp.
een regelmatig terugkerend (werk)proces. Het uitgangspunt hierbij is ‘goed zijn, is beter willen
Deze uitgangspunten betekenen op
worden’. Deze woorden geven de intentie van
medewerkersniveau dat de taken adequaat
VTH uitvoeringsbeleid
4. Borging werkwijze in cultuur en systemen;
12
moeten worden uitgevoerd. Hiervoor wordt
2.3.1. Omgevingsanalyse
voldoende deskundigheid en frequente
In hoofdstuk 6 beschrijven we de situatieschets
uitvoering gevraagd. Daarnaast zijn
van de gemeente Raalte en zal inhoudelijk
spelregels opgesteld hoe om te gaan met de
worden ingegaan op de probleemanalyse.
Kwaliteitscriteria, waardoor meer maatwerk
Hierin wordt ook besproken hoe de
mogelijk is om te voldoen aan de criteria.
risicoanalyse is uitgevoerd.
In het VTH uitvoeringsprogramma wordt
2.3.2. Risicoanalyse
jaarlijks aangegeven hoe de organisatie voldoet
De wet- en regelgeving op het gebied van VTH
aan de kwaliteitscriteria. Ten behoeve van de
is omvangrijk en het is onmogelijk om overal vol
uitvoering van de bovengenoemde taken zal de
op in te zetten. Van belang is om de risico’s voor
organisatie maatwerkafspraken moeten maken
de leefomgeving zoveel mogelijk te beperken.
met ketenpartners of externe bedrijven..
Hiervoor maken we onderbouwde keuzes ten aanzien van wat we doen en hoe we dat
2.3 Probleemanalyse Volgens de Wabo en de Omgevingswet is de gemeente verplicht om een probleemanalyse op te stellen. In deze wetten staat namelijk: “Het VTH-beleid is gebaseerd op een
uitvoeren. Op die manier wordt de beschikbare capaciteit zo effectief en efficiënt mogelijk benut. Dit doen we door risicogericht te prioriteren. De risicoanalyse is het gereedschap om dit mogelijk te maken.
analyse van de problemen, die zich kunnen voordoen met betrekking tot de naleving van regelgeving”. Verder staat daarin dat deze probleemanalyse “in ieder geval inzicht geeft in de gevolgen voor de fysieke leefomgeving van overtredingen en de kansen dat overtredingen zullen plaatsvinden”. Met behulp van een probleemanalyse krijgen we inzicht in: de ontwikkelingen, problemen en risico’s in onze gemeente; de rol die VTH heeft in het aanpakken en beheersen van deze ontwikkelingen, problemen en risico’s.
Probleemanalyse = Omgevingsanalyse + risicoanalyse
VTH uitvoeringsbeleid
Schematisch ziet dat er als volgt uit:
13
3. Het VTH uitvoeringsbeleid 3.1 Uitwerking zes sporen Dit hoofdstuk is het hart van het VTH
Omgevingsvergunning meer aandacht tijdens het houden van toezicht
uitvoeringsbeleid. Hierin staat hoe de gemeente bouwstenen zijn in hoofdstuk 2 benoemd,
3. Samenlevingssturing op signaalbasis met een jaarlijkse thematische focus.
waarbij naast wettelijke eisen en de samenhang
Naast risicosturing op basis van hoge scores
met sectoraal beleid vooral de zes sporen uit
wordt ook een inzet gepleegd op VTH taken
het VTH ambitiedocument van belang zijn. Het
met een lage score. Dit wordt gedaan door
VTH uitvoeringsbeleid concentreert zich rond
in te gaan op veel voorkomende klachten en
deze zes sporen en is als zodanig onderstaand
meldingen. Op basis van een klachten- en
uitgewerkt.
meldingenanalyse wordt jaarlijks extra aandacht
Raalte invulling geeft aan het beleid. De
gegeven aan een thema. Hierbij is het zichtbaar
1. De inzet op veiligheid krijgt prioriteit, op basis van risicosturing
aanwezig zijn van belang. Hiervoor worden
Gelijktijdig met de ontwikkeling van nieuw
het instrument van buurtbemiddeling ingezet.
boa’s preventief ingezet. Indien mogelijk wordt
beleid introduceert de gemeente Raalte de veiligheid een zwaardere waardering. VTH
4. Inzet op communicatie voor bewustwording en preventie
taken met een zwaar veiligheidsaspect krijgen
In 2022 maakt de gemeente Raalte
een hogere prioriteit. De aandacht en inzet
een VTH communicatiestrategie.
van capaciteit gaat in eerste instantie uit naar
Communicatiedeskundigen gaan samenwerken
de meest risicovolle activiteiten. Hierop wordt
met VTH vakspecialisten om zo te bepalen
de communicatie gericht, waarbij wordt
welke doelgroepen moeten worden benaderd.
aangegeven wat wel en niet kan.
Ook geven zij de verdere communicatie vorm.
risicoanalyse-tool. Hierbij krijgt het aspect
De communicatievormen kunnen variëren van
2. M eer aandacht voor thema’s als duurzaamheid en groene inpassingen
het aanspreken op straat tot het inzetten van
Duurzaamheid en groene inpassingen
van de verschillende (professionele) partners.
zijn belangrijke thema’s. In het VTH
De communicatiestrategie wordt vertaald in
ambitiedocument wordt hiervoor extra
een communicatieplan dat nauw aansluit bij het
aandacht gevraagd en ruimte vrijgemaakt. In
VTH uitvoeringsprogramma.
diverse digitale tools. Dit vergt betrokkenheid
in gesprek te gaan. Een themagerichte
5. Het inzetten op preventie, via het sectorale beleid
aanpak kan zorgen voor bijzondere aandacht.
Bij het ontwikkelen of actualiseren van
Daarnaast krijgt de toetsing op wettelijke
een sectoraal beleid wordt de invulling
duurzaamheidsaspecten vanuit de verleende
van de VTH taken meegenomen.
voor deze thema’s. Dit begint door vroegtijdig
VTH uitvoeringsbeleid
alle fasen van het VTH traject is aandacht nodig
14
Als kader wordt een uitvoerings- en
betreffende jaar en de bevindingen m.b.t.
monitoringsparagraaf opgenomen. Op
het naleefgedrag spelen ook een grote rol.
basis van het VTH uitvoeringsbeleid gaat de inzet uit naar preventie. Daarnaast kan inzet
Het VTH uitvoeringsprogramma geeft jaarlijks:
worden gevraagd op het houden van toezicht
een inschatting van de hoeveelheden
en eventuele handhavingstaken. Hierbij
vergunningen en meldingen;
worden ook de organisatorische en financiële
voorgenomen handhavingsactiviteiten voor
consequenties zichtbaar gemaakt.
het komende jaar; voorgenomen handhavingsacties en
6. H et herschikken van taken en inzetten op procesoptimalisatie
controles;
Spoor 6 is vooral intern gericht en is in 2021
de uitwerking van de communicatiestrategie.
relatie met de gestelde ambities en doelen;
gestart (inrichting conform Omgevingswet). Met de komst van nieuwe wet- en regelgeving
De gemeente is verplicht een programma
en nieuwe instrumenten worden de taken
op te stellen voor de uitvoering van
steeds opnieuw onderzocht. Het is hierbij van
taken op het gebied van de Wabo. In het
belang om een balans te vinden tussen de
uitvoeringsprogramma gaat niet alleen hier de
benodigde inzet en de beschikbare capaciteit.
aandacht naar uit. Ook wordt een aantal niet
Dat levert belangrijke managementinformatie
Wabo taken belicht. Het gaat dan om taken die
op en is van belang voor de communicatie.
voortvloeien uit bijzondere wetten en andere
Efficiency, taakgerichtheid en rolduidelijkheid
regelgeving zoals de Drank- en Horecawet
zijn speerpunten die nadrukkelijk bij het proces
(DHW) en de Algemene Plaatselijke verordening
worden betrokken.
(APV).
3.2 Van VTH uitvoeringsbeleid Het uitvoeringsprogramma wordt opgesteld in overleg met de in hoofdstuk 4 benoemde naar VTH uitvoeringspartners. In het kader van het Interbestuurlijk Toezicht (IBT) dient het uitvoeringsprogramma programma Jaarlijks stelt het college een VTH
eveneens ter kennisgeving te worden
uitvoeringsprogramma op. De invulling van
voorgelegd aan Gedeputeerde Staten van de
dit uitvoeringsprogramma komt voor een
provincie Overijssel.
belangrijk deel uit het uitvoeringsbeleid. De begroting, de prioriteiten voor het
VTH uitvoeringsbeleid
15
4. Beleidsthema’s In dit hoofdstuk zijn de beleidsthema’s
wordt extra inzet en aandacht gevraagd om via
weergegeven met een korte inhoudelijke
het VTH spoor invulling te geven aan het thema
beschrijving en met de verbinding naar het
duurzaamheid. De VTH activiteiten sluiten aan
VTH ambitiedocument. Het is van belang dat
bij het meest actuele duurzaamheidsbeleid en
er prioriteiten worden gesteld. Het aanduiden
bijbehorende uitvoeringsprogramma’s binnen
van sectorale doelen is hierbij van groot belang.
het fysiek ruimtelijk domein. In de toekomstige
Voor een nadere uitwerking, zie bijlage 6.
VTH uitvoeringsprogramma’s wordt hiervoor onderling een link gelegd. Mogelijke
4.1 Veiligheid Het borgen van veiligheid is in beginsel de taak
aandachtspunten hierbij: energiebesparing, duurzaam bouwen, afvalscheiding en het opvangen van hemelwater.
van de overheid en krijgt een hoge prioriteit op basis van het VTH ambitiedocument. Veel wetgeving is gericht op het voorkomen van onveilige situaties. Vergunningen en daarmee ook gelijk toezicht en handhaving zijn gericht op veiligheid. Dit komt door hun voorwaarden. Hierbij wordt geconstateerd dat diverse trends in de samenleving van invloed zijn op het borgen van de veiligheid. Voorbeelden van trends in de samenleving: evenementen, meer woningbouw op inbreidingslocaties en de gedachte dat de overheid alle risico’s in de samenleving kan wegnemen. Om een veilige samenleving te realiseren, moeten niet alleen regels worden opgesteld. Ook de naleving ervan is van belang. Bij het boordelen van initiatieven is het noodzakelijk dat de veiligheidsaspecten worden meegewogen. Waar nodig, neemt de initiatiefnemer aan de voorkant (extra)
4.2 Duurzaamheid
Gezondheid is een belangrijk thema dat onder de Omgevingswet moet worden uitgewerkt. Hierbij is het voor gemeenten mogelijk om vergunningen te toetsen op effecten die het vergunnen heeft op de gezondheid. De GGD is het primaire adviesorgaan van de gemeente voor gemeentelijke gezondheidsaspecten. Het is van belang om de GGD aan de voorkant van beleidsontwikkeling op het ruimtelijk domein te betrekken. Dit om de volksgezondheid te borgen en/of te beschermen. Hiervoor zijn gesprekken met de GGD gevoerd. Zij ziet voor zichzelf een adviesrol bij visievorming, planontwikkeling en ontwikkeling van gemeentelijk beleid. Dit alles om bij te dragen aan een gezonde leefomgeving. De GGD vindt het in de huidige situatie minder voor de hand liggend om adviezen uit te brengen op individuele aanvragen omgevingsvergunningen. De precieze uitwerking van de adviesrol van de GGD in de toekomstige
Het beleid op het gebied van duurzaamheid
situatie, met name na de invoering van
kent veel sporen en is op veel fronten in
de Omgevingswet, vergt een nog verdere
ontwikkeling. In het VTH ambitiedocument
uitwerking.
VTH uitvoeringsbeleid
maatregelen.
4.3 Gezondheid
16
Gezondheid is een breed begrip en gaat niet
De fysieke en sociale leefbaarheid willen wij
alleen over fysieke gezondheid, maar onder
in deze paragraaf eruit lichten. Het thema
andere ook over mentale gezondheid, kwaliteit
veiligheid is eerder in dit document al
van leven en zin kunnen geven aan je leven.
behandeld.
Binnen onze gemeentelijke organisatie werken we vanuit het programma Raalte Gezond waarin
Fysieke leefbaarheid.
alle activiteiten samenkomen die bijdragen aan
De gemeente Raalte is een groene gemeente.
fitte, gezonde inwoners, van jong tot oud. We
Dit moet worden behouden en versterkt in
promoten een gezonde leefstijl. Een gezonde
het buitengebied en in de dorpen en wijken.
leefstijl versterkt namelijk je immuunsysteem
In het VTH ambitiedocument wordt extra
waardoor je een grotere kans hebt om een
aandacht gevraagd voor het uitvoeren van de
chronische aandoening te voorkomen en/of
VTH taken, met name op het gebied van groen
tijdig kunt keren. Gezonde voeding, voldoende
en landschap. Hierop wordt de inzet gericht
beweging, voldoende ontspanning, niet roken
en vertaald in het VTH uitvoeringsprogramma.
en geen alcohol zijn hiervoor belangrijke
Verder manifesteert fysieke leefbaarheid in
ingrediënten. Naast het gemeentelijke
zaken als de dichtheid en het type bebouwing,
programma Raalte Gezond is er in 2021 in
de marktwaarde van het vastgoed, de
navolging van het nationaal preventieakkoord
aanwezigheid van voorzieningen (zoals winkels,
in de gemeente Raalte een lokaal preventie
openbaar vervoer en ziekenhuizen), de mate
akkoord opgezet. Waarin we meer inzetten
van functiemenging en de kwaliteit van de
voor gezondheidspreventie. Het bevat concrete
groenvoorzieningen.
maatregelen om roken, overgewicht en overmatig alcoholgebruik tegen te gaan. Vanuit
De sociale leefbaarheid
Raalte Gezond wordt er jaarlijks extra aandacht
De gemeente Raalte wil bijdragen aan prettig
besteed aan verslavingspreventie. Tactus
wonen en leven. Hierbij horen ook de sociale
Verslavingszorg maakt hiervoor in afstemming
interacties tussen mensen. Vaak gaat het
met de gemeente Raalte een plan voor extra
goed en wonen mensen met veel plezier in
activiteiten.
de gemeente Raalte. Soms ontstaat er verschil van inzicht over bepaalde zaken of is er sprake
De activiteiten verslavingspreventie
van ergernissen. Dit kan leiden tot meldingen
(alcohol- en drugsgebruik en roken) kan
en klachten. Op basis van de risicoanalyse
de communicatie samengebracht worden
worden de risico’s laag ingeschat. Door in te
met het communicatieplan van het VTH
zetten op samenlevingssturing kunnen klachten
uitvoeringsprogramma.
en meldingen worden opgepakt. Hiermee
4.4 Leefbaarheid Fysiek, sociaal en veiligheid; dit zijn de drie hoofdthema’s voor leefbaarheid. Voor de aandacht en inzet op deze thema’s wordt een relatie gelegd met het VTH ambitiedocument.
leefbaarheid.
VTH uitvoeringsbeleid
wordt een bijdrage geleverd aan de sociale
17
Landelijke thema’s omgevingswet
Lokaal beleidsthema’s fysieke leefomgeving
Omgevingskwaliteit Fysieke veiligheid Gezondheid Duurzaamheid
Uitvoering VTH taken ondersteunend aan uitvoering lokaal beleid en landelijke regels
Veiligheid Duurzame ontwikkeling Gezondheid Ondermijning Leefbaarheid
Bouwen Milieu Ruimtelijke Ordening Monumenten Natuurbescherming Evenementen D&H wet Openbare ruimte
4.5 Ondermijning Ondermijning, ook wel ondermijnende
overheidsinstellingen op. Hierdoor lijkt het alsof
criminaliteit, betekent de vermenging
alle betrokken partijen met hetzelfde bezig zijn.
van de onderwereld en de bovenwereld.
Samenwerken is echter niét gelijk aan hetzelfde
Georganiseerde ondermijnende criminaliteit
doen. Samenwerken is elkaar aanvullen en
is naast een strafrechtelijk probleem vooral
versterken. Toezichthouders zijn de ogen en
ook een sociaal-maatschappelijk probleem.
oren in de bebouwde omgeving. Verdachte
Hierdoor worden de waarden en normen
situaties worden gemeld bij de partners die hier
in de samenleving aangetast. Criminele
actief op kunnen reageren, zoals politie, justitie
investeringen in de bovenwereld kunnen
en RIEC.
leiden tot vervlechting van onder- en bovenwereld. Dit heeft grote gevolgen voor
Vanuit VTH-taken richten wij ons meer
het ondernemersklimaat, de sociale cohesie
ondersteunend en/of signalerend op. Dit geldt
en het risico op verpaupering van wijken en
onder meer voor:
buurten. Daarnaast tast de georganiseerde
Productielocaties drugs in leegstaande
ondermijnende criminaliteit het rechtsgevoel
gebouwen (bv VAB’s);
van burgers en ondernemers aan. Criminelen
Fraude en misbruik binnen de
richten zich in sommige gevallen op het
vastgoedsector;
verwerven van maatschappelijke posities
Witwassen en daaraan gerelateerde vormen
en zoeken soms de confrontatie met de
van financieel-economische criminaliteit
overheid door bedreiging van ambtenaren en
(met name bij Drank- en Horeca inrichtingen).
bestuurders. Om deze ongewenste situatie Het blijft ook van belang om de bestrijding
er door de provincie en gemeenten diverse
van ondermijning als afwegingskader in te
acties ondernomen. Zo zal ondermijning een
brengen bij de uitvoering van de VTH taken in
aandachtsgebied zijn bij vergunningverlening
het fysieke domein. In de risicoanalyse VTH is
en handhaving, onder andere in nauwe
ondermijning één van de parameters bij het
samenwerking met de Omgevingsdienst.
bepalen van de inzet bij vergunningverlening
Het onderwerp ondermijning duikt in steeds
c.q. de prioriteit bij toezicht en handhaving.
meer beleidsdocumenten van diverse
VTH uitvoeringsbeleid
vroegtijdig te kunnen ondervangen worden
18
5. B eschrijving taakvelden en regionale samenwerking Dit hoofdstuk geeft een beknopt overzicht
Voorbeelden zijn:
van de verschillende wettelijke kaders
Vellen van houtopstanden (kapvergunning)
waarmee het VTH-uitvoeringsbeleid te
Aanleggen of veranderen van een weg
maken heeft. Daarnaast wordt ingegaan op
Realiseren van een uitweg of inrit
samenwerkingspartners van het domein
Hebben van een reclame-uiting aan een
Ruimte, zowel binnen als buiten de gemeente.
onroerend goed Organiseren van een evenement op een
5.1 Wettelijke kaders
openbare plaats Na de aanvraag van een vergunning wordt
5.1.1 Wet algemene bepalingen omgevingsrecht / de Omgevingswet
er een procedure doorlopen. Deze resulteert
In de Wabo / Omgevingswet is opgenomen
Als de aanvraag meerdere activiteiten betreft,
voor welke zaken een omgevingsvergunning
worden deze in de omgevingsvergunning
nodig is. De Wabo heeft betrekking op een
geïntegreerd.
groot aantal activiteiten:
Bij de toetsing van de aanvraag, worden de
Bouwen van een bouwwerk (de voormalige
doorgaans in het verlenen van de vergunning.
wettelijke (indienings-)eisen gehanteerd.
bouwvergunning) Er zijn twee vormen van toezicht. Ten eerste
aanlegvergunning)
is er toezicht op de uitvoering van verleende
Afwijken van een bestemmingsplan (het
vergunningen, ontheffingen en meldingen.
voormalige projectbesluit)
De meest bekende vorm daarvan is het
Gebruiken van een bouwwerk (i.v.m. de
bouwtoezicht. Bij bouwtoezicht wordt vooraf
brandveiligheid)
en tijdens de bouw gecontroleerd. Hierbij
Milieu (de voormalige milieuvergunning +
wordt gecontroleerd in hoeverre een bouwwerk
melding)
waarvoor vergunning is aangevraagd of
Slopen van een rijksmonument
verleend, voldoet aan de eisen van het
Slopen van een bouwwerk
Bouwbesluit (2012). Het is niet mogelijk om
Slopen in een beschermd stads- of
alle regels voor de verschillende soorten
dorpsgezicht
bouwwerken 100% uit te voeren. Daarom wordt
Een andere bij AMvB (het Besluit
hier risico gestuurd uitgevoerd.
omgevingsrecht) aangewezen activiteit.
Het toezicht tijdens de bouw met de invoering van de Omgevingswet wordt voor een
Onder de werking van de Wabo /
belangrijk deel aan de markt overgelaten.
Omgevingswet gelden ook activiteiten die door
De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen
de gemeentelijke verordening zijn gesteld in de
maakt dit mogelijk. In bijlage 7, paragraaf 7.4
APV of de Omgevingsverordening.
wordt de werking van de Wkb verder uitgelicht.
VTH uitvoeringsbeleid
Uitvoeren van een werk (de
19
Het toezicht houden vindt plaats in de
Het vergroten van de bestuurlijke
gerealiseerde omgeving. Dit kan in de vorm
afwegingsruimte door een actieve en
van toezicht op illegale bouw en op het gebruik
flexibele aanpak mogelijk te maken voor
van locaties en gebouwen overeenkomstig
het bereiken van doelen voor de fysieke
de bestemming. Als bij het toezicht een niet-
leefomgeving;
vergunde situatie wordt vastgesteld, kan tot
Het versnellen en verbeteren van
handhaving worden overgegaan. Volgens vaste
besluitvorming over projecten in de fysieke
jurisprudentie moet de overtreder altijd in de
leefomgeving.
gelegenheid worden gesteld om de situatie indien mogelijk alsnog te legaliseren.
De Omgevingswet streeft naar een uitwerking
Bij toezicht wordt getoetst op de regels welke
met een compactere overheid, wat onder
bij de vergunningverlening zijn gehanteerd.
andere zou moeten leiden tot mogelijke
Ook de speerpunten zijn identiek. Op basis van
privatisering van taken. Een eerste uitwerking
meldingen wordt ook toegezien op illegale
is de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.
bouw.
Deze wet gaat voor (een deel van) het toezicht van de activiteit bouwen privatiseren. Dit beleid
5.1.2 Omgevingswet
is opgesteld en gaat naar verwachting in 2022
Het huidige omgevingsrecht is verbrokkeld en
in werking. Hierbij wordt rekening gehouden
verdeeld over vele tientallen wetten, besluiten
met uitgangspunten van de Omgevingswet.
(AMvB’s) en ministeriële regelingen. Er zijn aparte wetten voor ruimtelijke ordening,
5.1.3 APV
bouwen, verschillende milieuthema’s (geluid,
De algemene plaatselijke verordening (APV)
lucht, geur, bodem etc.), externe veiligheid,
is een instrument waarin de gemeente regels
water, mijnbouw, monumentenzorg, natuur,
vastlegt ten aanzien van openbare orde en
landschap en ecologie infrastructuur. Deze
veiligheid. Activiteiten in de APV vinden veelal
verbrokkeling leidt tot afstemmings- en
in de openbare ruimte plaats. Op basis van de
coördinatieproblemen en verminderde
APV wordt ook vergunning, toestemming of
kenbaarheid en bruikbaarheid voor alle
ontheffing verleend. Onderdelen uit de APV
gebruikers.
die betrekking hebben op het fysiek domein
De Omgevingswet is nodig om te komen tot
verhuizen naar de Omgevingsverordening.
één afgestemd document voor de integrale aanpak van nieuwe initiatieven en de duurzame
5.1.4 Bijzondere wetten
ontwikkeling van de fysieke leefomgeving.
Er worden verder ook vergunningen verleend
Om dit voor elkaar te krijgen zijn vier
op basis van andere wetten dan de Wabo
verbeterdoelen benoemd:
en de Omgevingswet. Deze vergunningen worden verleend op grond van enkele
voorspelbaarheid en het gebruiksgemak van
bijzondere wetten, bijvoorbeeld de Alcoholwet,
het omgevingsrecht;
voorheen bekend als de Drank en Horecawet.
Het bewerkstelligen van een samenhangende
Ook bijzondere lokale regelgeving, zoals de
benadering van de fysieke leefomgeving in
parkeervergunning, valt hieronder.
beleid, besluitvorming en regelgeving;
Vergunningen die op grond van bijzondere
VTH uitvoeringsbeleid
Het vergroten van de inzichtelijkheid, de
20
wetten zijn verleend, worden ook
betreffende jaar opgenomen. De uitvoering
gecontroleerd. Het cluster VTH van het domein
door de Omgevingsdienst kan betrekking
Ruimte handhaaft voornamelijk op de Wabo
hebben op de gemeente Raalte. Wanneer
Omgevingswet, delen van de APV en op een
dit het geval is, wordt dit opgenomen in het
aantal bijzondere wetten zoals onderdelen van
jaarprogramma VTH van Raalte.
de Alcoholwet. Provincie Overijssel
5.2 Externe samenwerking Voor de realisatie van dit beleid en de
De provincie Overijssel heeft een aantal verschillende rollen ten aanzien van de VTH-taken.
bijbehorende doelen is een samenwerking nodig of nuttig met diverse partners.
Voor bepaalde categorieën bedrijven is de
Wij onderscheiden in de eerste plaats de
provincie het bevoegd gezag. De uitvoering van
volgende partners:
de VTH taken wordt door de Omgevingsdienst IJsselland gedaan.
Buurgemeenten en omgevingsdienst IJsselland
De provincie is door de wetgever aangewezen
De zogenaamde ‘Basistaken (BTP) + IJssellandse
als interbestuurlijk toezichthouder (IBT).
variant’, worden voor de gemeenten uitgevoerd
Hiermee wordt toezicht gehouden op de
door de Omgevingsdienst IJsselland. Dit is een
invoering van de Wabo/Omgevingswet en
zelfstandige organisatie die wordt bestuurd
daarmee ook de VTH taken door de gemeenten.
door de elf IJssellandse gemeenten en de
In een verordening is vastgelegd op welke
Provincie Overijssel.
aspecten van het proces toezicht wordt uitgeoefend en hoe dat gedaan wordt. Onder
De taken van OD IJsselland zijn verder
andere het opstellen van een uniform beleid
uitgewerkt in het ‘Uniform beleid voor
wordt door de IBT getoetst.
de uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving 2019 – 2021’. In dit
Bij wet heeft de provincie een coördinerende
beleidskader zijn prioriteiten, doelstellingen en
rol. Deze wordt bijvoorbeeld opgepakt door de
werkwijzes opgenomen voor de uitvoering van
bestuurlijke opdrachtverlening voor dit beleid
vergunningverlening, toezicht en handhaving
te coördineren.
op het gebied van milieubeheer. Hoewel de Ministerie van Justitie en Veiligheid
de gemeentes en de provincie het bevoegd
Wanneer de toezichthouders van OD IJsselland
gezag. Daarom wordt op zowel bestuurlijk als
overtredingen constateren, treedt de
ambtelijk niveau intensief samengewerkt en
vastgestelde landelijke handhavingsstrategie
vindt afstemming van werkzaamheden plaats.
in werking. Indien blijkt dat er een overtreding heeft plaatsgevonden, moet er worden
Net als de gemeente heeft OD IJsselland ook
gehandhaafd. Dit wordt uitgevoerd binnen
een jaarlijks Uitvoeringsprogramma. Hierin
de maatwerkafspraken inzake mandatering
worden de doelen en werkzaamheden voor het
door OD IJsselland. Waar mandatering niet
VTH uitvoeringsbeleid
taken worden uitgevoerd door de OD blijven
21
aan de orde is, wordt de zaak overgedragen
zoals bijvoorbeeld gecoördineerde acties.
aan de gemeente of provincie voor een handhavingstraject. Het bestuurlijke
Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT)
handhavingstraject kan ertoe leiden dat
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT)
zaken aan het Openbaar Ministerie worden
bewaakt en bevordert de veiligheid van het
overgedragen voor een strafrechtelijk traject.
transport op de weg, in de scheepvaart, in de
De handhavingsstrategie (zie bijlage 3) geeft
lucht en op het spoor. Ook zet de ILT zich in
aan wanneer dit aan de orde is. Omgekeerd
voor een veilige en gezonde leefomgeving.
kan het gebeuren dat medewerkers van de
Dit doen ze door toezicht te houden op de
politie milieuovertredingen constateren.
veiligheid van bouwwerken en drinkwater,
Zij dragen dit dan over aan de gemeente of
de beperking van risico’s van gevaarlijke
provincie. Deze landelijke handhavingsstrategie
stoffen en industrieën, de verantwoorde
is tot stand gekomen in overleg met het OM.
verwerking van afval en de preventie en
Er is verder geen structureel overleg tussen
sanering van vervuilingen in bodem en water.
politie/OM/gemeenten/provincie over milieu
De Inspectie Leefomgeving en Transport is
aangelegenheden. In het doorlopende
een inspectiedienst van het Ministerie van
driehoeksoverleg zijn de afgelopen jaren
Infrastructuur en Milieu. Bepaalde taken van
geen milieuzaken aan de orde geweest. In
het ILT lijken op die van de Omgevingsdienst,
voorkomende gevallen wordt bij aanvragen een
alleen heeft zij andere bedrijven waar zij
Bibob onderzoek gedaan in samenwerking met
toezicht op houdt. Ook met het ILT kan de
het betreffende onderdeel van het ministerie.
directeur van de Omgevingsdienst afspraken maken over operationele samenwerking, zoals
Waterschap Drents en Overijsselse Delta
bijvoorbeeld gecoördineerde acties. Daarnaast
Het waterschap Drents en Overijsselse Delta
is het ILT interbestuurlijk toezichthouder voor
is het enige waterschap dat actief is op het
de provinciale taken.
grondgebied van de gemeente. De taken van het waterschap gaan niet over naar de
Veiligheidsregio IJsselland
omgevingsdienst. Het komt voor dat bedrijven
De Veiligheidsregio IJsselland wordt ingezet
voor bepaalde taken de gemeente als
voor advisering op externe veiligheid en
bevoegd gezag hebben (bijvoorbeeld bouw
brandveiligheidsgebied bij vergunning-
en milieu), en het waterschap voor andere
verlening en handhaving. Daarnaast worden
(lozing afvalwater op oppervlaktewater).
gecoördineerde handhavingsacties geïnitieerd
Het waterschap is het bevoegd gezag voor
met diverse diensten, waar toezichthouders van
directe lozingen op oppervlaktewater.
de gemeente en/of de omgevingsdienst aan
Het waterschap is geen bevoegd gezag voor
mee doen.
houdt wel toezicht op indirecte lozingen en
GGD
draagt de handhaving over aan OD IJsselland.
De GGD kan worden ingeschakeld voor de
Het is aan de directeur van de Omgevingsdienst
medische milieukunde. De laatste jaren staat
om met het waterschap afspraken te maken
het milieu als gezondheidsbepalende en
over operationele samenwerking,
gezondheidsbedreigende factor zeer sterk
VTH uitvoeringsbeleid
indirecte lozingen op het riool. Het waterschap
22
in de belangstelling. Waar begin vorige eeuw
Openbaar ministerie en politie
vooral aandacht werd besteed aan biologische
De landelijke handhavingsstrategie
vervuiling van het leefmilieu en de bijhorende
wordt in werking gesteld, wanneer de
infectieziekten (cholera, difterie, tbc enz.), ligt
toezichthouders een overtreding constateren.
de nadruk in de geïndustrialiseerde landen
Als voor de overtreding feitelijk moet worden
tegenwoordig veel meer op chemische en
gehandhaafd heeft het Openbaar Ministerie
fysische verontreiniging en de relatie met het
te maken met het bevoegd gezag en/of OD
vaker voorkomen van ziektes zoals kanker en
IJsselland, afhankelijk van de mandatering.
luchtwegproblemen. Binnen de openbare
Het bestuurlijke handhavingstraject kan
preventieve gezondheidszorg is dan ook vrij
er toe leiden dat zaken aan het Openbaar
recent een nieuwe discipline ontstaan: de
Ministerie worden overgedragen voor een
medische milieukunde. De GGD vult deze taak
strafrechtelijk traject. De rol van de politieagent
in. Medische milieukunde houdt zich bezig
als algemeen opsporingsambtenaar wordt
met de invloed van milieufactoren op de
in het fysieke domein steeds kleiner. Waar
gezondheid, met als doel het beschermen van
de politie hier terugtreedt neemt de lokale
de gezondheid tegen milieuverontreiniging
overheid in de vorm van boa’s deze rol over.
en de gezondheid te bevorderen via
In uitzonderlijke gevallen kan het gebeuren
positieve omgevingsfactoren. De GGD voert
dat de politie ondersteuning verleend aan
risicobeoordelingen uit, adviseert over
de toezichtambtenaar van de gemeente of
maatregelen en geeft voorlichting hierover.
OD IJsselland. Dit is echter nadrukkelijk meer uitzondering dan regel.
VTH uitvoeringsbeleid
23
6. Analyses 6.1 Omgevings- en risicoanalyse In hoofdstuk 6 is de verplichte omgevingsen risicoanalyse beschreven voor de gemeente Raalte. Op basis hiervan kan worden bepaald welke gebieden prioriteit verdienen aan de hand van gebiedskenmerken. De gebiedsanalyse is opgebouwd uit een algemene gebiedsbeschrijving. Drie specifieke gebiedstypen worden verder beschreven. Dit zijn de dorpskernen, de bedrijventerreinen en het buitengebied. De risicoanalyse is een nieuwe tool die voor het bepalen van de risicoklasse wordt gebruikt, zoals aangegeven in paragraaf 2.3.2. Voor de uitwerking, zie paragraaf 6.3.
6.2 Algemene omgevingsanalyse Gebiedsbeschrijving algemeen De gemeente Raalte ligt in het hart van Salland, in de provincie Overijssel. Raalte heeft een totale oppervlakte van 172,4 km2. Er zijn 15.670 huishoudens en rond de 37.900 inwoners. De gemiddelde gezinsgrootte ligt in Raalte iets boven het landelijke gemiddelde, 2,41 tegen 2,18. De gemeente Raalte is gelegen in het midden van de stedendriehoek Zwolle, Deventer en Almelo. Raalte is omgeven door landgoederen en bossen. De gemeente kent negen kernen. De meeste inwoners wonen in het gelijknamige dorp Raalte. De plaats Raalte heeft ruim 19.500 inwoners, gevolgd door Heino met 7.100 inwoners. Liederholthuis heeft
De N35 en N348 zijn twee goede ontsluitingswegen in de gemeente Raalte. De spoorverbinding tussen Zwolle en Enschede kent twee haltes in de gemeente, in Heino en Raalte. Richting Deventer is er een intensieve openbaar vervoersverbinding per bus. De N35 en de spoorverbinding doorsnijden het dorp Raalte. Vanaf 1980 ligt het zwaartepunt van de nieuwbouw van woningen ten noorden van het spoor en deze weg. Raalte is een plattelandsgemeente. Weilanden afgewisseld met bos en natuur kenmerken de openheid van de gemeente. De agrarische bedrijven zijn voornamelijk veehouderijen. Hierbij gaat het in hoofdzaak om rundveebedrijven met daarnaast ook een groot aantal intensieve varkens- en pluimveebedrijven. Akkerbouw staat veelal in dienst van de veehouderijen. De industrie is voor een belangrijk deel gericht op de agro en food sector. Daarnaast zijn de zorg en de innovatieve maakindustrie belangrijk voor de economie van Raalte. Op Liederholthuis en Laag Zuthem na heeft ieder dorp zijn eigen bedrijventerrein. Van de inwoners woont 67 procent in een koopwoning. Het aanbod aan koopwoningen is de afgelopen jaren sterk gedaald. De druk op de woningmarkt is dan ook aanzienlijk. Verspreid over de kern en het buitengebied komen rijks- en gemeentelijke monumenten voor, zoals de Plaskerk in het centrum van Raalte en in de vorm van landhuizen op de diverse landgoederen.
De ontwikkelingen in het ruimtelijk domein bewegen in de gemeente Raalte mee met de landelijk trend.
VTH uitvoeringsbeleid
veel natuur in de vorm van weilanden, akkers,
met 430 inwoners de minste inwoners.
24
De Omgevingsvisie ‘Horizon gemeente Raalte
dergelijke functie zijn van groot belang.
2040’ zet nieuwe ontwikkelingen in gang.
Naast deze categorie gebouwen, heeft de
Daarnaast vragen zorgen zoals verstedelijking,
dorpskern vooral te maken met woningbouw.
stikstof, energietransitie, klimaatadaptatie,
Woningbouw is te onderscheiden in
de bossenstrategie en niet in de laatste plaats
grondgebonden en gestapelde woningbouw.
de veranderingen in de landbouwsector om
Bij gestapelde woningbouw is er vaak een
een antwoord.
verscheidenheid aan functies op de begane grond. Het percentage meergezinswoningen,
6.2.1. O mgevingsanalyse per gebied
waaronder flats, ligt in de gemeente Raalte
Voor een duidelijk en weloverwogen VTH
aanzienlijk onder het landelijk gemiddelde,
beleid is het noodzakelijk om prioriteiten
13,6 procent tegen 36 procent.
te stellen. Hierdoor kan de capaciteit en de
Bij grondgebonden woningbouw is veelal
beschikbare middelen efficiënter worden
sprake van een gering risico. Bij gestapelde
ingezet. Opgemerkt moet worden dat de
woningbouw zijn constructieve veiligheid
Omgevingsanalyse (of gebiedsanalyse) en
en brandveiligheid van belang met name
de risicoanalyse slechts een momentopname
wanneer stapelbouw gecombineerd wordt met
betreffen. Die analyses dienen jaarlijks te
zorgfunctie. De omvang van de nieuwbouw
worden getoetst op actualiteit. Zo nodig
is veelal gerelateerd aan de grootte van de
moeten ze worden herzien. Dit is gezien de
bestaande kern.
dynamiek binnen het ruimtelijk domein ook noodzakelijk. Op basis van de jaarlijkse analyse
Gebiedsanalyse bedrijventerreinen
wordt het VTH programma opgesteld.
Bedrijventerreinen kennen een eigen dynamiek. Hier is het ook van belang om een juiste balans
Gebiedsanalyse 9 dorpskernen (bebouwde kom)
te vinden tussen de verschillende voorkomende
Levendigheid en bedrijvigheid staan soms
dan binnen de dorpskern. De voorkomende
haaks op de leefbaarheid van de omgeving.
functies staan in principe ten dienste van de
Binnen de dorpskernen is het van belang om
bedrijvigheid. Bijna iedere kern binnen de
hier een juiste balans in te vinden. Het gaat
gemeente heeft zijn eigen bedrijventerrein.
hier bijvoorbeeld om functies als zorgcentra,
Deze bedrijventerreinen verschillen in omvang
scholen, de sporthal, horeca en winkels.
en in functie. Het bedrijventerrein bij de kern
De leefbaarheid wordt verminderd door
Raalte heeft een regionale functie. Bij de overige
bijvoorbeeld geluidseffecten van horeca en
kernen heeft het bedrijventerrein primair een
laad- en losactiviteiten bij winkels en de vele
functie voor de lokale werkgelegenheid.
evenementen binnen de gemeente. Een goede
De gemeente Raalte heeft negen inrichtingen
balans tussen rust en reuring is noodzakelijk om
die vallen onder het Besluit externe veiligheid
de leefbaarheid in stand te houden.
inrichtingen (Bevi). Dit besluit vervalt bij
Gebouwen met een openbare functie worden
invoering van Omgevingswet. Het uitgangspunt
door veel mensen (tegelijk) bezocht.
van omgevingsveiligheid blijft behouden
De brandveiligheid en constructieve veiligheid
(artikel 5.2 Bkl). Hierin staat vermeld dat voor
binnen en rondom gebouwen met een
risico’s van branden, rampen en crisis rekening
functies. De reikwijdte is hier echter wel kleiner
VTH uitvoeringsbeleid
25
moet worden gehouden met het voorkomen,
zogeheten agrarische IPPC bedrijven. Dit zijn
beperken en bestrijden daarvan. Personen
grote intensieve veehouderijen. Conform het
moeten de mogelijkheid krijgen om zich in
landelijke beeld neemt het aantal agrarische
veiligheid te brengen en in aanmerking te
bedrijven binnen de gemeente af, het aantal
komen voor hulpverlening.
gehouden dieren veranderd echter niet of
Het bedrijventerrein De Zegge bij Raalte ligt ten
nauwelijks. Schaalvergroting is het gevolg.
oosten van het Overijssels Kanaal, relatief dicht
Het gebruik van gronden door de landbouw,
bij woningen aan de andere zijde van dit kanaal.
met name de intensieve niet grondgebonden
Op dit bedrijventerrein zijn bedrijfswoningen
veehouderij, kan op gespannen voet staan
aanwezig, evenals het bedrijventerrein
met de landschappelijke, natuurlijke en
Blankenfoort Heino en in andere kleine kernen.
cultuurhistorische waarden van het gebied.
De Zegge is een bedrijventerrein dat bestaat