Toelichting

TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN Molenweg 12 en 14, Heino

Auteurs: R. Reimert A. Elshof, BA BiedtRuimte Heinoseweg 6a 7722 JP Dalfsen Plannummer: 2023-338 Plannaam: Molenweg Status: Ontwerpbestemmingsplan Datum: Augustus 2023

Inhoudsopgave 1

Inleiding ............................................................................................................................................................. 4 1.1

Aanleiding ................................................................................................................................................. 4

1.2

Ligging plangebied.................................................................................................................................... 4

1.3

Huidig bestemmingsplan........................................................................................................................... 7

1.4

1.3.1 Buitengebied Raalte geconsolideerd 2020 7 Leeswijzer ................................................................................................................................................. 7

2

Planbeschrijving ................................................................................................................................................ 8 2.1

Huidige situatie ......................................................................................................................................... 8

2.2

Toekomstige situatie ................................................................................................................................. 8

3

Beleidskaders.................................................................................................................................................. 10 3.1

Rijksbeleid .............................................................................................................................................. 10 3.1.1 3.1.2 3.1.3 3.1.4

Nationale omgevingsvisie (NOVI) 10 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) 11 Ladder voor duurzame verstedelijking 11 Conclusie Rijksbeleid 12 Provinciaal beleid.................................................................................................................................... 12

3.2.1 3.2.2 3.2.3 3.2.4

Omgevingsvisie Overijssel 12 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel 13 Omgevingsverordening 20 Conclusie provinciaal beleid 20 Gemeentelijk beleid ................................................................................................................................ 20

3.3.1 3.3.2 3.3.3 3.3.4

Omgevingsvisie Horizon gemeente Raalte 2040 20 Landschapsontwikkelingsplan (LOP) Salland 21 Programma Wonen 2021-2025 22 Conclusie gemeentelijk beleid 23 Conclusie ................................................................................................................................................ 23

3.2

3.3

3.4 4

Toets aan ruimtelijke en milieukundige aspecten ............................................................................................ 24 4.1

Algemeen................................................................................................................................................ 24

4.2

Archeologie & Cultuurhistorie ................................................................................................................. 24

4.2.1 Archeologie 24 4.2.2 Cultuurhistorie en monumenten 25 4.3 Bedrijven en milieuzonering .................................................................................................................... 26 4.4

Bodem .................................................................................................................................................... 27

4.5

Ecologie .................................................................................................................................................. 27

4.6

Externe veiligheid ................................................................................................................................... 28

4.7

Geluid ..................................................................................................................................................... 29

1

4.8

Luchtkwaliteit .......................................................................................................................................... 30

4.9

Water ...................................................................................................................................................... 31

4.10

Verkeer & parkeren................................................................................................................................. 32

4.11

Mer-beoordeling...................................................................................................................................... 35

4.12

Conclusie ................................................................................................................................................ 35

5

Wijze van bestemmen ..................................................................................................................................... 37 5.1

Algemeen................................................................................................................................................ 37

5.2

Opzet van de regels................................................................................................................................ 37 5.2.1 5.2.2 5.2.3 5.2.4

5.3 6

Inleidende regels 37 Bestemmingsregels 37 Algemene regels 38 Overgangs- en slotregels 38 Verantwoording van de regels ................................................................................................................ 38

Maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid ........................................................................................ 40 6.1

Algemeen................................................................................................................................................ 40

6.2

Maatschappelijke uitvoerbaarheid .......................................................................................................... 40

6.3

Economische uitvoerbaarheid................................................................................................................. 40

6.4

Conclusie ................................................................................................................................................ 40

7

Vooroverleg ..................................................................................................................................................... 41 7.1

Het Rijk ................................................................................................................................................... 41

7.2

Provincie Overijssel ................................................................................................................................ 41

7.3

Waterschap Drents Overijsselse Delta ................................................................................................... 41

7.4

Inspraak .................................................................................................................................................. 41

7.5

Zienswijzen ............................................................................................................................................. 41

8

Bijlagen ........................................................................................................................................................... 42 8.1

Bijlage 1 Erfinrichtingsplan...................................................................................................................... 42

8.2

Bijlage 2 Stikstofberekening.................................................................................................................... 42

8.3

Bijlage 2a AERIUS berekening gebruiksfase .......................................................................................... 42

8.4

Bijlage 2b AERIUS berekening ontwikkelfase ........................................................................................ 42

8.5

Bijlage 3 Geluidsonderzoek .................................................................................................................... 42

8.6

Bijlage 4 Ontwerpbeschikking hogere grenswaarde ............................................................................... 42

8.7

Bijlage 5 Geuronderzoek ........................................................................................................................ 42

8.8

Bijlage 6 Watertoets ................................................................................................................................ 42

2

3

1 Inleiding Dit document vormt de toelichting op het bestemmingsplan Molenweg 12 en 14 in Heino. Deze partiele herziening van het bestemmingsplan, maakt het vestigen en gebruiken van de locatie voor woon-zorg met dagbesteding voor maximaal 16 cliënten mogelijk. Initiatiefnemer van dit plan is Stichting Ygdrasil.

1.1 Aanleiding Stichting Ygdrasil biedt verschillende vormen van zorg aan op meerdere plekken. Voor een woongroep in Olst, is Ygdrasil op zoek naar een nieuwe woonlocatie. De huidige locatie voldoet niet op het vlak van duurzaamheid en ook de eigendomssituatie (de locatie wordt gehuurd) maakt dat Ygdrasil wil verhuizen. Het is voor deze groep belangrijk om een prikkelarme omgeving te verblijven, liefst in het buitengebied, waar wonen en dagbesteding gecombineerd kunnen worden. Deze prikkelvrije omgeving is gevonden aan de Molenweg 12 en 14 in Heino. Op deze locatie staan twee aaneengebouwde woningen, waarvan het plan is om deze om te bouwen tot 16 zorgappartementen. Om de woongroep te verplaatsen naar de Molenweg, moet de bestemming gewijzigd worden van ‘Wonen’ naar ‘Maatschappelijk’ en moet de locatie intern verbouwd worden om geschikt te worden voor de woon-zorg functie. Dit bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding, regels en voorliggende toelichting. Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten, maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.

1.2 Ligging plangebied Het erf aan de Molenweg 12 en 14 in Heino, ook wel het plangebied, bestaat uit meerdere percelen. De initiatiefnemers zijn eigenaar van deze percelen (Heino G 1144, Heino G 540 en Heino G 1143). Het erf bestaat uit twee aaneengebouwde woningen, bijgebouwen en tuin. Het plangebied ligt op ongeveer 1 kilometer van het centrum Heino en ongeveer 700 meter van Lierderholthuis. Ten westen van het plangebied ligt de Nieuwe Wetering en de spoorlijn Zwolle-Enschede.

4

Figuur 1.1 Bovenaanzicht planlocatie, rood omlijnd (Bron: Pdok)

5

Heino Plangebied

Lierderholthuis

Figuur 1.2 Ligging plangebied (bron: Pdok)

6

1.3 Huidig bestemmingsplan 1.3.1 Buitengebied Raalte geconsolideerd 2020 Het plangebied aan de Molenweg 12 en 14 in Heino ligt binnen de begrenzing van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Raalte geconsolideerd 2020’. Op basis van dit geldende bestemmingsplan, zijn de gronden binnen het plangebied bestemd als ‘Wonen’, zie onderstaand figuur. Daarnaast kent het plangebied de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie - 2’, de bouwaanduiding ‘aaneengebouwd’, de maatvoering ‘maximum aantal wooneenheden: 2’ en de gebiedsaanduiding ‘overige zone – geen reconstructiezone’. Daarnaast kent het plangebied deels de dubbelbestemming ‘Leiding – Water’.

Figuur 1.3 Uitsnede verbeelding bestemmingsplan, plangebied rood omlijnd (bron: ruimtelijkeplannen.nl)

1.4 Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt verder ingezoomd op de beide plangebieden. Hierbij zal worden ingegaan op de huidige ruimtelijke en functionele kenmerken van beide plangebieden. Hoofdstuk 3 vormt een overzicht van het relevante beleidskader op Rijks-, provinciaal en gemeentelijk niveau. De ruimtelijke-en milieukundige onderzoeken die ten grondslag liggen aan het plan worden in hoofdstuk 4 toegelicht. In hoofdstuk 5 wordt de maatschappelijke en economische haalbaarheid van het plan toegelicht.

7

2 Planbeschrijving 2.1 Huidige situatie Aan de Molenweg 12 en 14 in Heino bevinden zich momenteel twee aaneengebouwde woningen met bijbehorende bijgebouwen. De woningen worden inmiddels niet meer bewoond, omdat ze overgenomen zijn door de initiatiefnemer. Het erf kent een goede landschappelijke inpassing. Aan de wegzijde is het erf begrensd door hagen. De voorgevel van de boerderij wordt traditioneel van zon afgeschermd door leilindes. Ten noorden van het plangebied is een natuurvijver aanwezig. Het erf maakt onderdeel uit van een groter perceel met weiden (ten noorden en oosten van het erf). Aan de noordzijde grenst het eigendom aan de RWZI (rioolwaterzuiveringsinstallatie) Heino.

Figuur 2.1 Huidige situatie (Bron: Pdok)

2.2 Toekomstige situatie De wens is om in de toekomstige situatie de bestemming ‘Wonen’ te wijzigen naar ‘Maatschappelijk’. In de aaneengebouwde woningen worden 16 zorgappartementen gerealiseerd. De bijgebouwen worden gebruikt voor dagbesteding, stalling van fietsen en materieel en een (hobby-)veestal. Door interne verbouwing, worden de woningen geschikt gemaakt voor de bewoning door maximaal 16 cliënten. De buitenzijde van de gebouwen wordt niet gewijzigd. Daarnaast worden 11 parkeerplaatsen toegevoegd ten westen van het plangebied, zie afbeelding 2.2.

8

Figuur 2.2 Uitsnede inrichtingsplan toekomstige situatie

9

3 Beleidskaders In dit hoofdstuk wordt het relevante beleid dat betrekking heeft op het plangebied en de voorgenomen ontwikkeling beschreven. Het wordt benaderd vanuit het Rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Het voorgenomen plan wordt getoetst aan dit beschreven beleid.

3.1 Rijksbeleid 3.1.1 Nationale omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is op 11 september 2020 vastgesteld en vervangt de vervallen Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR). De NOVI is één van de instrumenten van het nieuwe stelsel voor omgevingsrecht. NOVI biedt een langetermijnperspectief op de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland tot 2050. Met de NOVI benoemt het Rijk nationale belangen, geeft het richting op de vier prioriteiten: 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050.

Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair 3. Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio's nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio's behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio's geborgd. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap.

Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verfrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste

10

regionaal worden gemaakt. Met de NOVI zet de Rijksoverheid een proces in gang waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven vanuit de NOVI is combinaties te maken en win-win situaties te creëren. Soms zijn scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: •

Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; • Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; • Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. Conclusie In voorliggend geval is sprake van kleinschalige ontwikkelingen waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan opgenomen ontwikkelingen.

3.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) De NOVI bepaalt welke kader stellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op lokaal niveau. Ten aanzien daarvan is een borging door middel van normstelling, gebaseerd op de Wro, gewenst. Die uitspraken onderscheiden zich in die zin dat van de provincies en de gemeenten wordt gevraagd om de inhoud daarvan te laten doorwerken in de ruimtelijke besluitvorming. Zij zijn dus concreet normstellend bedoeld en worden geacht direct of indirect, d.w.z. door tussenkomst van de provincie, door te werken tot op het niveau van de lokale besluitvorming, zoals de vaststelling van bestemmingsplannen. Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) bevestigt in juridische zin die kader stellende uitspraken. Het Barro is op 30 november 2011 in werking getreden en op 1 oktober 2012 verder aangevuld. Conclusie Door het nationale karakter van het Barro en de kleine schaal van dit plan, is dit voornemen niet van nationaal belang. Het Barro bevat geen voor het plan relevante bepalingen.

3.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking In het Besluit ruimtelijke ordening (Bro), artikel 3.1.6., tweede lid, zijn eisen opgenomen waaraan een bestemmingsplan moet voldoen als dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt. Nieuwe stedelijke ontwikkelingen, zoals een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen kunnen ingrijpende gevolgen hebben voor de omgeving. Daarom is het noodzakelijk dat in een bestemmingsplan, maar ook in een inpassingsplan van rijk of provincie of bij het verlenen van een omgevingsvergunning voor het afwijken van een bestemmingsplan, nadrukkelijk wordt stilgestaan bij de vraag of er behoefte is aan een nieuwe stedelijke ontwikkeling.

11

Nieuwe stedelijke ontwikkeling De Laddertoets geldt alleen voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen. Beoordeeld moet dan worden of sprake is van een nieuw beslag op de ruimte. Daarvan is in het beginsel sprake als het nieuwe ruimtelijke besluit meer bebouwing mogelijk maakt dan er op grond van het voorheen geldende planologische regime aanwezig was, of kon worden gerealiseerd. In het Bro is geen ondergrens voor de minimale omvang vastgelegd. Inmiddels heeft jurisprudentie bepaald bij welke minimale omvang sprake is van een 'nieuwe stedelijke ontwikkeling'. Volgens jurisprudentie is bij 11 woningen geen sprake van een 'nieuwe stedelijke ontwikkeling' (ABRvS 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921) en bij 12 woningen wel sprake van een 'nieuwe stedelijke ontwikkeling' (ABRvS 25 maart 2015; ECLI:NL:RVS:2015:953). Artikel 3.1.6 lid 2 Bro luidt als volgt: "de toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien".

De toetsing aan de ladder schrijft geen vooraf bepaald resultaat voor, omdat het optimale resultaat moet worden beoordeeld door het bevoegd gezag dat de regionale en lokale omstandigheden kent en de verantwoordelijkheid draagt voor de ruimtelijke afweging met betrekking tot die ontwikkeling. Conclusie Er is onderzocht of de ladder van duurzame verstedelijking van toepassing is. Ondanks dat er meer dan 11 woningen worden toegevoegd, is geoordeeld dat in dit geval de Ladder voor duurzame verstedelijking niet van toepassing is, omdat het gaat om het toevoegen van 14 woningen binnen een bestaand casco. Waardoor het feitelijk ruimtegebruik van het plan hetzelfde blijft.

3.1.4 Conclusie Rijksbeleid Het initiatief is niet in strijd met het rijksbeleid

3.2 Provinciaal beleid 3.2.1 Omgevingsvisie Overijssel De Omgevingsvisie Overijssel is het integrale provinciale beleidsplan voor de fysieke leefomgeving van Overijssel. De hoofdambitie van de Omgevingsvisie is een toekomst vaste groei van welvaart en welzijn met een verantwoord beslag op de beschikbare natuurlijke hulpbronnen en voorraden. Leidende thema’s voor de Omgevingsvisie zijn: • Duurzaamheid; • Ruimtelijke kwaliteit. Enkele belangrijke beleidskeuzes waarmee de provincie haar ambities wil realiseren zijn: • Door meer aandacht voor herstructurering wordt ingezet op een breed spectrum aan woon-, werk- en mixmilieu ’s; dorpen en steden worden gestimuleerd hun eigen kleur te ontwikkelen; • Investeren in een hoofdinfrastructuur voor wegverkeer, trein, fiets en waarbij veiligheid en doorstroming centraal staan; • Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik; deze methode gaat ervan uit dat eerst het gebruik van de ruimte wordt geoptimaliseerd, dan de mogelijkheid van meervoudig ruimtegebruik wordt onderzocht en dan pas de mogelijkheid om het ruimtegebruik uit te breiden, wordt bekeken; • Ruimtelijke plannen ontwikkelen aan de hand van gebiedskenmerken en keuzes voor duurzaamheid.

12

3.2.2 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel Om te bepalen of een initiatief bijdraagt aan de provinciale ambities wordt gebruik gemaakt van het 'Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel'. In dit uitvoeringsmodel staan de stappen of, waar en hoe centraal. Bij een initiatief voor bijvoorbeeld woningbouw, een nieuwe bedrijfslocatie, toeristisch-recreatieve voorzieningen, natuurontwikkeling, et cetera kan aan de hand van deze drie stappen bepaald worden of een initiatief binnen de geschetste visie voor Overijssel mogelijk is, waar het past en hoe het uitgevoerd moet worden.

Figuur 3.1 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel) Dit uitvoeringsmodel is gebaseerd op de volgende drie niveaus: - Generieke beleidskeuzes - Ontwikkelingsperspectieven - Gebiedskenmerken De drie hierboven genoemde begrippen worden hieronder toegelicht. 1. Generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een behoefte aan een bepaalde voorziening. Ook wordt in deze fase de zogenaamde 'SER-ladder' gehanteerd. Deze komt er kort gezegd op neer dat eerst bestaande bebouwing en herstructurering worden benut, voordat er uitbreiding kan plaatsvinden. Andere generieke beleidskeuzes betreffen de reserveringen voor waterveiligheid, randvoorwaarden voor externe veiligheid, grondwaterbeschermingsgebieden, bescherming van de ondergrond (aardkundige en archeologische waarden), landbouwontwikkelingsgebieden voor intensieve veehouderij, begrenzing van Nationale Landschappen, Natura 2000-gebieden, Ecologische Hoofdstructuur en verbindingszones enzovoorts. De generieke beleidskeuzes zijn veelal normstellend. 2. Ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven.

In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelingsperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities.

13

De ontwikkelingsperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent door vertaald in de ontwikkelingsperspectieven. 3. Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en lust- en leisurelaag) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en -opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag 'hoe' een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden. Toets aan initiatief Generieke beleidskeuzes De provinciale beleidskeuzes bepalen onder andere of een initiatief mogelijk is. In de provincie Overijssel is een aantal beleidskeuzes van toepassing op nagenoeg alle thema’s en locaties. Dit zijn de volgende: 1. Integraliteit 2. Toekomstbestendigheid 3. Concentratiebeleid 4. (Boven)Regionale afstemming 5. Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik Samen geven deze beleidskeuzes invulling aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. 1. Integraliteit De eis van integraliteit houdt in dat alle belangen die bij een ontwikkeling betrokken zijn, zorgvuldig tegen elkaar worden afgewogen.

Met deze wettelijke eis uit het Besluit ruimtelijke ordening wordt verzekerd dat er sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Toets aan initiatief Bij dit initiatief is een integrale afweging gemaakt waarbij beleid, ruimtelijke kwaliteit, omgeving en behoefte meewegen. Het omzetten van de bestemming van ‘Wonen’ naar ‘Maatschappelijk’ zorgt voor een verbetering van de plaatselijke voorzieningen, Dit sluit aan op de behoefte van de volgende generatie. Bedrijven in de directe omgeving van het plangebied worden niet beperkt door het voorgenomen plan. In het geval van onderliggend initiatief zijn alle omwonende geïnformeerd over het plan. Hieruit zijn geen bezwaren voortgekomen. Op basis hiervan kan worden geconcludeerd dat er sprake is van integraliteit. 2. Toekomstbestendigheid De eis dat gekozen oplossingen voor maatschappelijke opgaven toekomstbestendig moeten zijn, houdt in dat een initiatief de mogelijkheden van toekomstige generaties om in hun behoeften te kunnen voorzien niet in gevaar mag brengen. Initiatieven moeten bijdragen aan een duurzame benadering van ontwikkelingen die voorzien in de behoefte van de huidige generatie, maar die opties openhoudt om ook te voorzien in behoeften van toekomstige generaties. Het gaat dan om een evenwichtige benadering van het welzijn van mensen, economische welvaart en van het beheer van natuurlijke voorraden.

Bij toekomstbestendigheid gaat het ook om de effecten van ingrepen op verschillende schaalniveaus (van directe buren tot ver over de grens) en over de vraag of het project over 20 of 30 jaar nog steeds toegevoegde waarde heeft.

14

Toets aan initiatief Het veranderen van de bestemming ‘Wonen’ naar ‘Maatschappelijk’ draagt bij aan de toekomstbestendigheid van het plangebied. Dit aangezien een maatschappelijke voorziening wordt toegevoegd in een rustige omgeving, waar vraag naar is. Bij het realiseren van dit initiatief krijgt het landelijk gebied een andere invulling waarbij leefbaarheid en nabijheid gewaarborgd blijft. 3. Concentratiebeleid Het concentratiebeleid van de provincie Overijssel houdt in dat stedelijke ontwikkelingen (wonen, werken en voorzieningen) zoveel mogelijk geconcentreerd worden in de stedelijke netwerken Twente (Enschede, Hengelo, Almelo, Oldenzaal en Borne), Zwolle-Kampen en Cleantech regio Deventer. Daar mag gebouwd worden voor de (boven)regionale behoefte. De kernen Hardenberg en Steenwijk kunnen bouwen voor de regionale behoefte mits dit past binnen de regionale programmering. Toets aan initiatief Het betreft geen stedelijke ontwikkeling, het concentratiebeleid is hierop dan niet van toepassing. 4. Bovenregionale afstemming De verplichting tot (boven)regionale afstemming is erop gericht gemeenten gezamenlijk verantwoordelijkheid te laten nemen voor de regionale programmering van woningbouw, werklocaties en stedelijke voorzieningen.

Ook wanneer een gemeente alleen voorziet in haar eigen (lokale) behoefte is onderlinge afstemming gewenst, omdat het aanbod in een gemeente aan woningen, werklocaties en voorzieningen onderdeel uitmaakt van een regionale markt. Toets aan initiatief Het onderliggende initiatief betreft geen stedelijke ontwikkeling, waardoor bovenregionale afstemming niet nodig is. 5. Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik De eis van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik is erop gericht om onnodig nieuw ruimtebeslag – zowel ondergronds als bovengronds – te voorkomen. De provincie wil het onderscheid tussen het bestaande bebouwde gebied en de onbebouwde groene omgeving scherp houden. Toets aan initiatief Het initiatief voorziet in het behouden van de bestaande bebouwing, waarin planologisch 16 zorgappartementen gerealiseerd worden. Het initiatief is geheel inpandig, hierdoor is er geen sprake van extra gebouwen. Er is dus sprake van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik. 2. Ontwikkelperspectieven De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. In onderliggend initiatief zijn de ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving van toepassing. In onderstaande figuur is een uitsnede van de perspectievenkaart behorende bij de Omgevingsvisie opgenomen.

Het plangebied is op de Ontwikkelingsperspectievenkaart aangemerkt als ontwikkelingsperspectief ‘wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’.

15

Figuur 3.2 Ontwikkelperspectievenkaart Molenweg 12 en 14 ontwikkelingsperspectief ‘wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’ (bron: ruimtelijkeplannen.nl) Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap In het ontwikkelperspectief ‘wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’ is sprake van gebieden die gericht zijn op het in harmonie met elkaar ontwikkelen van de diverse functies in het buitengebied. Aan de ene kant melkveehouderij, akkerbouw en opwekking van hernieuwbare energie als belangrijke vormen van landgebruik. Aan de andere kant gebruik voor natuur, recreatie, wonen en andere bedrijvigheid. De ontwikkelingsmogelijkheden voor de landbouw, maar ook die voor de andere sectoren, willen we in dit ontwikkelingsperspectief nadrukkelijk verbinden met behoud en versterking van cultuurhistorische, natuurlijke en landschapselementen. Het waterbeheer richt zich op optimale condities voor de lokaal aanwezige functies, rekening houdend met de klimaatopgave en de kenmerken van het watersysteem. Toets aan initiatief Met dit initiatief verandert de bestemming van ‘Wonen’ naar ‘Maatschappelijk’. Binnen het ontwikkelingsperspectief ‘wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’ is de maatschappelijke functie een veelvoorkomende en passende functie.

Het initiatief sluit aan bij het bestaande wegennetwerk en beperkt (agrarische) bedrijven in de omgeving niet in de bedrijfsvoering. 3. Gebiedskenmerken De provincie wil nieuwe ruimtelijke opgaven verbinden met bestaande gebiedskenmerken. De gebiedskenmerken spelen zo een belangrijke rol bij de vraag hoe een initiatief invulling kan krijgen. Onder gebiedskenmerken verstaat de provincie de ruimtelijke kenmerken van een gebied of een gebiedstype die bepalend zijn voor de karakteristiek en kwaliteit van dat gebied of gebiedstype. De provincie onderscheidt de gebiedskenmerken in vier lagen: 1. de natuurlijke laag 2. de stedelijke laag 3. de laag van de beleving

16

4. de laag van het agrarisch cultuurlandschap Bij toetsing van het voornemen aan de gebiedskenmerken in vier lagen is van belang dat de locatie een al bestaande locatie betreft. De plangebieden zijn niet gelegen in het stedelijk gebied. Dit betekent dat de 'Stedelijke laag' buiten beschouwing kan blijven. Hierna wordt ingegaan op de relevante 'laag van agrarisch cultuurlandschap', de ‘natuurlijke laag’ en de 'laag van beleving'. Natuurlijke laag De natuurlijke laag is de laag van de bodem, het reliëf, het watersysteem en de natuur die zich hier ‘van nature’ op vestigt. Deze natuurlijke laag is het resultaat van de wisselwerking tussen abiotische (fysische) en biotische factoren en processen.

Figuur 3.3 Molenweg 12 en 14 in Heino natuurlijke laag – dekzandvlakte en ruggen (bron: ruimtelijkeplannen.nl) Dekzandvlakte en ruggen Het plangebied ligt binnen de gebiedskenmerken van de ‘Dekzandvlakte en ruggen’. Ontstaan na de ijstijden toen, na het verdwijnen van het ijs, in grote delen van Overijssel een reliëfrijk, door de wind gevormd zandlandschap overbleef. De ambitie is de natuurlijke verschillen tussen hoog en laag en tussen droog en nat functioneel meer sturend en beleefbaar te maken. Dit kan door natuurlijkere watersystemen en door beplanting met ”natuurlijke soorten”. En door de strekkingsrichting van het landschap meer zichtbaar te maken. Sturing kan door het beter zichtbaar en beleefbaar maken van de hoogteverschillen en het watersysteem. Uitgangspunt is daarbij de strekkingsrichting van het landschap. Toets aan initiatief De gronden in het plangebied zijn hoofdzakelijk in cultuur gebracht voor de landbouw en ingericht als erf. De van oorsprong voorkomende ‘Natuurlijke laag’ is daarom niet of nauwelijks meer aanwezig. In het inrichtingsplan van het

17

plangebied zijn inheemse soorten opgenomen als beplanting. Hierdoor sluit de locatie na uitvoering van het plan goed aan bij de gebiedskenmerken van het omliggende landschap. Laag van de beleving In de laag van de beleving komen de natuurlijke, functionele en sociale processen bij elkaar. Dit is de laag die gaat over de beleefbaarheid van ruimtelijke kwaliteit, identiteit en tijdsdiepte, van recreatieve gebruiksmogelijkheden die een belangrijke rol spelen bij de waardering van de leefomgeving. De laag van de beleving is de laag van de verbinding en het netwerk; tussen het stedelijke en het landelijke, de cultuur en de natuur, snel en traag, oud en nieuw, tussen nut en schoonheid. De laag van de beleving benut vooral de kwaliteiten van de andere drie lagen, maar voegt ook eigen kenmerken toe, zoals landgoederen, recreatieparken en recreatieve routes. Het stelt kwaliteiten zoals de natuur, de productielandschappen en de steden in een ander daglicht en maakt ze beleefbaar en tot een belevenis.

Figuur 3.4 Gebiedskenmerk ‘Laag van de beleving’ Molenweg 12 en 14 Heino ‘Donkerte’ en ‘IJssellinie inundatieveld’ (bron: Ruimtelijke Plannen) IJssellinie inundatieveld Het gebiedskenmerk ‘IJssellinie inundatieveld’ betreft één van de bakens in de tijd, waar een cultuurhistorische ambitie geldt. Het creëren van verbindingen en verbanden tussen bestaande bakens die onderdeel van een groter geheel zijn, maar nu verloren of geïsoleerd in het landschap liggen is een onderdeel van die ambitie. Ook is het mogelijk bakens van deze tijd toe te voegen. Cultuurhistorische waarden dienen behouden te worden door ze bewust in te zetten in gebiedsopgaves.

18

Donkerte Het plangebied aan de Molenweg 12 en 14 in Heino valt binnen het gebiedskenmerken ‘Donkerte’. Donkerte is een te koesteren kwaliteit. De ambitie is de huidige ‘donkere’ gebieden, ten minste zo donker te houden, maar bij ontwikkelingen ze liever nog wat donkerder te maken. Dit betekent op praktisch niveau terughoudend zijn met verlichting van wegen, bedrijventerreinen e.d. en verkennen waar deze ‘s nachts uit kan of anders lichtbronnen selectiever richten. Structureel is het vrijwaren van donkere gebieden van verhoging van de dynamiek het perspectief. De ambitie is het rustige en onthaaste karakter te behouden. Bundeling van stedelijke functies en infrastructuur in de ‘lichte’ gebieden. Toets aan initiatief De ambitie is de huidige ‘Donkerte’ gebieden, ten minste zo donker te houden, maar bij ontwikkelingen ze liever nog wat donkerder te maken. Bij de functieverandering van dit plangebied, wordt er geen buitenverlichting toegevoegd. De functie van het gebied als inundatieveld is niet meer waarneembaar. Het plangebied heeft daarnaast geen andere cultuurhistorische waarde. De 'Laag van beleving' verzet zich niet tegen de voorgenomen ontwikkeling.

Laag van agrarisch cultuurlandschap De ’Laag van het agrarische cultuurlandschap’ is het resultaat van de wisselwerking tussen verschillen in de natuurlijke ondergrond en de manier waarop gebieden in cultuur werden en worden gebracht. Door de eeuwen heen is een geschakeerd patroon van akkers, weiden, hooiland en bebouwing (hoeven, kernen en dorpen) gegroeid. Vanouds kennen de nederzettingen een sterke ruimtelijke en functionele relatie met het omliggende landschap.

Figuur 3.5 Plangebied laag van agrarisch cultuurlandschap – Oude hoevenlandschap. (Bron: Ruimtelijke Plannen) Oude hoevenlandschap Kenmerkend voor het oude hoevenlandschap is dat het landschappen zijn met verspreide erven. Het werd ontwikkeld nadat de complexen met de grote essen ‘bezet’ waren en een volgende generatie boeren nieuwe ontwikkelingsruimte zocht. Die vonden ze bij kleine dekzandkopjes die individueel werden ontgonnen. Dit leidde tot een landschap dat dezelfde opbouw kent als het essenlandschap, alleen in een meer kleinschalige, meer individuele en jongere variant.

19

De ambitie is het kleinschalige, afwisselende oude hoevenlandschap vanuit de verspreid liggende erven een ontwikkelingsimpuls te geven. Deze erven bieden veel ruimte voor landbouw, wonen, werken, recreatie, mits er wordt voortgebouwd aan kenmerkende structuren van het landschap: de open esjes, de routes over de erven, de erf-en landschapsbeplantingen. De essen en esjes krijgen een beschermende bestemmingsregeling, gericht op instandhouding van de karakteristieke openheid, de bodemkwaliteit en het reliëf. Als ontwikkelingen plaats vinden in het oude hoevenlandschap, dan dragen deze bij aan behoud en accentuering van de dragende structuren (groenstructuur en routes) van het oude hoevenlandschap, en aan de samenhang en de karakteristieke verschillen tussen de landschapselementen: -

De erven met erfbeplanting; Open es(je); beekdal; voormalige heidevelden; De mate van openheid en kleinschaligheid

Toets aan initiatief Bij het opstellen van het erfinrichtingsplan (bijlage 1) is rekening gehouden met de gebiedskenmerken. Hiermee sluit de ontwikkeling aan de Molenweg 12 en 14 aan bij de gebiedskenmerken van de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap’.

3.2.3 Omgevingsverordening In de omgevingsverordening is opgenomen dat in de toelichting op bestemmingsplannen wordt onderbouwd dat de nieuwe ontwikkelingen die het bestemmingsplan mogelijk maakt, bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit volgens, in overeenstemming met de geldende gebiedskenmerken. Deze gebiedskenmerken zijn opgenomen in de Catalogus Gebiedskenmerken. Voor onderliggend initiatief gelden de gebiedskenmerken zoals die in de vorige paragraaf zijn behandeld.

3.2.4 Conclusie provinciaal beleid Geconcludeerd kan worden dat voorliggend initiatief in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel verwoorde en in de Omgevingsverordening verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.

3.3 Gemeentelijk beleid 3.3.1 Omgevingsvisie Horizon gemeente Raalte 2040 De omgevingsvisie is een strategisch document. Het geeft richting aan de ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving van de gemeente Raalte. Een belangrijk onderdeel van de omgevingsvisie zijn de kernopgaven. Hierin is een driedeling gemaakt in kerkopgaven voor het buitengebied, toekomstbestendige wijken en dorpen en de identiteit en regio. In voorliggend geval is de kernopgave voor het buitengebied relevant. In de Omgevingsvisie beschrijft de gemeente Raalte haar ambities en ontwikkelrichtingen voor het buitengebied. Het buitengebied is van oudsher de plek voor landbouw. Behalve een productielandschap is het ook een plek waar rust en natuurschoon te vinden is. Dit beeld is, ook in de gemeente Raalte, aan het kantelen door de vele ontwikkelingen die op het landelijke gebied afkomen en deels met elkaar conflicteren. Denk hierbij aan ontwikkelingen in de landbouw (stoppende boeren en VAB), klimaatverandering, de opwekking van duurzame energie en recreatie en toerisme. Raalte als groen en innovatief productielandschap is de ambitie. Deze ambitie vraagt om regie, maar ook samenwerking. Hierbij zijn de volgende vijf ontwikkelingsrichtingen geformuleerd:

20

1. Er wordt gekozen voor een sterk en afwisselend landschap door het verder te ontwikkelen, te versterken en te behouden wat waardevol is; 2. Er wordt gekozen voor een toekomstbestendige landbouw die meerwaarde oplevert voor de leefomgeving en het landschap door middel van technologie, innovatie en experiment; 3. Kansen om in stedelijk gebied energie duurzaam op te wekken worden gegrepen. Tegelijkertijd is er erkenning dat de opgave te groot is om alleen in stedelijk gebied op te lossen en daardoor voor een groot deel ook een plek in het buitengebied vindt. Hierbij gaat de strategie uit van een initiatiefrijke samenleving die bouwt op draagvlak, zowel sociaal als financieel, met heldere doelstellingen als kader; 4. Er wordt gekozen voor een vitaal, divers en gemengd buitengebied. Een werk- en productielandschap, waar een balans is met wonen, landschappelijke- en cultuurhistorische kwaliteiten, natuur en recreatie; 5. Er wordt gekozen voor kleinschalige recreatie, die past in het landschap en die aansluit op andere activiteiten in het buitengebied. Toets aan initiatief Het onderliggende plan is in overeenstemming met de ‘Omgevingsvisie Horizon gemeente Raalte 2040’. Door de bestemming van ‘Wonen’ te veranderen naar ‘Maatschappelijk’ voldoet dit initiatief in het vitaal, divers en gemengd houden van het buitengebied.

De omliggende functies worden door deze ontwikkeling niet aangetast.

3.3.2 Landschapsontwikkelingsplan (LOP) Salland De gemeente Deventer, Raalte en Olst-Wijhe hebben een gezamenlijk Landschapsontwikkelingsplan opgesteld. Het Landschapsontwikkelingsplan vormt de landschappelijke karakteristiek de basis. Nieuwe ontwikkelingen worden ingezet als motoren voor landschapsbehoud, versterking en ontwikkeling. Enkele zaken uit het LOP die van invloed zijn geweest op het ontwerp zijn: • Versterken openheid in zones langs weteringen • Transparante beplanting: knotwilgen • Natuurontwikkeling binnen het rechtlijnige karakter van verkaveling langs de weteringen. In het landschapsontwikkelingsplan van de gemeenten is het plangebied aan de Molenweg 12 en 14 in Heino getypeerd als Weteringenlandschap, zie onderstaande figuur. De weteringen zijn dragers van de landschapsstructuur. De waterlopen worden ontwikkeld tot brede moeras- en broeklandschappen met ruimte voor water en natte natuur. Het rationele karakter van de gegraven weteringen blijft behouden. De laagtes dienen zoveel mogelijk open te blijven, opgaande beplanting en andere ruimtelijke verdichting (bijvoorbeeld bebouwing) worden in de laagtes niet gestimuleerd. Doorgaande structuren in het weteringenlandschap zoals het Overijssels Kanaal en (doorgaande) wegen passen zich aan de karakteristiek van het landschap aan. Onbeplante wegen blijven onbeplant.

Bestaande wegbeplanting blijft behouden en reageert op het landschap door op een andere manier om te gaan met onderbeplanting en de dichtheid van beplanting om zo de openheid te ervaren. De gewenste verschijningsvorm voor beplante wegen is een transparante wegbeplanting, zonder onderbeplanting, met bomen op voldoende onderlinge afstand. Dit wordt nader uitgewerkt in de deeluitwerkingen. Uitzondering op de openheid vormen de nattere bossen van de landgoederen langs de weteringen (bijvoorbeeld Den Alerdinck en de Oostermaet). Binnen het weteringenlandschap komen op de hogere plekken kleine delen dekzandruggenlandschap voor met enken en het kampen- en hoevenlandschap. Het landschapsbeleid is gericht op het behouden en versterken van de volgende landschappelijke karakteristieken:

21

• • • • • • • •

Wetering als structuurdrager Rationeel karakter wetering en rechtlijnige verkaveling haaks op wetering; Open en nat karakter laagte; Waterberging ruimtelijk inpassen in dalvormige laagten; Natte natuurontwikkeling binnen rechtlijnig karakter verkaveling; Wegen en doorgaande structuren niet beplant, met uitzondering van historische lanen langs wegen. Beplanting passend in open landschap (knotwilgen, rietoevers, transparante elzensingels); Enkele kleinschalige ruggen met essen liggen in de laagten. Deze hogere gronden zijn door bebouwing, erfbeplanting en singels meer verdicht en kleinschaliger.

Figuur 3.6 Uitsnede kaart Landschapsontwikkelingsplan Molenweg 12 en 14 in Heino (bron: Landschapsontwikkelingsplan Salland)

3.3.3 Programma Wonen 2021-2025 In de nota Programma Wonen 2021-2025 geeft gemeente Raalte aan hoe ze de komende jaren willen werken aan het wonen in de gemeente. Het woonbeleid kent een aantal accentverschuivingen ten opzichte van het huidige woonbeleid. Er is de laatste jaren een toenemende woningkrapte te zien in zowel de koop- als de huursector en steeds maar stijgende koopprijzen. Tegelijkertijd zal het aantal huishoudens de komende jaren nog groeien. Dit komt enerzijds door de autonome ontwikkeling van gezinsverdunning en anderzijds door het vestigingsoverschot, zoals we die de afgelopen jaren ook kenden. De inwoners van de gemeente wonen graag in Raalte en onder gezinnen is Raalte een aantrekkelijke gemeente om naar toe te verhuizen. Landelijk is sprake van woningnood en de regio en provincie hebben een forse groeiambitie die de grote steden niet kunnen oplossen zonder overige gemeenten in de regio. De gemeente Raalte wil graag haar bijdrage leveren aan deze groeiambitie en ziet dit als een kans.

22

De ambitie van de gemeente Raalte op wonen is dat jong en oud, arm en rijk, een passende woningen kunnen vinden in een toekomstbestendige woonomgeving, waarbij de ruimte wordt gegeven aan eigenzinnig wonen voor huidige en nieuwe inwoners. Toets aan initiatief De Woonzorgvisie 2021-2025 is onderdeel van het programma Wonen 2021-2025. In de Woonzorgvisie staan de visie en uitgangspunten op het gebied van Wonen en Zorg per doelgroep beschreven. De volgende doelgroepen zijn gedefinieerd: ouderen, jeugdigen die specialistische jeugdhulp ontvangen/kwetsbare jongeren en overige doelgroepen waaronder de inwoners met psychische of psychiatrische problematiek (GGZ). Naast de algemene is de opgave per doelgroep in beeld gebracht en wat de behoefte en wensen zijn. Inwoners met psychische of psychiatrische problematiek (uitstroom Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang) hebben behoefte aan een plek waar zij fijn en veilig kunnen wonen, er draagkracht is in de buurt en juiste ondersteuning nabij is. Het initiatief zorgt ervoor dat inwoners van de gemeente Raalte dichtbij ondersteund kunnen worden. Het initiatief komt tegemoet aan de vraag van deze doelgroep zowel lokaal als regionaal. We hebben als gemeente een taak om, naast te voorzien in een lokale behoefte ook bij te dragen aan een regionale behoefte.

Op het erf wordt ook dagbesteding georganiseerd voor de bewoners van deze locatie en een klein aantal externe cliënten. Voor de bewoners is een prikkelvrije omgeving noodzakelijk waarbij wonen en zorg op één locatie kan plaatsvinden. Een locatie in het buitengebied is hiervoor de enige passende oplossing.

3.3.4 Conclusie gemeentelijk beleid Het plan is niet in strijd met gemeentelijk beleid.

3.4 Conclusie Voor onderliggend initiatief is met name het provinciale en het gemeentelijke beleid ten aanzien van bebouwing en ontwikkelingen in het buitengebied van belang. In de voorgaande paragrafen is aangetoond dat onderliggend initiatief in lijn is met dit ruimtelijke beleid.

23

4 Toets aan ruimtelijke en milieukundige aspecten 4.1 Algemeen Artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening bepaalt dat moet worden ingegaan op de uitvoerbaarheid van het plan. In dat kader dient te kunnen worden aangetoond dat de herziening van het bestemmingsplan niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. Daarbij wordt onder meer het toekomstige gebruik afgezet tegen ruimtelijke en milieukundige omstandigheden ter plaatse en in de omgeving. In het volgende hoofdstuk vindt deze toets plaats voor aspecten die voor onderliggend initiatief relevant zijn.

4.2 Archeologie & Cultuurhistorie 4.2.1 Archeologie Beleidskader In de Erfgoedwet stellen Rijk en provincie dat in het ruimtelijk beleid zorgvuldig met het archeologische erfgoed moet worden omgegaan. Voor gebieden waar archeologische waarden voorkomen of waar reële verwachtingen bestaan dat ter plaatse archeologische waarden aanwezig zijn, dient voorafgaand aan bodemingrepen archeologisch onderzoek te worden uitgevoerd. De uitkomsten van het archeologisch onderzoek dienen vervolgens volwaardig in de belangenafweging te worden betrokken. De gemeenteraad van Raalte heeft in april 2010 de gemeentelijke archeologische verwachtingskaart met bijbehorend beleid vastgesteld. Bij de keuze voor het archeologisch beleid heeft de gemeente Raalte niet alleen rekening gehouden met de wettelijke verplichting om archeologie op te nemen in het ruimtelijk ordeningsproces, maar ook met de belangen van de inwoners. De archeologische verwachtingskaart maakt voor het grondgebied van de gemeente Raalte duidelijk waar zich (mogelijke) archeologische resten kunnen bevinden (zie figuur 4.1). De kaart is hiervoor opgedeeld in drie zones: 1. Hoge archeologische verwachting; 2. Middelhoge archeologische verwachting; 3. Lage archeologische verwachting.

Toets aan initiatief Op de gemeentelijke archeologische verwachtingskaart is te zien dat het plangebied is gelegen in een gebied met een lage archeologische verwachtingswaarde. In het bestemmingsplan kent het plangebied ook geen dubbelbestemming ‘Archeologie’. De gronden binnen het plangebied worden niet geroerd, hierdoor kan een archeologisch onderzoek achterwege blijven.

24

Figuur 4.1 Archeologische verwachtingskaart gemeente Raalte, plangebied is aangegeven met een ster (Bron: archeologische verwachtingskaart Raalte)

4.2.2 Cultuurhistorie en monumenten Beleidskader Onder cultuurhistorische waarden worden alle structuren, elementen en gebieden bedoeld die cultuurhistorisch van belang zijn. Zij vertellen iets over de ontstaansgeschiedenis van het Nederlandse cultuurlandschap. Vaak is er een sterke relatie tussen aardkundige aspecten en cultuurhistorische aspecten. De bescherming van cultuurhistorische elementen is vastgelegd in de Erfgoedwet. Deze wet is vooral gericht op het behouden van historische elementen voor latere generaties. Op grond van de wet Modernisering Monumentenzorg (de MoMo), die per 1 januari 2012 van kracht is geworden, moet een goede ruimtelijke onderbouwing een beschrijving bevatten van de wijze waarop met de in het gebied aanwezige cultuurhistorische waarden en in de grond aanwezige of te verwachten monumenten rekening is gehouden. Toets aan initiatief Er bevinden zich, op basis van de monumentenlijst van Raalte, in het plangebied geen rijks- of gemeentelijke monumenten. In het plangebied of in de directe nabijheid van het plangebied is er geen sprake van bijzondere cultuurhistorische waarden die door deze ontwikkeling mogelijk negatief kunnen worden beïnvloed. Gesteld wordt dat het aspect cultuurhistorie geen belemmering vormt voor dit plan. Conclusie Onderliggend initiatief is op basis van de aspecten archeologie en cultuurhistorie uitvoerbaar.

25

4.3 Bedrijven en milieuzonering Beleidskader In het kader van een goede ruimtelijke ordening moet worden beoordeeld of bedrijven in de omgeving worden belemmerd door de ontwikkeling en of ter plaatse van gevoelige functies, zoals woningen, sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Voor de beoordeling is gebruik gemaakt van de Handreiking Bedrijven en milieuzonering (VNG, editie 2009). Per milieucategorie geldt een minimaal gewenste afstand, de richtafstand. Deze richtafstand geldt tussen enerzijds de grens van de bestemming die bedrijven (of andere milieubelastende functies) toelaat en anderzijds als uiterste situering van de gevel van een woning die volgens het bestemmingsplan of via vergunning vrij bouwen mogelijk is. De in de handreiking opgenomen afstanden zijn indicatief en kunnen per gebiedstype, waarin de ontwikkeling zal plaatsvinden, verschillen. Hierbij is het uitgangspunt dat deze afstanden gemotiveerd worden toegepast. Wanneer het plangebied en omgeving getypeerd kunnen worden als 'gemengd gebied' bedragen de hindercontouren minder. De VNG-publicatie omschrijft een gemengd gebied als: ‘Een gemengd gebied is een gebied met een matige tot sterke functiemenging.

Direct naast woningen komen andere functies voor zoals winkels horeca en kleine bedrijven.’ Toets aan initiatief Bij het herzien van de bestemming wordt gekeken naar de omgeving waarin de nieuwe functie gerealiseerd wordt. Hierbij spelen twee vragen een rol: 1. Past de nieuwe functie in de omgeving? (Externe werking); 2. Laat de omgeving de nieuwe functie toe? (Interne werking). Externe werking Hierbij gaat het met name om de vraag of de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling leidt tot een situatie die, vanuit hinder of gevaar bezien, in strijd is te achten met een goede ruimtelijke ordening. Daarvan is sprake als het woonen leefklimaat van omwonenden in ernstige mate wordt aangetast of wanneer de nieuwe functie de bedrijfsvoering of ontwikkelingsmogelijkheden van omliggende bedrijven aantast. De functie ‘Maatschappelijk’ is niet milieubelastend voor de omgeving. Er is geen sprake van een aantasting van het woon- en leefklimaat van omwonenden. Interne werking Hierbij gaat het om de vraag of de nieuwe functie binnen het plangebied hinder ondervindt van bestaande functies in de omgeving. In dit geval worden de woningen binnen het plangebied aangemerkt als milieugevoelige functies. In de omgeving van het plangebied liggen verscheidene agrarische bedrijven, deze liggen allemaal op voldoende afstand. Hierdoor is geen nader onderzoek nodig naar agrarische bedrijven.

Wel is er nader onderzoek nodig naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie. Deze ligt op circa 120 meter afstand van Molenweg 12 en 14 in Heino. Resultaten uit onderzoek In april 2023 is door Kragten een geuronderzoek uitgevoerd naar aanleiding van de rioolwaterzuiveringsinstallatie ten noorden van het plangebied, zie bijlage 4. Middels de uitgevoerde beoordeling is, op basis van het stappenplan uit de VNG-publicatie “Bedrijven en milieuzonering”, inzichtelijk gemaakt met welke richtafstanden vanuit de RWZI Heino bij de invulling van het plan rekening moet worden gehouden. De omgeving van het plangebied is getypeerd als een rustige woonwijk. De richtafstand vanwege het aspect geur (200 meter) overlapt het plangebied. Op basis van het in 2020 uitgevoerde geuronderzoek is de geurimmissie ter plaatse van de planlocatie berekend. De geurimmissie bedraagt 0,8 ouE/m3 als

26

98-pecentiel. Deze geurimmissie voldoet niet aan stap 2 uit de VNG-publicatie, maar wel aan stap 3. Dit betekent dat ter plaatse van de geurgevoelige objecten binnen het plangebied sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat zonder dat de RWZI in haar activiteiten worden beperkt. Conclusie Het plan wordt niet belemmerd door functies uit de omgeving, evenmin vormt het plan een belemmering voor bestaande functies. Geconcludeerd wordt dat het aspect bedrijven en milieuzonering geen beperkende invloed heeft op onderliggend plan.

4.4 Bodem Beleidskader De bodem wordt op vele manieren gebruikt, voor bijvoorbeeld woningbouw, landbouw, aanleg van wegen en winning van grondstoffen. Om te zorgen dat dit nu en in de toekomst mogelijk blijft, is een duurzaam beheer van de bodem belangrijk. Doordat mensen al vele eeuwen gebruik maakt van de bodem heeft zij overal sporen achtergelaten. Deze sporen zijn terug te zien in het landschap en te vinden op en in de bodem. Door bodemsanering worden de ernstige chemische verontreiniging van de bodem aangepakt. Bescherming van de bodem betekent bovendien het voorkomen dat schone grond verontreinigd raakt en het rekening houden met de eigenschappen van de bodem. Het doel van een bodemonderzoek bij ruimtelijke plannen is de bescherming van de bodem. Een bodemonderzoek moeten worden uitgevoerd om te kunnen beoordelen of de bodem geschikt is voor de geplande functie en of sprake is van een eventuele saneringsnoodzaak. In artikel 9 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is bepaald dat in het plan rekening gehouden moet worden met de bodemkwaliteit ter plaatse. De reden hiervoor is dat eventueel aanwezige bodemverontreiniging van groot belang kan zijn voor de keuze van bepaalde bestemmingen en/of voor de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan.

Toets aan initiatief Door de functiewijziging worden en geen kwetsbare objecten toegevoegd, de bodem is geschikt geacht als woonfunctie in het verleden. Daarnaast worden de woningen in hetzelfde gebouw gerealiseerd als waar de huidige woningen zich bevinden. Een verkennend bodemonderzoek is daarom niet noodzakelijk. Conclusie De bodem wordt geschikt geacht voor het huidige en toekomstige gebruik (maatschappelijk). Hiermee is het plan uitvoerbaar met betrekking tot het aspect bodem.

4.5 Ecologie Beleidskader In ruimtelijke plannen moet worden aangetoond hoe de ontwikkelingen die hierin mogelijk worden gemaakt zich verhouden met de wet- en regelgeving op het gebied van gebieds- en soortenbescherming. Sinds 1 januari 2017 is de bescherming van gebieden, soorten en houtopstanden geregeld in de Wet natuurbescherming. Op het gebied van gebiedsbescherming regelt de wet de bescherming van zes verschillende soorten natuurgebieden: het natuurnetwerk Nederland, bijzondere provinciale natuurgebieden, bijzondere provinciale landschappen, nationale parken, bijzondere nationale natuurgebieden en Natura 2000-gebieden. Bij activiteiten of ontwikkelingen die kunnen leiden tot negatieve effecten op instandhoudingsdoelen voor een van deze gebieden moet een vergunning worden aangevraagd. Toets aan initiatief

27

In de wet natuurbeheer staat dat er nader onderzoek moet worden gedaan of flora en fauna worden geschaad bij sloop of nieuwbouw. Aangezien alle gebouwen op het erf in tact blijven en er niets wordt gebouw, is een onderzoek naar flora en fauna niet noodzakelijk. Nader onderzoek naar stikstof is nodig om uit te sluiten dat er een toename van de stikstofdepositie op een Natura2000 gebied ontstaat door het plan. Het dichtstbijzijnde Natura 2000 gebied ligt op 5 km afstand. Het plangebied ligt op 850 meter afstand van een NNN (Natuur netwerk Nederland) gebied. Een stikstofberekening is uitgevoerd. Resultaten uit onderzoek (stikstofberekening) Natuurbank Overijssel heeft in juni 2023 onderzoek gedaan naar de stikstofdepositie van het initiatief aan de Molenweg 12 en 14, zie bijlage 2. De activiteiten in de ontwikkelfase leiden gezamenlijk tot een NOx-emissie van 0,5 kg/jaar en een NH3-emissie van 10,4 g/jaar. Het uitvoeren van de voorgenomen activiteit gedurende de ontwikkelfase, leidt echter niet tot een toename van stikstofdepositie op Natura 2000-gebied. De voorgenomen activiteit leidt niet tot wettelijke consequenties. Er hoeft dan ook geen Wet natuurbeschermingvergunning aangevraagd te worden. De activiteit in de gebruiksfase leidt tot een NOx-emissie van 0,4 kg/jaar en een NH3-emissie van 44,7 g/jaar.