DEF Rapport visie op de dorpsrand Heino-N3

Strategisch ontwerpers voor gebieden in beweging

Visie van het dorp voor de dorpsrand Heino-N35 Eindrapport mei 2023

11 mei 2023 Dit rapport is opgesteld in opdracht van de kerngroep, bestaande uit bewoners van Heino en vertegenwoordigers van de gemeente Raalte. Land-id Kantoorgebouw De Enk Tivolilaan 205 6824 BV Arnhem

Inhoudsopgave 1

Inleiding 1.1 Aanleiding en doel 1.2 Het projectgebied 1.3 Procesverloop: hoe is deze visie tot stand gekomen?

2 3 4 5

2

Visie van het dorp op de dorpsrand 2.1 Visiekaart en speerpunten 2.2 Toelichting van de visie per thema

6 7 8

3

Samenvatting participatiemomenten

18

4

Conclusie en vervolg

20

BIJLAGEN A

Gebiedsbeschrijving van de deelgebieden

23

B

Participatieproces B.1 De eerste avond van de dorpsrand: 'Verkennen' B.2 De tweede avond van de dorpsrand: 'Verbreden' B.3 De derde avond van de dorpsrand: 'Versterken'

28 28 33 60

2

1 Inleiding

In dit rapport is de visie van het dorp voor de dorpsrand Heino-N35 en de totstandkoming daarvan te lezen. Deze visie is gemaakt door het dorp, voor het dorp. In het eerste hoofdstuk is de aanleiding en het doel van de visie samengevat en wordt het projectgebied kort toegelicht. Daarna is te lezen hoe deze visie tot stand is gekomen. In hoofdstuk twee is de opgestelde visie gepresenteerd in beeld en woord. In het derde hoofdstuk is op hoofdlijnen een samenvatting gegeven van de drie 'avonden van de dorpsrand'. Tot slot zijn in hoofdstuk vier de conlusie en een blik op het vervolgtraject opgenomen.

1.1 Aanleiding en doel De ‘Dorpsrand Heino-N35’ is het gebied tussen de N35 en de bebouwde kom van Heino. Er speelt veel in dit gebied. Denk aan de woningbouwopgave, de opwaardering van de N35, de uitbreiding van bedrijventerrein Blankenfoort en klimaat- en energieopgaven. Naast de bestaande ontwikkelingen zijn er ook (nieuwe) opgaven in Heino die wellicht een plek moeten of kunnen krijgen in de dorpsrand. Gezien de beperkte ruimte in deze dorpsrand is het belangrijk om na te denken over de wisselwerking en samenhang tussen deze ruimtelijke opgaven. Een samenhangende visie draagt bij aan het behoud en het versterken van de kwaliteit van de dorpsrand. Op initiatief van het dorp is daarom besloten om samen met inwoners, ondernemers en andere geinteresseerden een visie te vormen over de toekomst (10 jaar) van dit gebied. De visie moet kaders formuleren voor mogelijke ontwikkelingen in de dorpsrand. 3

LANDGOED DE GUNNE EN OLD HEINO

BLANKENFOORT

BEUKELER

DE VLAMINCKHORST EN ‘T RELAER

1.2 Het projectgebied Het projectgebied voor deze visie is de dorpsrand tussen de bebouwde kom van Heino en de N35. Dit gebied beslaat ongeveer 1,5 vierkante kilometer (150 ha). Het projectgebied is aangeduid op de kaart hiernaast samen met de opdeling in vier deelgebieden: Old Heino en De Gunne; het bedrijventerrein Blankenfoort; Beukeler; en De Vlaminckhorst en ’t Relaer. Deze begrenzing is geen harde grens maar heeft wisselwerking met het gebied eromheen. Hieronder is een korte beschrijving van de huidige situatie in de dorpsrand te lezen en in bijlage A wordt meer verteld over de ruimtelijke karakteristiek van de vier deelgebieden. Hoe ziet de dorpsrand er nu uit? Het gebied heeft een landelijk karakter met nog een aantal agrarische percelen waar veelal biologisch geboerd wordt. Er zijn diverse elementen die de geschiedenis van het landschap hier goed leesbaar maken. De oude essen (bolle agrarische gronden) met daaromheen houtwallen vertellen over de historische vorm van landbouw in dit gebied. Daarnaast zijn er in het gebied en in de omgeving ervan landgoederen, zoals De Vlaminckhorst, De Gunne en ’t Relaer. Deze zijn onder andere te herkennen door hun landhuizen, bossen en bomenlanen. De wandelroutes door deze landgoederen maken het gebied aantrekkelijk voor een ommetje.

Andere functies in het gebied zijn typische dorpsrandfuncties, zoals het bedrijventerrein Blankenfoort en volkstuinen. Verder ligt er het bungalowpark ‘Landgoed Old Heino’ en een ijsbaan. 4

Land-id | Eindrapport | Visie van het dorp voor de dorpsrand Heino-N35 | mei 2023 |

1.3 Procesverloop: Hoe is deze visie tot stand gekomen? De visie in hoofdstuk 2 presenteert de wens van bewoners van Heino voor de dorpsrand. Het geeft inzicht hoe de bewoners de toekomstige ontwikkeling van de dorpsrand zien en wat zij belangrijke uitgangspunten vinden. De inbreng van de bewoners is vertaald in (ruimtelijke) punten die het dorp belangrijk vindt bij (mogelijke) ontwikkelingen. Voor de totstandkoming van de visie zijn drie stappen doorlopen: 1) verkennen, 2) verbreden en 3) versterken (zie het schema onderaan de pagina). Een compacte kerngroep bestaande uit gemeente en bewoners heeft de integriteit van het proces bewaakt en speelde een centrale begeleidende rol bij alle overleggen. Daarnaast zijn er gedurende het proces enkele 'ateliers' met gemeente ambtenaren geweest voor de inhoudelijke versterking van de producten. Bij elke stap is er een bewonersavond georganiseerd. Via diverse kanalen zijn bewoners voor deze avond uitgenodigd: persberichten in lokale media, berichten op de gemeentepagina, via e-mail, social media en door het ophangen van posters in het dorp. Voor de bewoners die op de avonden zelf niet in de gelegenheid waren om te komen is de inhoud van de avonden online geplaatst op de website van de gemeente en was er een online gelegenheid om aan te vullen en te reageren (https://www.raalte.nl/dorpsrand-heino-n35).

In bijlage B is de gepresenteerde inhoud op de drie bewonersavonden en de reacties daarop verder toegelicht.

Stap 1

Stap 2

Verkennen

De eerste stap stond in het teken van verkennen. Doel van deze stap was om op te halen wat er volgens het dorp allemaal speelt in de dorpsrand. Tijdens de eerste avond hebben de circa 75 bezoekers hun inbreng gegeven over de kwaliteiten, kansen, knelpunten en mogelijke toekomstbeelden voor de dorpsrand. Stap 2: Verbreden De tweede stap stond in het teken van verbreden. Doel van deze stap was om de mogelijkheden en daaruit volgende keuzes voor de dorpsrand inzichtelijk te maken en hier een koers in te kiezen. Hiervoor is gebruik gemaakt van drie denkrichtingen voor de toekomst van de dorpsrand, waarin de input van de eerste avond is verwerkt. De ca. 120 aanwezigen hebben hier hun voorkeuren en reacties bij de verschillende opties kunnen plaatsen. Stap 3 Versterken De laatste stap stond in het teken van versterken. Doel van deze stap was om tot een gedragen en samenhangende visie van het dorp te komen voor de dorpsrand. Hiervoor zijn de reacties in stap 2 op de denkrichtingen geanalyseerd, inzichtelijk gemaakt en verwerkt tot de uiteindelijke visie. Tijdens de derde bijeenkomst (met een opkomst van ca. 150 personen) is deze visie (inclusief de gemaakte keuzes) gepresenteerd en voorgelegd aan het dorp. De laatste opmerkingen en aanvullingen zijn toegevoegd aan dit eindrapport, welke zal worden voorgelegd aan het college en het gemeentebestuur.

Stap 3

Verbreden

Dag van Heino (1) Online Start aanvullingen

Stap 1: Verkennen

Versterken

Dag van Heino (2) Online Atelier aanvullingen

Dag van Heino (3) Atelier

2022

Online aanvullingen

2023 juni

juli

augustus zomervakantie

september

oktober

november

december

januari

kerstvakantie

februari

maart

april

Visie naar gemeentebestuur mei

voorjaarsvakantie

5

Visiekaart Zie de volgende pagina's voor de toelichting.

De Gunne

+ N35 en onderzoek naar mogelijkheden voor parallelweg Herinrichten doortraproute voor fietsers door het dorp, via bestaande wegennet. ‘Doortrappers’ mogen langzamer fiets- en wandelverkeer niet hinderen.

!

+ !

!

Bestaande (recreatieve) route(s)/verbinding(en)

Aanvullen van ontbrekende recreatieve route/verbinding

!

!

Verbinding zoeken met omliggende landgoederen als belangrijke wandel-/recreatiegebieden Recreatieve waarde vergroten door aanleg van informele paden Spieker De Vlaminckhorst als historische en educatieve bezienswaardigheid langs de recreatieve route Zoekgebieden voor groenblauwe en recreatieve dwarsverbinding van dorp naar rand

!

Aandacht voor inpassing van historische bouwkampen bij nieuwe ontwikkelingen Bestaande locatie van de volkstuinen handhaven en versterken als ontmoetingsplek in de recreatieve route

Bouwhuisbos

Zoekgebied voor vergroening (bijv. bos of houtsingels) aan de rand van de rijksweg Zoekgebied voor groene intiatieven (bijv. levensbomenbos, kinderboerderij) aan de rand van het dorp Bestaande dorpsboomgaard Heino benutten als entree dorpsrand Herstellen oude loop van Vloedgraven en combineren met natuuronwikkeling langs oeverzones

+

Zoekgebied voor waterberging Zoekgebied voor mogelijke woningbouw (vlekken op de kaart zijn niet exact, maar ter indicatie) Verkenning permanent wonen op landgoed Old Heino Zoekgebied voor zonnepark (vlekken op de kaart zijn niet exact, maar ter indicatie)

+

Kansen voor opwek van zonne-energie op daken bij gebouwde ontwikkelingen Mogelijke toekomstige uitbreiding van bedrijventerrein (vlek op de kaart is niet exact, maar ter indicatie)

N

6

0

100

200

300

400

500 meter

‘t Reelaer

2. Visie van het dorp

voor de dorpsrand Heino-N35

Het toekomstbeeld van de bewoners van Heino voor de dorpsrand is een groen, toegankelijk en afwisselend landschap met daarin ruimte voor de bestaande en nieuwe ontwikkelingen, zoals wonen, werken, recreatie, bos, natuur, water, kleinschalige landbouw en infrastructuur. In dit hoofdstuk is de visie van het dorp voor de dorpsrand Heino-N35 verbeeld en beschreven. De visiekaart op de vorige pagina en de speerpunten hieronder vormen gezamenlijk het fundament van de visie. Op de volgende pagina's zal de visie per thema verder worden behandeld. Per thema zijn er drie drenkrichtingen aan het dorp voorgelegd. De reacties hierop hebben geleid tot de uiteindelijke visie. Daarnaast is de inbreng van bewoners vertaald in (ruimtelijke) punten die het dorp belangrijk vindt bij (mogelijke) ontwikkelingen.

2.1 Speerpunten Het dorp zet in op: • Behoud van het landelijke en dorpse karakter, nieuwe ontwikkelingen dienen daaraan bij te dragen; • Ruimte voor nieuwe ontwikkelingen om zo in te spelen op opgaven van het dorp, in een maat en schaal passend bij het dorp en de dorpsrand; • Clusteren van ontwikkelingen om een onrustig, rommelig landschap te voorkomen; • Nieuwe ontwikkelingen bouwen voort en dragen bij aan de huidige kwaliteiten van de dorpsrand. Groenblauwe structuren en recreatieve routes als uitgangspunt nemen in het ontwerp en verder aanvullen, zodat aantrekkelijke ommetjes ontstaan;

• Bouwen aan een fijnmazig recreatief netwerk dat het dorp, diverse recreatieve plekken in de dorpsrand en de omliggende landgoederen met elkaar verbindt; • Landgoed Vlaminckhorst (incl. Bouwhuisbos) als landschappelijk groen uitloopgebied van het dorp behouden en versterken; • Een veilige verkeerssituatie in het dorp, waarbij de hoeveelheid snel rijdend en zwaar verkeer door het dorp wordt verminderd en er aandacht is voor een veilige inrichting op plekken waar verschillende weggebruikers samenkomen of elkaar kruizen.

7

2.2 Toelichting van de visie per thema Thema Landschap & sfeer: 'Dorpsrand ontwikkelt door' De dorpsrand wordt op dit moment gewaardeerd om zijn landelijke en groene karakter. Dit karakter wordt gevormd het landgoed de Vlaminckhorst, het Bouwhuisbos, de stukken boerenland, de houtwallen, de bosjes, de natuur en de zandwegen en paden die het mogelijk maken om het gebied te beleven. Dit groene karakter is iets wat bewoners van Heino graag behouden zien. De houtwallen, bomenlanen, bosjes en routes vormen de basis van dit karakter. In

12 juni 2030

aangelegde van de nieuw je uk st n ee even kkie . Kon ik gelijk Vandaag met Fi and gewandeld sr rp gedo de de or or vo we route do gegroeid is die om bo ordt ns w ve le t, an de en gepl zien hoe oon Noah hebb nz ei een kl op n ij er m rd t ze ve boorte van hoorde ook da Ik e. ipj it in om bo ne groe al een flink leuk dat zulke n, ge eg in nl g aa no an sprong schooltuin ga gebied. Fikkie t di in jn ve zi m (was te ratieven welko aminckhorst Vl de op op lo er natuurlijke de nieuwe wat ater). Door de w op k ge is De nd makkelijk uit. wachten die ho kkig ook weer lu or ge do er ig j rd hi oo n tegenw oever ko ckhorst loopt in van am ng Vl ti ch de ri er nieuwe in route ov de or Do . eg w g erveldse jden, maar no over de Lemel stiger gaan ri ru r ee nog rk as ve w t Ik lijk. de weg is he de hond natuur et m n en va tt le nt dere ka steeds wel op nen aan de an ui st lk t. vo ch de ko j beien ge niet eerder bi ! Lekkere aard ek pl e uk le ar , en na de weg geweest wbouw om ev n naar de nieu pe lo eine Noah ge kl or do en Daarna , Jasper on an M n va is t hu jn hoor de bouw van he ar ook net! Fi da ze en ar w vallig ’n mooie te kijken. Toe en dat het zo en nd vo ge en is hebb dat ze een hu ordt. w k groene wij

8

de toekomst is het daarom wenselijk om hier zorgvuldig mee om te gaan en waar mogelijk structuren te herstellen en uit te breiden. Hierbij kan in het bijzonder aandacht worden besteed aan het leggen van verbindingen door de dorpsrand heen en met landgoederen De Gunne en ’t Reelaer. Daarnaast is het duidelijk naar voren gekomen dat bewoners de dorpsrand ook zien als een plek waar nieuwe ontwikkelingen plaats kunnen vinden, onder andere woningbouw en de aanleg van recreatieve routes en plekken. De wens is om nieuwe functies te clusteren en landschappelijk in te passen, hierdoor blijft de dorpsrand aantrekkelijk en groen en het voorkomt verrommeling. Het dorp wil toekomstige functies in samenhang met het groene landschap ontwikkelen, waarbij groen en andere functies elkaar niet in de weg zitten maar juist versterken.

◀ Verhaal uit de toekomst van een dorpsbewoner ▼ Sfeerbeeld

Land-id | Eindrapport | Visie van het dorp voor de dorpsrand Heino-N35 | mei 2023 |

Gemaakte keuzes aan de hand van de reacties op de drie denkrichtingen DENKRICHTING: LANDGOEDERENZONE

DENKRICHTING: GROEIEN VAN HET DORP

DENKRICHTING: BOSRIJKE VERBINDING

• Een voorgesteld nieuw landgoed in de dorpsrand werd over het algemeen niet als positief ervaren; • Een ruimtelijke verbinding zoeken met de bestaande (omliggende) landgoederen krijgt wel veel positieve reacties, zoals De Vlaminckhorst, De Gunne en ’t Reelaer. Deze worden gewaardeerd als groene recreatiegebieden dicht bij het dorp en vormen belangrijke ankerpunten voor de dorpsrand.

• Bij een mozaïekachtige invulling (een lappendeken van verschillende functies) van dorpsrand wordt vooral de haalbaarheid voor woningbouw in twijfel getrokken en zorgen geuit over de kwaliteit van het resulterende eindbeeld. • Een heldere visie op groei en het voorkomen van verrommeling van de dorpsrand is dus een duidelijke wens die wordt meegenomen in de visie.

• Het voorgestelde landschap in de denkrichting bosrijke verbinding viel erg in de smaak bij de meeste aanwezigen. • De dorpsrand inrichten als een robuuste, maar wel toegankelijke, groene zoom die omliggende bosgebieden verbindt, en daarmee een aantrekkelijk kader biedt voor andere functies. • Daarbij is het van belang om een haalbare balans te vinden tussen (opgaand) groen en andere functies.

9

Thema Wonen Gemaakte keuzes aan de hand van de reacties op de drie denkrichtingen DENKRICHTING: LANDGOEDERENZONE • Uit de meeste reacties kwam naar voren dat één grote woningbouwlocatie tussen Blankenfoort en de van de Cappellenweg als te massief wordt ervaren. • Daarom wordt er gekozen voor een gespreide oplossing over meerdere locaties.

Eén grote nieuwe woonbuurt

DENKRICHTING: GROEIEN VAN HET DORP

Kleine verspreide nieuwbouwerven

• Meerdere kleine woonlocaties werden enerzijds gewaardeerd, maar anderzijds ook in twijfel getrokken vanwege een mogelijk rommelig eindbeeld en de daadwerkelijke bijdrage aan de woningbouwopgave. • Nieuwe woningen dicht bij het centrum worden door de meeste mensen wel aangemoedigd.

DENKRICHTING: BOSRIJKE VERBINDING • De optie met twee compacte woningbouwlocaties werd het meest positief ontvangen. Daarom wordt deze optie overgenomen in de visie voor de dorpsrand.

Twee compacte nieuwbouwlocaties

VISIE VAN HET DORP VOOR DE DORPSRAND • Op basis van de reacties op de denkrichtingen, stelt deze visie van het dorp twee woningbouwlocaties voor: 1) ten zuiden van de uitbreidingslocatie van Blankenfoort en 2) ten zuiden van de Raalterdwarsweg.

10

Wat vindt het dorp belangrijk bij de ontwikkeling van een nieuwbouwlocatie? • Mengvorm van woontypen om verschillende doelgroepen te bedienen; • Uitstraling en architectuur passend bij het dorpse karakter van Heino; • Integratie van recreatieve routes en ontmoetingsplekken in de nieuwe woningbouwontwikkeling voor het versterken van het recreatieve netwerk en bevorderen van de gezondheid; • Integratie van (doorgaande) groenblauwe structuren in het stedenbouwkundig plan; • Ontsluiting van de nieuwbouwlocatie zo inrichten dat er geen verkeersknelpunten ontstaan, er een goede verkeersafwikkeling is en de verkeersveiligheid op orde is; • De bodemsoort en waterhuishouding zijn sturend in de landschappelijke inrichting (bv. op een laaggelegen plek een waterrijke inrichting en beplanting passend bij natte omstandigheden gebruiken). Aandachtspunten voor de ontwikkeling van een nieuwbouwlocatie: • Wanneer bij de herinrichting van de N35 wordt gekozen voor een ongelijkvloerse kruising ter hoogte van de Raalterdwarsweg, wordt de beschikbare ruimte voor woningbouw op de zuidelijke locatie beperkt. • Door de geluidsbelasting van de N35 en andere milieutechnische vereisten mag er niet te dicht bij de rijksweg worden gebouwd of moeten er maatregelen worden genomen.

Land-id | Eindrapport | Visie van het dorp voor de dorpsrand Heino-N35 | mei 2023 |

Referentiebeelden

11

Thema Bedrijvigheid Gemaakte keuzes aan de hand van de reacties op de drie denkrichtingen DENKRICHTING: LANDGOEDERENZONE

Geen uitbreidingsmogelijkheden bedrijventerrein

• Er waren verschillende geluiden of uitbreiding in de toekomst nodig is, maar specifiek ondernemers gaven aan dit wel te wensen, gezien bijna alle kavels in de nieuwe uitbreiding vergeven zijn. • Een ander geluid was dat dat het bedrijventerrein niet in de dorpsrand hoeft uit te breiden, maar dat uitbreiding aan de andere kant van de N35 ook een mogelijkheid is.

DENKRICHTING: GROEIEN VAN HET DORP • Hoewel de optie voor kleinere woon-werklocaties wordt gewaardeerd, ontstaan zorgen over verkeersdruk, verrommeling, en de soort bedrijvigheid die zich hier gaat/kan vestigen.

Kleine bedrijfslocaties

DENKRICHTING: BOSRIJKE VERBINDING

• Bij verdere groei van bedrijvigheid in de dorpsrand is er een duidelijke wens van het dorp om dit zoveel mogelijk te clusteren bij het bestaande bedrijventerreinen. • Een verdere uitbreiding van Blankenfoort grenzend aan de N35 is hierbij denkbaar.

Mogelijkheid voor uitbreiden bedrijventerrein

VISIE VAN HET DORP VOOR DE DORPSRAND • In deze visie van het dorp is een mogelijke optie opgenomen om Blankenfoort verder oostelijk uit te leggen op een compacte en geclusterde wijze. Deze kan dan worden gebruikt wanneer uitbreiding in de dorpsrand nodig en wenselijk blijkt. De hiervoor gereserveerde ruimte kan tussentijds ook een andere functie vervullen. 12

Wat vindt het dorp belangrijk bij de ontwikkeling van een nieuw bedrijventerrein? • Toekomstige uitbreidingen bij voorkeur aansluitend op het bestaande bedrijventerrein; • Integratie van recreatieve routes en ontmoetingsplekken bij de ontwikkeling van een nieuw bedrijventerrein om zo het recreatieve netwerk te versterken en de te gezondheid bevorderen; • Integratie van groenblauwe structuren in de inrichting van een nieuw bedrijventerrein en een aantrekkelijke groene overgang tussen het bedrijventerrein en de omgeving; • De bodemsoort en waterhuishouding zijn sturend in de landschappelijke inrichting (bv. op een laaggelegen plek een waterrijke inrichting en beplanting passend bij natte omstandigheden gebruiken). • Bedrijventerreinen in de dorpsrand bieden met name ruimte voor vestiging van lokale bedrijven en de soort en maat bedrijven die passen bij het dorpse karakter; • Aandacht voor duurzaamheid en klimaat. Referentiebeelden

Land-id | Eindrapport | Visie van het dorp voor de dorpsrand Heino-N35 | mei 2023 |

Thema Energie Gemaakte keuzes aan de hand van de reacties op de drie denkrichtingen DENKRICHTING: LANDGOEDERENZONE

Kleine energie-opwek voor lokaal gebruik

DENKRICHTING: GROEIEN VAN HET DORP

Groot zonneveld

• Op het thema energie is er geen eenduidige voorkeur uit deze drie denkrichtingen gekomen, maar wel twee duidelijke tegenstrijdige geluiden uit het dorp te horen: 1) geen grondgebonden zonnepark in de dorpsrand maar inzetten op zonnepanelen op daken (in de omgeving); 2) een zonnepark van rendabel formaat, maar wel goed landschappelijk ingepast. • Grote windturbines werd niet positief op gereageerd vanwege de ligging nabij huizen. Bij kleine windturbines werden vraagtekens gezet of deze wel rendabel zijn

Wat vindt het dorp belangrijk bij de ontwikkeling van duurzame energie? • Kansen voor zon op dak benutten bij gebouwde ontwikkelingen in de dorpsrand; • Geen grote windmolens; • Er zijn voor- en tegenstanders van grondgebonden zonneparken, maar als er wel een zonneveld wordt ontwikkeld dan voldoende aandacht voor landschappelijke inpassing; • De bodemsoort en waterhuishouding zijn sturend in de landschappelijke inrichting in en om zonnevelden (bv. op een laaggelegen plek een waterrijke inrichting en beplanting passend bij natte omstandigheden gebruiken). Referentiebeelden

DENKRICHTING: BOSRIJKE VERBINDING

Klein zonneveld

VISIE VAN HET DORP VOOR DE DORPSRAND • De wens om allereerst daken te benutten voor zonnepanelen staat voorop. • Daarnaast stelt de visie van het dorp twee mogelijke locaties voor waar een zonneveld eventueel zou kunnen komen, mits landschappelijk ingepast.

13

Thema Natuur & Water Gemaakte keuzes aan de hand van de reacties op de drie denkrichtingen DENKRICHTING: LANDGOEDERENZONE

• Uit de reacties blijkt dat verdere vergroening van de dorpsrand een gedeelde wens is van het dorp. • Er is echter geen duidelijke voorkeur voor één van de drie denkrichtingen naar voren gekomen.

Kleinschalige landschapselementen

DENKRICHTING: GROEIEN VAN HET DORP

Groene rand rondom het dorp

DENKRICHTING: BOSRIJKE VERBINDING

Wat vindt het dorp belangrijk bij de ontwikkeling van natuur & water? • Versterken van bestaande groen- en waterstructuren en nieuwe structuren hier op aansluiten; • Aansluiten op karakteristieken van het (deel)gebied door gebruik van kenmerkende groen- en waterstructuren zoals meidoornhagen, houtwallen, bomenlanen, onverharde paden, rabatbos; • Gebruik van gebiedseigen beplanting (eik, meidoorn); • Aandacht voor afwisseling open-gesloten en aantrekkelijke doorzichten in het landschap. • Groene initiatieven mogen niet zorgen voor een onrustig en rommelig beeld (minimaliseren van hekwerken, bijgebouwen, etc.); • Groene initiatieven zijn openbaar toegankelijk en bouwen zo mee aan het recreatieve netwerk van de dorpsrand. Referentiebeelden

Boslandschap

VISIE VAN HET DORP VOOR DE DORPSRAND • Toevoegen van natuur en water in gepaste schaal en maat zodat het andere ontwikkelingen niet in de weg zit.

14

Land-id | Eindrapport | Visie van het dorp voor de dorpsrand Heino-N35 | mei 2023 |

Thema Landbouw Gemaakte keuzes aan de hand van de reacties op de drie denkrichtingen DENKRICHTING: LANDGOEDERENZONE

• Er was geen duidelijk beeld bij collectieve landbouw voor dit gebied. • Daarnaast werden vraagtekens geplaatst bij de hoeveelheid beschikbare grond in combinatie met de andere gewenste ontwikkelingen, dit is waarschijnlijk te weinig voor reguliere land bouw.

Referentiebeelden

Beheer vanuit het landgoed

DENKRICHTING: GROEIEN VAN HET DORP

• Ook bij het thema landbouw ontstond bij deze denkrichting twijfel over het rommelige eindbeeld wat hier zou kunnen ontstaan. • De mogelijkheid voor kleinere (groene) functies en intitiatieven in de dorpsrand werd wel onderschreven.

Dorpslandbouw

DENKRICHTING: BOSRIJKE VERBINDING

• De combinatie van bos en kleinschalige bouwlanden op de historische kampen werd gesteund. • Het benutten van bos (in de vorm van voedselbossen, eetbare houtsingels of productiebos) wordt als fraaie en multifunctionele aanvulling gezien.

Benutten van het bos

VISIE VAN HET DORP VOOR DE DORPSRAND • De noordelijke cultuurhistorische bouwkampen aan de v/d Capellenweg bieden ruimte voor mogelijke nieuwe ontwikkelingen, zoals woningbouw. • De zuidelijke cultuurhistorische bouwkampen behouden zoveel mogelijk hun open karakter. • Ruimte aangrenzend aan het dorp, waar groene initiatieven zoals voedselbossen een plek kunnen krijgen. 15

Thema Sport & Recreatie Gemaakte keuzes aan de hand van de reacties op de drie denkrichtingen DENKRICHTING: LANDGOEDERENZONE

• Bij deze denkrichting stelden een aantal aanwezigen op de bewonersavond voor om alle sport uit het dorp te verplaatsen naar deze dorpsrand. • Verplaatsing van alle sportfaciliteiten uit het dorp is financieel niet haalbaar, daarom valt deze optie af.

‘Hotspot’ voor sport en recreatie

DENKRICHTING: GROEIEN VAN HET DORP

• Kleinere ontmoetingsplekken (voor sport en spel) als knooppunten in het recreatief netwerk worden als een goede aanvulling gezien, mits deze goed worden gepositioneerd en geen overlast bezorgen.

Kleinschalige sport- en recreatieplekken

DENKRICHTING: BOSRIJKE VERBINDING

• Het voorgestelde uitgebreide netwerk om te wandelen en te recreëren, werd positief ontvangen door velen. De gebruikswaarde van de dorpsrand voor de bewoners van Heino neemt hierdoor toe.

Netwerk van sport en recreatie

VISIE VAN HET DORP VOOR DE DORPSRAND • De visie van het dorp zet in op het realiseren van een uitgebreid netwerk van wandelpaden gecombineerd met één of enkele nieuwe ontmoetingsplekken. • In de spelregels voor ontwikkelingen wordt opgenomen dat bewoners wensen dat er rekening wordt gehouden met de ligging van routes in verband met privacy.

16

Wat vindt het dorp belangrijk bij de ontwikkeling van sport & recreatie? • Ontwikkelingen nodigen uit tot meer bewegen en sport om zodoende positief bij te dragen aan gezondheid; • Nadruk op ontwikkelen van een netwerk van informele paden; • Nieuwe routes sluiten aan goed aan op het bestaande netwerk en houden rekening met de privacy van omwonenden; • Voldoende pauze- en ontmoetingsplekken langs de routes; • Veilige inrichting van kruisingen langzaam verkeer – gemotoriseerd verkeer. Referentiebeelden

Land-id | Eindrapport | Visie van het dorp voor de dorpsrand Heino-N35 | mei 2023 |

Thema N35 & Lokaal verkeer Gemaakte keuzes aan de hand van de reacties op de drie denkrichtingen DENKRICHTING: LANDGOEDERENZONE

• Een parallelweg voor alleen de zuidelijke helft (LemelerveldsewegBerkendijk) lijkt gezien de reacties niet voldoende bij te dragen aan de gewenste ontlasting van het lokale wegennet van Heino.

N35 Stroomweg met parallelweg zuid Doortraproute Half-parallel aan N35

DENKRICHTING: GROEIEN VAN HET DORP

• Het ontbreken van een parallelweg, maakt dat deze variant minder goed werd ontvangen.

Wat vindt het dorp belangrijk bij de ontwikkeling van de N35 en lokaal verkeer? • Onderzoek de mogelijkheden van een parallelweg voor de N35. • Realiseer op korte termijn bij nieuwe weginrichting maatregelen die langzaam rijden stimuleren; • Bij een inrichting en inpassing van nieuwe ontwikkelingen in de dorpsrand wordt langzaam verkeer op de eerste plaats gezet. Referentiebeelden

N35 Gebiedsontsluitingweg Doortraproute Parallel aan N35

DENKRICHTING: BOSRIJKE VERBINDING

N35 Stroomweg met parallelweg noord Doortraproute Door het dorp

• Gezien de vele positieve stemmen wordt een parallelweg langs het noordelijk deel van de N35 (Lemelerveldseweg naar Dalfserweg) zeer op prijs gesteld. Dit zou het zware (vracht)verkeer uit het dorp kunnen weren. • Ook een fietsroute door de kern van het dorp i.p.v. langs de rijksweg lijkt hier de voorkeur te hebben.

VISIE VAN HET DORP VOOR DE DORPSRAND • De verkeersdrukte is een probleem dat veel bewoners ervaren. • Een parallelweg langs de N35, afgezien van de precieze ligging en lengte, lijkt een heldere algemeen gedragen wens van de aanwezigen op de avonden. • Door de hoge kosten van een parallelweg zal aanleg op korte termijn niet mogelijk zijn. Daarom is in de visie van het dorp de parallelweg opgenomen als wens voor de lange termijn. Op korte termijn kan dan worden gezocht naar andere maatregelen die verkeer stimuleert om langzamer te rijden of een andere route te kiezen, zoals in de profilering van de wegen. 17

18

3. Samenvatting participatiemomenten

Gedurende het opstellen van de visie zijn er drie participatiemomenten georganiseerd waar dorpsbewoners, ondernemers en andere belangstellenden hebben meegedacht over de toekomst van de dorpsrand Heino-N35. In dit hoodstuk is een korte samenvatting opgenomen van deze drie momenten. In de bijlage B zijn het voorgelegde materiaal en de opgehaalde reacties terug te vinden.

De eerste avond van de dorpsrand: 'Verkennen' Tijdens de eerste avond van de dorpsrand vroegen we de bezoekers naar de kwaliteiten, kansen en knelpunten van het gebied. Op een kaart van het gebied kon men specificieke plekken aanmerken of juist een algemene opmerking plaatsen. Ook stelden we de vraag: wat zou dit gebied in de toekomst voor Heino kunnen betekenen? Daaruit zijn uiteenlopende reacties gekomen over aantal thema's. In het bijzonder werd bijvoorbeeld het landelijke groene dorpskarakter aangehaald, maar ook de verbetering van de verkeersituatie. De tweede avond van de dorpsrand: 'Verbreden' Met behulp van de opgehaalde reacties zijn tussen de eerste en tweede avond een drietal denkrichtingen ontwikkeld. Hiermee zijn de ruimtelijke mogelijkheden in het gebied uiteengezet aan de hand van een aantal thema's (bijv. wonen, bedrijvigheid, energie, etc.). Deze zijn voorgelegd aan het dorp tijdens de tweede avond van de dorpsrand en hier kon men voorkeur of juist afkeur uitspreken

voor een bepaalde ruimtelijke variant (bijv. één grote woningbouwlocatie of verspreide kleinere woningbouwlocaties). Daar waren enerzijds meer eenduidige geluiden te horen, maar werden anderzijds ook punten ter discussie gesteld. Voor de volledigheid zijn alle ontvangen opmerkingen opgenomen in de bijlage. De derde avond van de dorpsrand: 'Versterken' De opgehaalde reacties tijdens de tweede avond vormden de basis voor het opstellen van de visie van het dorp. Per thema zijn de reacties afgewogen en verwerkt in de integrale visie voor de dorpsrand. Er is gekozen om de visie op kaart overwegend abstract te verbeelden, zodat deze meer beweegruimte krijgt voor mogelijke toekomstige ontwikkelingen. Wel zijn er bij een aantal thema's specifiekere punten opgesteld die bewoners van belang vinden bij bestaande of nieuwe ontwikkelingen in de dorpsrand. Op de gepresenteerde visie werd over het algemeen positief gereageerd. De verkregen op- en aanmerkingen zijn gebundeld bij dit eindrapport en zal gezamenlijk ter besluitvorming aan het gemeentebestuur worden overhandigd. 19

20

4. Conclusie en vervolg

Op de derde avond van de dorpsrand werd op de gepresenteerde visie over het algemeen positief gereageerd. Wel zijn er uiteraard aanscherpingen, aanvullingen, kritische noten toegevoegd door de aanwezigen (zie bijlage B.3). Over het algemeen zijn de ontvangen opmerkingen constructief van aard en bieden ze geen aanleiding om de visie inhoudelijk aan te passen. Wel dienen de ingebrachte punten meegenomen te worden bij bijvoorbeeld nieuw beleid of concrete initiatieven.

Het vervolg Deze visie van het dorp voor de dorpsrand van Heino zal aan het gemeentebestuur worden aangeboden met het advies de visie te betrekken bij de toetsing van nieuwe (beleids-) ontwikkelingen en concrete plannen in de dorpsrand.

21

Bijlagen A Gebiedsbeschrijving van de deelgebieden A.1

Deelgebied landgoed de Gunne en Old Heino

A.2

Deelgebied Blankenfoort

A.3

Deelgebied 'De Beukeler'

A.4

Deelgebied Vlaminckhorst en 't Reelaer

B Participatieproces

22

B.1

De eerste avond van de dorpsrand: 'Verkennen'

B.2

De tweede avond van de dorpsrand: 'Verbreden'

B.3

De derde avond van de dorpsrand: 'Versterken'

Land-id | Eindrapport | Visie van het dorp voor de dorpsrand Heino-N35 | mei 2023 |

BIJLAGE A

Gebiedsbeschrijving van de deelgebieden Overzichtskaart met deelgebieden

LANDGOED DE GUNNE EN OLD HEINO

BLANKENFOORT

BEUKELER

DE VLAMINCKHORST EN ‘T RELAER

23

A.1 Deelgebied Landgoed de Gunne en Old Heino De Gunne is een historisch landgoed. Het landgoed wordt doorsneden door de Zwolseweg/ N35, het grootste gedeelte ligt ten noorden van de weg. Karakteristieke elementen van het landgoed zijn het landhuis, de hovenierswoning, bos en parkweide. Het landgoed is gedeeltelijk opengesteld om te wandelen.

24

Ten zuiden van de N35 ligt bungalowpark 'landgoed Old Heino'. Dit is een ruim opgezet park met recreatiebungalows. Het park heeft een open karakter doordat er geen erfafscheidingen zijn geplaatst tussen de percelen.

Land-id | Eindrapport | Visie van het dorp voor de dorpsrand Heino-N35 | mei 2023 |

A.2 Deelgebied Blankenfoort Bedrijventerrein Blankenfoort ligt ingeklemd tussen het dorp en de N35 en wordt op dit moment uitgebreid. Het bedrijventerrein kan onderverdeeld worden twee typen bebouwing: kleinere bedrijfsloodsen met soms een woonhuis en grotere bedrijfsloodsen zonder woonhuis. De kleinere bedrijfsloodsen hebben kleine groene bermen, tuintjes en bomen, terwijl rond de grote bedrijfsloodsen vooral verharding is. Langs de Zwolseweg liggen de bedrijven op een oude es, dit is goed te zien door het

hoogteverschil. Langs de Zwolseweg zorgt een bomenlaan voor groen. Aan de rand van het bedrijventerrein en de N35 ligt een groenstrook met een brede watergang, kruidenrijk grasland, bomen en boomgroepen. Deze groenstrook is samen met de grote bedrijfsloodsen erachter bepalend voor het aanzicht vanaf de N35. Via de opritten van de bedrijven is de groenstrook bereikbaar om door te wandelen.

25

A.3 Deelgebied 'De Beukeler' Dit gebied kenmerkt zich door een kleinschalig landelijk karakter. Hier liggen nog een aantal agrarische percelen, grotendeels in gebruik voor biologische landbouw. Karakteristiek zijn de oude, open essen, te herkennen door het hoogteverschil en hun ‘bolle vorm. Ook de houtwallen, op de grens tussen de percelen op de essen, zijn karakteristiek. De meeste bebouwing staat langs de Van der Capellenweg, maar er liggen ook een paar

26

erven verder van de weg af in het groen. De Van der Capellenweg heeft door de houtwallen, bomenrijen en een stukje bomenlaan een groene uitstraling. Wel ontbreken er af en toe bomen in de bomenrijen en -laan. Verder ligt in het gebied het volkstuincomplex 'De Beukelaer', omringd door bomen/houtwallen. De N35 is hier voor een deel ingesloten door bosjes en houtwallen. In het open deel is over weilanden ruim zicht op Heino en op het bedrijventerrein verderop.

Land-id | Eindrapport | Visie van het dorp voor de dorpsrand Heino-N35 | mei 2023 |

A.4 Deelgebied Vlaminckhorst en 't Reelaer Landgoed De Vlaminckhorst en het Bouwhuisbos geven dit gebied zijn aantrekkelijke karakter. Het landgoed is herkenbaar door het landhuis, het landgoedbos met hoofdlaan en enkele agrarische percelen. Het landgoed en Bouwhuisbos hebben openbaar toegankelijke wandelpaden en zijn daardoor populair bij de bewoners van Heino om te recreëren. In het noorden van het gebied liggen nog een aantal karakteristieke open essen, omsloten door houtwallen. Door de houtwallen en bossen heeft het gebied een kenmerkende kamerstructuur. Vroeger was er nog meer bos in het gebied. Door het landgoed heen stroomt de Vloedgraven.

De oorspronkelijke waterloop liep midden door het landgoed, maar deze is later meer naar het zuiden verplaatst. Andere kenmerkende elementen zijn de oude zandweg door het gebied, een nieuwe dorpsboomgaard aan de rand van het dorp en een stuk grasland omringd door houtwallen waar water kan worden geborgen en een ijsbaan kan worden gemaakt. Ten zuiden van de Raalterdwarsweg liggen agrarische percelen, waar ook het jaarlijkse paasvuur wordt gehouden. Ook ligt in dit gebied een stukje van het landgoedbos van 't Reelaer.

27

BIJLAGE B

Participatieproces

B.1 De eerste avond van de dorpsrand: 'Verkennen' Op 4 juli 2022 vond de eerste bijeenkomst plaats, waarin inwoners en belangstellenden nadachten over de toekomst voor de dorpsrand Heino-N35. Daarbij hebben de aanwezigen de kwaliteiten, kansen en knelpunten van het gebied meegegeven. Daarnaast vroegen we hen na te denken over het gewenste toekomstbeeld voor deze dorpsrand en wat de dorpsrand voor Heino zou kunnen betekenen.

28

Land-id | Eindrapport | Visie van het dorp voor de dorpsrand Heino-N35 | mei 2023 |

landgoed de Gunne authentiek landschap

natuur dichtbij het dorp

verbinding voor auto/trekker/fiets tot in centrum

groen karakter wandelrondje

scheiding bedrijventerrein en woningen

moestuinen

boerenland uitzicht

authentiek landschap Relaer

groene rand

landelijk karakter houtwallen landgoed de Vlaminckhorst Bouwhuisbos

ijsbaan uitzicht over weides

open karakter

landgoederen

archeologische waarde

lage grondwaterstand

bos(jes), natuur

Kwaliteiten De dorpsrand wordt momenteel gewaardeerd om zijn landelijke en groene karakter. De bouwlanden in het gebied, afgewisseld met bomenlanen, bosjes en houtwallen dragen hier aan bij en zorgen voor mooie uitzichten. De landerijen en landgoedbossen van de Gunne en Vlaminckhorst bieden inwoners van Heino veel recreatieve mogelijkheden zoals wandelen, fietsen en hardlopen. Daarnaast hebben deze bossen ook natuurwaarden en functioneren ze als een groene overgang tussen het dorp en de N35. Ook de groenstrook langs het bedrijventerrein wordt gebruikt als wandelgebied.

groen karakter

wandelgebied bos geluidswering N35

zandwegen

hardlooprondje

verbinding voor auto/trekker/fiets tot in centrum paasvuur open entree evenementen

bosrijk/groen gebied

29

landgoederen toegankelijk maken/houden

levensbomenbos

extra ontsluiting Old Heino

OV-hub

ontwikkelen coulisselandschap, verbinden met Relaer/De Gunne

nieuwe parallelweg

permanent wonen op Old Heino

zonnepanelen

Old Heino betrekken bij dorp passenden woningen

kerkepad herstellen dorpslanderij, pluktuin, enz.

speelse, groene invulling

voor statushouders enz.

fietstunnel

aantrekkelijke entree dorp Heino

fietssnelwegen

duurzame energie biogas?

aantrekken en behouden talent door slimme werkgelegenheid

zonnepanelen op daken/bedrijventerrein

natuur, weide tussen bebouwing

biodivers groen

wilde bloementuin

onderwijs eenrichtingsweg van Lemerveld naar Heino niet te klein denken

omwonenen echt meedenken evt in commissie

energie opwekking, opslag en distributie

verplaatsen sportpark naar dorpsrandvoor meer woningbouw

Een veelgenoemde kans is nieuwe woningbouw die past bij het dorpse, landelijke karakter. Voor Old Heino worden kansen gezien voor permanent wonen en een betere connectie met het dorp. Een kleinschalig landschap wordt versterkt door het toevoegen van diverse groene functies aan de dorpsrand zoals een kinderboerderij, pluktuin, wilde bloementuin en dorpslanderij. Het uitbreiden en beter verbinden van (recreatieve) wandelen fietsroutes wordt op verschillende plekken aangemerkt. Zo ligt er voor de Zwolseweg en van der Capellenweg een kans om de voetganger en fietser meer ruimte te geven. Ook wordt er gedacht aan de energieopgave, waarbij er ruimte wordt gezien om lokaal zonne- en windenergie op te wekken op het bedrijventerrein en langs de rijksweg. Bestaande en nieuwe bedrijvigheid op bedrijventerrein Blankenfoort moet slimme werkgelegenheid bieden en kan met een kwaliteitsimpuls een aantrekkelijke entree en aanzicht van Heino vormen. 30

nieuwe woonwagenlocatie

ontsluitingsweg

wandelen en fietsen

eenzijdig fietsverkeer plek voor voetganger

kinderboerderij

Kansen

bos + volkstuin

sportpark

bedrijven woningbouw

fietsweg maken, auto te gast

samenwerken met Zwolle voor wonen en werken

geluidswal (natuurlijk/bomen)

groen/bos

wandelen en buitensport mogelijkheden optimaliseren (paden/obstakels/klimrek/e.d.)

helikopterlandingplaats

vrachtwagenverbod betere/groenere wandelverbinding Vlaminckhorst met ‘t Relaer en Gunne

historie + groen woningbouw passend in omgeving

afwisseling open/dichte groenrand

nieuwe woonwagenlocatie

meer groen/bos

uitbreiden routes routes beter verbinden met dorp

parkway N35

groene inpasing N35 windmolens

zonnepanelen (met wallen)

woningbouw

nieuwe parallelweg

crossbaan

ontwikkelen landgoed energietuin

meer boeren

bedrijven

natuurijsbaan/ skeelerbaan zonnepanelen woningbouw

groen/bos

doortrekken groenverbinding

Land-id | Eindrapport | Visie van het dorp voor de dorpsrand Heino-N35 | mei 2023 |

gevaarlijke situatie fietsers sluipverkeer trottoir ontbreekt

sluipverkeer

N35 geluidsoverlast N35 te smal

beperkingen energie infrastructuur

N35 geluidsoverlast lelijke bedrijfsdozen

N35 barriere dorp-buitengebied

niet duurzaam en ntegraal ontworpen

ontsluiting nieuwbouw ontsluiting verkeer bedreiging biodiversiteit verkeersonveilig fietsers en wandelaars

te veel zware motorvoertuigen door dorp

te hard rijdend verkeer

(Zwolseweg, dorpsstraat, vd Capelleweg, Lemelerveldseweg)

onoverzichtelijke kruising meer verkeer Lemelerveldseweg bij parallelweg sluipverkeer

gevaarlijke bocht

snelfietsers

Knelpunten

tekort aan woningen jeugd en senioren

De aangegeven knelpunten in het gebied gaan vooral over verkeer en ontsluiting. Zo wordt het zware vracht- en landbouwverkeer op de Zwolseweg – Van der Capellenweg als negatief ervaren en leidt dit tot onveilige verkeerssituaties voor fietsers en wandelaars. Ook worden op meerdere plekken in het gebied gevaarlijke of onoverzichtelijke kruisingen en andere tekortkomingen voor fietsen wandelinfrastructuur aangemerkt. Verder zorgt de provinciale weg N35 voor geluidsoverlast en barrièrewerking tussen dorp en buitengebied. Naast de punten over verkeer zijn het tekort aan woningen voor jeugd en senioren, bedreiging van de biodiversiteit en de weinig duurzaam ontworpen uitbreiding van Blankenfoort als knelpunten genoemd.

te hard rijdend verkeer

beperkte verbinding met routes en natuur Vlaminckhorst, ‘t Relaer en Berkendijk sluipverkeer

onveilig voor fietsers

gevaarlijk kruispunt

gevaarlijke in- en uitrit

31

Toekomstbeeld

Woningen voor iedereen

Behoud van ontsluiting naar centrum Permanente bewoning

Landelijke woningbouw

Behoud van groen karakter

32

Old Heino

Goede ontsluiting Old Heino Ontwikkeling van de landgoederen

Behoud van de identiteit Voorzieningen nieuw vervoer

Uitbreiding villawijk

Woningbouw met dorps karakter

Parallelweg voor groot verkeer

Uitnodigende groene dorpsrand

Recreatieve routes Meer industrie

Zonnepanelen op daken

Restgronden voor zonnevelden

Groen karakter Ingepaste evenement-locatie

Behoud van landelijk karakter

Groene geluidswal langs N35

Fietstunnel

De aanwezigen werd ook gevraagd naar een gewenst toekomstbeeld voor dit gebied met de vraag: wat zou dit gebied voor Heino kunnen gaan betekenen? Daar zijn ideeën, wensen en dromen uitgekomen die deels overlappen met de kwaliteiten en kansen. Zo wordt er gedacht aan nieuwe gevarieerde woningbouw en aan het verbeteren van de (recreatieve) infrastructuur. Daarnaast wordt het behouden van het landelijke, groene karakter en de identiteit van het gebied nagestreefd. Ook een aandeel leveren aan de opwek van duurzame energie en ruimte voor meer industrie worden genoemd. Men voorziet een uitnodigende dorpsrand met een groen karakter, waar bovenstaande functies een plek kunnen krijgen.

Land-id | Eindrapport | Visie van het dorp voor de dorpsrand Heino-N35 | mei 2023 |

B.2 De tweede avond van de dorpsrand: 'Verbreden' Op de eerste avond van de dorpsrand zijn de kwaliteiten, kansen en knelpunten van het projectgebied opgehaald. Aan de hand van deze informatie zijn er 3 ‘denkrichtingen’ ontwikkeld voor de dorpsrand. Het doel was om zo de ruimtelijke variatie van een aantal thema’s in beeld te brengen. Deze drie denkrichtingen zijn gepresenteerd tijdens de 2e avond van de dorpsrand, die op 31 oktober 2022 plaatsvond.

aanwezigen om in gesprek te gaan en na te denken over welke opties in de denkrichtingen het meeste aanspraken en waarom. Op de volgende pagina’s zijn de themaposters met kaarten en teksten te zien zoals gepresenteerd op deze avond. Bij elk thema is een algemene indruk van de sfeer en reacties beschreven. Daarnaast zijn vanaf pagina 52 alle ontvangen opmerkingen te vinden die de aanwezigen op de posters hebben gezet.

De denkrichtingen zijn uitgesplitst in een achttal themaposters (landschap, natuur & water, wonen, bedrijvigheid, sport & recreatie, landbouw, energie en lokaal verkeer & N35) die op de avond zijn getoond. Op deze pagina staat een voorbeeld themaposter en uitleg over de opbouw en elementen. We vroegen de

THEMA

Elke poster omvat een thema (wonen, natuur en water, bedrijvigheid, etc.). De titel van de poster geeft aan over welk thema de inhoud en overwegingen gaan.

DENKRICHTINGEN

Elke poster is opgedeeld in 3 kolommen aan de hand van de drie denkrichtingen: landgoederenzone, groeien van het dorp, en bosrijke verbinding.

ILLUSTRATIE

Deze kaartbeelden zijn een illustratieve verbeelding van de desbetreffende denkrichting. Het is dus géén ontwerp. De locaties, grootte van elementen en iconen op de kaart zijn indicatief en ter inspiratie.

NATUUR & WATER Landgoederenzone

Groeien van het dorp

Bosrijke verbinding

Heg (voorgrond) en houtwal (achtergrond)

Bomenlaan op de Vlaminckhorst

Rabattenbos (bos met ruimte voor water) (Erik Wannee, www.wikipedia.nl)

Weiland omsloten door bomen

Waterrijke zone rondom landgoed Old Heino

Houtsingels langs de weiden versterken bestaand verkavelingspatroon

Bestaande watergang verlengen in waterelement van formaat

Grote boskernen op lagergelegen terrein met lange doorzichten Versterken kleinschalig kamerlandschap op hogergelegen terrein met houtwallen en houtsingels

Bos- en laanstructuur op buitenplaats ‘de Beukeler’

Dorpsboomgaard

Kleinschalige landschapselementen

AT TPLA

TPLA

PRAA

Toevoegen nieuw bos aan ‘t Reelaer t.b.v groene verbinding

Herstel historische loop vloedgraaf met extra functie voor waterberging

PRAA

AT

Fijnmazige structuur van hagen en bomenlaantjes

PRAA

TPLA

Herstel oude loop vloedgraaf met functie voor waterberging

AT

Centrale groenstructuur langs de dorpsrand vormt corridor voor mens en dier

Versterken groenstructuur op de Vlaminckhorst met nieuwe houtsingels

Houtwal (Okko van Dijk, www.destentor.nl)

Groene rand rondom het dorp

• Ontwikkeling bomenlanen, houtwallen, heggen en een klein bos voor versterking van groene en kleinschalig karakter, passend bij een landgoedkarakter. • Herstel oude loop Vloedgraven op de Vlaminckhorst.

Boslandschap

• Ontwikkelen van centrale doorgaande groenstructuur door de dorpsrand (corridor voor mens en dier).

• Ontwikkelen bossen en houtwallen voor het maken van een ecologische verbindingszone.

• Ontwikkelen van brede houtsingels tussen percelen langs N35.

• Herstel van de oude loop van de Vloedgraven met natte zone voor een watersysteem dat droogte en wateroverlast beter kan opvangen.

• Kleinschalige groenstructuur van hagen en bomenlaantjes aan de dorpsrand.

Welke van deze drie richtingen spreekt u aan? Plak daar uw sticker bij! En op een tekstballon kunt u uw aandachtspunten opschrijven. ESSENTIE

Het icoon aan de onderzijde geeft de essentie van de ruimtelijke variant van het thema weer.

BESCHRIJVING

Hier staan puntsgewijs de belangrijkste keuzes van het thema van de denkrichting

REFERENTIEBEELDEN

Op de posters staan ook enkele foto’s die dienen als referentiebeeld.

33

Thema landschap Sfeer aan de tafel

Wat viel het meest op

Er heerste een prettige sfeer, mensen luisterden aandachtig naar de opzet van de posters uitleg over de denkrichtingen. Er werden vooral informatieve vragen gesteld, geen oordelende vragen. Ook gingen veel dorpsbewoners juist met elkaar in gesprek over de inhoud van de kaarten.

Bezoekers van de avond hadden wat moeite om alle informatie op de poster te verteren, ook omdat dit voor velen de eerste poster was die ze zagen. Ook werd het onderscheid tussen de 3 denkrichtingen niet altijd even duidelijk ervaren. Ondanks het overkoepelende landschapsthema, haalden bezoekers vaak specifieke elementen

LANDSCHAP Landgoederenzone

Groeien van het dorp

Wonen op een landgoed (www.duynpark-castricum.nl)

Legenda

Centrale ‘recreatiehotspot’ op nieuw landgoed ‘De Beukeler’

Bos- en laanstructuur op nieuw landgoed ‘De Beukeler’

Geen verdere uitbreiding bedrijventerrein Blankenfoort

Park en weide op nieuw landgoed ‘De Beukeler’

Klein zonneveld (één per landgoed)

Houtsingels op landgoed De Vlaminckhorst

Akkers en weiden op landgoederen

Herstel vloedgraaf op De Vlaminckhorst

Stroomweg N35 (100 km/u) met ongelijkvloerse op-/afrit

Nieuw bos op ‘t Reelaer

Parallelweg

Centrale nieuwbouwlocatie op nieuw landgoed ‘De Beukeler’

Doortraproute

AT

Dorpslandbouw (Koningshof, Henni Bunnik)

TPLA

Waterrijke zone om landgoed Old Heino

Fijnmazige groenstructuur (haagjes, laantjes)

Centrale groenstructuur

Verspreide woonerven

Centraal recreatienetwerk en recreatieve voorziening

Nieuwe bedrijfslocaties

Zonneveld

Woningen gebundeld op een erf (www. benoarchitects.com)

Kleinschalige dorpslandbouw, boomgaarden, volkstuinen, etc.

PRAA

Legenda

PRAA

Bomenlaan op de Vlaminckhorst

TPLA

AT

Houtsingels

Grotere landbouwpercelen Gebiedsontsluitingsweg N35 (80 km/u) met gelijkvloerse kruising Doortraproute

Landgoederenzone

Groeien van het dorp • Behoud en versterken landgoed De Vlaminckhorst. • Ruimtelijke en functionele versterking van Old Heino als woonlandgoed. • Ontwikkelen nieuw landgoed ‘De Beukeler’ waar gewoond, gerecreëerd en geproduceerd (energie, gewassen) wordt als schakel tussen de omliggende landgoederen.

• Ontwikkelen kleinschalige dorpsrand met aantrekkelijke dorpsfuncties zoals verspreide erven voor wonen, dorpslandbouw (volkstuinen, dorpsboomgaarden e.d.), sportveldjes. • Buitenste rand biedt ruimte voor agrarisch gebruik en mogelijkheid voor een zonneveld.

34

Welke van deze drie richtingen spreekt u aan? Plak daar uw sticker bij! En op een tekstballon

Land-id | Eindrapport | Visie van het dorp voor de dorpsrand Heino-N35 | mei 2023 |

uit de denkrichtingen naar voren om voorkeur uit te spreken voor een denkrichting, bijv. de parallelweg en de woningbouwlocaties. Deze laatste twee waren ook vaak onderwerp van gesprek. Opvallend de voorkeur van velen voor bosrijke verbinding. Voegt wel iets toe wat andere woonomgevingen niet hebben en biedt mooi uitloopgebied. Kan mooie strook worden van noord naar zuid en verbinding vormen met

Bosrijke verbinding

bestaande bosgebieden, als onderdeel van de landgoederen. Opvallende opmerking, plaats eerst zonnepark en na 25 jaar bos.

Opmerkingen Landgoederenzone: Werd niet heel enthousiast ontvangen en kreeg ook de minste (zowel positieve als negatieve stemmen). Het referentiekader van een ‘landgoed’ was voor velen een ontoegankelijk, privaat gebied met veel regeltjes. Kortom, het werd als ‘lastig’ ervaren. Groeien van het dorp: Titel van deze denkrichting werkte misleidend aangezien hier vaak direct woningbouw aan werd gelinkt. De angst voor versnippering is ook een opmerking die in verschillende vormen werd aangedragen.

Houtwal (Okko van Dijk, www.destentor.nl)

Legenda

Bosrijke verbinding: Kreeg veruit de meeste voorkeursstemmen. Deze vergroening van de dorpsrand viel in goede aarde, net als de compacte woningbouwlocaties en de locatie van de parallelweg.

Boskernen

AT

Houtsingels en houtwallen

TPLA

Herstel oude vloedgraaf

Woonbuurt

Recreatienetwerk

PRAA

Uitbreiding bedrijventerrein

Zonneveld

Voedselbos en eetbare houtsingels

Bosbouw in rabatten

Wonen in het bos (www.delva.la)

Stroomweg N35 (100 km/u) met ongelijkvloerse op-/afrit

Parallelweg

Doortraproute

Bosrijke verbinding • Maken van ecologische verbindingszone tussen de noord- en zuidzijde van het dorp door ontwikkelen van bossen, houtwallen en houtsingels waarin ook andere functies een plek krijgen. • Plaatselijk bodem natter maken voor een watersysteem dat droogte en wateroverlast beter kan opvangen.

n kunt u uw aandachtspunten opschrijven.

35

Thema Natuur & Water Sfeer aan de tafel

Wat viel het meest op

Ik merkte dat men het lastig vond om zich de sferen van de verschillende denkrichtingen voor thema “groen en water” voor te stellen. Op zich sprak de denkrichting “bosrijke verbinding” wel voor zich, maar de andere thema’s vond men lastiger van elkaar te onderscheiden.

Veel mensen gaven aan een bosrijke omgeving in de dorpsrand mooi te vinden, maar tegelijkertijd mocht woningbouw hierdoor niet belemmerd worden. Veel mensen zagen ook niet helemaal de toegevoegde waarde van het creëren van een nieuw landgoed.

NATUUR & WATER Landgoederenzone

Bomenlaan op de Vlaminckhorst

Groeien van het dorp

Heg (voorgrond) en houtwal (achtergrond) Weiland omsloten door bomen

Waterrijke zone rondom landgoed Old Heino

Houtsingels langs de weiden versterken bestaand verkavelingspatroon

Bestaande watergang verlengen in waterelement van formaat

Bos- en laanstructuur op buitenplaats ‘de Beukeler’

Toevoegen nieuw bos aan ‘t Reelaer t.b.v groene verbinding

TPLA PRAA

AT

Fijnmazige structuur van hagen en bomenlaantjes

PRAA

TPLA

Herstel oude loop vloedgraaf met functie voor waterberging

AT

Centrale groenstructuur langs de dorpsrand vormt corridor voor mens en dier

Versterken groenstructuur op de Vlaminckhorst met nieuwe houtsingels

Dorpsboomgaard

Kleinschalige landschapselementen • Ontwikkeling bomenlanen, houtwallen, heggen en een klein bos voor versterking van groene en kleinschalig karakter, passend bij een landgoedkarakter. • Herstel oude loop Vloedgraven op de Vlaminckhorst.

Groene rand rondom het dorp • Ontwikkelen van centrale doorgaande groenstructuur door de dorpsrand (corridor voor mens en dier). • Ontwikkelen van brede houtsingels tussen percelen langs N35. • Kleinschalige groenstructuur van hagen en bomenlaantjes aan de dorpsrand.

36

Welke van deze drie richtingen spreekt u aan? Plak daar uw sticker bij! En op een tekstballon

Land-id | Eindrapport | Visie van het dorp voor de dorpsrand Heino-N35 | mei 2023 |

Opmerkingen Mooi om gebied bosrijk in te vullen, maar dit mag niet het toevoegen van woningen belemmeren. Is Bosrijk wel realistisch als er ook andere ontwikkelingen “moeten” landen in de dorpsrand? Weinig reacties, genuanceerd, geen duidelijke voorkeur.

Bosrijke verbinding

Rabattenbos (bos met ruimte voor water) (Erik Wannee, www.wikipedia.nl)

Grote boskernen op lagergelegen terrein met lange doorzichten

PRAA

TPLA

Herstel historische loop vloedgraaf met extra functie voor waterberging

AT

Versterken kleinschalig kamerlandschap op hogergelegen terrein met houtwallen en houtsingels

Houtwal (Okko van Dijk, www.destentor.nl)

Boslandschap • Ontwikkelen bossen en houtwallen voor het maken van een ecologische verbindingszone. • Herstel van de oude loop van de Vloedgraven met natte zone voor een watersysteem dat droogte en wateroverlast beter kan opvangen.

n kunt u uw aandachtspunten opschrijven.

37

Thema Wonen Wat viel het meest op

Opmerkingen

Duidelijke woonvoorkeur voor twee woonlocaties. Veel opmerkingen over dat versnippering niet wenselijk is.

“verspreide woonlocaties worden toch te duur voor goedkope woningen” Wens voor groen wonen, niet te massief en een mix van woningtypes. Zorg voor behoud van cultuurhistorisch elementen.

WONEN Landgoederenzone

Groeien van het dorp

Extra ontsluiting Woonkansen Old Heino

Woonkansen Old Heino Wonen in een hofje (www.knarrenhof.nl)

Centrale woningbouwlocatie op buitenplaats ‘de Beukeler’. Verkeersontsluiting via v.d. Capellenweg en Lentheweg

AT TPLA

Erve Oostermaet (www.jpvandenbent.nl)

PRAA

Wonen op een landgoed (www.duynpark-castricum.nl)

PRAA

TPLA

AT

Verspreide woonerven in kleinschalig dorpslandschap. Verkeersonstluiting zoveel mogelijk via bestaand netwerk.

Woningen gebundeld op een erf (www. benoarchitects.com)

Eén grote nieuwe woonbuurt • Eén grote nieuwbouwlocatie. • Hierin verschillende woningtypes realiseren (vrijstaand, twee-onderéén-kap, rijwoningen, appartementen). • Veel ruimte op één plek nodig, maar daarbuiten veel ruimte voor landschap en andere functies.

Kleine verspreide nieuwbouwerven • Meerdere kleine woonerven verspreid door het gebied met daarop een aantal woningen gebundeld. • Hierin verschillende woningtypes (vrijstaand, twee-onder-één-kap, rijwoningen, appartementen). • Verwevenheid van de woningbouw met het landschap, maar wel overal impact op het landschap.

38

Welke van deze drie richtingen spreekt u aan? Plak daar uw sticker bij! En op een tekstballon

Land-id | Eindrapport | Visie van het dorp voor de dorpsrand Heino-N35 | mei 2023 |

Daarnaast is er aandacht gevraagd voor het behoud van een aantrekkelijke groene entree.

Online opmerking Er zijn mensen bewust in het groene buitengebied van Heino gaan wonen voor de rust en de ruimte. Zij zitten niet te wachten op complete woonwijken - landhuizen (van 3 hoog!) of andere activiteiten.

Bosrijke verbinding

Wonen met natuurlijke uitstraling (www.nieuwbouw-world-food-center.nl )

Woonkansen Old Heino Extra ontsluiting

TPLA

AT

Nieuwe woonbuurt in het bos. Verkeersontsluiting via v.d.Capellenweg

PRAA

Wonen in het bos (www.kerckeboschzeist.nl)

Nieuwe woonbuurt in het bos. Verkeersontsluiting via Raalterstraat.

Twee compacte nieuwbouwlocaties • Twee nieuwbouwlocaties. • Hierin verschillende woningtypes (vrijstaand, twee-onder-één-kap, rijwoningen, appartementen). • Beperkte ruimte nodig op twee plekken. Beperkte impact op het landschap daarbuiten.

n kunt u uw aandachtspunten opschrijven.

39

Thema Sport & Recreatie Sfeer aan de tafel

Wat viel het meest op

Aan de tafel was een prettige sfeer. De aanwezigen stelden veel vragen over de verschillen tussen de themakaarten. Ook gingen mensen met elkaar in gesprek over welk van de denkrichting het meeste aansprak en waarom.

Het belang van de dorpsrand voor het thema sport en recreatie is vaak benadrukt. In het algemeen waren er verschillende beelden over de omvang van de sport en recreatie wat passend is in het gebied. Past in de dorpsrand bijvoorbeeld een sportclub met sportvelden en voorzieningen, of moet het meer kleinschalig

SPORT & RECREATIE Landgoederenzone

Groeien van het dorp

Pluktuin (Marja van den Ende, www.indebuurt.nl)

Calisthenics (buiten fitness) (www. ondernemersfondsutrecht.nl)

Toevoeging op sport- en recreatieaanbod, zoals een klimbos

Buitenplaats de Beukeler biedt ruimte voor een centrale ‘recreatieve hot-spot’ voor het dorp

PRAA

Crossbaan (Paulo, www.komoot.nl)

AT TPLA

Sporthal van hout (www.laminatedtimbersolutions.be)

Kinderboerderij (www. hetgeertje.nl)

PRAA

TPLA

AT

Een centrale as die recreatieve voorzieningen aan elkaar knoopt

Lokale sport- en spelvoorzieningen zijn verweven in kleinschalige dorpsstructuur

Trapveldje (www.bndestem.nl)

Hotspot voor sport & recreatie • Een hotspot van sport & recreatie bij elkaar, met functies zoals een sportpark, volkstuinen/dorpslandbouw, klimrek, crossbaan.

Kleinschalige sport & recreatieplekken • Een lange wandelroute door de hele dorpsrand. • Op een aantal plekken kleine sport- & recreatieplekken, zoals een trapveldje, pluktuin of kinderboerderij.

40

Welke van deze drie richtingen spreekt u aan? Plak daar uw sticker bij! En op een tekstballon

Land-id | Eindrapport | Visie van het dorp voor de dorpsrand Heino-N35 | mei 2023 |

en openbaar toegankelijk blijven. Over het algemeen was er een voorkeur voor kleinschalig en verbinden. Opmerkingen De denkrichting hotspot voor sport & recreatie werd vooral gezien als kans om op andere plekken in Heino ruimte te maken. Door bestaande sportvelden hiernaartoe te verplaatsen komen op andere plekken in het dorp locaties vrij voor bijvoorbeeld woningbouw.

De denkrichting kleinschalige sport en recreatieplekken vonden de meest mensen interessant, maar dan vooral in combinatie met het groene karakter van de derde denkrichting. Het netwerk van sport & recreatie spreekt veel mensen aan. Vooral vanwege het informele en groene karakter. Anderen maakten zich zorgen over de grote hoeveelheid van passen en hun privacy.

Online opmerking

Bosrijke verbinding

In en rondom Bouwhuisbos wandelen veel mensen met honden en zo'n uitlaatweide is dan een mooie plek om honden samen te laten spelen (loslopend). Aangevuld met bankjes heeft het dan ook weer een sociale functie.

Hardlooproute door het bos (www.japkejanneke.nl)

TPLA

AT

Uitgebreid recreatief routenetwerk door aantrekkelijk bos- en houtsingellandschap

PRAA

Wandelommetjes door het bos (www. wandawandelt.nl)

Trimbaan (www.nederlandsglorie.nl)

Netwerk van sport & recreatie • Een uitgebreid netwerk van wandelpaden door het hele gebied, waarbinnen verschillende ommetjes mogelijk zijn.

n kunt u uw aandachtspunten opschrijven.

41

Thema Bedrijvigheid Sfeer aan de tafel

Wat viel het meest op

Ontspannen en ook wisselende reacties. Mensen die echt dicht bij wonen waren meer tegen bedrijfslocatie dan mensen van verder af.