Document · PDF

Bijlage 2 - N35 Rapport Archeologie, Hamaland Advies 2019

Raadsvergadering 24 november 2022, gemeente RaalteBij agendapunt: Cöordinatieprocedure N35; vaststelling bestemmingsplan Heino Raalte (bespreekstuk)22.509 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

100

AWN: Archeologische Werkgemeenschap Nederland afdeling 18: Zuid Salland, IJsselstreek en Oost Veluwe Contactpersoon: Jan Kleinen, secretaris, e-mail: j.kleinen@hetnet.nl 101 Bolding, H., Nieuwenhuis, M. 2010, bestand Beleidsadvieskaart 21 juni 2010.pdf

49 van 73

Project : BO Archeologie Plangebied N35, Deeltrajecten te Heino, Raalte, Mariënheem in de gemeente Raalte Kenmerk : DIR/HAMA/192294

0 200m Afbeelding 39: Uitsnede uit de Archeologische beleidskaart van de gemeente Raalte met de geplande maatregel bij de gele lijn (Archis3). Paars = hoge verwachting, Lichtpaars = middelhoge verwachting, Lichtblauw = lage verwachting

Archeologisch verwachtingsmodel en beantwoording onderzoeksvragen Op grond van de bekende geologische, landschappelijke, aardkundige, archeologische en historische gegevens in en rond het plangebied kan een specifieke archeologische verwachting worden gegeven. •

Wat is de bodemopbouw en de vermoedelijke intactheid van het bodemprofiel binnen het plangebied?

De maatregel ligt in een gebied met veldpodzolen. Het pleistocene zand bevindt zich direct onder de eerdlaag op ca. 0,30 cm-mv, direct onder de bouwvoor. De grondwaterstand is laag. De bodem is door de eerdere aanleg van de N35 verstoord geraakt tot een aangenomen diepte van 1,00 m-mv. Buiten de eerdere ingrepen is er sprake van verstoring door agrarische bewerking van zo’n 30-50 cm-mv. De 102 en heeft daardoor een slechte mogelijke eerdlaag is volgens de bodemkaart 30 cm dik conserverende werking gehad voor onderliggende archeologische spoorniveaus. •

Kunnen er archeologische vindplaatsen in het plangebied aanwezig zijn?

Ja, er is een theoretische kans op aanwezigheid van archeologische vindplaatsen vanaf de Prehistorie tot aan de Nieuwe Tijd als er sprake is van een intacte veldpodzol. Door de aanwezigheid van een maximaal 30 cm eerddek is de kans echter laag dat archeologische waardevolle niveaus ondanks de verstoring intact zijn gebleven. Vondsten vanaf de Late Middeleeuwen kunnen worden aangetroffen in deze eerdlaag. Onder de eerdlaag en bij een (deels) intacte veldpodzol, kunnen in de top van het pleistocene zand sporen en vondsten van voor deze periode worden aangetroffen. De gespecificeerde verwachting per maatregel is opgenomen in onderstaande tabellen: Een lage verwachting is van toepassing op de vlakte van ten dele verspoelde dekzanden met veldpodzolen en een dalvormige laagte, zonder veen met veldpodzol. Tabel 6: Archeologische verwachting Periode

Verwachting

Late Middeleeuwen - Nieuwe Tijd

Laag-Hoog

Romeinse Tijd - Vroege

Laag

103

Verwachte grondlaag (diepte) Restanten van oude in of direct onder de oude verkavelingen, drie historische akkerlaag en/of in de top erven, ontginningssporen, van de C-horizont greppels. (dekzand) Verwachte vindplaatstypen

Nederzettingssporen, zoals

direct onder de oude

102

Opmerking E. Goossens, d.d. 14-07-2017. Laag bij vlakte van ten dele verspoelde dekzanden met veldpodzol en dalvormige laagte, zonder veen met veldpodzol, Hoog bij drie historische erven

103

50 van 73

Project : BO Archeologie Plangebied N35, Deeltrajecten te Heino, Raalte, Mariënheem in de gemeente Raalte Kenmerk : DIR/HAMA/192294

Middeleeuwen

Romeinse Tijd

Laag

103

Bronstijd – IJzertijd

Laag

103

Mesolithicum-Neolithicum

Laag

103

•

kuilen, paalkuilen (plattegronden) en greppels Nederzettingssporen, zoals kuilen, paalkuilen (plattegronden) en greppels Nederzettingsterreinen, urnenvelden, resten van smeedhaarden, meilers Nederzettingsterreinen, jachtkampen, Vuursteenvindplaatsen, haardplaatsen

akkerlaag of de top van de C-horizont (dekzand) direct onder de oude akkerlaag of de top van de C-horizont (dekzand) top van de C-horizont

top van de C-horizont

Is aanvullend veldonderzoek door middel van boringen en/of proefsleuvenonderzoek noodzakelijk?

Aangezien de te plegen bodemingrepen voor de maatregel binnen de gemeentelijke vrijstellingsgrens van onderzoek valt, is aanvullend onderzoek hier strikt genomen niet noodzakelijk. Er geldt echter wel een verhoogd risico op aanwezigheid van archeologische vindplaatsen voor dit deeltraject gezien de aanwezigheid van historische erven en de ligging op een dekzandrug/welving104. Derhalve adviseren wij om ook voor dit deeltraject een verkennend booronderzoek uit te voeren om de mate van intactheid van de bodemopbouw te kunnen bepalen. Omdat het een lijnelement betreft van 1,2 km adviseren wij om in interval van 40 meter te hanteren, hetgeen resulteert in een totaal van 30 verkennende boringen, te plaatsen in het hart van het nieuwe tracé.

104

Mededeling van drs. E. Goossens, d.d. 14-09-2017.

51 van 73

Project : BO Archeologie Plangebied N35, Deeltrajecten te Heino, Raalte, Mariënheem in de gemeente Raalte Kenmerk : DIR/HAMA/192294

Conclusie en Aanbeveling

5.1

Conclusie Het bureauonderzoek toont aan dat de deeltrajecten een lage, middelhoge en/of hoge archeologische verwachting hebben voor vindplaatsen uit alle perioden. Dit is een verwachting voor zowel jagers/verzamelaars uit de steentijd als voor landbouwende samenlevingen in latere perioden. Tevens is er geconcludeerd dat er geen rijksmonumenten of 'AMK-monumenten' in of in de directe nabijheid aanwezig zijn. De bodem ter plaatse van het bestaande wegtracé en de aangrenzende stroken is door de werkzaamheden tijdens de aanleg van de N35 en door agrarische bewerking naar verwachting verstoord geraakt tot op een diepte variërend van 0,30-1,00 m-mv. Het in de ondergrond aanwezige dekzand wordt bij alle deeltrajecten waar maatregelen gepland zijn binnen 0,50 m-mv en 1,00 m-mv aangetroffen. In de top van het dekzand kan, afhankelijk van de bodemkundige situatie een intacte veldpodzol of haarpodzol aanwezig zijn. Hierop is in veel gevallen vanaf de Late Middeleeuwen of de Nieuwe Tijd een eerdlaag gevormd van die dikker is dan 15 cm en zelfs dikker dan 50 cm bij hoge zwarte of bruine enkeerdgrond. Deze eerdlaag heeft mogelijk een conserverende werking gehad voor onderliggende archeologische niveaus. De te plegen bodemingrepen voor de maatregelen en faunapassages van de N35 zijn in het bureauonderzoek gespiegeld aan het provinciaal en gemeentelijk archeologiebeleid.

Vanwege de vrijstellingsgrens in het archeologiebeleid van de gemeente Raalte en de overwegend lage archeologische verwachting is formeel geen aanvullend onderzoek noodzakelijk bij: Deeltraject Heino-Noord; Deeltraject Heino-Raalte: maatregel Parallelweg West bij km 16,5 en 16,65; Deeltraject Mariënheem-West; Deeltraject Mariënheem-Oost; Alle faunapassages. Ter plaatse van de deeltrajecten Mariënheem-West en Mariënheem-Oost is sprake van een sterk verhoogde trefkans op archeologische vindplaatsen door de combinatie van de aanwezige ondergrond (dekzandrug of dekzandwelving al dan niet met oud landbouwdek) en de aanwezigheid van historische erven. Aanvullend onderzoek is, op grond van de overschrijding van de vrijstellingsgrenzen van gemeente Raalte en de middelhoge of hoge archeologische verwachting wel noodzakelijk bij: Deeltraject Heino-Raalte, maatregel Parallelweg Oost tussen km 16,0 en 17,0. Tevens dient bij het archeologisch onderzoek ter plaatse van het deeltraject Mariënheem-Oost rekening gehouden te worden met de aanwezigheid van Conventionele Explosieven uit de Tweede Wereldoorlog. Aanvullend archeologisch onderzoek is daarom niet eerder mogelijk, nadat deze locatie vrij gegeven is door een senior OCE deskundige van een WSCS OCE gecertificeerd bedrijf.

5.2

Selectieadvies Planaanpassing (behoud in situ) Hamaland Advies adviseert om bij de maatregelen die onderzoeksplichtig zijn een planaanpassing door te voeren, waardoor de bodemingrepen beperkt blijven tot de bouwvoor en/of – indien aanwezig105 - de bovenzijde van het aanwezige esdek tot een maximale diepte van 50 cm-mv, rekening houdend met een bufferzone van circa 20 cm boven het potentiële archeologisch niveau (basis esdek en top dekzand). Hierdoor kunnen mogelijk aanwezige archeologische vindplaatsen in situ behouden blijven106. Een dergelijke planaanpassing kan bijvoorbeeld bestaan uit het beperken van de aanlegdiepte of het verhogen van de aanlegdiepte van de geplande maatregel. Ook kan ervoor gekozen worden om het

105

In de meeste gebieden is dit esdek niet aanwezig. Obv beleid mag (nagenoeg) overal tot 50 cm -Mv verstoord worden. Schriftelijke mededeling van drs. E. Goossens, d.d. 14-09-2017. 106 Ibidem.

52 van 73

Project : BO Archeologie Plangebied N35, Deeltrajecten te Heino, Raalte, Mariënheem in de gemeente Raalte Kenmerk : DIR/HAMA/192294

tracé ter plaatse van de betreffende maatregel te wijzigen en te verleggen tot buiten de archeologisch waardevolle zones. Een dergelijke aanpassing is echter niet aan te raden voor Parallelweg Oost, omdat het verleggen van de locaties van deze maatregel vrijwel niet mogelijk is zonder in gebieden terecht te komen waarvoor een nog hogere archeologische verwachting geldt (dekzandwelvingen en dekzandruggen met een oud landbouwdek) en er dus een grotere kans bestaat op aanwezigheid en dus verstoring van archeologische vindplaatsen. Inventariserend veldonderzoek (verkennende fase) Indien een planaanpassing niet mogelijk of niet wenselijk is, dan dient een inventariserend veldonderzoek plaats te vinden met verkennende boringen om de mate van intactheid van de bodem en de bodemsamenstelling vast te stellen. Bij de volgende onderzoeksplichtige maatregel is dan een inventariserend veldonderzoek, verkennende fase noodzakelijk: Deeltraject Heino-Raalte, maatregel Parallelweg Oost tussen km 16,0 en 17,0: 28 boringen tot 0,75 m-mv; Voor een tweetal deeltrajecten is vervolgonderzoek optioneel. Hoewel het gemeentelijk beleid geen vervolgonderzoek voorschrijft, adviseren wij om dit wel te doen, omdat er volgens het door Hamaland Advies uitgevoerde bureauonderzoek een verhoogde trefkans geldt op archeologische vindplaatsen.

Dit is met name bedoeld om het risico van het aansnijden van vindplaatsen bij grondwerkzaamheden tijdens de uitvoering (en derhalve vertraging in de voortgang van de werkzaamheden) zoveel mogelijk te voorkomen. Voor vlakelementen geldt een boordichtheid van minimaal 6 boringen per hectare. Voor lijnelementen wordt geadviseerd om in de verkennende fase om de 40 meter een boring te zetten in het hart van het nieuwe tracé. Optioneel: Deeltraject Mariënheem-West: 10 boringen tot 0,75 m-mv; Optioneel: Deeltraject Mariënheem-Oost: 30 boringen tot 0,75 m-mv. Voor een overzicht van de advieszones wordt verwezen naar bijlage 2. Uit de door Arcadis aangeleverde veldfoto’s (bijlage 4) en meegeleverde informatie over de terreingesteldheid blijkt dat de bodem, in alle gevallen waar vervolgonderzoek noodzakelijk is, doordringbaar is voor handboormaterieel. Beperkingen van booronderzoek Wij wijzen erop dat verkennende boringen uitsluitend geschikt zijn voor het bepalen van de mate van intactheid van de bodem en het bepalen van de bodemsamenstelling.

Verkennend booronderzoek is niet geschikt voor het opsporen van archeologische vindplaatsen, hoewel grootschalige nederzettingen (>1 ha) van landbouwende samenlevingen over het algemeen wel op te sporen zijn met behulp van verkennende boringen, mits sprake is van een voldoende hoge vondstconcentratie en de aanwezigheid van duidelijke archeologische niveaus. Kleinschalige fenomenen zoals veldovens, (urnen)grafvelden, slakkendumps en meilers e.d. zijn nauwelijks op te sporen met behulp van booronderzoek. Hiervoor is gravend onderzoek meer geschikt. Onderzoeksvragen Toetsen van de gespecificeerde verwachting (die in dit bureauonderzoek is opgesteld) leidt tot de volgende vragen die door middel van verkennende boringen beantwoord dienen te worden: • Wat is de bodemopbouw en de mate van intactheid van het bodemprofiel binnen de verschillende gebieden van de maatregel? Kijk daarbij specifiek naar het voorkomen van moderpodzolen met daarop een esdekje, aangezien deze de grootste kans op archeologie bieden.

• Waar en tot welke diepte is de bodem verstoord? • In hoeverre zijn er archeologische vindplaatsen in het gebied aanwezig en welke potentie hebben deze vindplaatsen? • Is aanvullend veldonderzoek door middel van karterende boringen en/of proefsleuvenonderzoek noodzakelijk? Daarnaast adviseert de RCE om te onderzoeken wat de potentie is van beekdalbodems voor vegetatiereconstructies. De N35 doorsnijdt een aantal dalen en flanken van dekzandruggen. Dit vergt nadere uitwerking bij het vervolgonderzoek. Voordat de verkennende boringen kunnen worden gezet, dient een Plan van Aanpak opgesteld te worden en dient voorafgaand aan de uitvoering door de RCE te worden getoetst.

53 van 73

Project : BO Archeologie Plangebied N35, Deeltrajecten te Heino, Raalte, Mariënheem in de gemeente Raalte Kenmerk : DIR/HAMA/192294

5.3

Beoordeling selectieadvies en voorbehoud De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) heeft als adviseur van het bevoegd gezag, zijnde Rijkswaterstaat, in de periode van 25 september tot 2 november 2017 de resultaten van het 107 conceptrapport versie 1.4, getoetst. De door Arcadis op basis van het reactieformulier van de RCE geselecteerde opmerkingen, inclusief de aanvullingen van 14 juli en 28 november 2017 van drs. E. Goossens, senior projectleider van Arcadis, zijn in deze definitieve rapportage, versie 2.1, verwerkt108. Op 22 mei 2018 zijn op verzoek van Arcadis Nederland B.V. (de heer E. Goossens en N. Meijerink) tracéwijzigingen doorgevoerd voor de deeltrajecten Heino-Noord, Heino Raalte en Mariënheem-West. De aanpassingen zijn verwerkt in versie 2.5 van het eindrapport. Op 12 april 2019 zijn op verzoek van Arcadis (dhr. K. Mol) aanpassingen verricht aan het rapport versie 2.5. Het gaat dan om verduidelijkingen en het bijwerken aan de in 2019 geplande maatregelen 109 in tekst en kaarten. Alle tekst en kaarten representeren de stand van zaken, zoals die aangeleverd is door de opdrachtgever en dus nu bekend zijn bij Hamaland Advies. Op 10 mei 2019 zijn op verzoek van Arcadis (dhr. K. Mol) aanpassingen verricht aan het rapport versie 2.6.

Het gaat dan vooral om aanvullingen, verduidelijkingen en het weghalen van codes van 110 maatregelen en niet geplande maatregelen in tekst en kaarten. Volgens procedure wordt dit definitieve rapport door de opdrachtgever aangeboden aan het bevoegd gezag voor toetsing (Rijkswaterstaat), die vervolgens een besluit neemt of vervolgonderzoek noodzakelijk is of niet. Wij wijzen erop dat het besluit van het bevoegd gezag af kan wijken van het selectieadvies dat door Hamaland Advies afgegeven is. Op grond van het besluit van het bevoegd gezag voor de archeologische procedure, dient voor de deeltrajecten waar vervolgonderzoek noodzakelijk is, een Plan van Aanpak voor verkennend booronderzoek te worden opgesteld. Daarna kan het booronderzoek worden uitgevoerd. Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort en bij de gemeente Raalte (mw. drs. M. Nieuwenhuis).

107

Rapportage BO N35 te Dalfsen Raalte Hellendoorn v1 4 22-09 EG 31-10 opm RCE.pdf Kopie van N35 WN reactieformulier KM-EG.xlsx Rapportage BO N35 te Dalfsen Raalte Hellendoorn v2_opmKM(1).pdf en Commentaar Archeologie (CL)_KM.xlsx 110 Rapportage BO N35 te Raalte v26_opm.pdf 108 109

54 van 73

Project : BO Archeologie Plangebied N35, Deeltrajecten te Heino, Raalte, Mariënheem in de gemeente Raalte Kenmerk : DIR/HAMA/192294

Bronnen Gebruikte literatuur Bakker, H. de & J. Schelling, 1989. Systeem van bodemclassificatie voor Nederland; de hogere niveaus. Wageningen. Barends, F.F., 1992. Raalte, Raalte. Beek. R. van, 2010. Reliëf in Tijd en Ruimte. Interdisciplinair onderzoek naar bewoning en landschap van OostNederland tussen de vroege prehistorie en middeleeuwen. Leiden. Berendsen, H.J.A., 2005; Landschappelijk Nederland: De fysisch-geografische regio’s. Assen. Berendsen, H.J.A., 2008; De vorming van het land: inleiding in de geologie en de geomorfologie. Assen. Bolding, H., Nieuwenhuis, M. 2010. Beleidsnota Archeologie: ondergronds bovengronds beleven, 21 april 2009. Raalte/Zwolle inclusief archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart Raalte in bestand Raalte Kaart_Archeologie 2010.pdf Bouma, N. en J. Brijker, 2009. Sporen van bewoning uit de Midden-IJzertijd en Volle en Late Middeleeuwen in plangebied Veldegge te Heeten, gemeente Raalte. Een Inventariserend Veldonderzoek in de vorm van proefsleuven. ADC Rapport 1961. Amersfoort. Broeke, E. ten en M. Stiekema, 2008; Archeologisch bureauonderzoek Boomcateweg 39A te Nijverdal, gemeente Hellendoorn. Rapportnummer 08085804. Doetinchem. CROW, 2013. Handboek wegontwerp 2013 – Serie De Bakker en Schelling, 1966. Systeem voor bodemclassificatie voor Nederland. Dijk, K.M. van, 2014. Archeologisch Bureauonderzoek Elektrificatie Zwolle-Wierden.

Buro de Brug. Doorninck, Mr. J.I. van, 1874. De grenzen van het Wigbolt in Oldenzaal in 1642. Versl. en Meded. VORG, 9, 45-46. Gehasse, E., M. van den Berg, P. Feitz, 2016. Rijkswaterstaat Brede Afspraak Archeologie. Aanvulling op Convenant inzake archeologie tussen Rijkswaterstaat en de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (7 november 2007). ’s-Gravenhage/Amersfoort. Gehasse, E. et al., 2009. Leidraad Archeologie en Infrastructuur. Vestigia rapport in opdracht van Rijkswaterstaat Dienst Verkeer en Scheepvaart. Delft. Geudeke, P.W., K. Zandvliet & L. Balk, 1990. Grote Historische Atlas van Nederland 1:50.000, 3 Oost-Nederland 1830–1855. Groningen. Groenewoudt, B.J. & M. van Nie, 1995. Assessing the scale and organistion of Germanic iron production in Heeten, the Netherlands. Journal of European Archaeology vol. 3.2. Groenewoudt, B.J. 1994. Prospectie, waardering en selectie van archeologische vindplaatsen:een beleidsgerichte verkenning van middelen en mogelijkheden. NAR 17, ROB. Amersfoort. Hannink, H., 1978. Raalte rond de oude Plaskerk, schets van een dorpshistorie. Zwolle. Hannink, H.,1969. Raalte in oude ansichten, Zaltbommel. Helmich, C. H. Kremer en E.E.A. van der Kuijl (red.), 2005: Archeologische begeleiding De Enk te Raalte, Synthegra Archeologie rapport 175209, Zelhem. Holl, J. en R. van Lil, 2009.

Heeten (gemeente Raalte), De Veldegge Een Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek. ADC Rapport 1703. Amersfoort. Keunen, L. & R. van Beek 2005: Een culturele biografie van de dekzandlandschappen van Salland en de Achterhoek, Overijssels Erfgoed. Archeologische en Bouwhistorische Kroniek 2004, 59-64.

55 van 73

Project : BO Archeologie Plangebied N35, Deeltrajecten te Heino, Raalte, Mariënheem in de gemeente Raalte Kenmerk : DIR/HAMA/192294

Kuijl, E.E.A. van der, 2016. Nieuw licht op de vroege agrarische ontwikkeling van de Achterhoek en de Liemers. De transformatie van middeleeuwse erven vanaf de ontginningsfase (9e-13e eeuw), in: Jaarboek Achterhoek en Liemers, nr. 40. ’s-Heerenberg. Kremer, H. en E.E.A. van der Kuijl (red.), 2006. Archeologische begeleiding ten behoeve van woningbouw en aansluitende (nood)opgraving, Heveaterrein te Raalte. Synthegra Archeologie rapport 176078. Zelhem. Kuijl, E.E.A. van der, 2013. Quickscan Archeologie Plangebied Hoek Canadastraat- Paalweg Heino, Gemeente Raalte. Hamaland Advies. Zelhem. Kuijl, E.E.A. van der, 2012. Lage Esweg 90 te Nijverdal, gemeente Hellendoorn. Hamaland Advies projectnr. 2011062. Zelhem. Kuijl, E.E.A. van der, 2012. Plangebied Katenhorstweg 6 te Nijverdal, gemeente Hellendoorn. Hamaland Advies projectnr. 201101218. Zelhem. Ligtenberg, E., 2013. Aanvullende gegevens voor het bureauonderzoek plangebied De Blokken te Nijverdal. E-mail correspondentie van de Werkgroep Archeologie van de HKHN, Nijverdal/Hellendoorn. Mierlo, van T. 2012. Het dorp dat er niet had moeten komen, Mariënheem 75 jaar een bloeiende gemeenschap. Kampen. Mulder, E.F.J. de et al., 2003. De ondergrond van Nederland. Groningen/Houten. Omnihuus Mariënheem, 2016.

Presentatie Onze Lieve Vrouwe ten Hemelopneming Marienheem In bestand: Geschiedenis kerk Marienheem.pdf via http://parochieheiligkruis.nl/locaties/marienheem/historie Ringenier, H., 2004. Verzwaring spoorbaan Raalte, gemeente Raalte, RAAP-rapport 849. Weesp. Roode, F. de, I. Schuurman en D.E. Smal, 2009. Archeologische monumentenzorg in de gemeente Berkelland Deel 2: Toelichting op de archeologische landschappen- en beleidskaart. RAAP-rapport 1701. Weesp. B.H. Slicher van Bath, 1960. De agrarische geschiedenis van West-Europa (500-1850). Slicher van Bath, B.H. 1944. Mensch en land in de Middeleeuwen. Bijdrage tot een geschiedenis der nederzettingen in oostelijk Nederland. 2 Delen. Assen. Spek, T., 2004: Het Drentse esdorpenlandschap, Utrecht. Stiboka / Rijks Geologische Dienst, 1977; Toelichting op de legenda van de geomorfologische kaart van Nederland 1:50.000. Wageningen en Haarlem. Thielen, Th.A.M, 1981. Geschiedenis van Raalte als kerspel, statie en parochie van het H. kruis, Zutphen. Tol, drs. A. et al., 2012. Leidraad inventariserend veldonderzoek Deel: verkennend booronderzoek, 4 december 2012, versie 2.0 vastgesteld door het CCvD Archeologie. Gouda. Velde, H.M. van der (red.), 2007. Germanen, Franken en Saksen in Salland.

Archeologisch en landschappelijk onderzoek naar de geschiedenis van het landschap en nederzettingsresten uit de Romeinse tijd en Vroege Middeleeuwen in centraal Salland, Amersfoort, ADC monografie 1 (rapport 675). Velde van der, H.M. 2011. Wonen in een grensgebied, een langetermijngeschiedenis van het Oost-Nederlandse Cultuurlandschap (500 v. Chr .-1300 n.Chr.), Amersfoort, ISBN:9879057991769. Verpondingsregister Salland 1601-1602, Statenarchief 2455, Historisch Centrum Overijssel. Zwolle. Willemse, N.W. & Van Seerdijk, D., 2004. Combiplan Nijverdal. Stratigrafie en inventariserend palynologisch onderzoek van een restgeul in het Reggedal. RAAP-rapport 1115. Weesp.

56 van 73

Project : BO Archeologie Plangebied N35, Deeltrajecten te Heino, Raalte, Mariënheem in de gemeente Raalte Kenmerk : DIR/HAMA/192294

Geraadpleegde websites http://zoeken.cultureelerfgoed.nl; Archis3 voor informatie over vondsten, onderzoeken, Bonneblad, minuutplan 1811-1932 en OAT, geomorfologie, bodem, grondwater, rd-coördinaten, hoogtekaart, kadaster, luchtfoto 2009-2014 https://archis.cultureelerfgoed.nl/#/ voor doen van melding http://beeldbank.cultureelerfgoed.nl voor minuutplannen, verzamelbladen en OAT www.topotijdreis.nl voor informatie historische kaarten vanaf 1845 https://ahn.arcgisonline.nl/ahnviewer/ voor maaiveldhoogten AHN2 www.dans.easy.nl voor rapporten www.dinoloket.nl voor informatie over ondergrondse boringen http://www.ikme.nl voor informatie over WOII https://originals.dotkadata.com voor luchtfoto’s http://www.ruimtelijkeplannen.nl/web-roo/roo/bestemmingsplannen voor bestemmingsplannen http://gisopenbaar.overijssel.nl/viewer/app/cwk_discipline/v1 voor oude kaarten, provinciale waardenkaart http://www.historischeverenigingheino.nl/geschiedenis_heino.html voor geschiedenis Heino http://parochieheiligkruis.nl/locaties/marienheem/historie voor geschiedenis Mariënheem http://www.stichtingmarkehaarle.nl voor geschiedenis Haarle http://old.regiocanons.nl/overijssel/salland/heino/st-nicolaaskerk voor geschiedenis Heino

57 van 73

Project : BO Archeologie Plangebied N35, Deeltrajecten te Heino, Raalte, Mariënheem in de gemeente Raalte Kenmerk : DIR/HAMA/192294

BIJLAGEN

58 van 73

Project : BO Archeologie Plangebied N35, Deeltrajecten te Heino, Raalte, Mariënheem in de gemeente Raalte Kenmerk : DIR/HAMA/192294

Bijlage 1: Overzicht van maatregelen en faunapassages per deeltraject

Project : BO Archeologie Plangebied N35, Deeltrajecten te Heino, Raalte, Mariënheem in de gemeente Raalte Kenmerk : DIR/HAMA/192294

Afbeelding 40: Detailkaart met de geplande maatregel op deeltraject Heino-Noord in het blauwe kader en de vervallen situatie in het rode kader (Arcadis, 2017, blad 1)

Project : BO Archeologie Plangebied N35, Deeltrajecten te Heino, Raalte, Mariënheem in de gemeente Raalte Kenmerk : DIR/HAMA/192294

Vervolg

Afbeelding 41: Detailkaart met Parallelweg Oost en Parallelweg West op deeltraject Heino-Raalte in het blauwe kader en het vervallen traject in het rode kader (Arcadis, 2017, [2] N35WN-VO-WE-[S.04]-DES-005-PDeeltraject_Heino_Raalte_vD-002 blad 1 en 2)

Project : BO Archeologie Plangebied N35, Deeltrajecten te Heino, Raalte, Mariënheem in de gemeente Raalte Kenmerk : DIR/HAMA/192294

Afbeelding 42: Detailkaart met de geplande maatregel op deeltraject Mariënheem-West in het blauwe kader en de vervallen situatie in het rode kader (Arcadis, 2017, N35WN-VO-WE-[S.06]-DES-012-PDeeltraject_Mariënheem_West_Variant 3-001.pdf en N35WN-VO-WE-[S.06]-DES-008-PDeeltraject_Marienheem_West_Variant 2-001.pdf)

Project : BO Archeologie Plangebied N35, Deeltrajecten te Heino, Raalte, Mariënheem in de gemeente Raalte Kenmerk : DIR/HAMA/192294

Afbeelding 43: Detailkaart met de geplande maatregel op deeltraject Mariënheem-Oost in het blauwe kader (Arcadis, 2017, blad 3)

Project : BO Archeologie Plangebied N35, Deeltrajecten te Heino, Raalte, Mariënheem in de gemeente Raalte Kenmerk : DIR/HAMA/192294

Bijlage 2: GIS kaarten van de deeltrajecten met advieszones voor vervolgonderzoek

Project : BO Archeologie Plangebied N35, Deeltrajecten te Heino, Raalte, Mariënheem in de gemeente Raalte Kenmerk : DIR/HAMA/192294

Bijlage 3: Overzicht van archeologische en geologische perioden

Project : BO Archeologie Plangebied N35, Deeltrajecten te Heino, Raalte, Mariënheem in de gemeente Raalte Kenmerk : DIR/HAMA/192294

Bijlage 4: Foto’s veldbezoek (opdrachtgever)

Project : BO Archeologie Plangebied N35, Deeltrajecten te Heino, Raalte, Mariënheem in de gemeente Raalte Kenmerk : DIR/HAMA/192294

Foto # 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51

52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64

Omschrijving Uitzicht op de bos en struweel ‘lint’ aan de overkant van de N35 rond HMP 11 Uitzicht op de bos en struweel ‘lint’ aan de overkant van de N35 rond HMP 11 Uitzicht op bos en struweel rond HMP 11.2. Verdere omgeving bestaat uit gras en maisakkers Uitzicht op einde van bos en struweel strook rond HMP 11.5 Uitzicht op Zwolseweg Uitzicht op gebied rond landgoed Hunne rond HMP 12. Uitzicht op gebied rond landgoed Hunne rond HMP 12. Bos bestaat uit zomereik, lijsterbes en enkele bramen. Hekwerk langs de Zwolseweg en langs de andere kant van de N35. Uitzicht op einde van bosperceel rond landgoed Hunne en overgang in maisakker rond HMP 13.5 Uitzicht vanaf Lenthweg rond Heino op N35 Uitzicht vanaf Lenthweg rond Heino op N35 Uitzicht op maisakker en op achtergrond talud van N35 vanaf de Oude Delfseweg rond HMP 14.5 Uitzicht op N35 vanaf kruising met restaurant Jan Steen rond HMP 16.1 Uitzicht op N35 vanaf kruising met restaurant Jan Steen rond HMP 16.1 Uitzicht rond HMP 16.4 op overgang bos en grasland bij geplande maatregel Parallelweg West Uitzicht rond HMP 16.4 op overgang bos en grasland bij geplande maatregel Parallelweg West Uitzicht op laan ’t Reealer Uitzicht op maisakkerrand en struweel (typerend voor het hele gebied).

Geschikt voor marterachtigen zoals dassen en andere kleine zoogdieren Uitzicht op N34 rond HMP 16.7 met grasland en maisakkers met bos en struweel in het Noorden (typerend voor hele gebied) Uitzicht op Raalterwetering Tussenwatertje van Raalterwetering tussen N35 en Heinosweg Uitzicht op N35 rond HMP 16.6, intensief beheerde bermen met eikenlaan (typerend voor vrijwel gehele traject) Uitzicht op N35 rond HMP 16.8 Uitzicht vanaf N35 langs de stal ’t Reealer met drooggevallen sloot. Beukenlaan bij stal ‘t Reealer Uitzicht op beukenbos vanaf Heinoseweg vlak voor Pruimersallee Uitzicht op talud N35 vanaf de noord kant thv HMP 20.3 Uitzicht op talud N35 vanaf de noord kant thv HMP 20.2 Uitzicht op talud N35 vanaf de noord kant thv HMP 20 Uitzicht op talud N35 (in de verte aan linkerkant foto) vanaf de noord kant thv HMP 19.5 Uitzicht op rand N35 vanaf Hooilandweg thv 21.8. Bos, grasland en maisakkers Uitzicht op de te vervallen aansluiten bij deeltraject Mariënheem-West thv HMP 22.9. In N bos en struweel met intensief beheerde grasberm (wederom typerend voor groot deel vh traject) In Z (rechts maar niet zichtbaar op de foto) een restaurant met eikenlaan Uitzicht op N35 vanaf Nijverdalseweg rond HMP 22.9 Uitzicht op N35 watergang langs Nijverdalseweg rond HMP 22.9 Uitzicht op spoorwegovergang; Eikenlaan met bos en struweel aan rechterkant van de foto.

In ZW mais en in ZO grasland (niet zichtbaar op foto) Uitzicht op talud spoor en watergang langs spoorwegovergang. Nijverdalseweg thv HMP 23.6 Sloot langs Nijverdalseweg thv HMP 23.6 Uitzicht op grasland met houtsingel (Elsen met dichtbegroeid struweel) vanaf ‘de Fietser’ (ten noorden van N35) thv HMP 24.3 Uitzicht op grasland met houtsingel vanaf ‘de Fietser’ (ten noorden van N35) thv HMP 24.3 Uitzicht op grasland met houtsingel vanaf ‘de Fietser’ (ten noorden van N35) thv HMP 24.3 Uitzicht op N35 met in de verte de elsensingel thv 24.5 Uitzicht op weg richting spoorwegovergang. In Z bos en struweel. Bos en struweel langs spoorwegovergang Spoorwegovergang

De kaarten met de locatie van de foto’s is apart bijgevoegd (opdrachtgever: bestand Kaarten met nummers foto's.pdf)

Project : BO Archeologie Plangebied N35, Deeltrajecten te Heino, Raalte, Mariënheem in de gemeente Raalte Kenmerk : DIR/HAMA/192294

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Raalte&id=ab2c8d9f-0eb9-4021-b8ff-330cfd411d5e