Toelichting Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiele herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 (vastgesteld 20-11-2023)
Tekst van het document
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiele herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6
November 2023
Status: Vastgesteld
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6
Plannaam:
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiele herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 IMRO-nummer: NL.IMRO.0177.BP20220017-VG01 Plantype: Bestemmingsplan Status: Vastgesteld Datum: November 2023
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
2
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld
TOELICHTING
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
3
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld
INHOUDSOPGAVE
HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 6 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
AANLEIDING ............................................................................................................................................... 6 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................................................... 6 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ............................................................................................................. 6 HUIDIGE PLANOLOGISCHE REGIEM ................................................................................................................... 7 LEESWIJZER ................................................................................................................................................ 8
HOOFDSTUK 2 LANDSCHAPPELIJKE ASPECTEN EN DE HUIDIGE SITUATIE ........................... 9 2.1 2.2
LANDSCHAPPELIJKE ASPECTEN ........................................................................................................................ 9 HUIDIGE SITUATIE PLANGEBIED ....................................................................................................................... 9
HOOFDSTUK 3 PLANBESCHRIJVING ..................................................................... 11 3.1 3.2
GEWENSTE ONTWIKKELING .......................................................................................................................... 11 VERKEER EN PARKEREN ............................................................................................................................... 14
HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER ........................................................................... 16 4.1 4.2 4.3
RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 16 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 18 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 27
HOOFDSTUK 5 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN ................................................... 33 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10
GELUID (WET GELUIDHINDER) ...................................................................................................................... 33 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 35 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 36 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 37 MILIEUZONERING ...................................................................................................................................... 40 GEUR ...................................................................................................................................................... 43 ECOLOGIE................................................................................................................................................. 45 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 46 SPOORTRILLINGEN......................................................................................................................................
47 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE .............................................................................................................. 48
HOOFDSTUK 6 WATERASPECTEN........................................................................ 51 6.1 6.2 6.3
INLEIDING................................................................................................................................................. 51 VIGEREND BELEID....................................................................................................................................... 51 WATERPARAGRAAF .................................................................................................................................... 52
HOOFDSTUK 7 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 54 7.1 7.2 7.3
INLEIDING................................................................................................................................................. 54 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................ 54 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 55
HOOFDSTUK 8 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 57 HOOFDSTUK 9 VOOROVERLEG, INSPRAAK & ZIENSWIJZEN ........................................ 58 9.1 9.2 9.3
WETTELIJK VOOROVERLEG ........................................................................................................................... 58 OVERLEG OMWONENDEN ............................................................................................................................ 59 ZIENSWIJZEN............................................................................................................................................. 59
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
4
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld
BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 60 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4 BIJLAGE 5 BIJLAGE 6 BIJLAGE 7 BIJLAGE 8 BIJLAGE 9 BIJLAGE 10 BIJLAGE 11
RUIMTELIJK KWALITEITSPLAN................................................................................................................ 60 AKOESTISCH ONDERZOEK WEG- EN RAILVERKEERSLAWAAI .......................................................................... 61 ONTWERPBESCHIKKING HOGERE GRENSWAARDE ..................................................................................... 62 VERKENNEND EN ASBEST IN DE BODEMONDERZOEK .................................................................................. 63 BEOORDELING NIET GESPRONGEN EXPLOSIEVEN ....................................................................................... 64 GEURONDERZOEK .............................................................................................................................. 65 AERIUSBEREKENING............................................................................................................................ 66 QUICKSCAN ECOLOGIE ........................................................................................................................ 67 ONDERZOEK TRILLINGSHINDER ............................................................................................................. 68 AANVULLEND TRILLINGSHINDERONDERZOEK ............................................................................................
69 ADVIES GGD .................................................................................................................................... 70
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
5
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld
HOOFDSTUK 1 1.1
INLEIDING
Aanleiding
Aan de Schoonhetenseweg 4 en 6 is in 2018 een partiële herziening van het bestemmingsplan (Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiele herziening nr. 24, Schoonhetenseweg 4-6) vastgesteld ten behoeve van een Rood voor Rood ontwikkeling op grond van de beleidsnota ‘Erven in beweging’. Na sloop van landschapsontsierende bebouwing is ter plaatse een bouwrecht gecreëerd voor één compensatiewoning en een gemengde bestemming ten behoeve van onder andere een multifunctioneel gebouw. De bebouwing is nog niet gerealiseerd. Bij de nadere uitwerking van de plannen is het plan opgevat om in plaats van het multifunctioneel gebouw met 4 of 5 plattelandskamers een kleinschalig wooninitiatief te realiseren met mogelijkheid tot zorg en gemeenschappelijke activiteiten. Een zogenaamd “Schoonheetenshofje” met vijf woningen voor senioren. Omdat de vijf extra woningen ten behoeve van het Schoonheetenshofje niet passen binnen het geldende bestemmingsplan is een herziening van het bestemmingsplan nodig. In deze toelichting wordt aangetoond dat de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling vanuit ruimtelijk en planologisch oogpunt verantwoord is en in overeenstemming is met een ‘goede ruimtelijke ordening’.
1.2
Ligging van het plangebied
Het projectgebied ligt aan de Schoonheetenseweg 4b in Mariënheem. In afbeelding 1.1 is de ligging van het projectgebied weergegeven ten opzichte van de directe omgeving.
Afbeelding 1.1
1.3
Ligging van het plangebied (Bron: PDOK)
De bij het plan behorende stukken
Het ‘Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiele herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6’ uit de volgende stukken: • •
verbeelding (tek.nr. IMRO-nummer: NL.IMRO.0177.BP20220017-VG01) en een renvooi; regels.
Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
6
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld
1.4
Huidige planologische regiem
1.4.1
Algemeen
Het plangebied ligt binnen het bestemmingsplan ‘Buitengebied Raalte, partiele herziening nr. 24, Schoonhetenseweg 4 - 6 (vastgesteld 18 oktober 2018). In afbeelding 1.2 is een uitsnede van de verbeelding behorend bij het geldende bestemmingsplan opgenomen. Met rode omlijning is de begrenzing van het plangebied indicatief aangegeven.
Afbeelding 1.2
1.4.2
Uitsnede verbeelding geldend bestemmingsplan (Bron: Ruimtelijkeplannen.nl)
Beschrijving bestemmingen
Op basis van de geldende bestemmingsplan zijn de gronden binnen het projectgebied voorzien van de bestemming ‘Gemengd‘, ‘Nutsvoorziening’, ‘Natuur’ en de volgende aanduidingen: • • •
Bouwvlak; Functieaanduiding ‘specifieke vorm van gemengd – voorwaardelijke verplichting’; Gebiedsaanduiding ‘overige zone – voorwaardelijke verplichting – niet gesprongen explosieven’.
Gemengd De voor 'Gemengd' aangewezen gronden zijn bestemd voor dagbesteding, dienstverlening, bed and breakfast, ondergeschikte detailhandel en horeca ten dienste van de dagbestedingsactiviteiten en de bij deze bestemming behorende voorzieningen, zoals groen, parkeervoorzieningen, nutsvoorzieningen en water. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
7
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld Binnen het aangegeven bouwvlak mag maximaal 400 m2 aan bebouwing worden gerealiseerd. Via een binnenplanse afwijking van de bouwregels mag dit eenmalig worden vergroot met 15% (460 m 2). Ter plaatse van de functieaanduiding ‘specifieke vorm van gemengd – voorwaardelijke verplichting’ geldt dat het gebruik van en het in gebruik laten nemen van gebouwen uitsluitend toelaatbaar is indien: 1. 2.
de landschapsmaatregelen conform het bijgevoegde Ruimtelijk kwaliteitsplan zijn uitgevoerd en in stand worden gehouden; de Rood voor Rood sloopopgave conform het bijgevoegde Ruimtelijk kwaliteitsplan is uitgevoerd
Natuur De tot ‘Natuur’ bestemde gronden zijn in beginsel aangewezen voor behoud, herstel en ontwikkeling van natuur- en landschapswaarden en bos. Hiernaast zijn extensieve dagrecreatie, houtoogst en bij de bestemming bijbehorende voorzieningen als wegen, parkeervoorzieningen, bruggen, paden, recreatieve voorzieningen en trafohuisje toegestaan. Niet gesprongen explosieven Ter plaatse van de gebiedsaanduiding ‘overige zone – voorwaardelijke verplichting – niet gesprongen explosieven’ geldt dat het gebruiken van en het in gebruik laten nemen van gebouwen uitsluitend toelaatbaar is indien: 1. 2. 3. 1.4.3
door een deskundige op het gebied van bodemonderzoek naar niet gesprongen explosieven een plan van aanpak voor onderzoek is opgesteld; de burgemeester heeft ingestemd met het voorgestelde plan van aanpak en daarmee het uitvoeren van het onderzoek; Het onderzoek naar niet gesprongen explosieven en eventuele vervolgacties zijn uitgevoerd. Strijdigheid
Het voornemen voorziet in de realisatie een bijzondere woonvorm in de vorm van Schoonheetenshofje binnen het plangebied. Dit past niet binnen de mogelijkheden van het geldende bestemmingsplan, aangezien er nu geen woonfuncties zijn toegestaan. Daarnaast wordt de maximale te bebouwen oppervlakte overschreden, de gewenste nieuwe bebouwing heeft bij elkaar een oppervlakte van 560 m2. Deze toename is enerzijds te verantwoorden, omdat het bouwplan op de wijze zoals voorgesteld meer ruimtelijke kwaliteit en woonkwaliteit biedt. Binnen het gewenste oppervlak is het namelijk mogelijk om de levensloopbestendige woonappartementen voor senioren allen op de begane grond te realiseren. Daarnaast worden ten behoeve van dit project vijf bouwrechten/contingenten van elders overgeheveld. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de juridisch-planologische kaders voor de gewenste ontwikkeling in het plangebied.
1.5
Leeswijzer
Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 de huidige situatie van het plangebied beschreven. Hoofdstuk 3 betreft de planbeschrijving. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, de Provincie Overijssel en de gemeente Raalte beschreven. In hoofdstuk 5 passeren alle relevante milieuthema’s de revue. Hoofdstuk 6 gaat in op de wateraspecten. In de hoofdstukken 7 en 8 wordt respectievelijk ingegaan op de juridische aspecten/planverantwoording en de economische uitvoerbaarheid. Hoofdstuk 9 gaat in op het vooroverleg, inspraak en zienswijzen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
8
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld
HOOFDSTUK 2 2.1
LANDSCHAPPELIJKE ASPECTEN EN DE HUIDIGE SITUATIE
Landschappelijke aspecten
Het plangebied is gelegen in het oude hoevenlandschap. Opvallend in dit landschap is het sterk wisselende reliëf en de kleinschaligheid. De hogere dekzandruggen en de beekdalen veroorzaken de hoogteverschillen. Op de hoogtes werden ooit akkerkampen of eenmansessen aangelegd, terwijl de lagere delen bestonden uit grasland of woeste grond. Om het akkerland tegen het vee te beschermen werd elke kamp omgeven door hagen of houtwallen. Deze beplantingen bepalen nog grotendeels het karakter van het gebied. De houtwallen, singels, bosjes, boomgroepen, weg- en erfbeplantingen maken het landschap aantrekkelijk. De kavels zijn veelal klein en onregelmatig van vorm. De verkaveling die mede gevormd is door de loop van de beken, de hoogteverschillen en de tracering van de wegen is de afgelopen eeuw weinig veranderd. Wel is een groot aantal houtwallen komen te vervallen en heeft de aanleg van de N35 de nodige invloed gehad op het landschap. In afbeelding 2.1 zijn twee (historische) kaarten en een recente luchtfoto opgenomen waarin de ontwikkeling van het landschap goed waarneembaar is.
Afbeelding 2.1
2.2
Historische kaarten plangebied (Bron: Atlas van Overijssel)
Huidige situatie plangebied
Het plangebied ligt in het buitengebied van de gemeente Raalte. Ten westen bevindt zich op circa 700 meter de bebouwde kom van Raalte, ten oosten ligt op circa 1 kilometer het dorp Mariënheem. De belangrijkste structuurdragers rondom het plangebied zijn de evenwijdig aan elkaar gelegen Spoorlijn Zwolle-Almelo en N35 en de haaks daarop liggende Schoonhetenseweg. Het projectgebied wordt aan de noordzijde begrensd door de woning Schoonhetenseweg 4 en ten noorden daarvan de bebouwing van restaurant De Bagatelle. Ten oosten grenst het projectgebied aan de Schoonhetenseweg en het ten oosten daarvan gelegen bos. Ten zuiden bevindt zich de spoorlijn Zwolle-Almelo. Ten westen liggen agrarische cultuurgronden. De directe omgeving van het projectgebied bestaat naast het naastgelegen restaurant voornamelijk uit verspreid liggende woningen, agrarische cultuurgronden en bos. Afbeelding 2.2 geeft de ligging en begrenzing van het plangebied weer.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
9
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld
Afbeelding 2.2
Luchtfoto huidige situatie omgeving plangebied (Bron: PDOK)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
10
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld
HOOFDSTUK 3 3.1
PLANBESCHRIJVING
Gewenste ontwikkeling
Het voornemen is enerzijds om binnen het plangebied in plaats van een multifunctioneel gebouwd met 4 of 5 plattelandskamers een kleinschalig wooninitiatief met vijf woningen te realiseren in combinatie met zorg en dagbesteding. Het betreft een zogenaamd “Schoonheetenshofje” voor vijf 1 of 2 persoons huishoudens. Het gaat om zelfstandige woonfuncties in de koopsfeer waarbij gemeenteschappelijke activiteiten, zorg en ontmoeting plaats kunnen vinden in een separaat gebouw. Hiermee wordt ingezet op de doelgroep ouderen (60+) die voornamelijk in het buitengebied wonen op vaak grotere locaties/boerderijen, maar kleiner en zelfstandig buitenaf willen blijven wonen op relatief korte afstand van zowel Mariënheem als Raalte. Veiligheid, geborgenheid, ontmoeting, zorg/aanspraak en er voor elkaar zijn in een mooie landelijke woonomgeving zijn de uitgangspunten van dit bijzondere woonconcept. Deze opzet is mede besproken met plaatselijk belang Mariënheem waarbij zij hebben aangegeven het initiatief toe te juichen. De doorstroming naar het Schoonheetenshofje zorgt er tevens voor dat in het buitengebied ruimte ontstaat voor jonge huishoudens en daarmee op zij het kleine schaal verjonging en vitalisering van het platteland.
Het initiatief sluit tevens naadloos aan op de woonvisie van de gemeente Raalte waarin de gemeente aangeeft dat er in toenemende mate vraag is naar kleinere groepjes woningen in het buitengebied. De gemeente staat ervoor open om andere woningtypen te bouwen dan de nu gebruikelijke vrijstaande woningen en de haalbaarheid hiervan samen met initiatiefnemers te onderzoeken. De toekomstige bewoners schrijven zich gezamenlijk in voor de woningen die door een aannemer gebouwd gaan worden. De bewoners worden verenigd in een VVE. Concreet zullen de bewoners het eigendom verkrijgen over eigen woning en bijbehorende grond en berging. Het overige terrein wordt mandelig. Over een aantal zaken zoals het realiseren van de schuur en gezamenlijke ruimte kan de groep zelf nog keuzes maken. Voor de schuur en de gezamenlijke ruimte geldt dat de bewoners allen voor 1/5 deel eigenaar worden. Concreet bestaat de gewenste bebouwing uit één hoofdvolume met daarin de vijf woningen op de begane grond. Bij elk van deze woningen wordt aan de noordzijde een berging van 5 m2 gerealiseerd. Op deze wijze ontstaat aan deze zijde ruimte voor het creëren van een privébuitenruimte. Aan de zuidzijde (spoorzijde) zijn geen bijgebouwen of bouwwerken geen gebouwen zijnde toegestaan.
Op deze wijze blijft deze zijde onbebouwd, heeft de locatie de uitstraling van een regulier boerenerf en kan aan deze zijde genoten worden van het uitzicht over de landerijen. Via een haag kan desgewenst enige afscherming worden gerealiseerd. Om dit bijzondere concept te kunnen realiseren en bijgebouwen en gebouwde erfafscheidingen alleen op de gewenste plaatsen toe te laten dient het vergunningsvrij bouwen van erfafscheidingen, overkappingen en bijgebouwen te worden uitgesloten. Onder het kopje uitsluiten vergunningsvrij bouwen wordt hier nader op ingegaan. Naast de kleine bergingen bij de woningen worden twee gezamenlijke bijgebouwen gerealiseerd aan de noordzijde van het plangebied. De exacte vormgeving hiervan wordt bepaald door de VVE. Een van de bijgebouwen is bedoeld voor ontmoetingsruimte en gemeenschappelijke activiteiten van de bewoners. De gezamenlijke oppervlakte van de nieuwe bebouwing bedraagt daarmee 560 m2. Dit is onderverdeeld in: • Woningen: 72 m2 per woning (360 m2 in totaal) • Bijgebouwen ontmoetingsruimte en gemeenteschappelijke activiteiten: 2 van 72 m2 (144 m2) • Fietsenberging: 25 m2 • Bergingen: 6 m2 (30 m2 in totaal) Omdat de nieuwe bebouwing groter wordt dan het geldende bestemmingsplan toelaat (maximaal 460 m2) dient er 100 m2 extra aan schuur voor schuur meters te worden ingebracht.
Hier wordt in voorzien door 100 m2 sloopmeters in te brengen van de Lemelerweg 73 in Luttenberg. Het Schoonheetenshofje wordt op dezelfde wijze ontsloten als het multifunctioneel gebouw dat eerder op deze plek was voorzien. Het parkeren vindt plaats op het voor- en zijerf langs de spoorlijn.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
11
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld In het kader van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Raalte, partiele herziening nr. 24, Schoonheetenseweg 4-6’ is in 2018 door de erfontwikkelaar reeds een ruimtelijk kwaliteitsplan opgesteld. De uitgangspunten van dit ruimtelijke kwaliteitsplan blijven grotendeels overeind. De erfinrichting is wel iets aangepast en daarnaast zijn sfeerbeelden toegevoegd welke laten zien dat er sprake is van een gezamenlijk erf waar veel ruimte is voor sociale interactie tussen de bewoners. Het erfinrichtingsplan en de sfeerimpressie zijn is weergegeven in onderstaande afbeeldingen. Het erfinrichtingsplan is opgenomen in bijlage 1 van deze toelichting.
Afbeelding 3.1
Ruimtelijk kwaliteitsplan (Bron: De Erfontwikkelaar)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
12
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld
Afbeelding 3.2 Sfeerbeelden en Impressies mogelijk ontwerp Schoonheetenshofje (Bron: Erfontwikkelaar/Hoogsteder)
Uitsluiten vergunningsvrij bouwen De spoorlijn en naastliggende zone ten zuiden van het erf is weliswaar openbaar, maar is niet openbaar toegankelijk en kan niet worden gerekend tot openbaar toegankelijk gebied zoals dit wordt bedoeld in artikel 1 Bijlage II van het besluit omgevingsrecht en artikel 1, eerste lid, onder b, van de
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
13
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld Wegenverkeerswet 1994. Dit houdt gevel van het gebouw richting de Schoonhetenseweg moet worden gezien als voorgevel en het erf op 1 meter daarachter als achtererfgebied waar ingevolge artikel 2 bijlage II bor vergunningsvrij bouwen mogelijk is. Zoals hiervoor reeds aangegeven dient het vergunningsvrij bouwen van bijbehorende bouwwerken en erfafscheidingen te uitgesloten om het gewenste bijzondere woonmilieu dat oogt als een regulier boerenerf met geen bebouwing aan de zuidzijde van het erf te waarborgen. Wanneer dit niet wordt gedaan kan het concept Schoonheetenshofje eenvoudig teniet worden gedaan door vergunningsvrije uitbreidingen van de bebouwing en houten en betonnen erfafscheidingen. In de regels van het bestemmingsplan is uitsluiting van vergunningsvrije bijbehorende bouwwerken en erfafscheidingen gewaarborgd via de dubbelbestemming ‘Waarde – Schoonheetenshofje’. In de bestemmingsomschrijving van de dubbelbestemming is aangegeven dat gronden zijn bestemd voor het creëren van een bijzonder woonmilieu conform het ruimtelijke concept dat is verbeeld in het Erfinrichtingsplan in Bijlage 1 van de regels in combinatie met de beschrijving in paragraaf 3.1 van de toelichting van het bestemmingsplan.
In de bouwregels van de dubbelbestemming is opgenomen dat gronden binnen deze dubbelbestemming niet in aanmerking komen voor het vergunningsvrij bouwen van bijbehorende bouwwerken en bouwwerken, geen gebouwen zijnde in de vorm van erf- en perceelafscheidingen als bedoeld in artikel 2 lid 3 en lid 12 van bijlage II van het Besluit Omgevingsrecht, zoals dat luidt op het moment van de datum van inwerkingtreding van dit bestemmingsplan. Doordat de uitsluiting specifiek geldt voor artikel 2 lid 3 en lid 12 van bijlage II van het Besluit Omgevingsrecht, is het vergunningsvrij bouwen van overige zaken zoals zonnepanelen op dak wel toegestaan.
3.2
Verkeer en parkeren
3.2.1
Algemeen
Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de effecten op de parkeerbehoefte en verkeersgeneratie die ontstaat door de nieuwe ontwikkeling. In dit geval wordt aangesloten bij de uitgangspunten uit de nota ‘Parkeernormen Raalte 2015’. Deze parkeernormen zijn geënt op de meest recente landelijke parkeerkencijfers op basis van de publicatie ‘Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie, publicatie 317 (oktober 2012)’ van het CROW. Voor de verkeersgeneratie wordt aangesloten bij deze CROW-publicatie. Deze kencijfers zijn gebaseerd op literatuuronderzoek en praktijkervaringen van gemeenten. De kencijfers zijn landelijk (en juridisch) geaccepteerd en worden gezien als de meest betrouwbare gegevens met betrekking tot het bepalen van de verkeergeneratie en het benodigde aantal parkeerplaatsen. Bij het gebruik van kencijfers moet rekening worden gehouden met onder meer de bereikbaarheidskenmerken van de locatie. Ook de stedelijkheidsgraad is van invloed op het aanbod en de kwaliteit van alternatieve vervoerswijzen en dus op de hoogte van het parkeerkencijfer. Onder stedelijkheidsgraad wordt verstaan het aantal adressen per vierkante kilometer. In de vermelde publicatie van het CROW worden parkeerkencijfers weergegeven onderverdeeld naar functies, de stedelijke zone en de stedelijkheidsgraad. 3.2.2 Parkeerbehoefte In voorliggend geval worden woningen gerealiseerd.
Op basis van de nota ‘Parkeernormen Raalte 2015’ geldt voor deze functies in het buitengebied van de gemeente Raalte de volgende parkeernorm: • Koop appartement, midden: 1,9 parkeerplaats, waarvan 0,3 voor bezoekers Deze parkeerbehoefte van in totaal afgerond 10 parkeerplaatsen wordt op het eigen erf gerealiseerd zoals weergegevens in afbeelding 2.2 en bijlage 1. Hiermee wordt de parkeerbehoefte in voldoende mate ingevuld.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
14
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld 3.2.3
Verkeersgeneratie en ontsluiting
Gekeken wordt naar de extra verkeersgeneratie ten opzichte van de huidige planologische situatie. Het multifunctioneel gebouw wordt omgevormd naar een bijzondere woonvorm voor vijf ouderenhuishoudens, het Schoonheetenshofje. Qua verkeersgeneratie worden voor de verstedelijkingsgraad en stedelijke zone de volgende uitgangspunten gehanteerd: • • • •
Verstedelijkingsgraad: weinig stedelijk/gemeente Raalte) (Bron: CBS Statline) Stedelijke zone: buitengebied Koop, vrijstaand: gemiddelde verkeersgeneratie: 8,2 verkeersbewegingen per weekdag per woning; Koop, appartement midden: gemiddelde verkeersgeneratie: 6 verkeersbewegingen per weekdag per woning;
Uitgaande van de genoemde uitgangspunten geldt voor vijf zelfstandige woningen voor ouderen een gemiddelde verkeersgeneratie van gemiddeld 30 verkeersbewegingen per weekdagetmaal. Dit is lager dan de berekende verkeersgeneratie voor het op dit moment planologisch toegestane multifunctionele gebouw met dagbesteding. De wegen rondom het projectgebied kunnen deze lichte toename van verkeersgeneratie eenvoudig en veilig afwikkelen 3.2.4
Conclusie
Het aspect ‘verkeer en parkeren’ vormt geen belemmering voor de beoogde ontwikkeling.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
15
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld
HOOFDSTUK 4
BELEIDSKADER
Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.
4.1
Rijksbeleid
4.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
4.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 4.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.
Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie
Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2.
Duurzaam economisch groeipotentieel
Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3.
Sterke en gezonde steden en regio’s
Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd. 4.
Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied
Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
16
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld
4.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.
2.
3.
4.1.2
Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten komst gaat van die van toekomstige generaties. Ladder voor duurzame verstedelijking
In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR: voorganger van de NOVI) is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigd en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.
stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). 4.1.3
Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten van het Rijksbeleid
Het betreft een project waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. De beoogde woonfuncties gaan goed samen op deze locatie en geven de locatie toekomstperspectief. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de uitvoering van dit project.
Qua Ladder voor duurzame verstedelijking wordt opgemerkt dat het al dan niet toenemen van het ruimtebeslag is een belangrijk criterium voor het aanmerken van een ontwikkeling als een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Indien er wel sprake is van een (geringe) toename van bouwmogelijkheden, dan is doorgaans sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. In voorliggend geval wordt een woning met bijbehorend bouwwerk gerealiseerd, de hoeveelheid bebouwing neemt toe.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
17
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld Met betrekking tot het realiseren van woningen zijn onder meer de uitspraken ABRvS 27 augustus 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3223, ABRvS 11 juni 2014, ECLI:NL:RVS:2014:2077 en ABRvS 16 september 2015, ECLI:NL:RVS:2015:2921 van toepassing. Uit deze uitspraken blijkt dat het realiseren van respectievelijk 4, 7 en 11 woningen niet wordt gezien als stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, aanhef en onder i, Bro. In dit geval worden in totaal vijf woningen gerealiseerd. Het gaat hier echter om vijf bouwrechten/contingenten die worden overgeheveld van de locatie van Dijk in Heino. Per saldo worden daarom geen woningen toegevoegd aan de woningvoorraad van de gemeente Raalte. Geconcludeerd kan worden dat een verdere toetsing aan de Ladder voor duurzame verstedelijking niet noodzakelijk is. Het relevante ruimtelijke ordeningsbeleid op rijksniveau staat de ontwikkeling niet in de weg.
4.2
Provinciaal beleid
Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel, welke is verankerd in de Omgevingsverordening. Op 12 april 2017 hebben Provinciale Staten van Overijssel de Omgevingsvisie Overijssel 2017 'Beken Kleur' en bijbehorende Omgevingsverordening Overijssel 2017 vastgesteld. Op 1 mei zijn de Omgevingsvisie en Omgevingsverordening in werking getreden. Op 13 november 2019 hebben Provinciale Staten de Actualisatie 2018/2019 gewijzigd vastgesteld. 4.2.1
Uitgangspunten van de Omgevingsvisie Overijssel
De Omgevingsvisie Overijssel is het integrale provinciale beleidsplan voor de fysieke leefomgeving van Overijssel. De hoofdambitie van de Omgevingsvisie is een toekomstvaste groei van welvaart en welzijn met een verantwoord beslag op de beschikbare natuurlijke hulpbronnen en voorraden. Leidende thema’s voor de Omgevingsvisie zijn: • •
Duurzaamheid; Ruimtelijke kwaliteit.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
18
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld Enkele belangrijke beleidskeuzes waarmee de provincie haar ambities wil realiseren zijn: • • •
•
4.2.2
door meer aandacht voor herstructurering wordt ingezet op een breed spectrum aan woon-, werk- en mixmilieu’s; dorpen en steden worden gestimuleerd hun eigen kleur te ontwikkelen; investeren in een hoofdinfrastructuur voor wegverkeer, trein, fiets en waarbij veiligheid en doorstroming centraal staan; zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik; deze methode gaat ervan uit dat eerst het gebruik van de ruimte wordt geoptimaliseerd, dan de mogelijkheid van meervoudig ruimtegebruik wordt onderzocht en dan pas de mogelijkheid om het ruimtegebruik uit te breiden, wordt bekeken; ruimtelijke plannen ontwikkelen aan de hand van gebiedskenmerken en keuzes voor duurzaamheid. De Omgevingsverordening Overijssel
De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie Overijssel. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie Overijssel te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. 4.2.3
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
Om te bepalen of een initiatief bijdraagt aan de provinciale ambities wordt gebruik gemaak van het 'Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel'. In dit uitvoeringsmodel staan de stappen of, waar en hoe centraal. Bij een initiatief voor bijvoorbeeld woningbouw, een nieuwe bedrijfslocatie, toeristisch-recreatieve voorzieningen, natuurontwikkeling, et cetera kan aan de hand van deze drie stappen bepaald worden of een initiatief binnen de geschetste visie voor Overijssel mogelijk is, waar het past en hoe het uitgevoerd kan worden. De eerste stap, het bepalen van de of-vraag, lijkt in strijd met de wens zoveel mogelijk ruimte te willen geven aan nieuwe initiatieven. Met het faciliteren van initiatieven moet echter wel gekeken worden naar de (wettelijke) verantwoordelijkheden zoals veiligheid of gezondheid. Het uitvoeringsmodel maakt helder wat kan en wat niet kan. Om een goed evenwicht te vinden tussen het bieden van ruimte aan initiatieven en het waarborgen van publieke belangen, varieert de provinciale sturing: soms normstellend, maar meestal richtinggevend of inspirerend.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
19
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld
Afbeelding 4.1
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
Hieronder worden de generieke beleidskeuzes, ontwikkelingsperspectieven en gebiedskenmerken nader toegelicht. 4.2.3.1 Of - Generieke beleidskeuzes Maatschappelijke opgaven zijn leidend in het handelen van de provincie. Allereerst is het dan ook de vraag of er een maatschappelijke opgave is. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidkeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk hierbij aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Maar ook aan beleidskeuzes om overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantorenlocaties – en daarmee grote financiële en maatschappelijke kosten – te voorkomen. In de omgevingsvisie zijn de provinciale beleidskeuzes hieromtrent vastgelegd. De generieke beleidskeuzes zijn vaak normstellend. Dit betekent dat ze opgevolgd moeten worden: het zijn randvoorwaarden waarmee iedereen rekening moet houden vanwege zwaarwegende publieke belangen. De normstellende beleidskeuzes zijn vastgelegd in de omgevingsverordening. 4.2.3.2 Waar - Ontwikkelingsperspectieven Na het beantwoorden van de of-vraag, is de vraag waar het initiatief past of ontwikkeld kan worden. In de omgevingsvisie op de toekomst van Overijssel onderscheid de provincie zes ontwikkelingsperspectieven.
Deze ontwikkelingsperspectieven schetsen een ruimtelijk perspectief voor een combinatie van functies en geven aan welke beleids- en kwaliteitsambities leidend zijn. De ontwikkelingsperspectieven geven zo richting aan waar wat ontwikkeld zou kunnen worden. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend. Dit betekent dat er ruimte is voor lokale afweging: een gemeente kan vanwege maatschappelijke en/of sociaal-economische redenen in haar Omgevingsvisie en BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
20
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld bestemmings- of omgevingsplan een andere invulling kiezen. Die dient dan wel te passen binnen de – voor dat ontwikkelingsperspectief – geldende kwaliteitsambities. Daarbij dienen de nieuwe ontwikkelingen verbonden te worden met de bestaande kenmerken van het gebied, conform de Catalogus Gebiedskenmerken (de derde stap in het uitvoeringsmodel). Naast ruimte voor een lokale afweging t.a.v. functies en ruimtegebruik, is er ruimte voor een lokale invulling van de begrenzing: de grenzen van de ontwikkelingsperspectieven zijn signaleringsgrenzen. 4.2.3.3 Hoe - Gebiedskenmerken Ten slotte is de vraag hoe het initiatief ingepast kan worden in het landschap. De gebiedskenmerken spelen een belangrijke rol bij deze vraag. Onder gebiedskenmerken worden verstaan de ruimtelijke kenmerken van een gebied of gebiedstype die bepalend zijn voor de karakteristiek en kwaliteit van dat gebied of gebiedstype. Voor alle gebiedstypen in Overijssel is in de Catalogus Gebiedskenmerken beschreven welke kwaliteiten en kenmerken van provinciaal zijn en behouden, versterkt of ontwikkeld moeten worden. De gebiedskenmerken zijn soms normstellend, maar meestal richtinggevend of inspirerend.
Voor de normerende uitspraken geldt dat deze opgevolgd dienen te worden; ze zijn dan ook in onze omgevingsverordening geregeld. De richtinggevende uitspraken zijn randvoorwaarden waarmee in principe rekening gehouden moet worden. Hier kan gemotiveerd van worden afgeweken mits aannemelijk is gemaakt dat met het alternatief de kwaliteitsambities even goed of zelfs beter gerealiseerd kunnen worden. De inspirerende uitspraken bieden een wenkend perspectief: het zijn voorbeelden van de wijze waarop ruimtelijke kwaliteitsambities ingevuld kunnen worden. Initiatiefnemers kunnen zich hierdoor laten inspireren, maar dit hoeft niet. 4.2.4
Toetsing van het initiatief aan Provinciaal beleid
Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld. 4.2.4.1 Generieke beleidskeuzes (Of-Vraag) Ten aanzien van de generieke beleidskeuzes zijn met name ‘Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik’ (artikel 2.1.3), ‘Ruimtelijke kwaliteit’ (artikel 2.1.5), Kwaliteitsimpuls groene omgeving (artikel 2.1.6) en ‘Realisatie nieuwe woningen’ (artikel 2.2.2) van belang. Artikel 2.1.3: Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de Groene Omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: •
•
dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut.
Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.3 van de Omgevingsverordening Overijssel In voorliggend geval wordt in plaats van een multifunctioneel gebouw een bijzondere woonvorm in de vorm van een Schoonheetenshofje met vijf woningen. De hoeveelheid bebouwing wordt niet groter dan nu reeds planologisch mogelijk is op de locatie en tevens wordt binnen het reeds bestaande bestemde erf gebouwd. Samenvattend wordt geconcludeerd dat het voornemen in overeenstemming is met artikel 2.1.3 van de Omgevingsverordening Overijssel.
Artikel 2.1.5 Ruimtelijke kwaliteit (leden 1, 2, 3 en 5) 1) In de toelichting op bestemmingsplannen wordt onderbouwd dat de nieuwe ontwikkelingen die het bestemmingsplan mogelijk maakt, bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit conform de geldende gebiedskenmerken. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
21
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld 2) In het kader van de toelichting als bedoeld in lid 1 wordt inzichtelijk gemaakt op welke wijze toepassing is gegeven aan het Uitvoeringsmodel (OF-, WAAR- en HOE-benadering) die in de Omgevingsvisie Overijssel is neergelegd. 3) In het kader van de toelichting als bedoeld in lid 1 wordt gemotiveerd dat de nieuwe ontwikkeling past binnen het ontwikkelingsperspectief die in de Omgevingsvisie Overijssel voor het gebied is neergelegd. 5) In het kader van de toelichting als bedoeld in lid 1 wordt inzichtelijk gemaakt op welke wijze toepassing is gegeven aan de vier-lagenbenadering die onderdeel uitmaakt van het Uitvoeringsmodel en op welke wijze de Catalogus Gebiedskenmerken is gebruikt bij de ruimtelijke inpassing van de nieuwe ontwikkeling.
Artikel 2.1.6 Kwaliteitsimpuls Groene omgeving Bestemmingsplannen voor de Groene Omgeving kunnen – met in achtneming van het bepaalde in artikel 2.1.3 en artikel 2.1.4 en het bepaalde in artikel 2.1.5 – voorzien in nieuwvestiging en grootschalige uitbreidingen van bestaande functies in de Groene Omgeving, uitsluitend indien hier sociaaleconomische en/of maatschappelijke redenen voor zijn én er is aangetoond dat het verlies aan ecologische en/of landschappelijke waarden in voldoende mate wordt gecompenseerd door investeringen ter versterking van ruimtelijke kwaliteit in de omgeving. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.5 en 2.1.6 van de Omgevingsverordening Overijssel Het voorliggende project leidt tot een kwaliteitsimpuls in de groene omgeving (buitengebied) van de gemeente Raalte. Deze meerwaarde vertaalt zich met name in de herontwikkeling van deze voormalig agrarische locatie met bijbehorende erfinrichtingsmaatregelen na sloop van de voormalig agrarische gebouwen op deze locatie. Omdat de nieuwe bebouwing groter wordt dan het geldende bestemmingsplan toelaat (maximaal 460 m 2) dient er 100 m2 extra aan schuur voor schuur meters te worden ingebracht. Hier wordt in voorzien door 100 m2 sloopmeters in te brengen van de Lemelerweg 73 in Luttenberg. Naast sloop wordt er natuurinclusief gebouwd door te voorzien in nestkasten voor vleermuizen en uilen.
Ook wordt de biodiversiteit verbeterd door de aanleg van een groente-, kruiden- en pluktuin. Verder brengt de ontwikkeling een sociaal maatschappelijke meerwaarde. Het betreft een zogenaamd “Schoonheetenshofje” voor vijf 1 of 2 persoons huishoudens. Het gaat om zelfstandige woonfuncties in de koopsfeer waarbij gemeenteschappelijke activiteiten, zorg en ontmoeting plaats kunnen vinden in een separaat gebouw. Hiermee wordt ingezet op de doelgroep ouderen (60+) die voornamelijk in het buitengebied wonen op vaak grotere locaties/boerderijen, maar kleiner en zelfstandig buitenaf willen blijven wonen op relatief korte afstand van zowel Mariënheem als Raalte. Veiligheid, geborgenheid, ontmoeting, zorg/aanspraak en er voor elkaar zijn in een mooie landelijke woonomgeving zijn de uitgangspunten van dit bijzondere woonconcept. Deze opzet is mede besproken met plaatselijk belang Mariënheem waarbij zij hebben aangegeven het initiatief toe te juichen. De doorstroming naar het Schoonheetenshofje zorgt er tevens voor dat in het buitengebied ruimte ontstaat voor jonge huishoudens en daarmee op zij het kleine schaal verjonging en vitalisering van het platteland In paragraaf 4.2.4.2 wordt beschreven dat het project past binnen de ontwikkelingsperspectieven. Voor het overige zijn er in het kader van de ‘generieke beleidskeuzes’ geen aspecten die nadere onderbouwing behoeven.
Artikel 2.2.2 (leden 1 en 4) Realisatie nieuwe woningen 1.
Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder c van de Wabo, voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
22
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld 4.
De behoefte aan nieuwe woningen zoals bedoeld in lid 1 wordt in ieder geval geacht te zijn aangetoond als realisatie daarvan past binnen de geldende woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen gemeente en provincie op basis van regionale afstemming.
De van belang zijnde begrippen in het kader van artikel 2.2.2 zijn hierna opgenomen: • •
•
•
•
Nieuwe woningen: te realiseren woningen, waarvoor nog geen omgevingsvergunning is afgegeven Actueel onderzoek woningbouw: door de raad vastgesteld onderzoek waarin de behoefte van de gemeente aan nieuwe woningen is onderbouwd op basis van de regionale behoefte woningbouw, markt- en vastgoedanalyses en andere relevante gegevens. Regionale behoefte woningbouw: door Gedeputeerde Staten vastgestelde provinciale analyse waarin de regionale behoefte aan nog te realiseren woningen is onderbouwd op basis van provinciale behoefteprognoses. Woonafspraken: bestuurlijke afspraken tussen provincie Overijssel en gemeenten over onder meer doelgroepen, wonen en zorg, stedelijke vernieuwing, toekomstbestendigheid bestaande voorraad, programmeren en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en bijbehorende programmeringsdocumenten, zoals voor een aangegeven periode zijn gemaakt. Regio: de gemeenten die onderdeel uitmaken van de samenhangende woningmarkt die bediend wordt met de woningbouwmogelijkheden die een gemeente biedt.
In artikel 2.2.3 lid 1 van de Omgevingsverordening wordt onder actueel onderzoek woningbouw verstaan: onderzoek wat eens in de 2 jaar wordt geactualiseerd. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel Kwantitatief kan gesteld worden dat ten behoeve van dit project vijf bouwrechten/contingenten worden overgeheveld van de locatie van Dijk in Heino. Per saldo worden daarom geen woningen toegevoegd aan de woningvoorraad van de gemeente Raalte. De gemeente Raalte heeft haar woonbeleid opgenomen in het programma wonen 2021-2025. Hierin wordt tevens ingegaan op kwalitatieve ambities. In paragraaf 3.3.2 wordt hier nader op ingegaan. Geconcludeerd wordt dat het voornemen in overeenstemming is met artikel 2.2.2 van de Omgevingverordening van Overijssel.
4.2.4.2 Waar - ontwikkelingsperspectieven Het plangebied behoort tot het ontwikkelingsperspectief ‘Wonen en werken in het kleinschalig mixenlandschap’. In onderstaande afbeelding is dit weergegeven.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
23
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld
Afbeelding 4.2
Ontwikkelingsperspectief Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap (Bron: Provincie Overijssel)
“Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap” Het ontwikkelingsperspectief Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap richt zich op het in harmonie met elkaar ontwikkelen van de diverse functies in het buitengebied. Aan de ene kant melkveehouderij, akkerbouw en opwekking van hernieuwbare energie als belangrijke vormen van landgebruik. Aan de andere kant gebruik voor natuur, recreatie, wonen en andere bedrijvigheid. Toetsing van het initiatief aan de ´Ontwikkelingsperspectief´ Binnen het geldende ontwikkelingsperspectief wordt ruimte geboden aan een diversiteit van functies waaronder (niet) agrarische bedrijvigheid en wonen. In dit geval is er eigenlijk sprake van een rood voor rood ontwikkeling waarvoor in 2018 reeds een bestemmingsplan is vastgesteld. Een onderdeel van dit plan met betrekking tot het multifunctionele gebouw wordt in verband met nieuwe inzichten aangepast naar een bijzondere woonvorm voor ouderen. De voorgenomen ontwikkeling is vanuit ruimtelijk- en functioneel oogpunt passend op de locatie. Van belemmeringen ten aanzien van de bedrijfsvoering van omliggende (agrarische) bedrijven of andere functies is geen sprake. Verwezen wordt naar hoofdstuk 4waar nader wordt ingegaan op diverse milieu- en omgevingsaspecten.
De nieuwe woonfunctie worden op een adequate wijze landschappelijk ingepast, waarbij rekening wordt gehouden met de voor het gebied kenmerkende landschapsstructuren en landschapskwaliteiten. Het voornemen draagt bij aan het versterken van de economische vitaliteit van het landelijk gebied. Geconcludeerd wordt dat het voornemen in overeenstemming is met het ter plekke geldende ontwikkelingsperspectief. 4.2.4.3 Hoe - Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch-cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
24
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld ontwikkelingen. In voorliggende situatie is vanwege ligging in het buitengebied de Stedelijke laag niet van toepassing en wordt daarom buiten beschouwing gelaten. Ook in de Laag van beleving gelden voor deze specifieke locatie geen specifieke opgaven en wordt eveneens buiten beschouwing gelaten.
1.
De ‘Natuurlijke laag’
Overijssel bestaat uit een rijk en gevarieerd spectrum aan natuurlijke landschappen. Deze vormen de basis voor het gehele grondgebied van Overijssel. Het beter afstemmen van ruimtelijke ontwikkelingen op de natuurlijke laag kan ervoor zorgen dat de natuurlijke kwaliteiten van de provincie weer mede beeldbepalend worden. Ook in steden en dorpen bij voorbeeld in nieuwe waterrijke woonmilieus en nieuwe natuur in stad en dorp. Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart de "Natuurlijke laag" aangeduid met het gebiedstype "Dekzandvlakte en ruggen”. In onderstaande afbeelding is dit weergegeven.
Afbeelding 4.3
Natuurlijke laag – Dekzandvlakte en ruggen (Bron: Provincie Overijssel)
“Dekzandvlakte en ruggen” De dekzandgronden beslaan een groot gedeelte van de oppervlakte van de provincie Overijssel. Na de ijstijden bleef er in grote delen een reliëfrijk – door de wind gevormd – zandlandschap achter, dat gekenmerkt wordt door relatief grote verschillen tussen hoog/droog en laag/ nat gebied. Soms vlak bij elkaar, soms verder van elkaar verwijderd. De ambitie is de natuurlijke verschillen tussen hoog en laag en tussen droog en nat functioneel meer sturend en beleefbaar te maken. Dit kan bijvoorbeeld door een meer natuurlijk watersysteem, door beplanting met 'natuurlijke' soorten en door de (strekkings)richting van het landschap te benutten in gebiedsontwerpen. Toetsing van het initiatief aan de “Natuurlijke laag” In het gebied zijn de kenmerken van het oorspronkelijke landschap nauwelijks meer waarneembaar. Dit komt hoofdzakelijk doordat het gebied in cultuur is gebracht ten behoeve van de landbouw en door de aanleg van BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
25
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld verkeersroutes. In de volgende subparagraaf wordt nader ingegaan op het agrarisch cultuurlandschap. Hier wordt geconcludeerd dat de ‘Natuurlijke laag’ geen belemmering vormt voor de in deze ruimtelijke onderbouwing besloten ontwikkeling 2.
De ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap’
In de “Laag van het agrarisch cultuurlandschap” gaat het er altijd om dat de mens inspeelt op de natuurlijke omstandigheden en die ten nutte maakt. Hierbij hebben nooit ideeën over schoonheid een rol gespeeld. Wel zijn we ze in de loop van de tijd gaan waarderen om hun ruimtelijke kwaliteiten. Vooral herkenbaarheid, contrast en afwisseling worden gewaardeerd. De ambitie is gericht op het voortbouwen aan de kenmerkende structuren van de agrarische cultuurlandschappen door óf versterking óf behoud óf ontwikkeling of een combinatie hiervan. Het plangebied is op gebiedskenmerkenkaart in de “Laag van het agrarisch cultuurlandschap” aangemerkt als landschapstype “Oude Hoevenlandschap”. In onderstaande afbeelding is dit weergegeven.
Afbeelding 4.4
Laag van het agrarisch cultuurlandschap – Oude Hoevenlandschap (Bron: Provincie Overijssel)
“Oude Hoevenlandschap” Het Oude Hoevenlandschap betreft een landschap met verspreide erven. Het werd ontwikkeld nadat de complexen met de grote essen ‘bezet’ waren. Die vonden ze bij kleine dekzandkopjes die individueel werden ontgonnen. Dit leidde tot een landschap dat de zelfde opbouw kent als het essenlandschap, alleen in een meer kleinschalige, meer individuele en jongere variant. Deze kleinere maat en schaal is tevens de reflectie van de natuurlijke ondergrond. Het landschap is contrastrijk met veel variatie op de korte afstand. Als ontwikkelingen plaats vinden in het oude hoevenlandschap, dan dragen deze bij aan behoud en accentuering van de dragende structuren (groenstructuur en routes) van het oude hoevenlandschap, en aan de samenhang en de karakteristieke verschillen tussen de landschapselementen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
26
Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, partiële herziening nr. 65, omgeving Schoonhetenseweg 6 Vastgesteld Toetsing van het initiatief aan de "Laag van het agrarisch cultuurlandschap” Om de locatie op een zorgvuldige wijze in te passen in het cultuurlandschap is in het kader van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Raalte, partiele herziening nr. 24, Schoonhetenseweg 4-6’ reeds een erfinrichtingsplan opgesteld door de Erfontwikkelaar opgesteld. De uitgangspunten hiervan blijven grotendeels gelijk, in hoofdstuk 3 is hier al nader op ingegaan. Bij het bepalen van de landschappelijke inpassingen is onder meer aandacht besteed aan de situering van de bebouwing en het nader landschappelijk inpassen van het erf door het versterken van bestaande gebiedseigen beplanting en het rooien van gebiedsvreemde beplanting. Door de hiervoor genoemde inpassingen komen de erven passend in het agrarische landschap te liggen, hetgeen in overeenstemming is met de gebiedskenmerken. Geconcludeerd wordt dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap’.