Toelichting

TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN

Lemelerveldseweg 5, Heino

BiedtRuimte Heinoseweg 6A 7722 JP Dalfsen Auteurs: N. Middelkamp Plannummer: 2021-118 Plannaam: Lemelerveldseweg 5 Versie: Concept Datum: November 2023

Inhoudsopgave 1

Inleiding ............................................................................................................................................................. 3 1.1

Aanleiding ................................................................................................................................................. 3

1.2

Ligging plangebied.................................................................................................................................... 3

1.3

Huidig bestemmingsplan........................................................................................................................... 4

1.4

Leeswijzer ................................................................................................................................................. 4

2

Planbeschrijving ................................................................................................................................................ 5 2.1

Huidige situatie ......................................................................................................................................... 5

2.2

Toekomstige situatie ................................................................................................................................. 6

3

Beleidskaders.................................................................................................................................................... 8 3.1

Rijksbeleid ................................................................................................................................................ 8

3.1.1 Nationale omgevingsvisie (NOVI) 8 3.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) 9 3.1.3 Conclusie Rijksbeleid 9 3.2 Provinciaal beleid.................................................................................................................................... 10 3.2.1 3.2.2 3.2.3 3.2.4

Omgevingsvisie Overijssel 10 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel 10 Omgevingsverordening 17 Conclusie provinciaal beleid 17 Gemeentelijk beleid ................................................................................................................................ 17

3.3.1 3.3.2 3.3.3 3.3.4

Omgevingsvisie Horizon gemeente Raalte 2040 17 Erven in beweging 18 Landschapsontwikkelingsplan (LOP) Salland 19 Conclusie gemeentelijk beleid 21 Conclusie ................................................................................................................................................ 21

3.3

3.4 4

Toets aan ruimtelijke en milieukundige aspecten............................................................................................ 22 4.1

Algemeen................................................................................................................................................ 22

4.2

Archeologie & Cultuurhistorie ................................................................................................................. 22

4.2.1 Archeologie 22 4.2.2 Cultuurhistorie en monumenten 23 4.3 Ecologie .................................................................................................................................................. 23 4.4

Bodem .................................................................................................................................................... 25

4.5

Geluid ..................................................................................................................................................... 26

4.6

Water ...................................................................................................................................................... 28

4.7

Bedrijven en milieuzonering .................................................................................................................... 30

4.8

Geur ........................................................................................................................................................ 32

1

4.9

Externe veiligheid ................................................................................................................................... 33

4.10

Luchtkwaliteit .......................................................................................................................................... 34

4.11

Verkeer & parkeren ................................................................................................................................. 36

4.12

Mer-beoordeling...................................................................................................................................... 36

4.13

Conclusie ................................................................................................................................................ 37

5

Maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid........................................................................................ 38 5.1

Algemeen................................................................................................................................................ 38

5.2

Maatschappelijke uitvoerbaarheid .......................................................................................................... 38

5.3

Economische uitvoerbaarheid................................................................................................................. 38

5.4

Conclusie ................................................................................................................................................ 38

6

Vooroverleg ..................................................................................................................................................... 39 6.1

Het Rijk ................................................................................................................................................... 39

6.2

Provincie Overijssel ................................................................................................................................ 39

6.3

Waterschap Drents Overijsselse Delta ................................................................................................... 39

6.4

Zienswijzen ............................................................................................................................................. 39

7

8

Wijze van bestemmen ..................................................................................................................................... 40 7.1

Algemeen................................................................................................................................................ 40

7.2

Verantwoording van de regels ................................................................................................................ 40 Bijlagen ........................................................................................................................................................... 42

Bijlage 1 Erfinrichtingsplan ................................................................................................................................... 42 Bijlage 2 Quickscan Flora & Fauna ...................................................................................................................... 42 Bijlage 3 Stikstofberekening ................................................................................................................................. 42 Bijlage 3a AERIUS berekening gebruiksfase ....................................................................................................... 42 Bijlage 3b AERIUS berekening ontwikkelfase ...................................................................................................... 42 Bijlage 4 Bodemonderzoek .................................................................................................................................. 42 Bijlage 5 Geluidsonderzoek ................................................................................................................................. 42 Bijlage 6 Hogere grenswaarden ontheffing .........................................................................................................

42 Bijlage 7 Watertoets ............................................................................................................................................. 42 Bijlage 8 Geuronderzoek...................................................................................................................................... 42

2

1 Inleiding 1.1 Aanleiding Het erf aan de Lemelerveldseweg 5 te Heino bestaat uit een woning met voormalige agrarische bijgebouwen. Deze gebouwen zijn niet meer in agrarisch gebruik. De initiatiefnemers zijn van plan de voormalige bedrijfsbebouwing met een oppervlakte van 410 m² te slopen. Deze nog te slopen schuren worden ingezet in het kader van de gemeentelijke rood-voor-rood regeling (Beleidsnota Erven in Beweging). Dit oppervlakte aan sloopmeters is nog niet voldoende om een compensatiekavel te realiseren. Om te voldoen aan het minimale sloopoppervlak van 850m² hebben de initiatiefnemers 570m² sloopmeters gekocht van de Nielandsweg 5 in Heeten. Het realiseren van een compensatiekavel aan de Lemelerveldseweg 5 is binnen de huidige bestemming niet mogelijk. Om het plan planologisch mogelijk te maken is het noodzakelijk om een extra bouwvlak toe te kennen aan het erf. Hiervoor is een bestemmingsplanherziening noodzakelijk. Het erf aan de Nielandsweg 5 in Heeten is al bestemd als ‘wonen’. Het slopen van de landschapsontsierende bebouwing is passend binnen het geldende bestemmingsplan en de bijbehorende bestemming. Op dit erf is geen wijziging van het bestemmingsplan noodzakelijk. Dit bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding, regels en voorliggende toelichting. Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven.

In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten, maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.

1.2 Ligging plangebied Initiatiefnemers zijn eigenaar van het erf, inclusief agrarische grond aan de Lemelerveldseweg 5 te Heino. Het plangebied ligt ten westen van het dorp Heino. Verder liggen er in de omgeving van het plangebied vooral woningen en enkele agrarische bedrijven.

Heino

Figuur 1.1 & 1.2 globale ligging plangebied Lemelerveldseweg 5 (bron: PDOK-viewer)

3

1.3 Huidig bestemmingsplan Het plangebied aan de Lemelerveldseweg 5 ligt binnen de begrenzing van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Raalte geconsolideerd 2020’. Het plangebied heeft binnen dit bestemmingsplan de volgende bestemmingen: ‘Agrarisch’ en ‘Wonen’. Daarnaast heeft het de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie - 2’. Tot slot kent het plangebied de functieaanduiding ‘specifieke vorm van wonen – voormalige bedrijfsbebouwing’.

Figuur 1.3 Bestemmingsplan plangebied Lemelerveldseweg 5, Heino (bron: ruimtelijkeplannen.nl) De initiatiefnemers zijn van plan om de voormalige agrarische bedrijfsgebouwen te slopen en een woningbouwkavel toe te voegen aan het erf. Om dit planologisch mogelijk te maken wordt de woonbestemming vergroot en wordt er een extra bouwvlak toegekend aan het plangebied. Het nieuwe bouwvlak past niet geheel binnen het geldende bouwvlak. Daarnaast wordt niet voldaan aan de voorkeurswaarde van geluid. Hierdoor past het plan niet binnen de voorwaarden uit de wijzigingsbevoegdheid uit artikel 31.6.3. van het geldende bestemmingsplan. Om het plan wel planologisch mogelijk te maken is een herziening van het bestemmingsplan noodzakelijk.

1.4 Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt verder ingezoomd op het plangebied. Hierbij zal worden ingegaan op de huidige ruimtelijke en functionele kenmerken van het plangebied. Hoofdstuk 3 vormt een overzicht van het relevante beleidskader op Rijks, provinciaal en gemeentelijk niveau. De ruimtelijke- en milieukundige onderzoeken die ten grondslag liggen aan het plan worden in hoofdstuk 4 toegelicht. In hoofdstuk 5 wordt de maatschappelijke en economische haalbaarheid van het plan toegelicht.

4

2 Planbeschrijving 2.1 Huidige situatie Het erf aan de Lemelerveldseweg 5 bestaat uit een woning met voormalig agrarische bedrijfsgebouwen, tuin en een stuk agrarische grond. Het erf wordt ontsloten aan de Lemelerveldseweg en het perceel is kadastraal bekend als HNO01-K-11.

Figuur 2.1 plangebied aan Lemelerveldseweg 5 (bron: PDOK-viewer) Het erf aan de Nielandsweg 5 te Heeten bestaat uit één woning met schuren. De schuren aan de noordzijde van het gebied zijn inmiddels gesloopt. Deze schuren hadden een oppervlakte van 570 m² en zijn gekocht door de initiatiefnemers van de Lemelerveldseweg 5. Het perceel staat kadastraal bekend als RTE00-H-6025, zie figuur 2.2.

Gesloopte schuren

Figuur 2.2 de slooplocatie aan de Nielandsweg 5 (bron: PDOK-viewer)

5

2.2 Toekomstige situatie Het plan is om aan de Lemelerveldseweg 5 in Heino een compensatiewoning met bijgebouw te realiseren. Om dit mogelijk te maken wordt de voormalige agrarische bebouwing gesloopt en is er 570m² aangekocht van de Nielandsweg 5. Op het erf aan de Lemelerveldseweg 5 wordt er in totaal (84m²+113m²+213m²) = 410m² gesloopt. De bestaande schuur van 92m² blijft behouden. Van het totale sloopoppervlak van de Lemelerveldseweg is 352m² aan sloopmeters inzetbaar. Niet alle meters zijn inzetbaar omdat de bijgebouwen welke men bij recht weer terug mag bouwen van het oppervlak moet afhalen. In dit geval is dit (150-92) =58m². Met de aangekochte meters van de Nielandsweg 5 (570m²) kom je op een totaal van 922m². Dit oppervlak is voldoende omdat er minimaal 850 m2 aan bebouwing gesloopt wordt. Hiervoor kunnen de initiatiefnemers een compensatiekavel op het erf aan de Lemelerveldseweg 5 realiseren.

Figuur 2.3 sloopmeters Lemelerveldseweg 5 (bron: PDOK-viewer) De nieuwe woning wordt ter plekke van de huidige schuren teruggebouwd. Deze nieuwe woning komt ten noorden van de bestaande woning te liggen. Bij de inrichting blijft het idee van één erf in aanzicht behouden. Zo staan de nieuwe gebouwen voor het grootste gedeelte binnen de contouren van de bestaande bebouwing. De bijgebouwen staan hierbij op 1 lijn. In dit inrichtingsplan worden de bestaande weides en de doorzichten naar deze weides behouden. Om de huidige vorm van het erf te behouden is voor een tweezijdige benadering van het erf gekozen. Door de extra inrit aan de Verversweg loopt de entree van de compensatiewoning niet strak voor de deur van de bestaande woning. Hiermee blijft de privacy en woonkwaliteit van de bestaande woning en tuin behouden. Daarnaast betreft de Lemelerveldseweg een weg met veel doorgaand verkeer. De Verversweg is een rustige weg waarmee deze optie veiliger is met betrekking tot het aspect verkeersveiligheid. Deze extra ontsluiting wordt zo ingepast dat deze aansluit bij de bosjes rondom het bestaande trafostation. In het inrichtingsplan is een duidelijk verschil in hiërarchie. De bestaande woning met het verharde oprit en de siertuin aan de voorzijde vormt het aanzicht van het erf. Op het achtererf wordt een woning gerealiseerd die aansluit op de huidige bebouwing.

Het verschil in hiërarchie komt ook tot uiting in de vormgeving van de entrees. Het hoofderf wordt

6

ontsloten met klinkers en het achtererf met een half verhard. Dit was vroeger ook gebruikelijk voor erven met tractoren.

Figuur 2.4 & 2.5 inrichtingsplan Lemelerveldseweg 5 in Heino

7

3 Beleidskaders In dit hoofdstuk wordt het relevante beleid dat betrekking heeft op het plangebied en de voorgenomen ontwikkeling beschreven. Het wordt benaderd vanuit het Rijks-, provinciaal, en gemeentelijk beleid.

3.1 Rijksbeleid 3.1.1 Nationale omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is op 11 september 2020 vastgesteld en vervangt de vervallen Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR). De NOVI is één van de instrumenten van het nieuwe stelsel voor omgevingsrecht. NOVI biedt een langetermijnperspectief op de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland tot 2050. Met de NOVI benoemt het Rijk nationale belangen, geeft het richting op de vier prioriteiten: 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050.

Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair 3. Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio's nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio's behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio's geborgd. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap.

Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verfrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot

8

deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Met de NOVI zet de Rijksoverheid een proces in gang waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven vanuit de NOVI is combinaties te maken en win-win situaties te creëren. Soms zijn scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: •

•

•

Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties.

Conclusie In voorliggend geval is sprake van kleinschalige ontwikkelingen waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan opgenomen ontwikkeling.

3.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) De NOVI bepaalt welke kader stellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op lokaal niveau. Ten aanzien daarvan is een borging door middel van normstelling, gebaseerd op de Wro, gewenst. Die uitspraken onderscheiden zich in die zin dat van de provincies en de gemeenten wordt gevraagd om de inhoud daarvan te laten doorwerken in de ruimtelijke besluitvorming. Zij zijn dus concreet normstellend bedoeld en worden geacht direct of indirect, d.w.z. door tussenkomst van de provincie, door te werken tot op het niveau van de lokale besluitvorming, zoals de vaststelling van bestemmingsplannen. Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) bevestigt in juridische zin die kader stellende uitspraken. Het Barro is op 30 november 2011 in werking getreden en op 1 oktober 2012 verder aangevuld. Conclusie Door het nationale karakter van het Barro en de kleine schaal van onderhavig plan, is dit voornemen niet direct van nationaal belang. Het Barro bevat geen voor het plan relevante bepalingen.

3.1.3 Conclusie Rijksbeleid Het initiatief is niet in strijd met het rijksbeleid.

9

3.2 Provinciaal beleid 3.2.1 Omgevingsvisie Overijssel De Omgevingsvisie Overijssel is het integrale provinciale beleidsplan voor de fysieke leefomgeving van Overijssel. De hoofdambitie van de Omgevingsvisie is een toekomst vaste groei van welvaart en welzijn met een verantwoord beslag op de beschikbare natuurlijke hulpbronnen en voorraden. Leidende thema’s voor de Omgevingsvisie zijn:  Duurzaamheid;  Ruimtelijke kwaliteit. Enkele belangrijke beleidskeuzes waarmee de provincie haar ambities wil realiseren zijn:  Door meer aandacht voor herstructurering wordt ingezet op een breed spectrum aan woon-, werk- en mixmilieu ’s; dorpen en steden worden gestimuleerd hun eigen kleur te ontwikkelen;  Investeren in een hoofdinfrastructuur voor wegverkeer, trein, fiets en waarbij veiligheid en doorstroming centraal staan;  Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik; deze methode gaat ervan uit dat eerst het gebruik van de ruimte wordt geoptimaliseerd, dan de mogelijkheid van meervoudig ruimtegebruik wordt onderzocht en dan pas de mogelijkheid om het ruimtegebruik uit te breiden, wordt bekeken;  Ruimtelijke plannen ontwikkelen aan de hand van gebiedskenmerken en keuzes voor duurzaamheid.

3.2.2 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel Om te bepalen of een initiatief bijdraagt aan de provinciale ambities wordt gebruik gemaakt van het 'Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel'. In dit uitvoeringsmodel staan de stappen of, waar en hoe centraal. Bij een initiatief voor bijvoorbeeld woningbouw, een nieuwe bedrijfslocatie, toeristisch-recreatieve voorzieningen, natuurontwikkeling, et cetera kan aan de hand van deze drie stappen bepaald worden of een initiatief binnen de geschetste visie voor Overijssel mogelijk is, waar het past en hoe het uitgevoerd moet worden.

Figuur 3.1 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)

10

Dit uitvoeringsmodel is gebaseerd op de volgende drie niveaus: - Generieke beleidskeuzes - Ontwikkelingsperspectieven - Gebiedskenmerken De drie hierboven genoemde begrippen worden hieronder toegelicht. 1. Generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een behoefte aan een bepaalde voorziening. Ook wordt in deze fase de zogenaamde 'SER-ladder' gehanteerd. Deze komt er kort gezegd op neer dat eerst bestaande bebouwing en herstructurering worden benut, voordat er uitbreiding kan plaatsvinden. Andere generieke beleidskeuzes betreffen de reserveringen voor waterveiligheid, randvoorwaarden voor externe veiligheid, grondwaterbeschermingsgebieden, bescherming van de ondergrond (aardkundige en archeologische waarden), landbouwontwikkelingsgebieden voor intensieve veehouderij, begrenzing van Nationale Landschappen, Natura 2000-gebieden, Ecologische Hoofdstructuur en verbindingszones enzovoorts. De generieke beleidskeuzes zijn veelal normstellend. 2. Ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven.

In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelingsperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelingsperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent door vertaald in de ontwikkelingsperspectieven. 3. Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en lust- en leisurelaag) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en -opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag 'hoe' een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden. Toets aan initiatief Generieke beleidskeuzes De provinciale beleidskeuzes bepalen onder andere of een initiatief mogelijk is. In de provincie Overijssel is een aantal beleidskeuzes van toepassing op nagenoeg alle thema’s en locaties. Dit zijn de volgende: 1. 2. 3. 4. 5.

Integraliteit Toekomstbestendigheid Concentratiebeleid (Boven)Regionale afstemming Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik

Samen geven deze beleidskeuzes invulling aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking.

11

1. Integraliteit De eis van integraliteit houdt in dat alle belangen die bij een ontwikkeling betrokken zijn, zorgvuldig tegen elkaar worden afgewogen. Met deze wettelijke eis uit het Besluit ruimtelijke ordening wordt verzekerd dat er sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Toets aan initiatief Ten aanzien van het onderliggende initiatief is een integrale afweging gemaakt waarbij beleid, ruimtelijke kwaliteit, omgeving en behoefte meewegen. Het toevoegen van één woningbouwkavel sluit aan op de behoefte van de volgende generatie. Bovendien sluit de ontwikkeling aan op de woonbestemmingen van de veelal vrijstaande woningen in de omgeving van de Lemelerveldseweg. Daarnaast worden bedrijven in de directe omgeving van het plangebied niet belemmerd. In het geval van onderliggend initiatief zijn alle omwonenden geïnformeerd over het plan. Hieruit zijn geen bezwaren voortgekomen. Op basis hiervan kan worden geconcludeerd dat er sprake is van integraliteit. 2. Toekomstbestendigheid De eis dat gekozen oplossingen voor maatschappelijke opgaven toekomstbestendig moeten zijn, houdt in dat een initiatief de mogelijkheden van toekomstige generaties om in hun behoeften te kunnen voorzien niet in gevaar mag brengen.

Initiatieven moeten bijdragen aan een duurzame benadering van ontwikkelingen die voorzien in de behoefte van de huidige generatie, maar die opties openhoudt om ook te voorzien in behoeften van toekomstige generaties. Het gaat dan om een evenwichtige benadering van het welzijn van mensen, economische welvaart en van het beheer van natuurlijke voorraden. Bij toekomstbestendigheid gaat het ook om de effecten van ingrepen op verschillende schaalniveaus (van directe buren tot ver over de grens) en over de vraag of het project over 20 of 30 jaar nog steeds toegevoegde waarde heeft. Toets aan initiatief Het realiseren van een woningbouwkavel draagt bij aan de toekomstbestendigheid van het plangebied aangezien er landschap ontsierende bebouwing wordt gesloopt. Daarnaast wordt de nieuwe woning energieneutraal gebouwd. Met het realiseren van dit initiatief krijgt het landelijk gebied een andere invulling, waarbij de leefbaarheid en nabijheid behouden blijven. Hiermee is het plan toekomstbestendig. 3. Concentratiebeleid Het concentratiebeleid van de provincie Overijssel houdt in dat stedelijke ontwikkelingen (wonen, werken en voorzieningen) zoveel mogelijk geconcentreerd worden in de stedelijke netwerken Twente (Enschede, Hengelo, Almelo, Oldenzaal en Borne), Zwolle-Kampen en Cleantech regio Deventer. Daar mag gebouwd worden voor de (boven)regionale behoefte.

De kernen Hardenberg en Steenwijk kunnen bouwen voor de regionale behoefte mits dit past binnen de regionale programmering. Toets aan initiatief Het betreft geen stedelijke ontwikkeling, het concentratiebeleid is hierop dan niet van toepassing. 4. Bovenregionale afstemming De verplichting tot (boven)regionale afstemming is erop gericht gemeenten gezamenlijk verantwoordelijkheid te laten nemen voor de regionale programmering van woningbouw, werklocaties en stedelijke voorzieningen. Ook wanneer een gemeente alleen voorziet in haar eigen (lokale) behoefte is onderlinge afstemming gewenst, omdat het aanbod in een gemeente aan woningen, werklocaties en voorzieningen onderdeel uitmaakt van een regionale markt. Toets aan initiatief

12

Het onderliggende initiatief betreft geen stedelijke ontwikkeling, waardoor bovenregionale afstemming niet nodig is. 5. Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik De eis van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik is erop gericht om onnodig nieuw ruimtebeslag – zowel ondergronds als bovengronds – te voorkomen. De provincie wil het onderscheid tussen het bestaande bebouwde gebied en de onbebouwde groene omgeving scherp houden. Toets aan initiatief Onderliggend initiatief voorziet in het toevoegen van één compensatiewoning. Hier tegenover wordt er ruim 900 m² landschapsontsierende bedrijfsbebouwing gesloopt en erfverharding verwijderd aan de Lemelerveldseweg 5 en Nielandsweg 5. Hiermee neemt per saldo het aantal vierkante meters aan bebouwing af. Er is sprake van zorgvuldig en zuinig ruimtegebruik. 2. Ontwikkelperspectieven De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. In onderliggend initiatief zijn de ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving van toepassing. In figuur 3.2 is een uitsnede van de perspectievenkaart behorende bij de Omgevingsvisie opgenomen. Het plangebied is op de Ontwikkelingsperspectievenkaart aangemerkt als ‘wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’.

Figuur 3.2 Ontwikkelperspectievenkaart t.h.v. plangebied Lemelerveldseweg 5 ontwikkelingsperspectief ‘Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’ (bron: ruimtelijkeplannen.nl) Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap In het ontwikkelperspectief ‘wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’ is sprake van gebieden die gericht zijn op het in harmonie met elkaar ontwikkelen van de diverse functies in het buitengebied. Aan de ene kant melkveehouderij, akkerbouw en opwekking van hernieuwbare energie als belangrijke vormen van landgebruik. Aan de andere kant gebruik voor natuur, recreatie, wonen en andere bedrijvigheid. De ontwikkelingsmogelijkheden voor de landbouw, maar ook die voor de andere sectoren, willen we in dit ontwikkelingsperspectief nadrukkelijk verbinden met behoud en versterking van cultuurhistorische, natuurlijke en landschapselementen. Het waterbeheer richt zich op optimale condities voor de lokaal aanwezige functies, rekening houdend met de klimaatopgave en de kenmerken van het watersysteem.

13

Toets aan initiatief Met onderliggend initiatief wordt er een extra bouwvlak toegekend aan het perceel en wordt de woonbestemming uitgebreid. De bestaande woning blijft behouden en de voormalig agrarische bebouwing wordt gesloopt. Binnen het ontwikkelingsperspectief ‘wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’ is de woonfunctie een veelvoorkomende en passende functie. Het initiatief sluit aan bij het bestaande wegennetwerk en beperkt (agrarische) bedrijven in de omgeving niet in de bedrijfsvoering. 3. Gebiedskenmerken De provincie wil nieuwe ruimtelijke opgaven verbinden met bestaande gebiedskenmerken. De gebiedskenmerken spelen zo een belangrijke rol bij de vraag hoe een initiatief invulling kan krijgen. Onder gebiedskenmerken verstaat de provincie de ruimtelijke kenmerken van een gebied of een gebiedstype die bepalend zijn voor de karakteristiek en kwaliteit van dat gebied of gebiedstype. De provincie onderscheidt de gebiedskenmerken in vier lagen: 1. de natuurlijke laag 2. de stedelijke laag 3. de laag van de beleving 4. de laag van het agrarisch cultuurlandschap Bij toetsing van het voornemen aan de gebiedskenmerken in vier lagen is van belang dat de locatie een al bestaande locatie betreft. De plangebieden zijn niet gelegen in het stedelijk gebied. Dit betekent dat de 'Stedelijke laag' buiten beschouwing kan blijven.

Hierna wordt ingegaan op de relevante, de ‘natuurlijke laag’, de 'laag van beleving' en de 'laag van agrarisch cultuurlandschap'. Natuurlijke laag De natuurlijke laag is de laag van de bodem, het reliëf, het watersysteem en de natuur die zich hier ‘van nature’ op vestigt. Deze natuurlijke laag is het resultaat van de wisselwerking tussen abiotische (fysische) en biotische factoren en processen.

Figuur 3.3 Natuurlijke laag Lemelerveldseweg 5 ‘Natuurlijke laag – dekzandvlakte en ruggen’ (bron: ruimtelijkeplannen.nl)

14

Dekzandvlakte en ruggen Het plangebied ligt binnen de gebiedskenmerken van de ‘Dekzandvlakte en ruggen’. Ontstaan na de ijstijden toen, na het verdwijnen van het ijs, in grote delen van Overijssel een reliëfrijk, door de wind gevormd zandlandschap overbleef. De ambitie is de natuurlijke verschillen tussen hoog en laag en tussen droog en nat functioneel meer sturend en beleefbaar te maken. Dit kan door natuurlijkere watersystemen en door beplanting met ”natuurlijke soorten”. En door de strekkingsrichting van het landschap meer zichtbaar te maken. Sturing kan door het beter zichtbaar en beleefbaar maken van de hoogteverschillen en het watersysteem. Uitgangspunt is daarbij de strekkingsrichting van het landschap. Toets aan initiatief De gronden in het plangebied zijn hoofdzakelijk in cultuur gebracht voor de landbouw en ingericht als erf. De van oorsprong voorkomende ‘Natuurlijke laag’ is daarom niet of nauwelijks meer aanwezig. Op basis van een landschapsplan (bijlage 1, bij deze toelichting) wordt deze ontwikkeling op een landschappelijk verantwoorde manier in het landschap gepast. De oorspronkelijke bomenstructuur haaks op de weg wordt met dit plan hersteld. Ook zijn er enkel inheemse soorten opgenomen als beplanting. Hierdoor sluit de locatie na uitvoering van het plan goed aan bij de gebiedskenmerken van het omliggende landschap.

Laag van de beleving In de laag van de beleving komen de natuurlijke, functionele en sociale processen bij elkaar. Dit is de laag die gaat over de beleefbaarheid van ruimtelijke kwaliteit, identiteit en tijdsdiepte, van recreatieve gebruiksmogelijkheden die een belangrijke rol spelen bij de waardering van de leefomgeving. De laag van de beleving is de laag van de verbinding en het netwerk; tussen het stedelijke en het landelijke, de cultuur en de natuur, snel en traag, oud en nieuw, tussen nut en schoonheid. De laag van de beleving benut vooral de kwaliteiten van de andere drie lagen, maar voegt ook eigen kenmerken toe, zoals landgoederen, recreatieparken en recreatieve routes. Het stelt kwaliteiten zoals de natuur, de productielandschappen en de steden in een ander daglicht en maakt ze beleefbaar en tot een belevenis. Het plangebied aan de Lemelerveldseweg 5 valt binnen het gebiedskenmerk ‘IJsselline inundatieveld’, zie figuur 3.4.

Figuur 3.4 Gebiedskenmerk Laag van de beleving ‘IJssellinie inundatieveld’ (bron: ruimtelijkeplannen.nl) IJssellinie inundatieveld In de gebiedskenmerken is dit gebied één van de bakens in de tijd en geldt een cultuurhistorische ambitie. Het creëren

15

van verbindingen en verbanden tussen bestaande bakens die onderdeel van een groter geheel zijn, maar nu verloren of geïsoleerd in het landschap liggen is een onderdeel van die ambitie. Ook is het mogelijk bakens van deze tijd toe te voegen. Cultuurhistorische waarden dienen behouden te worden door ze bewust in te zetten in gebiedsopgaves. Toets aan initiatief De functie van het gebied als inundatieveld is niet meer waarneembaar. De 'Laag van beleving' verzet zich daarom niet tegen de voorgenomen ontwikkeling. Laag van agrarisch cultuurlandschap De laag van het agrarische cultuurlandschap is het resultaat van de wisselwerking tussen verschillen in de natuurlijke ondergrond en de manier waarop gebieden in cultuur werden –en worden –gebracht. Door de eeuwen heen is een geschakeerd patroon van akkers, weiden, hooiland en bebouwing (hoeven, kernen en dorpen) gegroeid. Vanouds kennen de nederzettingen een sterke ruimtelijke en functionele relatie met het omliggende landschap. Het plangebied aan de Lemelerveldseweg 5 valt onder de laag van ‘Oude Hoevenlandschap’.

Figuur 3.5 Plangebied laag van ‘Agrarisch cultuurlandschap – Oude hoevenlandschap’ (Bron: Ruimtelijkeplannen.nl) Oude hoevenlandschap Kenmerkend voor het oude hoevenlandschap is dat het landschappen zijn met verspreide erven. Het werd ontwikkeld nadat de complexen met de grote essen ‘bezet’ waren en een volgende generatie boeren nieuwe ontwikkelingsruimte zocht. Die vonden ze bij kleine dekzandkopjes die individueel werden ontgonnen. Dit leidde tot een landschap dat dezelfde opbouw kent als het essenlandschap, alleen in een meer kleinschalige, meer individuele en jongere variant. De ambitie is het kleinschalige, afwisselende oude hoevenlandschap vanuit de verspreid liggende erven een ontwikkelingsimpuls te geven. Deze erven bieden veel ruimte voor landbouw, wonen, werken, recreatie, mits er wordt voortgebouwd aan kenmerkende structuren van het landschap: de open esjes, de routes over de erven, de erf-en landschapsbeplantingen. De essen en esjes krijgen een beschermende bestemmingsregeling, gericht op instandhouding van de karakteristieke openheid, de bodemkwaliteit en het reliëf. Als ontwikkelingen plaats vinden in het oude hoevenlandschap, dan dragen deze bij aan behoud en accentuering van de dragende structuren (groenstructuur en

16

routes) van het oude hoevenlandschap, en aan de samenhang en de karakteristieke verschillen tussen de landschapselementen: • de erven met erfbeplanting; • open es(je); beekdal; voormalige heidevelden; • de mate van openheid en kleinschaligheid Toets aan initiatief Bij het opstellen van het erfinrichtingsplan (bijlage 1) is rekening gehouden met de gebiedskenmerken. Zo worden oorspronkelijke beplanting in de vorm van solitaire bomen en de bomenrij haaks op de weg weer terug in het plangebied gebracht. Daarnaast wordt er een fijnere structuur van hagen en struweel teruggebracht. De afscheidingen tussen de tuin en weides bestaat uit een haagbeuk en de natuurlijke erfafscheiding bestaat uit een gemengde meidoorn- esdoornhaag. Hiermee sluit de ontwikkeling aan bij de gebiedskenmerken van de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap’ en het ‘Oude Hoeven landschap’.

3.2.3 Omgevingsverordening In de omgevingsverordening is opgenomen dat in de toelichting op bestemmingsplannen wordt onderbouwd dat de nieuwe ontwikkelingen die het bestemmingsplan mogelijk maakt, bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit volgens, in overeenstemming met de geldende gebiedskenmerken. Deze gebiedskenmerken zijn opgenomen in de Catalogus gebiedskenmerken. Voor onderliggend initiatief gelden de gebiedskenmerken zoals die in de vorige paragraaf zijn behandeld.

3.2.4 Conclusie provinciaal beleid Geconcludeerd kan worden dat voorliggend initiatief in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel verwoorde en in de Omgevingsverordening verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.

3.3 Gemeentelijk beleid 3.3.1 Omgevingsvisie Horizon gemeente Raalte 2040

De omgevingsvisie is een strategisch document. Het geeft richting aan de ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving van de gemeente Raalte. Een belangrijk onderdeel van de omgevingsvisie zijn de kernopgaven. Hierin is een driedeling gemaakt in kernopgaven voor het buitengebied, toekomstbestendige wijken en dorpen en de identiteit en regio. In voorliggend geval is de kernopgave voor het buitengebied relevant. In de Omgevingsvisie beschrijft de gemeente Raalte haar ambities en ontwikkelrichtingen voor het buitengebied. Het buitengebied is van oudsher de plek voor landbouw. Behalve een productielandschap is het ook een plek waar rust en natuurschoon te vinden is. Dit beeld is, ook in de gemeente Raalte, aan het kantelen door de vele ontwikkelingen die op het landelijke gebied afkomen en deels met elkaar conflicteren. Denk hierbij aan ontwikkelingen in de landbouw (stoppende boeren en VAB), klimaatverandering, de opwekking van duurzame energie en recreatie en toerisme. Raalte als groen en innovatief productielandschap is de ambitie. Deze ambitie vraagt om regie, maar ook samenwerking. Hierbij zijn de volgende vijf ontwikkelingsrichtingen geformuleerd: 1. Er wordt gekozen voor een sterk en afwisselend landschap door het verder te ontwikkelen, te versterken en te behouden wat waardevol is; 2.

Er wordt gekozen voor een toekomstbestendige landbouw die meerwaarde oplevert voor de leefomgeving en het landschap door middel van technologie, innovatie en experiment; 3. Kansen om in stedelijk gebied energie duurzaam op te wekken worden gegrepen. Tegelijkertijd is er erkenning dat de opgave te groot is om alleen in stedelijk gebied op te lossen en daardoor voor een groot

17

deel ook een plek in het buitengebied vindt. Hierbij gaat de strategie uit van een initiatiefrijke samenleving die bouwt op draagvlak, zowel sociaal als financieel, met heldere doelstellingen als kader; 4. Er wordt gekozen voor een vitaal, divers en gemengd buitengebied. Een werk- en productielandschap, waar een balans is met wonen, landschappelijke- en cultuurhistorische kwaliteiten, natuur en recreatie; 5. Er wordt gekozen voor kleinschalige recreatie, die past in het landschap en die aansluit op andere activiteiten in het buitengebied. Toets aan initiatief Het onderliggende plan is in overeenstemming met de ‘Omgevingsvisie Horizon gemeente Raalte 2040’. Door deze ontwikkeling wordt enerzijds ruim 900 m² landschap ontsierende agrarische bedrijfsbebouwing aan de Lemelerveldseweg 5 en Nielandsweg 5 opgeruimd. Daarnaast wordt het erf aan de Lemelerveldseweg 5 landschappelijk ingepast conform de gebiedskenmerken van het cultuurlandschap en wordt hier een extra woning gerealiseerd. Deze nieuwe woning draagt bij aan het economisch vitaal houden en de diversiteit van het landelijk gebied. Hierbij sluit dit plan aan bij de ontwikkelingsrichtingen 1 en 4. De omliggende functies worden door deze ontwikkeling niet aangetast. Geconcludeerd wordt dat het initiatief in lijn is met de gemeentelijke Omgevingsvisie.

3.3.2 Erven in beweging De beleidsnota ‘Erven in beweging 2023’ is op 25 mei 2023 vastgesteld door de gemeenteraad van Gemeente Raalte. In de periode van 2012 - 2030 komt er naar verwachting circa 300.000 m2 agrarische bebouwing vrij door bedrijfsbeëindiging van agrarische bedrijven. Om op grote schaal leegstand te voorkomen bevat deze beleidsnota een aantal aanvullende mogelijkheden en instrumenten om leegstand tegen te gaan. Er wordt ingezet op sloop en hergebruik. Enerzijds om de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied te versterken, anderzijds om een levendig buitengebied te houden waarin gewoond en gewerkt kan worden. Met de extra mogelijkheden die dit beleid bevat heeft een eigenaar van een erf met leegstaande gebouwen de volgende mogelijkheden: -

Een woning bouwen in ruil voor sloop van minimaal 850 m2 (rood voor rood regeling); Mogelijkheid om op een andere locatie de compensatiewoning te bouwen in ruil voor sloop van minimaal 1.000 m2; Een (niet-agrarisch) bedrijf starten; Extra (bij)gebouwen bouwen bij een woning of bedrijf in ruil voor sloop van een veelvoud aan gebouwen (schuur voor schuur regeling); Het realiseren van compensatiewoningen aan randen van dorpen.

Toets aan initiatief Het initiatief maakt een woningbouwkavel in het buitengebied mogelijk op basis van de Rood voor Rood regeling ‘Erven in Beweging 2023’. Voor de Rood voor Rood regeling moet de initiatiefnemer minimaal 850 m 2 schuren slopen. Op het eigen erf aan de Lemelerveldseweg 5 is in totaal 352m² inzetbaar als sloopmeters. Daarnaast hebben ze 570m² sloopmeters van de Nielandsweg 5 uit Heeten aangekocht. Dit is in totaal 922 m2 aan sloopoppervlakte en hiermee voldoende om een compensatiewoning te realiseren. Voor deze locatie is een inrichtingsplan opgesteld, deze is opgenomen als bijlage 1 van deze toelichting. Hiermee wordt aangetoond dat met de uitvoering van dit plan wordt voorzien in een passende landschappelijke inpassing en dat de nieuwe woning met bijgebouw aansluit op het bestaande erf.

18

3.3.3 Landschapsontwikkelingsplan (LOP) Salland De gemeente Deventer, Raalte en Olst-Wijhe hebben een gezamenlijk Landschapsontwikkelingsplan opgesteld. Het Landschapsontwikkelingsplan vormt de landschappelijke karakteristiek de basis. Nieuwe ontwikkelingen worden ingezet als motoren voor landschapsbehoud, versterking en ontwikkeling. Enkele zaken uit het LOP die van invloed zijn geweest op het ontwerp zijn:  Streekeigenbeplanting zoals: hazelaar, krent, eik of meidoorn.  Haag en singelbeplanting vormen fraaie rand van het erf.  Bebouwing en groen vormen samen het silhouet van een erf.

Figuur 3.6 uitsnede landschapsontwikkelingsplan Salland (bron: Landschapsontwikkelingsplan Salland)

19

Figuur 3.7 uitsnede Landschapsontwikkelingsplan plangebied (bron: Landschapsontwikkelingsplan Salland) Dekzandruggen De visueel-ruimtelijke kwaliteiten van de hogere gronden zijn voor een belangrijk deel gelegen in de sterke verwevenheid van diverse ruimtelijke elementen zoals bosjes, bebouwing, houtwallen en singels. Samen met reliëfverschillen (essen) en open ruimtes ontstaat hierdoor een gevarieerd landschapsbeeld van besloten tot halfopen landschap, ook wel kampen- of hoevenlandschap genoemd. De historische ensembles die in het gebied voorkomen zijn van grote waarde. Monumentale bomen en oude gebouwen hebben een grote museale kwaliteit. Het landschapsbeleid is gericht op het versterken van de karakteristiek door de hoger gelegen ruggen ruimtelijk te verdichten. Nieuwe rode functies in het buitengebied (passend binnen bestaand beleid) zijn landschappelijk gezien het meest wenselijk op de ruggen onder de voorwaarde dat landschapselementen worden aangelegd. De wegen op de ruggen zijn beplant. Doorgaande structuren zoals het Overijssels Kanaal en de doorgaande wegen passen zich aan deze karakteristiek aan en zijn ter hoogte van de ruggen beplant. Het landschapsbeleid is gericht op het behouden en versterken van de volgende landschappelijke karakteristieken:         

Rug verdicht met landschapselementen als bosjes, landgoederen, houtwallen, hagen, singels en solitaire bomen (soorten van de hogere gronden zoals eik, beuk); Afwisseling van verdichte en open ruimtes; verrassende doorkijkjes; Essen onbeplant, omzoomd met houtwallen; Perceel scheidingen worden minimaal en terughoudend toegepast, aansluitend aan open karakter; Wegen veelal kronkelend, zich voegend naar de erven, soms over erf; Wegen beplant, essen zoveel mogelijk onbeplant, tenzij er sprake is van doorgaande historische structuren; Doorgaande structuren (weg/ kanaal) passen zich aan omgeving aan. Erven langs rand van de es, grote dakvlakken tegen groene achtergrond; Knooperven;

20

   

Erven gaan vloeiend over in landschap (geen strakke erfgrenzen); Zandwegen; Kleinschalige grillige blokverkaveling deels omzoomd met houtwallen; Reliëf door essen en kampen, soms in de vorm van een steilrand;

Toets aan initiatief In bijlage 1 van deze toelichting is het erfinrichtingsplan toegevoegd, in dit inrichtingsplan is rekening gehouden met de hierboven aangegeven uitgangspunten. Het langgerekte karakter van het erf blijft in de toekomst behouden. Ook is er duidelijk verschil in hiërarchie. De bestaande woning met de verharde oprit en de siertuin aan de voorzijde. Op het achtererf wordt de compensatiewoning gerealiseerd. Daarnaast wordt er beplanting toegevoegd aan het plangebied. Zo worden er enkele solitaire bomen toegevoegd aan het erf en worden er natuurlijke afscheidingen gerealiseerd. Op basis van dit erfinrichtingsplan kan worden geconcludeerd dat het plan in overeenstemming is met het landschapsontwikkelingsplan.

3.3.4 Conclusie gemeentelijk beleid

Het plan is niet in strijd met gemeentelijk beleid.

3.4 Conclusie

Voor onderliggend initiatief is met name het provinciale en het gemeentelijke beleid ten aanzien van bebouwing in het buitengebied van belang. In de voorgaande paragrafen is aangetoond dat onderliggend initiatief in lijn is met dit ruimtelijke beleid.

21

4 Toets aan ruimtelijke en milieukundige aspecten 4.1 Algemeen Artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening bepaalt dat moet worden ingegaan op de uitvoerbaarheid van het plan. In dat kader dient te kunnen worden aangetoond dat de herziening van het bestemmingsplan niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. Daarbij wordt onder meer het toekomstige gebruik afgezet tegen ruimtelijke en milieukundige omstandigheden ter plaatse en in de omgeving. In het volgende hoofdstuk vindt deze toets plaats voor aspecten die voor onderliggend initiatief relevant zijn.

4.2 Archeologie & Cultuurhistorie 4.2.1 Archeologie In de Erfgoedwet stellen Rijk en provincie dat in het ruimtelijk beleid zorgvuldig met het archeologische erfgoed moet worden omgegaan. Voor gebieden waar archeologische waarden voorkomen of waar reële verwachtingen bestaan dat ter plaatse archeologische waarden aanwezig zijn, dient voorafgaand aan bodemingrepen archeologisch onderzoek te worden uitgevoerd. De uitkomsten van het archeologisch onderzoek dienen vervolgens volwaardig in de belangenafweging te worden betrokken. De gemeenteraad van Raalte heeft in april 2010 de gemeentelijke archeologische verwachtingskaart met bijbehorend beleid vastgesteld. Bij de keuze voor het archeologisch beleid heeft de gemeente Raalte niet alleen rekening gehouden met de wettelijke verplichting om archeologie op te nemen in het ruimtelijk ordeningsproces, maar ook met de belangen van de inwoners. De archeologische verwachtingskaart maakt voor het grondgebied van de gemeente Raalte duidelijk waar zich (mogelijke) archeologische resten kunnen bevinden (zie figuur 4.1). De kaart is hiervoor opgedeeld in drie zones: 1. Hoge archeologische verwachting; 2. Middelhoge archeologische verwachting; 3. Lage archeologische verwachting

Figuur 4.1 Archeologische verwachtingskaart gemeente Raalte, plangebied aangegeven met een rode ster (bron: archeologische verwachtingskaart gemeente Raalte)

22

Analyse Op de gemeentelijke archeologische verwachtingskaart is te zien dat het plangebied is gelegen in en gebied met een middelhoge archeologische verwachtingswaarde. Binnen het bestemmingsplan ‘Buitengebied Raalte geconsolideerd 2020’ ‘kent het plangebied de dubbelbestemming ‘Waarde-Archeologie 2’. De voor ‘Waarde – Archeologie – 2’ aangewezen gronden zijn – behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en) – mede bestemd voor de bescherming en veiligstelling van archeologische waarden in een archeologische verwachtingszone met een middelhoge archeologische verwachting. Voor het bouwen op gronden met de dubbelbestemming ‘Waarde-Archeologie-2’ geldt een onderzoekplicht bij bodemingrepen groter dan 5.000m² of dieper dan 50 centimeter. De nieuw te bouwen woning is kleiner dan 5.000m², hiermee wordt de oppervlakte niet overschreden, een archeologisch onderzoek is daarom niet noodzakelijk. Conclusie In dit geval is er geen sprake van nieuwe bodemingrepen boven de grens waarvoor een onderzoekplicht geldt. In het bestemmingsplan is dubbelbestemming ‘Waarde-Archeologie-2’ opgenomen conform het geldende bestemmingsplan.

4.2.2 Cultuurhistorie en monumenten Onder cultuurhistorische waarden worden alle structuren, elementen en gebieden bedoeld die cultuurhistorisch van belang zijn. Zij vertellen iets over de ontstaansgeschiedenis van het Nederlandse cultuurlandschap. Vaak is er een sterke relatie tussen aardkundige aspecten en cultuurhistorische aspecten. De bescherming van cultuurhistorische elementen is vastgelegd in de Erfgoedwet. Deze wet is vooral gericht op het behouden van historische elementen voor latere generaties. Op grond van de wet Modernisering Monumentenzorg (de MoMo), die per 1 januari 2012 van kracht is geworden, moet een goede ruimtelijke onderbouwing een beschrijving bevatten van de wijze waarop met de in het gebied aanwezige cultuurhistorische waarden en in de grond aanwezige of te verwachten monumenten rekening is gehouden. Analyse Er bevinden zich, op basis van de monumentenlijst van Raalte, in het plangebied geen rijks- of gemeentelijke monumenten. In de beide plangebieden of in de directe nabijheid van deze plangebieden is er geen sprake van bijzondere cultuurhistorische waarden die door deze ontwikkeling mogelijk negatief kunnen worden beïnvloed. Gesteld wordt dat het aspect cultuurhistorie geen belemmering vormt voor dit plan. Conclusie Onderliggend initiatief is op basis van de aspecten archeologie en cultuurhistorie uitvoerbaar.

4.3 Ecologie Beleidskader In ruimtelijke plannen moet worden aangetoond hoe de ontwikkelingen die hierin mogelijk worden gemaakt zich verhouden met de wet- en regelgeving op het gebied van gebieds- en soortenbescherming. Sinds 1 januari 2017 is de bescherming van gebieden, soorten en houtopstanden geregeld in de Wet natuurbescherming. Op het gebied van gebiedsbescherming regelt de wet de bescherming van zes verschillende soorten natuurgebieden: het natuurnetwerk Nederland, bijzondere provinciale natuurgebieden, bijzondere provinciale landschappen, nationale parken, bijzondere nationale natuurgebieden en Natura 2000-gebieden. Bij activiteiten of ontwikkelingen die kunnen leiden

23

tot negatieve effecten op instandhoudingsdoelen voor een van deze gebieden moet een vergunning worden aangevraagd. Analyse Voorafgaand aan de herziening van het bestemmingsplan dient te worden onderzocht of binnen en in de nabijheid van het plangebied beschermde plant- en diersoorten en/of natuurgebieden aanwezig zijn en of deze worden aangetast. Deze eerste stap om de aanwezigheid van beschermde soorten en/of gebieden te bepalen, is het uitvoeren van een QuickScan flora en fauna. Het plangebied is op 12 juli 2023 onderzocht op de (potentiële) aanwezigheid van beschermde planten, dieren en beschermde nesten, holen, vaste rust- en voortplantingslocaties. Ook is onderzocht of de voorgenomen activiteiten een negatief effect hebben op beschermd (natuur)gebied, zoals Natura 2000 en het Natuurnetwerk Nederland. De QuickScan is als bijlage 2 bij deze toelichting opgenomen. Resultaten toetsing aan wet- en regelgeving voor beschermde soorten: De inrichting en het gevoerde beheer maken het plangebied niet tot een geschikte groeiplaats voor beschermde plantensoorten, maar wel tot geschikt functioneel leefgebied voor verschillende beschermde dieren. Het plangebied wordt door beschermde diersoorten hoofdzakelijk benut als foerageergebied, maar mogelijk nestelen er vogels.

Beschermde amfibie-, grondgebonden zoogdier- en vleermuissoorten benutten het plangebied uitsluitend als foerageergebied. Van de in het plangebied nestelende vogelsoorten, is uitsluitend het bezette nest beschermd, niet het oude nest of de nestplaats. Bezette vogelnesten zijn beschermd en mogen niet beschadigd of vernield worden. Gelet op de aard van de werkzaamheden kan geen ontheffing verkregen worden voor het beschadigen of vernielen van bezette vogelnesten. Indien de bebouwing gesloopt en de sloop- en bouwwerkzaamheden uitgevoerd worden tijdens de voortplantingsperiode, wordt geadviseerd vooraf een broedvogelscan uit te voeren om de aanwezigheid van een bezet vogelnest uit te kunnen sluiten. Door uitvoering van de voorgenomen activiteiten neemt de betekenis van het plangebied als foerageergebied voor verschillende foeragerende diersoorten af. Deze afname leidt niet tot overtreding van een verbodsbepaling van de Wet natuurbescherming. Resultaten toetsing aan wet- en regelgeving voor beschermde gebieden: Het plangebied behoort niet tot het Natuurnetwerk Nederland of Natura 2000-gebied. Vanwege de ligging buiten het Natuurnetwerk Nederland, hoeft het initiatief niet getoetst te worden aan beleidsregels voor de bescherming van het NNN omdat de bescherming van het Natuurnetwerk Nederland geen externe werking kent in Overijssel.

Om te onderzoeken of uitvoering van de voorgenomen activiteiten leidt tot een toename van stikstofdepositie op stikstofgevoelige habitattypen in Natura 2000-gebied, is een stikstofberekening uitgevoerd op 28 juli 2023. Deze stikstofberekening is toegevoegd als bijlage 3 bij deze toelichting. Andere negatieve effecten op Natura 2000-gebied, als gevolg van de voorgenomen activiteiten, worden wél uitgesloten. Ontwikkelfase resultaten De activiteiten in de ontwikkelfase leiden gezamenlijk tot een NOx-emissie van 15,2 kg/jaar en een NH3-emissie van 0,2 kg/jaar. Het uitvoeren van de voorgenomen activiteit gedurende de ontwikkelfase, leidt niet tot een toename van stikstofdepositie op Natura 2000-gebied. De voorgenomen activiteit leidt niet tot wettelijke consequenties. Het resultaat van de AERIUS-berekening is als bijlage 3a toegevoegd.

24

Gebruiksfase resultaten De activiteit in de gebruiksfase leidt tot een NOx-emissie van 42,2 g/jaar en een NH3-emissie van 0,4 kg/jaar. Het uitvoeren van de voorgenomen activiteit gedurende de gebruiksfase, leidt echter niet tot een toename van stikstofdepositie op Natura 2000-gebied. De voorgenomen activiteit leidt niet tot wettelijke consequenties. Er hoeft dan ook geen Wet natuurbescherming-vergunning aangevraagd te worden. Het resultaat van de AERIUS-berekening is als bijlage 3b toegevoegd. Conclusie Onderliggend initiatief is op basis van de aspecten flora & fauna uitvoerbaar.

4.4 Bodem Beleidskader De bodem wordt op vele manieren gebruikt, voor bijvoorbeeld woningbouw, landbouw, aanleg van wegen en winning van grondstoffen. Om te zorgen dat dit nu en in de toekomst mogelijk blijft, is een duurzaam beheer van de bodem belangrijk. Doordat mensen al vele eeuwen gebruik maakt van de bodem heeft zij overal sporen achtergelaten. Deze sporen zijn terug te zien in het landschap en te vinden op en in de bodem. Door bodemsanering worden de ernstige chemische verontreiniging van de bodem aangepakt. Bescherming van de bodem betekent bovendien het voorkomen dat schone grond verontreinigd raakt en het rekening houden met de eigenschappen van de bodem. Het doel van de bodemtoets bij ruimtelijke plannen is de bescherming van de bodem. Een bodemonderzoek moet worden uitgevoerd om te kunnen beoordelen of de bodem geschikt is voor de geplande functie en of sprake is van een eventuele saneringsnoodzaak. In artikel 9 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is bepaald dat in het plan rekening gehouden moet worden met de bodemkwaliteit ter plaatse. De reden hiervoor is dat eventueel aanwezige bodemverontreiniging van groot belang kan zijn voor de keuze van bepaalde bestemmingen en/of voor de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan. Analyse Kruse Groep BV heeft in opdracht van BiedtRuimte een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd (bijlage 4).