Toelichting ontwerpbestemmingsplan

Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4

ontwerp

September 2021

Inhoudsopgave 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

HOOFDSTUK 1 INLEIDEND HOOFDSTUK ............................................................ 3 Aanleiding ........................................................................................................................... 3 De bij het plan behorende stukken .................................................................................... 3 Planologisch kader .............................................................................................................. 3 Verantwoording .................................................................................................................. 4 Leeswijzer ........................................................................................................................... 4

2 2.1 2.2 2.3

HOOFDSTUK 2 GEBIEDSBESCHRIJVING EN HISTORIE ................................... 5 Ligging en historie ............................................................................................................... 5 Het perceel in zijn omgeving .............................................................................................. 7 Het gewenste plan .............................................................................................................. 7

3 3.1

HOOFDSTUK 3 BELEIDSKADER .......................................................................... 10 Rijksbeleid ......................................................................................................................... 10 3.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) ........................................................................ 10 3.1.2 Ladder voor duurzame verstedelijking ................................................................. 11 3.1.3 Conclusie toetsing aan het rijksbeleid .................................................................. 12 Provinciaal beleid.............................................................................................................. 12 3.2.1 Omgevingsvisie Overijssel .................................................................................... 12 3.2.2 Omgevingsverordening Overijssel 2017 ............................................................... 13 Gemeentelijk beleid .......................................................................................................... 19 3.3.1 Omgevingsvisie Horizon gemeente Raalte 2040 .................................................. 19 3.3.2 Bestemmingsplan .................................................................................................

20 3.3.3 Beleidsnota Erven in beweging ............................................................................ 20 3.3.4 Landschapsontwikkelingsplan .............................................................................. 21

3.2

3.3

4 4.1

4.2

4.3

4.4

4.5

4.6

4.7

4.8

4.9

HOOFDSTUK 4 OMGEVINGSFACTOREN ........................................................... 23 Archeologie ....................................................................................................................... 23 4.1.1 Aanleiding en doel ................................................................................................ 23 4.1.2 Doorwerking naar het plan .................................................................................. 23 Besluit externe veiligheid inrichtingen ............................................................................. 24 4.2.1 Aanleiding en doel ................................................................................................ 24 4.2.2 Doorwerking naar het plan .................................................................................. 24 Bodem............................................................................................................................... 25 4.3.1 Aanleiding en doel ................................................................................................ 25 4.3.2 Doorwerking naar het plan .................................................................................. 26 Ecologie.............................................................................................................................

27 4.4.1 Aanleiding en doel ................................................................................................ 27 4.4.2 Doorwerking naar het plan .................................................................................. 27 Geluid................................................................................................................................ 29 4.5.1 Aanleiding en doel ................................................................................................ 29 4.5.2 Doorwerking naar het plan .................................................................................. 30 Luchtkwaliteit ................................................................................................................... 30 4.6.1 Aanleiding en doel ................................................................................................ 30 4.6.2 Doorwerking naar het plan .................................................................................. 31 M.E.R.-beoordeling ........................................................................................................... 32 4.7.1 Aanleiding en doel ................................................................................................ 32 4.7.2 Doorwerking naar het plan ..................................................................................

32 Milieuhinder ..................................................................................................................... 33 4.8.1 Aanleiding en doel ................................................................................................ 33 4.8.2 Doorwerking naar het plan .................................................................................. 33 Verkeer en parkeren ......................................................................................................... 35 4.9.1 Aanleiding en doel ................................................................................................ 35

Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

1

4.9.2

Doorwerking naar het plan .................................................................................. 36

5.3

WATERASPECTEN.................................................................................................. 38 Geldend beleid water ....................................................................................................... 38 5.1.1 Rijksbeleid............................................................................................................. 38 5.1.2 Provinciaal beleid ................................................................................................. 38 5.1.3 Waterschapsbeleid ............................................................................................... 38 5.1.4 Gemeentelijk beleid .............................................................................................. 39 Waterparagraaf ................................................................................................................ 40 5.2.1 Watertoets ........................................................................................................... 40 Overstromingsrisico's ....................................................................................................... 41

6 6.1 6.2

HOOFDSTUK 6 TOELICHTING OP DE PLANREGELS ...................................... 42 Inleiding ............................................................................................................................ 42 Bestemmingsregels........................................................................................................... 42

7 7.1 7.2

HOOFDSTUK 7 UITVOERBAARHEID ................................................................... 44 Economische uitvoerbaarheid .......................................................................................... 44 Maatschappelijke uitvoerbaarheid ................................................................................... 44

5 5.1

5.2

BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING .................................................................................... 45 Inrichtingsplan ............................................................................................................................. 45 Watertoets ................................................................................................................................... 46 Quick scan flora en fauna............................................................................................................. 47 Bodemonderzoek ......................................................................................................................... 48 Akoestisch onderzoek .................................................................................................................. 49 AERIUS-berekening ...................................................................................................................... 50

Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

2

1

Hoofdstuk 1 Inleidend hoofdstuk

1.1

Aanleiding De locatie aan de Herenbrinksweg 4 te Lierderholthuis is een voormalig agrarisch bedrijf. Sinds 1990 is er een fouragehandel gevestigd. Het bedrijf betreft een kleinschalig loonbedrijf, fouragehandel en hieraan gekoppeld detailhandel (agrarische detailhandel/ruitershop). De gemeente Raalte heeft voor de bovenstaande activiteiten een gedoogbesluit genomen op 21 november 2001. Doordat een aantal voormalige agrarisch bedrijfsgebouwen moeten worden onderhouden en de asbesthoudende daken moeten worden vervangen, is een ontwikkelplan gemaakt. Voor deze ontwikkeling is het wijzigen van het bestemmingsplan noodzakelijk. Dit bestemmingsplan is bedoeld om deze wijziging, voor zover deze niet past binnen het vigerende bestemmingsplan, planologisch en juridisch mogelijk te maken.

1.2

De bij het plan behorende stukken Dit bestemmingsplan bestaat uit de volgende stukken: • toelichting; • verbeelding, schaal 1:1.000 (met identificatienummer NL.IMRO.0177.BP20200006-ON01) • regels. Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden aangegeven. In deze toelichting worden de aan het plan ten grondslag liggende beleid, gedachten, de uitkomsten van het onderzoek en de beschrijving van de planopzet vermeld.

1.3

Planologisch kader Het plangebied is gelegen binnen de begrenzing van de bestemmingsplannen “Buitengebied Raalte”, “Buitengebied Raalte, correctieve herziening” en “Buitengebied Raalte, 2e correctieve herziening”. Het bestemmingsplan “Buitengebied Raalte” is op 8 juni 2012 vastgesteld door de gemeenteraad en in werking getreden op 17 oktober 2012. Daarna is dat plan op onderdelen aangepast middels de correctieve herzieningen. In afbeelding 1 is een uitsnede van de verbeelding van dit bestemmingsplan opgenomen met daarin een globale weergave van het plangebied. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de verbeelding van voorliggend bestemmingsplan.

Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

3

Afbeelding 1 Verbeelding Herenbrinksweg 4 te Lierderholthuis

In het geldende bestemmingsplan “Buitengebied Raalte” heeft de planlocatie de bestemming “Agrarisch”. Er gelden geen nadere functieaanduidingen. Een heel klein gedeelte heeft de aanduiding “Waarde – Archeologie – 2”, daarnaast geldt er de gebiedsaanduiding “overige zone – geen reconstructiezone”. De gemeente wenst medewerking te verlenen aan het herzien van de bestemming voor het wijzigen van de bestemming naar “Bedrijf”, met de toevoeging van de functieaanduiding “specifieke vorm van bedrijf – voormalig bedrijfsbebouwing”. Vanwege het maatwerk met de toepassing van de ‘schuur voor schuur regeling’ conform het gemeentelijke beleid ‘Erven in beweging’, moet er een bestemmingsherziening doorlopen worden. Een dergelijke herziening kan alleen worden toegepast, als aan de voorwaarden wordt voldaan en dat wordt aangetoond dat er sprake is van een goede ruimtelijke ordening, waartoe voorliggende toelichting is opgesteld.

1.4

Verantwoording Bij het opstellen van voorliggende toelichting is gebruik gemaakt van diverse (beleids)documenten en informatie van websites. Sommige (beleids)documenten en beeldbeschrijvende documenten zijn in voorkomende gevallen integraal overgenomen om de inhoud zoveel mogelijk te waarborgen. Daar waar bronnen zijn gebruikt is dat in de tekst weergegeven.

1.5

Leeswijzer Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 een uitgebreidere weergave gegeven van het plan mede in relatie tot het vigerende ruimtelijk beleid. In Hoofdstuk 3 komen de verschillende relevante beleidsstukken voorbij die van toepassing zijn op het plan en zijn hierbij uitgewerkt van provinciaal niveau tot gemeentelijk niveau. Hoofdstuk 4 geeft de invloed weer van het plan tot de verschillende omgevingsaspecten. In hoofdstuk 5 staan de wateraspecten, in hoofdstuk 6 is de toelichting op de planregels weergegeven en in hoofdstuk 7 staat de uitvoerbaarheid van het plan centraal.

Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

4

2

Hoofdstuk 2 Gebiedsbeschrijving en historie

2.1

Ligging en historie Het perceel Herenbrinksweg 4 te Lierderholthuis bevindt zich in het buitengebied, tussen Lierderholthuis en Heino. Hieronder de ligging van de locatie vanuit een hoger gebiedsperspectief.

Afbeelding 2 De rode gemeentegrenzen, Raalte, Heino, Lierderholthuis en het plangebied (rode marker)

De boerderij is aan het begin van de 20e eeuw opgericht, in 1967 verbouwd. De grote schuur er achter dateert van 1977, die er naast van 1987. De te slopen schuur was ook van 1987. Het gebouw naast de boerderij / woning, de winkel, is in 2003 opgericht.

Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

5

Ontwikkeling omgeving Herenbrinksweg 4 in kaarten Anno 1925

Anno 1980

Anno 2019

Afbeelding 3 De locatie door de jaren heen

Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

6

2.2

Het perceel in zijn omgeving Het plangebied bevindt zich aan de Herenbrinksweg 4 te Lierderholthuis. Hieronder een weergave van het plangebied in zijn directe omgeving en een beschrijving van de omringende woningen en (agrarische) bedrijven. Lierderholthuisweg 30

Herenbrinksweg 6a en 6 Herenbrinksweg 4 Herenbrinksweg 2

Herenbrinksweg 8

Herenbrinksweg 3b en 5

Herenbrinksweg 3a

Afbeelding 4 Het perceel en omliggende objecten

De Herenbrinksweg 6 en 6a liggen het dichtst bij en hebben een woonbestemming. Dit geldt ook voor de Herenbrinksweg 2, 3b, 5 en 8. De Herenbrinksweg 8 is de dichtst bij gelegen woning in de bebouwde kom van Lierderholthuis. De locaties aan de Lierderholthuisweg 30 en Herenbrinksweg 3a hebben een agrarische bestemming, Aan de Lierderholthuisweg 30 wordt rundvee gehouden, de locatie aan de Herenbrinksweg 3a is een paardenhouderij.

2.3

Het gewenste plan Aan de Herenbrinksweg 4 te Lierderholthuis zijn de initiatiefnemers voornemens de bestemming aan te passen conform de activiteiten die zij al geruime tijd uitoefenen. Dit betreft een kleinschalig loonbedrijf, een fouragehandel met daaraan ondergeschikt agrarische detailhandel (een ruitershop). Voor de hiervoor genoemde activiteiten heeft de gemeente een gedoogbesluit genomen, op 21 november 2001.

Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

7

Volgens de gemeente is de planologische wijziging een passende niet-agrarische vervolgfunctie die past binnen het beleidskader van het bestemmingsplan Buitengebied Raalte en levert het een positieve bijdrage aan de economische en sociale vitaliteit van dit deel van het buitengebied van de gemeente Raalte en de kern Lierderholthuis. Het voornemen is om de bedrijfsgebouwen functioneel te maken voor het loonbedrijf en de fouragehandel. Hiervoor is een landschappelijk inpassingsplan gemaakt (afbeelding 6). Met deze ontwikkeling wordt er een forse kwaliteitsverbetering bereikt. Met toepassing van ‘schuur voor schuur’ conform het gemeentelijke beleid “Erven in beweging” wordt er 545 m2 gesloopt (zie afbeelding 5).

Afbeelding 5 Overzicht te slopen gebouwen (in rood)

Ter compensatie van het sloopoppervlak wordt er een nieuwe schuur met een oppervlakte van 200 m² gebouwd. Het betreft schuur nummer 7 zoals weergegeven op onderstaande afbeelding 6. Naast deze nieuwbouw wordt schuur 5 (zoals weergegeven op afbeelding 6) volledig gesloopt en herbouwd op de bestaande fundatie. De boerderij met bijgebouw, nummers 1 t/m 4 zoals weergegeven op het landschapsplan (afbeelding 6), met hierin gevestigd de detailhandel blijven ongewijzigd. Hetzelfde geldt voor schuur 6. Hierna volgt een schematisch overzicht van de gebouwen in de gewenste situatie. Dit maakt onderdeel uit van het inrichtingsplan, dat als bijlage is ingesloten. Hierin staan ook de nadere gegevens van de beplanting.

Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

8

Afbeelding 6 Inrichtingsplan toekomstige situatie.

Volgende de beleidsuitgangspunten van het bestemmingsplan mogen alleen bedrijven uit de milieucategorie 1 en 2 zich in het buitengebied vestigen, tenzij kan worden aangetoond dat er sprake is van een vergelijkbaar bedrijf. Het bedrijf valt feitelijk onder de milieucategorie 3.1. Daarom is er een akoestisch onderzoek uitgevoerd om te toetsen of er sprake is van een bedrijf, vergelijkbaar met categorie 1 en 2. Het akoestisch onderzoek is als bijlage ingesloten en nader uitgewerkt in paragraaf 4.5. Hieruit volgt, dat mede door de afschermende werking van de betonnen wand aan de zuidzijde, de functie qua invloed en milieubelasting gelijk te stellen is aan bedrijven uit categorie 2. Hiermee zijn de bedrijfsactiviteiten inpasbaar in het buitengebied. Het voldoet aan de hiervoor gestelde beleidsuitgangspunten.

Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

9

3

Hoofdstuk 3 Beleidskader Getoetst wordt of het plan past binnen het vigerende planologisch kader en binnen het ruimtelijk beleid van de verschillende overheidslagen. In dit hoofdstuk staat een overzicht van het van toepassing zijnde beleid in relatie tot de gewenste ontwikkelingen van de initiatiefnemer.

3.1

Rijksbeleid

3.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

3.1.1.1

Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving.

3.1.1.2

Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3.

Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt

Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

10

gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zet het Rijk in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan.

3.1.1.3

Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1. Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; 3. Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten komst gaat van die van toekomstige generaties

3.1.1.4

Toetsing van het initiatief aan de NOVI De NOVI laat zich niet specifiek uit over dergelijke kleinschalige ontwikkelingen. Het betreft een ontwikkeling waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling.

3.1.2

Ladder voor duurzame verstedelijking

3.1.2.1

Algemeen De ladder voor duurzame verstedelijking is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigt en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.

Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

11

stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit).

3.1.2.2

Toetsing van het initiatief aan de ladder voor duurzame verstedelijking Wat betreft de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ wordt opgemerkt dat deze van toepassing is bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen (3.1.6 Bro). Er is geen ondergrens bepaald voor wat een ‘stedelijke ontwikkeling’ is. Op basis van jurisprudentie blijkt dat de vraag of sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang (toename van bebouwing of ruimtegebruik) van die ontwikkeling, in relatie tot de omgeving. In voorliggend geval is de ladder voor duurzame verstedelijking dan ook niet van toepassing aangezien planologisch gezien sprake is van een afname aan toegestane oppervlakte aan gebouwen op één bouwvlak.

3.1.3

Conclusie toetsing aan het rijksbeleid Geconcludeerd wordt dat er geen sprake is van strijd met het rijksbeleid.

3.2

Provinciaal beleid

3.2.1

Omgevingsvisie Overijssel De Omgevingsvisie Overijssel is het integrale provinciale beleidsplan voor de fysieke leefomgeving van Overijssel. De hoofdambitie van de Omgevingsvisie is een toekomstvaste groei van welvaart en welzijn met een verantwoord beslag op de beschikbare natuurlijke hulpbronnen en voorraden. Enkele belangrijke beleidskeuzes waarmee de provincie haar ambities wil realiseren zijn: • goed en plezierig wonen, nu en in de toekomst door een passend en flexibel aanbod van woonmilieus (typen woningen en woonomgeving) die voorzien in de vraag (kwantitatief en kwalitatief); • versterken complementariteit van bruisende steden en vitaal platteland als ruimtelijke, cultureel, sociaal en economisch samenhangend geheel.

Dit door behoud en versterking van leefbaarheid en diversiteit van het landelijk gebied, stedelijke netwerken versterken, behoud en versterken van cultureel erfgoed als drager van identiteit; • investeren in een hoofdinfrastructuur voor wegverkeer, trein, fiets en waarbij veiligheid en doorstroming centraal staan; • beter benutten van ruimte, bestaande bebouwing en infrastructuur door multifunctioneel en complementair ruimtegebruik (zowel- boven als ondergronds), hergebruik en herbestemming en het concentreren van ontwikkelingen rond bestaande infrastructuurknooppunten; • ruimtelijke plannen ontwikkelen aan de hand van gebiedskenmerken en keuzes voor duurzaamheid.

Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

12

3.2.2

Omgevingsverordening Overijssel 2017 De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is.

3.2.2.1

Concentratie, zorgvuldig ruimtegebruik en toekomstbestendigheid In de Omgevingsverordening worden de principes van concentratie (artikel 2.1.2), zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik (artikel 2.1.3) en toekomstbestendigheid (artikel 2.1.4) omschreven. Het onderhavige bestemmingsplan voorziet in het toestaan van extra gebouw van 200 m2, waarbij 545 m2 gesloopt wordt.. Het plan voorziet in een ontwikkeling waarbij alles op het bestaande erf wordt toegepast, hiermee is er geen extra ruimtebeslag in het buitengebied. Door de overige gebouwen te renoveren en het asbest te verwijderen, ontstaat er een toekomstbestendig plan.

3.2.2.2

Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving Door de Omgevingsverordening is het eerdere detailkader, zoals 'Rood voor Rood', 'Rood voor Groen' en 'Nieuwe landgoederen' vervallen en is er een nieuw beleidsinstrument ingevoerd: de 'Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving' (KGO). KGO is vastgelegd in de provinciale verordening (artikel 2.1.6). De KGO gaat ervan uit dat er ruimte is voor grootschalige uitbreidingen en nieuwe functies in het buitengebied, uitsluitend indien hier sociaaleconomische en/of maatschappelijke redenen voor zijn en er is aangetoond dat het verlies aan ecologische en/of landschappelijke waarden in voldoende mate wordt gecompenseerd door investeringen ter versterking van de ruimtelijke kwaliteit in de omgeving. Het voorliggende plan betreft een plan waarbij landschapsontsierende schuren worden gesloopt. De overgebleven schuren worden gerenoveerd en geschikt gemaakt voor het huidige gebruik (fouragehandel en kleinschalig loonbedrijf). Alles asbesthoudende daken worden vervangen. Ter compensatie wordt de bestemming gewijzigd van agrarisch naar bedrijf en wordt er op de planlocatie één nieuw bedrijfsgebouw toegestaan die ten dienste staan aan het bedrijf dat op de locatie aanwezig is. Dit nieuwe gebouw is 200 m 2 groot, terwijl er 545

Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

13

m2 wordt gesloopt. Het gehele nieuwe erf wordt landschappelijk ingepast. Het plan behelst een versterking van de landschappelijke waarden: - De rij knotwilgen wordt doorgetrokken (5 nieuwe knotwilgen); - Er wordt een nieuwe meidoornhaag aangelegd (85 meter lang); - Er wordt een nieuwe houtsingel (650 m 2) aangelegd. De kwaliteitseisen uit het opgestelde erfinrichtingsplan (zie bijlage) zijn daarbij vastgelegd in dit bestemmingsplan. Hiermee wordt ruim voldoende invulling gegeven aan het geformuleerde het KGObeleid, zoals vastgelegd in artikel 2.1.6 van de Omgevingsverordening. Het plan voldoet aan de gemeentelijke schuur voor schuurregeling, “Erven in Beweging”, zoals toegelicht in paragraaf 3.3.3.

3.2.2.3

Uitvoeringsmodel omgevingsvisie Om te beoordelen of een willekeurige ruimtelijke ontwikkeling inpasbaar is binnen het provinciale beleid dient de gewenste ontwikkeling te worden getoetst op basis van het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel. Hierna is het Uitvoeringsmodel zichtbaar gemaakt en wordt uitleg gegeven over de in het Uitvoeringsmodel opgenomen begrippen. Het model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: 1. generieke beleidskeuzes (de of vraag); 2. ontwikkelingsperspectieven (de waar vraag); 3. gebiedskenmerken (de hoe vraag). Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht. Generieke beleidskeuzes Deze vloeien voort uit keuzes van EU, Rijk of provincie. Het zijn keuzes die bepalend zijn of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. Het gaat dan om het volgende: • Reserveringen voor waterveiligheid, randvoorwaarden voor externe veiligheid, grondwaterbeschermingsgebieden, bescherming van de ondergrond (aardkundige en archeologische waarden), landbouwontwikkelingsgebieden voor intensieve veehouderij, begrenzing van Nationale Landschappen, Natura 2000gebieden, Ecologische Hoofdstructuur en verbindingszones. De generieke beleidskeuzes zijn vaak normstellend; • Voor woningbouw, bedrijfslocaties en voorzieningen in zowel de groene als stedelijk omgeving hanteert de provincie bovendien de zogenaamde SER-ladder.

Deze komt er kort gezegd op neer dat eerst bestaande bebouwing en herstructurering worden benut, voordat er uitbreiding kan plaatsvinden; • Ook valt hieronder dat de provincie van gemeenten vraagt om afspraken te maken over hun ruimtelijke ontwikkelingsplannen met buurgemeenten. Dit wordt onder andere bij woningbouw en bij bedrijventerreinen gevraagd. Zo bereikt de provincie een optimaal afgestemd en zuinig ruimtegebruik. Ontwikkelingsperspectieven De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn daarnaast geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene en stedelijke omgeving. Met de ontwikkelingsperspectieven wordt de ruimtelijke ontwikkelingsvisie van de provincie vorm gegeven. Het beleid voor de ontwikkelingsperspectieven is vastgelegd in artikel 2.1.5 van de Omgevingsverordening.

Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

14

In dit artikel is bepaald dat gemotiveerd moet worden dat een voorziene ontwikkeling past binnen de vastgestelde ontwikkelingsperspectieven. Hieronder is de kaart weergegeven die geldt voor het ontwikkelperspectief. Er is sprake van het ontwikkelperspectief ‘Agrarisch ondernemen in het grootschalig landschap’.

Afbeelding 7 Ontwikkelingsperspectief planlocatie (rode marker)

Dit ontwikkelingsperspectief omvat gebieden waar verdere modernisering en schaalvergroting van de landbouw in combinatie met verduurzaming de ruimte krijgt. Die ruimte kan verdiend worden door te investeren in kwaliteitsvoorwaarden. Onder verduurzaming wordt verstaan: realisatie van de waterkwaliteitsdoelen, gezondheid en welzijn van mens en dier, bijdrage aan de energietransitie, klimaatbestendigheid en ketenoptimalisatie, en ontwikkelen met aandacht voor – en waar mogelijk in dialoog met – omwonenden. Initiatieven binnen het ontwikkelingsperspectief Agrarisch ondernemen in het grootschalig landschap mogen de ontwikkelingsmogelijkheden voor de landbouw in principe niet beperken en dienen aan te sluiten bij de bestaande bebouwing, weginfrastructuur en openbaar vervoer (ov)-routes. Het waterbeheer richt zich op optimale condities voor de landbouw, rekening houdend met specifieke omstandigheden en de grenzen aan de mogelijkheden van het waterbeheer (onder andere door de klimaatverandering). De hier geplande bedrijfsmatige, agrarisch gelieerde, functie past goed in dit landschap en tast de ontwikkelingsmogelijkheden voor de landbouw niet aan. Gebiedskenmerken Bij (nieuwe) ontwikkelingen wil de provincie dat de ruimtelijke kwaliteit versterkt wordt. Dit kan vooral door gebiedskenmerken te verbinden aan nieuwe ontwikkelingen.

Deze gebiedskenmerken zijn te onderscheiden in vier lagen: 1. laag van de beleving (toerisme, recreatie en landgoederen); 2. stedelijke laag (bebouwing en infrastructuur); 3. laag van de agrarische cultuurlandschappen (grootschalig gebruik en inrichting van de bodem) en: 4. natuurlijke laag (in en op de bodem); Kwaliteitsopgaven De kwaliteitsopgaven en -voorwaarden op basis van deze gebiedskenmerken kunnen te maken hebben met landschappelijke inpassing, infrastructuur, milieuaspecten, bodemaspecten, cultuurhistorie, toeristische en recreatieve aantrekkingskracht, natuur, water, etc. De gebiedskenmerken zijn soms normstellend, maar meestal richtinggevend of inspirerend. Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

15

Hieronder volgt de toets op basis van het Uitvoeringsmodel voor het perceel Herenbrinksweg 4 te Lierderholthuis. Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Hierna volgende de uitsneden van de vier lagen. Laag van de beleving De laag van beleving wordt ook wel de laag van lust- en leisure genoemd. Hierna worden ze door elkaar gebruikt. Aan de (relatieve) autonomie van de natuurlijke processen in de natuurlijke laag, het ‘nut’ van het agrarisch cultuurlandschap en de sociale en functionele dynamiek van de stedelijke laag voegt de laag van de beleving de dimensie van het welbehagen, het plezier, de trots en de beleving toe. Deze laag is het domein van de belevenis, betekenis en identiteit. De belevingslaag voegt eigen kenmerken toe, zoals landgoederen, recreatieparken en recreatieve routes, maar benut vooral de kwaliteiten van de andere drie lagen. Het stelt kwaliteiten zoals de natuur, de productielandschappen en de steden in een ander daglicht en maakt ze beleefbaar en tot een belevenis. Op basis van deze kaartlaag geldt dat er sprake is van zogeheten ‘IJssellinie inundatieveld’. Zie de kaart hierna.

Afbeelding 8 Lust- en leisurelaag van de planlocatie (rode marker)

De IJssellinie was een militaire verdedigingslinie die tussen 1951 en 1954 langs de IJssel gebouwd werd om Nederland door middel van inundatie (het onder water zetten van land) te beschermen tegen een landinvasie. In de gebiedskenmerken is dit gebied een van de bakens in de tijd en geldt er een cultuurhistorische ambitie. Het creëren van verbindingen en verbanden tussen bestaande bakens die onderdeel van een groter geheel zijn, maar nu verloren of geïsoleerd in het landschap liggen is een onderdeel van die ambitie. Ook is het mogelijk bakens van deze tijd toe te voegen. Cultuurhistorische waarden dienen behouden te worden door ze bewust in te zetten in gebiedsopgaves.

Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

16

In voorliggend geval is sprake van het wijzigen van de bestemming, conform bestaand gebruik. Er wordt één nieuw gebouw opgericht. Op de planlocatie zijn geen cultuurhistorische waarden, waardoor de aanduiding geen invloed heeft op het plan. De nieuwe functie past binnen de laag van de beleving. Stedelijke laag In de stedelijke laag is de koppeling van de sociale en fysieke dynamiek van de stedelijke functies aan het verbindende netwerk van wegen, paden, spoorwegen en kanalen een belangrijk ordenend principe. Efficiëntie en nabijheid zijn belangrijke vestigingsoverwegingen, maar daarbij wordt de kwaliteit eigenheid en onderscheidend vermogen (mede gevormd door de historie) van de regio steeds belangrijker. Steden zijn de economische motors van Overijssel. Op basis van deze kaartlaag is er geen sprake van enige aanduiding gerelateerd aan deze laag, omdat de planlocatie in het buitengebied is gelegen. Laag van de agrarische cultuurlandschappen In het agrarisch cultuurlandschap gaat het er altijd om dat de mens inspeelt op de natuurlijke omstandigheden en die ten nutte maakt. Het agrarisch cultuurlandschap is bij uitstek een gebruikslandschap. Het aanzien van ruim twee derde van het oppervlak van Overijssel wordt bepaald door het agrarisch gebruik. Ter plaatse is sprake van ‘oude hoevenlandschap’, zie de kaart hierna.

Afbeelding 9 Laag van agrarisch cultuurlandschap met de planlocatie

Kenmerkend voor het oude hoevenlandschap is dat het landschappen zijn met verspreide erven. Het werd ontwikkeld nadat de complexen met de grote essen ‘bezet’ waren en een volgende generatie boeren nieuwe ontwikkelingsruimte zocht. Die vonden ze bij kleine dekzandkopjes die individueel werden ontgonnen. Dit leidde tot een landschap dat de zelfde opbouw kent als het essenlandschap, alleen in een meer kleinschalige, meer individuele en jongere variant. Deze kleinere maat en schaal is tevens de reflectie van de natuurlijke ondergrond. Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

17

Ambitie De ambitie is het kleinschalige, afwisselende oude hoevenlandschap vanuit de verspreid liggende erven een ontwikkelingsimpuls te geven. Deze erven bieden veel ruimte voor landbouw, wonen, werken, recreatie, mits er wordt voortgebouwd aan kenmerkende structuren van het landschap: de open esjes, de routes over de erven, de erf- en landschapsbeplantingen. Sturing De essen en esjes krijgen een beschermende bestemmingsregeling, gericht op instandhouding van de karakteristieke openheid, de bodemkwaliteit en het reliëf. Als ontwikkelingen plaats vinden in het oude hoevenlandschap, dan dragen deze bij aan behoud en accentuering van de dragende structuren (groenstructuur en routes) van het oude hoevenlandschap, en aan de samenhang en de karakteristieke verschillen tussen de landschapselementen: • de erven met erfbeplanting; • open es(je); beekdal; voormalige heidevelden; • de mate van openheid en kleinschaligheid. De laag van de agrarische cultuurlandschappen verzet zich niet tegen voorgenomen ontwikkeling. Het gehele erf aan Herenbrinksweg 4 past prima in dit landschap. Er is een erfinrichtingsplan opgesteld, waarbij rekening is gehouden met de kenmerken van het landschap. Hierdoor is er sprake van versterking van de ruimtelijke kwaliteit. Het inrichtingsplan is als bijlage ingesloten.

Natuurlijke laag De natuurlijke laag is ontstaan doordat abiotische processen, zoals ijs-, wind- en waterstromen, erosie en sedimentatie en biotische processen, zoals vestiging van planten diersoorten, die inwerken op de ondergrond van bodem en geologie. Op basis van de kaart ‘natuurlijke laag’ geldt het volgende. Ter plaatse is sprake van de natuurlijke laag ‘dekzandvlakten en ruggen’, zie afbeelding 10. De dekzandgronden beslaan een groot gedeelte van de oppervlakte van de provincie. Na de ijstijden bleef er in grote delen een reliëfrijk, door de wind gevormd, zandlandschap achter, dat gekenmerkt wordt door relatief grote verschillen tussen hoog/droog en laag/ nat gebied. Soms vlak bij elkaar, soms verder van elkaar verwijderd. Als ontwikkelingen plaatsvinden, dragen deze bij aan het beter zichtbaar en beleefbaar maken van de hoogteverschillen en het watersysteem. Beide zijn tevens uitgangspunt bij (her)inrichting. Bij ontwikkelingen is de (strekkings)richting van het landschap, gevormd door de afwisseling van beekdalen en ruggen, het uitgangspunt.

Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

18

Afbeelding 10 Natuurlijk laag met de planlocatie (rode marker)

De natuurlijke laag verzet zich niet tegen voorgenomen ontwikkeling. De voorgenomen bestemmingswijziging is hiervoor te klein qua impact. Het erf blijft bestaan zoals het was. Geconcludeerd kan worden dat de in dit voorliggende wijzigingsplan besloten ruimtelijke ontwikkeling in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel verwoorde en het in de Omgevingsverordening Overijssel verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.

3.3

Gemeentelijk beleid

3.3.1

Omgevingsvisie Horizon gemeente Raalte 2040 De omgevingsvisie is een strategisch document. Het geeft richting aan de ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving van de gemeente Raalte. Een belangrijk onderdeel van de omgevingsvisie zijn de kernopgaven. Hierin is een driedeling gemaakt in kerkopgaven voor het buitengebied, toekomstbestendige wijken en dorpen en de identiteit en regio. In voorliggend geval is de kernopgave voor het buitengebied relevant. In de Omgevingsvisie beschrijft de gemeente Raalte haar ambities en ontwikkelrichtingen voor het buitengebied. Het buitengebied is van oudsher de plek voor landbouw. Behalve een productielandschap is het ook een plek waar rust en natuurschoon te vinden is. Dit beeld is, ook in de gemeente Raalte, aan het kantelen door de vele ontwikkelingen die op het landelijke gebied afkomen en deels met elkaar conflicteren. Denk hierbij aan ontwikkelingen in de landbouw (stoppende boeren en VAB), klimaatverandering, de opwekking van duurzame energie en recreatie en toerisme. Raalte als groen en innovatief productielandschap is de ambitie. Deze ambitie vraagt om regie, maar ook samenwerking. Hierbij zijn de volgende vijf ontwikkelingsrichtingen geformuleerd:

Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

19

1. Er wordt gekozen voor een sterk en afwisselend landschap door het verder te ontwikkelen, te versterken en te behouden wat waardevol is; 2. Er wordt gekozen voor een toekomstbestendige landbouw die meerwaarde oplevert voor de leefomgeving en het landschap door middel van technologie, innovatie en experiment; 3. Kansen om in stedelijk gebied energie duurzaam op te wekken worden gegrepen. Tegelijkertijd is er erkenning dat de opgave te groot is om alleen in stedelijk gebied op te lossen en daardoor voor een groot deel ook een plek in het buitengebied vindt. Hierbij gaat de strategie uit van een initiatiefrijke samenleving die bouwt op draagvlak, zowel sociaal als financieel, met heldere doelstellingen als kader; 4. Er wordt gekozen voor een vitaal, divers en gemengd buitengebied. Een werk- en productielandschap, waar een balans is met wonen, landschappelijke- en cultuurhistorische kwaliteiten, natuur en recreatie; 5. Er wordt gekozen voor kleinschalige recreatie, die past in het landschap en die aansluit op andere activiteiten in het buitengebied. De in het voorliggende bestemmingsplan besloten ontwikkeling is in overeenstemming met de ‘Omgevingsvisie Horizon gemeente Raalte 2040’.

Door deze ontwikkeling wordt enerzijds circa 545 m² aan landschapsontsierende agrarische bedrijfsbebouwing in het buitengebied van de gemeente Raalte opgeruimd, wordt passende nieuwe bebouwing gerealiseerd en wordt het erf ingepast conform de gebiedskenmerken van het cultuurlandschap.

3.3.2

Bestemmingsplan Volgens de gemeente is de planologische wijziging een passende niet-agrarische vervolgfunctie die past binnen het beleidskader van het bestemmingsplan Buitengebied Raalte en levert het een positieve bijdrage aan de economische en sociale vitaliteit van dit deel van het buitengebied van de gemeente Raalte en de kern Lierderholthuis. Gelet op de bijzondere (ontstaans)geschiedenis van het bedrijf, de lange gedoogsituatie en het feit dat het gaat om aan het buitengebied gelieerde goederen en een verkoopruimte met beperkte omvang, is het redelijk om de gedoogsituatie van 2001 als uitgangspunt te nemen voor de wijziging van dit bestemmingsplan. Vanwege het benodigde maatwerk, waarbij gebruik gemaakt wordt van de schuur voor schuurregeling, kan geen gebruik worden gemaakt van de wijzigingsbevoegdheid, die is opgenomen in artikel 3.7.4 van het vigerende bestemmingsplan (wijzigingsbevoegdheid ten behoeve van vervolgfuncties). Daarom is een herziening van de bestemming nodig voor deze situatie. Het plan past wel binnen de kaders van de beleidsnota “Erven in Beweging”.

3.3.3

Beleidsnota Erven in beweging De beleidsnota ‘Erven in beweging’ is door de gemeenteraad van Raalte vastgesteld op 21 december 2017. De aanleiding voor dit beleid is dat het buitengebied van Raalte verandert. In de periode 2012 - 2030 komt naar verwachting circa 300.000 m 2 agrarische bebouwing vrij door bedrijfsbeëindiging van agrarische bedrijven. Om te voorkomen dat op grote schaal

Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

20

leegstand ontstaat, bevat deze beleidsnota ‘Erven in beweging’ een aantal aanvullende mogelijkheden/instrumenten om leegstand tegen te gaan. De gemeente zet in op sloop en hergebruik. Enerzijds om de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied te versterken. Anderzijds om een levendig buitengebied te houden waarin gewoond en gewerkt kan worden. Met de extra mogelijkheden die dit beleid bevat heeft een eigenaar van een erf met leegstaande gebouwen de volgende mogelijkheden: - Een woning bouwen in ruil voor sloop van minimaal 850 m 2 (rood voor rood regeling) - Een (niet-agrarisch) bedrijf starten; - Extra (bij)gebouwen bouwen bij een woning of bedrijf in ruil voor sloop van een veelvoud aan gebouwen (schuur voor schuur regeling) Op de locatie wordt 545 m 2 gesloopt, waarbij één nieuw gebouw van 200 m 2 wordt opgericht. Dit is ruim voldoende voor de schuur voor schuurregeling. Daarbij dient de landschappelijke kwaliteit te worden vergroot. Voor dit plan is een inrichtingsplan opgesteld waarbij de landschappelijke waarden worden versterkt, zie paragraaf 3.2.2.2. De inrichtingsschets is als bijlage aan het plan gevoegd. De gewenste situatie voldoet aan de gestelde voorwaarden uit deze beleidsnota.

3.3.4

Landschapsontwikkelingsplan Het behoud en de versterking van het Sallandse landschap staat centraal in het Landschapsontwikkelingsplan (LOP, gemeente Deventer, Raalte, Olst-Wijhe, 2008). De zeven landschappelijke eenheden, met hun eigen specifieke ontstaanswijze en bijbehorende kernkwaliteiten, leveren een belangrijke bijdrage aan de diversiteit en ruimtelijke kwaliteit van Salland. De aanwezige kernkwaliteiten bestaan uit zowel aardkundige, archeologische, cultuurhistorische, ecologische en visueel ruimtelijke kwaliteiten. Daarnaast wil het LOP een bijdrage leveren aan de leefbaarheid van het landelijk gebied; ruimte bieden aan (economische)ontwikkelingen en het vergroten van de toegankelijkheid voor bewoners en recreanten. In het landschapsontwikkelingsplan van de gemeenten Raalte, Olst-Wijhe en Deventer ligt de locatie in de zone “weteringenlandschap”, grenzend aan een escomplex.

Afbeelding 11 Ligging van de planlocatie in de visiekaart van het Landschapsontwikkelingsplan

Dit gebied wordt gekenmerkt door weteringen en beken. Er wordt ingezet op het versterken van open en natte karakterzones langs weteringen. Daarnaast wordt getracht de openheid te versterken door het vasthouden van water op maaiveld. Het Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

21

landschapsbeleid is gericht op het behouden en versterken van de karakteristieken. Het erf is landschappelijk goed ingericht en in het nieuwe plan wordt dit versterkt, dit is vertaald in het inrichtingsplan, zie bijlage. Geconcludeerd wordt dat het initiatief in overeenstemming is met de uitgangspunten uit het gemeentelijk beleid zoals hiervoor is toegelicht.

Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

22

4

Hoofdstuk 4 Omgevingsfactoren Ruimtelijke plannen kunnen van invloed zijn op de omgeving. Anderzijds kan ook de zichtbare en soms niet zichtbare omgeving van invloed zijn op de uitvoerbaarheid van de voorgenomen plannen. In dit hoofdstuk worden de omgevingsfactoren beschreven. Dit zijn archeologie, externe veiligheid, bodem, ecologie, geluid, luchtkwaliteit en milieuzonering. Daarnaast wordt per omgevingsfactor beoordeeld wat de invloed op het plan kan zijn.

4.1

Archeologie

4.1.1

Aanleiding en doel De toenemende bedreiging van het archeologische erfgoed in heel Europa, niet alleen door natuurlijke processen of ondeskundig gebruik van het bodemarchief, maar ook door ontwikkelingen in de ruimtelijke ordening, gaf aanleiding voor het in 1992 door de Europese lidstaten ondertekende Verdrag van Valletta. Dit verdrag wordt ook wel het Verdrag van Malta genoemd. Doel van het archeologisch (voor)onderzoek is het waar nodig beschermen van archeologische waarden en het streven naar behoud van de waarden in de bodem (in situ). De essentie van het archeologisch (voor)onderzoek is het verkrijgen van gegevens over de archeologische resten in de bodem teneinde in een vroeg stadium een goede afweging te kunnen maken van alle bij een ruimtelijk besluit betrokken belangen.

4.1.2

Doorwerking naar het plan De gemeente Raalte heeft het archeologiebeleid beschreven in een beleidsnota archeologie. Deze beleidsnota in combinatie met de archeologische verwachtings- en beleidskaart vormen de handvatten voor het archeologiebeleid binnen de gemeente Raalte. Volgens het bestemmingsplan heeft de locatie geen nadere aanduiding voor archeologie, op de uiterste westelijke punt na. Volgens de gemeentelijke archeologische verwachtingskaart is de planlocatie gelegen in een gebied met een lage verwachtingswaarde.

Afbeelding 12 Weergave uit de gemeentelijke beleidsadvieskaart met planlocatie

Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

23

Voor gebieden met een lage verwachtingswaarde geldt een archeologisch onderzoeksplicht voor projectgebieden groter dan 10 hectare in het landelijk gebied en groter dan 5 hectare in de bebouwde kom en/of gelegen binnen een straal van 50 meter van AMK terreinen. Het plangebied heeft een omvang aanzienlijk kleiner dan 10 hectare en is niet binnen gelegen binnen 50 meter van AMK terreinen. Het uitvoeren van een archeologisch onderzoek is niet noodzakelijk.

4.2

Besluit externe veiligheid inrichtingen

4.2.1

Aanleiding en doel Bij het transport, de opslag en bij het be- en verwerken in bedrijven van gevaarlijke stoffen, maar ook nabij luchthavens bestaat de kans op ongevallen waarbij slachtoffers vallen die niet bij de activiteit betrokken zijn. Personen die in bedrijven werken worden door de wetgeving rond arbeidsomstandigheden beschermd. Personen die zich buiten (extern) de bedrijfsgrens bevinden worden beschermd door wet- en regelgeving voor externe veiligheid. De vuurwerkramp in Enschede van mei 2000 heeft geresulteerd in een formalisering en deels aanscherping van wet- en regelgeving om het risico van dergelijke ongevallen te beperken. Het doel van de toets op externe veiligheidsaspecten rond ruimtelijke plannen is na te gaan welke risico’s de voorgenomen ontwikkelingen met zich brengen. Dit om de mogelijkheid te bieden een externe veiligheidssituatie te creëren die voldoet aan de behoeften. Daartoe kan het ruimtelijk initiatief of specifieke wijze worden ingevuld en kunnen eventuele aanvullende maatregelen worden getroffen. Het externe veiligheidsonderzoek richt zich eerst op het plaatsgebonden risico. Dit geeft een beeld van de ruimtelijke verdeling van de hoogte van de risico’s rond een bron. Vervolgens wordt nagegaan wat de hoogte van het groepsrisico is. Dit geeft inzicht in de aantallen personen die bij een ongeval kunnen worden betrokken.

Als er sprake is van groepsrisico, als een ongeval tot meer dan 10 dodelijke slachtoffers kan leiden, moeten risicogegevens worden verzameld, moet een advies over het voorgenomen initiatief aan de regionale brandweer worden gevraagd en is de initiatiefnemer verplicht de veranderingen in het groepsrisico door de nieuwe ruimtelijke ontwikkeling te verantwoorden.

4.2.2

Doorwerking naar het plan Het Besluit richt zich primair op inrichtingen zoals bedoeld in de Wet milieubeheer. In artikel 2, lid 1 van het BEVI staan de inrichtingen genoemd waarop het besluit van toepassing is. Deze inrichtingen brengen risico’s met zich mee voor de in de omgeving aanwezige risicogevoelige objecten. De in het plan opgenomen (bestaande) bedrijfswoning betreft een kwetsbaar object, waarvoor op basis van het Beluit Externe Veiligheid Inrichtingen (BEVI), het Besluit externe veiligheid buisleidingen (BEVB) en het Besluit Externe veiligheid transportroutes (BEVT) aan te houden afstanden in acht dienen te worden gehouden voor het plaatsgebonden risico (PR 10-6). Tevens gelden op basis van deze Besluiten aandachtsgebieden waarbinnen een beoordeling van het groepsrisico (GR) dient te worden uitgevoerd

Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

24

Op de risicokaart is te zien dat er ten westen een gasbuisleiding ligt, op circa 1.350 meter afstand. Er zijn geen risicovolle inrichtingen in de nabije omgeving.

Afbeelding 13 Risicokaart "Alles tonen" met planlocatie

De planlocatie is niet gelegen binnen de in acht te houden risicoafstanden voor het plaatsgebonden risico (PR10-6) of aandachtsgebied voor het groepsrisico. Het betreft een locatie met een bestaande woning, waarbij de bestemming van “agrarisch” naar “bedrijf” wijzigt. De nieuwe functie binnen het plangebied betreft een functie met mogelijk enig risico (gevaar) voor de omgeving. Hier wordt nader op ingegaan in paragraaf 4.8. Op deze plaats wordt geconcludeerd dat geen sprake is van het toevoegen van een BEVI inrichting en dat er geen opslag van gevaarlijke stoffen mogelijk wordt gemaakt. Hiermee is geen sprake van onaanvaardbare risico’s voor kwetsbare objecten in de directe omgeving. Conclusie: externe veiligheid vormt geen belemmering voor planrealisatie.

4.3

Bodem

4.3.1

Aanleiding en doel De mens gebruikt de bodem op vele manier, voor bijvoorbeeld woningbouw, landbouw, aanleg van wegen en winning van grondstoffen. Om te zorgen dat dit ook in de toekomst mogelijk blijft, is een duurzaam beheer van de bodem belangrijk. Doordat de mens al vele eeuwen gebruik maakt van de bodem heeft hij overal sporen achtergelaten. Deze sporen zijn terug te zien in het landschap en te vinden op en in de bodem. Door bodemsanering worden de ernstige chemische verontreiniging van de bodem aangepakt. Bescherming van de bodem betekent bovendien het voorkomen dat schone grond verontreinigd raakt en het rekening houden met de eigenschappen van de bodem. Het doel van de bodemtoets bij ruimtelijke plannen is de bescherming van de bodem.

Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 39, omgeving Herenbrinksweg 4 Ontwerp Toelichting

25

Een bodemonderzoek moet worden uitgevoerd om te kunnen beoordelen of de bodem geschikt is voor de geplande functie en of sprake is van een eventuele saneringsnoodzaak. Artikel 9 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) bepaalt dat in het bestemmingsplan rekening gehouden moet worden met de bodemkwaliteit ter plaatse. De reden hiervoor is dat eventueel aanwezige bodemverontreiniging van groot belang kan zijn voor de keuze van bepaalde bestemmingen en/of voor de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan. De bodemtoets moet worden uitgevoerd bij het wijzigen of opstellen van een bestemmingsplan.

4.3.2

Doorwerking naar het plan In de toelichting van het bestemmingsplan dient aangegeven te worden wat de kwaliteit van de bodem ter plaatse van het plangebied is. Tevens dient, op basis van de Mor (Ministeriële regeling omgevingsrecht), bij de aanvraag van een omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen een rapportage van een recent uitgevoerd verkennend bodemonderzoek toegevoegd te worden. Ten behoeve van dit plan heeft Boluwa in 2020 een verkennend bodemonderzoek conform NEN 5740 uitgevoerd ter plaatse van het plangebied. Hierna wordt de belangrijkste onderzoeksconclusie weergegeven. Voor de volledige onderzoeksrapportage wordt verwezen naar bijlage 4 bij deze plantoelichting. Op basis van de resultaten van het onderzoek kan geconcludeerd worden dat: Overig terein: In de bovengrond van MM3 en MM4 zijn geen verhoogde gehalten aangetoond. In de ondergrond van MM5 en MM6 zijn geen verhoogde gehalten aangetoond. In het grondwater van peilbuis B08-1-1 zijn geen verhoogde gehalten aangetoond. Nieuw gerealiseerde was/tankplaats: In de bovengrond van MM1 zijn geen verhoogde gehalten aangetoond. In het grondwater van de peilbuis B01-1-1 is een licht [>streefwaarde] verhoogd gehalte barium aangetoond. Het aangetroffen licht verhoogde gehalte barium is waarschijnlijk van natuurlijke oorsprong. Zware metalen kunnen van nature in de ondergrond aanwezig zijn.

In de loop der jaren zijn deze metalen uitgespoeld naar het grondwater. Werkplaats/opslag minerale olie/vetten/milieurelevante stoffen: In de bovengrond van MM2 zijn geen verhoogde gehalten olieproducten aangetoond. In het grondwater van peilbuis B05-1-1 zijn geen verhoogde gehalten olieproducten aangetoond. Sloot (lozing spoelwater wasplaats): In de bovengrond van MM7 zijn licht [>achtergrondwaarde] verhoogde gehalten zink, PAK (10-VROM) en minerale olie aangetoond. De aangetroffen licht verhoogde gehalten zijn zmogelijk te relateren aan het spoelwater (afkomstig van het schoonspuiten van landbouwvoertuigen) wat in de sloot terecht is gekomen.