Bijlage 2 Ruimtelijke onderbouwing (oost en west) met bijlagen
Tekst van het document
Ruimtelijke onderbouwing wijzigingen zonnepark Kanaaldijk-Zuid Heino I (Oost)
Datum: januari 2024
Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE ........................................................................................................................ 2 1. INLEIDING.............................................................................................................................. 4 1.1 AANLEIDING 4 1.2 WIJZIGINGEN 4 1.3 GELDEND PLANOLOGISCH REGIME 7 1.4 WIJZIGING VAN DE VERLEENDE OMGEVINGSVERGUNNING 8 2. PROJECTOMSCHRIJVING ........................................................................................................ 9 2.1 INLEIDING 9 2.2 DE ONTWERPEN VAN 2020 EN 2023 9 2.3 EFFECT WIJZIGINGEN OP DE BIODIVERSITEIT EN HET LANDSCHAP 11 3. BELEIDSANALYSE ................................................................................................................. 13 3.1 INLEIDING 13 3.2 EUROPEES EN RIJKSBELEID 13 3.3 PROVINCIAAL BELEID 13 3.4.1 VOORBEREIDINGSBESLUIT ZONNEPARKEN .............................................................................................. 13 3.3.2 OMGEVINGSVISIE PROVINCIE OVERIJSSEL .............................................................................................. 14 3.3.3 HANDREIKING KWALITEITSIMPULS ZONNEVELDEN ...................................................................................
14 3.3.5 OMGEVINGSVERORDENING PROVINCIE OVERIJSSEL ................................................................................. 15 3.4 GEMEENTELIJK BELEID 15 3.4.1 OMGEVINGSVISIE RAALTE: HORIZON GEMEENTE RAALTE 2040 ................................................................ 15 3.4.2 RICHTLIJNEN ZONNEPARKEN BUITENGEBIED GEMEENTE RAALTE ................................................................ 15 3.4.3 LANDSCHAPSONTWIKKELINGSPLAN (LOP) ............................................................................................. 15 3.4.4 HET OVERSTICHT............................................................................................................................... 16 3.4.5 COALITIEAKKOORD ‘VERSTERKEN, VERBINDEN, VERNIEUWEN’ ................................................................... 16 4. ONDERZOEKEN ....................................................................................................................... 17 4.1 INLEIDING 17 4.2 ECOLOGIE 17 4.3 STIKSTOF 18 4.4 WATER 18 5. UITVOERBAARHEID................................................................................................................. 20 5.1 MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID 20 5.2 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID 20
Pagina 2 van 27
BIJLAGEN ................................................................................................................................... 21 BIJLAGE 1 – INPASSINGSPLAN 22 BIJLAGE 2 – TEKENINGEN TRANSFORMATOR(EN) 23 BIJLAGE 3 – DWARSPROFIEL CAMERAPAAL 24 BIJLAGE 4 – STIKSTOFPARAGRAAF EN AERIUS-BEREKENING 2023 25 BIJLAGE 5 – ADVIES OVERSTICHT 26 BIJLAGE 6 - NOTITIE REACTIES OMWONENDEN 27
Pagina 3 van 27
1. Inleiding 1.1 Aanleiding Op 27 november 2020 zijn door de gemeente Raalte twee vergunningen verleend voor het realiseren van een zonnepark aan de Kanaaldijk-Zuid te Heino. Het bouwplan is vergund middels twee omgevingsvergunningen in afwijking van het bestemmingsplan. Het zonnepark zoals het nu in de praktijk wordt gerealiseerd wijkt op enkele onderdelen in geringe mate van het vergunde bouwplan. De reden hiervoor is dat ontwikkelingen snel gaan: panelen verbeteren en veranderen van afmeting (een type paneel vaak niet langer dan een jaar verkrijgbaar), systemen optimaliseren, beveiligingseisen vanuit verzekeraars zijn behoorlijk aangescherpt en de initiatiefnemer voor materialen zoals transformatorstations afhankelijk is van de beschikbaarheid. Om de aanpassingen mogelijk te maken is een wijzigingsvergunning voor Heino I (oost) en Heino 2 (west) nodig. Ondanks dat er twee vergunningen benodigd zijn wordt in deze ruimtelijke onderbouwing het zonnepark als het ware één geheel getoetst. Dit is gedaan omdat het zonnepark als één geheel is ontworpen en ook als één geheel wordt aangelegd. De ruimtelijke implicaties worden dan ook getoetst alsof het één park is. In deze ruimtelijke onderbouwing wordt in dit hoofdstuk allereerst ingegaan op de wijzigingen.
Daarna wordt voor deze wijzigingen bekeken in hoeverre deze van invloed zijn op de verschillende omgevingsen milieuaspecten en of de wijzigingen mogelijk zijn binnen de nu geldende beleidsregels. Het betreft dus een beknopte ruimtelijke onderbouwing, waarbij de tekst aanvullend is op de reeds verleende onherroepelijke vergunning en alleen de wijzigingen worden getoetst. Nadrukkelijk wordt opgemerkt dat de verleende (onherroepelijke) vergunning hiermee intact blijft en enkel voor de wijzigingen een vergunning wordt aangevraagd.
1.2 Wijzigingen Het vergunde plan wordt op de volgende onderdelen gewijzigd: 1. Breedte en lengte van de rijen zonnepanelen. De ontwikkelingen in zonne-energie gaan snel; een paneel dat nu verkrijgbaar is, kan over een half jaar alweer uit de markt zijn. Ten tijde van de planontwikkeling (2019 - 2020) is gerekend en getekend met zonnepanelen van een bepaalde afmeting. Op basis daarvan is destijds een rijbreedte opgenomen van 6 meter. De zonnepanelen die geplaatst worden hebben een grotere afmeting (ze zijn langer en breder). Om die reden wijkt de breedte en lengte van een rij af van de tekeningen destijds bijgevoegd. De rijbreedte betreft nu 6,77 meter. Daarnaast wijkt de lengte van een rij panelen af van de lengte zoals in de tekening uit 2020 opgenomen. 2. Aantal rijen zonnepanelen. Een gevolg van bovenstaande wijziging betreft een vermindering van het aantal rijen zonnepanelen binnen het plangebied. Omdat een rij zonnepanelen breder
Pagina 4 van 27
is geworden, kunnen er minder rijen zonnepanelen worden geplaatst. In de oude situatie waren er 20 rijen ingetekend, in de nieuwe situatie 17. 3. Lagere bezettingsgraad. In de vergunde situatie uit 2020 werd er in totaal 7,3972 hectare aan zonnepanelen geplaatst. Vanwege bovengenoemde wijzigingen is de bezettingsgraad lager; er wordt 7,3468 hectare aan zonnepanelen geplaatst. 4. Minder transformatoren en een ander formaat. In het originele plan waren vier transformatoren ingetekend. De vier trafo’s die waren vergund hadden een oppervlakte van 12,77 m² en waren 2,89 m hoog. Bij de technische uitwerking van het project blijkt dat er in de praktijk kan worden volstaan met drie transformatoren. Deze hebben een ander formaat. Op het oostelijk gedeelte (Heino 1) worden nu twee transformatoren geplaatst met een oppervlakte van 9,88 m² en hoogte van 2,38 m. Op het westelijk gedeelte (Heino 2) wordt één transformatorstation geplaatst met een oppervlakte van 14,1 m² en hoogte van 2,33 m. In de oude positie werd er dus 12,77 * 4 = 51,08 m² aan bebouwing gerealiseerd en in de nieuwe situatie 9,88 + 9,88 + 14,1 = 33,86 m². Dit resulteert in een afname van 17,22 m² aan oppervlaktebebouwing. De positie van de transformatoren wordt enkele meters verplaatst ten opzichte van de oorspronkelijke locatie. 5. Er hoeft géén inkoopstation meer te worden geplaatst.
In het originele plan was een inkoopstation/onderstation van 40 m² opgenomen. Dit inkoopstation zou worden geplaatst om het zonnepark aan te sluiten op het elektriciteitsnet van Enexis. In de aanloop naar realisatie van het plan is initiatiefnemer in gesprek gekomen met de initiatiefnemer van het drijvende zonnepark op de REKO-plas. Het project op de REKO-plas had een magere businesscase vanwege een dure netaansluiting met (te) veel capaciteit. Initiatiefnemer heeft uiteindelijk het project op de REKO-plas overgenomen zodat de businesscase voor beide zonneparken verbetert en beide zonneparken kunnen worden gerealiseerd op die netaansluiting (de voor zonnepark Heino gereserveerde capaciteit is teruggegeven aan Enexis waardoor andere projecten kunnen worden gerealiseerd). Dat betekent dat er geen inkoopstation hoeft worden geplaatst. Dit resulteert in een afname van 40 m² aan oppervlaktebebouwing. 6. Landschappelijke inpassing aan westzijde iets breder uitgevoerd. Aan alle zijden is het zonnepark voorzien van landschappelijke inpassing. Aan de westzijde is in het landschapsplan halverwege een knik in het zonnepark opgenomen. Dit is gedaan naar aanleiding van gesprekken met de bewoners van Kanaaldijk-Noord 1A en Kanaaldijk-Zuid 4. Doordat deze knik is opgenomen wordt het open zicht op het landschap voor hen zoveel mogelijk behouden.
Aan de westzijde wordt deze landschappelijke inpassing in zijn geheel 16 meter breed, terwijl dit in de vergunde tekeningen varieerde en op een aantal plekken smaller dan 16 meter was.
Pagina 5 van 27
7. Positie hekwerk. In de bouwtekening is het hekwerk rondom de vier zonnevelden geplaatst. Dit wordt nog steeds uitgevoerd, maar op enkele plekken is het hekwerk om praktische redenen verplaatst. 8. Positie beheerdersschuur. De beheerdersschuur wordt vanwege praktische redenen op verzoek van de omwonende die het onderhoud uit gaat voeren, aan de noordwestzijde (nog steeds binnen de landschappelijke inpassing) geplaatst. 9. Onderhoudspad. Een onderhoudspad wordt aangelegd om van en naar de verschillende trafo’s en inkoopstation te kunnen komen. Omdat het inkoopstation is komen te vervallen en de beheerdersschuur meer westwaarts wordt geplaatst, wordt het onderhoudspad hierop aangesloten. Een gedeelte van het onderhoudspad komt hiermee te vervallen. 10. Plaatsen camera’s t.b.v. beveiliging. De afgelopen tijd vindt er veel diefstal plaats bij zonneparken. Hierbij worden met name veel kabels gestolen. Ondanks de slechts geringe waarde van de kabels, is de schade aan een zonnepark enorm. Niet alleen dient het zonnepark hersteld te worden, ook wekt het gedurende deze herstelperiode geen stroom op. Verzekeringsmaatschappijen verscherpen om deze reden hun eisen. Permanente 24-uurs camerabeveiliging is daarom tegenwoordig een vereiste. Om die reden worden op enkele plekken in het zonnepark camera’s op palen geplaatst.
Deze camera’s zijn alleen op het zonnepark gericht; het is dus niet zo dat de omgeving wordt gefilmd en er wordt geen verlichting aangebracht. 11. Locatie omvormers. In 2020 was de exacte locatie van de omvormers niet duidelijk en niet opgenomen op de tekening. In de aangepaste tekening is de locatie van de omvormers opgenomen. Deze bevinden zich onder de panelen. Rondom de omvormers komt gaas als bijtprotectie t.b.v. schapen. Daarnaast zijn enkele omissies in de dwarsprofielen uit het inrichtingsplan van 2020 geconstateerd. De volgende punten waren niet correct opgenomen en worden op de volgende manier aangepast: -
-
-
In het dwarsprofiel uit het ontwerp van 2020 was een breedte van 2,5 meter tussen de zonnepanelen opgenomen. Dit hoort 1,5 meter te zijn. De afstand van 1,5 meter was wel correct in de technische tekening van 2020 opgenomen. Om dit te herstellen is in het aangepaste dwarsprofiel 1,5 meter opgenomen. In het dwarsprofiel uit het ontwerp van 2020 was een hoogte van de zonnepanelen van 2 meter opgenomen. Dit hoort 1,8 meter te zijn. De hoogte van 1,8 meter was wel correct in de tekst van het inrichtingsplan van 2020 opgenomen. Om dit te herstellen is in het aangepaste dwarsprofiel 1,8 meter opgenomen. Onder het hekwerk is een vrije ruimte opgenomen van 10 centimeter. In het dwarsprofiel uit het ontwerp van 2020 lijkt dit meer dan 10 centimeter te zijn. Om dit te herstellen is in het
Pagina 6 van 27
-
-
aangepaste dwarsprofiel 10 centimeter opgenomen. Ook leek het hek lager dan 2 meter, om die reden is de bovenkant van het hekwerk in het dwarsprofiel op 2 meter getekend. De onderkant van de zonnepanelen bevindt zich op 60 centimeter van de grond. In het dwarsprofiel uit het ontwerp van 2020 lijkt dit minder hoog te zijn. Om dit te herstellen is in het aangepaste dwarsprofiel de onderkant van de zonnepanelen op 60 centimeter ingetekend. Daarnaast is in de reacties op het aangepaste plan aangegeven dat deze 60 centimeter niet was opgenomen. Dit is alsnog gedaan. De eigendomsgrens was niet goed weergegeven in de dwarsprofielen uit het ontwerp van 2020. In doorsnede A was aangegeven dat deze zich op de grens van de beschermingszone van het waterschap bevindt. In werkelijkheid is de strook in eigendom van het waterschap minder breed. Op de locatie van doorsnede A betreft dit 2,1 meter. De daadwerkelijke breedte fluctueert omdat de kadastrale grens niet overal exact gelijkloopt. De kadastrale grens is in het aangepaste dwarsprofiel op de juiste plek opgenomen.
Deze omissies zijn in de dwarsprofielen in het inrichtingsplan aangepast. Tenslotte zijn, om een en ander verder te verduidelijken, enkele extra dwarsprofielen toegevoegd aan het inrichtingsplan. In bijlage 2 zijn tekeningen opgenomen van de transformator(en) die worden geplaatst. In bijlage 3 is een dwarsprofiel opgenomen van de camerapalen die worden geplaatst.
1.3 Geldend planologisch regime Voor het plangebied geldt het bestemmingsplan ‘Buitengebied Raalte geconsolideerd 2020’. Een uitsnede van de plankaart is opgenomen in afbeelding 1. Het perceel heeft in dit plan de bestemming ‘Enkelbestemming Agrarisch met waarden - Landschapswaarden‘.
Pagina 7 van 27
Contouren westelijk deel (Heino 2)
Contouren oostelijk deel (Heino 1)
Figuur 1 Uitsnede verbeelding geldend bestemmingsplan (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)
Om de realisatie van een zonnepark mogelijk te maken zijn op 27 november 2020 twee omgevingsvergunningen verleend. Deze twee omgevingsvergunningen zijn onherroepelijk en blijven intact. De in deze ruimtelijke onderbouwing beschreven wijzigingen betreffen enkele wijzigen op de twee verleende onherroepelijke vergunningen.
1.4 Wijziging van de verleende omgevingsvergunning Om het project te kunnen realiseren zijn enkele praktische en ondergeschikte wijzigingen noodzakelijk. Om deze mogelijk te maken is een wijzigingsvergunning benodigd. Om deze te kunnen verlenen dient de aanvraag vergezeld te gaan van een motivering waaruit blijkt er sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Deze ruimtelijke onderbouwing kan als aanvulling worden gezien op de ruimtelijke onderbouwing (2020) die ten grondslag ligt aan de onherroepelijke omgevingsvergunningen uit 2020.
Pagina 8 van 27
2. Projectomschrijving 2.1 Inleiding Samengevat wijzigt het plan op de volgende onderdelen: 1. Breedte en lengte van een rij zonnepanelen 2. Aantal rijen zonnepanelen 3. Lagere bezettingsgraad 4. Minder transformatoren en een ander formaat 5. Er hoeft géén inkoopstation meer te worden geplaatst 6. Landschappelijke inpassing aan westzijde iets breder uitgevoerd 7. Positie hekwerk 8. Positie beheerdersschuur 9. Minder onderhoudspad 10. Plaatsen camera’s t.b.v. beveiliging 11. Locatie omvormers In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het gewijzigde inrichtingsplan.
2.2 De ontwerpen van 2020 en 2023 Ten behoeve van de wijzigingsvergunning is het inrichtingsplan uit 2020 aangepast met de wijzigingen zoals opgenomen in hoofdstuk 1. Om het ontwerp uit 2020 goed te kunnen vergelijken met het gewijzigde ontwerp uit 2023 zijn beiden in onderstaande figuren opgenomen. In bijlage 1 bij deze ruimtelijke onderbouwing is het volledige gewijzigde inpassingsplan opgenomen. Wijzigingen zijn hierbij in het rood opgenomen.
Pagina 9 van 27
Figuur 2 Inrichtingsplan 2023 zonnepark Kanaaldijk-Zuid Heino
Figuur 3 Inrichtingsplan 2020 zonnepark Kanaaldijk-Zuid Heino
Pagina 10 van 27
2.3 Effect wijzigingen op de biodiversiteit en het landschap Het park is grotendeels aan het zicht onttrokken. Hierdoor hebben omwonenden nauwelijks zicht op de gewijzigde details in dit plan. Met de in de vorige paragraaf opgenomen wijzigingen onder 1, 2 en 3, komt de vrije ruimte meer geconcentreerd langs het struweel aan de zuidkant in plaats van midden op het zonneveld. Het kruidenrijk grasland sluit hiermee beter aan op de groensingel waarmee bijvoorbeeld insecten, vogels en kleine zoogdieren minder afstand af hoeven te leggen om van het kruidenrijk grasland naar de opgaande beplanting te bewegen. Dit is positief voor deze dieren. Daarnaast zorgen deze wijzigingen voor een iets grotere afstand tussen de zuidelijk gelegen omwonenden en het dichtstbijzijnde zonnepaneel wat in ieder geval geen negatief effect tot gevolg heeft voor de beleving. Het plaatsen van minder transformatoren en geen inkoopstation, (nummer 4 en 5 van de vorige paragraaf) leidt tot minder bebouwd oppervlakte. Hierdoor kan een zij het minimale hoeveelheid, extra kruidenrijk gras groeien. Deze wijziging heeft daarmee in elk geval geen negatieve en misschien minimale positieve gevolgen voor landschap en biodiversiteit. Een bredere landschappelijke inpassing (nummer 6 van de vorige paragaaf) zorgt voor minder zicht vanuit omwonenden en meer plaats voor insecten, vogels en kleine zoogdieren.
Daarmee zijn de wijzigingen positief voor zowel de beleving vanuit de omgeving als de biodiversiteit. De gewijzigde positie van het hekwerk (nummer 7 in de vorige paragraaf) en de beheerdersschuur (nummer 8 in de vorige paragraaf) hebben geen significant effect op de beleving dan wel de biodiversiteit. Het plaatsen van camera’s is van dichtbij gezien niet fraai. Echter, , is het gezien de breedte van de landschappelijke inpassing en de afstand van omliggende wegen en erven niet mogelijk om de camera’s van dichtbij te zien. De impact van camera’s vanaf openbaar toegankelijke plekken (straat) en erven van omwonenden is daarmee niet aanwezig. Het camerasysteem heeft vanwege het ontbreken van verlichting geen effect op de biodiversiteit. Samengevat hebben de bovengenoemde wijzigingen een licht positief effect op de biodiversiteit en de landschappelijke inpassing. Doordat er uiteindelijk minder rijen panelen komen en de bedekkingsgraad lager uitvalt, biedt dit meer kansen voor de groei van kruidenrijke vegetatie en meer ruimte voor de beweging van verschillende diersoorten. Het verminderen van transformatoren, weglaten van het inkoopstation en minder verharding toepassen leidt tot minder verstoring van omliggende vegetatie. Daarnaast levert dit ook meer ruimte op voor verschillende diersoorten.
Een bredere en robuustere groenzone aan de westzijde biedt meer voedsel, schuil- en broedplaats voor diverse soorten in het gebied. Over het algemeen hebben de wijzigingen eerder een positief effect op de ecologie in het gebied dan het inrichtingsplan dat onherroepelijk is. Daarnaast leidt de grotere afstand van de panelen tot omwonenden en een bredere landschappelijke inpassing voor sommige omwonenden tot een
Pagina 11 van 27
verminderde zichtbaarheid en daarmee hebben de wijzigingen een positieve impact, zij het minimaal op de beleving ten opzichte van de vorige versie van de landschappelijk inrichtingsplan.
Pagina 12 van 27
3. Beleidsanalyse 3.1 Inleiding Samengevat wijzigt het plan op de volgende onderdelen: 1. Breedte en lengte van een rij zonnepanelen 2. Aantal rijen zonnepanelen 3. Lagere bezettingsgraad 4. Minder transformatoren en een ander formaat 5. Er hoeft géén inkoopstation meer te worden geplaatst 6. Landschappelijke inpassing aan westzijde iets breder uitgevoerd 7. Positie hekwerk 8. Positie beheerdersschuur 9. Minder onderhoudspad 10. Plaatsen camera’s t.b.v. beveiliging 11. Locatie omvormers In dit hoofdstuk worden de wijzigingen getoetst aan het vigerende beleid.
3.2 Europees en Rijksbeleid Met betrekking tot het Europees beleid geldt dat er een doelstelling is ten aanzien van de realisatie van duurzame energie. De wijzigingen in het plan zijn praktisch en ondergeschikt van aard. In het Europees beleid wordt niet ingegaan op het detailniveau van de wijzigingen. Er kan worden geconcludeerd dat het project nog steeds voldoet aan het Europees en Rijksbeleid.
3.3 Provinciaal beleid 3.4.1 Voorbereidingsbesluit zonneparken Op 12 oktober 2023 heeft de provincie Overijssel het Voorbereidingsbesluit “Zonneparken” genomen. De provincie Overijssel overweegt dat het vanuit de verduurzaming van de energievoorziening niet langer nodig is en vanuit oogpunt van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik ongewenst is de aanleg van nieuwe of de uitbreiding van bestaande grondgebonden installaties in de Groene omgeving toe te staan. Voor onderhavig zonnepark is in 2020 reeds een vergunning verleend, die intussen een onherroepelijke status heeft. De wijzigingsvergunning heeft betrekking op ondergeschikte praktische wijzigingen. Het betreft dus niet een toestemming voor een nieuw zonnepark. Daarnaast wordt de oppervlakte (bedekkingsgraad) aan te plaatsen zonnepanelen verkleind ten opzichte van de verleende vergunning uit 2020. Het gaat hier dus ook niet een uitbreiding van een zonnepark. Gezien bovenstaande kan worden geconcludeerd dat het Voorbereidingsbesluit Zonneparken het verlenen van de wijzigingsvergunning niet in de weg staat.
Pagina 13 van 27
3.3.2 Omgevingsvisie Provincie Overijssel Op dit moment is de Omgevingsvisie ‘Beken kleur’ (vastgesteld op 12 april 2017), net als bij de vergunning van 2020, nog steeds van kracht. De wijzigingen in het project zijn praktisch en ondergeschikt van aard. In de Omgevingsvisie wordt niet ingegaan op het detailniveau van de wijzigingen. Er kan worden geconcludeerd dat de wijzigingen uitvoerbaar zijn. 3.3.3 Handreiking Kwaliteitsimpuls zonnevelden Ten tijde van de vergunningverlening in 2020 gold de handreiking Kwaliteitsimpuls zonnevelden. Tussen vergunningverlening in 2020 en de aangevraagde wijzigingen is de handreiking aangepast. In de nieuwe aangepaste handreiking wordt uitgegaan van een 80-20 verhouding; waarbij 80% bestaat uit zonnepanelen en 20% gereserveerd wordt voor inpassing en compensatie. Het plangebied heeft een oppervlakte van 14,2 hectare. Het terrein binnen het hekwerk beslaat circa 11 hectare, ofwel ongeveer 77%. Dit is minder dan de 80%, waarmee ruim wordt voldaan aan de 80-20 regel. Ten behoeve van bodemkwaliteit gaat de nieuwe handreiking kwaliteitsimpuls uit van een verhouding van 2/3 - 1/3 als goede maat: 2/3 bedekking met panelen en 1/3 van de grond tussen de rijen panelen vrijhouden. De gestelde verhouding is niet van toepassing op het zonnepark omdat de vergunning onherroepelijk is verleend onder de eerdere handreiking waaronder deze verhouding niet gold.
Om die reden is er in het inrichtingsplan ook geen rekening gehouden met deze verhouding. Bovendien geldt nog dat het mogelijk is om van de Handreiking af te wijken als dit kan worden onderbouwd. In dit geval is essentieel dat het zonnepark al onherroepelijk is vergund. Het gaat alleen om relatief beperkte wijzigingen op de bestaande vergunning. Daarbij is relevant dat de bedekkingsgraad niet toeneemt en de onderlinge afstand tussen de rijen zonnepanelen gelijk blijft ten opzichte van de vergunning uit 2020. Er kan worden geconcludeerd dat de wijzigingen passen binnen de Handreiking Kwaliteitsimpuls zonnevelden. 3.3.4 Contouren Programma Nieuwe Energie Overijssel 2017-2023 De wijzigingen in het project zijn praktisch en ondergeschikt van aard. In het Programma wordt niet ingegaan op het detailniveau van de wijzigingen. Er kan worden geconcludeerd dat de wijzigingen daar binnen passen.
Pagina 14 van 27
3.3.5 Omgevingsverordening Provincie Overijssel Na vaststelling van de Omgevingsverordening Overijssel in 2017 is deze jaarlijks geactualiseerd. Door de jaren heen zijn regels gewijzigd ten aanzien van het realiseren van nieuwe zonneparken. De voorgenomen wijzigingen zijn praktisch en ondergeschikt van aard. Daarnaast is de reeds verleende vergunning voor de realisatie van het zonnepark zelf onherroepelijk en bij de verlening is dit project getoetst aan de Omgevingsverordening. Er kan worden geconcludeerd dat het project nog steeds past binnen de provinciale regels. 3.3.6 Omgevingsvisie – Regionaal Waterplan De wijzigingen zijn praktisch en onderschikt van aard. Het project waarvoor de onherroepelijke vergunning is verleend is eerder getoetst aan de Omgevingsvisie en gebleken is dat deze geen afbreuk doen aan de doelstellingen uit de omgevingsvisie. Er kan worden geconcludeerd dat de wijzigingen bezien vanuit het Regionaal Waterplan uitvoerbaar zijn.
3.4 Gemeentelijk beleid 3.4.1 Omgevingsvisie Raalte: Horizon Gemeente Raalte 2040 In de omgevingsvisie beschrijft de gemeente Raalte dat, naast dat er kansen zijn in het stedelijk gebied voor zonnepanelen op daken en bedrijventerreinen, het buitengebied de plek is waar de opwek van nieuwe, duurzame energie voor een belangrijk deel zal neerslaan. De wijzigingen in het project zijn praktisch en ondergeschikt van aard. In de Omgevingsvisie wordt niet ingegaan op het detailniveau van de wijzigingen. Er kan worden geconcludeerd dat ook de wijzigingen hierbinnen passen. 3.4.2 Richtlijnen zonneparken buitengebied gemeente Raalte Op 18 maart 2021 heeft de gemeente Raalte het beleidsstuk ‘Richtlijnen zonneparken in de gemeente Raalte 2.0’ vastgesteld. Dit is een actualisatie van de eerste versie Richtlijnen. De wijzigingen in het project zijn praktisch en ondergeschikt van aard. In de richtlijnen beleid wordt niet ingegaan op het detailniveau van de wijzigingen. Er kan worden geconcludeerd dat het project daarbinnen past. 3.4.3 Landschapsontwikkelingsplan (LOP) De wijzigingen in het project zijn praktisch en ondergeschikt van aard. De hoogte van de zonnepanelen blijft gelijk. De transformatoren zijn lager dan in 2020 vergund en deze hebben om die reden landschappelijk gezien minder impact.
Daarnaast wordt de groensingel aan de westzijde breder uitgevoerd, wat bijdraagt aan de inpassing van het zonnepark. Er kan worden geconcludeerd dat de beoogde wijzigingen passen in het Landschapsontwikkelingsplan.
Pagina 15 van 27
3.4.4 Het Oversticht De wijzigingen in het project zijn praktisch en ondergeschikt van aard. De uitgangspunten en de landschappelijke inpassing wijkt niet af van hetgeen in 2020 is vergund en past daarmee binnen het destijds door Het Oversticht uitgebrachte advies. De hoogte van de zonnepanelen blijft gelijk. De transformatoren zijn daarnaast lager dan in 2020 vergund en hebben om die reden landschappelijk gezien minder impact. Daarnaast wordt de groensingel aan de westzijde breder uitgevoerd, wat bijdraagt aan de inpassing van het zonnepark. Tenslotte worden vanwege strengere beveiligingseisen camera’s geplaatst. Vanuit zorgvuldigheid is het gewijzigde plan nogmaals voorgelegd aan Het Oversticht. Zij hebben positief gereageerd. Met de positieve reactie van Het Oversticht kan worden geconcludeerd dat de beoogde wijzigingen landschappelijk gezien verantwoord zijn. 3.4.5 Coalitieakkoord ‘Versterken, verbinden, vernieuwen’ In Coalitieakkoord 2022-2026 staat beschreven waar de gemeente de komende jaren op in wil zetten. Het realiseren van de Regionale Energie Strategie wordt als uitgangspunt genomen en harde afspraak. De wijzigingen in het plan zijn praktisch en ondergeschikt van aard. In het coalitieakkoord wordt niet ingegaan op het detailniveau van de wijzigingen. Er kan worden geconcludeerd dat het project daar nog steeds binnen past.
Pagina 16 van 27
4. Onderzoeken 4.1 Inleiding Samengevat wijzigt het plan op de volgende onderdelen: 1. Breedte en lengte van een rij zonnepanelen 2. Aantal rijen zonnepanelen 3. Lagere bezettingsgraad 4. Minder transformatoren en een ander formaat 5. Er hoeft géén inkoopstation meer te worden geplaatst 6. Landschappelijke inpassing aan westzijde iets breder uitgevoerd 7. Positie hekwerk 8. Positie beheerdersschuur 9. Minder onderhoudspad 10. Plaatsen camera’s t.b.v. beveiliging 11. Locatie omvormers De beoogde wijzigingen zijn praktisch en ondergeschikt van aard en veranderen niets aan de paragrafen (en onderliggende onderzoeken) uit de ruimtelijke onderbouwing die ten grondslag ligt aan de onherroepelijk omgevingsvergunningen. Dit geldt voor de onderwerpen archeologie, bedrijven en milieuzonering, bodem, cultuurhistorie, elektromagnetische straling, externe veiligheid, geluid, lichtreflectie, luchtkwaliteit, m.e.r. en verkeer en parkeren. De omgevingsvergunning blijft in overeenstemming met een goede ruimtelijke ordening. Deze onderwerpen behoeven geen actualisatie.
4.2 Ecologie De wijzigingen in het plan zijn praktisch en ondergeschikt van aard. Door de aanpassingen komt de vrije ruimte (kruidenrijk grasland) meer geconcentreerd langs het struweel aan de zuidkant in plaats van midden op het zonneveld. Het kruidenrijk grasland sluit hiermee beter aan op de groensingel waarmee bijvoorbeeld insecten, vogels en kleine zoogdieren minder afstand af hoeven te leggen om van het kruidenrijk grasland naar de opgaande beplanting te bewegen. Dit is positief voor deze dieren. Het plaatsen van minder transformatoren en geen inkoopstation leidt tot minder bebouwd oppervlakte. Hierdoor kan een zij het minimale hoeveelheid, extra kruidenrijk gras groeien. Dit heeft daarmee sowieso geen negatieve en misschien minimale positieve gevolgen voor landschap en biodiversiteit. Een brede landschappelijke inpassing aan de westzijde zorgt voor minder zicht vanuit omwonenden en meer plaats voor insecten, vogels en kleine zoogdieren. Daarmee is dit positief voor de biodiversiteit.
Pagina 17 van 27
De gewijzigde positie van het hekwerk en beheerdersschuur en het plaatsen van camera’s hebben (vanwege het ontbreken van verlichting) geen (significant) effect op de biodiversiteit. Over het algemeen hebben de wijzigingen een positief effect op de ecologie in het gebied. Er kan worden geconcludeerd dat de wijzigingen bezien vanuit het aspect ecologie uitvoerbaar zijn.
4.3 Stikstof De wijzigen in het project zijn praktisch en ondergeschikt van aard. Ten behoeve van de vergunningsaanvraag van 2020 is een AERIUS-berekening uitgevoerd. Hieruit is gebleken dat het project vanuit het aspect stikstof niet leidt tot negatief significante effecten. Het wijzigingen van de breedte en lengte van een rij zonnepanelen, plaatsen van minder rijen zonnepanelen en in geringe mate herpositioneren van het hekwerk en de beheerdersschuur leidt niet tot een wijziging van de uitgangspunten. Omdat echter de rekenmethode in het AERIUS-model is gewijzigd is zekerheidshalve een nieuwe berekening gemaakt (opgenomen in bijlage 4A t/m 4E). Uit de berekeningen met Aerius-calculator blijkt voor zowel de aanlegfase als de exploitatie en de ontmanteling van het park dat er ter hoogte van kwetsbare habitattypen in de Natura 2000-gebieden geen rekenresultaten hoger dan 0,00 mol/ha/jaar zijn. Volledigheidshalve is ook een ‘worst-case’ berekening gemaakt van de aanlegfase en de exploitatiefase tezamen. Geconcludeerd kan worden dat er ook dan geen rekenresultaten hoger dan 0,00 mol/ha/jaar zijn. Daarmee staat op voorhand vast dat de activiteiten, nodig voor de realisatie, de exploitatie en de ontmanteling van het gewenste project, in deze “worst-case”-benadering, geen nadelig effect hebben op de instandhoudingsdoelstellingen van de omliggende beschermd Natura-2000 gebieden.
De stikstofdepositie ten gevolge van de activiteiten ter realisatie, exploitatie en ontmanteling van het zonnepark vormt daarmee geen belemmering voor het uitvoeren van het gewenste project. Er kan worden geconcludeerd dat de wijzigingen bezien vanuit het aspect stikstof niet in strijd zijn met de Wnb.
4.4 Water De wijzigingen in het project zijn praktisch en ondergeschikt van aard. In het gewijzigde project wordt neemt de het bedekkingsvlak aan zonnepanelen iets af. Het gegeven dat een rij zonnepanelen breder is ten aanzien van de oude situatie, heeft geen gevolgen voor de waterhuishouding. Nog steeds kan water tussen de zonnepanelen infiltreren in de bodem.
Pagina 18 van 27
Er wordt minder verharding gerealiseerd (3 in plaats van 4 transformatoren, geen inkoopstation en minder onderhoudspad). Het realiseren van een bredere landschappelijke inpassing aan de westzijde heeft geen nadelige gevolgen in het kader van het aspect water. Het in geringe mate wijzigen van de locatie van het hekwerk en de beheerdersschuur en plaatsen van enkele camera’s ten behoeve van beveiliging hebben geen nadelige gevolgen in het kader van het aspect water. Vanuit het oogpunt van zorgvuldigheid is het gewijzigde plan aan het waterschap voorgelegd. Onderstaand volgt de reactie op het gewijzigde plan: ‘Het waterschap komt tot de conclusie dat de wijzigingen 1 tot en met 9 geen gevolgen voor de verleende watervergunning (dossiernummer Z/20/03452) van 10 augustus 2020 hebben. De wijziging onder 10 uit deze paragraaf is nieuw t.o.v. van de vergunning van 10 augustus 2020 ten grondslag liggende aanvraag. Deze wijziging betreft het aanbrengen van camerapalen en de daarvoor benodigde kabeltracés. Uit de tekeningen en dwarsprofielen en een mondelinge toelichting van uw kant kom ik tot een volgende conclusie: Bij toetsing aan de concept-legger voor overige waterkeringen blijkt dat de locaties voor de camerapalen en de kabeltracés buiten het waterstaatswerk van de overige waterkering worden gerealiseerd.
Doordat de concept-legger op deze locatie geen beschermingszone kent is er voor de aanleg van deze voorzieningen geen vergunningplicht. Resumerend, de beschreven wijzigingen geven geen aanleiding tot het wijzigen van de bestaande vergunning of het aanvullend vergunnen van de nieuwe activiteiten (plaatsen camerapalen).’ Er kan worden geconcludeerd dat de wijzigingen bezien vanuit het aspect water uitvoerbaar zijn.
Pagina 19 van 27
5. Uitvoerbaarheid 5.1 Maatschappelijke uitvoerbaarheid Vooroverleg In het kader van het overleg ex artikel 3.1.1.Bro en artikel 6.18 Bor moet een projectafwijkingsbesluit aan verschillende overheidsinstanties voorgelegd worden. Hieronder volgt een korte samenvatting. Waterschap Drents Overijsselse Delta Het gewijzigde project is voorgelegd aan de waterschap Drents Overijsselse Delta. Het waterschap heeft aangegeven geen beletselen te zien ten aanzien van het gewijzigde project. Provincie Overijssel Het gewijzigde project is voorgelegd aan de provincie Overijssel. De provincie heeft aangegeven geen beletselen te zien ten aanzien van het gewijzigde project. Het Oversticht Het gewijzigde projectplan is voorgelegd aan Het Oversticht. Het Oversticht geeft een positief advies ten aanzien van het gewijzigde plan. Het advies is opgenomen in bijlage vijf. Omwonenden Aan de werkgroep en omwonenden in een straal van 1 km is een brief verzonden waarin is aangegeven dat het inrichtingsplan is gewijzigd. Het gewijzigde inrichtingsplan is op de website van PowerField geplaatst. Op basis hiervan zijn een aantal reacties binnengekomen, welke tevens zijn voorzien van een antwoord. Hiervan is een notitie gemaakt, die is opgenomen in bijlage zes. Zienswijzen De ontwerp omgevingsvergunning wordt voor de duur van zes weken voor zienswijzen ter inzage gelegd.
Na deze termijn wordt het resultaat van de terinzagelegging in deze ruimtelijke onderbouwing weergegeven.
5.2 Economische uitvoerbaarheid In het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is vastgelegd dat ruimtelijke plannen economisch uitvoerbaar moeten zijn. De gemeente Raalte had ten behoeve van de vergunning in 2020 al een ontwikkelingsovereenkomst met de aanvrager(s) gesloten, waarin is vastgelegd dat de kosten voor de procedure, de landschappelijke inpassing en eventuele kosten voor planschade volledig voor hun rekening komen. Dat geldt uiteraard ook voor de beoogde ondergeschikte wijzigingen. Het is niet nodig een exploitatieplan vast te stellen omdat het kostenverhaal met een ontwikkelingsovereenkomst is geregeld. De economische uitvoerbaarheid van deze ontwikkeling is hiermee voldoende gegarandeerd.
Pagina 20 van 27
Bijlagen
Pagina 21 van 27
Bijlage 1 – Inpassingsplan
Pagina 22 van 27
Bijlage 2 – Tekeningen transformator(en)
Pagina 23 van 27
Bijlage 3 – Dwarsprofiel camerapaal
Pagina 24 van 27
Bijlage 4 – Stikstofparagraaf en AERIUS-berekening 2023
Pagina 25 van 27
Bijlage 5 – Advies Oversticht
Pagina 26 van 27
Bijlage 6 - Notitie reacties omwonenden
Pagina 27 van 27
Ruimtelijke onderbouwing wijzigingen zonnepark Kanaaldijk-Zuid Heino II (West)
Datum: januari 2024
Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE ........................................................................................................................ 2 1. INLEIDING.............................................................................................................................. 4 1.1 AANLEIDING 4 1.2 WIJZIGINGEN 4 1.3 GELDEND PLANOLOGISCH REGIME 7 1.4 WIJZIGING VAN DE VERLEENDE OMGEVINGSVERGUNNING 8 2. PROJECTOMSCHRIJVING ........................................................................................................ 9 2.1 INLEIDING 9 2.2 DE ONTWERPEN VAN 2020 EN 2023 9 2.3 EFFECT WIJZIGINGEN OP DE BIODIVERSITEIT EN HET LANDSCHAP 11 3. BELEIDSANALYSE ................................................................................................................. 13 3.1 INLEIDING 13 3.2 EUROPEES EN RIJKSBELEID 13 3.3 PROVINCIAAL BELEID 13 3.4.1 VOORBEREIDINGSBESLUIT ZONNEPARKEN .............................................................................................. 13 3.3.2 OMGEVINGSVISIE PROVINCIE OVERIJSSEL .............................................................................................. 14 3.3.3 HANDREIKING KWALITEITSIMPULS ZONNEVELDEN ...................................................................................
14 3.3.5 OMGEVINGSVERORDENING PROVINCIE OVERIJSSEL ................................................................................. 15 3.4 GEMEENTELIJK BELEID 15 3.4.1 OMGEVINGSVISIE RAALTE: HORIZON GEMEENTE RAALTE 2040 ................................................................ 15 3.4.2 RICHTLIJNEN ZONNEPARKEN BUITENGEBIED GEMEENTE RAALTE ................................................................ 15 3.4.3 LANDSCHAPSONTWIKKELINGSPLAN (LOP) ............................................................................................. 15 3.4.4 HET OVERSTICHT............................................................................................................................... 16 3.4.5 COALITIEAKKOORD ‘VERSTERKEN, VERBINDEN, VERNIEUWEN’ ................................................................... 16 4. ONDERZOEKEN ....................................................................................................................... 17 4.1 INLEIDING 17 4.2 ECOLOGIE 17 4.3 STIKSTOF 18 4.4 WATER 18 5. UITVOERBAARHEID................................................................................................................. 20 5.1 MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID 20 5.2 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID 20
Pagina 2 van 27
BIJLAGEN ................................................................................................................................... 21 BIJLAGE 1 – INPASSINGSPLAN 22 BIJLAGE 2 – TEKENINGEN TRANSFORMATOR(EN) 23 BIJLAGE 3 – DWARSPROFIEL CAMERAPAAL 24 BIJLAGE 4 – STIKSTOFPARAGRAAF EN AERIUS-BEREKENING 2023 25 BIJLAGE 5 – ADVIES OVERSTICHT 26 BIJLAGE 6 – NOTITIE REACTIES OMWONENDEN 27
Pagina 3 van 27
1. Inleiding 1.1 Aanleiding Op 27 november 2020 zijn door de gemeente Raalte twee vergunningen verleend voor het realiseren van een zonnepark aan de Kanaaldijk-Zuid te Heino. Het bouwplan is vergund middels twee omgevingsvergunningen in afwijking van het bestemmingsplan. Het zonnepark zoals het nu in de praktijk wordt gerealiseerd wijkt op enkele onderdelen in geringe mate van het vergunde bouwplan. De reden hiervoor is dat ontwikkelingen snel gaan: panelen verbeteren en veranderen van afmeting (een type paneel vaak niet langer dan een jaar verkrijgbaar), systemen optimaliseren, beveiligingseisen vanuit verzekeraars zijn behoorlijk aangescherpt en de initiatiefnemer voor materialen zoals transformatorstations afhankelijk is van de beschikbaarheid. Om de aanpassingen mogelijk te maken is een wijzigingsvergunning voor Heino I (oost) en Heino 2 (west) nodig. Ondanks dat er twee vergunningen benodigd zijn wordt in deze ruimtelijke onderbouwing het zonnepark als het ware één geheel getoetst. Dit is gedaan omdat het zonnepark als één geheel is ontworpen en ook als één geheel wordt aangelegd. De ruimtelijke implicaties worden dan ook getoetst alsof het één park is. In deze ruimtelijke onderbouwing wordt in dit hoofdstuk allereerst ingegaan op de wijzigingen.
Daarna wordt voor deze wijzigingen bekeken in hoeverre deze van invloed zijn op de verschillende omgevingsen milieuaspecten en of de wijzigingen mogelijk zijn binnen de nu geldende beleidsregels. Het betreft dus een beknopte ruimtelijke onderbouwing, waarbij de tekst aanvullend is op de reeds verleende onherroepelijke vergunning en alleen de wijzigingen worden getoetst. Nadrukkelijk wordt opgemerkt dat de verleende (onherroepelijke) vergunning hiermee intact blijft en enkel voor de wijzigingen een vergunning wordt aangevraagd.
1.2 Wijzigingen Het vergunde plan wordt op de volgende onderdelen gewijzigd: 1. Breedte en lengte van de rijen zonnepanelen. De ontwikkelingen in zonne-energie gaan snel; een paneel dat nu verkrijgbaar is, kan over een half jaar alweer uit de markt zijn. Ten tijde van de planontwikkeling (2019 - 2020) is gerekend en getekend met zonnepanelen van een bepaalde afmeting. Op basis daarvan is destijds een rijbreedte opgenomen van 6 meter. De zonnepanelen die geplaatst worden hebben een grotere afmeting (ze zijn langer en breder). Om die reden wijkt de breedte en lengte van een rij af van de tekeningen destijds bijgevoegd. De rijbreedte betreft nu 6,77 meter. Daarnaast wijkt de lengte van een rij panelen af van de lengte zoals in de tekening uit 2020 opgenomen. 2. Aantal rijen zonnepanelen. Een gevolg van bovenstaande wijziging betreft een vermindering van het aantal rijen zonnepanelen binnen het plangebied. Omdat een rij zonnepanelen breder
Pagina 4 van 27
is geworden, kunnen er minder rijen zonnepanelen worden geplaatst. In de oude situatie waren er 20 rijen ingetekend, in de nieuwe situatie 17. 3. Lagere bezettingsgraad. In de vergunde situatie uit 2020 werd er in totaal 7,3972 hectare aan zonnepanelen geplaatst. Vanwege bovengenoemde wijzigingen is de bezettingsgraad lager; er wordt 7,3468 hectare aan zonnepanelen geplaatst. 4. Minder transformatoren en een ander formaat. In het originele plan waren vier transformatoren ingetekend. De vier trafo’s die waren vergund hadden een oppervlakte van 12,77 m² en waren 2,89 m hoog. Bij de technische uitwerking van het project blijkt dat er in de praktijk kan worden volstaan met drie transformatoren. Deze hebben een ander formaat. Op het oostelijk gedeelte (Heino 1) worden nu twee transformatoren geplaatst met een oppervlakte van 9,88 m² en hoogte van 2,38 m. Op het westelijk gedeelte (Heino 2) wordt één transformatorstation geplaatst met een oppervlakte van 14,1 m² en hoogte van 2,33 m. In de oude positie werd er dus 12,77 * 4 = 51,08 m² aan bebouwing gerealiseerd en in de nieuwe situatie 9,88 + 9,88 + 14,1 = 33,86 m². Dit resulteert in een afname van 17,22 m² aan oppervlaktebebouwing. De positie van de transformatoren wordt enkele meters verplaatst ten opzichte van de oorspronkelijke locatie. 5. Er hoeft géén inkoopstation meer te worden geplaatst.
In het originele plan was een inkoopstation/onderstation van 40 m² opgenomen. Dit inkoopstation zou worden geplaatst om het zonnepark aan te sluiten op het elektriciteitsnet van Enexis. In de aanloop naar realisatie van het plan is initiatiefnemer in gesprek gekomen met de initiatiefnemer van het drijvende zonnepark op de REKO-plas. Het project op de REKO-plas had een magere businesscase vanwege een dure netaansluiting met (te) veel capaciteit. Initiatiefnemer heeft uiteindelijk het project op de REKO-plas overgenomen zodat de businesscase voor beide zonneparken verbetert en beide zonneparken kunnen worden gerealiseerd op die netaansluiting (de voor zonnepark Heino gereserveerde capaciteit is teruggegeven aan Enexis waardoor andere projecten kunnen worden gerealiseerd). Dat betekent dat er geen inkoopstation hoeft worden geplaatst. Dit resulteert in een afname van 40 m² aan oppervlaktebebouwing. 6. Landschappelijke inpassing aan westzijde iets breder uitgevoerd. Aan alle zijden is het zonnepark voorzien van landschappelijke inpassing. Aan de westzijde is in het landschapsplan halverwege een knik in het zonnepark opgenomen. Dit is gedaan naar aanleiding van gesprekken met de bewoners van Kanaaldijk-Noord 1A en Kanaaldijk-Zuid 4. Doordat deze knik is opgenomen wordt het open zicht op het landschap voor hen zoveel mogelijk behouden.
Aan de westzijde wordt deze landschappelijke inpassing in zijn geheel 16 meter breed, terwijl dit in de vergunde tekeningen varieerde en op een aantal plekken smaller dan 16 meter was.
Pagina 5 van 27
7. Positie hekwerk. In de bouwtekening is het hekwerk rondom de vier zonnevelden geplaatst. Dit wordt nog steeds uitgevoerd, maar op enkele plekken is het hekwerk om praktische redenen verplaatst. 8. Positie beheerdersschuur. De beheerdersschuur wordt vanwege praktische redenen op verzoek van de omwonende die het onderhoud uit gaat voeren, aan de noordwestzijde (nog steeds binnen de landschappelijke inpassing) geplaatst. 9. Onderhoudspad. Een onderhoudspad wordt aangelegd om van en naar de verschillende trafo’s en inkoopstation te kunnen komen. Omdat het inkoopstation is komen te vervallen en de beheerdersschuur meer westwaarts wordt geplaatst, wordt het onderhoudspad hierop aangesloten. Een gedeelte van het onderhoudspad komt hiermee te vervallen. 10. Plaatsen camera’s t.b.v. beveiliging. De afgelopen tijd vindt er veel diefstal plaats bij zonneparken. Hierbij worden met name veel kabels gestolen. Ondanks de slechts geringe waarde van de kabels, is de schade aan een zonnepark enorm. Niet alleen dient het zonnepark hersteld te worden, ook wekt het gedurende deze herstelperiode geen stroom op. Verzekeringsmaatschappijen verscherpen om deze reden hun eisen. Permanente 24-uurs camerabeveiliging is daarom tegenwoordig een vereiste. Om die reden worden op enkele plekken in het zonnepark camera’s op palen geplaatst.
Deze camera’s zijn alleen op het zonnepark gericht; het is dus niet zo dat de omgeving wordt gefilmd en er wordt geen verlichting aangebracht. 11. Locatie omvormers. In 2020 was de exacte locatie van de omvormers niet duidelijk en niet opgenomen op de tekening. In de aangepaste tekening is de locatie van de omvormers opgenomen. Deze bevinden zich onder de panelen. Rondom de omvormers komt gaas als bijtprotectie t.b.v. schapen. Daarnaast zijn enkele omissies in de dwarsprofielen uit het inrichtingsplan van 2020 geconstateerd. De volgende punten waren niet correct opgenomen en worden op de volgende manier aangepast: -
-
-
In het dwarsprofiel uit het ontwerp van 2020 was een breedte van 2,5 meter tussen de zonnepanelen opgenomen. Dit hoort 1,5 meter te zijn. De afstand van 1,5 meter was wel correct in de technische tekening van 2020 opgenomen. Om dit te herstellen is in het aangepaste dwarsprofiel 1,5 meter opgenomen. In het dwarsprofiel uit het ontwerp van 2020 was een hoogte van de zonnepanelen van 2 meter opgenomen. Dit hoort 1,8 meter te zijn. De hoogte van 1,8 meter was wel correct in de tekst van het inrichtingsplan van 2020 opgenomen. Om dit te herstellen is in het aangepaste dwarsprofiel 1,8 meter opgenomen. Onder het hekwerk is een vrije ruimte opgenomen van 10 centimeter. In het dwarsprofiel uit het ontwerp van 2020 lijkt dit meer dan 10 centimeter te zijn. Om dit te herstellen is in het
Pagina 6 van 27
-
-
aangepaste dwarsprofiel 10 centimeter opgenomen. Ook leek het hek lager dan 2 meter, om die reden is de bovenkant van het hekwerk in het dwarsprofiel op 2 meter getekend. De onderkant van de zonnepanelen bevindt zich op 60 centimeter van de grond. In het dwarsprofiel uit het ontwerp van 2020 lijkt dit minder hoog te zijn. Om dit te herstellen is in het aangepaste dwarsprofiel de onderkant van de zonnepanelen op 60 centimeter ingetekend. Daarnaast is in de reacties op het aangepaste plan aangegeven dat deze 60 centimeter niet was opgenomen. Dit is alsnog gedaan. De eigendomsgrens was niet goed weergegeven in de dwarsprofielen uit het ontwerp van 2020. In doorsnede A was aangegeven dat deze zich op de grens van de beschermingszone van het waterschap bevindt. In werkelijkheid is de strook in eigendom van het waterschap minder breed. Op de locatie van doorsnede A betreft dit 2,1 meter. De daadwerkelijke breedte fluctueert omdat de kadastrale grens niet overal exact gelijkloopt. De kadastrale grens is in het aangepaste dwarsprofiel op de juiste plek opgenomen.
Deze omissies zijn in de dwarsprofielen in het inrichtingsplan aangepast. Tenslotte zijn, om een en ander verder te verduidelijken, enkele extra dwarsprofielen toegevoegd aan het inrichtingsplan. In bijlage 2 zijn tekeningen opgenomen van de transformator(en) die worden geplaatst. In bijlage 3 is een dwarsprofiel opgenomen van de camerapalen die worden geplaatst.
1.3 Geldend planologisch regime Voor het plangebied geldt het bestemmingsplan ‘Buitengebied Raalte geconsolideerd 2020’. Een uitsnede van de plankaart is opgenomen in afbeelding 1. Het perceel heeft in dit plan de bestemming ‘Enkelbestemming Agrarisch met waarden - Landschapswaarden‘.
Pagina 7 van 27
Contouren westelijk deel (Heino 2)
Contouren oostelijk deel (Heino 1)
Figuur 1 Uitsnede verbeelding geldend bestemmingsplan (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)
Om de realisatie van een zonnepark mogelijk te maken zijn op 27 november 2020 twee omgevingsvergunningen verleend. Deze twee omgevingsvergunningen zijn onherroepelijk en blijven intact. De in deze ruimtelijke onderbouwing beschreven wijzigingen betreffen enkele wijzigen op de twee verleende onherroepelijke vergunningen.
1.4 Wijziging van de verleende omgevingsvergunning Om het project te kunnen realiseren zijn enkele praktische en ondergeschikte wijzigingen noodzakelijk. Om deze mogelijk te maken is een wijzigingsvergunning benodigd. Om deze te kunnen verlenen dient de aanvraag vergezeld te gaan van een motivering waaruit blijkt er sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Deze ruimtelijke onderbouwing kan als aanvulling worden gezien op de ruimtelijke onderbouwing (2020) die ten grondslag ligt aan de onherroepelijke omgevingsvergunningen uit 2020.
Pagina 8 van 27
2. Projectomschrijving 2.1 Inleiding Samengevat wijzigt het plan op de volgende onderdelen: 1. Breedte en lengte van een rij zonnepanelen 2. Aantal rijen zonnepanelen 3. Lagere bezettingsgraad 4. Minder transformatoren en een ander formaat 5. Er hoeft géén inkoopstation meer te worden geplaatst 6. Landschappelijke inpassing aan westzijde iets breder uitgevoerd 7. Positie hekwerk 8. Positie beheerdersschuur 9. Minder onderhoudspad 10. Plaatsen camera’s t.b.v. beveiliging 11. Locatie omvormers In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het gewijzigde inrichtingsplan.
2.2 De ontwerpen van 2020 en 2023 Ten behoeve van de wijzigingsvergunning is het inrichtingsplan uit 2020 aangepast met de wijzigingen zoals opgenomen in hoofdstuk 1. Om het ontwerp uit 2020 goed te kunnen vergelijken met het gewijzigde ontwerp uit 2023 zijn beiden in onderstaande figuren opgenomen. In bijlage 1 bij deze ruimtelijke onderbouwing is het volledige gewijzigde inpassingsplan opgenomen. Wijzigingen zijn hierbij in het rood opgenomen.
Pagina 9 van 27
Figuur 2 Inrichtingsplan 2023 zonnepark Kanaaldijk-Zuid Heino
Figuur 3 Inrichtingsplan 2020 zonnepark Kanaaldijk-Zuid Heino
Pagina 10 van 27
2.3 Effect wijzigingen op de biodiversiteit en het landschap Het park is grotendeels aan het zicht onttrokken. Hierdoor hebben omwonenden nauwelijks zicht op de gewijzigde details in dit plan. Met de in de vorige paragraaf opgenomen wijzigingen onder 1, 2 en 3, komt de vrije ruimte meer geconcentreerd langs het struweel aan de zuidkant in plaats van midden op het zonneveld. Het kruidenrijk grasland sluit hiermee beter aan op de groensingel waarmee bijvoorbeeld insecten, vogels en kleine zoogdieren minder afstand af hoeven te leggen om van het kruidenrijk grasland naar de opgaande beplanting te bewegen. Dit is positief voor deze dieren. Daarnaast zorgen deze wijzigingen voor een iets grotere afstand tussen de zuidelijk gelegen omwonenden en het dichtstbijzijnde zonnepaneel wat in ieder geval geen negatief effect tot gevolg heeft voor de beleving. Het plaatsen van minder transformatoren en geen inkoopstation, (nummer 4 en 5 van de vorige paragraaf) leidt tot minder bebouwd oppervlakte. Hierdoor kan een zij het minimale hoeveelheid, extra kruidenrijk gras groeien. Deze wijziging heeft daarmee in elk geval geen negatieve en misschien minimale positieve gevolgen voor landschap en biodiversiteit. Een bredere landschappelijke inpassing (nummer 6 van de vorige paragaaf) zorgt voor minder zicht vanuit omwonenden en meer plaats voor insecten, vogels en kleine zoogdieren.
Daarmee zijn de wijzigingen positief voor zowel de beleving vanuit de omgeving als de biodiversiteit. De gewijzigde positie van het hekwerk (nummer 7 in de vorige paragraaf) en de beheerdersschuur (nummer 8 in de vorige paragraaf) hebben geen significant effect op de beleving dan wel de biodiversiteit. Het plaatsen van camera’s is van dichtbij gezien niet fraai. Echter, is het gezien de breedte van de landschappelijke inpassing en de afstand van omliggende wegen en erven niet mogelijk om de camera’s van dichtbij te zien. De impact van camera’s vanaf openbaar toegankelijke plekken (straat) en erven van omwonenden is daarmee niet aanwezig. Het camerasysteem heeft vanwege het ontbreken van verlichting geen effect op de biodiversiteit. Samengevat hebben de bovengenoemde wijzigingen een licht positief effect op de biodiversiteit en de landschappelijke inpassing. Doordat er uiteindelijk minder rijen panelen komen en de bedekkingsgraad lager uitvalt, biedt dit meer kansen voor de groei van kruidenrijke vegetatie en meer ruimte voor de beweging van verschillende diersoorten. Het verminderen van transformatoren, weglaten van het inkoopstation en minder verharding toepassen leidt tot minder verstoring van omliggende vegetatie. Daarnaast levert dit ook meer ruimte op voor verschillende diersoorten.
Een bredere en robuustere groenzone aan de westzijde biedt meer voedsel, schuil- en broedplaats voor diverse soorten in het gebied. Over het algemeen hebben de wijzigingen eerder een positief effect op de ecologie in het gebied dan het inrichtingsplan dat onherroepelijk is. Daarnaast leidt de grotere afstand van de panelen tot omwonenden en een bredere landschappelijke inpassing voor sommige
Pagina 11 van 27
omwonenden tot een verminderde zichtbaarheid en daarmee hebben de wijzigingen een positieve impact, zij het minimaal op de beleving ten opzichte van de vorige versie van de landschappelijk inrichtingsplan.
Pagina 12 van 27
3. Beleidsanalyse 3.1 Inleiding Samengevat wijzigt het plan op de volgende onderdelen: 1. Breedte en lengte van een rij zonnepanelen 2. Aantal rijen zonnepanelen 3. Lagere bezettingsgraad 4. Minder transformatoren en een ander formaat 5. Er hoeft géén inkoopstation meer te worden geplaatst 6. Landschappelijke inpassing aan westzijde iets breder uitgevoerd 7. Positie hekwerk 8. Positie beheerdersschuur 9. Minder onderhoudspad 10. Plaatsen camera’s t.b.v. beveiliging 11. Locatie omvormers In dit hoofdstuk worden de wijzigingen getoetst aan het vigerende beleid.
3.2 Europees en Rijksbeleid Met betrekking tot het Europees beleid geldt dat er een doelstelling is ten aanzien van de realisatie van duurzame energie. De wijzigingen in het plan zijn praktisch en ondergeschikt van aard. In het Europees beleid wordt niet ingegaan op het detailniveau van de wijzigingen. Er kan worden geconcludeerd dat het project nog steeds voldoet aan het Europees en Rijksbeleid.
3.3 Provinciaal beleid 3.4.1 Voorbereidingsbesluit zonneparken Op 12 oktober 2023 heeft de provincie Overijssel het Voorbereidingsbesluit “Zonneparken” genomen. De provincie Overijssel overweegt dat het vanuit de verduurzaming van de energievoorziening niet langer nodig is en vanuit oogpunt van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik ongewenst is de aanleg van nieuwe of de uitbreiding van bestaande grondgebonden installaties in de Groene omgeving toe te staan. Voor onderhavig zonnepark is in 2020 reeds een vergunning verleend, die intussen een onherroepelijke status heeft. De wijzigingsvergunning heeft betrekking op ondergeschikte praktische wijzigingen. Het betreft dus niet een toestemming voor een nieuw zonnepark. Daarnaast wordt de oppervlakte (bedekkingsgraad) aan te plaatsen zonnepanelen verkleind ten opzichte van de verleende vergunning uit 2020. Het gaat hier dus ook niet een uitbreiding van een zonnepark. Gezien bovenstaande kan worden geconcludeerd dat het Voorbereidingsbesluit Zonneparken het verlenen van de wijzigingsvergunning niet in de weg staat.
Pagina 13 van 27
3.3.2 Omgevingsvisie Provincie Overijssel Op dit moment is de Omgevingsvisie ‘Beken kleur’ (vastgesteld op 12 april 2017), net als bij de vergunning van 2020, nog steeds van kracht. De wijzigingen in het project zijn praktisch en ondergeschikt van aard. In de Omgevingsvisie wordt niet ingegaan op het detailniveau van de wijzigingen. Er kan worden geconcludeerd dat de wijzigingen uitvoerbaar zijn. 3.3.3 Handreiking Kwaliteitsimpuls zonnevelden Ten tijde van de vergunningverlening in 2020 gold de handreiking Kwaliteitsimpuls zonnevelden. Tussen vergunningverlening in 2020 en de aangevraagde wijzigingen is de handreiking aangepast. In de nieuwe aangepaste handreiking wordt uitgegaan van een 80-20 verhouding; waarbij 80% bestaat uit zonnepanelen en 20% gereserveerd wordt voor inpassing en compensatie. Het plangebied heeft een oppervlakte van 14,2 hectare. Het terrein binnen het hekwerk beslaat circa 11 hectare, ofwel ongeveer 77%. Dit is minder dan de 80%, waarmee ruim wordt voldaan aan de 80-20 regel. Ten behoeve van bodemkwaliteit gaat de nieuwe handreiking kwaliteitsimpuls uit van een verhouding van 2/3 - 1/3 als goede maat: 2/3 bedekking met panelen en 1/3 van de grond tussen de rijen panelen vrijhouden. De gestelde verhouding is niet van toepassing op het zonnepark omdat de vergunning onherroepelijk is verleend onder de eerdere handreiking waaronder deze verhouding niet gold.
Om die reden is er in het inrichtingsplan ook geen rekening gehouden met deze verhouding. Bovendien geldt nog dat het mogelijk is om van de Handreiking af te wijken als dit kan worden onderbouwd. In dit geval is essentieel dat het zonnepark al onherroepelijk is vergund. Het gaat alleen om relatief beperkte wijzigingen op de bestaande vergunning. Daarbij is relevant dat de bedekkingsgraad niet toeneemt en de onderlinge afstand tussen de rijen zonnepanelen gelijk blijft ten opzichte van de vergunning uit 2020. Er kan worden geconcludeerd dat de wijzigingen passen binnen de Handreiking Kwaliteitsimpuls zonnevelden. 3.3.4 Contouren Programma Nieuwe Energie Overijssel 2017-2023 De wijzigingen in het project zijn praktisch en ondergeschikt van aard. In het Programma wordt niet ingegaan op het detailniveau van de wijzigingen. Er kan worden geconcludeerd dat de wijzigingen daar binnen passen.
Pagina 14 van 27
3.3.5 Omgevingsverordening Provincie Overijssel Na vaststelling van de Omgevingsverordening Overijssel in 2017 is deze jaarlijks geactualiseerd. Door de jaren heen zijn regels gewijzigd ten aanzien van het realiseren van nieuwe zonneparken. De voorgenomen wijzigingen zijn praktisch en ondergeschikt van aard. Daarnaast is de reeds verleende vergunning voor de realisatie van het zonnepark zelf onherroepelijk en bij de verlening is dit project getoetst aan de Omgevingsverordening. Er kan worden geconcludeerd dat het project nog steeds past binnen de provinciale regels. 3.3.6 Omgevingsvisie – Regionaal Waterplan De wijzigingen zijn praktisch en onderschikt van aard. Het project waarvoor de onherroepelijke vergunning is verleend is eerder getoetst aan de Omgevingsvisie en gebleken is dat deze geen afbreuk doen aan de doelstellingen uit de omgevingsvisie. Er kan worden geconcludeerd dat de wijzigingen bezien vanuit het Regionaal Waterplan uitvoerbaar zijn.
3.4 Gemeentelijk beleid 3.4.1 Omgevingsvisie Raalte: Horizon Gemeente Raalte 2040 In de omgevingsvisie beschrijft de gemeente Raalte dat, naast dat er kansen zijn in het stedelijk gebied voor zonnepanelen op daken en bedrijventerreinen, het buitengebied de plek is waar de opwek van nieuwe, duurzame energie voor een belangrijk deel zal neerslaan. De wijzigingen in het project zijn praktisch en ondergeschikt van aard. In de Omgevingsvisie wordt niet ingegaan op het detailniveau van de wijzigingen. Er kan worden geconcludeerd dat ook de wijzigingen hierbinnen passen. 3.4.2 Richtlijnen zonneparken buitengebied gemeente Raalte Op 18 maart 2021 heeft de gemeente Raalte het beleidsstuk ‘Richtlijnen zonneparken in de gemeente Raalte 2.0’ vastgesteld. Dit is een actualisatie van de eerste versie Richtlijnen. De wijzigingen in het project zijn praktisch en ondergeschikt van aard. In de richtlijnen beleid wordt niet ingegaan op het detailniveau van de wijzigingen. Er kan worden geconcludeerd dat het project daarbinnen past. 3.4.3 Landschapsontwikkelingsplan (LOP) De wijzigingen in het project zijn praktisch en ondergeschikt van aard. De hoogte van de zonnepanelen blijft gelijk. De transformatoren zijn lager dan in 2020 vergund en deze hebben om die reden landschappelijk gezien minder impact.