Jaarstukken 2024 - DEF VERSIE 16-06-25 incl. controleverklaring en raadsbesluit
Tekst van het document
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl 2023 92,0%
n.b. 92,0%
92,0%
91,1%
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
In mijn buurt zijn weinig tot geen dingen kapot
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
Speelvoorzieningen (kinderen tot 12 jaar) In mijn buurt is voldoende parkeergelegenheid Mijn buurt is schoon
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl Bron: www.waarstaatjegemeente.nl Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
2.2.6 Gerealiseerde baten en lasten Bedragen in € Omschrijving
Begroting na wijziging 2024
Realisatie 2024
Verschil 2024
-3.825.550 17.559.411 13.733.861 -1.385.732 12.348.129
-5.233.300 17.302.115 12.068.815 -177.234 11.891.581
-1.407.751 -257.296 -1.665.046 1.208.498 -456.548
Baten Lasten Gerealiseerd totaal van baten en lasten Mutaties in reserves Gerealiseerd resultaat 2.2.7 Analyse verschillen Verklaring verschil uitgaven en inkomsten Bedragen in € Omschrijving verklaring
- is voordeel Verschil
Hogere storting reserve IVOR (saldo programma 2)
138.000
Minder kosten elektriciteit openbare verlichting / meer baten Minder kosten verkeer en vervoer
-259.000 -34.000
Meer kosten openbaar groen
50.000
Meer kosten civieltechnische kunstwerken Meer kosten begraafplaatsen Budget klimaatadaptie naar 2025 Minder rente doorbelast Meer doorberekening diverse eenheden Minder doorberekening eenmalige investeringen naar 2025
28.000 30.000 -52.000 -455.000 237.000 -170.000
Overige verschillen Totaal verschil
30.452 -456.548
Jaarstukken 2024
39
Onttrekking reserve IVOR (nadeel € 138.000) Bij het opstellen van de Integrale Visie Openbare Ruimte (IVOR) is bepaald dat het saldo van de jaarrekening voor het beheer van de openbare ruimte verrekend wordt met de reserve IVOR. Dit geldt voor verschillen op het gebied van civieltechnische kunstwerken, openbare verlichting, wegen, openbaar groen, begraafplaatsen, gemeentelijke afvalverwerking en plaagdierenbestrijding. Deze verschillen zijn dus niet van invloed op het rekeningresultaat en worden dan ook niet benoemd in het 'Overzicht van baten en lasten in vogelvlucht' van de jaarrekening. Elektriciteit openbare verlichting (voordeel € 259.000) De gemiddelde leveringstarieven voor gas en elektriciteit zijn in 2024 gedaald ten opzichte van 2023. We hebben minder onderhoud uitgevoerd doordat we de verlichting verduurzamen. De begroting voor 2025 is dan ook gewijzigd en het bedrag naar beneden bijgesteld. De kosten door vandalisme en andere schade zijn gestegen. Verkeer en vervoer (voordeel € 34.000) Enkele (dure) projecten zijn niet doorgegaan. Daarnaast zijn projecten goedkoper uitgevallen. In een aantal gevallen konden we gebruik maken van een aanbod van de provincie Overijssel door mee te doen aan pilots of inschrijvingen, waarbij de projecten voor de gemeente gratis zijn.
Openbaar groen (nadeel € 50.000) Het bleek nodig om van extra externe adviezen en externe diensten gebruik te maken. Het betrof specialistische werkzaamheden of specialistische kennis. Civieltechnische kunstwerken (nadeel € 28.000) Diverse onverwachte, soms achterstallige, herstelwerkzaamheden aan civieltechnische kunstwerken hebben tot een overschrijding geleid. Deze herstelwerkzaamheden betreffen onder andere betonreparatie. Begraafplaatsen (nadeel € 30.000) Voor het onderhoud van begraafplaatsen werken we samen met externe partijen. Vorig jaar zijn de kosten van onderhoud van begraafplaatsen fors gestegen. Het aantal begrafenissen fluctueert jaarlijks. Klimaatadaptatie (voordeel € 52.000) De (eenmalige) budgetten klimaatadaptatie zijn toegekend voor de jaren 2024 en 2025. Het voordeel over 2024 wordt overgebracht naar en ingezet in 2025. Minder doorberekening eenmalige investeringen Doorbelasting door naar 2025:
Bedrag
* M8210029 MIP voorbereidingskosten / onderzoek MIP
-53.303
* M8210035 2e fase Centrum Raalte
-36.734
* M8210603 Opstellen Beheerplan wegen
-28.640
* M8723004 Beleid circulariteit
-43.240
Diversen
-8.083
Totaal
-170.000
Jaarstukken 2024
40
Verschillen in de reservemutaties Hogere storting reserve IVOR (saldo programma 2)
Bedrag 138.000
Hogere storting onderhoud sportvelden 2024
57.630
Hogere onttrekking onderhoud wegen 2024
-10.240
Lagere onttrekking onderhoudsreserve gebouwen
382.355
Geen onttrekking ivm extra kosten openbare verlichting
194.000
Geen onttrekking vanwege beleid klimaatadaptie (naar 2025) Minder onttrekking door lagere doorberekeningen eenmalige investeringen, waaronder: * M8210029 Onderzoek MIP naar 2025
120.000
80.534
* M8210601 Ecologisch berm- en slootbeheerplan naar 2025
18.040
* M8210602 beheerplan straatmeubilair naar 2025
30.000
* M8560006 Leefbare dorpen en wijken naar 2025
96.424
* M8560105 Gedragscode Flora en Fauna naar 2025
10.138
* M8210016 Aanbesteding informatievoorz openbare ruimte
32.843
* Diverse M8 kredieten
17.334
Totaal lagere beschikking door lagere doorberekening eenmalige investeringen
285.313
Diversen
41.440
Totaal
Jaarstukken 2024
1.208.498
41
Jaarstukken 2024
42
Programma 3: Onderwijs, werk en inkomen Portefeuillehouder:
Wethouder G. Toeter
Programmacoördinator:
Domeinmanager T. Schrör
2.3.1 Welke ontwikkelingen zijn er in 2024 geweest? Spreidingswet Op 31 januari 2024 is de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen in werking getreden, in de volksmond bekend als de 'Spreidingswet'. Deze wet heeft gemeenten een expliciete wettelijke taak gegeven om asielopvangvoorzieningen mogelijk te maken. In het verdeelbesluit is opgenomen dat Raalte voor 1 juli 2025 208 opvangplekken moet realiseren, waarvan 33 opvangplaatsen voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen. De gemeente heeft gekozen voor zorgvuldigheid boven snelheid. Het proces om te komen tot een nieuwe opvanglocatie gaat langer duren dan de gestelde realisatiedatum van 1 juli 2025 in de Spreidingswet. Dit betekent dat de gemeente Raalte voor deze cyclus van de Spreidingswet geen opvangplekken kan realiseren, maar wel doorgaat met het realiseren van een geschikte opvanglocatie. Tijdelijke doorstroomlocatie Den Alerdinck Sinds 1 december 2023 huren we twee groepsgebouwen op landgoed Den Alerdinck voor de opvang van statushouders. Statushouders gekoppeld aan Raalte stromen vanuit het AZC in op Den Alerdinck, waar zij verblijven in afwachting van een reguliere woning in de gemeente Raalte. In februari 2024 is gestart met de instroom van statushouders. In 2024 hebben we in totaal 65 statushouders op Den Alerdinck opgevangen, in afwachting van een woning.
Door de komst van Den Alerdinck hebben we de taakstelling van 2024, inclusief de achterstand van 2023 tijdig kunnen behalen. Dit betekende wel een toename van instroom van statushouders in 2024 ten opzichte van 2023. Stichting de GKB Het college heeft het ontwerpbesluit genomen tot toetreding tot Stichting de GKB. Stichting de GKB komt in de plaats van de Gemeenschappelijke Regeling GKB. De definitieve toetreding vindt, na ondertekening van de deelnameovereenkomst, in 2025 plaats. 2.3.2 Doelstellingen 2024 1. We bieden ondersteuning aan wie (tijdelijk) niet kan voorzien in het eigen inkomen en recht heeft op een uitkering. 2. We begeleiden mensen naar werk die hierbij ondersteuning nodig hebben, met als doel dat inwoners maximaal meedoen naar eigen vermogen. Werk is voor ons meer dan een reguliere betaalde baan. Het kan bijvoorbeeld ook beschut werk of vrijwilligerswerk zijn. We hebben een sterke infrastructuur om dit doel te bereiken, waar de Stichting Werk Raalte een belangrijk onderdeel van is.
Jaarstukken 2024
45
3. We werken aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt, om ervoor te zorgen dat er nu en in de toekomst passend werk beschikbaar is voor onze inwoners en voldoende geschikte werknemers voor onze werkgevers. 4. We ondersteunen inwoners vanuit effectief minima- en schulddienstverleningsbeleid met aandacht voor de menselijke maat. 5. Signaleren en terugdringen van laaggeletterdheid is een integraal onderdeel van de dienstverlening en het beleid in het sociaal domein. 6. Voor jongeren is er een sluitende aanpak. Jongeren gaan naar school, hebben werk of een passende dagbesteding. We werken samen met school om uitval te voorkomen. 7. We werken samen met scholen om leerachterstanden te voorkomen en zetten in op sociaal welbevinden van onze jeugd. 8. Kinderen in de gemeente Raalte worden optimaal voorbereid voor de basisschool, doordat er de mogelijkheid is om deel te nemen aan de voorschoolse voorzieningen. Voor de kinderen met een ontwikkelingsachterstand is er extra ondersteuning in de vorm van voor- en vroegschoolse educatie. 9. We ondersteunen statushouders bij hun inburgering en integratie in de gemeente Raalte, zodat zij zo snel mogelijk naar vermogen meedoen in onze samenleving.
2.3.3 Wat hebben we ervoor gedaan en wat hebben we ermee bereikt? 1.1 We begeleiden mensen naar werk die hierbij ondersteuning nodig hebben, met als doel dat inwoners maximaal meedoen naar eigen vermogen. Werk is voor ons meer dan een reguliere betaalde baan. Het kan bijvoorbeeld ook beschut werk of vrijwilligerswerk zijn. We hebben een sterke infrastructuur om dit doel te bereiken, waar de Stichting Werk Raalte een belangrijk onderdeel van is. 2.1 Aan het uitvoeringsplan Raalte Werkt is in 2024 uitvoering gegeven. Zo hebben we statushouders ondersteund bij het vinden van een passende plek en zijn er meer beschutte werkplekken gerealiseerd dan de landelijke taakstelling. 2.2 Naast de taken die we al bij de Productie hadden ondergebracht zoals werkervaringsplaatsen zijn we gestart met participatietrajecten voor inburgeraars. 3.1 We werken regionaal samen in de arbeidsmarktregio Zwolle. Binnen deze samenwerking is er in 2024 een nieuwe meerjarenagenda 2024-2028 vastgesteld. Vanuit deze meerjarenagenda werken we samen aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt. In deze meerjarenagenda is opgenomen dat we gaan werken met een regionaal werkcentrum. Als gemeente Raalte nemen we hierin een proactieve houding. We bieden inwoners en werkgevers van Raalte op laagdrempelige wijze ook een lokaal loket voor alle vragen rondom werk en inkomen.
Inwoners en werkgevers kunnen hiervoor tijdens de openingstijden van dit loket terecht in de bibliotheek van Raalte. 4.1 In 2024 hebben we stappen gezet voor de implementatie van het beleidsplan 'Rondkomen met je inkomen'. Jaarstukken 2024
46
Naast de implementatie van de wijzigen in de verordening, zijn we op het gebied van het inkomensondersteuningsbeleid bijvoorbeeld gestart met De Voorzieningenwijzer en een nieuw pakket in de gemeentepolis voor inwoners met lage zorgverwachting. Voor schuldhulpverlening hebben we met het onderwijs afspraken gemaakt over theatercolleges geld aan jongeren op het Mbo en hebben de persoonlijke benadering aan inwoners met betalingsachterstanden (onder andere door middel van huisbezoek) geïntensiveerd. 4.2 In 2024 is specifiek onderzoek verricht naar de tevredenheid van inwoners met schuldhulpverlening (toegespitst op schuldregelingen en budgetbeheer) door de GKB. Uit dit onderzoek blijkt dat inwoners over het algemeen zeer tevreden (8+) zijn met schuldhulpverlening door de GKB. 5.1 In 2024 hebben we, samen met Stichting Lezen & Schrijven en Humanitas, afspraken gemaakt over de bevordering van basisvaardigheden in onze gemeente. Vanuit een nieuwe 'ambassadeursrol' wil Humanitas inwoners in contact brengen met het taalaanbod van het Taalpunt Raalte. We hebben afspraken gemaakt over training door Stichting Lezen & Schrijven aan consulenten van Humanitas en de gemeente over het herkennen, bereiken en overdragen naar het Taalpunt van inwoners met gebrekkige basisvaardigheden.
6.1 We zijn verdergegaan met uitvoering geven aan het regionaal meerjarenbeleidsplan VSV (voortijdig school verlaters). We zijn lokaal aan de slag gegaan met de thema’s zoals integrale ondersteuning van jongeren in een kwetsbare positie, jongeren in beeld hebben en houden en het duurzaam naar werk begeleiden van jongeren. 6.2 In maart 2024 is er een compleet nieuw team leerplicht gestart, zij zijn op alle punten nog in ontwikkeling en investeren op de verbinding tussen het onderwijs, de leerplichtambtenaar, doorstroomconsulent, het Centrum voor Jeugd en Gezin en de clusters werk en WMO. Hiermee wordt gezamenlijk gewerkt aan een vroegtijdige integrale ondersteuning van jeugdigen. 7.1 Vanuit het Nationaal Programma Onderwijs zijn er diverse projecten uitgevoerd, waaronder de inzet van een jongerenwerker op drie basisscholen, Vakantie BSO voor kinderen met een spraak/taal of sociaal emotionele achterstand, trainingen Positieve gezondheid en versterking van het CJG contactpersoonschap op (voor)scholen. Ook is er een bijdrage geleverd aan het evenement van het jongerenwerk Raalte viert zomer. 8.1 Met de Voor- en Vroegscholen is er gewerkt aan het verbeteren van de kwaliteit van VVE (Vooren Vroegschoolse Educatie), onder meer door het verbeteren van het monitoringsinstrument. Daarnaast is er gewerkt aan het versterken van de ouderbetrokkenheid.
9.1 We ondersteunen op basis van maatwerk inburgeraars de juiste participatieplaats te vinden. We vinden het ook belangrijk dat organisaties (o.a. taalaanbieders, Vluchtelingenwerk, welzijnswerk, Taalpunt) die een rol hebben in of aansluitend op de inburgering elkaar kennen en waar nodig samenwerken. Daarom voeren we periodiek lokaal een inburgeringsoverleg. In 2024 hebben we een pilot gedraaid met participatieplaatsen bij De Productie in samenwerking met een jobcoach. De successen uit de pilot willen we behouden en we zijn in gesprek met De Productie hoe we dit verder kunnen ontwikkelen. Jaarstukken 2024
47
9.2 We hebben in 2024 de hoge instroom kunnen opvangen door middel van de doorstroomlocatie Den Alerdinck. We hebben periodiek overleg gevoerd met partners zoals Vluchtelingenwerk en de woningcorporatie om de gevolgen van deze instroom te bespreken, zoals de inzet van meer maatschappelijke begeleiding en uitstroom naar een reguliere woning. 2.3.4 Verantwoording nieuw beleid 2024 Niet van toepassing. 2.3.5 Waar meten we ons succes aan af? De verplichte BBV-beleidsindicatoren en de indicatoren uit het tweejaarlijks onderzoek 'Waar staat je gemeente' zijn te vinden via: Indicatoren Indicatoren programma 3 Banen Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar Netto arbeidsparticipatie Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. Bijstandsuitkeringen Het aantal personen met een bijstandsuitkering, per 10.000 inwoners van 18 jaar e.o. Aantal re-integratievoorzieningen Het aantal re-integratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar: % Kinderen in uitkeringsgezin Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. % Jeugdwerkloosheid Het percentage werkloze jongeren (16 tot 22 jaar).
Referentie Werkelijk Begroting Werkelijk jaar cijfer 2022 2023 2024 2024
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO) % Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 tot 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
Absoluut verzuim per 1.000 inwoners van 5 tot 18 jaar Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 5 tot 18 jaar. Jaarstukken 2024
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
48
Relatief verzuim per 1.000 inwoners van 5 tot 18 jaar Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 5 tot 18 jaar. Het percentage 2,5 tot 4 jarigen, dat deelneemt aan de voorschoolse voorzieningen
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
2017
90%
Bereik van de meedoenregeling 18+ Het percentage inwoners dat onder de doelgroep valt dat daadwerkelijk gebruik maakt 2023 van de meedoenregeling Bron: KWIZ armoedemonitor
35%
91%
Bron: CJG en kinderopvangorganisatie die subsidie ontvangen voor VVE en Peuterwerk
Tevredenheid inwonders met ons inkomensbeleid en dde uitvoering daarvan. Gemiddelde cijfer dat inwoners ons geven bij het cliëntervaringsonderzoek inkomensondersteuning
2023
7,5
35%
40%
46%
7,5
Nieuw 7,5 onderzoek in 2025
Bron: cliënervaringsonderzoek inkomensondersteuning Legenda:
Verplichte beleidsindicatoren op basis van vernieuwing BBV
2.3.6 Gerealiseerde baten en lasten Bedragen in € Omschrijving
Begroting na wijziging 2024
Realisatie 2024
Verschil 2024
-17.340.798 25.902.936
-17.287.749 25.654.202
53.049 -248.734
8.562.138
8.366.453
-195.685
2.420.592 10.982.730
2.653.971 11.020.424
233.379 37.694
Baten Lasten Gerealiseerd totaal van baten en lasten Mutaties in reserves Gerealiseerd resultaat 2.3.7 Analyse verschillen Verklaring verschil uitgaven en inkomsten Bedragen in € Omschrijving verklaring Minder kosten Inburgering Minder kosten voorschoolse voorzieningen Meer doorbelasting diverse domeinen Overige verschillen Totaal verschil Jaarstukken 2024
- is voordeel Verschil -70.000 -67.000 186.000 -11.306 37.694 49
Minderkosten inburgering ( € 70.000 voordeel) De kosten voor maatschappelijke begeleiding en participatieverklaringen van statushouders kunnen we toerekenen aan de rijksbijdrage nieuwe wet inburgering. Hierdoor vloeit € 70.000 van ons regulier budget voor maatschappelijke begeleiding terug naar de algemene middelen. Minderkosten voorschoolse voorzieningen ( € 67.000 voordeel) Bij de vaststellingen peuterwerk van kinderdagverblijven is € 39.000 teruggevorderd, doordat het aantal gerealiseerde peuterplekken over 2023 lager zijn vastgesteld. Daarnaast zijn de beschikte subsidies peuterwerk over 2024 lager dan het beschikbare budget. Reservemutaties De resultaten voor inkomensvoorzieningen, re-integratie en de uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening zijn toegevoegd dan wel onttrokken aan de reserve sociaal domein. Deze zijn verder toegelicht in de paragraaf Sociaal domein. De resultaten van de opvang Oekraïners en doorstroomlocatie den Alerdinck zijn toegevoegd danwel onttrokken aan de reserve opvang statushouders en vluchtelingen. Deze zijn verder toegelicht in de paragraaf Vluchtelingen. Verschillen in de reservemutaties Hogere stortingen in reserve sociaal domein
Bedrag 60.725
Lagere beschikking over reserve sociaal domein
-368.627
Hogere storting/lagere beschikking opvang vluchtelingen
364.659
Lagere onttrekking energietoeslag eenmalig
62.551
Lagere onttrekking ivm minder kosten verhoogde asielinstroom (naar 2025)
111.621
Diversen
2.450
Totaal
233.379
Jaarstukken 2024
50
Programma 4: Maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Portefeuillehouder:
Wethouder G. Toeter
Programmacoördinator:
Domeinmanager T. Schrör
2.4.1 Welke ontwikkelingen zijn er in 2024 geweest? Tijdens de Algemene Ledenvergadering (ALV) van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) op 29 november 2024 heeft een meerderheid van de gemeenten ingestemd met de resolutie 'Stop met gesprekken vervolg IZA totdat is voldaan aan gestelde voorwaarden'. Ook de gemeente Raalte heeft ingestemd met deze resolutie. Gemeenten voelen zich geen gelijkwaardig partner aan de landelijke IZA-tafel. Inhoudelijk staan gemeenten wel achter de beweging die het IZA nastreeft (beweging naar de ‘voorkant’). Doel van deze resolutie is om weer als gelijkwaardig partner aan tafel te komen bij de onderhandelingen over een nieuw zorg en welzijnsakkoord het Integraal Zorg en Welzijnsakkoord (IZWA) met de borging van financiële dekking. Het ministerie van VWS heeft op 17 december 2024 bevestigd dat de SPUK IZA in 2025 doorloopt. Dat SPUK IZA houdt in dat gemeenten hun activiteiten vanuit SPUK IZA (als onderdeel van de Werkagenda VNG bij het Integraal Zorg Akkoord (IZA) in het GALA) kunnen voortzetten. Het vervolg van de SPUK IZA vanaf 2026 is afhankelijk van de uitkomsten van de onderhandelingen op het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) en de deelname van gemeenten daarin. Berenschot De raad heeft in maart 2024 het sociaal domein aangewezen als een van de mogelijke besparingsrichtingen.
Daarom is door Berenschot onderzoek laten uitvoeren naar de volgende onderzoeksvragen: Hoe wordt er binnen het sociaal domein (samen)gewerkt en welke verbeteringen (ontwikkelrichtingen) dragen bij aan het verkrijgen van grip op de kosten? Welke besparingsmaatregelen kan de gemeente treffen om de kosten binnen het brede sociaal domein te verlagen? In augustus is het onderzoek door Berenschot opgeleverd. Scan Dorpen en wijken We hebben de scan Dorpen en Wijken ontwikkeld. Met deze scan hebben we een objectief beeld van de huidige staat van de fysieke en sociale omgeving in onze wijken en dorpen. De uitkomsten van deze scan vinden hun vertaling in het Koersdocument Dorpen en Wijken.
2.4.2 Doelstellingen 2024 1. We vinden het belangrijk dat onze inwoners van alle leeftijden zoveel mogelijk op eigen kracht meedoen in de samenleving. Daarom werken we aan het versterken van de zelfredzaamheid en veerkracht van onze inwoners en zetten we breed in op preventie en normalisering en werken we met alle partners samen vanuit het gedachtegoed positieve gezondheid. Hierbij draait gezondheid om mentaal en fysiek welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen in de samenleving en dagelijks functioneren. Normaliseren betekent ook stoppen met hulpverlening zodra de inwoner weer zelf verder kan. Jaarstukken 2024
53
2. Raalte kenmerkt zich door een verbonden samenleving, waarin ontmoeting belangrijk is en inwoners naar elkaar omkijken. Dit willen we behouden en versterken. 3. We zijn ons ervan bewust dat niet al onze inwoners (volledig) op eigen kracht mee kunnen doen in de samenleving. Voor deze inwoners bieden we passende (maatwerk)ondersteuning. We investeren nadrukkelijk in wijken of in specifieke doelgroepen die in mindere mate veerkrachtig zijn. 4. We zorgen voor goede randvoorwaarden, zodat senioren, mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking of (psychische) kwetsbaarheid op een verantwoorde manier en zo zelfstandig mogelijk in hun eigen huis en omgeving kunnen (blijven) wonen. 2.4.3 Wat hebben we ervoor gedaan en wat hebben we ermee bereikt? 1.1 Zo hebben we gewerkt aan de Ketenaanpak Valpreventie, waarbij regionale en lokale samenwerkingspartners afspraken maken over voorlichting en bewegingsaanbod voor 65-plussers. Het doel is om bewustwording te creëren rondom het voorkomen van vallen en senioren aan te moedigen deel te nemen aan valpreventie, beweeginterventies of door te stromen naar reguliere beweegprogramma's voor ouderen. 1.2 Vanuit Raalte Sportief en Gezond hebben we ondersteuning geboden aan inwoners en verenigingen voor activiteiten die bijdragen aan een goede gezondheid van onze inwoners. Onder andere met de subsidieregeling Raalte Sportief en Gezond.
1.3 Vanuit het programma Kansrijke Start zijn er drie netwerkbijeenkomsten voor professionals georganiseerd met als doel kennis te delen en de samenwerking te verstevigen rondom de eerste 1000 dagen van een kind. De interventie Nu niet zwanger is geïmplementeerd. Ook is er gewerkt aan de regionale ketenaanpak Kansrijke Start met gemeenten, Salland Zorgverzekeraar en medische en sociale professionals. 1.4 In 2024 zijn we gestart met het programma Sociale Basis waarin we samen met onze partners werken aan een toekomstbestendige sociale basis. Onder dit programma zijn vier lijnen geformuleerd te weten; toekomstbestendige sociale basis, herijking subsidiebeleid, koersdocument beleid Sociaal Domein en leren en ontwikkelen in proeftuinen. Samen met onze partners geven we in 2025 hieraan verdere invulling. 1.5 Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) is dé plek voor ouders, jeugdigen en professionals bij vragen over opvoeden, opgroeien en gezondheid. Op basis van de uitgangspunten in de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming is in 2024 onderzocht hoe het CJG organisatorisch en financieel verder versterkt moet worden om de benodigde ondersteuning toekomstbestendig te kunnen bieden. De gemeenteraad heeft ingestemd met het voorstel, in 2025 werkt het college hiervoor een implementatieplan uit.
Ook is er vanuit het CJG, net als in 2023, extra ingezet op de samenwerking met het onderwijs zodat er gezamenlijk tijdig gesignaleerd wordt en kinderen en ouders zoveel mogelijk met collectieve voorzieningen worden ondersteund.
Jaarstukken 2024
54
2.1 Vanuit Mantelzorgondersteuning Raalte is in 2024 extra ingezet op het bereiken van de werkende mantelzorgers, onder andere binnen de gemeente Raalte als werkgever. Ook was er specifiek aandacht voor de mantelzorgers van mensen met dementie. In 2024 is het uitvoeringsplan Mantelzorg 2025 vastgesteld. Hierin gaan we werken aan het in beeld krijgen van mantelzorgers, het versterken van de positie van mantelzorgers, jonge mantelzorgers en de ondersteuning van mantelzorgers. 3.1 De samenwerking tussen Veilig Thuis IJsselland en het CJG is verstevigd door gezamenlijk casuïstiek te bespreken. In januari 2024 hebben alle medewerkers van het sociaal domein de training ‘signaleren en (h)erkennen vanuit huiselijk geweld en kindermishandeling’ gevolgd. Hierdoor weten medewerkers hoe ze geweld (h)erkennen, bespreekbaar maken en ze de meldcode moeten gebruiken. 3.2 Begin 2024 is de Regiovisie Kracht in Kwetsbaarheid; van opvang en beschermd wonen naar wonen eerst en een beschermd thuis vastgesteld door de raden van alle betrokken gemeenten. In Raalte zijn we aan de slag met de regionale uitvoering en lokale vertaling van de gezamenlijke regiovisie. De lokale vertaling van deze regiovisie is vastgelegd in het uitvoeringsplan Beschermd Thuis. Deze wordt begin 2025 vastgesteld door het college.
Mooi voorbeeld van deze lokale uitvoering is de wooncommunity De Ware in Raalte waar mensen wonen en leven met zorg en aandacht voor elkaar. 3.3 In 2024 is in de regio IJsselland met gemeenten en specialistische jeugdhulpaanbieders gewerkt aan de verschillende transformatie opgaven, namelijk: Normaliseren, Ambulantiseren en Kleinschalig gezinsgericht wonen. Voor de resultaten is het nog te vroeg, want de evaluatie van het transformatieconvenant staat voor 2025 op de agenda. Gemeenten en specialistische jeugdhulpaanbieders hebben daarnaast gezamenlijk geïnventariseerd welke wijzigingen het inkoopmodel nodig had na hier 2 jaar mee gewerkt te hebben. Ook is de Hervormingsagenda jeugd, aanpak wachttijden en het contractmanagement onderdeel geweest van de regionale samenwerking. 3.4 In 2024 is de Regiovisie Midden-IJssel door alle betrokken gemeenteraden vastgesteld. Op basis hiervan werken we samen met het zorgkantoor/zorgverzekeraar en onze zorgpartners aan de verbinding tussen het zorgdomein en het sociaal domein, zodat we de uitdaging die op ons afkomt vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA) nog meer vanuit gezamenlijkheid kunnen aanpakken. Als gemeente hebben we vooral een rol in de pijlers Vergrijzing, Gezond Leven en Mentale Gezondheid. Via zogenaamde werkpakketten geven we gezamenlijk uitvoering aan deze pijlers.
4.1 In 2024 is het actieplan Zelfstandig Thuis Wonen geëvalueerd. Op basis van deze evaluatie blijven we samen met partners en inwoners doorlopend werken aan dat wat nodig is om mensen zolang en veilig mogelijk zelfstandig thuis te laten wonen. Thema’s als Wonen, Meedoen, Ondersteuning en Zelfredzaamheid zijn hierin leidend. In 2024 lag daarbij vooral de focus op bewustwording van de woontoekomst van 55-plussers en doorstroombevordering vanuit sociale huurwoningen. In 2025 wordt dit voortgezet.
Jaarstukken 2024
55
2.4.4 Verantwoording nieuw beleid 2024 Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) Voor het jaar 2024 en 2025 zijn er extra middelen voor het CJG beschikbaar gesteld om daarmee de huidige formatie in stand te houden. Hiermee heeft het CJG in 2024 zonder wachtlijsten ondersteuning kunnen bieden. Ook is er extra ingezet op de doelgroep risicojongeren. Vanwege de krappe arbeidsmarkt is het helaas nog niet gelukt om de beoogde crisisfunctie in te vullen. 2.4.5 Waar meten we ons succes aan af? De verplichte BBV-beleidsindicatoren en de indicatoren uit het tweejaarlijks onderzoek 'Waar staat je gemeente' zijn te vinden via: Indicatoren Indicatoren programma 4
Referentie Werkelijk Begroting Werkelijk jaar cijfer 2022 2023 2024 2024
Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
Aantal per 10.000 inwoners in de desbetreffende bevolkingsgroep. Jongeren met jeugdhulp
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl *
Percentage van alle jongeren tot 18 jaar. * Door een aanleveringsfout zijn de gegevens onjuist. Actuele cijfers van deze indicator:
7,4%
Jongeren met jeugdreclassering
-
-
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
Percentage van alle jongeren van 12 tot 23 jaar. Jongeren met jeugdbescherming Percentage van alle jongeren tot 18 jaar Jongeren met een delict voor de rechter Percentage van alle 12 t/m 21 jarigen Cliëntervaring Wmo: Percentage dat (helemaal) eens is met de stellling: De medewerker en ik hebben in het gesprek samen naar oplossingen gezocht
-
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
2022
89%
89%
90%
82%
De zorg/ondersteuning past bij mijn hulpvraag 2022
87%
87%
88%
96%
88%
88%
89%
83%
Bron: Cliëntervaringsonderzoek Wmo 2022
Cliëntervaring Wmo:
Bron: Cliëntervaringsonderzoek Wmo 2022
Cliëntervaring Wmo Door de zorg/ondersteuning die ik krijg kan ik mij beter redden
2022
Bron: Cliëntervaringsonderzoek Wmo 2022
Legenda: Verplichte beleidsindicatoren op basis van vernieuwing BBV
Jaarstukken 2024
56
2.4.6 Gerealiseerde baten en lasten Bedragen in € Omschrijving
Begroting na wijziging 2024
Realisatie 2024
Verschil 2024
Baten
-1.469.789
-1.832.970
-363.181
Lasten Gerealiseerd totaal van baten en lasten Mutaties in reserves Gerealiseerd resultaat
33.998.452
32.817.060
-1.181.392
32.528.663
30.984.090
-1.544.573
-2.806.687 29.721.976
-1.162.342 29.821.747
1.644.345 99.771
2.4.7 Analyse verschillen Verklaring verschil uitgaven en inkomsten Bedragen in € Omschrijving verklaring
- is voordeel Verschil
Minder kosten algemene sociale voorzieningen
-113.000
Minder kosten volksgezondheid Rijksbijdrage meerkosten sociaal domein Oekraïense ontheemden t.g.v. reserve SD Meer doorberekening diverse domeinen
-53.000
223.000
Minder doorberekening eenmalige investeringen
-89.000
Overige verschillen Totaal verschil
62.771 99.771
69.000
Algemene sociale voorzieningen (voordeel € 113.000) en volksgezondheid (53.000 voordeel) In 2024 heeft het rijk middelen beschikbaar gesteld ten behoeve van het uitvoeren van het Gezond en actief leven akkoord (GALA) en integraal Zorgakkoord (IZA). Er zijn kosten voor het versterken van de sociale basis en terugdringen van gezondheidsachterstanden ten laste van de rijksbijdrage GALA en IZA gebracht. Dit is de belangrijkste reden dat we middelen overhouden op de reguliere budgetten algemene sociale voorzieningen en volksgezondheid. Reservemutaties De resultaten voor wmo en jeugd zijn toegevoegd dan wel onttrokken aan de reserve sociaal domein. Deze zijn verder toegelicht in de paragraaf Sociaal domein. Minder doorberekening eenmalige investeringen
Bedrag
Versterking dienstverlening voor kwetsbare inwoners naar 2025
-62.180
Diverse posten
-26.820
Totaal
-89.000
Jaarstukken 2024
57
Verschillen in de reservemutaties
Bedrag
Hogere stortingen in reserve sociaal domein
1.356.770
Lagere beschikking over reserve sociaal domein
54.011
Lagere doorberekening eenmalige kredieten: * M8671103 herrijking subsidiebeleid naar 2025
69.625
* M8671104 Koploperprojectondersteuning
50.000
* M8608500 Transformatiebudget sociaal domein naar 2025
113.939
Totaal lagere beschikking door lagere doorberekening eenmalige investeringen Totaal
Jaarstukken 2024
233.564 1.644.345
58
Programma 5: Duurzaamheid en energietransitie Portefeuillehouder:
Wethouders R. Bisschop en A. Kreule
Programmacoördinator:
Domeinmanager M. Lammerts van Bueren
2.5.1 Welke ontwikkelingen zijn er in 2024 geweest? Elektriciteit Net als in andere gemeenten, worden we ook in Raalte geconfronteerd met transportschaarste op het elektriciteitsnet. Dit betekent dat het net op bepaalde piekmomenten zo hoog belast wordt dat het dichtbij de maximale capaciteit komt. Om te voorkomen dat er uitval van elektriciteit plaatsvindt beperkt de netbeheerder verdere groei van de vraag door aanvragen voor een grootzakelijke aansluiting niet meer toe te kennen. Voornamelijk bedrijven kunnen hier hinder van ondervinden. In oktober 2024 is er landelijk een prioriteitskader geïntroduceerd waarmee nieuwe grootzakelijke aansluitingen bestemd voor activiteiten met een grote maatschappelijke waarde bovenaan de wachtlijst worden gezet. Daarmee kunnen nieuwe aansluitingen voor bijvoorbeeld de politie, gezondheidszorg en het onderwijs eerder worden gerealiseerd dan andere aansluitingen. Toch blijft er voorlopig een wachtlijst bestaan voor deze grote aansluitingen. Er wordt hard gewerkt om het elektriciteitsnet verder uit te breiden. De voorbereidingen van uitbreidingen op het midden- en laagspanningsnet in Raalte zijn gestart. Op het laagspanningsnet wordt een buurtgerichte aanpak gehanteerd waarbij kabels en elektriciteitshuisjes worden verzwaard of bijgebouwd. Voor het middenspanningsnet worden extra regel- en transportverdeelstations gebouwd.
Grootschalige opwek De provincie Overijssel heeft het beleid voor grootschalige opwek door middel van zonne- en windenergie gewijzigd. Er zijn instructieregels opgenomen in de Omgevingsverordening en het Provinciaal Programma Energiestrategie is aangepast. De provincie neemt daarmee de regie op de ontwikkeling van windenergie en beperkt de mogelijkheden voor nieuwe grootschalige zon-opland projecten. RES West-Overijssel is daarmee niet langer bepalend voor grootschalige opwek, er komt daarom geen RES 2.0. Bestuurders blijven echter wel samenwerken binnen de nieuwe Agenda Energietransitie West-Overijssel aan bestaande en bredere (nieuwe) doelen binnen de energietransitie. Raalte heeft ervoor gekozen geen programmeringsafspraken met de provincie Overijssel te maken. Wel kan het zo zijn dat er via de provincie alsnog initiatieven onze kant op komen. Daarvoor is gemeentelijk beleid opgesteld waarin onze voorwaarden voor eventuele windturbines zijn vastgelegd. Daarmee worden, in het eventuele geval dat er grote windmolens komen in Raalte, de belangen van omwonenden en onze natuur zoveel mogelijk beschermd. De opgenomen voorwaarden gaan onder andere over de afstand tot woningen, over geluid en over het betrekken van omwonenden tijdens de ontwikkeling van een eventueel project.
De gemeentelijke regels zijn gedeeld met de provincie omdat zij bevoegd gezag zijn voor het grootschalig opwekken van windenergie. Bij de beoordeling van een initiatief zal de provincie ook het gemeentelijke beleid meenemen, wanneer dit redelijk en juridisch haalbaar is. Jaarstukken 2024
61
Overkoepelend beleidsplan duurzaamheid Er is in 2024 hard gewerkt aan de totstandkoming van het overkoepelend beleidsplan duurzaamheid. Het plan moet richting geven voor Raalte op het thema duurzaamheid. Binnen de onderwerpen energie, klimaatadaptatie en circulariteit wordt in kaart gebracht wat er aan wet- en regelgeving, afspraken en ambitie op tafel ligt. Er worden doelen opgesteld voor 2030 en actielijnen die werken aan het realiseren van deze doelen. Het concept van het beleidsplan wordt in de loop van 2025 definitief gemaakt en vervolgens vastgesteld door de gemeenteraad. Raalte zet daarmee een grote stap op duurzaamheid en schept de basis voor het realiseren van de grote klimaatdoelen van 2050. 2.5.2 Doelstellingen 2024 1. We werken toe naar een toekomstbestendig buitengebied en toekomstbestendige bedrijven door in 2030 op deze plekken 100 Gigawattuur (GWh) aan duurzame energie op te wekken. 2. We werken aan een toekomstbestendige gebouwde omgeving, duurzaam wonen in de wijken en dorpen. We stimuleren en faciliteren initiatieven gericht op duurzame mobiliteit, energiebesparing en aardgasvrije woningen en gebouwen. 3. We werken aan een gezonde/duurzame, schone leefomgeving waarbij we inzetten op een hoger percentage hergebruik van verschillende (circulaire) afvalstromen.
We zetten in op bewustwording in de samenleving, we communiceren over nut en noodzaak van het scheiden van afvalstromen. 4. We werken toe naar een asbestvrije leefomgeving. 2.5.3 Wat hebben we ervoor gedaan en wat hebben we ermee bereikt? 1.1 Er is in 2024 hard gewerkt aan het overkoepelend beleidsplan duurzaamheid. In de loop van 2025 wordt het plan definitief gemaakt en besproken met de gemeenteraad. 1.2 Er wordt in West-Overijssel niet langer toegewerkt naar de RES 2.0. Wel is er een nieuwe samenwerkingsvorm gevonden in wat de Agenda Energietransitie West-Overijssel is genoemd. Onder deze agenda wordt regionaal samengewerkt aan bestaande en nieuwe doelen binnen de energietransitie. 1.3 Er komt geen RES 2.0. Er is besloten om de samenwerking te continueren onder de Agenda Energietransitie West-Overijssel. In het beleidsplan stellen we voor dat we vasthouden aan 100GWh opwek in 2030. 1.4 In 2024 heeft de gemeente bijgedragen aan de start van de samenwerking tussen bedrijven op bedrijventerrein De Zegge op het gebied van elektriciteit. Ook werken we, steeds intensiever, samen met Enexis aan de uitbreiding van het elektriciteitsnet. 1.5 Net als voorgaande jaren hebben we de lokale energie-initiatieven financieel ondersteund door middel van een subsidieregeling. De regeling wordt ook in 2025 voortgezet. In 2024 is er door drie energie-coöperaties gebruik van gemaakt.
Jaarstukken 2024
62
1.6 Het Energiefonds Raalte is al geruime tijd leeg. Dat betekent dat er goed gebruik van is gemaakt. Er is in 2024 een subsidieregeling voor het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed vastgesteld waarvoor de eerste aanvragen al zijn ontvangen. 2.1 In het overkoepelend beleidsplan duurzaamheid wordt in actielijnen beschreven hoe Raalte verder richting geeft aan de warmtetransitie. Het beleidsplan is in de loop van 2025 gereed. 2.2 Via het energieloket van de gemeente Raalte, het duurzaam bouwloket, zijn inwoners geadviseerd over het verduurzamen van hun woningen. Via het duurzaam bouwloket zijn in 2024 bij 127 huishoudens energiescans of adviesgesprekken uitgevoerd. Met het daaruit volgende advies kunnen inwoners aan de slag met verduurzamingsstappen. Daarnaast zijn de maandelijkse inloopspreekuren, verzorgd door de energievakmannen van Raalte, druk bezocht. Tijdens deze spreekuren kunnen inwoners antwoord krijgen op vragen met betrekking tot verduurzaming van hun woningen. 2.3 Onze energiebespaarcoaches, klussers en energievakmannen hebben ook in 2024 huishoudens geholpen met kleine energiebesparende maatregelen. In totaal gaat het om 73 huishoudens (huuren koopwoningen). 3.1 Onder Circulariteit, één van de drie hoofdonderwerpen van het overkoepelend beleidsplan duurzaamheid, worden de eerste stappen gezet richting een circulair Raalte.
Het beleidsplan is in de loop van 2025 gereed. 3.2 In 2024 is gestart met de voorbereidingen van een communicatiecampagne in de dorpskern van Heeten. Door de informatiebehoefte van inwoners te peilen en onze communicatie daar op aan te passen willen we grondstofstromen beter zien te scheiden. Hierdoor kan een groter percentage van het afval worden gebruikt als grondstof waarmee de hoeveelheid restafval kan dalen. Deze eerste campagne zien we als pilot met een mogelijk vervolg in andere kernen. 4.1 In 2024 zijn minder vierkante meters asbestdak gesaneerd dan vooraf verwacht. Agrariërs leven met veel onzekerheden over de toekomst van hun bedrijf, waardoor eigenaren van een asbestdak beslissingen over het al dan niet saneren ervan uitstellen. In 2024 is € 6.979 aan bijdragen verstrekt. Daarnaast hebben 9 inwoners meegedaan met de Week van de Asbestvrije Schuur. Met een nieuwe aanpak willen we de sanering in 2025 e.v. meer stimuleren, omdat de verwering van asbestdaken steeds sneller gaat. 2.5.4 Verantwoording nieuw beleid 2024 Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat en energiebeleid (CDOKE) De CDOKE uitkering van het rijk is bedoeld voor (structurele) personele lasten voor de additionele werkzaamheden die bij gemeenten zijn belegd als gevolg van het klimaatakkoord.
In Raalte geven we al een deel van de uitkering uit aan de structurele lasten van medewerkers die onder deze noemer zijn aangenomen. Een ander deel is in 2024 gebruikt voor de inhuur van personeel binnen het cluster duurzaamheid en voor inhuur benodigd voor de totstandkoming van het Overkoepelend Beleidsplan Duurzaamheid. Na vaststelling van het beleidsplan in 2025 wordt het restant van de uitkering ingezet voor personeel dat zich bezighoudt met duurzaamheid.
Jaarstukken 2024
63
Verduurzamen woningen door middel van energievakmannen Er is in 2024 minder gebruik gemaakt van de expertise van de energievakmannen dan vooraf verwacht. In de loop van 2024 is het project waarvoor de energievakmannen worden ingezet, Warm voor Elkaar, opnieuw onder de aandacht gebracht bij onze inwoners. Daardoor is de vraag naar het advies van de vakmannen en de uitvoering van kleine energiebesparende maatregelen toegenomen. Toch is de inzet achtergebleven bij de verwachting. Eind 2024 is gestart met het kijken naar uitbreiding van de doelgroep van het project om daarmee meer inwoners te helpen met energiebesparing. We verwachten dat de uitbreiding van dit project leidt tot meer energieadviezen. Uitvoeringskosten duurzaamheid Een groot deel van het budget ‘uitvoeringskosten duurzaamheid’ is gebruikt in 2024. Onder andere voor de sprintsessie op De Zegge, het duurzaam bouwloket en subsidie voor onze energie coöperaties. Toch was er voorafgaand aan 2024 verwacht dat er meer zou worden uitgegeven. Dit komt omdat de aanvankelijke planning van de totstandkoming van het overkoepelend beleidsplan liet zien dat uitvoering van onderdelen van het plan zou starten in 2024. Het beleidsplan laat langer op zich wachten waardoor de start van de uitvoering nu wordt verwacht in de loop van 2025.
Er is gekozen voor het overhevelen van het restant van het budget naar de komende jaren om daarmee handen en voeten te kunnen geven aan de actielijnen uit het beleidsplan. 2.5.5 Waar meten we ons succes aan af? De verplichte BBV-beleidsindicatoren en de indicatoren uit het tweejaarlijks onderzoek 'Waar staat je gemeente' zijn te vinden via: Indicatoren
Jaarstukken 2024
64
Referentie Werkelijk Begroting Werkelijk jaar cijfer 2022 2023 2024 2024
Indicatoren programma 5 Fijn huishoudelijk restafval Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval per bewoner per jaar (kg). Bron: CBS - Statistiek Huishoudelijk Afval Hernieuwbare elektriciteit Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa (de cijfers vanaf 2020 worden opnieuw bepaald a.g.v. de opgave aardgasloos). Hergebruik ten opzichte van totale huisvuilaanbod
Bron: waarstaatjegemeente.nl
Bron: waarstaatjegemeente.nl
2022 t/m 2026 zijn streefgetallen. Beleid wordt 2022 herijkt
77%
77%
7,8
7,8
Bron: ROVA Score op de tevredenheid t.a.v. afvalinzameling is voldoende 2022 Bron: 2-jaarlijkse enquête Rova
78%
CO2-uitstoot gebouwde omgeving in de gemeente Raalte 2021 84,6 73,1 Bron: Klimaatmonitor. Cijfers afgerond op Ton*1000 CO2. Hernieuwbare energie 2021 10,9% 13,4% Bron: Klimaatmonitor. Legenda: Verplichte beleidsindicatoren op basis van vernieuwing BBV
2.5.6 Gerealiseerde baten en lasten Bedragen in € Omschrijving
79%
78%
7,8
n.b.
80,0
n.b.
25,5%
n.b.
Begroting na wijziging 2024
Realisatie 2024
Verschil 2024
Baten
-6.501.984
-4.483.890
2.018.094
Lasten Gerealiseerd totaal van baten en lasten Mutaties in reserves
6.583.031
4.201.621
-2.381.410
81.047
-282.269
-363.316
-260.177
-39.686
220.491
Gerealiseerd resultaat
-179.130
-321.955
-142.825
Jaarstukken 2024
65
2.5.7 Analyse verschillen Verklaring verschil uitgaven en inkomsten Bedragen in € Omschrijving verklaring
- is voordeel Verschil
Minder doorberekening eenmalige investeringen ten gunste van de exploitatie
-140.000
Overige verschillen Totaal verschil
-2.825 -142.825
Minder doorberekening eenmalige investeringen Doorbelasting door naar 2025
Bedrag
Sanering asbestdaken en stortkosten Raalte duurzaam 2050 uitvoering
-9.950 -137.763 -147.713
Deelname project energie en duurzaamheid Afronding
7.360 353 7.713
Totaal
-140.000
Verschillen in de reservemutaties Lagere beschikking over reserves door lagere doorberekening M8:
Bedrag
* M8704004 Verduurzaming maatschappelijk vastgoed naar 2025
49.096
* M8704074 Energieloket naar 2025
8.693
* M8704079 Raalte Duurzaam 2050 naar 2025
162.702
Totaal
220.491
Jaarstukken 2024
66
Programma 6: Economie Portefeuillehouder:
Wethouder B. Breunissen
Programmacoördinator:
Domeinmanager M. Lammerts van Bueren
2.6.1 Welke ontwikkelingen zijn er in 2024 geweest? De oorlog in Oekraïne heeft in 2024 nog steeds invloed op de economie. De gevolgen van de oorlog op energieprijzen, grondstoffen en wereldhandel blijven voelbaar. Technologie en digitalisering spelen een steeds grotere rol in de economie. Kunstmatige intelligentie, automatisering en digitalisering van diensten en productieprocessen versnellen de economische transitie. 2.6.2 Doelstellingen 2024 1. Een minimale top tien en het streven naar een top drie notering in de MKB vriendelijkste gemeente in Overijssel. 2. We zetten in op kwalitatief en voldoende bedrijfskavels. 3. We gebruiken de kansen en mogelijkheden die de Regio Zwolle ons biedt. 4. We zetten in op de realisatie van vitale en attractieve winkelcentra. 5. Het toeristisch aanbod stimuleren en faciliteren wij. 6. We zetten in op maximale ondersteuning van evenementenorganisaties. 7. Samen met het bedrijfsleven rollen we het merk Raalte geeft Ruimte verder uit. 8. We spelen in op de economische opgaven via de economische agenda. 2.6.3 Wat hebben we ervoor gedaan en wat hebben we ermee bereikt? 1.1 Omdat we wat efficiënter wilden werken is de taskforce ondernemersdienstverlening onderdeel geworden van het overleg dat we 2x per jaar hebben met de voorzitters van de ondernemersverenigingen. 1.2 In 2024 zijn we doorgegaan met het startersloket.
ZP-Raalte voert het startersloket namens de gemeente uit. 1.3 We hebben ingezet op de accountmanagers Economie als eerste aanspreekpunt voor het bedrijfsleven en ondernemersverenigingen. Dit leidt tot korte lijnen met ondernemers. 2.1 Op de uitgifte van bedrijfskavels hebben wij een actieve inzet gepleegd. Dit heeft ertoe geleid dat 0,7 ha in optie is gegeven en dat 1,4 ha verkocht is in 2024. In het kader van de groeibeelden worden de mogelijkheden van nieuw bedrijventerrein verkend.
Jaarstukken 2024
69
3.1. Zowel bestuurlijk als ambtelijk hebben we ons actief ingezet binnen de Regio Zwolle. Een concreet voorbeeld hiervan is het programma karakteristieke stationsomgevingen. 4.1 Na afronding van het project Grote Markt en de Plas hebben wij een vervolg gegeven aan de tweede fase van het ruimtelijk kwaliteitsplan centrum Raalte. In Heino hebben we uitvoering gegeven aan de centrumvisie (bijvoorbeeld door het aanstellen van een centrum coördinator en het inpassen van meer groen). 4.2 We hebben ondersteuning geboden aan het opzetten van een Vereniging Vastgoedeigenaren Centrum Raalte. Deze Vereniging is inmiddels een feit. Momenteel wordt gewerkt aan het vorm geven van een BedrijvenInvesteringsZone. 5.1 In 2024 is actief deelgenomen aan de verkenning van het Nationaal Park Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal. 5.2 Samen met het Waterschap, Salland Marketing en ondernemers zijn de toeristische kansen van het Overijssels kanaal verkend. 5.3 In 2024 zijn we van start gegaan met het relatiebeheer voor ondernemers in de recreatie- en toeristenbranche. 6.1 Er is een verbeterslag uitgevoerd voor het aanbieden van informatie aan evenementen organisatoren. Ook is hierbij de aanvraag voor evenementen gedigitaliseerd. Bovendien ligger er diverse op te pakken acties. 6.2 Er zijn bijeenkomsten georganiseerd om organisatoren van evenementen met elkaar te verbinden en kennis te delen.
Ook zijn er nieuwsbrieven verspreid met diverse onderwerpen, ontwikkelingen en updates op het gebied van evenementen. 7.1 Het merk Raalte Geeft Ruimte is verder verbreed om meerdere organisatie op aan te haken zoals Heino Aktief en Landstede. Ook zijn concrete stappen gezet om het gezamenlijk eigenaarschap te borgen. 8.1 In 2024 zijn we verder gegaan met het uitvoeren van de economische agenda 2020-2025. 2.6.4 Verantwoording nieuw beleid 2024 Onderzoeksgeld kwaliteitsverbetering bestaande bedrijventerreinen Concreet lopen er drie projecten (aanpak Zompstraat, kwaliteitsverbetering Blankenfoort/'t Zeegsveld en sprintsessie de Zegge). We sluiten hierbij zoveel mogelijk aan bij initiatieven van onze lokale ondernemers. Bijdrage Regio Zwolle De meerjarenagenda is in werking getreden en wordt uitgelijnd in de verschillende programma's. Voor de gemeente Raalte is de Novex Regio Zwolle van belang voor onze groeiopgave (zie verantwoording programma 1). Daarnaast zijn de Sponsstrategie en de karakteristieke stationsomgevingen belangrijke projecten voor de gemeente Raalte. Jaarstukken 2024
70
Raalte Geeft Ruimte Voor 2024 zat de gemeente aan kop binnen Raalte Geeft Ruimte. Afgesproken is dat wij gezamenlijk met belanghebbenden gaan participeren. Dit betekent dat dit gebeurt in samenwerking met onder andere gemeentelijke ondernemersverenigingen. Gezien een bestuurswissel is de oprichting van de Stichting Raalte Geeft Ruimte vertraagd. Dit betekent ook dat gezamenlijk participeren is uitgesteld naar 2025. Human Capital Agenda (HCA) Het oorspronkelijke plan voor een grootschalige aanpak is gewijzigd naar een meer kleinschalige benadering. Als gevolg hiervan is het budget voor 2024 niet uitgegeven. De Human Capital Agenda is onderdeel geworden van Raalte geeft Ruimte. Hierin werd onder andere het MBO-traineeship en het leiderschapsprogramma ontwikkeld en uitgerold. Het krediet voor de periode 2025 tot en met 2027 kan vervallen. Dit wordt bij de zomernota 2025 verwerkt. Verhoging bijdrage Salland Marketing Salland (waarvan Raalte deel uitmaakt), is één van de vijf toeristische regio’s in Overijssel. Focus is gelegd op het Salland Kompas, een strategische agenda voor heel Salland voor de periode 20242027. Deze is opgesteld in samenwerking met toeristische ondernemers, stakeholders, gemeenten en Salland Marketing/ MarketingOost. Vanuit het kompas is nadrukkelijk de aansluiting gezocht bij de (beoogde) programmalijnen van het Uitvoeringsprogramma van Gastvrij Overijssel.
Ook is de versterking gezocht met het Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal programma, Hanzesteden langs de IJssel, Deventer en VisitOost. 2.6.5 Waar meten we ons succes aan af? De verplichte BBV-beleidsindicatoren en de indicatoren uit het tweejaarlijks onderzoek 'Waar staat je gemeente' zijn te vinden via: Indicatoren
Jaarstukken 2024
71
Indicatoren programma 6
Referentie jaar cijfer
Werkelijk Begroting Werkelijk 2022 2023 2024 2024
Vestigingen Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 65 jaar. Functiemenging De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Aantal toeristische overnachtingen
Bron: aangiften toeristenbelasting Uitgifte industriegrond
Bron: gemeentelijke administratie Aantal vestigingen gemeente Raalte Bron: Biro
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
2022 285.863 285.863
300.000
2022 6,70 ha. 6,70 ha.
3,2 ha.
2022
3.800
3.788
3.788
Aantal banen gemeente Raalte 2022 18.601 18.601 Bron: Biro Stabiele top 10 positie MKB vriendelijkste gemeente Overijssel 2020 7 Bron: Onderzoek Lexnova Legenda: Verplichte beleidsindicatoren op basis van vernieuwing BBV
2.6.6 Gerealiseerde baten en lasten Bedragen in € Omschrijving Baten
1,4ha.
18.700 3
Begroting na wijziging 2024
Realisatie 2024
Verschil 2024
-37.844
-68.369
-30.525
Lasten Gerealiseerd totaal van baten en lasten Mutaties in reserves
1.302.439
1.141.330
-161.109
1.264.595
1.072.961
-191.634
-125.104
-106.808
18.296
Gerealiseerd resultaat
1.139.491
966.153
-173.338
Jaarstukken 2024
72
2.6.7 Analyse verschillen Verklaring verschil uitgaven en inkomsten Bedragen in € Omschrijving verklaring
- is voordeel Verschil
Minder kosten economie
-80.000
Minder doorberekening eenmalige investeringen
-83.000
Overige verschillen Totaal verschil
-10.338 -173.338
Minder kosten economie (voordeel € 80.000) In 2024 is een bedrag van € 56.000 niet benut. Daarnaast werd het bedrag voor regionaal programma Stationsomgeving van € 27.000 in 2024 nog niet ingezet. Met de samenwerkingspartners is de afspraak gemaakt dat de gemeenten om de beurt de kosten voor rekening nemen. Minder doorberekening eenmalige investeringen Doorbelasting door naar 2025:
Bedrag
* Uitvoeren centrumvisie Heino naar 2025
-15.983
* Kwaliteitsimpuls openbare ruimte naar 2025
-10.099
* Uitvoeren beleidsplan recreatie en toerisme naar 2025
-26.000
* Raalte geeft Ruimte naar 2025
-18.954
* Kwaliteitsverbetering bestaande bedrijven naar 2025
-3.812
Doorbelasting niet door naar 2025: * Ondersteuning evenementen * Human Capital Agenda * Diverse posten Totaal
-74.848 5.142 -15.000 1.706 -8.152 -83.000
Verschillen in de reservemutaties Lagere beschikking door lagere doorberekening M8, waaronder:
Bedrag
* M8310116 Human Capital Agenda
13.296
* M8310002 Acutaliseren evenementenbeleid naar 2025
5.000
Totaal
Jaarstukken 2024
18.296
73
Jaarstukken 2024
74
Programma 7: Sport, cultuur en maatschappelijk vastgoed Portefeuillehouder:
Wethouders B. Breunissen en G. Toeter
Programmacoördinator:
Domeinmanager T. Schrör
2.7.1 Welke ontwikkelingen zijn er in 2024 geweest? Gemeentehuis en brandweerkazerne Afgelopen jaar is er een start gemaakt met de renovatie van het Gemeentehuis, waarbij de vloerbedekking wordt vervangen en schilderwerk wordt uitgevoerd. Brandweerkazerne Heino is gestart met de sloop en in de zomer van 2026 moet de nieuwbouw gerealiseerd zijn. Hoogerheyne De raad heeft op 6 maart 2024 besloten om eenmalig maximaal € 2.049.000 beschikbaar te stellen aan Stichting Sportbelang Heino voor groot onderhoud, renovatie en verduurzaming; om de sporthal in elk geval de komende 15 jaar in stand te houden. Er is overleg gaande met de Stichting over de (financiële) afspraken die hiervoor moeten worden vastgelegd in een subsidiebeschikking. Cultuur In het voorjaar is het nieuwe cultuurbeleidsplan 2024 'Cultuur versterkt' met uitvoeringsprogramma 2024 en 2025 door de raad vastgesteld. Door plannen van het kabinet staan de middelen voor cultuur onder druk. Diverse culturele instellingen en verenigingen moeten of willen (vanwege hoge huurkosten en /of ruimtegebrek) de huidige locatie verlaten en zijn dus op zoek naar een nieuwe locatie. 2.7.2 Doelstellingen 2024 1. Vanuit de visie van Positieve Gezondheid zien wij Sport- en Beweegstimulering als 'must' voor een gezonde leefstijl. Het levert een goede bijdrage aan het fysiek, mentaal en sociaal welbevinden van onze inwoners.
Wij zetten ons daarom in dat iedere inwoner met plezier en zonder belemmering op zijn eigen niveau kan bewegen en sporten. Inclusief aandacht voor sporttalentontwikkeling en topsporters. 2. We dragen zorg voor een duurzaam, toekomstbestendig en passend aanbod aan maatschappelijk vastgoed en onderwijshuisvesting in nauw overleg met onze partners. 3. We zetten in op een zichtbaar en samenhangend cultureel aanbod dat Raalte aantrekkelijk maakt, waarin de culturele identiteit wordt behouden en ontwikkeld; waarin iedereen mee doet en waarin cultuur een belangrijke verbindingsfactor is. 4. We verkennen of we met een andere manier van subsidiëring onze maatschappelijke doelen beter kunnen bereiken. 2.7.3 Wat hebben we ervoor gedaan en wat hebben we ermee bereikt? In 2024 zijn alle bestaande beleid(sregelingen) waarmee Sport en Bewegen worden gefaciliteerd in concept in kaart gebracht en gecategoriseerd. In 2025 presenteren wij deze beleidsinventarisatie met een analyse hoe met huidig beleid de ambities in het Sportakkoord worden ondersteund.
Jaarstukken 2024
77
Het kernteam heeft een Uitvoeringsplan Sportakkoord 2024 vastgesteld en uitgevoerd. Het kernteam heeft de raad medio oktober 2024 geïnformeerd over wat het kernteam per thema heeft opgepakt en nog gaat doen. In 2025 volgt op basis van een advies van het kernteam Sportakkoord een voorstel op welke onderdelen aanpassing van bestaand beleid en/of uitvoeringsregelingen gewenst is om de ambities van het Sportakkoord te borgen. In 2024 zijn de buurtsportcoaches ingezet op de volgende profielen om sport- en beweegstimulering in de gemeente te bevorderen, met extra aandacht voor wijken en dorpen waar inwoners lager scoren op de sport- en beweegnorm, mentale gezondheid en overgewicht.
Preventiecoach Organiseert preventieactiviteiten zoals fittesten, wandelchallenges en beweegdiploma's in zes wijken van Raalte-dorp, Heeten, Nieuw Heeten, Lierderholthuis en Heino. Combinatiefunctionaris Onderwijs Richt zich op jeugd in en rondom scholen, met lobby voor behoud van vakleerkrachten en het opstellen van een visiedocument over vaardig bewegen. Clubkadercoach en verenigingsadviseur Ondersteunt sportaanbieders, organiseert bijeenkomsten over sociale veiligheid, en bouwt een sportplatform. Beweegcoach Begeleidt kwetsbare inwoners met persoonlijk beweegadvies en schakelt met de Regiocoach aangepast sporten. Coördinator Sport en Preventie Coördineert de Brede Regeling Combinatiefuncties, neemt deel aan kernteams en bouwt samenwerkingsrelaties uit.
Onderzoek van een extern bureau heeft uitgewezen dat de twee hoofdopdrachten passend zijn. Ook de resultaten van het Sportbedrijf qua bezetting ( gemiddeld >60%) en bezoekersaantallen zijn goed in vergelijking met andere sportbedrijven. Voor meer inzicht hoeveel exploitatiebijdrage de maatschappelijke activiteiten nodig hebben, is voor 2025 een productbegroting opgesteld. De beschikbare exploitatiebijdrage is voldoende voor de afgesproken maatschappelijke activiteiten. Voor meer inzicht hoeveel van de exploitatiebijdrage de verschillende maatschappelijke activiteiten nodig hebben, is voor 2025 een productbegroting opgesteld. Er zijn in 2024 twee aanvragen Stimuleringslening Sportaccommodaties toegewezen. Door de extra beschikbaar gestelde middelen is er nog voldoende ruimte voor nieuwe aanvragen. In juli 2024 heeft de raad ingestemd met het projectplan voor de vernieuwbouw van de St Jozefschool en het projectplan voor de renovatie van CBS de Linde. Daarnaast is een locatie - en haalbaarheidsonderzoek gedaan naar de nieuwbouw van de Bernadetteschool op het sportpark in Heeten. 3.1 Het uitvoeringsprogramma 2024 van het nieuwe cultuurbeleidsplein 2024 Cultuur Versterkt is opgepakt.
Jaarstukken 2024
78
3.2 De vernieuwde bibliotheek in Raalte dorp is in het voorjaar in gebruik genomen. Planvorming voor verduurzaming en herinrichting bibliotheek in Heino is gestart. 3.3 De gesprekken met Salland Wonen en De Coöperatie over de toekomst van De Maalderij in Heino zijn voortgezet. Uitgangspunt is om het gebouw te behouden voor de cultuursector. 3.4 Alle beelden in de openbare ruimte zijn geschouwd door de Kunstwacht. Op basis daarvan is een beheerplan opgesteld. Het beheer en onderhoud wordt per 1 januari 2025 intern uitgevoerd. De Commissie Beeldende Kunst is heel actief geweest met de advisering van projecten van derden (inwoners en instellingen) en eigen kunstwerken (herstel en verplaatsen en Openluchtmuseum Molenhof Raalte). 3.5 Samen met culturele instellingen en verenigingen die op zoek zijn naar een nieuwe ruimte, zijn mogelijkheden verkend. Dit wordt voorgezet in 2025. 3.6 Onderzocht is of Joods vastgoed tijdens de WOII onteigend is en of rechtsherstel heeft plaatsgevonden. De conclusie van het onderzoek is dat de gemeente Raalte geen Joods vastgoed heeft gekocht of verkocht. Voor zover de onderzoekers konden nagaan, heeft de gemeente geen naheffingen voor gemeentebelastingen bij het rechtsherstel gestuurd. De resultaten zijn gepresenteerd aan nabestaanden en andere betrokkenen.
3.7 We zijn met Het Oversticht in gesprek over het actualiseren van de lijst met gemeentelijke monumenten en karakteristieke panden. Het traject herijking subsidies is opgepakt en loopt ook in 2025 nog door. De raad is in het najaar 2024 over dit traject bij gepraat. Het aantal aanvragen voor Sport- en Beweeg initiatieven loopt terug. Er zijn in 2024 twee subsidieaanvragen toegekend. Bij de actualisatie van de regeling is mede daarom de beoordelingsprocedure van de aanvragen vereenvoudigd en verkort. De vraag rijst hoe relevant deze subsidieregeling nog is voor sport- en beweeginitiatieven, nu het kernteam Sportakkoord via het Uitvoeringsplan Sportakkoord slagvaardig invulling geeft aan de sport- en beweegambities in het Sportakkoord. 2.7.4 Verantwoording nieuw beleid 2024