Jaarverslag VTH 2020
Tekst van het document
Jaarverslag vergunningverlening, toezicht en handhaving Wabo 2020
23 maart 2021
Inhoud 1
Inleiding ....................................................................................................................................................................3
1.1
Aanleiding............................................................................................................................................................3
1.2
Beleidskader en ontwikkelingen ........................................................................................................................3
1.3
Kwaliteitsverordening ........................................................................................................................................4
2
Samenvatting, conclusie en verbeteringen............................................................................................................6
2.1
Algemene conclusie............................................................................................................................................6
2.2
Oordeel provinciale handhavingsregiseur.........................................................................................................8
3
Vergunningverlening...............................................................................................................................................11
3.1
Milieu ..................................................................................................................................................................11
3.2
Bouwen..............................................................................................................................................................14
3.3
APV/Bijzondere wetten.....................................................................................................................................16
4
Toezicht en handhaving ........................................................................................................................................18
4.1
Toezicht & handhaving en corona....................................................................................................................18
4.2
Milieu .................................................................................................................................................................19
4.3
Bouwen (lokaal, geen basistaak) .....................................................................................................................23
4.4
Ruimtelijke ordening (lokaal, geen basistaak) ................................................................................................25
4.5
Brandveilig gebruik (lokaal, geen basistaak)...................................................................................................25
4.6
Gebruik openbare ruimte (lokaal, geen basistaak).........................................................................................26
2
1
Inleiding
1.1
Aanleiding
Met dit jaarverslag Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) 2020 kijkt Raalte terug op de uitvoering van het VTH-programma in dat jaar. We geven aan welke inzet we in 2020 hebben gepleegd op de VTH-taken, in hoeverre dit overeenkomt met de plannen en, als dit afwijkt, wat hiervoor de verklaring is. De resultaten vormen mede een basis voor volgende VTH-programma’s. Daarmee vormt dit verslag zowel een sluitstuk als een beginstuk in de beleidscyclus. We voldoen daarmee op dit onderdeel aan de kwaliteitscriteria voor programmatisch handhaven. Het verslag is in de eerste plaats bedoeld als een verantwoordingsdocument, maar gelijktijdig is het ook een instrument voor evaluatie en (eventuele) aanpassing van het uitvoeringsbeleid. Het jaarverslag maakt daarmee deel uit van de beleidscyclus. Via deze beleidscyclus stelt het college het beleid voor de komende jaren vast en legt het college verantwoording af aan de raad over de uitvoering van het beleid. Zoals verderop in het jaarverslag valt te lezen is de beleidscyclus voor de thuistaken nog niet gesloten. De vaststelling van dit uitvoeringsbeleid is gepland voor de tweede helft van 2021.
1.2 Beleidskader en ontwikkelingen
Gezamenlijk VTH-uitvoeringsbeleid voor de OD-taken Gemeenten en provincies zijn op grond van de Wabo verplicht een, voor het werkgebied van de Omgevingsdienst IJsselland (OD), uniform VTH- uitvoeringsbeleid op te stellen. Doel is om doelmatig en doeltreffend te zijn bij de inzet van de beschikbare mensen en middelen. In dit beleidsplan zijn, in lijn met de op 10 november 2016 door de raad vastgestelde “Verordening kwaliteit VTH omgevingsrecht”, de doelen beschreven die de Omgevingsdienst IJsselland (hierna: OD-IJ) moet behalen bij de uitvoering van zijn taken. Op 20 november 2018 heeft het college het uniform VTH-uitvoeringsbeleid voor de taken die zijn opgedragen aan de OD, vastgesteld. Vervolgens zou, vanuit de gewenste cyclische benadering, in dit jaarverslag aan de hand van de monitoring van de uitvoering, beschreven worden of de uitvoering effectief is en heeft bijgedragen aan het behalen van de gestelde doelen. Dit is echter niet het geval. De Omgevingsdienst is niet in staat gebleken deze monitoring van een vastgesteld aantal indicatoren uit te voeren. Weliswaar weten wij hoeveel producten er geleverd zijn en hoeveel uur dit heeft gekost, echter of dat effectief is gebeurd blijft vooralsnog ongewis.
Samen met de andere problemen in de bedrijfsvoering van de Omgevingsdienst, nader beschreven in paragraaf 3.1.1 vraagt dit om concrete maatregelen binnen de bedrijfsvoering van de OD. Een project daartoe is eind 2020 gestart en moet in 2021 zijn afgerond. Individueel VTH-uitvoeringsbeleid voor de thuistaken Tot op heden heeft de gemeente Raalte geen uitvoeringsbeleid voor de Wabo taken die niet zijn overgedragen aan de Omgevingsdienst, de zogeheten “thuistaken”. Dit is een belangrijke reden voor het gegeven dat IBT de uitvoering van de Wabotaken in de gemeente Raalte in 2020 met een oranje kleurbeeld heeft beoordeeld. Inmiddels is de realisatie van dit uitvoeringsbeleid voor de thuistaken in september 2020 gestart. Dit doen wij aan de hand van een in Raalte inmiddels bekend en gewaardeerd principe: we gaan in gesprek met de partijen in de gemeenschap die ons kunnen helpen onze doelstellingen voor dit uitvoeringsbeleid in lijn te brengen met de ideeën en wensen in de maatschappij. Dit zijn naast interne collega’s en de gemeenteraad nadrukkelijk ook de lokale organisaties zoals ondernemersverenigingen, middenstand, sportverenigingen en horeca. Dit proces is afgestemd met IBT en heeft hun instemming en waardering. De planning is om medio 2021 het uitvoeringsbeleid VTH voor de thuistaken vast te stellen.
Omgevingswet Met de Omgevingswet wil de overheid de regels voor fysieke leefomgeving vereenvoudigen en samenvoegen. Naar verwachting treedt de Omgevingswet op 1 januari 2022 in werking. Om ons voor te 3
bereiden op de Omgevingswet is zowel lokaal als regionaal een plan van aanpak gemaakt en een werkgroep omgevingsrecht in het leven geroepen die de transitie processen volgt en evalueert. Er is aandacht geschonken aan de inhoudelijke veranderingen, proceswijzigingen en procedure aanpassingen. Informatievoorziening IJVI De partners van de Omgevingsdienst IJsselland hebben gezamenlijk een informatiesysteem aangeschaft voor de milieutaken (IJVI). Het systeem is in 2018 ingevoerd en heeft eind 2020 een update gehad die inmiddels succesvol is geïmplementeerd in alle organisaties. In Raalte zijn in het systeem ook de procedures die betrekking hebben op omgevingsvergunningen voor de activiteit bouwen ondergebracht. Zowel lokaal als regionaal wordt gewerkt aan het aanpassen van de processen binnen IJVI zodat het systeem op 1 januari 2022 gereed is om te functioneren onder de Omgevingswet. Risicoanalyse Een projectgroep uit de regio’s Twente en IJsselland en van de provincie Overijssel is bezig met het voorbereiden van een nieuwe risicoanalyse die moet kunnen functioneren onder de Omgevingswet. Deze risicoanalyse moet de huidige versie uit 2008 gaan vervangen. Het doel is om in de tweede helft van 2021 een nieuw risicomodel vast te stellen.
Tussentijdse monitoring De planning en de uitvoering van de VTH-taken Bouwen en R.O en diverse APV-taken, door medewerkers van de gemeente worden periodiek besproken tussen de Domein manager Ruimte en de medewerkers van de clusters VTH en Ruimtelijke ordening. Waar het gaat om de aan de Omgevingsdienst overgedragen taken vindt eens per maand overleg plaats tussen de accountmanager van de OD IJsselland en de accounthouder namens de gemeente. Waar de uitvoering afwijkt van de planning wordt dit in beeld gebracht en besproken. Indien mogelijk en noodzakelijk worden planningen bijgesteld.
1.3 Kwaliteitsverordening
De overheid heeft als taak te zorgen voor een goede bewoonbaarheid van het land en het beschermen en verbeteren van het leefmilieu. Met behulp van instrumenten als vergunningverlening, toezicht en handhaving van het omgevingsrecht (VTH-taken) geeft de overheid invulling aan deze taak. Om de kwaliteit van deze invulling te verbeteren, zijn door het Rijk kwaliteitscriteria ontwikkeld. Deze zijn op 10 november 2016 in de kwaliteitsverordening door de raad van de gemeente Raalte vastgesteld. Kritieke massa Kritieke massa criteria geven onder andere aan welke capaciteit, kennis en ervaring tenminste in een organisatie aanwezig moet zijn om de VTH-taken goed uit te voeren. Op hoofdlijnen bestaat de kritische massa uit de onderstaande elementen. Deskundigheid o Minimale opleiding medewerkers. o Minimale jaren werkervaring nodig om zelfstandig de taak uit te kunnen voeren. o Minimale aanvullende kennis, in aanvulling op de opleidingen. Continuïteit o Minimale frequentie waarmee de taak zelfstandig uitgevoerd wordt. o Minimaal aantal medewerkers met omschreven deskundigheid en frequentie waarover een organisatie dient te beschikken. o Borging waar de taken uitgevoerd moeten worden (binnen overheid of uitbesteed). Organisaties die voldoen aan de criteria zijn in staat de gewenste kwaliteit en continuïteit te leveren.
Op basis van de planning en de aan de medewerkers toegewezen uren, zien wij of voldaan wordt aan de kritieke massa. Ook door samen te werken met de Omgevingsdienst voldoen wij hieraan. Er wordt op toegezien dat het opleidingsniveau voldoet aan de kennisvereisten uit de kwaliteitsverordening. Daar waar lacunes in kennis zit, wordt een opleiding voorgeschreven. Iedere medewerker heeft een portfolio met trainingen en cursussen die zijn gevolgd of nog gevolgd moeten worden. Deze wordt ook tijdens HRM-gespreken geëvalueerd. 4
Procescriteria Voor de totstandkoming van producten zoals vergunningen, controles en handhavingsacties zijn diverse werkprocessen nodig. Transparantie en bestuurlijke vastlegging spelen daarin een belangrijke rol. De procescriteria samen leiden tot een sluitende cyclus en kwaliteitsborging. Daarbij is de “BIG-8” gehanteerd (beleidslevenscyclus). De gemeente Raalte is samen met andere partners bezig om de beleidscyclus, vaak de Big-8 genoemd, goed (sluitend) ingericht te krijgen om aan de procescriteria te voldoen. De laatste stap hierin is het uitvoeringsbeleid voor de taken die niet zijn opgedragen aan de Omgevingsdienst, de zogeheten “thuistaken”. Vaststelling van dit beleid was oorspronkelijk gepland voor de zomer 2020. Bestuurlijk is uitgesproken dat het van belang is om bij het opstellen van het uitvoeringsbeleid voor de thuistaken rekening te kunnen houden met de vernieuwde risicoanalyse VTH. Deze vaststelling is gepland voor de tweede helft van 2021. Het jaarverslag en het uitvoeringsprogramma maken een deel uit van deze beleidscyclus. Na uitvoering van het uitvoeringsprogramma wordt in het jaarverslag geëvalueerd of de doelen zijn bereikt. Op basis van de evaluatie wordt bepaald in hoeverre de prioriteiten, doelen en strategieën dienen te worden bijgesteld en wordt het uitvoeringsprogramma voor het nieuwe jaar opgesteld.
5
2
Samenvatting, conclusie en verbeteringen
Bij de werkzaamheden op basis van de Wabo is onderscheid gemaakt tussen de taken die onder de vlag van de Omgevingsdienst zijn uitgevoerd (de milieutaken) en taken die lokaal worden uitgevoerd (o.a. de bouw- en ruimtelijke ordeningstaken). Per 1 januari 2018 is de Omgevingsdienst een zelfstandige dienst die op grond van de wet en onder mandaat uitvoering geeft aan de milieutaken van de in de gemeenschappelijke regeling deelnemende partners. Het jaar 2020 heeft als gevolg van de invloed van het Coronavirus deels een andere invulling gekregen dan in het jaarprogramma 2020 was voorzien. Zowel de uitvoering van de taken door de OD als de uitvoering van de thuistaken zijn hierdoor in meer of mindere mate beïnvloed. Dit is evenwel binnen de eigen organisatie en die van de OD goed opgevangen en heeft niet tot onoverkomelijke problemen geleid. In dit jaarverslag wordt dit nader toegelicht. Let wel; op onderdelen wijkt ons jaarplan, en dus ook het jaarverslag, af van de risicoanalyse uit 2008. Daar waar afgeweken wordt, geldt de risicoanalyse uit het Beheersplan Integrale Handhaving uit 2006.
2.1 Algemene conclusie 2.1.1
Uitvoering algemeen
In de begroting 2020 zijn voor de uitvoering van de VTH-taken en, meer specifiek, voor het versterken van toezicht en handhaving op die VTH-taken en op naleving van regels in het openbaar gebied, extra middelen beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn ingezet door, in samenwerking met de gemeente Deventer, 1,2 fte aan extra BOA’s aan te trekken. Daarnaast is de organisatie versterkt met een senior handhaver die voor meer sturing in het toezicht en de handhaving moet gaan zorgen. Deze senior is vanaf september 2020 werkzaam in de organisatie. Naast dat deze senior toezichthouders en handhavers inhoudelijk aanstuurt is hij ook nadrukkelijk betrokken bij het op ter stellen VTH-uitvoeringsbeleid voor de thuistaken. De uitvoering van de VTH-taken is 2020 beïnvloed geweest door beperkingen die landelijk werden opgelegd ter bestrijding van het coronavirus. Gedurende de corona gerelateerde lockdown periodes heeft het toezicht op naleving van milieuregels zich beperkt tot onderzoek naar aanleiding van klachten en bij calamiteiten. Uit de verder in het jaarverslag gepresenteerde uitvoeringscijfers zal blijken dat de gevolgen van de lockdown voor de uitvoering beperkt zijn gebleven. Deels heeft toezicht wel een andere invulling gekregen (van bedrijfsbezoek naar gevelcontrole).
Het toezicht tijdens de bouw heeft ondanks de maatregelen, met in achtneming van de gewenste afstanden en met fysieke beschermingsmaatregelen, wel doorgang kunnen vinden. Van de opleveringscontrole van woningen is in overleg met de bewoners en met in achtneming van de corona regels, 50% uitgevoerd. Van de nog resterende 50% is de helft alsnog uitgevoerd met behulp van de aannemers in de vorm van een digitaal opleverdossier. De eindcontrole van de resterende 25% zal op een later tijdsstip alsnog plaatsvinden. Het onverbindend verklaren van de Programmatische Aanpak Stikstof in mei 2019 heeft nog steeds veel gevolgen voor de vergunningverlening op gebied van Ruimtelijke Ordening, bouwen en milieu. Met behulp van de Aeriusberekening, is het mogelijk om vast te stellen of een eventuele depositie als gevolg van een project op een natura 2000 gebied minder is dan 0,00 mol/ha/jr. Is dat het geval dan is geen vergunning op grond van de Wet Natuurbescherming noodzakelijk en kan het project verder in procedure worden gebracht. Corona heeft, binnen het werkveld VTH, met name ook grote gevolgen gehad voor de vele evenementen binnen de gemeente Raalte. Deze hebben, op enkele uitzondering na, geen doorgang kunnen vinden. Dit heeft een aanzienlijke verschuiving te weeg gebracht in de uitvoering van werkzaamheden bij zowel vergunningverlening als bij toezicht.
2.1.2
Vergunningverlening
In 2020 is op een adequate wijze uitvoering gegeven aan taken rondom vergunningverlening. Het takenpakket voor milieu is uitgevoerd door medewerkers van de Omgevingsdienst IJsselland. De overige taken, de
6
thuistaken, door gemeentelijke medewerkers. Zoals hiervoor al is aangegeven is de uitvoering van de VTH-taken in 2020 beperkt beïnvloed door de coronaproblematiek. Evenementen zijn er in 2020, een enkele uitzondering daar gelaten (Luttenbergsfeest), niet geweest. Wel is er veel extra tijd gestoken in de terrasvergunningen bij Horecabedrijven. Op bouw en milieugebied werden er in 2020 meer aanvragen ingediend dan was begroot.
2.1.3
Toezicht en handhaving
Het milieutoezicht is in 2020 beïnvloed geweest door corona. In de periode maart tot juli 2020 zijn geen regulier geplande controlebezoeken uitgevoerd. In overleg met de regionale partners is de vrijgekomen tijd gestoken in het actualiseren van de data in het IJssellandse VTH Informatiesysteem (IJVI). Gebleken was dat veel door de partners aangeleverde locatiegegevens niet meer actueel waren. Bedrijven waren in voorkomende gevallen beëindigd, vertrokken en/of gewijzigd. Namen en of huisnummers waren onjuist of onjuist gespeld. Het wegvallen van de reguliere milieucontroles bood de mogelijkheid om een uitgebreid onderzoek te doen naar kwaliteit van de data aan de hand van zogeheten gevelcontroles. Dit onderzoek heeft ertoe geleid dat begin 2021 alle bedrijfspanden op bedrijventerreinen zullen worden vergeleken met de data in IJVI. Waar nodig zullen de gegevens worden aangepast. Deze kwaliteitsslag is eveneens cruciaal voor het verkrijgen van een adequate prioritering met behulp van de Risicoanalyse VTH, medio 2021. Deze analysetool zal worden gevuld met data uit IJVI. Als de data niet juist is zal ook de uitkomst en daarmee de prioritering niet volledig juist zijn. De beperkte door corona opgelopen achterstand in de uitvoering van het toezicht wordt niet ingehaald. De niet uitgevoerde controles schuiven door.
Het toezicht op bouwen en ruimtelijke ordening kon ook in 2020 door de aantrekkende economie en het daardoor ontstane hoge aantal bouwaanvragen, niet volledig met de vaste formatie worden uitgevoerd. Op het onderdeel vergunningverlening en toezicht bouw is, zoals hierboven vermeld, net als in 2019 extra formatie ingehuurd. De beperkte vrije formatieruimte (vacatureruimte) die hiervoor beschikbaar is, wordt niet met vaste formatie ingevuld vanwege de aangekondigde inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Met deze inhuur van extra formatie is het gelukt de doelstellingen uit het jaarprogramma te verwezenlijken. Het toezicht bij APV /Bijzondere wetten en het toezicht in het openbaar gebied door de Boa’s is uitgevoerd in overeenstemming met de planning.
2.1.4
Ontwikkelingen, knelpunten en uitdagingen
Duidelijk wordt dat het domein Ruimte met betrekking tot de VTH-taken, de afgelopen periode, maar ook in de nabije toekomst met veel ontwikkelingen, knelpunten en uitdagingen wordt geconfronteerd. In het jaarprogramma 2020 is een overzicht gegeven van komende ontwikkelingen en daaruit voortvloeiende knelpunten c.q. uitdagingen. Ten aanzien van die hierin opgenomen zaken is het volgende aan te geven: Stikstof en PFAS-problematiek Als gevolg van de stikstof en PFAS-problematiek was er eind 2019 sprake van vertraging in het behandelen van aanvragen om omgevingsvergunningen voor de activiteiten bouw, ruimtelijke ordening en milieu. Begin 2020 is gebleken dat door de genomen maatregelen de aanvragen en meldingen doorgang hebben kunnen vinden en de vertragingen beperkt zijn gebleven. Omgevingswet Eind 2019 was het nog de verwachting dat de Omgevingswet op 1 januari 2021 in werking zou treden. Dit bleek niet haalbaar. In mei 2020 werd bekend dat invoering was uitgesteld tot 1 januari 2022. De programmatische voorbereidingen om op het moment van invoering daadwerkelijk gereed te zijn, zijn ietwat in tijd aangepast maar desondanks voortgezet. Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Onderdeel van de Omgevingswet is de invoering van de Private kwaliteitsborging bouw voor de gevolgklasse 1.
In 2020 is besloten de eerder in 2017 uitgevoerde analyse naar de gevolgen van de Wkb te updaten. Inmiddels 7
waren er enkele aanpassingen doorgevoerd in de Wkb en ook de organisatie kende wijzingen. De analyse is uitgevoerd en de uitkomsten zullen worden meegenomen in de voorstellen voor de organisatorische gevolgen van de Omgevingswet. Daarnaast zijn in het jaarprogramma enkele prioriteiten beschreven: Evenementenbeleid De eerste ronde van gesprekken over de wensen en gedachten uit de samenleving over het te voeren evenementenbeleid hebben inmiddels plaatsgevonden. Op basis hiervan zullen voorstellen worden gedaan om tot aanpassing te komen en zal een en ander operationeel worden uitgewerkt. Verbetering Integraal toezicht De gemeenteraad heeft in de begroting 2020 een eerste stap gezet om het toezicht op de naleving van voorschriften en vergunningen in het fysieke domein te versterken. Met deze middelen is de coördinatie van het toezicht versterkt door het aantrekken van een senior handhaver en is de BOA-formatie versterkt tot 1,9 fte. Daarnaast zijn middelen vrijgemaakt om te komen tot een nieuwe risicoanalyse. De provincie brede aanschaf van deze rekentool is in 2020 niet afgerond. Het inkoopproces was in de eerste ronde niet succesvol. In overleg met de bestuurlijk trekker van dit project is besloten met een aangepast offerteverzoek een tweede ronde te organiseren. De verwachting is dat dit traject in 2021 kan worden afgerond.
Verbetering en borgen toezicht openbare ruimte Naast de aanschaf van de risicoanalyse tool en de versterking van het toezicht op de naleving van voorschriften en vergunningen is ook besloten het toezicht in de openbare ruimte te versterken en beter te borgen. Hiertoe is samenwerking gezocht en gevonden met de gemeente Deventer. Twee vaste koppels van Buitengewoon opsporingsambtenaren (Boa’s) zijn vanuit Deventer gedetacheerd in de gemeente Raalte. In paragraaf 4.5 leest u meer over de feitelijke inzet van de Boa’s. Naast hetgeen in het jaarprogramma 2020 al is aangekondigd, zijn er in 2020 ook ontwikkelingen geweest die ten tijde van het opstellen van het jaarprogramma nog niet waren voorzien, maar wel van invloed zijn geweest op de uitvoering van de VTH-taken. Corona Met name hebben we het dan over de gevolgen van het coronavirus op de uitvoering van de VTH-taken. Uit het bovenstaande mag blijken dat de gevolgen van het coronavirus met name te vinden zijn in de uitvoering van de toezichtstaken en bij evenementen. Controles in gebouwen ten behoeve van bouwen, milieu en brandveiligheid zijn uitgesteld of hebben, wanneer uitstel niet mogelijk was, met inachtneming van de corona regels plaatsgevonden. Ten opzichte van de voorgaande jaren waren er aanzienlijk minder aanvragen om vergunning en meldingen voor evenementen.
Gevelcontroles ten behoeve van verbetering data in IJVI Bij de uitvoering van controles bij bedrijven bleek veelvuldig dat de informatie in de zaakdossiers niet meer actueel was. Bedrijven waren soms verdwenen, soms klopte het adres niet of was de naam van de eigenaar niet meer actueel. Voor IJVI maar ook voor het adequaat vullen van de risicoanalyse VTH is het van belang dat de achterliggende data op orde is. Omdat corona het gedurende periodes niet mogelijk maakte dat het reguliere milieutoezicht werd uitgevoerd, is in de loop van 2020 gestart met een pilot om via zogeheten gevelcontroles (deels vanaf de weg en deels administratief) de gegevens in de zaakdossiers te controleren en waar nodig aan te passen. In 2021 zal deze verbeterslag in de kwaliteit van de data in IJVI in de vorm van een project worden opgepakt en afgerond.
2.2 Oordeel provinciale handhavingsregiseur
In het kader van het Interbestuurlijk Toezicht (IBT) geeft de provinciale handhavingsregisseur jaarlijks een oordeel over het VTH-uitvoeringsplan van de gemeente. In 2012 hebben de gemeenten en de provincie, in het kader van de vernieuwde interbestuurlijke 8
Verhoudingen, een bestuursovereenkomst gesloten over de wijze waarop het interbestuurlijke toezicht vorm krijgt. Bij de bestuursovereenkomst is een beoordelingskader opgesteld, daarbij hoort een ‘verkeerslichtmodel’, waarvan de kleur het toezichtregime bepaalt. Het oordeel van IBT luidt als volgt: Beoordeling 2021 Op basis van de uitgevoerde toetsing van IBT op het domein Wabo, de onderlinge samenhang van de documenten en de voortgangsgesprekken, is het kleurbeeld voor de gemeente Raalte oranje. De gemeente Raalte heeft verbeterpunten waar het komende jaar aan gewerkt kan worden. Verbeterpunten vorig jaar De gemeente is met de verbeterpunten uit het beeld 2020 aan de slag gegaan. Dit heeft voor de OD-taken geresulteerd in aanpassingen, alleen voor de thuistaken heeft dit nog niet geleid tot concrete wijzigingen in de documenten. Rapportage en evaluatie Het jaarverslag 2019 is niet tijdig voor 1 april vastgesteld. In het jaarverslag 2019 geeft de gemeente inzicht in de uitgevoerde activiteiten. Het jaarverslag geeft onvoldoende de koppeling weer tussen de activiteiten en de mate waarin de gestelde doelen zijn gerealiseerd. Ook is er onvoldoende inzicht geboden in het voldoen aan de kwaliteitsverordening VTH.
Beleidskader De gemeente Raalte beschikt over actueel VTH-beleid en strategieën, die ingaan op de actuele wet- en regelgeving voor de taken die belegd zijn bij de omgevingsdienst. Voor de thuistaken heeft de gemeente nog geen nieuw actueel beleid vastgesteld. In het beleid voor de OD-taken staan meetbare doelen en indicatoren. De huidige risicoanalyse is verouderd en wordt in regionaal verband opgepakt. Verwacht wordt dat de tool in de loop van 2021 gereed is. Het doel is dat de risicoanalyse wordt opgenomen in het VTH-beleidsplan en de basis is voor het uitvoeringprogramma 2022. Uitvoeringsprogramma Het uitvoeringsprogramma is tijdig vastgesteld. In het uitvoeringsprogramma 2021 geeft de gemeente aan welke activiteiten zij in 2021 wil gaan uitvoeren. Onvoldoende blijkt hoe de activiteiten bijdragen aan het realiseren van de doelen voor zowel de thuis als OD-taken. De gemeente heeft capaciteit en budget beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de thuistaken. Voor de uitvoering van de OD-taken zijn de uren voor de reguliere taken voldoende. Voor de geplande regionale projecten zijn voor een groot deel de uren niet inzichtelijk. Onduidelijk is of hier budget/capaciteit voor is. De gemeente besteedt aandacht aan monitoring. Corona In het uitvoeringsprogramma wordt er rekening gehouden met de effecten van de corona-pandemie.
Er zijn landelijke budgetten die gebruikt kunnen worden voor toezicht. Daarnaast kan in er uitgeweken worden naar andersoortige controles als gewone controles niet mogelijk zijn. Als gedurende het jaar taken niet worden uitgevoerd dienen hiervan de consequenties te worden voorgelegd aan het college. Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging bouwen De inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouwen is uitgesteld tot 2022. In het uitvoeringsprogramma geeft Raalte aan te werken aan een tijdige invoering. Hiervoor is een programma opgesteld. Verbeterpunten Concreet heeft de provincie voor ons de volgende verbeterpunten voor 2021 aangegeven: 1. Stel in 2021 VTH-beleid vast voor de taken bouwen en RO, waarbij wordt ingegaan wordt op de probleemanalyse, risicoanalyse, doelen en indicatoren en de strategieën. 2. Maak de beleidsdoelen voor de thuistaken meetbaar met behulp van indicatoren. 9
3. 4. 5. 6. 7. 8.
Zorg voor een tijdige vaststelling van het jaarverslag 2020. Geef in het uitvoeringsprogramma 2022 aan hoe de activiteiten die worden uitgevoerd zijn gekoppeld en bijdragen aan het realiseren van de beleidsdoelen, voor zowel thuistaken als voor de taken die belegd zijn bij de omgevingsdienst. Laat in het jaarverslag 2021 zien of de activiteiten hebben bijgedragen aan het realiseren van de voorgenomen doelen en of deze zijn gerealiseerd. Laat in het jaarverslag 2020 zien of voldaan wordt aan de vastgestelde kwaliteitsverordening VTH en neem het mee in het uitvoeringsprogramma 2022. Stel in 2021 een geactualiseerde risicoanalyse (Wabo-breed) vast. Maak voor de geplande regionale projecten inzichtelijk of hier capaciteit/budget voor is.
Inhoudelijke reactie op de aangegeven verbeterpunten Ad.1 Het uitvoeringsbeleid voor de zogeheten “thuistaken” wordt op dit moment voorbereid. De genoemde onderdelen zullen worden verwerkt in het beleid; Ad. 2 Samen met het gemeentebestuur, interne betrokkenen en maatschappelijke organisaties worden de doelen van het vast te stellen beleid verzameld en vervolgens verwoord in het uitvoeringbeleid. Deze doelen zullen leidend zijn bij het inrichten van een systeem van monitoring met behulp van indicatoren; Ad.3 Het jaarverslag 2020 ligt voor u Ad.4 Het vast te stellen uitvoeringsbeleid voor de thuistaken en het al vastgestelde uitvoeringsbeleid voor de OD-taken zijn hiervoor leidend. De koppeling tussen beleidsdoelen en activiteiten zal worden beschreven in het uitvoeringsprogramma. Ad 5 Dat zal in ieder geval gebeuren voor de activiteiten die bij de OD IJsselland zijn belegd. Het uitvoeringsbeleid voor de thuistaken zal eerst in de loop van 2021 worden vastgesteld. Voor zover mogelijk zullen we ook voor de thuistaken hieraan invulling geven. Ad.6 Dit is opgenomen in het jaarverslag. Ad.7 Raalte participeert in het provincie brede inkooptraject voor de aanschaf van de risicoanalysetool VTH. Na gunning van de inkoop van de tool zullen wij overgaan tot inrichten en vaststelling van de Risicoanalyse VTH.
Ad.8 In het jaarprogramma 2021 is ten aanzien van een aantal regionale projecten aangegeven dat de capaciteit nog nader dient te worden bepaald (NTB). Dit is het gevolg van het gegeven dat het project nog in de voorbereidingsfase zit en nog geen capaciteitsplanning kent.
10
3
Vergunningverlening
Het coronavirus heeft de vergunningverlening wisselend beïnvloed. In sommige taakvelden binnen de VTHuitvoering bv de activiteit bouwen, was het aantal aanvragen wel hoger dan het voorafgaande, al goede jaar 2019. Niet vanwege Corona maar in verband met de PFAS-problematiek was hier in de planning al op ingespeeld en was in het jaarprogramma een hoger aantal aanvragen geraamd. Bij andere disciplines, met name bij evenementen, lag dat geheel anders. Een enkele aanvraag is nog ingediend maar met uitzondering van het Luttenbergsfeest, is 2020 geen evenementenjaar geworden. In het taakvelden milieu lag het aantal aanvragen ook op het geplande niveau. Dit ondanks de onduidelijkheid over de stikstofregels. Corona had ook directe gevolgen voor terrasvergunningen. Meerdere horeca-exploitanten zochten gedurende het jaar naar alternatieven voor het beperkte aantal bezoekers dat kon worden toegelaten.
3.1 Milieu
De uitvoering van de milieu gerelateerde vergunningverlening, toezicht en handhaving en de vakinhoudelijke milieuadvisering is opgedragen aan de Omgevingsdienst IJsselland. In totaal zijn voor de gemeente Raalte 9.134 uur ofwel 6,35 fte beschikbaar. Deze uren zijn ingebracht bij de start van de Omgevingsdienst per 1-1-2018 en hebben betrekking op het primaire proces van vergunningverlening, toezicht en handhaving en advies aangevuld met administratieve ondersteuning. De omvang van de werkzaamheden is gerelateerd aan de samenstelling van het bedrijvenbestand. Binnen de gemeente Raalte vallen ongeveer 1.600 bedrijven onder de Wabo en het Activiteitenbesluit milieubeheer. De vergunningplicht voor agrarische bedrijven geldt alleen nog voor IPPC-bedrijven, grotere konijnenhouderijen, geitenhouderijen en grote melkrundveehouderijen. Naast deze agrarische bedrijven is er een niet agrarische IPPC-bedrijf, een slachterij in Heeten. De complexiteit van de te controleren meldingen voor meldingsplicht bedrijven neemt toe. In het verleden kwamen de diverse aspecten al in het vergunningentraject naar voren, nu gebeurt dit vooral tijdens controles terwijl het bedrijf al gerealiseerd en in werking is. Dit is inherent aan het systeem van de melding, minder toetsing vooraf en meer achteraf.
Bedrijven die een melding indienen worden geïnformeerd over de voorschriften die op dat moment op hun inrichting van toepassing zijn. Waar bij gemeente Raalte de kwaliteit van de dienstverlening aan de inwoners een van de speerpunten van de organisatie is, is er zowel ambtelijk als bestuurlijk zorg over de vraag of bij de Omgevingsdienst deze gewenste kwaliteit van dienstverlening even zwaar weegt. Probleem is dat er geen monitoringgegevens zijn die hier antwoord op kunnen geven. Voor de uitvoering van 2021 is dit nadrukkelijk een punt van aandacht.
3.1.1
Uitvoering ondersteunende en collectieve taken OD
Al in 2018 en ook in 2019 is duidelijk geworden dat in deze opzet geen dan wel onvoldoende rekening is gehouden met taken die ondersteunend zijn aan dat primaire proces. Voorbeeld hiervan is de verbetering van de datakwaliteit van IJVI, klachtenbehandeling en verruiming van de administratieve ondersteuning. In overleg met alle partners in de gemeenschappelijke regeling OD IJsselland is besloten dat voor de personele inzet binnen de OD aan deze taken geen extra middelen zullen worden verstrekt en dat ze moeten worden uitgevoerd binnen de bestaande formatie. Dit heeft tot gevolg gehad dat er in 2019 en ook in 2020 uren uit het primaire proces worden ingezet voor algemene productieve taken die ondersteunend zijn aan het primaire proces. Deze uren zijn niet rechtstreeks toe te schrijven aan een van de deelnemers in de OD. In 2020 zijn van de voor Raalte uitgevoerde 9.942 uren (ruim 8% meer dan de 9134 uren die waren begroot), 6.497 uren besteed aan het primaire proces van vergunningverlening, toezicht en handhaving en advisering. Ten laste van Raalte zijn 3.445 uren besteed aan algemene productieve uren die ondersteunend zijn aan het primaire proces.
Naast het verbeteren van de datakwaliteit in IJVI gaat het hierbij onder andere om administratie werkzaamheden, interne ondersteuning IJVI (key-users), deelname aan vakinhoudelijke overleggen en regio brede projecten als de gevelcontroles en het onderzoek naar het functioneren van luchtwassers. 11
In de verbeterslag (2021) in de bedrijfsvoering van de OD is onder andere beoogd om deze collectieve uren tot een minimum terug te dringen en waar mogelijk uren (en kosten) toe te schrijven aan de afnemende partner.
3.1.2
Milieutaken vergunningverlening
De toetsing van vergunningen en melding vindt plaats door de OD IJsselland. Voor de behandeling van aanvragen en meldingen wordt gebruik gemaakt van het digitale systeem IJVI. Dit programma wordt, voor zover het de milieutaken betreft, door alle partners binnen de OD IJsselland gebruikt. Hierdoor is de samenwerking en het digitaal uitwisselen eenvoudiger geworden. Vergunningen/meldingen We zien dat het werk op het gebied van vergunningenverlening milieu in 2020 met name in uren is afgenomen ten opzichte van 2019. Belangrijke reden hiervoor is de verschuiving van vergunning naar melding. Steeds meer bedrijven vallen onder het Activiteitenbesluit en kunnen hierdoor volstaan met een melding van een nieuwe of gewijzigde activiteit. Als vuistregel kan worden aangehouden dat alleen IPPC-bedrijven nog een Omgevingsvergunning voor de activiteit milieu moeten hebben en dat overige bedrijven, uitzondering daar gelaten, onder het Activiteitenbesluit vallen. Daar staat tegenover dat met name agrarische bedrijven in hun bedrijfsontwikkeling de gevolgen ondervinden van het wegvallen van de PAS. Naast de Omgevingsvergunning voor de activiteit milieu, of de melding op grond van het Activiteitenbesluit milieu, is in het licht van de stikstof problematiek ook toestemming op grond van de Wet natuurbescherming van de provincie nodig.
De regelgeving hierover is, als gevolg van het wegvallen van de PAS, nog in ontwikkeling. Ook belangenafweging wordt steeds intensiever, doordat de belangen complexer worden en om expertise vragen. Er is regelmatig overleg tussen OD, Veiligheidsregio en GGD om plannen integraal te beoordelen. Vergunningverlening meldingen milieu (OD IJsselland) 2020 Klasse Gepland Uitgevoerd Aantal Uren Aantal Uitgevoerd Lopend Klasse 1 22 203 20 1 Klasse 2 Agrarisch (eenvoudig) 7 105 35 7 Klasse 2 Agrarisch (complex 4 300 13 11 Klasse 2 Industrieel (eenvoudig) 8 120 10 7 Klasse 2 Industrieel (complex) 3 225 4 4 Klasse 3 Afval 1 135 0 0 Klasse 3 Afval IPPC 0 0 0 0 Klasse 3 Agrarisch 1 78 0 1 Klasse 3 Agrarisch IPPC 3 234 7 3 Klasse 3 Algemeen 0 0 0 0 Klasse 3 Algemeen IPPC 0 0 0 0 Klasse 3 Productie 3 450 0 0 Klasse 3 Productie IPPC 2 300 0 0 BRZO 0 0 0 0 Producten zonder locatie 0 0 33 5 Producten zonder klasse indeling 0 0 8 8 Overig 0 467 Totaal 54 2617 130 47
Uren 120 238 275 144 61 0 0 24 235 0 0 0 0 0 110 46 1253
Prestaties, urenbesteding en doorlooptijd De prestaties van de OD wijken af van de planning. Er zijn (beduidende) verschillen tussen planning en productie per klassen. Dit is verklaarbaar omdat het werk aanbodgericht is en daardoor niet altijd goed valt te voorspellen. De stikstofproblematiek heeft tot gevolg dat vergunningverlening nog steeds moeizaam verloopt. Over het
12
algemeen is dit extra goed zichtbaar bij de agrarische vergunning. Raalte valt het op dat met name het aantal omgevingsvergunningen voor de activiteit milieu in de productiesector is achtergebleven bij de planning. De urenbesteding is gekoppeld aan aantal en complexiteit van vergunningaanvragen, meldingen en (voor)overleg. ER zijn afspraken met de OD over het monitoren van (onder ander) de tijdigheid van onze procedures, vanwege wettelijke vereisten en servicetermijnen van onze partners. Urgente zaken krijgen voorrang en er wordt rekening gehouden met de signalen die men van ondernemers en partners krijgt. Op basis van monitoring kan de OD zien of bij die procedures de tijdigheid in de knel komt. In 2020 is gebleken dat deze monitoring binnen de organisatie van de OD ernstig in de knel is komen te zitten. Weliswaar worden gedurende het jaar kwantitatieve cijfers over uren en geleverde aantallen producten (vergunningen, toezicht controles en adviezen) gedeeld met de partners echter kwalitatieve informatie hebben wij over 2020 niet mogen ontvangen. Dat geldt behalve over vergunningverlening ook voor de toezicht- en advies taken In 2020 is de OD in staat geweest de advisering over alle aangevraagde Omgevingsvergunningen voor de activiteit milieu en de meldingen Activiteitenbesluit te behandelen volgens en in overeenstemming met de uitgangspunten van het uitvoeringsprogramma.
Hiervoor waren aanzienlijk minder uren nodig dan begroot. Inhoudelijk is door de OD niet nader geduid hoe het mogelijk is dat zij in zoveel minder tijd wel de aantallen hebben gehaald die ze aangeven.
3.1.3
Aan de OD overgedragen adviestaken
Naast de reguliere VTH-taken zijn aan de Omgevingsdienst ook de milieu gerelateerde adviestaken overgedragen. In het onderstaande schema is aangegeven welke taken dit zijn. Omschrijving:
Gepland
Uitgevoerde
Aantal
Uren
Aantal Uitgevoer Lopend d 0 0
Uren
Advies afval en afvalwater (indirecte lozingen) Bodem, bouwstoffen en water Bodemtoezicht Verstrekken bodeminformatie Bouwakoestiek Externe veiligheid Advies geluid Advies luchtkwaliteit Advies milieuzonering Energie en Duurzaamheid Juridisch vergunning Juridisch HH Overheveling uren administratie Bijdrage ICT IJVI datakwaliteit
0
0
0
225 8 0 0 7 19 7 15 0 5 2 0 0
1201 380 0 0 30 185 9 310 0 139 46 44 127
531 4 107 0 20 44 10 28 8 15 14
77 4 0 0 13 26 10 7 24 1 9
726 32 0 0 77 434 207 350 46 61 148
Totaal:
288
2471
781
171
2081
De overgedragen uren worden jaarlijks door de OD ingepland. Conclusie kan zijn dat de gevraagde uren geleverd worden maar dat de in 2020 gevraagde specialisaties sterk afwijken van de planning. Dit heeft te maken met specifieke gevallen waarmee Raalte gedurende het jaar is geconfronteerd. Zo is erg veel tijd gaan zitten in een specifieke geluidmeet situatie en zijn ook aanzienlijk meer uren besteed aan de juridische handhaving.
13
De uren “overheveling administratie” en “Bijdrage ICT IJVI datakwaliteit” maken deel uit van de uren die zijn ingezet voor ondersteunende en collectieve taken.
3.1.4
Natuur
Sinds de invoering van de Wabo haken de toestemmingen vanuit de Natuurbeschermingswet aan bij de aanvraag om omgevingsvergunning. Een aanvrager kan er ook voor kiezen om voorafgaand aan de aanvraag omgevingsvergunning een vergunning Wet natuurbescherming dan wel Verklaring van geen bedenkingen bij het daarvoor geldende bevoegd gezag aan te vragen. De gemeentelijke taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving richten zich vooral op de advisering vooraf, om te beoordelen of de provincie of het ministerie bij de vergunningprocedure betrokken moet worden. Door de stikstofproblematiek en problemen met de stikstof rekentool Aerius worden er minder vergunningen en VVGB’s (Verklaringen Van Geen Bedenkingen) op grond van de Wet natuurbescherming afgegeven. Voor meerdere aanvragen zijn meerdere berekeningen gemaakt. Beoordelen van de berekeningen kost veel tijd. Omschrijving: Verklaring van geen bedenking Gebiedsbescherming Verklaring van geen bedenking Soortenbescherming Totaal:
Geraamde Uren: -
Geraamde aanvragen: -
Werkelijke Uren: 220
Werkelijke aanvragen: 14
-
-
0
0
220
14
Naar recent is gebleken is de VVGB Wnb bij een Omgevingsvergunning voor de activiteit milieu bij intern salderen waarschijnlijk helemaal niet meer noodzakelijk is. Agrariërs lopen hierdoor echter wel het risico dat situaties achteraf ter discussie worden gesteld. Gezien deze onduidelijkheid zijn agrariërs ook terughoudend met indienen van aanvragen. Bij soortenbescherming worden vaak maatregelen genomen om een VVGB te voorkomen. Als het toch noodzakelijk is dan wordt rechtstreeks bij de provincie een Nb-wetvergunning aangevraagd.
3.2 Bouwen
Werkzaamheden voor het taakveld bouwvallen niet onder het basistakenpakket en zijn om die reden niet ingebracht in de Omgevingsdienst. Het zijn lokale taken ook wel thuistaken genoemd.
3.2.1
Aanvragen bouw in 2020
De werkzaamheden op het gebied van bouw en RO worden sterk beïnvloed door wat er bij de gemeente aan aanvragen binnen komt. In 2020 hebben we 789 aanvragen omgevingsvergunning bouw of een samengestelde aanvraag bouw (voor twee of meer activiteiten, bijvoorbeeld bouw en sloop, bouw en afwijken bestemmingsplan) ontvangen. Het aantal aanvragen lag op het geraamde niveau, maar in totaal wel ruim 100 hoger dan over 2019 (685). In de lichtste categorie bouwaanvragen (1) is het aantal aanvragen/ meldingen toegenomen. Ook het aantal afwijkingen van het bestemmingsplan lag in 2020 op het geraamde niveau. In lijn met de organisatieafspraken is meer ingezet op het vooroverleg bij, met name, afwijkingen en complexe procedures. Dit heeft tot gevolg dat gemiddeld per aanvraag meer tijd nodig is. Onder de aanvragen bouw zat een beperkt aantal grotere projecten waaronder meerdere projecten op de bedrijventerreinen De Zegge VII en Blankenfoort, de verbouw van Stevenskamp, en appartementencomplexen aan de Brugstraat en de Dorpsstraat in Heeten. Concluderend zien wij dat de bouw gerelateerde activiteiten in Raalte, ondanks Corona en Stikstofproblematiek in 2020 is toegenomen ten opzichte van 2019. De flexibele schil in de organisatie om deze aanvragen en meldingen te verwerken is toch nodig geweest en heeft goed gefunctioneerd.
14
Het aantal sloopaanvragen blijft op hetzelfde niveau. Dit ondanks het vervallen van de verplichting om asbestdaken te verwijderen voor eind 2024. Vaak is voor het bouwen ook een afwijking van het bestemmingsplan nodig. Het aantal Wabo-aanvragen waarbij (ook) een afwijking bestemmingsplan aangevraagd was met circa 104 ongeveer gelijk aan de prognose.
Omschrijving:
Prognose Uren: Aantal:
Werkelijk Uren: Aantal:
Categorie 3 (Bouwsom > € 1.000.000) Categorie 2 (Bouwsom € 100.00 < €1.000.000) Categorie 1(Bouwsom < € 100.000) Overige bouwwerken geen gebouw zijnde Overige bouwwerken geen gebouw zijnde in risicovolle omgeving Constructieve veiligheid (complex) Constructieve veiligheid (eenvoudig) Slopen; Complex Slopen; Eenvoudig Monumenten Aanleg Afwijkingsbesluit complex: Projectbesluiten Afwijkingsbesluit eenvoudig: Kruimellijst Brandveilig gebruik
360 2.025 2.400 275 75
4 90 120 20 2
220 2.250 2.500 260 -
1 85 125 18 -
250 250 450 130 40 60 610 610 40
47 223 110 74 2 4 46 57 7
300 200 620 70 130 600 650 40
56 195 192 6 8 43 61 4
Totaal:
7.675
806
7.840
789
Indien bouw, verbouw of sloop activiteiten noodzakelijk zijn aan een monument, dan is naast het onderdeel bouwen of slopen ook voor het onderdeel monument een omgevingsvergunning nodig. In dat geval is sprake van een samengestelde aanvraag. Er zijn in 2020 6 aanvraag gedaan voor een omgevingsvergunning monumenten. Deze waren alle 6 voor een gemeentelijk monument.
3.2.2
Overige vergunningverlening in relatie tot bouwen
Naast de in paragraaf 3.2 vermelde taken de direct betrekking hebben op bouwen is het domein Ruimte ook betrokken bij nog andere taken die aan het bouwen gerelateerd zijn. Een ander volgens, in overeenstemming met onderstaand overzicht. Omschrijving: Advies stedenbouw en inrichting openbare ruimte Exploitatie en planeconomie Omgevingsvergunning brandveilig gebruik Meldingen brandveilig gebruik Omgevingsvergunning reclame Omgevingsvergunning kap Omgevingsvergunning uitweg Totaal:
Geraamde Aantallen: -
Geraamde uren: 150
Werkelijke aantallen: -
Werkelijke uren: 150
2 10 10 50 26
50 36 140 25 250 380
4 12 5 39 32
50 40 150 20 200 420
98
1031
101
1030
15
De gecoördineerde aanpak van de behandeling van zowel de afwijkingen van het bestemmingsplan als de advisering rondom stedenbouw en cultuurhistorie is ondergebracht in een intern ambtelijk bouwplan overleg. In dit overleg worden wekelijks alle plannen besproken die afwijken van het geldende bestemmingsplan. Aan dit overleg neemt, afhankelijk van de te behandelen onderwerpen een wisselend team van (van over het algemeen) specialisten deel. De uitkomst van het overleg wordt omgezet in een advies of motivering richting besluitvorming. Dit kan worden beschouwd als de lokale versie van de regionale omgevingstafel. In zowel het lokale als het regionale ambtelijke gremium worden de diverse partijen die betrokken zijn bij ruimtelijke plannen bij elkaar gebracht om te komen tot een integrale benadering van de ingebrachte zaken. Bij vergunningen en meldingen over brandveilig gebruik wordt advies gevraagd en geleverd door de medewerkers van de Veiligheidsregio IJsselland
3.3 APV/Bijzondere wetten
Naast de Wabotaken (kap en uitweg) hebben wij in 2020 een diversiteit aan “toestemmingen” in de openbare ruimte behandeld (voor o.a. evenementen, standplaatsen), maar ook aanvragen/ de aanwijzing van koopzondagen en aanvragen op grond van de Drank- en Horecawet. Op voorhand wordt hier geen planning van gemaakt. Het aantal aanvragen en meldingen is vrij constant en laat ook over een langere periode weinig fluctuaties zien. Het jaar 2020 is vanwege de invloed van Corona een afwijking op deze regelmaat. De meeste impact ligt bij het lagere aantal evenementenvergunningen en meldingen. Door een toename van de complexiteit van de aanvragen, zienswijzen en bezwaarschriften en extra aandacht voor veiligheid bij evenementen leidt dit wel tot meer inzet per aanvraag/ melding ten behoeve van het beoordelen ervan.
Incidentele activiteiten Gebruiksmelding tent Terrassen Plaatsen voorwerp openbare weg Standplaatsen Kamperen buiten kampeerterrein Reclame (geen evenement) WOK-speelautomaten WOK-loterij Stookontheffing Paasvuren/ 5-jarige stookontheffing Verklaring van geen bezwaar Winkelopeningstijden Geluidshinder (ontheffing) Aanstellingsbesluit verkeersregelaars Collectevergunning Carbidschieten Exploitatievergunning Drank- en horecavergunning
Meldingplichtig kleinschalig (A) Vergunning kleinschalig (B) Vergunning grootschalig (C)
2019 125
2020 21 32 34
21 34
0 12 7
0
11 3 2 24 1 18 1 18 5 6 0 10 0 7 7 100 0
22 2 22 2 11 1 18 20 0 3 500 2
Commercieel
Vergunning:
Evenementen
Melding:
Melding:
Vergunning:
APV
140 4
1 3 16
Para commercieel Wijzigingsverg. Onth. Art 35 Totaal:
180
1 2 21 702
173
1 8 0 226
Ook bij de overige aanvragen en meldingen zien we de invloed van corona terug en zijn de aantallen lager dan normaal. In de APV is een aanpassing doorgevoerd waar het gaat om de indeling van evenementen in risicoklassen. In dit overzicht is een verbinding gemaakt tussen de oude benaming vergunning klein- en grootschalig en meldingplichtig met de nieuwe indeling in A, B en C-evenementen. Deze indeling is regionaal afgestemd met de gemeenten binnen de Veiligheidsregio IJsselland
17
4
Toezicht en handhaving
Ook in 2020 is vanuit toezicht en handhaving een bijdrage geleverd aan een veilige en leefbare woonomgeving door toe te zien op de naleving van regels die betrekking hebben op beheer en gebruik van de fysieke leefomgeving. Het gaat dan vooral om toezicht op de naleving van regelgeving op het gebied van milieu (o.a. geluid, bodem, asbest, lozingen en energie), bouw, brandveilig gebruik, en gebruik van de openbare ruimte. Daar waar voorschriften niet correct werden nageleefd zijn overtreders aangesproken. Dit is waar mogelijk gebeurd door in goed overleg te komen tot afspraken. Waar nodig is handhavend opgetreden. Hierbij is gehandeld conform de vastgestelde Landelijke Handhavingsstrategie (LHS). Deze strategie zorgt voor een eenduidige uitvoering van handhavingsinstrumenten.
4.1 Toezicht & handhaving en corona
Vanaf maart 2020 liep Corona door alle werkzaamheden en planningen heen. Er zijn minder controle bezoeken uitgevoerd en de beschikbare boa capaciteit is zo goed als volledig ingezet op de controle van de naleving van de maatregelen. Om er maar een paar te noemen.
4.1.1
Boa’s
Via de gemeente Deventer is vanaf januari 2020 1,9 fte aan boa’s ingehuurd voor toezichtstaken in de openbare ruimte. Ee formele aanwijzing en beëdiging is een tijdrovende kwestie geweest. Daarnaast blijft borging van de inzet en aansturing een voortdurend aandachtspunt. De samenwerking moest echt op gang komen en er moest een evenwicht gevonden worden. De controle op de naleving van de Corona maatregelen heeft verschillende onderdelen gekend die met iedere wijziging van de noodverordening verschoven. Aan de orde kwamen: groepsgrootte, afstand houden, sportclubs en kantines, horeca en terrassen (inclusief tenten), sportscholen, sporten in de open lucht, jeugd, mondkapjes, vuurwerk, carbid, etc. Daarbij werden ook de voorschriften met iedere noodverordening weer net iets anders en veranderden definities. Na de inwerkingtreding van een nieuw wettelijk kader ging de aandacht vooral uit naar het duiden van de regels. Het anderhalve meter team van de gemeente heeft in veel situaties helderheid gegeven over de manier waarop we om zijn gegaan met specifieke situaties. Inwoners en ondernemers waren was op zoek naar de ruimte binnen het wettelijke kader om zo veel mogelijk te kunnen blijven doen. In die dynamiek hebben de boa’s hun toezichtstaken uitgevoerd. Insteek was vooral het gesprek voeren en in verbinding blijven. Pas als het echt niet anders kan werd er geschreven.
Deze aanpak heeft gewerkt. De naleving in de gemeente Raalte was over het algemeen goed. Af en toe een stevig gesprek en een incident, maar niet in (rand)stedelijke proporties. De inzet op de Corona maatregelen is niet terug te vinden in specifieke producten in dit jaarverslag. Het product was feitelijk ‘zichtbaar aanwezig zijn’. Wel heeft de inzet op Corona een afname tot gevolg op de inzet op de reguliere taken zoals; Mor meldingen (4.1.1), Parkeren (4.5.1), Overig toezicht openbaar gebied (4.5.2), Evenementen (4.5.3) en Drank en Horeca (4.5.4). Waar mogelijk is op een slimme manier de combinatie gezocht tussen Corona toezicht en de reguliere taken. Bij de horecacontroles werd bijvoorbeeld ook de leeftijd van de bezoekers meegenomen. Carbidschieten is een onderwerp dat meer aandacht heeft gekregen in de Corona tijd. Zie hiervoor paragraaf 4.5.5.
4.1.2
Toezichthouders
Er zijn in verband met Corona gedurende de periodes van de intelligente lockdown minder fysieke controles uitgevoerd. Dat is ook expliciet het gemeentelijke beleid geweest. Daarnaast is thuiswerken het devies waardoor ook de toezichthouders minder vanuit het gemeentehuis opereerden. Dit maakte het nog meer noodzakelijk om
18
de controles thuis goed voor te bereiden, goed te plannen en waar mogelijk slim te combineren. Daar is men goed in geslaagd. In de bouw liepen de werkzaamheden echter ‘gewoon’ door. De controle op de bouw is daarom ook, met in achtneming van Coronaregels, onverkort doorgaan.
4.1.3
Handhavingsacties
4
0 3 3 0 0
2018 0 0 7 7 5 2 2 0 15 0
0 17 10 2 15
0 2 2 0 0
2019 4 0 13 3 12 0 2 0 14 0
4 18 14 2 14
0 2 7 0 0
0 1 0 1 5
0 1 1 0 0
0 4 8 1 5
18
6
29
44
4
35
52
9
7
2
18
9
3
Totaal
0 6 8
2017
Kap
Bouw/RO
1
Milieu
8
Totaal
9
Kap
Totaal:
Bouw/RO
0
Milieu
4
Totaal
0
Kap
0 1 0
Bouw/RO
0 2 2
Milieu
0 3 6
Totaal
Bouw/RO
Preventief Ontwerp Dwangsom Bestuursdwang Bouwstop
Actie:
Kap
Milieu
Duidelijk wordt dat het aantal handhavingsactie in 2020 ten opzichte van 2019 aanzienlijk is afgenomen en op hetzelfde niveau zit als in 2017. Alhoewel hier geen bewijzen van zijn, zijn wij van mening dat Corona hier voor een belangrijk deel debet aan is.
2020
In de eerste plaats waren er minder controlebezoeken door corona wat zijn weerslag vindt in de afname van handhavingszaken. Ten tweede hebben we in de eerste intelligente lockdown een grote terughoudendheid gezien. Mensen bleven thuis en waren veel meer op zichzelf gericht en met andere dingen bezig. Dat heeft wat gedaan met het aantal meldingen en klachten. Daar is overigens wel een omslag in gekomen, men ging zich uiteindelijk toch weer aan elkaar storen. Dat heeft dan vooral betrekking op buren gerelateerde ergernissen waar geen bestuursrechtelijke handhaving aan te pas komt. Ten derde hebben we veel inspanning geleverd op langlopende dossiers die in 2019 zijn opgestart. De grote hoeveelheid handhavingszaken in 2019 heeft dus een uitloop gehad naar 2020. Ten slotte is er ook dit jaar veel inzet geweest op het oplossen in overleg in plaats van te grijpen naar handhaving. Ook hier zien we de invloed van de corona sentimenten. Bij het bieden van de gelegenheid om een overtreding op te heffen speelt al snel de overweging van: “onder deze omstandigheden begrijpen wij dat het lastig is om…”.
4.2 Milieu
Binnen het taakveld milieu worden de klachten/meldingen die het gevolg zijn van bedrijfsmatig handelen uitgevoerd door de Omgevingsdienst. Met de Omgevingsdienst zijn afspraken gemaakt over kwaliteitscriteria en planning. Om hieraan te voldoen hebben we capaciteit ofwel financiële middelen beschikbaar gesteld. Klachten en/of meldingen als gevolg van particulieren of in het openbaar gebied worden door de gemeente Raalte zelf afgehandeld. Grotendeels dor de Boa’s maar in gevallen ook door de handhavers van het cluster VTH
4.2.1
MOR-meldingen (lokaal)
We zien een toename in de MOR-meldingen van ruim 25% ten opzichte van 2019. Dit laat zich onder andere verklaren door: Een betere verwerking van het aantal meldingen. In 2019 is een verbeterslag uitgevoerd in de applicatie waarbij het voor inwoners makkelijker/duidelijker is geworden waar ze met hun klachten terecht kunnen. Voor de behandeling van de meldingen/klachten is (tijdelijk) extra formatie aangetrokken. Meldingen/klachten worden daardoor eerder opgepakt en behandeld. Corona heeft natuurlijk als neveneffect dat veel meer mensen vanuit huis werken. Daardoor ziet men vaker dingen gebeuren in hun leefomgeving. 19
Toezichthouders zijn met name ingezet op de naleving van de coronaregels en avondklok. Mogelijk is hierdoor een afname van het naleefgedrag verklaarbaar. Het aantal meldingen over geparkeerde caravans/camper komt uit op 17. Bij 9 daarvan is een formele waarschuwing door de toezichthouders gegeven (zie ook andere tabel APV). Voor 8 meldingen was een bezoek van de toezichthouders en een vriendelijk doch dringend verzoek dus voldoende om het voertuig van de openbare weg te verwijderen. Klachten/meldingen: Lawaai & stankoverlast Illegale kap Afval en bodem Verkeer Illegale bouw Hondenpoep/bijtincidenten Overige: ook informatieverzoek Totaal:
2020 24 4 25 32 12 45 5 147
4.2.2 Periodiek toezicht op bedrijven (bovenlokaal)
De Omgevingsdienst heeft in 2020 ondanks de coronaproblemen in totaal 361 bedrijfscontroles uit kunnen voeren. Dit varieert in uitvoering van reguliere (periodieke) controles tot thema controles, administratieve controles en controles naar aanleiding van klachten over bedrijven. In totaal is 1.085 uur + 843 uur = 1928 uur gebruikt voor deze controles. Omschrijving: Algemeen Klasse 1 Klasse 2 Agrarisch (eenvoudig) Klasse 2 Agrarische (complex Klasse 2 Industrieel (eenvoudig) Klasse 2 Industrieel (complex) Klasse 3 Afval Klasse 3 Agrarisch Klasse 3 Algemeen Klasse 3 Productie Klasse 3 IPPC Afval Klasse 3 IPPC Agrarisch Klasse 3 IPPC Productie Klasse 3 IPPC Algemeen Zonder klasse indeling Totaal toezicht per klasse Asbestmeldingen en adviezen Inzet BOA Ketentoezicht Klachtenbehandeling Onvoorzien toezicht Administratie (overheveling) Milieuwachtdienst Verbeteren datakwaliteit IJVI Totaal:
Geplande Uren:
Geplande controles
Afgeronde Controles:
0 0 0 616 315 363 0 0 0 0 0 266 176 132 0
0 0 0 56 45 33 0 0 0 0 0 14 8 2 0
0 39 31 30 19 23 0 0 0 0 0 `67 4 0 19
900 0 329 259 259 72 0 125 3812
158
Lopende Controles:
Werkelijke uren
0 17 24 20 22 17 2 1 1 0 0 19 1 0 5
1 95 37
1 17 4
298
151
1085 1010 114 6 843 55 3114
20
Dat is meer dan het aantal geplande bedrijfscontroles. De oorzaak is gelegen in een verschuiving van de controle van de complexere naar de meer eenvoudiger agrarische bedrijven. Op onderdelen wijken de controles af van de prognose uit het uitvoeringsplan. Hiervoor zijn een tweetal redenen aan te wijzen; In 2020 heeft de OD op gebied van het primaire toezicht minder uren gemaakt (1135 uur) ten behoeve van Raalte dan was begroot (1868 uur). Dit is voor een belangrijk deel terug te voeren naar de gedwongen lockdownperiode door corona. De hierdoor beschikbare gekomen uren zijn, zoals al is aangegeven besteed aan 1gevelcontroles in verband met de noodzakelijke verbetering van de datakwaliteit van IJVI. Deze uren maken deel uit van de in paragraaf 3.1.1 beschreven collectieve uren. Alle milieurelevante bedrijven in de zwaardere categorieën (klasse 3) zijn goed in beeld en het toezicht daarop is goed op de rit. Voor zover nog sprake is van een inhaalslag, wordt deze in 2020 afgerond. Er zijn geen grotere risico’s voor de partners in de OD geweest. Regionaal lijkt het toezicht op met name de agrarische bedrijven onder druk komt te staan. De OD zet zich in om zoveel mogelijk van deze bedrijven ook te bezoeken. Tot nu toe lukt dit in de meeste gevallen, maar de ontwikkelingen op het gebied van stikstof hebben impact hebben op de in te zetten capaciteit.
Regio breed zijn er in 2019 afspraken gemaakt om een deel van de toezichtscapaciteit in te zetten voor de stoppersregeling. Hierdoor is het overige toezicht op de lichtere categorie agrarische bedrijven (dus de niet-stoppers) licht achtergebleven. Dit zorgt niet voor risicogevallen. Regio breed is de capaciteit die is ingebracht op het product asbest voldoende gebleken om het toezicht hierop volledig te kunnen uitvoeren. De extra inzet van 155 uur ten behoeve van Raalte is binnen de organisatie van de OD gevonden en heeft niet tot meerkosten geleid. Het asbesttoezicht in IJsselland wordt landelijk geroemd om haar level playingfield dat binnen onze regio is gecreëerd.
4.2.3 Monitoring uitvoering VTH-taken OD
In 2018 is het uitvoeringsbeleid voor de VTH taken die aan de Omgevingsdienst IJsselland zijn opgedragen vastgesteld. In dit beleid is onder andere vastgelegd dat de effectiviteit van de uitvoering wordt gemonitord aan de hand van in het beleid vastgestelde doelen, indicatoren en streefwaarden. Vastgesteld moet worden dat de Omgevingsdienst IJsselland ook dit jaar er niet in is geslaagd deze monitoringsgegevens aan te leveren. Het is om die reden niet mogelijk de effectiviteit van de uitvoering objectief te meten om waar nodig de uitvoering bij te kunnen stellen. In het kader van het proces van de verbetering van de bedrijfsvoering, zoals de OD IJsselland dit samen met de partners eind 2020 is gestart, is ook hiervoor expliciet aandacht gevraagd.