NRD_bijlage4_NKA_incl_factsheets

MIRT-verkenning N35 Wijthmen-Nijverdal Bijlage 4: Notitie Kansrijke Alternatieven Meer info? Scan de QR-code. www.mirttrajecten.nl

Dit is een uitgave van

Rijkswaterstaat www.rijkswaterstaat.nl 0800 - 8002 december 2017 | cd1217nb001

Notitie Kansrijke Alternatieven (Bijlage 4 Notitie Reikwijdte en detailniveau) MIRT-verkenning N35 Wijthmen-Nijverdal Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat 21 februari 2024

NOTITIE KANSRIJKE ALTERNATIEVEN

Arcadis Nederland B.V. Postbus 264 6800 AG Arnhem Nederland

2

Onze referentie: 4KEDP5UMT7YT-1255016292-9778:9 - Datum: 21 februari 2024 - Public

NOTITIE KANSRIJKE ALTERNATIEVEN

Inhoudsopgave 1

2

3

4

3

Inleiding

5

1.1

Aanleiding MIRT Verkenning N35 Wijthmen-Nijverdal

5

1.2

Stappen in het MIRT-traject en deze verkenning

5

1.3

Doel van dit rapport

6

1.4

Leeswijzer

6

Problematiek N35 Wijthmen-Nijverdal

7

2.1

Knelpunten N35

7

2.1.1

Verkeer

10

2.1.1.1

Huidige netwerk

10

2.1.1.2

Toekomstig netwerk

15

2.1.2

Verkeersveiligheid

17

2.1.2.1

Ongevalsanalyse (2017 t/m 2021)

17

2.1.2.2

Verkeersveiligheidsrisico’s (2014 t/m 2021)

19

2.2

Opgave en doelen verkenning

21

2.3

Raakvlakprojecten

22

Proces: komen tot kansrijke varianten

23

3.1

In beeld brengen mogelijke varianten

23

3.2

Inventariseren kansen voor duurzaamheid en omgeving

25

3.3

Omgevingsproces

25

3.4

Beoordelingskader zeef 1

25

3.5

Factsheets: informatie per traject en variant

26

3.6

Besluitvormingsproces

26

De mogelijke oplossingen

27

4.1

Inleiding

27

4.2

Alternatieven startbeslissing

28

4.3

Aanpak mogelijke varianten

29

4.4

Mogelijke varianten binnen alternatief 1

32

4.5

Mogelijke varianten binnen alternatief 2

34

4.6

Meekoppelkansen en duurzaamheidskansen

39

Onze referentie: 4KEDP5UMT7YT-1255016292-9778:9 - Datum: 21 februari 2024 - Public

NOTITIE KANSRIJKE ALTERNATIEVEN

5

6

Analyse beoordeling varianten alternatief 1 en 2

41

5.1

Resultaat

41

5.1.1

Toets doelbereik

41

5.1.2

Toets duurzaamheid en milieuaspecten

43

5.1.3

Toets kosten

46

5.2

Overzicht kansrijke varianten per alternatief

49

Conclusies: kansrijke alternatieven en varianten naar zeef 2

55

Lijst van afkortingen en begrippen

59

Bijlage 1 BO MIRT afspraken

64

Bijlage 2 Factsheets

65

Colofon

66

4

Onze referentie: 4KEDP5UMT7YT-1255016292-9778:9 - Datum: 21 februari 2024 - Public

NOTITIE KANSRIJKE ALTERNATIEVEN

1

Inleiding

1.1

Aanleiding MIRT Verkenning N35 Wijthmen-Nijverdal

De aanleiding voor de MIRT Verkenning N35 Wijthmen-Nijverdal is de afspraak in het Bestuurlijk Overleg 1 over het MIRT (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport) van 20 november 2020 (zie bijlage 1). Rijk en regio, de minister van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en de gedeputeerde van de provincie Overijssel hebben toen afspraken gemaakt over de verbetering van de N35 tussen Wijthmen en Nijverdal. De afspraken zijn gebaseerd op de uitkomsten van een verkeersonderzoek in opdracht van het ministerie van IenW en de provincie Overijssel over de N35 Wijthmen-Nijverdal uit 20202. Met de ondertekening van de Startbeslissing door de Minister op 3 maart 2022 is daarna de MIRT-verkenning gestart3. De planning conform MIRT Overzicht 2023 is dat in 2024 een voorkeursbeslissing wordt genomen. Het ministerie van IenW is de trekker en eindverantwoordelijke voor deze Verkenning. Het ministerie en de provincie Overijssel zijn gezamenlijk opdrachtgever. Andere betrokken partijen zijn de gemeenten Dalfsen, Raalte, Hellendoorn, ProRail en het Waterschap Drentse en Overijsselse Delta (WDOD). De gemeente Zwolle en Regio Twente zijn agendalid in de bestuurlijke adviesgroep (BAG).

1.2

Stappen in het MIRT-traject en deze verkenning

De stappen uit het MIRT-traject, waartoe ook een verkenning behoort, is schematisch weergegeven in figuur 1-1. Een verkenning bestaat uit vier fasen: de startfase, de analytische fase, de beoordelingsfase en de besluitvormingsfase (zie figuur 1-2).

Figuur 1-1 De stappen in een MIRT-traject

Figuur 1-2 Verkenning met bijbehorende fasen en producten

In een verkenning wordt van grof naar fijn gewerkt: • In de startfase wordt de probleemanalyse geactualiseerd en wordt gesproken met de diverse betrokken overheidsinstanties, eventuele maatschappelijke organisaties en vindt consultatie plaats met de omgeving over de problematiek en opgave van de verkenning.

1 2 3

5

Bestuurlijk Overleg (BO) MIRT: een overleg van Rijk (bewindslieden) met de regio, in Oost-Nederland met gedeputeerden van Gelderland en Overijssel over het MIRT Arcadis, Verkeerskundig onderzoek N35 Wijthmen Nijverdal, 31 maart 2020. Link: Startbeslissing MIRT Verkenning N35 Wijthmen-Nijverdal, 3 maart 2022.

Onze referentie: 4KEDP5UMT7YT-1255016292-9778:9 - Datum: 21 februari 2024 - Public

NOTITIE KANSRIJKE ALTERNATIEVEN

•

• •

In de analytische fase worden de problemen en de daarbij behorende oplossingen (alternatieven en varianten) in beeld gebracht. Op basis van onderzoek en ontwerpen worden de mogelijke alternatieven en varianten getrechterd naar kansrijke alternatieven en varianten (‘zeef 1’). De toelichting en beoordeling van de mogelijke alternatieven en varianten is uitgewerkt in factsheets en de resultaten zijn samengevat in voorliggende Notitie Kansrijke Alternatieven (NKA). Het proces van de verkenning en de te beoordelen alternatieven worden beschreven in een Notitie reikwijdte en detailniveau (NRD). Met de kennisgeving van NRD start van de m.e.r.-procedure. Met het doorlopen van een m.e.r.-procedure wordt er voor gezorgd dat het milieubelang volwaardig meeweegt in de besluitvorming. De NRD beschrijft wat in het planMER4 onderzocht gaat worden. Dit document stellen bestuurders vast. Een ieder kan een mening geven op de NRD via formele inspraak met het indienen van een zienswijze. In de beoordelingsfase wordt het milieueffectrapport (planMER) opgesteld en worden de kansrijke alternatieven, zoals vastgelegd in de NRD, meer gedetailleerd beoordeeld en afgewogen (‘zeef 2’-moment). De verkenning eindigt met de besluitvormingsfase. Het eindresultaat van de verkenning is de voorkeursbeslissing van de Minister van IenW over het voorkeursalternatief (VKA)5.

Hierover kan de omgeving via formele inspraak een zienswijze indienen.

Partijen maken in een bestuursovereenkomst afspraken over het vervolg. In de volgende fase, de planning- en studiefase, wordt het voorkeursalternatief gedetailleerder uitgewerkt. In die fase zal gelijktijdig met het opstellen van het Ontwerp Projectbesluit een projectMER worden opgesteld. Op basis hiervan kan de uitvoering starten. De stappen in dit proces (van verkenningsfase naar planning- en studiefase en vervolgens van planning- en studiefase naar aanlegfase) zijn Go-NoGo momenten. Bestuurders kunnen ook besluiten tot het stopzetten van het project.

1.3

Doel van dit rapport

Voorliggende rapportage betreft de Notitie Kansrijke Alternatieven (afgekort NKA) ten behoeve van de MIRTverkenning N35 Wijthmen-Nijverdal. De NKA beschrijft de mogelijke alternatieven en varianten en geeft een toelichting op de uitgevoerde beoordeling van deze alternatieven en varianten. Het alternatief omvat de aanpassingen aan de N35 tussen Wijthmen en Nijverdal, de varianten zijn onderdelen binnen het alternatief waar variaties mogelijk zijn. Het doel van de NKA is dat met behulp van het totaalbeeld van de alternatieven en varianten, de beoordelingen en de adviezen, een selectie/ keuze gemaakt kan worden voor de varianten die ‘kansrijk’ zijn en om die reden in het vervolg van de MIRT-verkenning nader worden uitgewerkt en onderzocht. Met deze selectie/ keuze vallen er ook varianten af, die als ‘niet kansrijk’ zijn gekwalificeerd. Binnen de MIRT-systematiek wordt dit zeef 1 genoemd. Deze NKA dient als inhoudelijke onderlegger en adviesnotitie voor de bestuurlijke keuze. Na besluitvorming in de bestuurlijke adviesgroep over de kansrijke alternatieven start ‘zeef 2’ van de MIRT-verkenning. Hierin worden de kansrijke alternatieven en varianten gezeefd naar één voorkeursalternatief. Op basis van het voorkeursalternatief neemt de Minister een Voorkeursbeslissing.

1.4

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 wordt het probleem waar deze MIRT-verkenning een oplossing voor moet geven beschreven. Ook worden hier de uitgangspunten voor de verkenning en de oplossingen toegelicht (‘scope’). In hoofdstuk 3 wordt het proces beschreven waarlangs de mogelijke alternatieven en varianten en de beoordelingen tot stand zijn gekomen. Hoofdstuk 4 bevat een overzicht van alle mogelijke alternatieven en varianten, een uitgebreidere toelichting op de alternatieven en varianten is opgenomen in de factsheets (bijlage 2). Hoofdstuk 5 laat het resultaat van de beoordeling zien inclusief een advies over kansrijkheid. De volledige beoordeling op trajectniveau is opgenomen in de factsheets (bijlage 2). In hoofdstuk 6 zijn de conclusies en aanbevelingen opgenomen met een overzicht van de alternatieven en varianten die worden voorgesteld om in de beoordelingsfase nader uit te werken en te beoordelen.

4 5

6

planMER = Milieueffectrapport bij een plan m.e.r. procedure. De MIRT Verkenning N35 Wijthmen - Nijverdal volgt de Tracéwetprocedure met een sectorale structuurvisie en planMER. Als de Omgevingswet (Ow) in werking treedt voordat een ontwerpbesluit ter inzage wordt gelegd betreft het een (ontwerp) voorkeursbeslissing.

Onze referentie: 4KEDP5UMT7YT-1255016292-9778:9 - Datum: 21 februari 2024 - Public

NOTITIE KANSRIJKE ALTERNATIEVEN

2

Problematiek N35 Wijthmen-Nijverdal

2.1

Knelpunten N35

Rijksweg N35 De N35 is een weg van nationaal belang en conform de bepalingen in de Wet Herverdeling Wegenbeheer 1993 in beheer bij het Rijk. De N35 is de rechtstreekse verbindingsweg van Zwolle naar de regio Twente (zie figuur 2-1) en van grote economische betekenis voor de provincie Overijssel. Door de ligging van de N35 en de huidige verschijningsvorm vervult deze in de huidige situatie drie functies: • de N35 heeft een lokale ontsluitingsfunctie; • de N35 heeft een regionale verbindingsfunctie voor de aanliggende kernen; • de N35 heeft een stroomfunctie, als regionale hoofdader voor diverse andere aansluitende N-wegen en als doorgaande verbindingsweg tussen de economische regio’s Zwolle en Twente. De N35 is daarmee een zeer aantrekkelijke route voor zowel bestemmings- als doorgaand verkeer. De bijzondere functie van de N35 in het wegennet leidt, bij toenemend verkeersaanbod, tot knelpunten op het gebied van leefbaarheid (oversteekbaarheid), verkeersveiligheid en doorstroming.

Figuur 2-1 N35 in de corridor Zwolle-Enschede en het netwerk. In oranje het tracé Wijthmen-Nijverdal, in geel de overige delen van de N35 en autosnelwegen in rood.

De N35 doorsnijdt diverse kernen langs het tracé en kent vele gelijkvloerse kruisingen. In de regio bestaan al lange tijd wensen om de doorstroming en verkeersveiligheid van de N35 te verbeteren. In 2009 heeft de provincie Overijssel, samen met de regio Twente en de aanpalende gemeenten de ambitie voor het verbeteren van de doorstroming en het herinrichten als stroomweg van de N35 vastgelegd in de Marsroute en deze rapportage gedeeld met het Rijk.

7

Onze referentie: 4KEDP5UMT7YT-1255016292-9778:9 - Datum: 21 februari 2024 - Public

NOTITIE KANSRIJKE ALTERNATIEVEN

Om de kwaliteit van de N35 te verbeteren, werken het Rijk en de regio zowel bij de voorbereiding als de financiering nauw samen. In het Bestuurlijk Overleg6 over het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) van 20 november 2020 hebben Rijk en regio, de minister van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en de gedeputeerde van de provincie Overijssel afspraken gemaakt over de verbetering van de N35 tussen Wijthmen en Nijverdal. De afspraken zijn gebaseerd op de uitkomsten van een verkeersonderzoek in opdracht van het ministerie van IenW en de provincie Overijssel over de N35 Wijthmen-Nijverdal uit 20207. Met de ondertekening van de Startbeslissing8 door de Minister op 3 maart 2022 is daarna de MIRT-verkenning gestart. De gekozen aanpak is gericht op het stapsgewijs verbeteren van delen van de N35 en bestaat uit zowel korte als lange termijn maatregelen. Deze fasering past bij de Marsroute en de afspraak tussen het Rijk en de regio om de N35 stapsgewijs per tracédeel te bezien (zie figuur 2-2). De afgelopen jaren is het traject N35 tussen Zwolle en Wijthmen door het Rijk en de regio opgewaardeerd naar een stroomweg met 2x2 rijstroken en met een maximumsnelheid van 100 km/uur (stroomweg).

Na de ongelijkvloerse aansluiting Wijthmen is de N35 uitgevoerd als een gebiedsontsluitingsweg (GOW) met één rijstrook per richting (‘2x1 rijstrook’), een maximumsnelheid van 80 km/uur en diverse gelijkvloerse kruispunten (zowel voorrangskruispunten als met verkeerslichten) en diverse rechtstreekse erfaansluitingen op de hoofdrijbaan. Voor het ongelijkvloers maken van de aansluiting van de N348 (Deventerweg) op de N35 in Raalte loopt nu ook een aparte planstudie, het project N35 Verbeteringen knooppunt Raalte (N35-N348 Nieuwe Deventerweg)9. Bij Nijverdal sluit de N35 via de SallandTwentetunnel aan op het traject N35 Nijverdal-Wierden. Na de tunnel wordt gewerkt aan de plannen om het traject Nijverdal-Wierden de komende jaren om te bouwen naar 2x2 rijstroken met een maximumsnelheid van 100 km/uur (stroomweg). Bij Wierden gaat de N35 over in de autosnelweg A35 en komt bij knooppunt Azelo samen met de autosnelweg A1, die onderdeel is van het Trans Europees Netwerk Transport (TEN-T). De A35 loopt door tot Enschede. Het traject van de N35 tussen Wijthmen en Nijverdal in de verbindingsweg van Zwolle tot Wierden heeft daarbij nog niet de gewenste weginrichting.

Figuur 2-2 Schematische weergave N35 met verschil in weginrichting tussen trajectdelen

De N35 tussen Wijthmen en Nijverdal heeft knelpunten op het gebied van verkeersveiligheid en doorstroming. Deze knelpunten zijn ook van invloed op de leefbaarheid (oversteekbaarheid). Door hoge verkeersintensiteiten in combinatie met vele gelijkvloerse kruispunten, het beperkte aantal opstelstroken op een aantal van deze kruispunten en erfaansluitingen op de hoofdrijbaan, is er sprake van hinder in doorstroming en een groot risico op ongevallen. De huidige intensiteit op de N35 tussen Wijthmen en Nijverdal ligt op het hele traject rond de 20.000 motorvoertuigen (mvt) per dag met een percentage vrachtverkeer van circa 10%. In 2040 ligt dit aantal tussen de 25.000 en 28.000. In de periode 2017 t/m 2021 zijn 170 ongevallen geregistreerd op de N35 tussen Wijthmen (hm 7,0) en Nijverdal (hm 32,9). Hiervan waren 23 ongevallen met letsel en 4 ongevallen met een dodelijke afloop. Naast het kruispunt N35Nieuwe Deventerweg N348 in Raalte hebben de volgende met verkeerslichten geregelde kruispunten (‘VRIkruispunten’) op basis van het verkeersonderzoek uit 2020 prioriteit als het gaat om de verbetering van de (toekomstige) verkeersafwikkeling: Koelmansstraat, N35/Dalfserweg (Heino Noord), N35/Berkendijk (Heino Zuid), N35/N348 Ommerweg, N35/Almelosestraat en N35/Tunnelweg.

Daarnaast zijn er ook knelpunten op het gebied van barrièrewerking onder andere veroorzaakt door een slechte oversteekbaarheid van de N35, waardoor gebieden aan weerszijden niet veilig bereikbaar zijn voor alle typen verkeer en weggebruikers. De N35 kruist de bebouwde kom van Mariënheem waardoor dit een knelpunt is voor de leefbaarheid en de verkeersveiligheid.

6

7 8 9

8

Bestuurlijk Overleg (BO) MIRT: een overleg van Rijk (bewindslieden) met de regio, in Oost-Nederland met gedeputeerden van Gelderland en Overijssel over het MIRT. Arcadis, Verkeerskundig onderzoek N35 Wijthmen Nijverdal, 31 maart 2020. Link: Startbeslissing MIRT Verkenning N35 Wijthmen-Nijverdal, 3 maart 2022. Link: Projectwebsite provincie Overijssel: N35 Verbeteringen knooppunt Raalte.

Onze referentie: 4KEDP5UMT7YT-1255016292-9778:9 - Datum: 21 februari 2024 - Public

NOTITIE KANSRIJKE ALTERNATIEVEN

Andere vormen van mobiliteit dan wegverkeer De toekomstige aantallen verplaatsingen in de corridor Zwolle - Enschede maken dat de provincie Overijssel, vaak ook gezamenlijk met het Rijk, op alle modaliteiten aan verbetering van de bereikbaarheid werkt. Niet alleen voor wegverkeer, maar ook bij het stimuleren van ontwikkelingen op het gebied van fiets, spoor, ander openbaar vervoer (OV) en mobiliteitsmanagement. Deze vormen van mobiliteit zijn essentieel bij een transitie naar duurzame mobiliteit. Spoorlijn Zwolle - Enschede De treinverbinding Zwolle - Enschede loopt langs de N35. Aan deze spoorlijn liggen drie stations, die tevens in het projectgebied liggen van project N35 Wijthmen - Nijverdal: Heino, Raalte en Nijverdal. De Integrale Mobiliteitsanalyse (IMA, 2021) laat zien dat dit spoortraject een druk stuk spoor is met capaciteitsknelpunten. De verschillende treinen zijn met name in de spitsen vol én zijn relatief vaak vertraagd (punctualiteit ligt onder normwaarden). Bovendien rijden de intercity’s relatief traag in de dienstregeling in verband met enkele knelpunten in het spoor (bijvoorbeeld te smalle perrons). De spoorlijn is daarmee geen aantrekkelijk alternatief voor automobilisten die in de spits gebruik maken van de N35. In het kader van Bestuurlijk Overleg (BO) over het MIRT hebben Rijk en provincie samen onderzocht hoe de spoorverbinding verbeterd kan worden.

Het gaat hier in het bijzonder om de aanpak van de perronveiligheid, de verbetering van de punctualiteit en reistijd op het spoortraject tussen Zwolle en Wierden. ProRail heeft opdracht gekregen om de voorgestelde verbetermaatregelen verder uit te werken. In december 2023 is het spoorproject Verbetermaatregelen Zwolle-Enschede10 gestart, het project eindigt in 2025. Aanpassingen aan het spoor en de beveiliging kunnen ervoor zorgen dat de trein meer op snelheid kan blijven rijden. De aanpassingen zorgen ervoor dat de Intercity tussen Zwolle en Enschede drie minuten sneller kan rijden. Ook de stations van Heino en Raalte krijgen een upgrade. De stations krijgen o.a. beide twee zijperrons om meer ruimte voor de reizigers te creëren. Ook werken het ministerie van IenW en de provincie Overijssel samen aan een onderwijsaanpak, waarbij met onderwijsinstellingen gekeken is naar oplossingen die de hoge bezetting door studenten in het OV tijdens de spits verminderen. Zoals het spreiden van de begintijden van lessen en colleges en het mogelijk en aantrekkelijk maken van op afstand leren, zodat dit ook na de coronatijd een goede optie blijft voor een deel van het onderwijs. Fiets De provincie werkt vanuit het Koersdocument Fiets en het Masterplan Snelle Fietsroutes aan het verbeteren van het fietsnetwerk in Overijssel.

Voor Zwolle-Enschede wordt ingezet op de F35 tussen Nijverdal-Enschede-Duitse grens en richting Zwolle op de fietsroute Zwolle-Raalte en Raalte-Nijverdal. Zwolle-Raalte is een belangrijke route die de provincie de komende tijd wil realiseren. Deze routes staan ook in Nationaal Toekomstbeeld Fiets op hoofdlijnen (2021), het ambitiedocument van Rijk, provincies, gemeenten en andere partijen. Daarnaast werken het ministerie van IenW en de provincie Overijssel samen aan het ondersteunen en stimuleren van werkgevers om fietsgebruik voor de eigen werknemers aantrekkelijk te maken. Hierbij worden de werkgevers gewezen op, en geholpen met, bijvoorbeeld het aanpassen van reiskostenregelingen of het uitproberen van e-bikes. Busverbindingen/buslijnen De trein is in de provincie Overijssel de basis van het OV. De bus is aanvullend. Dat geldt ook voor de N35 corridor Zwolle - Enschede. Het OV rond de N35 heeft als ruggengraat het spoor tussen Zwolle en Enschede. Buslijnen tussen Zwolle-Raalte en Zwolle-Lemelerveld zijn ondersteunend. Reizigers vanaf Heino en Raalte kunnen met de trein naar het station in Zwolle, met de bus vraagt dit een overstap bij het Ziekenhuis. Tussen Hellendoorn en Raalte is de aanvullende reizigersstroom beperkt waardoor er alleen een buurtbus rijdt.

Mobiliteitsmanagement Naast spoor en fiets is ook mobiliteitsmanagement een belangrijk speerpunt om de mobiliteit te beïnvloeden. Tijdens de coronacrisis werkten mensen meer thuis en werd er meer gefietst. Met slim mobiliteitsmanagement wil de provincie deze ontwikkeling vasthouden. De provincie werkt met een duurzaam mobiliteitsprotocol: thuiswerken vasthouden, minder auto, meer fiets. Zo ontstaat ook ruimte voor het langeafstand verkeer op de N35, zoals voor de distributiecentra van supermarktketens bij Zwolle en Raalte. De provincie Overijssel kent circa 800 bedrijven met meer dan 100 werknemers. Provincie Overijssel en het ministerie van IenW werken in de provincie samen aan een brede mobiliteitsmanagement aanpak. Voor de N35 zet men in op een corridor aanpak met focus op koploperbedrijven. Vanuit de mobiliteitsmakelaars benadert men bedrijven langs de corridor. De focus ligt op twee speerpunten: • Thuiswerken promoten en verbeteren: hiervoor worden vouchers aangeboden aan bedrijven om zo te kunnen inzetten op verbetering van hun beleid. • Slimme en duurzame mobiliteit: hiermee wordt ingezet op spitsmijden en verminderen van CO2 door middel van minder reizen, schoner reizen, niet reizen of anders reizen. • Smart Mobility

10

9

Link: prorail.nl/projecten/zwolle-enschede

Onze referentie: 4KEDP5UMT7YT-1255016292-9778:9 - Datum: 21 februari 2024 - Public

NOTITIE KANSRIJKE ALTERNATIEVEN

Daarnaast werken de provincie Overijssel en het ministerie van IenW samen op het benutten van het potentieel van Smart Mobility, onder meer door inzet op intelligente VRI’s en digitalisering. Hiermee worden weggebruikers onder meer betere reisinformatie geboden en kan de doorstroming en verkeersveiligheid verbeterd worden. In het verkeerskundig onderzoek uit 2020 zijn aan de hand van de toepassing van de Ladder van Verdaas bovengenoemde oplossingsrichtingen onderzocht voor het verbeteren van de bereikbaarheid op het traject WijthmenNijverdal. Deze maatregelen zijn beoordeeld op de mate waarin ze bijdragen aan een afname van de verkeersintensiteiten op de N35. De conclusie is dat verbetering van de bereikbaarheid in de andere modaliteiten de opgave voor de N35 tussen Wijthmen en Nijverdal slechts beperkt verlicht. Infrastructurele aanpassingen aan de N35 zijn daarom noodzakelijk, gezien de geconstateerde problemen en de verwachtingen voor de toekomst.

2.1.1

Verkeer

2.1.1.1

Huidige netwerk

Intensiteiten (2018 en 2040) Met behulp van het Nederlands Regionaal Model Oost (versie RP2023, hierna aangeduid als NRM2023) zijn de intensiteiten op de N35 weergegeven van zowel de huidige situatie (2018, dit is het basisjaar in het NRM2023) als het toekomstjaar 2040, zie figuur 2-3. Voor 2040 zijn de intensiteiten voor beide WLO-scenario’s11 bepaald, 2040 hoog gaat uit van een relatief hoge bevolkingsgroei (ongeveer 2% per jaar) en 2040 laag gaat uit van een beperkte bevolkingsgroei (ongeveer 1% per jaar). De huidige intensiteit op de N35 tussen Wijthmen en Nijverdal ligt op het hele traject rond de 20.000 mvt/etmaal met een percentage vrachtverkeer van circa 10%. Wat opvalt is dat de prognose-intensiteiten van ‘2040 Laag’ de huidige intensiteiten 2018 benaderen. Omdat de huidige situatie al vrijwel het scenario 2040 Laag (met 20 jaar groei) benadert is dit als niet realistisch bestempeld. Alle verwachtingen laten immers een hogere verkeersgroei zien in Nederland. In het scenario ‘2040 Hoog’ groeit de intensiteit op de N35 tussen Wijthmen en Nijverdal naar 25.000-28.000 mvt/etmaal. Opgemerkt moet worden dat voor alle wegvakken geldt dat de verwachte intensiteit hoger is dan de intensiteit die conform de visie Duurzaam Veilig als wenselijk wordt geacht voor het wegtype gebiedsontsluitingsweg (GOW). Voor dit wegtype is de maximaal wenselijke intensiteit 20.000 mvt/etmaal.

Wat tevens opvalt is dat de intensiteit op de N35 vergelijkbaar is met een aantal andere Rijks N-wegen, welke al als stroomweg zijn ingericht (zoals de N36 en N48). De Rijks N-wegen die nog als GOW ingericht zijn, hebben veelal een lagere intensiteit dan de N35 in de huidige situatie.

11

10

De Welvaart en Leefomgeving scenario’s (WLO scenario’s) betreft een scenariostudie voor Nederland tot en met 2040.

Onze referentie: 4KEDP5UMT7YT-1255016292-9778:9 - Datum: 21 februari 2024 - Public

NOTITIE KANSRIJKE ALTERNATIEVEN

Figuur 2-3 Telpunten en intensiteiten N35 (NRM2023) (mvt=motorvoertuigen) (NB Hierbij is aangenomen dat het kruispunt N35Nieuwe Deventerweg (N348) ongelijkvloers is uitgevoerd vanuit het project Knooppunt Raalte en het project N35 Verbeteren verkeersveiligheid Wijthmen-Nijverdal is uitgevoerd (waaronder aansluiten Schoonhetenseweg en Keizersveldweg op parallelstructuur), zie paragraaf 2.1.1.2).

Doorstroming - I/C verhoudingen (2018 en 2040) Voor de verschillende wegvakken is onderzocht wat de verhouding is tussen de verkeersintensiteit en de beschikbare capaciteit (I/C-verhouding). Dit zegt iets over de mate van doorstroming op wegvakniveau en capaciteit naar de toekomst toe (restcapaciteit). Een I/C-verhouding van >0,9 betekent dat er geen restcapaciteit op het wegvak aanwezig is en kans op congestie (opstopping, filevorming) en wachttijd door stilstand aanwezig is. In de huidige situatie (2018) wordt de hoogste I/C waarde (0,8) gemeten op de N35 rondom de Almelosestraat in Raalte (telpunt 6) en ten noorden van Heino (0,76, telpunt 2). Op de rest van het tracé blijft de I/C waarde onder of rondom de 0,7. Dit betekent dat er in de huidige situatie op wegvakniveau nog (voldoende) restcapaciteit is. Een uitzondering geldt voor kruispunt N35-Nieuwe Deventerweg (N348) die hier buiten beschouwing wordt gelaten omdat de aanpak van dit kruispunt in voorbereiding is. In het 2040 scenario ‘Hoog’ stijgt de I/C waarde op de twee genoemde maatgevende wegvakken tot boven de 0,9, zie ook figuur 2-4. Daarnaast neemt de I/C waarde op de N35 over de gehele linie toe: • Tussen Heino en Raalte ligt de I/C waarde rond de 0,8. • Tussen Raalte en Nijverdal komt de I/C waarde tussen de 0,8 en 0,9. Dit betekent dat er beperkte restcapaciteit op het wegvak is.

Er kan worden gesteld dat in 2040 ‘Hoog’ de N35 over de gehele linie zeer zwaar wordt belast en er weinig tot geen restcapaciteit aanwezig is op wegvakniveau. Uiteindelijk zijn de kruispunten maatgevend voor de doorstroming, deze raken eerder overbelast dan de wegvakken. Op de kruispuntafwikkeling wordt navolgend ingegaan.

11

Onze referentie: 4KEDP5UMT7YT-1255016292-9778:9 - Datum: 21 februari 2024 - Public

NOTITIE KANSRIJKE ALTERNATIEVEN

Figuur 2-4 I/C waarden op de N35 van het 2040 hoog scenario avondspits (scenario 2040 Hoog, avondspits (AS))

Aansluitingen en kruispunten De kruispunten zijn maatgevend in de verkeersafwikkeling van een weg, omdat hier de verkeersstromen elkaar kruisen en verkeer op elkaar moet wachten. Het aantal opstelvakken (omvang kruispunt) in relatie tot de intensiteit bepaald in welke mate het verkeer goed kan afwikkelen. Op de N35 tussen Wijthmen en Nijverdal is er duidelijk een tweedeling zichtbaar in de vormgeving van de kruispunten. Vanaf de Koelmansstraat in het noorden tot aan het zuidelijke kruispunt bij Heino (Berkendijk) zijn bijna alle kruispunten met verkeerslichten geregeld en beschikt de N35 over twee doorgaande rijstroken op het kruispunt (welke na het kruispunt weer samenvoegen naar één rijstrook). Dit zorgt ervoor dat er op het kruispunt meer doorgaand verkeer op de N35 verwerkt kan worden. Vanaf Raalte verandert dit (kruispunt N348-N35), het aantal doorgaande rijstroken voor de N35 op de kruispunten wordt dan teruggebracht naar één rijstrook. Ook zijn er op dit deel van het traject meer voorrangskruispunten aanwezig.

12

Onze referentie: 4KEDP5UMT7YT-1255016292-9778:9 - Datum: 21 februari 2024 - Public

NOTITIE KANSRIJKE ALTERNATIEVEN

Figuur 2-5 Kruispunten langs het bestaande tracé van de N35 (hectometrering is langs tracé aangeduid). In de autonome situatie wordt het VRI-kruispunt N348 Deventerweg-N35 gewijzigd in een ongelijkvloerse aansluiting (knooppunt Raalte)

In het verkeerskundig onderzoek (2020) zijn enkele belangrijke kruispunten met behulp van een dynamisch model gesimuleerd (VISSIM). De doorstroming op elk afzonderlijk kruispunt is met behulp van dit model getoetst op basis van de verkeerscijfers 2030 ‘Hoog’. Hieruit bleek dat specifiek twee kruispunten 12 tot grote knelpunten in de spits leiden, dit zijn N35 - N348 (Ommerweg/Almelosestraat) en N35 - Tunnelweg. De knelpunten ontstaan op de spitsrichting, in de ochtendspits richting Zwolle en in de avondspits richting Nijverdal op deze locaties. De reden hiervoor is dat de capaciteit op deze kruispunten niet aansluit bij de intensiteit, waar de kruispunten ten noordwesten van Raalte (bij Heino) beschikken over twee doorgaande rijstroken op de N35, is dit niet het geval op deze kruispunten. In de spitsuren ontstaan er wachtrijen (schokgolven) die oplopen tot meer dan 1,5 km voor het kruispunt. Overigens moet opgemerkt worden dat alle kruispunten tussen Nijverdal en Raalte overbelast zullen zijn. Indien het knelpunt op één van deze kruispunten opgelost wordt, zal de wachtrij zich verplaatsen naar het volgende kruispunt.

Daarnaast zullen alle voorrangskruispunten tevens niet goed meer functioneren, dit geldt niet alleen voor het kruispunt in Mariënheem maar ook voor de kruispunten die omgebouwd zullen worden in het kader van N35-project Verbeteren verkeersveiligheid Wijthmen-Nijverdal. Door de hoge intensiteit in de spits zijn er weinig hiaten op de N35 waardoor het verkeer vanaf de zijwegen moeite zal hebben om de weg op te kunnen draaien en (mogelijk) meer risico’s neemt. Op de kruispunten ten noorden van Raalte (onder andere met de Koelmansstraat) wordt in de huidige situatie terugslag geconstateerd bij het samenvoegpunt na het kruisingsvlak waar het verkeer samenvoegt naar één rijstrook. Hierdoor wordt het kruisingsvlak regelmatig (kortstondig) geblokkeerd. De hoge verkeersbelasting en het samenvoegen levert tevens risico’s op het gebied van verkeersveiligheid. In de spits is verkeer minder geneigd elkaar de ruimte te geven waardoor kop-staart ongevallen kunnen ontstaan. Dit zorgt voor een lagere beschikbaarheid (bij een ongeval wordt de weg geblokkeerd) van de weg. Dergelijke problemen zullen zich veelvuldiger gaan voordoen wanneer de verkeersdruk verder toeneemt (zie ook paragraaf 2.1.2).

12

13

Knooppunt Raalte (N35-N348 Nieuwe Deventerweg) is uitgezonderd van deze analyse. Hier loopt een separaat planvormingsproces voor.

Onze referentie: 4KEDP5UMT7YT-1255016292-9778:9 - Datum: 21 februari 2024 - Public

NOTITIE KANSRIJKE ALTERNATIEVEN

Reistijden (2019) Hoge verkeersdruk (I/C-verhoudingen) en vertragingen rondom kruispunten leiden tot reistijdverliezen. Om dit inzichtelijk te maken kunnen de reistijden worden berekend met behulp van het NRM. Echter omdat de reistijdverliezen bij kruispunten in het NRM gemodelleerd zijn met een generieke capaciteitsreductie op het wegvak zullen de reistijden uit het NRM op wegen met gelijkvloerse kruispunten lokaal afwijkingen laten zien. In geval van de N35 zijn de werkelijke reistijden hoger. In het verkeerskundig onderzoek (2020) is daarom met behulp van Floating Car Data (FCD) uit het NDW de reistijden op de N35 berekend. Dit is gedaan voor werkdagen in 2019, in figuur 2-6 is de reistijd op het gehele tracé (grijze lijn Zwolle-Nijverdal en Nijverdal-Zwolle) weergegeven.

Figuur 2-6 Reistijden N35 op werkdagen in 2019

In figuur 2-6 is te zien is dat de kruising N35-N348 Nieuwe Deventerweg (‘knooppunt Raalte’) in de huidige situatie het grootste knelpunt in de doorstroming is. Er is daarom een splitsing gemaakt naar twee deeltrajecten (Zwolle-Raalte in oranje en Raalte-Nijverdal in zwart). Door het traject te splitsen wordt inzicht gegeven in de reistijdverliezen op het traject voor en na knooppunt Raalte. • De vrije reistijd (reistijd zonder vertraging) tussen Zwolle (A28) en Nijverdal is 25 minuten. Door de verkeerslichten op het traject is de reistijd gedurende de dag hoger (28/29 minuten). Verkeer op de N35 moet bij met VRI geregelde voorrangskruispunten stoppen en krijgt groen licht op basis van het regelprogramma van de VRI. • In de spitsen is de reistijd significant hoger. Door wachtrijvorming voor de kruispunten loopt in de avondspits de reistijd richting Zwolle op tot 34 minuten. Richting Nijverdal is dit 37 minuten, dit betekent dat de reistijd in de spits bijna met de helft toeneemt. In de huidige situatie is vooral de situatie rondom knooppunt Raalte hiervoor verantwoordelijk, naar de toekomst toe zal ook de reistijd fors toenemen tussen Raalte en Nijverdal door de knelpunten op de kruispunten (zoals hierboven bij aansluitingen en kruispunten reeds is verwoord).

Herkomst en bestemming (2040) Om inzicht te geven waar het verkeer vandaan komt (de zogenaamde herkomst- en bestemmingslocaties) dat gebruik maakt van de N35 is in de verkeerskundige studie (2020) een ‘selected link-analyse’ uitgevoerd. Dit is gedaan voor het wegvak tussen Raalte en Heino voor het prognosejaar 2040 ‘Hoog’, deze is weergeven in figuur 2-7. Bij een selected link-analyse wordt op één locatie (wegvak) gekeken waar het verkeer vandaan komt en waar het naartoe gaat. In figuur 2-7 is een sterke relatie te zien tussen Twente en Zwolle. Het grootste gedeelte van het verkeer tussen Raalte en Heino heeft bestemming Zwolle (80% van het verkeer rijdt ten noorden van Wijthmen nog op de N35). Ongeveer 20% van het verkeer rijdt de snelweg A28 op richting Groningen, 15% van het verkeer rijdt de A28 op richting Amersfoort. Op de A35 net ten noorden van knooppunt Azelo maakt 30% (8.900 mvt/etmaal) van het verkeer al gebruik van de A35. Dit betreft grotendeels lange afstand (doorgaand) verkeer. Tussen Nijverdal-Wierden neemt het toe naar 11.900 mvt/etmaal (42%), dit betekent dat circa 3.000 mvt/etmaal afkomstig zijn uit de omgeving Almelo/Wierden. Vanuit Nijverdal (Grotestraat) zijn nog eens circa 1.000 mvt/etmaal afkomstig. Een kwart van het verkeer heeft een relatie met de N348 ten zuiden van Raalte.

Dit is regionaal verkeer met een herkomst/bestemming van onder andere Bathmen en Holten. Duidelijk te zien is de relatie op de N332 richting Lochem (6% van het verkeer). De selected-link analyse laat zien dat een groot aandeel doorgaand- en regionaal verkeer (zijnde de niet direct aanliggende kernen) gebruik maakt van de N35 en dat deze daarmee een belangrijke verbinding vormt tussen de economische kernen Zwolle en Twente.

14

Onze referentie: 4KEDP5UMT7YT-1255016292-9778:9 - Datum: 21 februari 2024 - Public

NOTITIE KANSRIJKE ALTERNATIEVEN

Zwolle

Heino Raalte

Wierden N35

N348

A35 A1

N332 A35

Figuur 2-7 Selected-link analyse wegvak Heino-Raalte, 2040 WLO-scenario hoog in mvt/etmaal (NRM-Oost 2019)

2.1.1.2

Toekomstig netwerk

De afgelopen jaren is er al veel gesproken over de N35, ook zijn er diverse concrete projecten die uitgevoerd gaan worden. Er zijn drie grote en belangrijke veranderingen voor de N35 voorzien welke als een autonome ontwikkeling worden meegenomen in deze verkenning, zie figuur 2-8: 1. Project N35 Verbeteringen knooppunt Raalte (N35-N348 Nieuwe Deventerweg). 2. Opwaardering van de N35 tussen Nijverdal en Wierden naar 2x2 rijstroken met 100km/uur. 3. Project N35 Verbeteren verkeersveiligheid Wijthmen-Nijverdal.

15

Onze referentie: 4KEDP5UMT7YT-1255016292-9778:9 - Datum: 21 februari 2024 - Public

NOTITIE KANSRIJKE ALTERNATIEVEN

Figuur 2-8 Schematische weergave (weg)projecten op de N35 (bron: RWS)

Project N35 Verbeteringen knooppunt Raalte In Raalte sluit de N348 vanuit Deventer aan op de N35. De provincie Overijssel werkt samen met Rijkswaterstaat, ProRail en de gemeente Raalte aan het project knooppunt Raalte. Het doel van de aanpassingen aan knooppunt Raalte is een structurele verbetering van de verkeersveiligheid en doorstroming, waarbij er een integrale oplossing komt voor auto-, trein-, landbouw- en fietsverkeer. De oplossing gaat uit van een ongelijkvloerse kruising van de N348 met het spoor en een ongelijkvloerse aansluiting op de N35. Voor de autonome situatie in deze MIRT verkenning (2040) is aangenomen dat het knelpunt rondom het kruispunt N35-N348 is opgelost. Immers zoals zichtbaar werd in de reistijden, is Knooppunt Raalte het grootste knelpunt in de huidige situatie.

Project N35 Verbeteren verkeersveiligheid Wijthmen-Nijverdal Op het hele traject N35 Wijthmen-Nijverdal worden algemene maatregelen uitgevoerd om op korte termijn de verkeersveiligheid te verbeteren: • Algemene maatregelen betreffen het plaatsen van paaltjes in de berm om het ongewenst oversteken te voorkomen, plaatsen van reflectoren in het midden, kappen van bomen die te dicht op de weg staan (binnen 4,5 m), verbeteren van een aantal (recreatieve) oversteken en het plaatsen van een geleiderail op delen van het tracé. • Op een aantal wegvakken worden daarnaast ook specifieke maatregelen uitgevoerd. – het aanleggen van stukken parallelweg; – het opheffen van een aantal in- en uitritten op de N35 op de trajecten Heino-Noord, Heino-Raalte en Nijverdal. – Bajonet aansluiting Heino Noord. – Bajonet aansluiting Heino Raalte. – Ten westen van Mariënheem is een fietspad/fietsstraat aan de noordzijde van de N35 tot aan de Hooilandweg voorzien. De aansluiting Keizerveldweg en de aansluiting Schoonhetenseweg worden afgesloten. Lokaal verkeer op de Schoonhetenseweg kan dan gebruik maken van de zuidelijke parallelweg of de Wechelerweg om naar het kruispunt Almelosestraat-N35 te gaan. – Aan de oostzijde van Mariënheem is een nieuwe aansluiting van de parallelweg op de N35 voorzien (de exacte locatie en uitwerking is nog niet bekend).

– In Haarle komt bij het kruispunt Stationsweg/N35 (hectometer 27.0 - 29.6) een circulair viaduct in combinatie met een rechts in/rechts uit-aansluiting. Via het viaduct kan de N35 worden overgestoken. Dit is verkeersveiliger omdat er geen links afslaand en overstekend verkeer op het kruispunt Stationsweg/N35 is. – De gemeente Hellendoorn draagt zorg voor de realisatie van twee fietsbruggen op de locaties Oude Deventerweg en ten oosten van de Klinkenbeltweg. 16

Onze referentie: 4KEDP5UMT7YT-1255016292-9778:9 - Datum: 21 februari 2024 - Public

NOTITIE KANSRIJKE ALTERNATIEVEN

Project N35 Nijverdal-Wierden Voor het traject Nijverdal-Wierden wordt een nieuw Tracébesluit (Projectbesluit onder de Omgevingswet) voorbereid gericht op de aanleg van een stroomweg met 2x2 rijstroken, ongelijkvloerse aansluitingen en een maximumsnelheid van 100 km/uur. Vanwege de uitspraak van de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof (PAS) en de zaak ViA15 met betrekking tot stikstofdepositie moet opnieuw een tracébesluit genomen worden. Voor de autonome situatie in deze MIRT verkenning (2040) is aangenomen dat de N35 Nijverdal-Wierden is opgewaardeerd naar een 2x2 autoweg met een maximumsnelheid van 100km/uur.

2.1.2

Verkeersveiligheid

Deze paragraaf beschrijft de verkeersveiligheid in de huidige situatie om de belangrijkste verkeersveiligheidsrisico’s in beeld te brengen.

2.1.2.1

Ongevalsanalyse (2017 t/m 2021)

In de landelijke rapportage van Rijkswaterstaat “Veilig over Rijkswegen” worden de Rijks-N-wegen met elkaar vergeleken middels risicocijfers waarmee het aantal slachtofferongevallen per traject wordt afgezet tegen de verkeersprestatie. Kijkend naar deze risicocijfers van de N35 is te zien dat deze lager dan gemiddeld of rondom het gemiddelde van autowegen en overige Rijks N-wegen liggen. De N35 kent daarmee geen hoog ongevalsrisico ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Echter, in de Integrale Mobiliteits Analyse (IMA 2021) is de N35 in het landsdeel Oost-Nederland als een ‘opgave verkeersveiligheid’ aangeduid. Voor de ongevalsanalyse zijn ongevalsgegevens met behulp van ViaSTAT geanalyseerd voor de periode 2017 t/m 2021. Hierin zijn de door de politie geregistreerde ongevallen opgenomen. Vanwege beperkingen in de registratie worden de ongevallen doorgaans geregistreerd op hele kilometerpunten. Uitspraken over de exacte locatie van ongevallen binnen hele kilometers is daardoor niet mogelijk. In de periode 2017 t/m 2021 zijn 170 ongevallen geregistreerd op de N35 tussen Wijthmen (hm 7,0) en Nijverdal (hm 32,9). Hiervan waren 23 ongevallen met letsel en 4 ongevallen met een dodelijke afloop. De ongevallen betroffen met name kop/staartongevallen (54%), flankongevallen (14%), frontale ongevallen (6%) en ongevallen met een vast voorwerp (5%).

Afloop van ongevallen De ongevalsafloop per hectomerpaal is weergegeven in figuur 2-9. Een groot aantal ongevallen concentreert zich rondom het kruispunt N35 met de Nieuwe Deventerweg N348 (Knooppunt Raalte). In de periode 2017 t/m 2021 zijn 39 ongevallen geregistreerd op hm 19. Daarnaast zijn ongevallenconcentraties te zien tussen Heino en Raalte (hm 16 t/m 18), Raalte (hm 20 t/m 21) en tussen Mariënheem en het kruispunt met de Tunnelweg (hm 24 t/m 29). Op de N35 hebben vier dodelijke ongevallen plaatsgevonden in de periode 2017 t/m 2021. Drie dodelijke ongevallen vonden plaats tussen hm 31 en 32. Deze dodelijke ongevallen vonden plaats in 2018. Het betreft twee frontale ongevallen en één flankongeval. Het andere dodelijke ongeval vond plaats op hm 23,4. Dit betreft een frontaal ongeval uit 2021.

Figuur 2-9 Ongevalsafloop per hectometerpaal (afgerond op hele kilometerpunten) 17

Onze referentie: 4KEDP5UMT7YT-1255016292-9778:9 - Datum: 21 februari 2024 - Public

NOTITIE KANSRIJKE ALTERNATIEVEN

Het aantal geregistreerde ongevallen varieert in de periode 2017 t/m 2021 tussen 22 en 42 ongevallen per jaar (zie figuur 2-10). In de jaren 2018, 2019 en 2021 is het aantal ongevallen redelijk constant. De afname in ongevallen in 2020 kan mogelijk het gevolg zijn van minder verkeersdrukte door de Corona-maatregelen.

Figuur 2-10 Aantal ongevallen per jaar

Ongevalsaard De ongevalsaard per hectomerpaal is weergegeven in figuur 2-11. In lijn met het grote aantal kop/staartongevallen komt deze aard ook relatief vaak voor op de locaties met relatief veel ongevallen. Als gevolg van wachtrijvorming bij het kruispunt N35 met de Nieuwe Deventerweg N348 (Knooppunt Raalte) vinden relatief veel kop/staartongevallen plaats. Flankongevallen komen verspreid over het traject voor. De frontale ongevallen komen met name voor op de N35 tussen Heino (hm 15) en het kruispunt met de Nijverdalseweg net voorbij de spoorwegovergang (hm 25) en op het deel tussen het kruispunt met de Tunnelweg (hm 30) en de Grotestraat (hm 32). Op dit laatste deel betrof het bij twee van de drie dodelijke ongevallen een frontaal ongeval.

Figuur 2-11 Ongevalsaard

Tijdstip ongevallen Het aantal ongevallen per tijdstip gedurende de dag is weergegeven in figuur 2-12. De ongevallen laten pieken zien tijdens de ochtendspits (7:00-8:00), rondom de middagspits (14:00-15:00) en avondspits (16:00-18:00). Gedurende de dag is het aantal ongevallen lager, maar zijn geen duidelijke daling in ongevallen zichtbaar. Voor 6:00 en na 19:00 is echter wel een aanzienlijke daling te zien in het aantal ongevallen ten opzichte van overdag (6:00-19.00).

18

Onze referentie: 4KEDP5UMT7YT-1255016292-9778:9 - Datum: 21 februari 2024 - Public

NOTITIE KANSRIJKE ALTERNATIEVEN

Figuur 2-12 Ongevallen naar tijdstip

2.1.2.2

Verkeersveiligheidsrisico’s (2014 t/m 2021)

De belangrijkste verkeersveiligheidsrisico’s zijn recent onderzocht in de studie naar de verkeersveiligheid op de N35 op de hoofd- en parallelweg (Arcadis, 202113). Dit resulteert in de risicobeoordeling van de hoofdrijbaan en parallelweg zoals weergegeven in figuur 2-13 en figuur 2-14. Hierin komt naar voren dat op delen van de N35 een groot of zeer groot verkeersveiligheidsrisico bestaat. Dit zijn deeltrajecten met grote kans op ernstige verkeersslachtoffers of verkeersdoden. De verkeersveiligheidsrisico’s leiden op delen van de parallelweg tot een groot risico’s.

Figuur 2-13 Risicobeoordeling hoofdrijbaan N35

Figuur 2-14 Risicobeoordeling parallelweg N35

Hoofdrijbaan In de studie naar de verkeersveiligheid van de N35 tussen Wijthmen en Nijverdal (Arcadis, 2021) zijn de volgende verkeersveiligheidsrisico’s op de hoofdrijbaan geconstateerd: • De huidige verkeersintensiteiten liggen rond de voorkeursintensiteit van maximaal 20.000 motorvoertuigen per etmaal dat past bij een weginrichting als gebiedsontsluitingsweg met 1x2 rijstroken. Vanwege de hoge intensiteiten rijden de weggebruikers relatief dicht op elkaar. Dit leidt tot een verhoogd risico op kop/staartongevallen door remacties bij afslaand of overstekend verkeer en tot te kleine hiaten om veilig te kunnen invoegen en oversteken. De verwachting is dat de verkeersintensiteiten in de toekomst verder toenemen en de voorkeursintensiteit op alle trajecten van de N35 overschrijden. De verkeersveiligheidsrisico’s nemen daardoor toe. • De N35 bestaat voor het grootste deel uit één rijbaan met twee rijstroken zonder fysieke rijrichtingscheiding en kent verschillende lange rechtstanden. Dit leidt mogelijk tot slecht zicht op voorliggend verkeer, een overschrijding van de maximumsnelheid, afleiding en ongeoorloofd gevaarlijk inhaalgedrag.

13

19

Onderzoek verkeersveiligheid, rapportage probleemanalyse, 25 november 2021.

Onze referentie: 4KEDP5UMT7YT-1255016292-9778:9 - Datum: 21 februari 2024 - Public

NOTITIE KANSRIJKE ALTERNATIEVEN

• •

•

•

•

•

•

Op de N35 zijn op verschillende trajecten dubbele ononderbroken asstrepen aangebracht waardoor inhalen niet mag. Dit kan resulteren in colonnevorming achter langzamer rijdend (vracht)verkeer, afleiding, verveling, slingeren of ongeoorloofd gevaarlijk inhaalgedrag. Langs N35 staan in de huidige situatie op meerdere delen bomenrijen binnen de obstakelvrije zone met zeer beperkte afstand tot de rijbaan (<0,5 meter). Kleine stuurfouten kunnen daardoor direct leiden tot ernstige gevolgen. In het kader van het project N35: Verbeteren verkeersveiligheid N35 Wijthmen-Nijverdal wordt de obstakelafstand van 4,5 meter aangehouden. Bomen binnen 4,5 meter van de rijbaan worden afgeschermd of verwijderd. Vanwege het dwarsprofiel (geen fysieke middenberm) van de N35 blijft er echter een verhoogde kans op frontale en eenzijdige ongevallen. Als gevolg van de hoge verkeersintensiteiten ontstaat filevorming voor het kruispunt met de Nieuwe Deventerweg (N348). Dit leidt tot relatief veel kop/staartongevallen door onverwachte rembewegingen. Vanwege het aanleggen van een ongelijkvloerse aansluiting (knooppunt Raalte) wordt de filevorming verholpen en nemen de risico’s af.

De verwachting is echter dat de wachtrijen en negatieve effecten op de verkeersveiligheid mogelijk verschuiven naar de kruispunten met de N348 Ommerweg en de Almelosestraat en het onderliggend wegennet waardoor de risico’s daar toenemen. De N35 doorkruist de dorpskern van Mariënheem. Hierdoor steekt er veel langzaam verkeer over. De bebouwde kom past niet bij het verwachtingspatroon van de weggebruiker op de N35 en functie van de weg en valt daardoor onvoldoende op. De weginrichting verandert nauwelijks (afgezonderd opstaande trottoirbanden) waardoor de maximumsnelheid van 50 km/uur niet wordt afgedwongen. De opstaande trottoirbanden hebben mede als doel dat ze de weg visueel versmallen, echter het vernauwende effect kan leiden tot stuurbewegingen die kunnen leiden tot frontale ongevallen of het raken van de trottoirband. De onopvallende, niet geregelde, voetgangers- en fietsoversteek in combinatie met de hoge intensiteiten en kleine hiaten leveren risicovolle oversteekbewegingen op. De aanwezige tunnel voor langzaam verkeer nodigt voor fietsers niet uit tot gebruik aangezien fietsers moeten afstappen en de trap en fietsgoot moeten gebruiken. Voor bijvoorbeeld bakfietsen en een e-bike is het niet / nauwelijks mogelijk de tunnel te gebruiken (te zwaar en te steil). De N35 kruist de spoorverbinding Zwolle-Enschede tussen Mariënheem en Nijverdal gelijkvloers.

De spoorwegovergang ligt in een S-boog, deze valt daardoor onvoldoende op en is laat zichtbaar. De S-bogen hebben een krappe boogstraal, waardoor voertuigen hun snelheid moeten aanpassen naar een comfortabele snelheid van ongeveer 70 km/uur. De aanwezige bomenrijen en struiken en de ligging van het kruispunt met de Keizersveldweg direct naast de overweg geven een verhoogd risico op ongevallen. Weggebruikers verwachten geen spoorwegovergang of gelijkvloerse oversteek. Dit in combinatie met de hoge intensiteiten kan leiden tot onverwachte remacties. In het kader van het project N35: Verbeteren verkeersveiligheid N35 Wijthmen-Nijverdal is het voornemen dat het kruispunt Keizersveldweg wordt afgesloten. Op de N35 zijn verschillende bushaltes waarbij oversteekvoorzieningen en voetpaden voor voetgangers ontbreken. In combinatie met de hoge intensiteiten en kleine hiaten geeft dit een verhoogd risico op aanrijdgevaar met voetgangers. Daarnaast zijn op/aan een deel van de N35 langsparkeerplaatsen aanwezig. Deze zijn vanuit verkeersveiligheidsoogpunt ongewenst vanwege parkeermanoeuvres die andere weggebruikers niet verwachten en het in- en uitstappen dicht bij de hoofdrijbaan. De N35 kent diverse erfaansluitingen op de hoofdrijbaan, dit past niet bij een inrichting van een 80 km/uur weg.

Parallelweg In de studie naar de verkeersveiligheid van de N35 tussen Wijthmen en Nijverdal (Arcadis, 2021) zijn de volgende verkeersveiligheidsrisico’s op de parallelweg geconstateerd: • De verouderde weginrichting met asmarkering en zonder kantmarkering leidt op een groot deel van de parallelweg (hm 8,4-25,2) tot een verhoogd risico op bermongevallen. Daarnaast zorgt het verslechterde wegprofiel op diverse plaatsen voor plasvorming. • De erfaansluitingen en kruispunten zijn onoverzichtelijk en niet van elkaar te onderscheiden vanwege het ontbreken van een kruispuntplateau. Bovendien zijn de kruispunten soms op korte afstand van de hoofdrijbaan gelegen. • De hoge verkeersintensiteiten op de N35 leiden tot sluipverkeer op de parallelweg tussen Heino en Raalte. In combinatie met het doorgaand en schoolgaand fietsverkeer geeft dit een verhoogd risico. Als gevolg van het aanleggen van een ongelijkvloerse aansluiting bij het kruispunt met de N348 Nieuwe Deventerweg (knooppunt Raalte) vermindert de filevorming tussen Heino en Raalte. De hoeveelheid sluipverkeer en daarmee samenhangende risico’s nemen daardoor waarschijnlijk af. • De parallelweg kent verschillende zichtbeperkende elementen, zoals het geluidsscherm ter hoogte van de Koelmansstraat, het viaduct bij het Overijssels Kanaal en bomenrijen.

Daardoor is het wegbeeld onoverzichtelijk en worden andere verkeersdeelnemers mogelijk laat waargenomen.

20

Onze referentie: 4KEDP5UMT7YT-1255016292-9778:9 - Datum: 21 februari 2024 - Public

NOTITIE KANSRIJKE ALTERNATIEVEN

•

Tot slot geven de ligging van de basisschool direct naast de komgrens van Mariënheem en de ligging van de spoorwegovergang in een S-boog een verhoogd verkeersveiligheidsrisico op de parallelweg.

2.2

Opgave en doelen verkenning

Op basis van het verkeerskundig onderzoek uit 2020 zijn de volgende conclusies getrokken: • Mobiliteitsmanagement of andere vormen van mobiliteit (inzet openbaar vervoer, fiets) in de corridor Zwolle – Enschede lossen de problemen op het gebied van doorstroming en verkeersveiligheid op de N35 niet op. Maatregelen hiervoor worden in andere projecten opgepakt en zijn geen onderdeel van deze MIRT-verkenning. Het effect ervan op de toekomstige verkeersdrukte op de N35 wordt wel meegenomen. • Aanpassingen zijn nodig aan de N35 tussen Wijthmen en Nijverdal om verkeersveiligheid, doorstroming en leefbaarheid (oversteekbaarheid) te verbeteren. In de startbeslissing is aangegeven dat op basis van de eerder in 2020 en 2021 geïnventariseerde problemen de opgave van de verkenning bestaat uit: • Het verbeteren van de verkeersveiligheid. • Het verbeteren van de bereikbaarheid tussen de regio Zwolle en de regio Twente middels het verbeteren van de doorstroming op de N35, waarbij de weginrichting van de N35 tussen Wijthmen en Nijverdal gaat aansluiten bij het wegtype stroomweg voor doorgaand verkeer. Hierbij wordt rekening gehouden met de bereikbaarheid voor overig verkeer middels een adequate aansluiting van het onderliggend wegennet op de N35. • Het verminderen van de barrièrewerking en daarmee de verbetering van de leefbaarheid.

De doelstelling van de MIRT Verkenning is het verbeteren van de leefbaarheid (oversteekbaarheid), de verkeersveiligheid en de doorstroming – in samenhang – op de N35 tussen Wijthmen en Nijverdal. De doelstelling is uitgewerkt in deze drie onderdelen: 1. Verbeteren van de leefbaarheid. Dit kan worden gekoppeld aan de oversteekbaarheid van de N35 voor lokaal en langzaam verkeer (landbouwverkeer, voetgangers, fietsers, recreatief verkeer waaronder ruiters). Een betere oversteekbaarheid moet barrièrewerking in woongebieden beperken. 2. Verbeteren van de verkeersveiligheid in het projectgebied. Hiervoor kan gekeken worden naar: • Verkeersveiligheidsrisicoklasse (huidige klasse op basis van de verkeersveiligheidsanalyse en verbetering bij aanpassing van de weginrichting). • Een verbeterde verkeersafwikkeling op de N35 als hoofdroute, waardoor verkeer minder uitwijkt naar de omliggende wegen en de verkeersveiligheid per saldo verbetert. 3. Verbeteren van de doorstroming in het projectgebied van de N35. De hierboven genoemde doelen komen idealiter ook ten goede aan de doorstroming in het projectgebied. Dit kan worden uitgedrukt in: • Een afname van de voertuigverliesuren in het studiegebied (als maat voor afname van vertraging bij treffen van maatregelen). • Een verbetering van de reistijd in de spits indien het gehele tracé N35 Wijthmen – Nijverdal gereden wordt.

21

Onze referentie: 4KEDP5UMT7YT-1255016292-9778:9 - Datum: 21 februari 2024 - Public

NOTITIE KANSRIJKE ALTERNATIEVEN

2.3

Raakvlakprojecten

In deze paragraaf wordt de relatie met overige plannen/besluiten en projecten beschreven. De infrastructurele projecten zijn reeds toegelicht in paragraaf 2.1.1.2. In de omgeving van de N35 Wijthmen-Nijverdal spelen op dit moment de volgende projecten en ontwikkelingen: • Algemeen voor gemeente Raalte: woningbouwopgave van circa 3.000 woningen en nieuwe werklocaties in de komende tien jaar. Zwaartepunt van de opgave zal in Raalte en Heino landen 14. Heino: • Uitbreiding bedrijventerrein Blankenvoort bij Heino (is bouwrijp gemaakt) noordzijde Heino (zuidzijde N35). • Visie op de dorpsrand Heino-N35 (link: interactieve kaart). Raalte: • De herinrichting van P&R bij station Raalte en een verdere doorontwikkeling van het station tot een regionale HUB. • Er is een bestemmingsplanwijziging in procedure voor omzetting kantoorbestemming naar woonbestemming ten noorden van de N35 (Vrieswijk). • De bouw van de nieuwe woonwijk ‘Franciscushof Zuid’ in Raalte-Noord. • Ontwikkeling woningbouw Douma-terrein Raalte (Kanaalstraat Oostzijde). • Ontwikkeling woningbouw Mariënheem aan de Hellendoornseweg. Overig: • De ontwikkeling van de snelle fietsroute (ook wel doortraproute genoemd, F35) over voornamelijk de parallelweg van de N35 op de route (Zwolle-Heino-Raalte-Nijverdal). • Lopende saneringsopgave onder het Meerjaren Programma Sanering Geluidhinder (MJPG).

De N35 valt onder het saneringsplan Oost Nederland Fase 2. – Tussen de aansluiting Wijthmen en de rondweg Heino wordt voorzien in stiller asfalt. – Bij landgoed ’t Reelaer wordt woning huisnummer 8 (hm 17.3) voorzien van een geluidscherm (3m hoog, 66 m lang met een opbouw en afbouw van 12 m). – De N348/N35 in Raalte wordt voorzien van stiller asfalt. • Eventuele toekomstige verdubbeling spoorlijn Zwolle-Enschede. • Maatregelen vanuit andere modaliteiten zoals OV-trein, fiets of mobiliteitsmanagement worden als raakvlak betrokken in de verkenning (o.a. meegenomen in de gesprekken die worden gevoerd in het kader van klanteisen danwel afstemming tussen de projecten). • Provinciaal Programma Landelijke Gebied (PPLG) met doelen en uitbreidingsplannen voor natuur (NNN-gebieden).

14

22

Gebaseerd op Omgevingsvisie Raalte en Verstedelijkingsstrategie regio Zwolle. Besluit gemeenteraad Groei opgave 16/2/’23.

Onze referentie: 4KEDP5UMT7YT-1255016292-9778:9 - Datum: 21 februari 2024 - Public

NOTITIE KANSRIJKE ALTERNATIEVEN

3

Proces: komen tot kansrijke varianten

Dit hoofdstuk beschrijft het proces van zeef 1, de stappen die zijn gevolgd om tot mogelijke oplossingen te komen en vervolgens tot een selectie van kansrijke varianten. De inhoudelijke resultaten van dit proces zijn in hoofdstuk 4 t/m 6 beschreven.

3.1

In beeld brengen mogelijke varianten

De analytische fase wordt in een aantal stappen uitgevoerd. • In de eerste stap wordt de problematiek van de N35 WijthmenNijverdal in beeld gebracht. Dit gebeurt op basis van analyse van gegevens over het verkeer, de verkeersafwikkeling en de gebruikers van de N35. Hierbij wordt ook gekeken naar de verkeersveiligheid en de ruimtelijke context van het project. • De tweede stap bestaat uit het verzamelen van mogelijke oplossingen die een bijdrage kunnen leveren aan het oplossen van de knelpunten. Input voor deze stap is informatie uit andere projecten, de analyse van de knelpunten en ideeën uit de participatie. Dit leidt tot een lijst met mogelijke varianten. Dit zijn maatregelen die een bijdrage kunnen leveren aan het oplossen van de problemen, haalbaar zijn en binnen de opgave en doelstellingen van het project vallen. • In de derde stap worden de mogelijke varianten beoordeeld op hun kansrijkheid. Deze beoordeling resulteert in de zogeheten kansrijke varianten. Het resultaat van deze stap is de NKA (met factsheets als bijlage) voor de onderbouwing en de NRD als startpunt voor de m.e.r.-procedure. • In de laatste stap van de analytische fase zijn de varianten ondergebracht in de alternatieven. De alternatieven inclusief de (kansrijke) varianten worden in de volgende fase van de verkenning onderzocht (de beoordelingsfase, met als onderdeel daarvan het planMER).

Na het actualiseren van de eerdere probleemanalyse (zie hoofdstuk 2) zijn alle mogelijke oplossingen in beeld gebracht. Het betreft (een set van) infrastructurele maatregelen die op het eerste oog mogelijk een oplossing kunnen bieden voor de problematiek zoals geschetst in hoofdstuk 2. De alternatieven 1 en 2 uit de startbeslissing zijn hiervoor als vertrekpunt gebruikt: • Alternatief 1 (nul-plus-alternatief) gaat daarbij uit van de N35 ingericht als gebiedsontsluitingsweg (GOW) met extra maatregelen om de weg veiliger te maken en de doorstroming te verbeteren. • Alternatief 2 (BO MIRT 2020-alternatief) gaat uit van een verdergaande aanpassing waarbij de N35 tussen Wijthmen en Raalte wordt aangepast naar een 2x1 stroomweg, met een mogelijke rondweg bij Mariënheem (eveneens 2x1 stroomweg). Op de resterende delen gaat het om het optimaliseren van de N35 als GOW. Voor de N35 is een indeling gemaakt in elf logische trajecten. Vervolgens zijn per alternatief de mogelijke maatregelen geïnventariseerd op basis van opties die zijn aangedragen in de startbeslissing, aangevuld met nieuwe denkbare infrastructurele oplossingen. Voor de verschillende trajecten zijn oplossingen vanuit een ‘brede blik’ geïnventariseerd, zonder direct vanuit knelpunten een oplossing af te laten vallen.

In twee ontwerpateliers (februari 2023) zijn de oplossingen verder aangevuld door vertegenwoordigers vanuit de direct betrokken organisaties. Vanuit het Ministerie van IenW, Rijkswaterstaat, Provincie Overijssel, ProRail, gemeente Raalte namen zowel allround adviseurs als specialisten op het gebied van wegontwerp, verkeersveiligheid en verkeer deel aan twee werkateliers. De mogelijke oplossingen zijn uitgewerkt tot functionele ontwerpen (viltstiftschetsen). De viltstiftschetsen zijn ook toegelicht in een (ontwerp)sessie met de meedenk- en klankbordgroep (MKG) zodat ook de inbreng van de omgeving is meegenomen. De viltstiftschetsen geven inzicht in de verkeerstechnische oplossing en globale locatie van de aanpassing. De viltstiftschetsen zijn voldoende om in beeld te brengen waar de maatregel leidt tot knelpunten vanuit verschillende aspecten (zoals bijvoorbeeld het doorsnijden van woningen, bedrijven, gebieden met hoge waarden of impact op (recreatieve) verbindingen). In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de mogelijke oplossingen (alternatieven en varianten). 23

Onze referentie: 4KEDP5UMT7YT-1255016292-9778:9 - Datum: 21 februari 2024 - Public

NOTITIE KANSRIJKE ALTERNATIEVEN

Wat wordt niet onderzocht in de verkenning? De focus van de verkenning is invulling te geven aan de BO MIRT afspraken waarin op basis van het verkeerskundig onderzoek 202015 niet wordt ingezet op capaciteitsuitbreiding, maar wel op een verbeterde inrichting en onderzoek naar een rondweg Mariënheem te onderzoeken. In de verkenning zijn de volgende alternatieven geen onderwerp van studie: • Een substantiële verlegging van het tracé van de N35 zonder gebruik te maken van de huidige wegligging, anders dan bij de rondweg Mariënheem. • Een 2x2 stroomweg over het hele traject tussen Wijthmen en Nijverdal. • Een 2x2 stroomweg op de trajecten die in het BO MIRT alternatief als 2x1 stroomweg (toekomstvast) zijn opgenomen. Dit betreft de N35-wegvakken tussen Wijthmen en Raalte en de rondweg Mariënheem. • Maatregelen in de Salland-Twente tunnel. Een substantiële verlegging van het tracé van de N35 is indertijd door de provincie Overijssel (o.a. Marsroute N35, 2009) al beschouwd en logischerwijs vanwege de te hoge kosten in het verdere proces buiten beschouwing gelaten. Een 2x2 stroomweg tussen Wijthmen en Nijverdal is geen scope van de verkenning. In het onderzoek uit 2020 (Arcadis) zijn diverse alternatieven voor de N35 Wijthmen-Nijverdal onderzocht en zijn de verwachte investeringskosten in beeld gebracht.